太平广记 · 吕文仲 · Chapter 421 of 501

卷四百二十·龙三

PinyinModern Translation
Size

jù míng guó shì xuán zhào wáng jǐng róng líng bō nǚ táo xiàn qí huàn shā zhōu hēi hé xīng qìng chí lóng jǐng lóng zhān rán lóng mén

俱名国释玄照王景融凌波女陶岘齐浣沙州黑河兴庆池龙井龙旃然龙门

jù míng guó

俱名国

sēng zhī lǜ yún fú zhù shè wèi chéng nán fāng

僧祗律云,佛住舍卫城南方。

yǒu yì míng dà lín shí yǒu shāng rén qū bā niú dào běi fāng jù míng guó

有邑名大林,时有商人驱八牛到北方俱名国。

yǒu yī shāng rén zài zé zhōng mù niú

有一商人在泽中牧牛。

shí yǒu lí chē bǔ lóng shí zhī bǔ dé yī lóng lí chē chuān bí qiān xíng

时有离车捕龙食之,捕得一龙,离车穿鼻牵行。

shāng rén wèn lí chē jīn rǔ qiān cǐ lóng hé yòng

商人问离车:“今汝牵此龙何用?

yún wǒ jiāng shā ér wèi dàn

”云:“我将杀而为啖。

shāng rén yù yǐ yī niú yì zhī bǔ zhě yāo zhì bā niú fāng xǔ

”商人欲以一牛易之,捕者邀至八牛,方许。

shāng rén jí fàng lóng lìng qù

商人即放龙令去。

jì ér fù lǜ lí chē zhuī zhú fù bǔ qǔ fàng bié chí zhōng

既而复虑离车追逐,复捕取放别池中。

lóng hū biàn wéi rén yǔ wèi shāng rén yuē jūn shī wǒ mìng jīn yù bào ēn kě gòng rù gōng dāng bào dà dé

龙忽变为人,语谓商人曰:“君施我命,今欲报恩,可共入宫,当报大德。

shāng rén dá yán lóng xìng lǜ bào tián huì wú cháng huò néng shā wǒ

”商人答言:“龙性率暴,嗔恚无常,或能杀我。

dá yún bù ěr

”答云:“不尔。

qián rén xì wǒ wǒ lì néng shā bǐ rén

前人系我,我力能杀彼人。

dàn yǐ wǒ shòu pú sà fǎ dōu wú shā xīn

但以我受菩萨法,都无杀心。

hé kuàng jūn jīn shī wǒ shòu mìng gù dāng jiā hài

何况君今施我寿命,顾当加害。

ruò bù qù zhě shǎo zhù cǐ zhōng

若不去者,少住此中。

wǒ xiān wǎng sǎo chú

我先往扫除。

shāng rén hòu rù gōng nèi jiàn lóng mén biān èr lóng xì zài yī chù

”商人后入宫内,见龙门边,二龙系在一处。

yīn wèn rǔ wèi hé bèi xì

因问汝为何被系。

dá yán cǐ lóng nǚ bàn yuè zhōng sān rì shòu zhāi fǎ

答言:“此龙女半月中,三日受斋法。

wǒ xiōng dì shǒu hù cǐ lóng nǚ bù wéi jiān gù wèi lí chē suǒ bǔ

我兄弟守护此龙女,不为坚固,为离车所捕。

yǐ shì bèi xì

以是被系。

lóng nǚ é chū hū shāng rén rù gōng zuò bǎo chuáng shàng

”龙女俄出,呼商人入宫坐宝床上。

lóng nǚ yán lóng zhōng yǒu shí néng jǐn shòu ér xiāo zhě yǒu èr shí nián xiāo zhě

龙女言:“龙中有食,能尽寿而消者,有二十年消者。

yǒu qī nián xiāo zhě yǒu yán fú tí rén shí zhě

有七年消者,有阎浮提人食者。

wèi zhī jūn yù hé shí

未知君欲何食。

dá yán xū yù yán fú tí shí

”答言:“须欲阎浮提食。

jí shí zhǒng zhǒng yǐn shí jù bèi

”即时种种饮食俱备。

shāng rén wèn lóng nǚ cǐ lóng hé gù bèi xì

商人问龙女:“此龙何故被系?

lóng nǚ yán cǐ yǒu guò wǒ yù shā zhī

”龙女言:“此有过,我欲杀之。

shāng rén yán rǔ mò shā

”商人言:“汝莫杀。

nǎi yán bù ěr yào dāng shā zhī

”“乃言不尔,要当杀之。

shāng rén yán rǔ fàng bǐ zhě wǒ dāng shí ěr

”商人言:“汝放彼者,我当食耳。

fù yán yuē bù dé zhí fàng zhī dāng fá liù yuè bìn zhì rén jiān

”复言曰:“不得直放之,当罚六月,摈置人间。

shāng rén jiàn lóng gōng zhōng bǎo wù zhuāng yán shì gōng diàn jí wèn rǔ yǒu rú shì zhuāng yán yīn shòu pú sà hé wéi

