shì mó téng zhú fǎ lán kāng sēng huì zhī dùn
释摩腾竺法兰康僧会支遁
shì mó téng
释摩腾
shì mó téng
释摩腾。
běn zhōng tiān zhú rén yě měi fēng yí jiě dà xiǎo chéng jìng cháng yóu huà wèi kuáng míng chāo běn kuáng zuò rèn
本中天竺人也,美风仪,解大小乘径,常游化为狂(明抄本狂作任)。
xī jīng wǎng tiān dǔ fù yōng xiǎo guó jiǎng jīn guāng míng jīng huì dí guó qīn jìng téng wéi yuē jīng yún néng shuō cǐ fǎ wéi dì shén suǒ hù shǐ suǒ jū ān lè
昔经往天竺附庸小国,讲金光明经,会敌国侵境,腾惟曰:“经云:‘能说此法,为地神所护,使所居安乐。
jīn fēng dí fāng shǐ huì shì wèi yì hu
’今锋镝方始,会是为益乎?
nǎi shì yǐ qìng shēn gōng wǎng hé quàn suì èr guó jiāo huan yóu shì xiǎn yù
’”乃誓以罄身,躬往和劝,遂二国交欢,由是显誉。
dǎi hàn yǒng píng zhōng míng dì yè mèng jīn rén fēi kōng ér zhì
逮汉永平中,明帝夜梦金人飞空而至。
nǎi dà jí qún chén yǐ zhàn suǒ mèng tōng shì míng chāo běn shì zuò rén fu yì zòu yuē chén wén xī yù yǒu shén qí míng yuē fú
乃大集群臣以占所梦,通事(明抄本事作人)傅毅奏曰:“臣闻西域有神,其名曰佛。
bì xià suǒ mèng jiāng bì shì hu
陛下所梦,将必是乎。
dì yǐ wéi rán
”帝以为然。
jí qiǎn láng zhōng cài yīn bó shì dì zǐ qín jǐng děng shǐ wǎng tiān dǔ xún fǎng fó fǎ
即遣郎中蔡愔、博士弟子秦景等使往天竺,寻访佛法。
yīn děng yú bǐ yù jiàn mó téng yào hái hàn dì
愔等于彼,遇见摩腾,要还汉地。
téng shì zhì hóng tōng bù dàn pí kǔ mào shè liú shā zhì hū luò yì
腾誓志弘通,不惮疲苦,冒涉流沙,至乎雒邑。
míng dì shén jiā shǎng jiē yú chéng xī mén wài lì jīng shè yǐ chù zhī
明帝甚加赏接,于城西门外立精舍以处之。
hàn dì yǒu shā mén zhī shǐ yě
汉地有沙门之始也。
dàn dà fǎ chū chuán rén wèi guī xìn gù yùn qí shēn jiě wú suǒ xuān shù
但大法初传,人未皈信,故蕴其深解,无所宣述。
hòu shǎo shí zú yú luò yáng
后少时,卒于洛阳。
yǒu jì yún téng yì sì shí èr zhāng jīng yī juàn chū jiān zài lán tái shí shì dì shí sì jiān zhōng
有记云:腾译四十二章经一卷,初缄在兰台石室第十四间中。
téng suǒ zhù chù jīn luò yáng chéng xi yōng mén wài bái mǎ sì shì yě
腾所住处,今洛阳城西雍门外白马寺是也。
xiāng chuán yún
相传云。
wài yí guó wáng cháng huǐ pò zhū sì wéi zhāo tí sì wèi jí huǐ huài yè yǒu yī bái mǎ rào tǎ bēi míng
外夷国王尝毁破诸寺,唯招提寺未及毁坏,夜有一白马绕塔悲鸣。
jí yǐ qǐ wáng wáng jí tíng huài zhū sì
即以启王,王即停坏诸寺。
yīn gǎi zhāo tí yǐ wéi bái mǎ gù zhū sì lì míng duō qǔ zé yān
因改招提以为白马,故诸寺立名,多取则焉。
chū gāo sēng chuán
(出《高僧传》)
zhú fǎ lán
竺法兰
zhú fǎ lán zhōng tiān zhú rén yě
竺法兰,中天竺人也。
zì yán sòng jīng lùn shù wàn zhāng wèi tiān zhú xué zhě zhī shī
自言诵经论数万章,为天竺学者之师。
shí cài yīn jì zhì bǐ guó lán yǔ mó téng gòng qì yóu huà suì xiāng suí ér lái
时蔡愔既至彼国,兰与摩腾共契游化,遂相随而来。
huì bǐ xué tú liú ài lán nǎi jiān xíng ér zhì zhī
会彼学徒留碍,兰乃间行而至之。
jì dá luò yáng yǔ téng tóng zhǐ
