fó tú chéng
佛图澄
fó tú chéng
佛图澄
fó tú chéng zhě xī yù rén yě
佛图澄者，西域人也。
běn xìng bó shì
本姓帛氏。
shǎo chū jiā
少出家。
qīng zhēn yòu xué sòng jīng shù bǎi wàn yán
清真幼学，诵经数百万言。
yǐ jìn huái dì yǒng jiā sì nián lái shì luò yáng zhì hóng dà fǎ
以晋怀帝永嘉四年来适洛阳，志弘大法。
shàn niàn shén zhòu néng yì shǐ guǐ wù
善念神咒，能役使鬼物。
yǐ má yóu zá yān huī tu zhǎng qiān lǐ wài shì jiē chè jiàn zhǎng zhōng rú duì miàn yān yì néng lìng jié zhāi zhě jiàn
以麻油杂烟灰涂掌，千里外事，皆彻见掌中，如对面焉，亦能令洁斋者见。
yòu jiào tīng líng yīn yǐ yán shì wú bù xiào yàn
又叫听铃音以言事，无不效验。
yù yú luò yáng lì sì zhí liú yào kòu chì luò tái dì jīng rǎo luàn chéng lì sì zhī zhì suì bù guǒ
欲于洛阳立寺，值刘曜寇斥洛台，帝京扰乱，澄立寺之志遂不果。
nǎi qián shēn gé yě yǐ guān shì biàn
乃潜身革野，以观世变。
shí shí lè tún bīng gé bēi zhuān yǐ shā lù wèi wēi shā mén yù hài zhě shén zhòng
时石勒屯兵葛陂，专以杀戮为威，沙门遇害者甚众。
chéng mǐn niàn cāng shēng yù yǐ dào huà lēi yú shì zhàng cè dào jūn mén
澄悯念苍生，欲以道化勒，于是杖策到军门。
lēi dà jiàng guō hēi lüè sù fèng fǎ chéng jí tóu zhǐ lüè jiā
勒大将郭黑略素奉法，澄即投止略家。
lüè cóng shòu wǔ jiè chóng dì zǐ zhī lǐ
略从受五戒，崇弟子之礼。
lüè hòu cóng lēi zhēng fá zhé yù kè shèng fù lēi yí ér wèn yuē gū bù jué qīng yǒu chū zhòng zhì móu ér měi zhī xíng jūn jí xiōng hé yě
略后从勒征伐，辄预克胜负，勒疑而问曰：“孤不觉卿有出众智谋，而每知行军吉凶，何也？
lüè yuē jiāng jūn tiān tǐng shén wǔ yōu líng suǒ zhù
”略曰：将军天挺神武，幽灵所助。
yǒu yī shā mén shù zhì fēi cháng yún jiāng jūn dāng lüè yǒu qū xià
有一沙门，术智非常，云将军当略有区夏。
jǐ yīng wèi shī chén qián hòu suǒ bái jiē qí yán yě
己应为师，臣前后所白，皆其言也。
lēi xǐ yuē tiān cì yě
”勒喜曰：“天赐也。
zhào chéng wèn yuē fú dào yǒu hé líng yàn
”召澄问曰：“佛道有何灵验？
chéng zhī lēi bù dá shēn lǐ zhèng kě yǐ dào shù wèi jiào yīn yán yuē zhì dào suī yuǎn yì kě yǐ jìn shì wèi zhèng
”澄知勒不达深理，正可以道术为教，因言曰：“至道虽远，亦可以近事为证。
jí qǔ qì shèng shuǐ shāo xiāng zhòu zhī
”即取器盛水，烧香咒之。
xū yú shēng qīng lián huá guāng sè yào rì
须臾生青莲华，光色曜日。
lēi yóu cǐ xìn fú
勒由此信伏。
chéng yīn jiàn yuē fu wáng zhě dé huà qià yú yǔ nèi zé sì líng biǎo ruì zhèng bì dào xiāo zé huì bó jiàn yú shàng
澄因谏曰：“夫王者德化洽于宇内则四灵表瑞，政弊道消则彗孛见于上。
héng xiàng zhe jiàn tǐ jiù suí háng
恒象著见，体咎随行。
sī nǎi gǔ jīn zhī cháng lǐ tiān rén zhī míng jiè
斯乃古今之常理，天人之明戒。
lēi shén yuè zhī
”勒甚悦之。
fán yīng bèi zhū cán méng qí yì zhě shí yǒu bā jiǔ yú shì zhōng zhōu zhī hú jiē yuàn fèng fú
凡应被诛残蒙其益者，十有八九，于是中州之胡，皆愿奉佛。
shí yǒu gù jí shì mò néng zhī zhě chéng wèi yī liáo yìng shí chōu sǔn
时有痼疾，世莫能知者，澄为医疗，应时瘳损。
yīn shī mò yì zhě bù kě shèng jì
阴施默益者，不可胜记。
lēi zì gé bēi hái hé běi guò fang tóu rén yè yù zhuó yíng chéng yǔ hēi lüè yuē xū yú zéi zhì kě lìng gōng zhī
勒自葛陂还河北，过坊头，人夜欲斫营，澄语黑略曰：“须臾贼至，可令公知。
guǒ rú qí yán yǒu bèi gù bù bài
”果如其言，有备故不败。