”商人见龙宫中,宝物庄严饰宫殿,即问:“汝有如是庄严,因受菩萨何为?

dá yán wǒ lóng fǎ yǒu wǔ shì kǔ

”答言:“我龙法有五事苦。

hé děng wèi wǔ

何等为五?

wèi shēng shí mián shí yín shí tián shí sǐ shí

谓生时、眠时、淫时、嗔时、死时。

yī rì zhī zhōng sān guò pí ròu luò dì rè shā cù shēn

一日之中,三过皮肉落地,热沙簇身。

shāng yán rǔ yù hé qiú yé

”商言:“汝欲何求耶?

dá yán rén dào zhōng shēng wèi chù shēng kǔ bù zhī fǎ gù yù jiù rú lái chū jiā

”答言:“人道中生,为畜生苦不知法,故欲就如来出家。

lóng nǚ jí yǔ bā bǐng jīn yán cǐ jīn zú rǔ fù mǔ juàn shǔ zhōng shēn yòng zhī bù jìn

”龙女即与八饼金,言此金足汝父母眷属终身用之不尽。

fù yán rǔ hé yǎn

复言汝合眼。

jí yǐ shén biàn chí zhe běn guó yǐ bā bǐng jīn yǔ fù mǔ

即以神变持着本国,以八饼金与父母。

yuē cǐ shì lóng jīn

曰:“此是龙金。

shuō jǐ gēng shēng jǐn shòu yòng zhī bù kě jǐn

”说己更生尽寿用之不可尽。

shí sī niàn rén cí bù dé bù xíng zàn jiù lóng nǚ ēn bào mí zhòng

时思念仁慈不得不行,暂救龙女,恩报弥重;

kuàng chí dà zhāi shòu fú níng xiǎo

况持大斋,受福宁小?

chū fǎ yuàn zhū lín

(出《法苑珠林》)

shì xuán zhào

释玄照

shì xuán zhào xiū dào yú sōng shān bái què gǔ cāo xíng jīng què guān yú zī liú

释玄照修道于嵩山白鹊谷,操行精悫,冠于缁流。

cháng yuàn jiǎng fǎ huá jīng qiān biàn yǐ lì yú rén

常愿讲《法华经》千遍,以利于人。

jì jiǎng yú shān zhōng suī hù hán kù rè shān lín xiǎn suì ér lái zhě héng mǎn jiǎng xí yān

既讲于山中,虽冱寒酷热,山林险邃,而来者恒满讲席焉。

shí yǒu sān sōu méi xū hào bái róng zhuàng guī yì qián xīn dì tīng

时有三叟,眉须皓白,容状瑰异,虔心谛听。

rú cǐ lěi rì

如此累日。

xuán zhào yì zhī

玄照异之。

hū yī dàn chen yè xuán zhào yuē dì zǐ lóng yě gè yǒu suǒ rèn yì pō láo kǔ yǐ lì shǔ qiān bǎi nián yǐ

忽一旦,晨谒玄照曰:“弟子龙也,各有所任,亦颇劳苦,已历数千百年矣。

de wén fǎ lì wú yǐ wéi bào huò zhǎng lǎo zhǐ shǐ yuàn xiào wēi lì

得闻法力,无以为报,或长老指使,愿效微力。

xuán zhào yuē jīn qiān yáng jīng shí guó nèi huāng jǐn kě zhì gān zé yǐ jiù shēng líng

”玄照曰:“今愆阳经时,国内荒馑,可致甘泽,以救生灵。

jí pín dào suǒ yuàn yě

即贫道所愿也。

sān sōu yuē zhào yún zhì yǔ gù shì xì shì

”三叟曰:“召云致雨,固是细事。

dàn yǔ jìn jué zhòng bù fèng mìng shàn xíng zhū zé fēi xì shēn shǒu wèi yōu yě

但雨禁绝重,不奉命擅行,诛责非细,身首为忧也。

shì shuō yī jì shù jī kě yǐ

试说一计,庶几可矣。

zhǎng lǎo néng xíng zhī hu

长老能行之乎?

xuán zhào yuē yuàn wén qí shuō

”玄照曰:“愿闻其说。

sān sōu yuē shǎo shì shān sūn sī miǎo chǔ shì dào gāo dé zhòng bì néng tuō dì zǐ zhī huò zé yǔ kě lì zhì yǐ

”三叟曰:“少室山孙思邈处士道高德重,必能脱弟子之祸,则雨可立致矣。

xuán zhào yuē pín dào zhī sūn chǔ shì zhī zài shān yě ér bù zhī qí suǒ xíng yòu hé ruò cǐ yá