既达洛阳,与腾同止。
shǎo zhǐ shǎo yuán zuò bù jù gāo sēng chuán gǎi shí biàn shàn hàn yán yīn yú xī yù huò jīng jí wéi fān yì
少(止少原作步,据《高僧传》改)时便善汉言,愔于西域获经,即为翻译。
suǒ wèi shí dì duàn jié fú běn shēng shēng yuán zuò sēng jù gāo sēng chuán gǎi fǎ huì cáng fú běn háng sì shí èr zhāng děng wǔ bù
所谓十地断结、佛本生(生原作僧,据《高僧传》改)、法诲藏、佛本行、四十二章等五部。
huì yí dōu kòu luàn sì bù shī běn bù chuán jiāng zuǒ
会移都寇乱,四部失本,不传江左。
wéi sì shí èr zhāng jīng jīn jiàn zài kě èr qiān yú yán
唯四十二章经今见在,可二千余言。
hàn dì jiàn cún zhū jīng wéi cǐ wèi shǐ yě
汉地见存诸经,唯此为始也。
yīn yòu yú xī yù de huà shì jiā yǐ xiàng shì yōu tián wáng zhān tán xiàng shī dì sì zuò
愔又于西域得画释迦倚像,是优田王旃檀像师第四作。
jì zhì luò yáng
既至洛阳。
míng dì jí lìng huà gōng tú xiě zhì qīng liáng tái zhōng jí xiǎn jié líng líng yuán zuò lín jù gāo sēng chuán gǎi shàng jiù xiàng jīn bù fù cún yān
明帝即令画工图写置清凉台中,及显节陵(陵原作林,据高僧传改)上,旧像今不复存焉。
yòu xī hàn wǔ chuān kūn míng chí dǐ de hēi huī wèn dōng fāng shuò shuò yún kě wèn xī yù fàn rén
又昔汉武穿昆明池底,得黑灰,问东方朔,朔云:“可问西域梵人。
hòu fǎ lán jì zhì zhòng rén zhuī wèn zhī
”后法兰既至,众人追问之。
lán yún shì jiè zhōng jǐn jié huǒ dòng shāo cǐ huī shì yě
兰云:“世界终尽,劫火洞烧,此灰是也。
shuò yán yǒu zhēng xìn zhě shén zhòng
”朔言有征,信者甚众。
lán hòu zú yú luò yáng chūn qiū liù shí yú yǐ
兰后卒于洛阳,春秋六十余矣。
chū gāo sēng chuán
(出《高僧传》)
kāng sēng huì
康僧会
kāng sēng huì qí xiān kāng jū guó rén shì jū tiān zhú qí fù yīn shāng gǔ yí yú jiāo zhǐ
康僧会,其先康居国人,世居天竺,其父因商贾移于交趾。
huì nián shí yú suì èr qīn bìng wáng yǐ zhì xìng fèng xiào
会年十余岁,二亲并亡,以至性奉孝。
fú bì chū jiā lì xíng shén jùn
服毕出家,厉行甚峻。
wéi rén hóng yǎ yǒu shí liàng dǔ zhì hào xué míng jiě sān zàng bó lǎn liù jīng tiān wén tú wěi duō suǒ zōng shè biàn yú shū jī pō zhǔ wén hàn
为人弘雅有识量,笃志好学,明解三藏,博览六经,天文图纬,多所综涉,辨于枢机,颇属文翰。
shí sūn quán yǐ zhì jiāng yòu ér fó jiào wèi xíng
时孙权已制江右,而佛教未行。
xiān yǒu yōu pó sāi zhī qiān zì gōng míng yī míng yuè běn yuè zhī rén lái yóu hàn jìng
先有优婆塞支谦字恭明,一名越,本月支人,来游汉境。
chū hàn huán líng zhī shì yǒu zhī chèn yì yì yuán zuò huǐ jù míng chāo běn gǎi chū zhòng jīng
初汉桓灵之世,有支谶译(译原作悔,据明抄本改)出众经。
yǒu zhī liàng zì jué míng liàng xué yú chèn
有支亮,字绝明,亮学于谶。
qiān yòu shòu yè yú liàng
谦又受业于亮。
bó lǎn jīng jí mò bù ān jiū shì jiān jì yì duō suǒ zōng xí biàn xué yì shū tōng liù guó yǔ
博览经籍,莫不谙究,世间伎艺,多所综习,遍学异书,通六国语。
qí wéi rén xì cháng hēi shòu yǎn duō bái ér jing huáng
其为人细长黑瘦,眼多白而睛黄。