lēi yù shì chéng yè guān zhòu yī jiǎ zhí rèn ér zuò qiǎn rén gào chéng yún yè lái bù zhī dà jiàng jūn suǒ zài
勒欲试澄，夜冠胄衣甲执刃而坐，遣人告澄云：“夜来不知大将军所在。
shǐ rén shǐ zhì wèi jí yǒu yán chéng nì wèn yuē píng jū wú kòu hé gù yè yán
”使人始至，未及有言，澄逆问曰：“平居无寇，何故夜严？
lēi yì jìng zhī
”勒益敬之。
lēi hòu yīn fèn yù hài zhū dào shì bìng yù kǔ chéng
勒后因忿，欲害诸道士，并欲苦澄。
chéng nǎi bì zhì hēi lüè shě yǔ dì zǐ yuē ruò jiāng jūn shǐ zhì wèn wú suǒ zài zhě bào yún bù zhī suǒ zhī
澄乃避至黑略舍，语弟子曰：“若将军使至，问吾所在者，报云不知所之。
shǐ rén xún zhì mì chéng bù dé shǐ hái bào lēi
”使人寻至，觅澄不得，使还报勒。
lēi jīng yuē wú yǒu è yì xiàng shèng rén shèng rén shě wǒ qù yǐ
勒惊曰：“吾有恶意向圣人，圣人舍我去矣。
tōng yè bù qǐn sī yù jiàn chéng
”通夜不寝，思欲见澄。
chéng zhī lēi yì huǐ míng dàn zào lēi lēi yuē zuó yè hé xíng
澄知勒意悔，明旦造勒，勒曰：“昨夜何行？
chéng yuē gōng yǒu nù xīn zuó gù quán bì
”澄曰：“公有怒心，昨故权避；
gōng jīn gǎi yì shì yǐ gǎn lái
公今改意，是以敢来。
lēi dà xiào yuē dào rén miù ěr
”勒大笑曰：“道人谬耳。
xiāng guó chéng qiàn shuǐ yuán zài chéng xī běi wǔ lǐ qí shuǐ yuán bào jié
”襄国城堑水源，在城西北五里，其水源暴竭。
lēi wèn chéng hé yǐ zhì shuǐ
勒问澄：“何以致水？
chéng yuē jīn dāng chì lóng qǔ shuǐ
”澄曰：“今当敕龙取水。
lēi zì shì lóng wèi chéng cháo jǐ dá yuē zhèng yǐ lóng bù néng zhì shuǐ gù xiāng wèn ěr
”勒字世龙，谓澄嘲己，答曰：“正以龙不能致水，故相问耳？
chéng yuē cǐ chéng yán fēi xì yě
”澄曰：“此诚言，非戏也。
shuǐ quán zhī yuán bì yǒu shén lóng jū zhī wǎng yǐ chì yǔ gào zhī shuǐ bì kě de
水泉之源，必有神龙居之，往以敕语告之，水必可得。
nǎi yǔ dì zǐ fǎ shǒu děng shù rén zhì gù quán yuán shàng
”乃与弟子法首等数人，至故泉源上。
qí yuán gù chǔ jiǔ yǐ qián zào chè rú chē zhé
其源故处，久已干燥，坼如车辙。
cóng zhě xīn yí zhì shuǐ nán de
从者心疑致水难得。
chéng zuò shéng chuáng shāo ān xī xiāng zhòu yuàn shù bǎi yán
澄坐绳床，烧安息香，咒愿数百言。
rú cǐ sān rì shuǐ xuàn rán wēi liú yǒu yī xiǎo lóng zhǎng wǔ liù cùn xǔ suí shuǐ lái chū
如此三日，水泫然微流，有一小龙，长五六寸许，随水来出。
zhū dào shì jìng wǎng shì zhī chéng yuē lóng yǒu dú wù lín qí shàng
诸道士竟往视之，澄曰：“龙有毒，勿临其上。
yǒu qǐng shuǐ dà zhì huáng qiàn jiē mǎn
”有顷，水大至，隍堑皆满。
chéng xián zuò tàn yuē hòu èr rì dāng yǒu yī xiǎo rén jīng dòng cǐ xià
澄闲坐叹曰：“后二日，当有一小人惊动此下。
jí ér xiāng guó rén xuē hé yǒu èr zi jì xiǎo qiě jiāo qīng wǔ xiān bì nú
”即而襄国人薛合，有二子，既小且骄，轻侮鲜卑奴。
nú fèn chōu rèn cì shā qí dì zhí xiōng yú shì yǐ dāo nǐ xīn ruò rén rù wū biàn yù jiā shǒu wèi xuē hé yuē sòng wǒ hái guó wǒ huó rǔ r
奴忿，抽刃刺杀其弟，执兄于室，以刀拟心，若人入屋，便欲加手，谓薛合曰：“送我还国，我活汝儿。
bù rán gòng sǐ yú cǐ
不然，共死于此。
nèi wài jīng è mò gǎn wǎng guān
”内外惊愕，莫敢往观。
lēi nǎi zì wǎng shì zhī wèi xuē hé yuē sòng nú yǐ quán qīng zǐ chéng wéi shàn shì
勒乃自往视之，谓薛合曰：“送奴以全卿子，诚为善事。
cǐ fǎ yī kāi fāng wèi hòu hài qīng qiě kuān qíng guó yǒu cháng xiàn
此法一开，方为后害，卿且宽情，国有常宪。
mìng rén qǔ nú nú suì shā r ér sǐ
”命人取奴，奴遂杀儿而死。
