měi fù rén yí guāng lì juān zhào fēi yàn xuē líng yún sūn liàng jī cháo shū shǔ gān hòu shí chóng bì xuān fēng zhè dōng wǔ nǚ
美妇人夷光丽娟赵飞燕薛灵芸孙亮姬朝姝蜀甘后石崇婢翾风浙东舞女
dù fù chē wǔ zi qī duàn shì wáng dǎo qī dù lán xiāng rèn guī qī yáng hóng wǔ qī fáng rú fù qī li tíng bì qī
妒妇车武子妻段氏王导妻杜兰香任瑰妻杨弘武妻房孺复妻李廷璧妻
zhāng hè qī wú zōng wén shǔ gōng chén qín qí jiāng
张褐妻吴宗文蜀功臣秦骑将
měi fù rén
美妇人
yí guāng
夷光
yuè móu miè wú chù tiān xià qí bǎo měi rén yì wèi yǐ jìn yú wú
越谋灭吴,畜天下奇宝、美人、异味,以进于吴。
de yīn fēng zhī yáo gǔ huáng zhī jì xiāng yuán zhī shàn
得阴峰之瑶,古皇之骥,湘沅之鱓;
yòu yǒu měi nǚ yī míng yí guāng èr míng xiū míng yǐ gòng yú wú
又有美女,一名夷光,二名修明,以贡于吴。
wú chǔ yú jiāo huā zhī fáng guàn xì zhū yǐ wéi lián huǎng cháo xià yǐ bì jǐng xī juǎn yǐ dài yuè
吴处于椒花之房,贯细珠以为帘幌,朝下以蔽景,夕卷以待月。
èr rén dāng xuān bìng zuò lǐ jìng jìng zhuāng yú zhū huǎng zhī nèi
二人当轩并坐,理镜靓妆于珠幌之内。
qiè kuī zhě mò bù dòng xīn jīng hún wèi zhī shén rén
窃窥者莫不动心惊魂,谓之"神人"。
wú wáng fū chāi mù zhī ruò shuāng luán zhī zài qīng wù zhǐ shuǐ zhī yàng qiū qú
吴王夫差目之,若双鸾之在轻雾,沚水之漾秋蕖。
yāo huò jì shēn dài yú guó zhèng
妖惑既深,怠于国政。
jí yuè bīng rù guó
及越兵入国。
nǎi bào èr rén yǐ táo wú yuàn
乃抱二人以逃吴苑。
yuè jūn jì rù jiàn èr rén zài zhú shù xià jiē yán shén nǚ
越军既入,见二人在竹树下,皆言"神女"。
wàng ér bù qīn
望而不侵。
jīn wú chéng shé mén nèi yǒu zhé zhū shàng wèi cí shén nǚ zhī chù
今吴城蛇门内有折株,尚为祠神女之处。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出《王子年拾遗记》)
lì juān
丽娟
hàn wǔ dì suǒ xìng gōng rén míng yuē lì juān nián shǐ shí sì
汉武帝所幸宫人,名曰丽娟,年始十四。
yù fū róu ruǎn chuī qì rú lán shēn qīng ruò bù yù yī yīng fú kǒng shāng wèi hén
玉肤柔软,吹气如兰,身轻弱,不欲衣缨拂,恐伤为痕。
měi gē li yán nián hé zhī
每歌,李延年和之。
yú zhī shēng diàn páng chàng huí fēng zhī qū tíng zhōng shù wèi zhī fān luò
于□芝生殿旁,唱回风之曲,庭中树为之翻落。
cháng zhì juān yú liú lí zhàng kǒng gòu wū tǐ yě
常致娟于琉璃帐,恐垢污体也。
cháng kǒng gòu wū tǐ yě cháng liù zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ yǐ yī dài xì juān bèi bì yú zhòng mù zhōng kǒng suí fēng qǐ
常(恐垢污体也常六字原空缺,据黄本补)以衣带系娟被,闭于重幕中,恐随风起。
juān juān yuán zuò mèi jù huáng běn gǎi yǐ hǔ pò wèi pèi zhì yī qún lǐ bù shǐ rén zhī nǎi yán gǔ jié zì míng xiāng yǔ wèi shén guài yě
娟(娟原作媚,据黄本改)以琥珀为佩,置衣裙里,不使人知,乃言骨节自鸣,相与为神怪也。
yǐ hǔ pò wèi pèi zhì wéi shén guài yě èr shí wǔ zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ chū dòng míng jì
(以琥珀为佩至为神怪也二十五字原空缺,据黄本补,出《洞冥记》)
zhào fēi yàn
赵飞燕
hàn zhào fēi yàn tǐ qīng yāo ruò shàn xíng bù jìn tuì
汉赵飞燕体轻腰弱,善行步进退。
nǚ dì zhāo yí bù néng jí yě
女弟昭仪,不能及也。
dàn ruò gǔ fēng jī yóu xiào yǔ
但弱骨丰肌,尤笑语。
èr rén bìng sè rú hóng yù dāng shí dì yī shàn shū shū zì yuán kòng quē
二人并色如红玉,当时第一,擅殊(殊字原空缺。
jù huáng běn bǔ
据黄本补。
chǒng hòu gōng
)宠后宫。
chū xī jīng zá jì
(出《西京杂记》)
xuē líng yún
薛灵芸
wèi wén dì suǒ ài měi rén xuē líng yún cháng shān rén yě
