zhāng jǐng shé yī shān zhī zhū chóng biàn hé huà shī jiàn cǎo fǎ tōng dēng fēng shì rén
张景蛇医山蜘蛛虫变蝎化虱建草法通登封士人
shī zhēng bì jìng dà hé hóng biān fú qīng fú téng wáng tú yì fēng jì jū
虱征壁镜大蝎红蝙蝠青蚨滕王图异峰寄居
yì chóng ying bì yú tiān niú chóng bái fēng kē dú fēng zhú fēng shuǐ qū shuǐ chóng
异虫蝇壁鱼天牛虫白蜂窠毒蜂竹蜂水蛆水虫
bào qiǎng bì yì dūn qǔ zào mǎ xiè bào suì chē chóng dù gǔ léi qí
抱抢避役蜳蝺灶马谢豹碎车虫度古雷蜞
fù yù jiá dié yǐ yǐ lóu
腹育蛱蝶蚁蚁楼
zhāng jǐng
张景
píng yáng rén zhāng jǐng zhě yǐ shàn shè wèi běn jùn pí jiàng
平阳人张景者,以善射,为本郡裨将。
jǐng yǒu nǚ shǐ shí liù qī shén mǐn huì qí fù mǔ ài zhī jū yǐ cè shì
景有女,始十六七,甚敏惠,其父母爱之,居以侧室。
yī xī nǚ dú chǔ qí zhōng qǐn qǐn yuán zuò wù jù míng chāo běn gǎi
一夕,女独处其中,寝(“寝”原作“寤”,据明抄本改。
wèi shú hū jiàn yà qí hù zhě
)未熟,忽见轧其户者。
é jiàn yī rén lái bèi sù yī mào chōng ér féi zì yī shēn yú nǚ zhī tà
俄见一人来,被素衣,貌充而肥,自欹身于女之榻。
jù wèi dào mò bù gǎn gù
惧为盗,默不敢顾。
bái yī rén yòu qián pò yǐ xiào nǚ yì jù qiě lǜ wèi guài yān
白衣人又前迫以笑,女益惧,且虑为怪焉。
yīn huà yuē jūn qǐ fēi dào hu
因叱曰:“君岂非盗乎?
bù rán shì tā lèi yě
不然,是他类也。
bái yī zhě xiào yuē dōng xuǎn wú xīn wèi wú wèi dào qiě yì wù yǐ
”白衣者笑曰:“东选吾心,谓吾为盗,且亦误矣。
wèi wú wèi tā lèi bù qí shén hu
谓吾为他类,不其甚乎!
qiě wú běn qí rén cáo shì zi yě wèi wǒ měi fēng yí zi dú bù zhī hu
且吾本齐人曹氏子也,谓我美风仪,子独不知乎?
zi suī jù wǒ rán yóu yù zi zhī shě ěr
子虽拒我,然犹寓子之舍耳。
yán yǐ suì yǎn yú tà qiě qǐn qǐn yuán zuò wù jù míng chāo běn gǎi
”言已,遂偃于榻,且寝(“寝”原作“寤”,据明抄本改。
yān
)焉。
nǚ è zhī bù gǎn qiè shì dài jiāng xiǎo fāng qù
女恶之,不敢窃视,迨将晓方去。
míng xī yòu lái nǚ jù yì shén
明夕又来,女惧益甚。
yòu míng rì jù shì bái yú fù
又明日,具事白于父。
fù yuē bì shì guài yě
父曰:“必是怪也。
jí mìng yī jīn zhuī guàn lǚ yú qí mò qiě lì máng yǐ shòu nǚ
”即命一金锥,贯缕于其末,且利铓,以授女。
jiào yuē mèi zhì yǐ cǐ biǎo yān
教曰:“魅至,以此表焉。
shì xī yòu lái nǚ qiáng yǐ yán qià zhī mèi guǒ shàn yǔ
”是夕又来,女强以言洽之,魅果善语。
yè jiāng bàn nǚ mì yǐ zhuī zì qí xiàng qí mèi yuè rán dà hū yè lǚ ér qù
夜将半,女密以锥倳其项,其魅跃然大呼,曳缕而去。
míng rì nǚ gào fù mìng tóng zhú qí jī chū shè shù shí bù zhì gǔ mù xià dé yī xué ér shéng guàn qí zhōng
明日,女告父,命僮逐其迹,出舍数十步,至古木下,得一穴而绳贯其中。
nǎi qióng zhī shēn bù shù chǐ guǒ yǒu yī qí cáo yuē chǐ yú dūn qí zhōng yān zhuī biǎo qí xiàng gài suǒ wèi qí rén cáo shì zi yě
乃穷之,深不数尺,果有一蛴螬,约尺余,蹲其中焉,锥表其项,盖所谓齐人曹氏子也。
jǐng jí shā zhī zì cǐ suì jué
景即杀之,自此遂绝。
chū xuān shì zhì