xiān bēi duàn mò bō gōng lēi qí zhòng shén shèng
鲜卑段末波攻勒，其众甚盛。
lēi jù wèn chéng chéng yuē zuó rì sì líng wū yún míng dàn shí shí dāng qín duàn mò bō
勒惧问澄，澄曰：“昨日寺铃呜云，明旦食时，当擒段末波。
yǔ lēi dēng chéng wàng bō jūn bú jiàn qián hòu shī sè yuē qǐ kě huò
”与勒登城望波军，不见前后，失色曰：“岂可获。
shì gōng ān wǒ cí ěr
是公安我辞耳。
gèng qiǎn kuí ān wèn chéng chéng yuē yǐ huò bō yǐ
”更遣夔安问澄，澄曰：“已获波矣。
shí chéng běi fú bīng chū yù bō zhí zhī
”时城北伏兵出，遇波执之。
chéng quàn lēi yòu bō qiǎn hái běn guó lēi cóng zhī zú huò qí yòng
澄劝勒宥波，遣还本国，勒从之，卒获其用。
shí liú zài yǐ sǐ zài cóng dì yào cuàn xí wěi lì chēng yuán guāng chū
时刘载已死，载从弟曜篡袭伪立，称元光初。
guāng chū bā nián yào qiǎn cóng dì zhōng shān wáng yuè jiàng bīng gōng lēi lēi qiǎn shí hǔ lǜ bù qí jù zhī dà zhàn luò xi yuè bài bǎo shí liáng wù hǔ jiān zhà shǒu zhī
光初八年，曜遣从弟中山王岳将兵攻勒，勒遣石虎率步骑拒之，大战洛西，岳败，保石梁坞，虎坚栅守之。
chéng yǔ dì zǐ zì guān sì zhì zhōng sì shǐ rù sì mén tàn yuē liú yuè kě mǐn
澄与弟子自官寺至中寺，始入寺门，叹曰：“刘岳可悯！
dì zǐ fǎ zuò wèn qí gù chéng yuē zuó hài shí yuè yǐ bèi zhí
”弟子法祚问其故，澄曰：“昨亥时岳已被执。
guǒ rú suǒ yán
”果如所言。
guāng chū shí yī nián yào zì lǜ bīng gōng luò yáng lēi yù zì wǎng jù yào nèi wài liáo zuǒ wú bù bì jiàn lēi yǐ fǎng chéng
光初十一年，曜自率兵攻洛阳，勒欲自往拒曜，内外僚佐，无不毕谏，勒以访澄。
chéng yuē xiāng lún líng yīn yún xiù zhī tì lì gāng pū gǔ qú tū dāng cǐ jié yǔ yě
澄曰：“相轮铃音云：‘秀支替戾冈，仆谷劬秃当’，此羯语也。
xiù zhī tì lì gāng chū yě pū gǔ liú yào hú wèi qú tū dāng zhuō yě cǐ yán jūn chū zhuō de yào yě
秀支替戾冈出也，‘仆谷’刘曜胡位，劬秃当捉也，此言军出捉得曜也。
shí xú guāng wén chéng cǐ yán kǔ quàn
”时徐光闻澄此言苦劝。
lēi nǎi liú zhǎng zǐ shí hóng gòng chéng yǐ zhèn xiāng guó zì lǜ zhōng jūn bù qí zhí zhǐ luò chéng
勒乃留长子石弘，共澄以镇襄国，自率中军步骑直指洛城。
liǎng jūn cái jiāo yào jūn dà kuì yào mǎ méi shuǐ zhōng shí kān shēng qín zhī sòng lēi
两军才交，曜军大溃，曜马没水中，石堪生擒之送勒。
chéng shí yǐ wù tu zhǎng guān zhī jiàn yǒu dà zhòng zhōng fù yī rén zhū sī yuē qí zhǒu
澄时以物涂掌观之，见有大众，中缚一人，朱丝约其肘。
yīn yǐ gào hóng
因以告弘。
dāng ěr zhī shí zhèng shēng qín yào yě
当尔之时，正生擒曜也。
shí píng zhī hòu lēi nǎi jiàn chēng zhào tiān wáng xíng huáng dì shì gǎi yuán jiàn píng shì suì jìn chéng huáng dì xián hé wǔ nián yě
时平之后，勒乃僭称赵天王行皇帝事，改元建平，是岁晋成皇帝咸和五年也。
lēi dēng wèi yǐ hòu shì chéng yì dǔ
勒登位已后，事澄益笃。
shí shí cōng pàn qí nián chéng jiè lēi yuē jīn nián cōng zhōng yǒu chóng shí bì hài rén kě lìng bǎi xìng wú shí cōng yě
时石葱叛，其年，澄戒勒曰：“今年葱中有虫，食必害人，可令百姓无食葱也。
lēi bān gào jìng nèi shèn wú shí cōng
”勒颁告境内，慎无食葱。
dào bā yuè shí cōng guǒ zǒu
到八月，石葱果走。
lēi yì jiā zūn zhòng yǒu shì bì zī ér hòu xíng hào dà hé shàng
勒益加尊重，有事必咨而后行，号大和尚。
shí hǔ yǒu zi míng bīn hòu lēi yǐ wéi zi lēi ài zhī shén zhòng
石虎有子名斌，后勒以为子，勒爱之甚重。
hū bào bìng ér wáng yǐ shè èr rì
忽暴病而亡，已涉二日。