shí rén wèi zhī yǔ yuē zhī láng yǎn zhōng huáng xíng qū suī xì shì zhì náng
时人为之语曰:“支郎眼中黄,形躯虽细是智囊。
hàn wèi yù luàn bì dì yú wú
”汉未遇乱,避地于吴。
sūn quán wén qí cái huì zhào jiàn zhī rì bài wèi bó shì shǐ fǔ dǎo dōng gōng
孙权闻其才慧,召见之日,拜为博士,使辅导东宫。
yǔ wéi yào zhū rén gòng jǐn kuāng yì dàn shēng zì wài yù gù wú zhì bù zài
与韦曜诸人共尽匡益,但生自外域,故吴志不载。
qiān yǐ dà jiào suī xíng ér jīng duō fàn wén wèi jǐn fān yì jǐ miào shàn fāng yán fāng yù jí zhòng běn yì wèi hàn wén
谦以大教虽行,而经多梵文,未尽翻译,己妙善方言,方欲集众本,译为汉文。
cóng wú huáng wǔ yuán nián zhì jiàn xìng zhōng suǒ chū wéi mó dà bō rě ní huán fǎ jù ruì yìng běn qǐ děng sì shí jiǔ jīng
从吴黄武元年至建兴中,所出维摩、大般若、泥洹、法句、瑞应、本起等四十九经。
qū de shèng yí
曲得圣仪。
cí zhǐ wén yǎ
辞旨文雅。
yòu yī wú liàng shòu zhōng běn qǐ zhì pú sà lián jù fàn bài sān qì bìng zhù le běn xiān sǐ jīng děng
又依无量寿中本起,制菩萨连句梵呗三契,并注了本先死经等。
jiē xíng yú shì
皆行于世。
shí wú dì chū rǎn dà fǎ
时吴地初染大法。
fēng huà wèi quán
风化未全。
sēng huì yù shǐ dào zhèn jiāng zuǒ xīng lì tú sì nǎi zhàng xī dōng yóu
僧会欲使道振江左,兴立图寺,乃杖锡东游。
yǐ wú chì wū shí nián
以吴赤乌十年。
chū dá jiàn yè yíng lì máo cí méi xiàng háng dào
初达建业,营立茅茨,没像行道。
shí wú guó yǐ chū jiàn shā mén fú xíng mò jí qí dào yí wéi jiǎo yì
时吴国以初见沙门服形,末及其道,疑为矫异。
yǒu sī zòu yuē yǒu yì rén rù jìng zì chēng shā mén róng fú fēi héng
有司奏曰:“有异人入境,自称沙门,容服非恒。
shì yīng chá jiǎn
事应察检。
quán yuē xī hàn míng mèng shén hào chēng wèi fú
”权曰:“昔汉明梦神,号称为佛。
bǐ zhī suǒ shì qǐ qí yí fēng yé
彼之所事,岂其遗风耶?
jí zhào huì jié wèn yǒu hé líng yàn
”即召会诘问:“有何灵验?
huì yuē rú lái qiān jì hū yú qiān zài yí gǔ shè lì shén yào wú fāng
”会曰:“如来迁迹,忽逾千载,遗骨舍利,神曜无方。
xī ā yù wáng qǐ tǎ jí bā wàn sì qiān
昔阿育王起塔,及八万四千。
fu tǎ sì zhī xìng yǐ biǎo yí huà yě
夫塔寺之兴,以表遗化也。
quán yǐ wéi kuā dàn nǎi wèi huì yuē ruò néng de shè lì dāng wèi zào dā gǒu qí xū wàng guó yǒu cháng xíng
”权以为夸诞,乃谓会曰:“若能得舍利,当为造搭,苟其虚妄,国有常刑。
huì qǐng qī qī rì
”会请期七日。
nǎi wèi qí shǔ yuē fǎ zhī xīng fèi zài cǐ yī jǔ jīn bù zhì chéng hòu jiāng hé jí
乃谓其属曰:“法之兴废,在此一举,今不至诚,后将何及。
nǎi gòng jié zhāi jìng shì yǐ tóng píng jiā jǐ shāo xiāng lǐ qǐng
”乃共洁斋净室,以铜瓶加几,烧香礼请。
qī rì qī bì jì rán wú yīng
七日期毕,寂然无应。
qiú shēn èr qī yì fù rú zhī
求申二七,亦复如之。
quán yuē cǐ qī kuáng jiāng yù jiā zuì
权曰:“此欺诳,”将欲加罪。
huì gèng qǐng sān qī rì quán yòu tè tīng
会更请三七日,权又特听。
huì qǐng fǎ lǚ yuē xuān ní yǒu yán wén wáng jì méi wén bù zài cí hu
会请法侣曰:“宣尼有言:‘文王既没,文不在兹乎?