(出《宣室志》)
shé yī
蛇医
wáng yàn wēi zhèn biàn zhī èr nián xià hàn shí biǎo míng chāo běn biǎo zuò yuán wáng fù li qǐ guò biàn yīn yàn
王彦威镇汴之二年,夏旱,时表(明抄本“表”作“袁”)王傅李玘过汴,因宴。
wáng yǐ hàn wèi lǜ li zuì yuē yù yǔ shén yì ěr kě qiú shé yī sì tóu shí shí wèng èr měi wèng shí yǐ shuǐ fú èr shé yī fù yǐ mù gài mì ní zhī fēn zhì yú nào chù
王以旱为虑,李醉曰:“欲雨甚易耳,可求蛇医四头,十石瓮二,每瓮实以水,浮二蛇医,覆以木盖,密泥之,分置于闹处。
wèng qián shè xí shāo xiāng xuǎn xiǎo ér shí suì yǐ xià shí yú lìng zhí xiǎo qīng zhú zhòu yè gèng jī qí wèng bù dé shǎo chuò
瓮前设席烧香,选小儿十岁已下十余,令执小青竹,昼夜更击其瓮,不得少辍。
wáng rú qí yán shì zhī yī rì liǎng dù yǔ dà zhù shù bǎi lǐ
”王如其言试之,一日两度雨,大注数百里。
jiù shuō lóng yǔ shé shī wèi qìng jia
旧说,龙与蛇师为亲家。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shān zhī zhū
山蜘蛛
xiāng chuán péi mín shān xíng yǒu shān zhī zhū chuí sī rú pǐ bù jiāng jí mín
相传裴旻山行,有山蜘蛛,垂丝如匹布,将及旻。
mín yǐn gōng shè què zhī dà rú chē lún yīn duàn qí sī shù chǐ shōu zhī
旻引弓射却之,大如车轮,因断其丝数尺,收之。
bù xià yǒu jīn chuāng zhě jiǎn fāng cùn tiē zhī xuè lì zhǐ
部下有金疮者,剪方寸贴之,血立止。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
chóng biàn
虫变
hé nán shǎo yǐn wéi xuàn shǎo shí cháng yú kuí zhōu jiāng àn jiàn yī yì chóng
河南少尹韦绚,少时,尝于夔州江岸见一异虫。
chū yí yī jí cì cóng zhě jīng yuē cǐ chóng yǒu líng bù kě fàn zhī huò zhì fēng yǔ
初疑一棘刺,从者惊曰:“此虫有灵,不可犯之,或致风雨。
wéi shì lìng tà dì jīng zhī chóng fēi fú dì rú miè xì shì dì shàng ruò shí mài yān
”韦试令踏地惊之,虫飞,伏地如灭,细视地上,若石脉焉。
liáng jiǔ jiàn qǐ rú jiù měi cì shàng yǒu yī zhǎo hū rù cǎo jí zǒu rú jiàn jìng bù zhī hé wù
良久渐起如旧,每刺上有一爪,忽入草,疾走如箭,竟不知何物。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
hé huà
蝎化
hé fù chóng jù zhě duō huà wèi hé
蝎负虫巨者,多化为蝎。
xiē zǐ duō fù yú bèi duàn chéng shì cháng jiàn yī hé fù shí yú zǐ zi sè yóu bái cái rú dào lì
蝎子多负于背,段成式尝见一蝎负十余子,子色犹白,才如稻粒。
yòu cháng jiàn zhāng xī fù yán chén zhōu gǔ cāng yǒu hé xíng rú qián shì rén bì sǐ jiāng nán jiù wú
又尝见张希复言,陈州古仓有蝎,形如钱,螫人必死,江南旧无。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shī jiàn cǎo
虱建草
jiù shuō shī chóng zhèng chóng zhèng yuán zuò chóng jù yǒu yáng zá zǔ juǎn shí qī gǎi
旧说,虱虫症,(“虫症”原作“虫”,据《酉阳杂俎》卷十七改。
yǐn chì lóng suǒ yù shuǐ zé yù
)饮赤龙所浴水则愈。
shī è shuǐ yín rén yǒu bìng shī zhě suī xiāng yī mù yù bù néng yǐ wéi shuǐ yín kě qù zhī
虱恶水银,人有病虱者,虽香衣沐浴不能已,惟水银可去之。