魏文帝所爱美人薛灵芸,常山人也。
fù míng qiū wèi cuó xiāng tíng zhǎng mǔ chén shì suí qiū shě yú tíng bàng jū
父名邺,为酂乡亭长,母陈氏,随邺舍于亭傍居。
shēng qióng jiàn zhì yè měi jù lín fù jī yǐ jī yǐ yuán zuò yǐ jī jù míng chāo běn gǎi má gǎo zì zhào
生穷贱,至夜,每聚邻妇绩,以(绩以原作以绩,据明抄本改)麻藁自照。
líng yún nián shí wǔ róng mào jué shì lǘ zhōng shào nián duō yǐ yè shí lái kuī zhōng bù dé jiàn
灵芸年十五,容貌绝世,闾中少年多以夜时来窥,终不得见。
xián xī yuán nián gǔ xí chū shǒu cháng shān jùn wén tíng cháng yǒu měi nǚ ér jiā shén pín
咸熙元年,谷习出守常山郡,闻亭长有美女而家甚贫。
shí wén dì xuǎn liáng jiā zǐ nǚ yǐ rù liù gōng xí yǐ qiān jīn bǎo lù pìn zhī
时文帝选良家子女,以入六宫,习以千金宝赂聘之。
jì dé biàn yǐ xiàn wén dì
既得,便以献文帝。
líng yún wén bié fù mǔ xū xī lěi rì lèi xià zhān yī
灵芸闻别父母,歔欷累日,泪下沾衣。
zhì shēng chē jiù lù zhī shí yǐ yù tuò hú shèng lèi hú zhōng jí rú hóng sè
至升车就路之时,以玉唾壶盛泪,壶中即如红色。
jì fā cháng shān jí zhì jīng shī hú zhōng lèi níng rú xuè
既发常山,及至京师,壶中泪凝如血。
dì qiǎn chē shí chéng yǐ yíng líng yún
帝遣车十乘,以迎灵芸。
chē jiē lòu bǎo wèi lún dān huà qí gū
车皆镂宝为轮,丹画其毂。
è qián yǒu zá bǎo wèi lóng fèng xián bǎi zǐ líng qiāng hé míng xiǎng yú lín yě
轭前有杂宝,为龙凤衔百子铃,锵和鸣,响于林野。
jià qīng sè pián tí zhī niú rì xíng sān bǎi lǐ
驾青色骈蹄之牛,日行三百里。
cǐ niú shī tu guó suǒ xiàn zú rú mǎ tí yě
此牛尸涂国所献,足如马蹄也。
dào cè shāo shí yè zhī xiāng cǐ shí chóng dié zhuàng rú yún mǔ qí qì pì è lì zhī jí fù tí guó suǒ xiàn yě
道侧烧石叶之香,此石重叠,状如云母,其气辟恶厉之疾,腹题国所献也。
líng yún wèi zhì jīng shī shù shí lǐ gāo zhú zhī guāng xiāng xù bù miè
灵芸未至京师数十里,膏烛之光,相续不灭。
chē tú yē lù chén qǐ bì yú xīng yuè shí rén wèi wéi chén xiāo
车徒噎路,尘起蔽于星月,时人谓为"尘霄"。
yòu zhù tǔ wèi tái jī gāo sān shí zhàng liè zhú yú tái xià ér míng yuē zhú tái yuǎn wàng rú liè xīng zhī zhuì dì
又筑土为台,基高三十丈,列烛于台下,而名曰"烛台",远望如列星之坠地。
yòu yú dà dào zhī páng yī lǐ zhì yī tóng biǎo gāo wǔ chǐ yǐ zhì lǐ shù
又于大道之旁,一里致一铜表,高五尺,以志里数。
gù xíng zhě gē yuē qīng huái jiā dào duō chén āi lóng lóu fèng què wàng cuī wéi
故行者歌曰:"青槐夹道多尘埃,龙楼凤阙望崔嵬。
qīng fēng xì yǔ zá xiāng lái tǔ shàng chū jīn huǒ zhào tái cǐ shàng qī zì shì yāo cí yě
清风细雨杂香来,土上出金火照台(此上七字,是妖辞也)。
shí wéi tóng zhù yǐ zhì lǐ shù yú dào cè shì tǔ shàng chū jīn zhī yì
"时为铜柱,以志里数于道侧,是"土上出金"之义;
yǐ zhú zhì tái ér zé huǒ zài tǔ xià zhī yì
以烛致台,而则火在土下之义。
hàn huǒ dé wáng wèi tǔ wèi wáng huǒ fú ér tǔ xìng yě tǔ shàng chū jīn wèi miè ér jìn xìng yě
汉火德王,魏土魏王,火伏而土兴也,土上出金,魏灭而晋兴也。
líng yún wèi zhì jīng shī shí lǐ dì chéng diāo yù zhī niǎn yǐ wàng chē tú zhī shèng tàn yuē xī zhě yán cháo wéi xíng yún mù wéi xíng yǔ jīn fēi yún fēi yǔ fēi cháo fēi mù
灵芸未至京师十里,帝乘雕玉之辇,以望车徒之盛,叹曰:"昔者言'朝为行云,暮为行雨',今非云非雨,非朝非暮。
yīn gǎi líng yún zhī míng wéi yè lái
"因改灵芸之名为"夜来"。
rù gōng chéng chǒng ài
入宫乘宠爱。
wài guó xiàn huǒ zhū lóng luán zhī chāi dì yuē míng zhū fěi cuì shàng bù shèng kuàng hū lóng fèng zhī zhòng
外国献火珠龙鸾之钗,帝曰:"明珠翡翠尚不胜,况乎龙凤之重!