fǎ yún yīng jiàng ér wú děng wú gǎn hé jiǎ wáng xiàn
’法云应降,而吾等无感,何假王宪?
dāng yǐ shì sǐ wéi qī ěr
当以誓死为期耳。
sān qī rì mù yóu wú suǒ jiàn mò bù zhèn jù
”三七日暮,犹无所见,莫不震惧。
jì rù wǔ gēng hū wén píng zhōng kēng rán yǒu shēng huì zì wǎng shì guǒ huò shè lì
既入五更,忽闻瓶中铿然有声,会自往视,果获舍利。
míng dàn quán zì shǒu zhí píng xiè yú tóng pán
明旦,权自手执瓶,泻于铜盘。
shè lì suǒ chōng pán jí pò suì
舍利所冲,盘即破碎。
quán dà sù rán jīng qǐ ér yuē xī yǒu zhī ruì yě
权大肃然惊起,而曰:“希有之瑞也。
huì jìn ér yán yuē shè lì wēi shén qǐ zhí guāng xiāng ér yǐ
”会进而言曰:“舍利威神,岂直光相而已。
nǎi què shāo zhī huǒ bù néng fén jīn gāng zhī chǔ bù néng suì
乃却烧之火不能焚,金刚之杵不能碎。
quán mìng lìng shì zhī
”权命令试之。
huì gèng shì yuē fǎ yún fāng bèi cāng shēng yǎng zé yuàn gèng chuí shén jì yǐ guǎng shì wēi líng
会更誓曰:“法云方被,苍生仰泽,愿更垂神迹,以广示威灵。
nǎi zhì shè lì yú tiě zhēn chuí shàng shǐ lì zhě jī zhī yú shì zhēn chuí jù xiàn shè lì wú sǔn
”乃置舍利于铁砧锤上,使力者击之,于是砧锤俱陷,舍利无损。
quán dà jiē fú jí wéi jiàn tǎ
权大嗟伏,即为建塔。
yǐ shǐ yǒu fó sì gù hào jiàn chū sì yīn míng qí de wèi zhì lǐ
以始有佛寺,故号建初寺,因名其地为陁里。
yóu shì jiāng zuǒ dà fǎ suì xìng
由是江左大法遂兴。
zhì sūn hào jí wèi fǎ lìng kē nüè fèi qì yín cí jí fó sì bìng yù huǐ huài
至孙皓即位,法令苛虐,废弃淫祠,及佛寺并欲毁坏。
hào yuē cǐ yòu hé yóu ér xìng
皓曰:“此又何由而兴?
ruò qí yì jiào zhēn zhèng yǔ shèng diǎn xiāng yìng zhě dāng cún fèng qí dào
若其义教贞正,与圣典相应者,当存奉其道。
rú qí wú shí jiē xī fén zhī
如其无实,皆悉焚之。
zhū chén qiān yuē fú zhī wēi lì bù tóng yú shén
”诸臣佥曰:“佛之威力,不同于神。
kāng huì gǎn ruì tài huáng chuàng sì
康会感瑞,大皇创寺。
jīn ruò qīng huǐ kǒng yí hòu huǐ
今若轻毁,恐贻后悔。
hào qiǎn zhāng yù yì sì jí huì
”皓遣张昱诣寺诘会。
yù yā yǒu cái biàn nán wèn zòng héng
昱雅有才辩,难问纵横。
huì yīng jī chěng cí wén lǐ fēng chū
会应机骋辞,文理锋出。
zì dàn zhī xī yù bù néng qū
自旦之夕,昱不能屈。
jì tuì huì sòng yú mén
既退,会送于门。
shí sì cè yǒu yín cí zài yù yuē xuán huà jì fū cǐ bèi hé gù jìn ér bù gé
时寺侧有淫祠在,昱曰:“玄化既敷,此辈何故近而不革?