”玄照曰:“贫道知孙处士之在山也,而不知其所行,又何若此邪?

sān sōu yuē sūn gōng zhī rén bù kě zhěn dù zhe qiān jīn yì fāng huì lì jì yú wàn dài míng yǐ jí yú dì gōng chéng wèi guì zhēn yě

”三叟曰:“孙公之仁,不可诊度,着千金翼方,惠利济于万代,名已籍于帝宫,诚为贵真也。

rú yī yán jiù bì dāng bǎo wú yàng

如一言救庇,当保无恙。

dàn zhǎng lǎo xiān yǔ zhī yuē rú qí xǔ nuò jí biàn fèng yī

但长老先与之约,如其许诺,即便奉依。

jí yǐ zhěng hù zhī fāng shòu yú xuán zhào

”即以拯护之方,授于玄照。

xuán zhào yì sī miǎo suǒ jū kěn chéng zhī yè qíng lǐ shén jǐn

玄照诣思邈所居,恳诚祗谒,情礼甚谨。

zuò dìng jiǔ zhī nǎi yuē chǔ shì yǐ xián zhé zhī dù jì bá wèi xīn jīn zhě kàng yáng cùn miáo bù zhí áo áo bǎi xìng jiāo kū ruò cǐ rén zhé zhī yòng gù zài yú jīn

坐定久之,乃曰:“处士以贤哲之度,济拔为心,今者亢阳,寸苗不植,嗷嗷百姓,焦枯若此,仁哲之用,固在于今。

xìng yī kāi ēn yǐ jiù wēi qiàn

幸一开恩,以救危歉。

sī miǎo yuē pū zhī wú kān dùn qì shān yě yǐ hé gōng lì jì yú rén yě

”思邈曰:“仆之无堪,遁弃山野,以何功力,济于人也?

gǒu yǒu kě shī gù wú suǒ lìn

苟有可施,固无所吝。

xuán zhào yuē pín dào zuó yù sān lóng lìng qí zhì yǔ

”玄照曰:“贫道昨遇三龙,令其致雨。

jiē yún bù fèng shàng dì zhī mìng shàn xíng yǔ zhě zhū zuì fēi qīng

皆云,不奉上帝之命,擅行雨者,诛罪非轻。

wéi chǔ shì dé zūn gōng dà jiù zhī zé miǎn

唯处士德尊功大,救之则免。

tè bù fù xīn yǎng xī cái duó

特布腹心,仰希裁度。

sī xùn yuē dàn kě shī shè pū wú suǒ xī

”思逊曰:“但可施设,仆无所惜。

xuán zhào yuē jì yǔ zhī hòu sān lóng bì zuì tóu chǔ shì hòu zhǎo zhōng yǐ yǐn

”玄照曰:“既雨之后,三龙避罪,投处士后沼中以隐。

dāng yǒu yì rén bǔ zhī chǔ shì yù ér qiǎn zhī bì děi shì zuì yǐ

当有异人捕之,处士喻而遣之,必得释罪矣。

sī miǎo xǔ zhī

”思邈许之。

xuán zhào guī jiàn sān sōu yú dào zuǒ xuán zhào yǐ sī miǎo zhī zhǐ shì zhī

玄照归,见三叟于道左,玄照以思邈之旨示之。

sān sōu yuē yī rì yī yè qiān lǐ yǔ zú yú shì rú qī fàn sǎ zé shén guǎng bèi

三叟约一日一夜,千里雨足,于是如期泛洒,泽甚广被。

yì rì xuán zhào lái yè sī miǎo

翌日,玄照来谒思邈。

duì yǔ zhī jì yǒu yī rén gǔ zhuàng shū yì jìng wǎng hòu zhǎo zhī pàn yīn yǎ chì zhà