nǎi zhǐ ér bù jìn
"乃止而不进。
yè lái miào yú nǚ gōng suī chǔ yú shēn wéi zhòng wò zhī nèi bù yòng dēng zhú cái zhì lì chéng
夜来妙于女功,虽处于深帷重幄之内,不用灯烛,裁制立成。
fēi yè lái suǒ féng zhì dì bù fú yě
非夜来所缝制,帝不服也。
gōng zhōng hào yuē shén zhēn
宫中号曰"神针"。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出《王子年拾遗记》)
sūn liàng jī cháo shū
孙亮姬朝姝
sūn liàng zuò lǜ liú lí píng fēng shén báo ér yíng chè měi yú yuè xià qīng yè shū zhī
孙亮作绿琉璃屏风,甚薄而莹澈,每于月下清夜舒之。
cháng ài chǒng sì jī jiē zhèn gǔ jué sè yī míng cháo shū èr míng lì jū sān míng luò zhēn sì míng jié huá
尝爱宠四姬,皆振古绝色:一名朝姝,二名丽居,三名洛珍,四名洁华。
shǐ sì rén zuò píng fēng nèi ér wài wàng zhī rú wú gé wéi xiāng qì bù tōng yú wài
使四人坐屏风内,而外望之,如无隔,唯香气不通于外。
wèi sì rén hé sì qì xiāng cǐ xiāng shū fāng yì guó suǒ xiàn fán jīng suì jiàn niè yàn xī zhī chù xiāng qì zhān yī lì nián mí shèng bǎi huàn bù xiē yīn míng bǎi zhuó xiāng
为四人合四气香,此香殊方异国所献,凡经岁践蹑宴息之处,香气沾衣,历年弥盛,百浣不歇,因名《百濯香》。
huò yǐ rén míng xiāng gù yǒu cháo shū lì jū luò zhēn jié huá xiāng
或以人名香,故有朝姝、丽居、洛珍、洁华香。
liàng měi yóu cǐ sì rén jiē tóng yǔ xí shǐ lái shì jiē yǐ xiāng míng qián hòu wèi cì bù dé xiāng luàn
亮每游,此四人皆同与席,使来侍,皆以香名前后为次,不得相乱。
suǒ jū shì wèi sī xiāng mèi qǐn
所居室为《思香媚寝》。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出《王子年拾遗记》)
shǔ gān hòu
蜀甘后
shǔ xiān zhǔ gān hòu pèi rén shēng yú jiàn wēi
蜀先主甘后,沛人,生于贱微。
lǐ zhōng xiāng zhě yún cǐ nǚ hòu guì wèi jí gōng yè
里中相者云:"此女后贵,位极宫掖"。
jí hòu shēng ér tǐ mào tè yì nián zhì shí bā yù zhì róu jī tài mèi róng yě
及后生而体貌特异,年至十八,玉质柔肌,态媚容冶。
xiān zhǔ zhì hòu yú bái xiāo zhàng zhōng yú hù wài wàng zhě rú yuè xià jù xuě
先主致后于白绡帐中,于户外望者,如月下聚雪。
hé nán xiàn yù rén gāo sān chǐ nǎi qǔ yù rén zhì hòu cè zhòu zé jiǎng shuō jūn móu xī zé yōng hòu ér wán yù rén
河南献玉人,高三尺,乃取玉人致后侧,昼则讲说军谋,夕则拥后而玩玉人。
cháng chēng yù zhī suǒ guì bǐ dé jūn zǐ kuàng wéi rén xíng ér kě bù wán hu
常称玉之所贵,比德君子,况为人形,而可不玩乎?