huì yuē zhèn tíng pò shān lóng zhě bù wén fēi yīn zhī xì
”会曰:“震霆破山,聋者不闻,非音之细。
gǒu zài lǐ tōng zé wàn lǐ xuán yìng rú qí zǔ sè zé gān dǎn chǔ yuè
苟在理通,则万里悬应,如其阻塞,则肝胆楚越。
yù hái tàn huì cái míng fēi chén suǒ cè yuàn tiān jiàn chá zhī
”昱还,叹会材明,非臣所测,愿天鉴察之。
hào dà jí cháo xián yǐ chē mǎ yíng huì
皓大集朝贤,以车马迎会。
huì jì zuò hào wèn yuē fó jiào suǒ míng shàn è bào yìng hé zhě shì yé
会既坐,皓问曰:“佛教所明,善恶报应,何者是耶?
huì duì yuē fu míng zhǔ yǐ xiào cí xùn shì zé chì niǎo xiáng ér lǎo rén jiàn
”会对曰:“夫明主以孝慈训世,则赤鸟翔而老人见;
rén dé yù wù zé tǐ quán yǒng ér jiā miáo chū
仁德育物,则体泉涌而嘉苗出。
shàn jì yǒu ruì è yì rú zhī
善既有瑞,恶亦如之。
gù wèi è yú yǐn guǐ de ér zhū zhī wèi è yú xiǎn rén de ér zhū zhī
故为恶于隐,鬼得而诛之,为恶于显,人得而诛之。
yì chēng jī shàn yú qìng shī yǒng qiú fù bù huí
易称‘积善余庆’,诗咏‘求福不回’。
suī rú diǎn zhī gé yán jí fó jiào zhī míng xùn
虽儒典之格言,即佛教之明训。
hào yuē ruò rán zé zhōu kǒng yǐ míng hé yòng fó jiào
”皓曰:“若然,则周孔已明,何用佛教?
huì yuē zhōu kǒng suǒ yán lüè shì jìn jī zhì yú shì jiào zé bèi jí yōu wēi
”会曰:“周孔所言,略示近迹,至于释教,则备极幽微。
gù xíng è zé yǒu dì yù zhǎng kǔ xiū shàn zé yǒu tiān gōng yǒng lè
故行恶则有地狱长苦,修善则有天宫永乐。
jǔ cí yǐ míng quàn jǔ bù yì dà zāi
举兹以明劝沮,不亦大哉?
hào dāng shí wú yǐ zhé qí yán
”皓当时无以折其言。
hào suī wén zhèng fǎ ér hūn bào zhī xìng bù shèng qí nüè
皓虽闻正法,而昏暴之性,不胜其虐。
hòu shǐ sù wèi bīng rù hòu gōng zhì yuán yú de dé yī jīn xiàng gāo shù chǐ chéng hào
后使宿卫兵入后宫治园,于地得一金像,高数尺,呈皓。
hào shǐ zhe bù jìng chù yǐ huì zhī guàn zhī gòng zhū qún chén xiào yǐ wéi lè
皓使著不净处,以秽汁灌之,共诸群臣,笑以为乐。
é ěr zhī jiān jǔ shēn dà xīng yīn chǔ yóu tòng jiào hū chè tiān
俄尔之间,举身大腥,阴处尤痛,叫呼彻天。
dà shǐ zhàn yán fàn dà shén suǒ wéi
大史占言:“犯大神所为。
jí qí zhù zhū miào qiú fù mìng cǎi nǚ jí yíng xiàng zhì diàn shàng xiāng tāng xǐ shù shí biàn shāo xiāng chàn huǐ
”即祈祝诸庙求福,命彩女即迎像置殿上,香汤洗数十遍,烧香忏悔。
hào kòu tóu yú de zì chén zuì zhuàng
皓叩头于地,自陈罪状。
yǒu qǐng tòng jiān
有顷痛间。
qiǎn shǐ zhì sì qǐng huì shuō fǎ
遣使至寺,请会说法。
huì jí suí rù hào jù wèn zuì fú zhī yóu
会即随入,皓具问罪福之由。
huì wèi fū zhé cí shén jīng yào
会为敷折,辞甚精要。
hào xiān yǒu cái jiě xīn rán dà yuè yīn qiú kàn shā mén jiè
皓先有才解,忻然大悦,因求看沙门戒。