lēi yuē zhèn wén guó tài zǐ sǐ biǎn què néng shēng
勒曰：“朕闻虢太子死，扁鹊能生。
dà hé shàng guó zhī shén rén kě jí wǎng gào bì néng zhì fú
大和尚国之神人，可急往告，必能致福。
chéng nǎi qǔ yáng zhī zhòu zhī xū yú néng qǐ yǒu qǐng píng fù
”澄乃取杨枝咒之，须臾能起，有顷平复。
yóu shì lēi zhū zhì zǐ duō zài fó sì zhōng yǎng zhī
由是勒诸稚子多在佛寺中养之。
měi zhì sì yuè bā rì lēi gōng zì yì sì guān fó xiàng ér fā yuàn
每至四月八日，勒躬自诣寺，观佛像而发愿。
zhì jiàn píng sì nián sì yuè tiān jìng wú fēng ér tǎ shàng yī líng dú míng
至建平四年四月，天静无风，而塔上一铃独鸣。
chéng wèi zhòng yuē líng yīn yún guó yǒu dà sàng bù chū jīn nián yǐ
澄谓众曰：“铃音云：‘国有大丧，不出今年矣。
shì suì qī yuè lēi sǐ
’”是岁七月勒死。
tài zǐ hóng xí wèi
太子弘袭位。
shǎo shí hǔ fèi hóng zì lì qiān dū yú qiū gǎi yuán jiàn wǔ
少时，虎废弘自立，迁都于邺，改元建武。
qīng xīn shì chéng yòu zhì yú lēi
倾心事澄，又至于勒。
nǎi xià shū yuē hé shàng guó zhī dà bǎo róng jué bù jiā gāo lù bù shòu róng lù fěi bān hé yǐ jīng dé
乃下书曰：“和尚国之大宝，荣爵不加，高禄不受，荣禄匪颁，何以旌德。
cóng cǐ yǐ wǎng yi yī yǐ líng jǐn chéng yǐ diāo niǎn
从此已往，宜衣以绫锦，乘以雕辇。
cháo huì zhī rì hé shàng shēng diàn cháng shì yǐ xià xī zhù jǔ yú tài zǐ zhū gōng fú niǎn ér shàng
朝会之日，和尚升殿，常侍已下，悉助举舁，太子诸公，扶辇而上。
zhǔ zhě chàng dà hé shàng zhòng zuò jiē qǐ yǐ zhāng qí zūn
主者唱大和尚，众座皆起，以彰其尊。
yòu chì wěi sī kōng li nóng dàn xī qīn wèn tài zǐ zhū gōng wǔ rì yī zhāo biǎo zhèn jìng yān
”又敕伪司空李农旦夕亲问，太子诸公，五日一朝，表朕敬焉。
chéng shí zhǐ qiū chéng nèi zhōng sì qiǎn dì zǐ fǎ cháng běi zhì xiāng guó dì zǐ fǎ zuǒ cóng xiāng guó hái xiāng yù zài liáng sāi chéng xià gòng sù
澄时止邺城内中寺，遣弟子法常北至襄国，弟子法佐从襄国还，相遇，在梁塞城下共宿。
duì chē yè tán yán jí hé shàng bǐ dàn gè qù
对车夜谈，言及和尚，比旦各去。
fǎ zuǒ zhì shǐ rù jìn chéng
法佐至，始入觐澄。
chéng nì xiào yuē zuó yè ěr yǔ fǎ cháng jiāo chē gòng shuō rǔ shī yé
澄逆笑曰：“昨夜尔与法常交车共说汝师耶。
xiān mín yǒu yán bù yuē jìng hu
先民有言：‘不曰敬乎？
yōu ér bù gǎi
幽而不改；
bù yuē shèn hu
不曰慎乎？
dú ér bù dài
独而不怠。
yōu dú zhě jìng shèn zhī běn ér bù shí hu
’幽独者敬慎之本，而不识乎？
zuǒ è rán kuì chàn
”佐愕然愧忏。
yú shì guó rén měi gòng xiāng yǔ yuē mò qǐ ě xīn
于是国人每共相语曰：“莫起恶心。
hé shàng zhī rǔ
和尚知汝。
jí chéng zhī suǒ zài wú gǎn xiàng qí fāng miàn tì tuò biàn lì zhě
”及澄之所在，无敢向其方面涕唾便利者。
shí tài zǐ shí suì yǒu èr zi zài xiāng guó chéng yǔ suì yuē xiǎo ē mí bǐ dāng de jí kě wǎng yíng zhī
时太子石邃有二子在襄国，澄语邃曰：“小阿弥比当得疾，可往迎之。
suì jí chí xìn wǎng shì guǒ yǐ de jí
”邃即驰信往视，果已得疾。
tài yī yīn téng jí wài guó dào shì zì yán néng zhì chéng gào dì zǐ fǎ cháng yuē zhèng shǐ shèng rén fù chū bù yù cǐ jí kuàng cǐ děng hu
太医殷腾及外国道士自言能治，澄告弟子法常曰：“正使圣人复出，不愈此疾，况此等乎？
hòu sān rì guǒ sǐ
”后三日果死。
shí suì huāng jiǔ jiāng tú wèi nì wèi nèi shù yuē hé shàng shén tōng tǎng fā wú móu míng rì lái zhě dāng xiān chú zhī
石邃荒酒，将图为逆，谓内竖曰：“和尚神通，傥发吾谋，明日来者，当先除之。