gān hòu yǔ yù rén jié bái qí rùn guān zhě dài xiāng luàn huò
甘后与玉人洁白齐润,观者殆相乱惑。
bì chǒng zhě fēi wéi jí gān hòu ér yì dù yù rén
嬖宠者非唯嫉甘后,而亦妬玉人。
hòu cháng yù zuó huǐ huài zhī nǎi jiè xiān zhǔ yuē xī zi hǎn bù yǐ yù wèi bǎo chūn qiū měi zhī jīn wú wèi wèi miè ān yǐ yāo wán jīng huái
后常欲琢毁坏之,乃戒先主曰:"昔子罕不以玉为宝,《春秋》美之,今吴、魏未灭,安以妖玩经怀。
fán wū huò shēng yí
凡诬惑生疑。
wù fù jìn yān
勿复进焉。
xiān zhǔ nǎi chè yù rén xiàng bì zhě jiē tuì
"先主乃撤玉人像,嬖者皆退。
dāng shí jūn zǐ yǐ gān hòu wèi shén zhì fù rén
当时君子以甘后为神智妇人。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出《王子年拾遗记》)
shí chóng bì xuān fēng
石崇婢翾风
shí jì lún suǒ ài bì míng xuān fēng wèi mò yú hú zhōng mǎi de zhī
石季伦所爱婢,名翾风,魏末,于胡中买得之。
nián shǐ shí suì shǐ fáng nèi yǎng zhī zhì nián shí wǔ wú yǒu bǐ qí róng mào tè yǐ zī tài jiàn měi
年始十岁,使房内养之,至年十五,无有比其容貌,特以姿态见美。
miào bié yù shēng néng guān jīn sè
妙别玉声,能观金色。
shí shì zhī fù cái bǐ wáng jiā jiāo shē dāng shì
石氏之富,财比王家,骄奢当世。
zhēn bǎo guī qí shì rú wǎ lì jù rú fèn tǔ jiē shū fāng yì guó suǒ de mò yǒu biàn shí qí chù zhě
珍宝瑰奇,视如瓦砾,聚如粪土,皆殊方异国所得,莫有辨识其处者。
shǐ xuān fēng bié qí shēng sè bìng zhī qí suǒ chū zhī de yán xī fāng běi fāng yù shēng chén zhòng ér xìng wēn rùn pèi fú yì rén xìng líng
使翾风别其声色,并知其所出之地,言:"西方北方,玉声沉重而性温润,佩服益人性灵;
dōng fāng nán fāng yù shēng qīng jié ér xìng qīng liáng pèi fú zhě lì rén jīng shén
东方南方,玉声清洁而性清凉,佩服者利人精神。
shí shì shì rén měi yàn zhě shù qiān rén xuān fēng zuì yǐ wén cí shàn ài
"石氏侍人美艳者数千人,翾风最以文辞擅爱。
shí chóng cháng yǔ zhī yuē wú bǎi nián zhī hòu dāng zhǐ bái rì yǐ rǔ wèi xùn
石崇常语之曰:"吾百年之后,当指白日,以汝为殉。
dá yuē shēng ài sǐ lí bù rú wú ài qiè de wèi xùn shēn qí hé xiǔ
"答曰:"生爱死离,不如无爱,妾得为殉,身其何朽!
yú shì mí jiàn chǒng ài
"于是弥见宠爱。
chóng cháng zé měi róng zī xiāng lèi zhě shù shí rén zhuāng shì yī fú dà xiǎo yī děng shǐ hū shì bù xiāng fēn bié cháng shì yú cè
崇常择美容姿相类者数十人,装饰衣服,大小一等,使忽视不相分别,常侍于侧。
shǐ xuān fēng diào yù yǐ fù gōng rén wèi dào lóng zhī pèi yíng jīn wèi fèng guān zhī chāi kè yù wèi dào lóng zhī shì zhù jīn xiàng fèng huáng zhī xíng
使翾风调玉以付工人,为倒龙之珮,萦金为凤冠之钗,刻玉为倒龙之势,铸金象凤凰之形。
jié xiù rào yíng ér wǔ zhòu yè xiāng jiē wèi zhī cháng wǔ
结袖绕楹而舞,昼夜相接,谓之"常舞"。
ruò yǒu suǒ zhào zhě bù hū xìng míng xī tīng pèi shēng shì chāi sè yù shēng qīng zhě jū qián jīn sè yàn zhě jū hòu yǐ wéi xíng cì ér jìn yě
若有所召者,不呼姓名,悉听珮声,视钗色,玉声轻者居前,金色艳者居后,以为行次而进也。
shǐ shù shí rén gè hán yì xiāng shǐ xíng ér xiào yǔ zé kǒu qì cóng fēng ér yáng
使数十人各含异香,使行而笑语,则口气从风而扬。
yòu shāi chén shuǐ zhī xiāng rú chén mò bù zhì xiàng chuáng shàng shǐ suǒ ài jiàn zhī wú jī jí cì zhēn zhū bǎi lì
又筛沉水之香如尘末,布致象床上,使所爱践之无迹,即赐珍珠百粒;
ruò yǒu jī zhě zé jié qí yǐn shí lìng tǐ qīng ruò
若有迹者,则节其饮食,令体轻弱。
nǎi guī zhōng xiāng xì yuē ěr fēi xì gǔ qīng qū nà de bǎi lì zhēn zhū
乃闺中相戏曰:"尔非细骨轻躯,那得百粒真珠?
jí xuān fēng nián zhì sān shí miào nián zhě zhēng jí zhī huò yán hú nǚ bù kě wèi qún jìng xiāng pái huǐ
"及翾风年至三十,妙年者争嫉之,或言"胡女不可为群",竞相排毁。
chóng shòu zèn rùn zhī yán jí tuì xuān fēng wèi fáng lǎo shǐ zhǔ qún shǎo
崇受谮润之言,即退翾风为房老,使主群少。
nǎi huái yuàn duì ér zuò wǔ yán shī shī yuē chūn huā shuí bù xiàn
乃怀怨怼而作五言诗,诗曰:"春华谁不羡?
zú shāng qiū luò shí
卒伤秋落时;
gěng yè zhuī zì qì bǐ tuì qǐ suǒ qī
哽咽追自泣,鄙退岂所期?