huì yǐ jiè wén jìn mì bù kě qīng xuān nǎi qǔ běn yè bǎi sān shí wǔ yuàn fēn zuò èr bǎi wǔ shí shì xíng zhù zuò wò jiē yuàn zhòng shēng
会以戒文禁秘,不可轻宣,乃取本业百三十五愿,分作二百五十事,行住坐卧,皆愿众生。
hào jiàn cí yuàn guǎng pǔ yì zēng shàn yì jí jiù huì shòu wǔ jiè xún rì jí chōu
皓见慈愿广普,益增善意,即就会受五戒,旬日疾瘳。
nǎi yú huì suǒ zhù gèng jiā xiū shì xuān shì zōng shì mò bù bì fèng
乃于会所住,更加修饰,宣示宗室,莫不毕奉。
huì zài wú cháo jí shuō zhèng fǎ yǐ hào xìng xiōng cū bù jí miào yì wéi xù bào yīng jìn shì yǐ kāi qí xīn
会在吴朝,亟说正法,以皓性凶粗,不及妙义,唯叙报应近事,以开其心。
huì yú jiàn chū sì yì chū zhòng jīng suǒ wèi ā nán niàn mí tuó jīng tuó jīng èr zì yuán běn wú jù gāo sēng chuán bǔ jìng ér wáng chá wēi wáng fàn huáng jīng děng yòu chū xiǎo pǐn jí liù dù jí zá pì yù děng jīng
会于建初寺译出众经,所谓阿难念弥陀经(陀经二字原本无,据高僧传补)、镜而王察微王梵皇经等,又出小品及六度集杂譬喻等经。
bìng miào de jīng tǐ wén yì yǔn zhèng
并妙得经体,文义允正。
yòu chuán ní huán bài shēng qīng mó āi liàng yī dài mó shì
又传泥洹呗声,清摩哀亮,一代模式。
yòu zhù ān bān shǒu yì fǎ jìng dào shù děng sān jīng
又注安般守意法竟道树等三经。
bìng zhì jīng xù cí qù yā jùn yì zhǐ wēi mì
并制经序,辞趣雅俊,义旨微密。
bìng jiàn xíng yú shì
并见行于世。
wú tiān jì sì nián sì yuè hào jiàng jìn jìn yuán zuò zhǐ jù míng chāo běn gǎi
吴天纪四年四月,皓降晋(晋原作旨,据明抄本改)。
jiǔ yuè huì gòu jí ér zhōng
九月,会遘疾而终。
shì suì jìn wǔ tài kāng yuán nián yě
是岁晋武太康元年也。
zhì jìn chéng dì xián hé zhōng sū jùn zuò luàn fén huì suǒ jiàn tǎ sī kōng hé chōng fù gèng xiū zào
至晋成帝咸和中,苏峻作乱,焚会所建塔,司空何充复更修造。
píng xī jiāng jūn zhào yòu shì bù fèng fǎ ào miè sān bǎo rù cǐ sì wèi zhū dào rén yuē jiǔ wén cǐ tǎ lǚ fàng guāng míng xū dàn bù jīng
平西将军赵诱世不奉法,傲蔑三宝,入此寺,谓诸道人曰:“久闻此塔屡放光明,虚诞不经。
suǒ wèi néng xìn ruò bì mù dǔ suǒ bù néng ěr
所谓能信,若必目睹,所不能耳。
yán jìng tǎ jí chū wǔ sè guāng zhào yào táng shā
”言竟,塔即出五色光,照耀堂刹。
yòu sù rán máo shù yóu cǐ xìn jìng
诱肃然毛竖,由此信敬。
yú sì dōng gēng lì xiǎo tǎ
于寺东更立小塔。
yuǎn yóu dà shèng shén gǎn jìn yì kāng huì zhī lì yě gù tú xiě jué xiàng chuán zhī yú jīn ěr
远由大圣神感,近亦康会之力也,故图写厥像,传之于今尔。
chū gāo sēng chuán
(出《高僧传》)
zhī dùn
支遁
zhī dùn zì dào lín běn xìng guān shì chén liú rén
支遁字道林,本性关氏,陈留人。
huò yún hé dōng lín lǜ rén
或云,河东林虑人。
yòu yǒu shén lǐ cōng míng xiù chè
幼有神理,聪明秀彻。
jìn shí chū zhì jīng shī
晋时初至京师。