对语之际,有一人骨状殊异,径往后沼之畔,喑哑叱咤。

sī xū shuǐ jié wèi bīng

斯须,水结为冰。

é yǒu sān tǎ èr cāng yī bái zì chí ér chū

俄有三獭,二苍一白,自池而出。

cǐ rén yǐ chì suǒ xì zhī jiāng yù qiè qù

此人以赤索系之,将欲挈去。

sī miǎo zhào ér wèi yuē sān wù zhī zuì sǐ wú yǐ shú

思邈召而谓曰:“三物之罪,死无以赎。

rán zuó zhě shàn mìng shì bǐ fū zhī yì yě xìng wàng tuō zhī

然昨者擅命,是鄙夫之意也,幸望脱之。

jiān yǐ cǐ chéng shàng dá shù qí zhòng zé yě

兼以此诚上达,恕其重责也。

cǐ rén shòu jiào dēng shí biàn jiě ér shì zhī xié suǒ ér qù

”此人受教,登时便解而释之,携索而去。

yǒu qǐng sān sōu zhì xiè sī miǎo yuàn yǒu suǒ chou

有顷,三叟致谢思邈,愿有所酬。

sūn yuē wú shān gǔ zhī zhōng wú suǒ yòng zhě bù xū wèi bào

孙曰:“吾山谷之中,无所用者,不须为报。

huí yì xuán zhào yuàn chén lì zhì xiào

”回诣玄照,愿陈力致效。

xuán zhào yuē shān zhōng yī shí yī nà cǐ wài wú quē bù xū chou yě

玄照曰:“山中一食一衲,此外无阙,不须酬也。

sān sōu zài wèi qǐng

”三叟再为请。

xuán zhào yīn yán qián shān dāng lù bù biàn wǎng lái què zhī kě fǒu

玄照因言,前山当路,不便往来,却之可否?

sān sōu yuē gù shì xiǎo shì ěr

三叟曰:“固是小事耳。

dàn wù yǐ fēng léi wèi zé jí kě wèi zhī

但勿以风雷为责,即可为之。

shì xī léi tíng zhèn jī

”是夕,雷霆震击。

jí xiǎo kāi jì sì qián huò rán shù lǐ rú zhǎng

及晓开霁,寺前豁然,数里如掌。

sān sōu fù lái gào xiè ér qù

三叟复来,告谢而去。

sī miǎo zhì dào bù qiú qí bào yóu wéi qí tè yǐ

思邈至道,不求其报,尤为奇特矣。

chū shén xiān gǎn yù chuán

(出《神仙感遇传》)

wáng jǐng róng

王景融

táng qián shì yù shǐ wáng jǐng róng yíng zhōu píng shū rén yě

唐前侍御史王景融,瀛州平舒人也。

qiān fù líng jiù jiù luò zhōu wū shān dào jué zhe lóng kū dà rú wèng kǒu

迁父灵柩就洛州,于埏道掘着龙窟,大如瓮口。

jǐng róng fǔ ér guān zhī yǒu qì rú yān zhí shàng chōng qí mù suì shī míng

景融俯而观之,有气如烟直上,冲其目,遂失明。

xún rì ér zú

旬日而卒。

chū cháo yě qiān zài

(出《朝野佥载》)

líng bō nǚ

凌波女

xuán zōng zài dōng dōu zhòu qǐn yú diàn mèng yī nǚ zǐ róng sè nóng yàn shū jiāo xīn jì dà pèi guǎng shang bài yú chuáng xià

玄宗在东都,昼寝于殿,梦一女子容色浓艳,梳交心髻,大帔广裳,拜于床下。

shàng yuē rǔ shì hé rén

上曰:“汝是何人?

yuē qiè shì bì xià líng bō chí zhōng lóng nǚ wèi gōng hù jià qiè shí yǒu gōng

”曰:“妾是陛下凌波池中龙女,卫宫护驾,妾实有功。

jīn bì xià dòng xiǎo jūn tiān zhī yīn qǐ cì yī qǔ yǐ guāng zú lèi

今陛下洞晓钧天之音,乞赐一曲,以光族类。

shàng yú mèng zhōng wèi gǔ hú qín shi xīn jiù zhī shēng wèi líng bō qǔ

”上于梦中为鼓胡琴,拾新旧之声为《凌波曲》。

lóng nǚ zài bài ér qù

龙女再拜而去。

jí jué jǐn jì zhī

及觉,尽记之。

yīn mìng jìn lè

因命禁乐。

zì zì zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ yǔ pí pá xí ér fān zhī

自(“自”字原阙,据明抄本补)与琵琶,习而翻之。

suì yàn cóng guān yú líng bō gōng lín chí zòu xīn qǔ

遂宴从官于凌波宫,临池奏新曲。

chí zhōng bō tāo yǒng qǐ fù dìng yǒu shén nǚ chū yú bō xīn nǎi zuó yè zhī nǚ zǐ yě

池中波涛涌起复定,有神女出于波心,乃昨夜之女子也。

liáng jiǔ fāng méi

良久方没。

yīn qiǎn zhì miào yú chí shàng měi suì sì zhī

因遣置庙于池上,每岁祀之。

chū yì shǐ

(出《逸史》)

táo xiàn

陶岘

táo xiàn zhě péng zé lìng sūn yě

陶岘者,彭泽令孙也。

kāi yuán zhōng jiā yú kūn shān

开元中,家于昆山。

fù yǒu tián yè

富有田业。

zé jiā rén bù qī néng shǒu shì zhě xī fù zhī jiā shì

择家人不欺能守事者,悉付之家事。

shēn zé fàn yóu yú jiāng hú biàn xíng tiān xià

身则泛游于江湖,遍行天下。

wǎng wǎng shù zài bù guī

往往数载不归。

jiàn qí zǐ sūn chéng rén jiē bù biàn qí míng zì yě

见其子孙成人,皆不辩其名字也。

xiàn zhī wén xué kě yǐ jīng jì

岘之文学,可以经济。

zì wèi shū tuō bù móu shì huàn

自谓疏脱,不谋仕宦。

yǒu zhī shēng míng chāo běn zhī shēng zuò shēng zhī zhě tōng yú bā yīn mìng táo rén wèi pì qián jì suì shí qǔ qí shēng bù shī qí yàn