guì fēn tú zì dù shī ài zài é méi
桂芬徒自蠹,失爱在蛾眉;
zuò jiàn fāng shí xiē qiáo cuì kōng zì chī
坐见芳时歇,憔悴空自嗤。
shí shì fáng zhōng bìng gē cǐ wéi lè qū zhì jìn mò nǎi zhǐ
"石氏房中并歌此为乐曲,至晋末乃止。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出王子年拾遗记))
zhè dōng wǔ nǚ
浙东舞女
bǎo lì èr nián zhè dōng gòng wǔ nǚ èr rén yī yuē fēi yàn yī yuē qīng fēng
宝历二年,浙东贡舞女二人:一曰飞燕,一曰轻风。
xiū méi yī shǒu lán qì róng yě
修眉黟首,兰气融冶。
dōng bù kuàng yī xià wú hàn tǐ
冬不纩衣,夏无汗体。
suǒ shí duō lì zhī fěi shí jīn xiè lóng nǎo zhī lèi
所食多荔枝榧实,金屑龙脑之类。
dài qīng jīn zhī guān pēng luó yī wú fèng ér chéng
带轻金之冠,𫐌罗衣无缝而成。
qí wén zhī qiǎo rén wèi néng shi
其文织巧,人未能识。
qīng jīn guān yǐ jīn sī jié zhī wèi luán hè zhī zhuàng réng shì yǐ wǔ cǎi xì zhū líng lóng xiāng xù kě gāo yī chǐ chèng zhī wú sān èr qián shàng gèng zuó yù fú róng yǐ wéi dǐng míng chāo běn wú dǐng zì
轻金冠以金丝结之,为鸾鹤之状,仍饰以五彩细珠,玲珑相续,可高一尺,秤之无三二钱,上更琢玉芙蓉以为顶(明抄本无顶字)。
èr nǚ gē wǔ tái měi yè gē wǔ yī fà rú luán fèng zhī yīn bǎi niǎo mò bù xiáng jí qí shàng jí yú tíng jì
二女歌舞台,每夜歌舞一发,如鸾凤之音,百鸟莫不翔集其上,及于庭际。
wǔ tài yàn yì fēi rén jiān suǒ yǒu
舞态艳逸,非人间所有。
měi gē ba shàng lìng nèi rén cáng zhī jīn wū bǎo zhàng gài kǒng fēng rì gù yě
每歌罢,上令内人藏之金屋宝帐,盖恐风日故也。
yóu shì gōng zhōng nǚ yuē bǎo zhàng xiāng chóng chóng yī shuāng hóng fú róng
由是宫中女曰:"宝帐香重重,一双红芙蓉。
chū dù yáng zá biān
"(出《杜阳杂编》)
dù fù
妒妇
chē wǔ zi qī
车武子妻
sú shuō chē wǔ zi qī dà dù
俗说,车武子妻大妒。
hū qí fù xiōng sù qǔ yī jiàng qún yī guà píng fēng shàng
呼其妇兄宿,取一绛裙衣,挂屏风上。
qí fù bá dāo jìng shàng chuáng fā bèi nǎi qí xiōng yě cán ér tuì
其妇拔刀径上床,发被,乃其兄也,惭而退。
chū yào lù
(出《要录》)
duàn shì
段氏
lín jì yǒu dù fù jīn
临济有妒妇津。
chuán yán jìn tài shǐ zhōng liú bó yù qī duàn shì zì míng guāng xìng dù jì
传言晋太始中,刘伯玉妻段氏字明光,性妒忌。
bó yù cháng yú qī qián sòng luò shén fù
伯玉尝于妻前诵《洛神赋》。
yǔ qí qī yuē qǔ fù de rú cǐ wú wú hàn yān
语其妻曰:"取妇得如此,吾无憾焉。
míng guāng yuē jūn hé de yǐ shuǐ shén měi ér yù qīng wǒ
"明光曰:"君何得以水神美而欲轻我?
wú sǐ hé huàn bù wéi shuǐ shén
吾死,何患不为水神。
qí yè nǎi zì chén ér sǐ
"其夜乃自沉而死。
sǐ hòu qī rì mèng jiàn yǔ bó yù yuē jūn běn yuàn shén wú jīn de wèi shén yǐ
死后七日,梦见与伯玉曰:"君本愿神,吾今得为神矣"。
bó yù suì zhōng shēn bù fù dù shuǐ
伯玉遂终身不复渡水。
yǒu fù rén dù cǐ jīn zhě jiē huài yī wǎng zhuāng rán hòu gǎn jì
有妇人渡此津者,皆坏衣枉妆,然后敢济。
bù ěr fēng bō bào fā
不尔,风波暴发。
chǒu fù suī suī xià yuán yǒu bù zì jù míng chāo běn shān zhuāng shì ér dù qí shén yì bù dù yě
丑妇虽(虽下原有不字,据明抄本删)妆饰而渡,其神亦不妒也。
fù rén dù hé wú fēng làng zhě yǐ wéi chǒu bù néng zhì shuǐ shén
妇人渡河无风浪者,以为丑不能致水神。
chǒu fù huì zhī mò bù jiē zì huǐ xíng róng yǐ sāi chī xiào yě
丑妇讳之,莫不皆自毁形容,以塞嗤笑也。
gù qí rén yǔ yuē yù qiú hǎo fù lì zài jīn kǒu
故齐人语曰:"欲求好妇,立在津口。
fù rén shuǐ bàng hǎo chǒu zì zhāng
妇人水傍,好丑自彰。
chū yǒu yáng zá zǔ
"(出《酉阳杂俎》)
wáng dǎo qī
王导妻
wáng dǎo qī cáo shì shén dù jì zhì chéng xiàng bù dé yǒu shì yù nǎi zhì zuǒ yòu xiǎo rén
王导妻曹氏甚妒忌,制丞相不得有侍御,乃至左右小人。
yǒu pīn shǎo zhě bì jiā qiào zé
有姘少者,必加诮责。
nǎi mì yíng bié guǎn zhòng qiè luó liè yǒu shù nán
乃密营别馆,众妾罗列,有数男。
cáo shì zhī dà jīng huì nǎi jiāng huáng mén jí bì èr shí rén rén chí shí dāo yù chū tǎo xún
曹氏知,大惊恚,乃将黄门及婢二十人,人持食刀,欲出讨寻。
wáng gōng jù mìng jià huàn chí nǎi qīn yǐ chén wěi bǐng zhù yù zhě dǎ niú láng bèi bēn chí nǎi de xiān zhì zhì yuán zuò qù jù míng chāo běn gǎi
王公遽命驾,患迟,乃亲以尘尾柄助御者打牛,狼狈奔驰,乃得先至(至原作去,据明抄本改)。
sī tú cài mó wén nǎi yì wáng wèi yuē cháo tíng yù jiā gōng jiǔ cì zhī fǒu
司徒蔡谟闻,乃诣王谓曰:"朝廷欲加公九锡,知否?