tài yuán wáng méng shén zhòng zhī yuē zào wēi zhī gōng bù jiǎn fǔ sì
太原王蒙甚重之,曰:“造微之功,不减辅嗣。
chén jùn jùn yuán zuò qún jù gāo sēng chuán gǎi yīn róng cháng yǔ wèi jiè jiāo wèi qí shén qíng juàn chè hòu jìn mò yǒu jì zhī zhě
”陈郡(郡原作群,据高僧传改)殷融尝与卫玠交,谓其神情隽彻,后进莫有继之者。
jí jiàn dùn tàn xī yǐ wéi zhòng jiàn ruò rén
及见遁叹息,以为重见若人。
jiā shì shì fú zǎo wù fēi cháng zhī lǐ
家世事佛,早悟非常之理。
yǐn jū yú háng shān chén sī dào héng zhī pǐn wěi qū huì yìn zhī jīng zhuō yān dú bá de zì tiān xīn
隐居余杭山,沉思道行之品,委曲惠印之经,卓焉独拔,得自天心。
nián èr shí wǔ chū jiā měi zhì jiǎng yì shàn biāo zōng huì ér zhāng jù huò yǒu suǒ yí shí wéi shǒu wén zhě suǒ lòu
年二十五出家,每至讲肄,善标宗会,而章句或有所遗,时为守文者所陋。
xiè ān wén ér xǐ zhī yuē nǎi bǐ gǔ rén zhī xiàng mǎ yě lüè qí xuán huáng ér qǔ qí jùn yě
谢安闻而喜之曰:“乃比古人之相马也,略其玄黄而取其骏也。
shí xiè ān yīn hào děng bìng yī dài míng liú jiē zhe chén wài zhī xiá
”时谢安殷浩等,并一代名流,皆著尘外之狎。
dùn cháng zài bái mǎ sì yǔ liú xì zhī děng tán zhuāng zi xiāo yáo yún gè shì xìng yǐ wéi xiāo yáo
遁尝在白马寺,与刘系之等谈庄子逍遥云,“各适性以为逍遥。
yáo zì xià bā zì jù gāo sēng chuán bǔ dùn yuē bù rán fu jié zhí yǐ cán hài wéi xìng ruò shì xìng wèi de zhě bǐ yì xiāo yáo yǐ
”(遥字下八字据高僧传补)遁曰:“不然,夫桀、跖以残害为性,若适性为得者,彼亦逍遥矣。
wéi shì tuì ér zhù xiāo yáo piān qún rú jiù xué mò bù tàn fú
”为是退而注逍遥篇,群儒旧学,莫不叹伏。
hòu hái wú zhù zhī xíng shān sì
后还吴,住支硎山寺。
wǎn yù rù yǎn xiè ān zài wú yǔ dùn shū yuē sī jūn rì jī jì chén qīng chí
晚欲入剡,谢安在吴,与遁书曰:“思君日积,计辰倾迟。
zhī yù hái yǎn zì zhì shén yǐ chàng rán
知欲还剡自治,甚以怅然。
rén shēng rú jì ěr
人生如寄耳。
qǐng fēng liú dé yì zhī shì dài wèi dōu jǐn
顷风流得意之事,殆为都尽。
zhōng rì qī qī chù shì chóu chàng
终日戚戚,触事惆怅。
wéi chí jūn zú yǐ wù yán xiāo zhī yī rì dāng qiān zǎi ěr
唯迟君卒,以晤言消之,一日当千载耳。
cǐ duō shān shuǐ shān xiàn xián jìng chā kě yǎng jí
此多山水,山县闲静,差可养疾。
shì bù yì yǎn ér yī yào bù tóng
事不异剡,而医药不同。
bì sī cǐ yuán fù qí jī xiǎng yě
必思此缘,副其积想也。
wáng xī zhī shí zài kuài jī sù wén dùn míng wèi zhī xìn
”王羲之时在会稽,素闻遁名,未之信。
wèi rén yuē yī kuáng sēng ěr hé zú yán
谓人曰:“一狂僧耳,何足言。
hòu dùn jì hái yǎn jīng yóu yú jùn wáng gù yà dùn guān qí fēng lì
”后遁既还剡,经游于郡,王故迓遁,观其风力。
jì zhì wáng wèi dùn yuē xiāo yáo piān kě wén hu
既至,王谓遁曰:“逍遥篇可闻乎?