dào shì cuī bái yán jīng zhōu xiù cái zhāng gào cháng mén de liǎng tóu shī
道士崔白言,荆州秀才张告,尝扪得两头虱。
yòu yǒu cǎo shēng shān zú shī chù yè rú bǎi hé duì yè dú jīng jīng wēi chì gāo yī èr chǐ míng shī jiàn cǎo néng qù jī shī
又有草生山足湿处,叶如百合,对叶独茎,茎微赤,高一二尺,名虱建草,能去虮虱。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
fǎ tōng
法通
jīng zhōu yǒu bó shī hào fǎ tōng běn ān xī rén shǎo yú dōng tiān chū jiā
荆州有帛师号法通,本安西人,少于东天出家。
yán huáng chóng fù xià yǒu fàn zì huò zì tiān xià lái zhě
言蝗虫腹下有梵字,或自天下来者。
jí dāo lì tiān fàn tiān lái
及忉利天梵天来。
xī yù yàn qí zì zuò běn tiān tán fǎ ráng zhī
西域验其字,作本天坛法禳之。
jīn huáng chóng shǒu yǒu wáng zì gù zì kě xiǎo
今蝗虫首有王字,固自可晓。
huò yán yú zǐ biàn jìn zhī yǐ
或言鱼子变,近之矣。
jiù yán chóng shí gǔ zhě bù lì suǒ zhì qīn yú bǎi xìng zé chóng shí gǔ
旧言虫食谷者,部吏所致,侵渔百姓,则虫食谷。
chóng shēn hēi tóu chì wǔ guān yě
虫身黑头赤,武官也;
tóu hēi shēn chì rú lì yě
头黑身赤,儒吏也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dēng fēng shì rén
登封士人
táng cháng yǒu shì rén kè yóu shí yú nián guī zhuāng zhuāng zài dēng fēng xiàn
唐尝有士人客游十余年,归庄,庄在登封县。
yè jiǔ shì rén shuì wèi zhe
夜久,士人睡未著。
hū yǒu xīng huǒ fā yú qiáng dǔ xià chū wèi yíng shāo shāo máng qǐ dà rú dàn wán fēi zhú sì yú jiàn dī lún zhuàn lái wǎng
忽有星火发于墙堵下,初为萤,稍稍芒起,大如弹丸,飞烛四隅,渐低,轮转来往。
qù shì rén miàn cái chǐ yú
去士人面才尺余。
xì shì guāng zhōng yǒu yī nǚ zǐ guàn chāi hóng shān bì qún yáo shǒu bǎi bì bì yuán zuò wěi jù míng chāo běn gǎi
细视光中,有一女子,贯钗,红衫碧裙,摇首摆臂,(“臂”原作“尾”,据明抄本改。
jù tǐ kě ài
)具体可爱。
shì rén yīn zhāng shǒu yǎn huò zhú zhī nǎi shǔ fèn yě dà rú jī qī zi
士人因张手掩获,烛之,乃鼠粪也,大如鸡栖子。
pò shì yǒu chóng shǒu chì shēn qīng shā zhī
破视,有虫首赤身青,杀之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shī zhēng
虱征
xiāng chuán rén jiāng sǐ shī lí shēn
相传人将死,虱离身。
huò yún qǔ bìng zhě shī yú chuáng qián kě yǐ bo bìng
或云,取病者虱于床前,可以卜病。
jiāng chà shī xíng xiàng bìng zhě bèi zé sǐ
将差,虱行向病者,背则死。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
bì jìng
壁镜
yī rì jiāng fēng tíng huì zhòng shuō dān fāng
一日,江枫亭会,众说单方。
duàn chéng shì jì zhì bì jìng yòng bái fán
段成式记治壁镜,用白矾。
chóng fǎng xǔ jūn yòng sāng chái huī zhī sān dù fèi qǔ zhī bái fán wèi gāo tu chuāng kǒu jí chà jiān zhì shé dú
重访许君,用桑柴灰汁,三度沸,取汁,白矾为膏,涂疮口即差,兼治蛇毒。
zì shāng shān xiāng zhōu duō bì jìng dú rén bì sǐ
自商邓襄州,多壁镜,毒人必死。