wáng zì xù móu shì shuō qīng dǐ piān zhù
"王自叙谋(《世说·轻诋》篇注。
móu zuò qiān
谋作谦。
zhì cài yuē bù wén yú wù wéi wén duǎn yuán dú chē cháng bǐng chén wěi ěr
)志,蔡曰:"不闻余物,惟闻短辕犊车,长柄尘尾耳。
dǎo dà cán
导大惭。
chū lú jì
"(出《炉》记)
dù lán xiāng
杜兰香
dù lán xiāng jiàng zhāng shuò
杜兰香降张硕。
shuò qī wú zi qǔ qiè
硕妻无子,娶妾。
qī dù wú yǐ shuò wèi xiāng rú cǐ yún hé
妻妒无已,硕谓香:"如此云何?
xiāng yuē cǐ yì zhì ěr
"香曰:"此易治耳。
yán zú ér shuò qī huàn chuàng wěi dùn
"言卒而硕妻患创委顿。
shuò yuē qī jiāng sǐ rú hé
硕曰:"妻将死如何?
xiāng yuē cǐ chuàng suǒ yǐ zhì dù chuàng yǐ yì dāng chài
"香曰:"此创所以治妒,创已亦当瘥。
shù rì zhī jiān chuàng sǔn ér qī wú dù xīn suì shēng shù nán
"数日之间,创损而妻无妒心,遂生数男。
chū dù lán xiāng liè zhuàn
(出《杜兰香列传》)
rèn guī qī
任瑰妻
táng chū bīng bù shàng shū rèn guī
唐初,兵部尚书任瑰。
chì cì gōng nǚ èr nǚ jiē guó sè
敕赐宫女二,女皆国色。
qī dù làn èr nǚ tóu fà tū jǐn
妻妬,烂二女头发秃尽。
tài zōng wén zhī lìng shàng gōng jī jīn hú píng jiǔ cì zhī yún yǐn zhī lì sǐ
太宗闻之,令上宫赍金胡瓶酒赐之,云:"饮之立死。
guī sān pǐn hé zhì jī yìng
瑰三品,合置姬媵。
ěr hòu bù dù bù xū yǐn zhī
尔后不妬,不须饮之;
ruò dù jí yǐn
若妬即饮。
liǔ shì bài chì qì yuē qiè yǔ guī jié fà fū qī jù chū wēi jiàn gēng xiāng fǔ yì suì zhì róng guān
"柳氏拜敕讫曰:"妾与瑰结发夫妻,俱出微贱,更相辅翼,遂致荣官。
guī jīn duō nèi bì chéng bù rú sǐ
瑰今多内嬖,诚不如死。
suì yǐn jǐn
"遂饮尽。
rán fēi zhèn yě jì shuì xǐng
然非鸩也,既睡醒。
dì wèi guī yuē qí xìng rú cǐ zhèn yì dāng wèi zhī
帝谓瑰曰:"其性如此,朕亦当畏之。
yīn zhào èr nǚ lìng bié zhái ān zhì
"因诏二女,令别宅安置。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
yòu fáng xuán líng fū rén zhì dù
又房玄龄夫人至妒。
tài zōng jiāng cì měi rén lǚ cí bù shòu
太宗将赐美人,屡辞不受。
nǎi lìng huáng hòu zhào fū rén yǔ yǐ yìng qiè zhī liú lìng yǒu cháng zhì
乃令皇后召夫人,语以媵妾之流,令有常制。
qiě sī kōng nián jìn chí mù dì yù yǒu yōu chóng zhī yì
且司空年近迟暮,帝欲有优崇之意。
fū rén zhí xīn bù huí
夫人执心不回。
dì nǎi lìng wèi yuē níng bù dù ér shēng níng dù ér sǐ
帝乃令谓曰:"宁不妒而生,宁妒而死。
yuē qiè níng dù ér sǐ
"曰:"妾宁妒而死。
nǎi qiǎn zhuó yī zhī jiǔ yǔ zhī yuē ruò rán kě yǐn cǐ yī jiū
"乃遣酌一卮酒与之曰:"若然,可饮此一鸠。
yī jǔ biàn jǐn wú suǒ liú nàn
"一举便尽,无所留难。
dì yuē wǒ shàng wèi jiàn hé kuàng yú xuán líng hu
帝曰:"我尚畏见,何况于玄龄乎?