chéng yuè wàng jiāng rù jìn hǔ wèi dì zǐ sēng huì yuē zuó yè tiān shén hū wǒ yuē míng rì ruò rù hái wù guò rén
”澄月望将入觐虎，谓弟子僧会曰：“昨夜天神呼我曰：‘明日若入，还勿过人。
wǒ tǎng yǒu suǒ guò rǔ dāng zhǐ wǒ
’我傥有所过，汝当止我。
chéng cháng rù bì guò suì
”澄常入，必过邃。
zhī chéng rù yào hòu shén kǔ
知澄入，要候甚苦。
chéng jiāng shàng nán tái sēng huì yǐn yī chéng yuē shì bù dé zhǐ
澄将上南台，僧会引衣，澄曰：“事不得止。
zuò wèi ān biàn qǐ suì gù liú bú zhù suǒ móu suì zhǐ
”坐未安，便起，邃固留不住，所谋遂止。
hái sì tàn yuē tài zǐ zuò luàn qí xíng jiāng chéng
还寺叹曰：“太子作乱，其形将成。
yù yán nán yán yù rěn nán rěn nǎi yīn shì cóng róng zhēn hǔ hǔ zhōng bù jiě
”欲言难言，欲忍难忍，乃因事从容箴虎，虎终不解。
é ér shì fā fāng wù chéng yán
俄而事发，方悟澄言。
hòu guō hēi lüè jiàng bīng zhēng cháng ān běi shān qiāng duò qiāng fú zhōng
后郭黑略将兵征长安北山羗，堕羗伏中。
shí chéng zài táng shàng zuò dì zǐ fǎ cháng zài cè chéng hū cǎn rán gǎi róng yuē guō gōng xiàn dí
时澄在堂上座，弟子法常在侧，澄忽惨然改容曰：“郭公陷狄。
lìng zhòng shēng zhòu yuàn chéng yòu zì zhòu yuàn xū yú gèng bái ruò dōng nán chū zhě huó yú xiàng zé kùn
”令众生咒愿，澄又自咒愿，须臾更白：“若东南出者活，余向则困。
fù gèng zhòu yuàn yǒu qǐng yuē tuō yǐ
”复更咒愿，有顷曰：“脱矣。
hòu yuè yú rì hēi lüè hái shuō suí qiāng wéi zhōng dōng nán zǒu mǎ fá zhèng yù zhàng xià rén tuī mǎ yǔ zhī yuē gōng chéng cǐ xiǎo rén chéng gōng mǎ jì yǔ bù jì rèn mìng yě
”后月余日，黑略还说，随羗围中东南走，马乏，正遇帐下人推马与之，曰：“公乘此，小人乘公马，济与不济，任命也。
lüè de qí mǎ gù huò miǎn
”略得其马，故获免。
tuī yàn rì qī zhèng shì chéng zhòu yuàn shí yě
推算时间，这正是佛图澄为他念咒的时候。
wěi dà sī mǎ yàn gōng shí bīn hǔ yǐ wéi yōu zhōu mù zhèn yǒu qún xiōng còu jù yīn yǐ sì bào
伪大司马燕公石斌，虎以为幽州牧，镇有群凶凑聚，因以肆暴。
chéng jiè hǔ yuē tiān shén zuó yè yán jí mù mǎ hái
澄戒虎曰：“天神昨夜言：‘疾牧马还。
zhì qiū qí dāng tān làn
至秋，齐当瘫烂。
hǔ bù jiě cǐ yǔ jí chì zhū chǔ mù mǎ sòng hái
’”虎不解此语，即敕诸处牧马送还。
qí qiū yǒu rén zèn bīn yú hǔ hǔ zhào bīn biān zhī sān bǎi shā qí suǒ shēng qí shì
其秋，有人谮斌于虎，虎召斌，鞭之三百，杀其所生齐氏。
hǔ wān gōng niǎn shǐ zì shì xíng bīn fá
虎弯弓捻矢，自视行斌罚。
fá qīng hǔ nǎi shǒu shā wǔ bǎi rén
罚轻，虎乃手杀五百人。
chéng jiàn yuē xīn bù kě zòng sǐ bù kě shēng
澄谏曰：“心不可纵，死不可生。
lǐ bù qīn shā yǐ shāng ēn yě
礼不亲杀，以伤恩也。
hé yǒu tiān zǐ qīn xíng fá hu
何有天子亲行罚乎？
hǔ nǎi zhǐ
”虎乃止。
hòu jìn jūn chū huái sì lǒng běi wǎ chéng jiē bèi qīn bī sān fāng gào jí rén qíng wēi rǎo hǔ nǎi chēn yuē wú zhī fèng fú ér gèng zhì wài kòu fú wú shén yǐ
后晋军出淮泗，陇北瓦城皆被侵逼，三方告急，人情危扰，虎乃瞋曰：“吾之奉佛，而更致外寇，佛无神矣。
chéng míng dàn zǎo rù hǔ yǐ shì wèn chéng yīn ràng hǔ yuē wáng guò shì jīng wèi dà shāng zhǔ zhì jì bīn sì cháng gōng dà huì zhōng yǒu liù shí luó hàn wú cǐ shēn yì yù sī huì
”澄明旦早入，虎以事问澄，因让虎曰：“王过世经为大商主，至罽宾寺，尝供大会，中有六十罗汉，吾此身亦预斯会。
shí dé dào rén wèi wú yuē cǐ zhǔ rén mìng jǐn dāng gēng huà shēn hòu jìn wáng de