有知生(明抄本“知生”作“生知”)者通于八音,命陶人为甓,潜记岁时,取其声,不失其验。

cháng zhuàn jí lè lù bā yīn yǐ dìng yīn zhī dé shī

尝撰《集乐》录八音,以定音之得失。

zì zhì sān zhōu bèi jí kōng qiǎo

自制三舟,备极空巧。

yī zhōu zì zài yī zhōu zhì bīn yī zhōu zhù yǐn zhuàn

一舟自载,一舟置宾,一舟贮饮馔。

kè yǒu qián jìn shì mèng yàn shēn jìn shì mèng yún qīng bù yī jiāo suì gè zhì pú qiè gòng zài

客有前进士孟彦深、进士孟云卿、布衣焦遂,各置仆妾共载。

ér xiàn yǒu xī lè yī bù cháng zòu qīng shāng qǔ

而岘有夕乐一部,常奏清商曲。

féng qí shān quán zé qióng qí jìng wù chéng xìng chūn xíng

逢其山泉,则穷其境物,乘兴春行。

xiàn qiě míng wén cháo tíng yòu zhí tiān xià wú shì jīng guò jùn yì wú bù zhāo yán

岘且名闻朝廷,又值天下无事,经过郡邑,无不招延。

xiàn jù zhī yuē mǒu mí lù xián rén fēi wáng gōng shàng kè

岘拒之曰:“某麋鹿闲人,非王公上客。

yì yǒu wèi zhāo ér yì zhě

”亦有未招而诣者。

xì shuǐ xiān gān zé yáo xì shuǐ xiān zuò xì fāng bó zhī wéi rén jiāng shān zhī kě zhù ěr

系水仙(《甘泽谣》“系水仙”作“系方伯”)之为人,江山之可驻耳。

wú yuè zhī tǔ hào wèi shuǐ xiān

吴越之土,号为水仙。

céng yǒu qīn qi wèi nán hǎi shǒu yīn fǎng sháo shí ér wǎng shěng yān

曾有亲戚为南海守,因访韶石而往省焉。

jùn shǒu xǐ qí yuǎn lái zèng qián bǎi wàn

郡守喜其远来,赠钱百万。

jí yù gǔ jiàn zhǎng èr chǐ xǔ yòu yù huán jìng sì cùn jí hǎi chuán kūn lún nú míng mó hē shàn yóu shuǐ ér yǒng jié suì xī yǐ qián ér guàn zhī

及遇古剑,长二尺许,又玉环,径四寸,及海船昆仑奴名摩诃,善游水而勇捷,遂悉以钱而贯之。

yuē wú jiā zhì bǎo yě

曰:“吾家至宝也。

nǎi huí zhào xià bái zhǐ rù xiāng xiāng yuán zuò bǎi jù chén xiào běn gǎi jiāng

”乃回棹,下白芷,入湘(“湘”原作“柏”,据陈校本改)江。

měi yù shuǐ sè kě ài zé yí jiàn huán yú shuǐ mìng mó hē qǔ zhī yǐ wéi xì yuè

每遇水色可爱,则遗剑环于水,命摩诃取之,以为戏乐。

rú shì shù suì

如是数岁。

yīn dù cháo hú yì tóu jiàn huán ér lìng qǔ zhī

因渡巢湖,亦投剑环,而令取之。

mó hē cái rù huò jiàn huán ér biàn chū yuē wèi dú shé suǒ niè

摩诃才入,获剑环而便出曰:“为毒蛇所啮。

jù rèn qù yī zhǐ nǎi néng de miǎn

”遽刃去一指,乃能得免。

jiāo suì yuē mó hē suǒ shāng de fēi yīn líng nù hu

焦遂曰:“摩诃所伤,得非阴灵怒乎?

gài shuǐ fǔ bù yù rén kuī yě

盖水府不欲人窥也。

xiàn yuē jìng fèng yù

”岘曰:“敬奉喻。

rán mǒu cháng mù xiè kāng lè zhī wéi rén

然某常慕谢康乐之为人。

yún zhōng dāng lè sǐ shān shuǐ dàn xùn suǒ hǎo mò zhī qí tā

云终当乐死山水,但狥所好,莫知其他。

qiě qī chí nì lǚ zhī zhōng zài yú dà kuài zhī shàng jū bù sù zhī jiàn shàn guì yóu zhī huan làng jì yí qíng jǐn sān shí zài gù yì fēn yě