chū guó shǐ yì zuǎn
"(出《国史异纂》)
yáng hóng wǔ qī
杨弘武妻
yáng hóng wǔ wèi sī róng shǎo cháng bó gāo zōng wèi zhī yuē mǒu rén hé yīn zhé shòu cǐ zhí
杨弘武为司戎少常伯,高宗谓之曰:"某人何因,辄授此职。
duì yuē chén qī wéi shì xìng gāng hàn zuó yǐ cǐ jiàn shǔ chén ruò bù cóng kǒng yǒu hòu huàn
"对曰:"臣妻韦氏性刚悍,昨以此见属,臣若不从,恐有后患。
dì jiā bù yǐn xiào ér qiǎn zhī
"帝嘉不隐,笑而遣之。
chū guó shǐ yì zuǎn
(出《国史异纂》)
fáng rú fù qī
房孺复妻
fáng rú fù qī shì xìng dù jì zuǒ yòu bì bù dé nóng zhuāng gāo jì jiàn
房孺复妻氏性妒忌,左右婢不得浓妆高髻见。
gěi yān zhī yī dòu fěn yī qián
给胭脂一豆,粉一钱。
yǒu yī bì xīn mǎi zhuāng shāo jiā cuī nù wèi yuē rǔ hǎo zhuāng yé
有一婢新买,妆稍佳,崔怒谓曰:"汝好妆耶?
wú wèi rǔ zhuāng
吾为汝妆。
nǎi lìng kè qí méi yǐ qīng tián zhī shāo suǒ héng zhuó qí liǎng yǎn jiǎo pí suí jiāo juàn yǐ zhū fu zhī
"乃令刻其眉,以青填之,烧鏁桁,灼其两眼角,皮随焦卷,以朱傅之。
jí jiā luò bān rú zhuāng yān
及痂落,瘢如妆焉。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
li tíng bì qī
李廷璧妻
li tíng bì èr shí nián yìng jǔ fāng yú shǔ zhōng cè míng
李廷璧二十年应举,方于蜀中策名。
gē piān mǐ lì
歌篇靡丽。
shī yùn jīng néng
诗韵精能。
cháng wèi shū zhōu jūn zú
尝为舒州军卒。
qí qī cāi dù
其妻猜妒。
yī rì líng gé lián yàn sān xiāo bù guī qī dá yì yún lái bì rèn zhī
一日铃阁连宴,三宵不归,妻达意云,来必刃之。
qì gào zhōu mù xǐ jū fó sì jiā chén huì jì yīn yǒng chóu shī yuē dào lái nán qiǎn qù nán liú zhe gǔ zhān xīn wàn shì xiū
泣告州牧,徙居佛寺,浃辰晦迹,因《咏愁》诗曰:"到来难遣去难留,着骨粘心万事休。
pān yuè chóu sī shēng bìn lǐ jié yú bēi sè shàng méi tóu
潘岳愁丝生鬓里,婕妤悲色上眉头。
cháng tú shī jǐn kōng qí mǎ yuǎn yàn shēng chū dú yǐ lóu
长途诗尽空骑马,远雁声初独倚楼。
gèng yǒu xiāng sī bù xiāng jiàn jiǔ xǐng dēng bèi yuè rú gōu
更有相思不相见,酒醒灯背月如钩。
chū shū qíng jí
"(出《抒情集》)
zhāng hè qī hè yuán zuò yáng jù běi mèng suǒ yán gǎi xià tóng
张褐妻(褐原作扬,据北梦琐言改,下同)
zhāng hè shàng shū diǎn jìn zhōu wài zhù suǒ ài yíng jì shēng yī zi
张褐尚书典晋州,外贮所爱营妓,生一子。
qí nèi sū shì dù jì bù gǎn qǔ guī
其内苏氏妒忌,不敢取归。
nǎi yǔ suǒ shàn zhāng chǔ shì wèi zi jū jiāng jīn jiān cháng zhì shū tí wèn qí cún wáng zī yǐ qián bó
乃与所善张处士为子,居江津间,常致书题,问其存亡,资以钱帛。
jí jiàn chéng zhǎng
及渐成长。
qí dú shū
,其读书。
yǒu rén gào yǐ fēi chǔ shì zhī zǐ ěr fù zài cháo guān gāo
有人告以非处士之子,尔父在朝官高。
yīn qiè qí fù yǔ zhāng chǔ shì jiān zhá bù gào ér dùn guī jīng guó
因窃其父与张处士缄札,不告而遁归京国。
hè yǐ sǐ zhì zhái mén tóng pú wú yǒu shí zhě dàn yún jiāng huái láng jūn xiōng dì jiē è rán
褐已死,至宅门,僮仆无有识者,但云江淮郎君,兄弟皆愕然。
qí dí mǔ sū fū rén qì ér wèi zhū zǐ yuē chéng yǒu cǐ zi wú zhī zhī yǐ
其嫡母苏夫人泣而谓诸子曰:"诚有此子,吾知之矣。
wǒ shào nián wú duān zhì qí fù zǐ sǐ shēng yǒng gé wǒ zuì yǐ