时得道人谓吾曰，此主人命尽，当更化身，后晋王地。
jīn wáng wèi wáng qǐ fēi fú yé
今王为王，岂非福耶？
jiāng chǎng jūn kòu guó zhī cháng ěr hé wéi yuàn bàng sān bǎo yè xìng dú niàn hu
疆场军寇，国之常耳，何为怨谤三宝，夜兴毒念乎？
hǔ nǎi xìn wù guì ér xiè yān
”虎乃信悟，跪而谢焉。
hǔ cháng wèn chéng fó fǎ bù shā zhèn wèi tiān xià zhī zhǔ fēi xíng shā wú yǐ sù qīng hǎi nèi jì wéi jiè shā shēng suī fù shì fú shuí huò fú yé
虎常问澄：“佛法不杀，朕为天下之主，非刑杀无以肃清海内，既违戒杀生，虽复事佛，谁获福耶？
chéng yuē dì wáng shì fú dāng zài tǐ gōng xīn shùn xiǎn yáng sān bǎo
”澄曰：“帝王事佛，当在体恭心顺，显扬三宝。
bù wéi bào nüè bù hài wú gū
不为暴虐，不害无辜。
zhì yú xiōng bào wú lài fēi huà suǒ qiān yǒu zuì bù dé bù shā yǒu è bù dé bù xíng dàn dāng shā kě shā dāng xíng kě xíng ěr
至于凶暴无赖，非化所迁，有罪不得不杀，有恶不得不刑，但当杀可杀，当刑可刑耳。
ruò bào nüè zì yì shā hài fēi zuì suī fù qīng xíng shì fǎ wú jiě yāng huò
若暴虐恣意，杀害非罪，虽复轻刑事法，无解殃祸。
yuàn bì xià shěng yù xìng cí guǎng jí yī qiè zé fó jiào yǒng lóng fú zuò fāng yuǎn
愿陛下省欲兴慈，广及一切，则佛教永隆，福祚方远。
hǔ suī bù néng jǐn cóng ér wèi yì bù shǎo
”虎虽不能尽从，而为益不少。
hǔ shàng shū zhāng lí zhāng liáng jiā fù shì fú gè qǐ dà tǎ
虎尚书张离、张良，家富事佛，各起大塔。
chéng wèi yuē shì fú zài yú qīng jìng wú yù cí qín wèi xīn
澄谓曰：“事佛在于清静无欲，慈矜为心。
tán yuè suī yí fèng dà fǎ ér tān lìn wèi yǐ yóu liè wú dù jī jù bù qióng fāng shòu wán shì zhī zuì hé fú bào zhī kě xī yé
檀越虽仪奉大法，而贪吝未已，游猎无度，积聚不穷，方受玩世之罪，何福报之可希耶？
lí děng hòu bìng bèi lù miè
”离等后并被戮灭。
shí yòu jiǔ hàn zì zhēng yuè zhì liù yuè
时又久旱，自正月至六月。
hǔ qiǎn tài zǐ yì lín zhāng xi fǔ kǒu qí yǔ jiǔ ér bù jiàng
虎遣太子诣临漳西釜口祈雨，久而不降。
hǔ lìng chéng zì xíng jí yǒu bái lóng èr tóu jiàng yú cí suǒ qí rì dà yǔ fāng shù qiān lǐ qí nián dà shōu
虎令澄自行，即有白龙二头降于祠所，其日大雨，方数千里，其年大收。
róng mò zhī tú xiān bù shí fǎ wén chéng shén yàn jiē yáo xiàng lǐ bài bìng bù yán ér huà yān
戎貊之徒，先不识法，闻澄神验，皆遥向礼拜，并不言而化焉。
chéng cháng qiǎn dì zǐ xiàng xī chéng zhōng shì xiāng jí xíng
澄常遣弟子向西城中市香，即行。
chéng gào yú dì zǐ zhǎng zhōng jiàn mǎi xiāng dì zǐ zài mǒu chù bèi jié chuí sǐ
澄告余弟子，掌中见买香弟子在某处被劫，垂死。
yīn shāo xiāng zhòu yuàn yáo jiù hù zhī
因烧香咒愿，遥救护之。
dì zǐ hòu hái yún mǒu yuè mǒu rì mǒu chù wèi zéi suǒ jié chuí dāng jiàn shā hū wén xiāng qì zéi wú gù zì jīng yuē jiù bīng yǐ zhì
弟子后还，云某月某日某处，为贼所劫，垂当见杀，忽闻香气，贼无故自惊曰：“救兵已至。
qì zhī ér zǒu hǔ yú lín zhāng xiū zhì jiù tǎ shǎo chéng lù pán chéng yuē lín zī chéng nèi yǒu gǔ ā yù wáng tǎ dì zhōng yǒu chéng lù pán jí fó xiàng qí shàng lín mù mào shèng kě jué qǔ zhī
”弃之而走虎于临漳修治旧塔，少承露盘，澄曰：“临缁城内有古阿育王塔，地中有承露盘及佛像，其上林木茂盛，可掘取之。
jí huà tú yǔ shǐ yī yán jué qǔ guǒ de pán xiàng
”即画图与使，依言掘取，果得盘像。
hǔ měi yù fá yàn chéng jiàn yuē yān guó yùn wèi zhōng zú nán kě kè
虎每欲伐燕，澄谏曰：“燕国运未终，卒难可克。
lǚ xíng bài jì fāng xìn chéng jiè