且栖迟逆旅之中,载于大块之上,居布素之贱,擅贵游之欢,浪迹怡情仅三十载,固亦分也。

bù dé shēng yù chí jiàn tiān zi shī gōng huì yǎng chěng zhì píng shēng yì qí fēn yě

不得升玉墀见天子,施功惠养,逞志平生,亦其分也。

nǎi mìng yí zhōu yuē yào xū yí dào xiāng yáng shān biàn guī wú jùn yě

”乃命移舟曰:“要须一到襄阳山,便归吴郡也。

xíng cì xī sài shān wéi zhōu jí xiáng fó shè

”行次西塞山,维舟吉祥佛舍。

jiàn jiāng shuǐ hēi ér bù liú yuē cǐ bì yǒu guài wù

见江水黑而不流,曰:“此必有怪物。

nǎi tóu jiàn huán mìng mó hē xià qǔ jiàn gǔ mò bō jì jiǔ ér fāng chū qì lì wēi jué dài bù rèn chí

”乃投剑环,命摩诃下取,见汩没波际,久而方出,气力危绝,殆不任持。

yuē jiàn huán bù kě qǔ yě

曰:“剑环不可取也。

yǒu lóng gāo èr zhàng xǔ ér jiàn huán zhì qián mǒu yǐn shǒu jiāng qǔ lóng zhé nù mù

有龙高二丈许,而剑环置前,某引手将取,龙辄怒目。

xiàn yuē rǔ yǔ jiàn huán wú zhī sān bǎo

”岘曰:“汝与剑环,吾之三宝。

jīn zhě èr wù jì wáng ěr jiāng ān yòng

今者二物既亡,尔将安用?

bì xū wèi wú lì zhēng zhī yě

必须为吾力争之也。

mó hē bù dé yǐ bèi fā dà hū mù zì liú xiě qióng quán yī rù bù fù hái yě

”摩诃不得已,被发大呼,目眦流血,穷泉一入,不复还也。

jiǔ zhī jiàn mó hē zhī tǐ zhé liè wū yú shuǐ shàng

久之,见摩诃支体磔裂,污于水上。

rú yǒu shì yú xiàn yě

如有示于岘也。

xiàn liú tì shuǐ bīn nǎi mìng huí zhào

岘流涕水滨,乃命回棹。

yīn fù shī zì xù bù fù yì yóu jiāng hú yǐ

因赋诗自叙,不复议游江湖矣。

shī yuē kuāng lú jiù yè zì yǒu zhǔ wú yuè xīn jū ān cǐ shēng

诗曰:“匡庐旧业自有主,吴越新居安此生。

bái fà shù jīng guī wèi de qīng shān yī wàng jì hái chéng

白发数茎归未得,青山一望计还程。

hè fān fēng yè xī yáng dòng lù lì lú huā qiū shuǐ míng

鹤翻枫叶夕阳动,鹭立芦花秋水明。

cóng cǐ shě zhōu hé suǒ yì jiǔ jiǔ yuán zuò rì jù chén xiào běn gǎi qí gē shàn zhèng xiāng yíng

从此舍舟何所诣,酒(“酒”原作“日”,据陈校本改)旗歌扇正相迎。

chū gān zé yáo

”(出《甘泽谣》)

qí huàn

齐浣

táng kāi yuán zhōng hé nán cǎi fǎng shǐ biàn zhōu cì cì yuán zuò chì jù míng chāo běn gǎi shǐ qí huàn yǐ xú chéng xiǎn jí zòu kāi shí bā lǐ hé dá yú qīng shuǐ píng cháng huái zhī xiǎn

唐开元中,河南采访使汴州刺(“刺”原作“敕”,据明抄本改,)使齐浣以徐城险急,奏开十八里河,达于青水,平长淮之险。

qí hé suí zhōu xiàn fēn jué

其河随州县分掘。

bó zhōu zhēn yuán xiàn chéng cuī yán yī jiū qí xiàn tú kāi shù qiān bù zhōng de lóng táng

亳州真源县丞崔延祎纠其县徒,开数千步,中得龙堂。

chū kāi wèi shì gǔ mù rán zhuàng rú xīn zhù jìng jié

初开谓是古墓,然状如新筑净洁。

zhōu shì běi bì xià yǒu wǔ sè zhé lóng zhǎng zhàng yú tóu biān lǐ yú wǔ liù méi gè zhǎng chǐ yú