shēn biǎn wǔ zú zhě shì zuò kè huò yún yǐ nián bù yí shā shé
(身匾五足者是)坐客或云,已年不宜杀蛇。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dà hé
大蝎
ān yì xiàn běi mén xiàn rén yún yǒu yī hé rú pí pá dà měi chū lái bù dú rén rén yóu shì kǒng
安邑县北门,县人云,有一蝎如琵琶大,每出来,不毒人,人犹是恐。
qí líng jī nián yǐ chū chuán zǎi
其灵积年矣(出《传载》)
hóng biān fú
红蝙蝠
liú jūn yún nán zhōng hóng jiāo huā shí yǒu hóng biān fú jí huā zhōng nán rén hū wèi hóng biān fú
刘君云,南中红蕉花时,有红蝙蝠集花中,南人呼为红蝙蝠。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
qīng fú
青蚨
qīng fú shì chán ér zhuàng shāo dà qí wèi xīn kě shí
青蚨似蝉而状稍大,其味辛,可食。
měi shēng zi bì yī cǎo yè dà rú cán zǐ
每生子,必依草叶,大如蚕子。
rén jiāng zi guī qí mǔ yì fēi lái bù yǐ jìn yuǎn qí mǔ bì zhī chù
人将子归,其母亦飞来,不以近远,其母必知处。
rán hòu gè zhì xiǎo qián qián zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
然后各致小钱(“钱”字原空缺,据黄本补。
yú jīn mái dōng xíng yīn qiáng xià sān rì kāi zhī jí yǐ mǔ xuè tu zhī rú qián
)于巾,埋东行阴墙下,三日开之,即以母血涂之如前。
měi shì wù xiān yòng zi jí zi guī mǔ
每市物,先用子,即子归母;
yòng mǔ zhě jí mǔ guī zi
用母者,即母归子。
rú cǐ lún hái bù zhī xiū xī
如此轮还,不知休息。
ruò mǎi jīn yín zhēn bǎo jí qián bù hái
若买金银珍宝,即钱不还。
qīng fú zhě yī míng yú bó
青蚨者,一名鱼伯。
chū qióng shén mì yuàn
(出《穷神秘苑》)
téng wáng tú
滕王图
yī rì zǐ jí gōng huì
一日,紫极宫会。
xiù cái liú lǔ fēng yún cháng jiàn téng wáng fēng dié tú
秀才刘鲁封云,尝见滕王《蜂蝶图》。
yǒu míng jiāng xià bān dà hǎi yǎn xiǎo hǎi yǎn cūn lǐ lái cài huā zi
有名江夏斑,大海眼,小海眼,村里来,菜花子。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yì fēng
异蜂
yì fēng yǒu fēng zhuàng rú là fēng shāo dà fēi jìn jí
异蜂,有蜂状如蜡蜂,稍大,飞劲疾。
hǎo yuán cái shù yè juǎn rù mù qiào jí bì xià zhōng zuò kē
好圆裁树叶,卷入木窍及壁罅中作窠。
duàn chéng shì cháng fā bì xún zhī měi yè juàn zhōng shí yǐ bù jié
段成式尝发壁寻之,每叶卷中,实以不洁。
huò yún jiāng huà wèi mì
或云,将化为蜜。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
jì jū
寄居
jì jū zhī chóng rú luó ér yǒu jiǎo xíng sì zhī zhū
寄居之虫,如螺而有脚,形似蜘蛛。
běn wú ké rù kōng luó ké zhōng zài yǐ xíng chù zhī suō zú zú yuán zuò dìng jù míng chāo běn gǎi
本无壳,入空螺壳中,载以行,触之缩足,(“足”原作“定”,据明抄本改。
rú luó bì hù yě
)如螺闭户也。
huǒ zhì zhī nǎi chū zǒu shǐ zhī qí jì jū yě
火炙之,乃出走,始知其寄居也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yì chóng
异虫
wēn huì zài jiāng zhōu yǔ bīn kè kàn dǎ yú
温会在江州,与宾客看打鱼。