”屡行败绩，方信澄戒。
chéng dào huà jí xíng yǐ rén duō fèng fú jiē yíng zào tǎ miào xiāng jìng chū jiā zhēn wěi hùn xiáo duō shēng qiān guò
澄道化即行，以人多奉佛，皆营造塔庙，相竞出家，真伪混淆，多生愆过。
hǔ xià shū wèn zhōng shū yuē fó hào shì zūn guó jiā suǒ fèng
虎下书问中书曰：“佛号世尊，国家所奉。
lǐ lǘ xiǎo rén wú jué zhì zhě wèi yīng de shì fú yǔ bù
里闾小人无爵秩者，为应得事佛与不？
yòu shā mén jiē yīng gāo jié zhēn zhèng xíng néng jīng jìn rán hòu kě wéi dào shì
又沙门皆应高洁贞正，行能精进，然后可为道士。
jīn shā mén shén zhòng huò yǒu jiān guǐ bì yì duō fēi qí rén
今沙门甚众，或有奸宄避役，多非其人。
qīng kě tóng yì
卿可同议。
wěi zhōng shū zhù zuò láng wáng dù zòu yuē fu wáng zhě jiāo sì sì yuán zuò shì jù míng chāo běn gǎi tiān dì jì fèng bǎi shén zài zài sì diǎn lǐ yǒu cháng xiǎng
”伪中书著作郎王度奏曰：“夫王者郊祀（祀原作视，据明抄本改）天地，祭奉百神，载在祀典，礼有常飨。
fú chū xī yù wài guó zhī shén gōng bù shī mín fēi tiān zǐ zhū huá suǒ yīng cí fèng
佛出西域，外国之神，功不施民，非天子诸华所应祠奉。
wǎng zhě hàn míng gǎn mèng chū chuán qí dào wéi tīng xī yù rén de lì sì dū yì yǐ fèng qí shén
往者汉明感梦，初传其道，唯听西域人得立寺都邑，以奉其神。
hàn rén jiē bù dé chū jiā
汉人皆不得出家。
wèi chéng hàn yuán běn hàn xià yǒu hòu zì
魏承汉（原本汉下有后字。
jù gāo sēng chuán shān zhì yì xún qián guǐ
据高僧传删）制，亦循前轨。
jīn dà zhào shòu mìng shuài yóu jiù zhāng
今大赵受命，率由旧章。
huá róng zhì yì
华戎制异。
rén shén liú bié wài bù tóng nèi xiǎng jì shū lǐ
人神流别，外不同内，飨祭殊礼。
huāng xià fú lǐ bù yí zá cuò
荒下服礼，不宜杂错。
guó jiā kě duàn zhào rén xī bù tīng yì sì shāo xiāng lǐ bài yǐ zūn diǎn lǐ
国家可断赵人，悉不听诣寺烧香礼拜，以尊典礼。
qí bǎi bì qīng shì xià dǎi zhòng lì lì jiē jìn zhī
其百辟卿士，下逮众隶，例皆禁之。
qí yǒu fàn zhě yǔ yín sì tóng zuì
其有犯者，与淫祀同罪。
zhào rén wéi shā mén zhě hái cóng sì mín zhī fú
赵人为沙门者，还从四民之服。
wěi zhōng shū lìng wáng bō tóng dù suǒ zòu
”伪中书令王波同度所奏。
hǔ xià shū yuē dù yì yún fú shì wài guó zhī shén fēi tiān zǐ zhū huá suǒ kě yi fèng
虎下书曰：“度议云：‘佛是外国之神，非天子诸华所可宜奉。
zhèn shēng zì biān rǎng tiǎn dāng qī yùn jūn lín zhū xià xià yuán zuò xià jù míng chāo běn gǎi
朕生自边壤，忝当期运，君临诸夏（夏原作下，据明抄本改）。
zhì yú xiǎng lǐ yīng jiān cóng běn sú
至于飨礼，应兼从本俗。
fú shì róng shén zhèng suǒ yìng fèng
佛是戎神，正所应奉。
fu zhì yóu shàng xíng yǒng shì zuò zé gǒu shì kè wú kuī hé jū qián dài
夫制由上行，永世作则，苟事克无亏，何拘前代。
qí yí zhào bǎi mán yǒu yú qí yín lǐ yuè shì fú zhě xī tīng wéi dào
其夷赵百蛮，有余其淫礼乐事佛者，悉听为道。
yú shì màn jiè zhī tú yīn zhī yǐ lì
”于是慢戒之徒，因之以厉。
huáng hé zhōng jiù bù shēng yuán hū dé yī yǐ xiàn hǔ chéng jiàn ér tàn yuē huán wēn qí rù hé bù jiǔ
黄河中旧不生鼋，忽得一以献虎，澄见而叹曰：“桓温其入河不久。
wēn zì yuán zi
”温字元子。
hòu guǒ rú yán yě
后果如言也。
shí wèi xiàn yǒu yī liú mín mò shi shì zú héng zhe má rú bù shang zài wèi xiàn shì zhōng qǐ gài shí rén wèi zhī má rú
时魏县有一流民，莫识氏族，恒著麻襦布裳，在魏县市中乞丐，时人谓之麻襦。