周视,北壁下有五色蛰龙长丈余,头边鲤鱼五六枚,各长尺余。

yòu yǒu líng guī liǎng tóu zhǎng yī chǐ èr cùn móu zhǎng móu zhǎng yuán zuò máo jù míng chāo běn gǎi jiǔ fēn fēn yuán zuò cùn

又有灵龟两头,长一尺二寸,眸长(“眸长”原“作毛”,据明抄本改)九分(“分”原作“寸”。

jù běn shū juàn sì liù qī qí huàn tiáo gǎi rú cháng guī

据本书卷四六七“齐浣”条改),如常龟。

yī yǐ bái kāi hé yù shǐ wū yuán chāng zhuàng shàng jì huàn

祎以白开河御史邬元昌,状上齐浣。

huàn mìng yí lóng rù huái qǔ guī rù biàn

浣命移龙入淮,取龟入汴。

yī yí lóng jí yú èr bǎi yú lǐ zhì huái àn bái yú shù bǎi wàn tiào yuè fù lóng shuǐ wèi zhī fèi

祎移龙及鱼二百余里,至淮岸,白鱼数百万跳跃赴龙,水为之沸。

lóng rù huái pēn shuǐ yún wù yǎo míng suì bù fù jiàn

龙入淮喷水,云雾杳冥,遂不复见。

chū jiāng yí zhī yě yù shǐ yuán yuán yuán zuò gòng

初将移之也,御史员(“员”原作“贡”。

jù běn shū juàn sì liù qī qí huàn tiáo gǎi xī bá qí yī xū

据本书卷四六七“齐浣”条改)锡拔其一须。

yuán chāng chà wǎng sòng guī zhì sòng yù shuǐ pō dà guī lǚ yǐn jǐng xiàng shuǐ

元昌差网送龟至宋,遇水泊,大龟屡引颈向水。

wǎng hù lián zhī zàn fàng shuǐ zhōng

网户怜之,暂放水中。

shuǐ kuò shù chǐ shēn bù guò wǔ cùn suì shī dà guī suǒ zài

水阔数尺,深不过五寸,遂失大龟所在。

hé shuǐ qiú zhī yì bù huò

涸水求之,亦不获。

kōng zhì guī yān

空致龟焉。

chū guǎng yì jì

(出《广异记》)

shā zhōu hēi hé

沙州黑河

běi tíng xī běi shā zhōu yǒu hēi hé

北庭西北沙州有黑河。

shēn kě jià zhōu qí shuǐ wǎng wǎng fàn làn dàng shì lú zhū yuán yě

深可驾舟,其水往往泛滥,荡室庐,潴原野。

yóu shì xī běi zhī hé jià jǐn qù de huāng ér bù kě zhì jū rén yì yuǎn xǐ yòng táo diàn nì zhī huàn

由是西北之禾稼尽去,地荒而不可治,居人亦远徙,用逃垫溺之患。

qí lì yú běi tíng shā zhōu zhě jiē xiān bèi shēng zhòu wàng sì yú hé hǔ rán hòu gǎn shì zhèng

其吏于北庭沙洲者,皆先备牲酎,望祀于河浒,然后敢视政。

fǒu jí yín yǔ lián yuè huò dà shuǐ jī shè pǐ chéng yì zé lǐ zhōng mín jǐn yú qí zú yě

否即淫雨连月,或大水激射,圮城邑,则里中民尽鱼其族也。

táng kāi yuán zhōng nán yáng zhāng sōng fèng zhào dū hù yú běi tíng qiè fú yìn zhì jìng shàng qiě zhào jiāo yíng lì xùn qí shì

唐开元中,南阳张嵩奉诏都护于北庭,挈符印至境上,且召郊迎吏讯其事。

huò yuē hēi hé zhōng yǒu jù lóng shì gāo tè quǎn zhì gù wǎng wǎng piào làng téng shuǐ yǐ kǎi jùn rén wàng sì hé hǔ