yú zǐ yī rén hū shàng àn kuáng zǒu wēn wèn zhī dàn fǎn shǒu zhǐ bèi bù néng yǔ
渔子一人忽上岸狂走,温问之,但反手指背,不能语。
yú zhě sè hēi xì shì zhī yǒu wù rú huáng yè dà chǐ yú yǎn biàn qí shàng niè bù kě qǔ
渔者色黑,细视之,有物如黄叶,大尺余,眼遍其上,啮不可取。
wēn lìng shāo zhī fāng luò
温令烧之,方落。
měi duì yī yǎn dǐ yǒu zuǐ rú dīng
每对一眼底,有嘴如钉。
yú zǐ chū xuè shù shēng ér sǐ
渔子出血数升而死。
mò yǒu shí zhě
莫有识者。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
ying
蝇
cháng ān qiū duō yíng
长安秋多蝇。
duàn chéng shì cháng rì dú bǎi jiā wǔ juǎn pō wéi suǒ rǎo chù jié yǐn zì qū bù néng yǐ
段成式尝日读百家五卷,颇为所扰,触睫隐字,驱不能已。
ǒu fú shā yī yān xì shì zhī yì shén shì tiáo guān shén shì fēng
偶拂杀一焉,细视之,翼甚似蜩,冠甚似蜂。
xìng chá yú fǔ shì yú jiǔ ròu
性察于腐,嗜于酒肉。
àn lǐ shǒu yì
按理首翼。
qí lèi yǒu cāng zhě shēng xióng zhuàng fù jīn zhě shēng qīng tīng qí shēng zài yì yě
其类有苍者声雄壮,负金者声清,听其声在翼也。
qīng zhě néng bài wù jù zhě shǒu rú huǒ
青者能败物,巨者首如火。
huò yuē dà má ying yù gēn suǒ huà
或曰,大麻蝇,芋根所化。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
bì yú
壁鱼
bì yú bǔ quē zhāng zhōu fēng yán cháng jiàn bì shàng bái guā zǐ huà wèi bái yú
壁鱼,补阙张周封言,尝见壁上白瓜子化为白鱼。
yīn zhī liè zǐ yán xiǔ guā wéi yú zhī yì
因知列子言朽瓜为鱼之义。
chū yǒu zá zǔ
(出《酉杂俎》)
tiān niú chóng
天牛虫
tiān niú chóng hēi jiǎ chóng yě
天牛虫,黑甲虫也。
cháng ān xià zhōng cǐ chóng huò chū yú lí bì jiān bì yǔ
长安夏中,此虫或出于篱壁间,必雨。
duàn chéng shì qī dù yàn zhī jiē yīng
段成式七度验之,皆应。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
bái fēng kē
白蜂窠
bái fēng kē duàn chéng shì xiū xíng lǐ sī dì guǒ yuán shù mǔ
白蜂窠,段成式修行里私第,果园数亩。
rén xū nián yǒu fēng rú má zi fēng jiāo tǔ wèi cháo yú tíng qián yán dà rú jī luǎn sè zhèng bái kě ài
壬戌年,有蜂如麻子,蜂胶土为巢,于庭前檐,大如鸡卵,色正白可爱。
jiā dì è ér huài zhī
家弟恶而坏之。
qí dōng guǒ dié míng chāo běn dié zuò xìn zhōng shǒu zú
其冬,果叠(明抄本“叠”作“衅”)钟手足。
nán shǐ yán sòng míng dì è yán bái wèn
《南史》言宋明帝恶言白问。
míng chāo běn wèn zuò mén jīn lóu zǐ yán zi hūn rì jí fēng xuě xià wéi mù biàn bái yǐ wéi bù xiáng
(明抄本“问”作“门”)金楼子言子婚日,疾风雪下,帷幕变白,以为不祥。
yì zhī sú jì bái jiǔ yǐ
抑知俗忌白久矣。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dú fēng
毒蜂
dú fēng
毒蜂。
lǐng nán yǒu dú jūn yè míng jīng yǔ ér fǔ huà wèi jù fēng
岭南有毒菌,夜明,经雨而腐,化为巨蜂。
hēi sè huì ruò jù cháng sān fēn yú
黑色,喙若锯,长三分余。
yè rù rén ěr bí zhōng duàn rén xīn xì
夜入人耳鼻中,断人心系。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zhú fēng