dùn nǎi zuò shù qiān yán jiē xīn lǐ cái zǎo jǐng jué
”遁乃作数千言,揭新理,才藻警绝。
wáng suì pī jīn jiě dài liú lián bù néng qù réng qǐng zhù líng jiā sì yì cún xiāng jìn
王遂披襟解带,留连不能去,仍请住灵嘉寺,意存相近。
é yòu tóu jì yǎn shān yú wò zhōu xiǎo lǐng lì sì háng dào
俄又投迹剡山,于沃州小岭,立寺行道。
sēng zhòng bǎi yú cháng suí bǐng xué
僧众百余,常随禀学。
shí huò yǒu suí zhě dùn nǎi zhe zuò yòu míng yǐ xù zhī
时或有随者,遁乃著座右铭以勖之。
shí lùn yǐ dùn cái kān jīng zàn ér jié jǐ bá sú yǒu wéi jiān jì zhī dào
时论以遁才堪经赞,而洁己拔俗,有违兼济之道。
dùn nǎi zuò shì méng lùn
遁乃作释曚论。
wǎn guò shí chéng shān yòu lì qī guāng sì
晚过石城山,又立栖光寺。
yàn zuò shān mén yóu xīn chán yuàn mù cān jiàn yǐn làng zhì wú shēng
宴坐山门,游心禅苑,木餐涧饮,浪志无生。
nǎi zhù ān bān sì chán zhū jīng jí jí sè yóu xuán lùn
乃注安般四禅诸经,及即色游玄论。
dùn yān liú jiàn yè shè jiāng sān zài
遁淹留建业,涉将三载。
nǎi huán dōng shān shàng shū gào cí yōu zhào xǔ zhī
乃还东山,上书告辞,优诏许之。
zī gěi fā qiǎn shì shì fēng hòu
资给发遣,事事丰厚。
yī shí míng liú bìng jiàn lí yú zhēng lǔ tíng
一时名流,并饯离于征虏亭。
shí cài zǐ shū qián zhì jìn dùn ér zuò xiè wàn dàn hòu zhì zhí cài zàn qǐ xiè biàn yí jiù qí chù
时蔡子叔前至,近遁而坐,谢万石后至,值蔡暂起,谢便移就其处。
cài hái fù yù jù xiè zuò dì xiè bù yǐ jiè yì
蔡还,复欲据谢坐地,谢不以介意。
qí wéi shí xián suǒ mù rú cǐ
其为时贤所慕如此。
jì ér shōu jì yǎn shān bì mìng lín zé
既而收迹剡山,毕命林泽。
rén cháng yǒu yí dùn mǎ zhě dùn shòu ér yǎng zhī
人尝有遗遁马者,遁受而养之。
shí huò yǒu jī zhī zhě dùn yuē ài qí shén jùn liáo fù chù ěr
时或有讥之者,遁曰:爱其神骏,聊复畜耳。
hòu yǒu xiǎng hè zhě dùn yuē ěr chōng tiān zhī wù níng wèi ěr mù zhī wán hu
”后有饷鹤者,遁曰:“尔冲天之物,宁为耳目之玩乎?
suì fàng zhī
”遂放之。
dùn yòu shí cháng yǔ shī gòng lùn wù lèi wèi jī luǎn shēng yòng wèi zú wèi shā
遁幼时,尝与师共论物类,谓鸡卵生用,未足为杀。
shī bù néng qū shī xún wáng hū jiàn xíng tóu luǎn yú de ké pò chú xíng qǐng zhī jù miè
师不能屈,师寻亡,忽见形,投卵于地,壳破雏行,顷之俱灭。
dùn nǎi gǎn wù yóu shì shū shí zhōng shēn
遁乃感悟,由是蔬食终身。
dùn xiān jīng yú yáo wù shān zhōng zhù zhì yú wǎn nián yóu hái wù zhōng
遁先经余姚坞山中住,至于晚年,犹还坞中。
huò wèn qí yì dá yún xiè ān shí xī shù lái jiàn zhé yí xún rì
或问其意,答云:“谢安石昔数来见,辄移旬日。
jīn chù qíng jǔ mù mò bù xìng xiǎng
今触情举目,莫不兴想。
hòu bìng shén yí hái wù zhōng yǐ jìn tài hé yuán nián rùn sì yuè sì rì zhōng yú suǒ zhù chūn qiū wǔ shí yǒu sān jí biǎn yú wù zhōng jué zhǒng cún yān
”后病甚,移还坞中,以晋太和元年闰四月四日终于所住,春秋五十有三,即窆于坞中,厥冢存焉。
huò yún zhōng yǎn wèi xiáng
或云终剡,未详。
xī qǐ wèi zhī xù chuán yuán hóng wèi zhī míng zàn zhōu yún bǎo wèi zhī zuò lěi yān
郗起为之序传,袁宏为之铭赞,周云宝为之作诔焉。
chū gāo sēng chuán
(出《高僧传》)