或曰:“黑河中有巨龙,嗜羔特犬彘,故往往漂浪腾水,以凯郡人望祀河浒。

wǒ zhī zhī jiǔ yǐ

我知之久矣。

jí mìng zhì láo lǐ bù yán xí mì zhào zuǒ yòu zhí gōng shǐ yǐ sì yú cè

”即命致牢醴,布筵席,密召左右,执弓矢以俟于侧。

sōng lǜ liáo lì bān yú hé shàng é guān liǎn bǎn qìng shé sù gōng

嵩率僚吏,班于河上,峨冠敛板,罄折肃躬。

é qǐng yǒu lóng zhǎng bǎi chǐ zì bō zhōng yuè ér chū

俄顷,有龙长百尺自波中跃而出。

é rán shēng àn mù yǒu huǒ guāng shè rén

俄然升岸,目有火光射人。

lí rén yuē yǒu shù shí bù sōng jí mìng gòu shǐ yǐn mǎn yǐ cì yān

离人约有数十步,嵩即命彀矢引满以伺焉。

jì ér guǒ jí yú jǐ yán shēn jiàn duǎn ér zhǎng shù chǐ

既而果及于几筵,身渐短而长数尺。

fāng jiāng shí wèi jí ér sōng fā shǐ

方将食,未及,而嵩发矢。

yī shí zhòng shǐ gòng fā ér lóng shì bù néng shī ér cuī

一时众矢共发,而龙势不能施而摧。

lóng jì sǐ lǐ zhōng jù lái guān zhī huá rán ruò shì

龙既死,里中俱来观之,哗然若市。

sōng xǐ yǐ chú mín hài suì yǐ xiàn shàng

嵩喜已除民害,遂以献上。

shàng zhuàng qí guǒ duàn zhào duàn qí shé hán yǐ cì sōng

上壮其果断,诏断其舌,函以赐嵩。

qiě chén xiào běn qiě xià yǒu jiàng yōu zhào láo zhī

且(陈校本“且”下有“降优诏劳之。

cì hào lóng shé zhāng shì shí yī zì zǐ sūn chéng xí zài shā zhōu wèi cì shǐ zhì jīn hào wèi lóng shé zhāng shì chén xiào běn hào wèi zuò bù jué wú lóng shé zhāng shì sì zì

赐号龙舌张氏”十一字)子孙承袭在沙州为刺史,至今号为龙舌张氏(陈校本“号为”作“不绝”,无“龙舌张氏”四字)。

xīng qìng chí lóng

兴庆池龙

táng xuán zōng cháng qián lóng yú xīng qìng gōng

唐玄宗尝潜龙于兴庆宫。

jí jí wèi qí xīng qìng chí cháng yǒu yī xiǎo lóng chū yóu gōng wài yù gōu shuǐ zhōng

及即位,其兴庆池尝有一小龙出游宫外御沟水中。

qí zhuàng wān yán fù téng yì zhī zhuàng

奇状蜿蜒,负腾逸之状。

gōng pín nèi shù mǐ bù jù zhān

宫嫔内竖,靡不具瞻。

hòu xuán zōng xìng shǔ luán yú jiāng fā qián yī xī qí lóng zì chí zhōng yù sù yún yuè rán xuān kōng wàng xī nán ér qù

后玄宗幸蜀,銮舆将发,前一夕,其龙自池中御素云,跃然亘空,望西南而去。

huán liè zhī shì lǜ gòng guān zhī

环列之士,率共观之。

jí shàng xíng zhì jiā líng jiāng chéng zhōu jiāng dù jiàn xiǎo lóng yì zhōu ér jìn

及上行至嘉陵江,乘舟将渡,见小龙翼舟而进。

shì chén xián dǔ zhī

侍臣咸睹之。

shàng xuàn rán qì xià gù wèi zuǒ yòu yuē cǐ wú xīng qìng chí zhōng lóng yě

上泫然泣下,顾谓左右曰:“此吾兴庆池中龙也。

mìng yǐ jiǔ wò lèi shàng qīn zì zhù zhī lóng nǎi zì shuǐ zhōng zhèn liè ér qù

”命以酒沃酹,上亲自祝之,龙乃自水中振鬣而去。

chū xuān shì zhì

(《出宣室志》)

jǐng lóng

井龙

kāi yuán mò xī guó xiàn shī zi zhì ān xī dào zhōng xì yú yì shù

开元末,西国献狮子,至安西道中,系于驿树。

jìn jǐng shī zi hǒu ruò bù zì ān

近井,狮子吼,若不自安。

é qǐng fēng léi dà zhì yǒu lóng chū jǐng ér qù

俄顷,风雷大至,有龙出井而去。

chū guó shǐ bǔ

(出《国史补》)

zhān rán

旃然

xuán zōng jiāng fēng tài shān

玄宗将封泰山。

jìn cì xíng yáng zhān rán hé shàng jiàn hēi lóng mìng gōng shǐ

进次荥阳旃然河,上见黑龙,命弓矢。

qīn shè zhī

亲射之。

shǐ fā lóng miè

矢发龙灭。

zì ěr zhān rán fú liú yú jīn bǎi yú nián yǐ

自尔旃然伏流,于今百余年矣。

àn zhān rán jí jǐ shuǐ yě

按旃然即济水也。

jǐ shuǐ yì ér wèi xíng suì míng zhān rán

济水溢而为荥,遂名旃然。

zuǒ zhuàn yún chu shī jì yú zhān rán shì yě

《左传》云“楚师济于旃然”是也。

chū kāi tiān chuán xìn jì

(出《开天传信记》)

✦ You read 卷四百二十·龙三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.