竹蜂
shǔ zhōng yǒu zhú mì fēng hǎo yú yě zhú shàng jié kē
蜀中有竹蜜蜂,好于野竹上结窠。
kē dà rú jī luǎn yǒu dì zhǎng chǐ xǔ
窠大如鸡卵,有蒂,长尺许。
kē yǔ mì bìng gàn sè kě ài gān bèi yú cháng mì
窠与蜜并绀色可爱,甘倍于常蜜。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shuǐ qū
水蛆
shuǐ qū nán zhōng shuǐ xī jiàn zhōng duō cǐ chóng zhǎng cùn yú sè hēi
水蛆,南中水溪涧中多此虫,长寸余,色黑。
xià shēn biàn wéi méng shì rén shén dú
夏深,变为虻,螫人甚毒。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shuǐ chóng
水虫
xiàng pǔ qí chuān zhǔ yǒu shuǐ chóng zǎn mù shí chuán shù shí rì chuán huài
象浦,其川渚有水虫,攒木食船,数十日船坏。
chóng shén xì wēi
虫甚细微。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
bào qiǎng
抱抢
shuǐ chóng xíng sì jié qiāng dà fù xià yǒu cì yǒu jí zhēn shì rén yǒu dú
水虫形似蛣蜣,大腹下有刺,有棘针,螫人有毒。
yuán quē chū chù
(原缺出处。
míng chāo běn chén xiào běn zuò chū yǒu yáng zá zǔ
明抄本、陈校本作出《酉阳杂俎》)
bì yì
避役
nán zhōng yǒu chóng míng bì yì yīng yī rì shí èr chén
南中有虫名避役,应一日十二辰。
qí chóng zhuàng rú shé yī jiǎo zhǎng sè qīng chì ròu liè
其虫状如蛇医,脚长,色青赤,肉鬣。
shǔ yuè shí jiàn yú lí bì jiān sú jiàn zhě duō chēng yì shì
暑月时见于篱壁间,俗见者多称意事。
qí shǒu shū hū gēng biàn wèi shí èr chén zhuàng
其首倏忽更变,为十二辰状。
duàn chéng shì zài cóng xiōng xún cháng dǔ zhī
段成式再从兄寻常睹之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dūn qǔ
蜳蝺
dūn qǔ xíng rú chán qí zi rú chóng zhe zhe yuán zuò zhě jù míng chāo běn gǎi
蜳蝺形如蝉,其子如虫,著(“著”原作“者”,据明抄本改。
cǎo yè
)草叶。
de qí zi zé mǔ fēi lái jiù zhī jiān shí xīn ér měi
得其子则母飞来就之,煎食,辛而美。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zào mǎ
灶马
zào mǎ zhuàng rú cù zhī shāo dà jiǎo zhǎng hǎo xué yú zào cè
灶马状如促织,稍大,脚长,好穴于灶侧。
sú yán zào yǒu mǎ zú shí zhī zhào
俗言灶有马,足食之兆。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
xiè bào
谢豹
guó zhōu yǒu chóng míng xiè bào cháng zài shēn tǔ zhōng sī mǎ péi shěn zǐ cháng jué xué huò zhī
虢州有虫名谢豹,常在深土中,司马裴沈子尝掘穴获之。
xiǎo lèi há má ér yuán rú qiú
小类虾蟆,而圆如球。
jiàn rén yǐ qián liǎng jiǎo jiāo fù shǒu rú xiū zhuàng
见人,以前两脚交覆首,如羞状。
néng xué dì rú fén shǔ qǐng kè shēn shù chǐ
能穴地如鼢鼠,顷刻深数尺。
huò chū dì tīng xiè bào niǎo shēng zé nǎo liè ér sǐ sú yīn míng zhī
或出地,听谢豹鸟声,则脑裂而死,俗因名之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
suì chē chóng
碎车虫
suì chē chì jí fǎn chóng zhuàng rú jī liáo cāng sè hǎo qī gāo shù shàng qí shēng rú rén yín xiào