我少年无端,致其父子死生永隔,我罪矣。
jiā juàn zhòng qì qǔ rù zhái chǐ zhū xiōng zhī liè míng rén guī
"家眷众泣,取入宅,齿诸兄之列,名仁龟。
yǒu wén xué xiū cí yīng jìn shì jǔ jí dì lì shì yù shǐ
有文学,修词应进士举,及第,历侍御史。
yīn fèng shǐ jiāng zhè ér sǐ
因奉使江浙而死。
chū běi mèng suǒ yán
(出《北梦琐言》
wú zōng wén
吴宗文
wáng shǔ wú zōng wén yǐ gōng xūn jì lǐng míng jùn shào nián fù guì qí jiā jī pū lè jì shí shù bèi jiē qí jīng xuǎn yě
王蜀吴宗文,以功勋继领名郡,少年富贵,其家姬仆乐妓十数辈,皆其精选也。
qí qī dù měi yàng yàng bù qiè qí zhì
其妻妒,每怏怏不惬其志。
hū yī rì gǔ dòng qū cháo yǐ xíng shù fang hū bào yún fàng cháo
忽一日,鼓动趋朝,已行数坊,忽报云"放朝"。
suì mì jiè cóng zhě qián rù biàn xìng zhī
遂密戒从者,潜入,遍幸之。
zhì shí yú bèi suì jù fù ér zú
至十余辈,遂据腹而卒。
chū wáng shì jiàn wén
(出《王氏见闻》)
shǔ gōng chén
蜀功臣
shǔ yǒu gōng chén wàng qí míng qí qī dù jì
蜀有功臣忘其名,其妻妒忌。
jiā chù jì lè shén duō jū cháng jí gé jué zhī
家畜妓乐甚多,居常即隔绝之。
huò yàn yǐn jí shǐ gé lián zòu yuè mǒu wèi cháng jiàn yě
或宴饮,即使隔帘奏乐,某未尝见也。
qí qī zuǒ yòu cháng lìng lǎo chǒu zhě shì zhī
其妻左右,常令老丑者侍之。
mǒu cháng dú chǔ gèng wú shì zhě ér jū dì qì fú shèng shén
某尝独处,更无侍者,而居第器服盛甚。
hòu qī bìng shén yǔ qí fu yuē wǒ sǐ ruò jìn bì qiè lì dāng qǔ zhī
后妻病甚,语其夫曰:"我死,若近婢妾,立当取之。
jí shǔ kuàng mǒu nǎi zhào zhū jī rì yè hān yǐn wéi lè
"及属圹,某乃召诸姬,日夜酣饮为乐。
yǒu zhǎng yī bì yóu zhǔ yì jí xìng zhī
有掌衣婢,尤属意,即幸之。
fāng qǐn xī hū yǒu shēng rú pī lì wéi zhàng jiē liè mǒu yīn jīng chéng jí ér sǐ
方寝息,忽有声如霹雳,帷帐皆裂,某因惊成疾而死。
chū wáng shì jiàn wén
(出《王氏见闻》)
qín qí jiāng
秦骑将
qín qí jiāng shí mǒu zhě shén yǒu zhàn gōng
秦骑将石某者,甚有战功。
qí qī hàn qiě dù shí cháng huàn zhī
其妻悍且妒,石常患之。
hòu qí qī dú chǔ nǎi yè qiǎn rén cì zhī
后其妻独处,乃夜遣人刺之。
qī shǒu jiē qí rèn hào jiù jiào hǎn
妻手接其刃,号救叫喊。
bì qiè gòng jī zéi suì zhé chán ér qù jìng bù néng hài
婢妾共击贼,遂折镡而去,竟不能害。
fù shí zhǐ jiē shāng
妇十指皆伤。
hòu shù nián qín wáng rù shǔ shǔ qiǎn shí jiàng bīng zhūn yú bāo liáng fù yú jūn zhōng mù xiá shì jiù jiā cì zhī
后数年,秦亡入蜀,蜀遣石将兵,屯于褒梁,复于军中募侠士,就家刺之。
bāo shǔ xiàng qù shù qiān lǐ xiá shì yú shì xié rèn huái jiā shū zhì qí mén yuē bāo zhōng xìn zhì lìng miàn jiàn fū rén
褒蜀相去数千里,侠士于是挟刃,怀家书,至其门曰:"褒中信至,令面见夫人。
fū rén xǐ chū jiàn xiá bài ér shòu qí shū pěng jiē zhī jì huī rèn zhuó zhī
"夫人喜出见,侠拜而授其书,捧接之际,挥刃斫之。
qī yǒu yī nǚ yuè chū jǔ shǒu jiē rèn xiāng chí jiǔ zhī jìng bù néng hài
妻有一女跃出,举手接刃,相持久之,竟不能害。
wài rén wén ér jiù zhī nǚ shí zhǐ bìng shāng
外人闻而救之,女十指并伤。
hòu shí nián shǔ wáng guī qín bāng jìng yǔ qí fu xié lǎo sǐ yú yǒu xià
后十年,蜀亡,归秦邦,竟与其夫偕老,死于牖下。
chū yù táng xián huà
(出《玉堂闲话》)