碎车(赤即反)虫状如唧聊,苍色,好栖高树上,其声如人吟啸。
zhōng nán yǒu zhī
终南有之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dù gǔ
度古
zé duàn
则断。
cháng chèn yǐn yǐn bù fù dòng nǎi shàng yǐn yǎn zhī liáng jiǔ yǐn huà wéi fù ní rú xián
常趁蚓,蚓不复动,乃上蚓掩之,良久蚓化,唯腹泥如涎。
yǒu dú jī shí zé sǐ
有毒,鸡食则死。
sú hū tǔ chōng
俗呼土盅。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
léi qí
雷蜞
léi qí dà rú yǐn yǐ wù chù zhī jí cù suō yuán zhuǎn ruò jū
雷蜞大如蚓,以物触之,及蹙缩,圆转若鞠。
liáng jiǔ yǐn shǒu jū xíng jiàn xiǎo fù rú yǐn yān
良久引首,鞠形渐小,复如蚓焉。
huò yún niè rén dú shén
或云,啮人毒甚。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
fù yù
腹育
chán wèi tuō shí míng fù yù xiāng chuán yán jié qiāng suǒ huà
蝉未脱时名腹育,相传言蛣蜣所化。
xiù cái wéi xuān zhuāng zài dù qǔ cháng dōng zhōng jué shù gēn jiàn fù yù fù yú xiǔ chù guài zhī
秀才韦翾庄在杜曲,尝冬中掘树根,见腹育附于朽处,怪之。
cūn rén yán chán gù xiǔ mù suǒ huà yě
村人言蝉固朽木所化也。
xuān yīn pōu yī shì zhī fù zhōng yóu shí làn mù
翾因剖一视之,腹中犹实烂木。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
jiá dié
蛱蝶
jiá dié chǐ huò jiǎn suǒ huà yě
蛱蝶,尺蠖茧所化也。
xiù cái gù fēi xióng shǎo shí cháng jiàn yù qī zhōng huài lǜ qún fú xuán huà wèi dié
秀才顾非熊少时,尝见郁栖中坏绿裙幅,旋化为蝶。
gōng bù yuán wài láng zhāng zhōu fēng yán bǎi hé huā hé zhī ní qí xì jīng sù huà wèi dà hú dié
工部员外郎张周封言,百合花合之,泥其隙,经宿,化为大蝴蝶。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yǐ
蚁
yǐ qín zhōng duō jù hēi yǐ hào dòu sú hū wèi mǎ yǐ
蚁,秦中多巨黑蚁,好斗,俗呼为马蚁。
cì yǒu sè qiè chì zhě xì yǐ zhōng yǒu hēi chí dùn lì jǔ děng shēn tiě
次有色窃赤者细蚁,中有黑迟钝,力举等身铁。
yǒu qiè huáng zhě zuì yǒu jiān ruò zhī zhì
有窃黄者,最有兼弱之智。
duàn chéng shì ér xì shí cháng yǐ jí cì piāo ying zhí qí lái lù cǐ yǐ chù zhī ér fǎn
段成式儿戏时,常以棘刺摽蝇,直其来路,此蚁触之而返。
huò qù xué yī chǐ huò shù cùn rù xué zhōng zhě rú suǒ ér chū yí yǒu shēng ér xiāng zhào yě
或去穴一尺或数寸,入穴中者,如索而出,疑有声而相召也。
qí xíng měi liù qī yǒu dà shǒu zhě jiān zhī zhěng ruò duì wǔ
其行每六七,有大首者间之,整若队伍。
zhì xǐ ying shí dà shǒu zhě huò yì huò diàn rú bèi yì yǐ zhuàng yě
至徙蝇时,大首者或翼或殿,如备异蚁状也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yǐ lóu
蚁楼
chéng zhí gōng zài yì dìng yě zhōng jiàn jiàn zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ
程执恭在易定野中,见(“见”字原缺,据明抄本补。
yǐ lóu gāo èr chǐ yú
)蚁楼,高二尺余。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)