yán yǔ zhuó yuè zhuàng rú kuáng bìng qǐ de mǐ gǔ bù shí zhé sàn zhì dà lù yún sì tiān mǎ
言语卓越，状如狂病，乞得米谷不食，辄散置大路，云饲天马。
zhào xìng tài shǒu jiè bá shōu sòng yì hǔ
赵兴太守藉拔收送诣虎。
xiān shì chéng wèi hǔ yuē guó dōng èr bǎi lǐ mǒu yuè mǒu rì dāng sòng yī fēi cháng rén wù shā zhī yě
先是澄谓虎曰：“国东二百里某月某日当送一非常人，勿杀之也。
rú qī guǒ zhì
”如期果至。
hǔ yǔ gòng yǔ liǎo wú yì yán wéi dào bì xià dāng zhōng yī zhù diàn xià
虎与共语，了无异言，唯道“陛下当终一柱殿下。
hǔ bù jiě cǐ yǔ lìng sòng yǐ yì chéng
”虎不解此语，令送以诣澄。
má rú wèi chéng yuē xī zài yuán hé zhōng huì yǎn zhì jīn rì
麻襦谓澄曰：“昔在元和中会，奄至今日。
yǒu róng shòu xuán mìng jué lì zhōng yǒu qī
有戎受玄命，绝历终有期。
jīn lí xiāo yú rǎng biān huāng bù néng zūn
金离销于壤，边荒不能尊。
qū chú líng qī jī mò yǐ yǐ zhī yì
驱除灵期迹，莫已已之懿。
yì miáo yè fán qí lái fāng jī xiū qī rú hé sī
裔苗叶繁，其来方积，休期如何斯？
yǒng yǐ tàn zhī
永以叹之！
chéng yuē tiān huí yùn jí fǒu jiāng bù zhī
”澄曰：“天回运极，否将不支。
jiǔ mù shuǐ wéi nán wú kě yǐ shù xué
九木水为难，无可以术学。
xuán zhé suī cún shì mò néng jī bì fù gāo sēng chuán fù zuò tuí jiǔ yóu yán fú lì rǎo rǎo duō cǐ huàn
玄哲虽存世，莫能基必馥（高僧传馥作穨）久游阎浮利，扰扰多此患。
xíng dēng líng yún yǔ huì yú xū yóu jiān
行登凌云宇，会于虚游间。
chéng yǔ má rú jiǎng yǔ zhōng rì rén mò néng jiě
”澄与麻襦，讲语终日，人莫能解。
yǒu qiè tīng zhě wéi de cǐ shù yán tuī jì sì rú lùn shù bǎi nián shì
有窃听者，唯得此数言，推计似如论数百年事。
hǔ qiǎn mǎ yì sòng hái běn xiàn jì chū chéng wài cí néng bù xíng yún wǒ dāng yǒu suǒ guò wèi biàn de fā
虎遣马驿送还本县，既出城外，辞能步行，云：“我当有所过，未便得发。
zhì hé kǒu qiáo kě liú jiàn dài
至合口桥，可留见待。
shǐ rú yán chí qù wèi zhì hé kǒu ér má rú yǐ zài qiáo shàng
”使如言驰去，未至合口，而麻襦已在桥上。
kǎo qí xíng bù yǒu ruò fēi yě
考其行步，有若飞也。
chéng yǒu dì zǐ dào jìn xué tōng nèi wài wèi hǔ suǒ zhòng
澄有弟子道进，学通内外，为虎所重。
cháng yán jí yǐn shì hǔ wèi jìn yuē yǒu yáng kē zhě zhèn zhī mín yě zhēng zhī shí yú nián bù gōng wáng mìng gù wǎng xǐng shì
尝言及隐士，虎谓进曰：“有杨轲者，朕之民也，征之十余年，不恭王命，故往省视。
ào rán ér wò
傲然而卧。
suī bù dé jūn lín wàn bāng shèng yú suǒ xiàng tiān fèi de yǒng
虽不得君临万邦，乘舆所向，天沸地涌。
suī bù néng lìng mù shí qū xī hé pǐ fū ér zhǎng ào yé
虽不能令木石屈膝，何匹夫而长慠耶？
xī tài gōng zhī qí xiān zhū huá shì
昔太公之齐，先诛华士。
tài gōng xián zhé qǐ qí miù hu
太公贤哲，岂其谬乎？
jìn duì yuē xī shùn yōu pú yī yǔ zào bó chéng wèi shì gàn mù hàn měi zhōu dǎng guǎn níng bù yīng cáo shì huáng fǔ bù qū jìn shì èr shèng sì jūn gòng jiā qí jié jiāng yù jī lì tān jìng yǐ jùn qīng fēng
”进对曰：“昔舜优蒲衣，禹造伯成，魏饰干木，汉美周党，管宁不应曹氏，皇甫不屈晋世，二圣四君，共嘉其节，将欲激厉贪竟，以峻清风。
yuàn bì xià zūn shùn yǔ zhī dé wù xiào tài gōng yòng xíng
愿陛下遵舜、禹之德，勿效太公用刑。
jūn jǔ bì shū qǐ kě lìng zhào shǐ suì wú yǐn dùn zhī chuán hu
君举必书，岂可令赵史遂无隐遁之传乎？
hǔ yuè qí yán jí qiǎn kē hái qí suǒ zhǐ qiǎn shí jiā gōng jǐ zhī
”虎悦其言，即遣轲还其所止，遣十家供给之。
jìn hái jù yǐ bái chéng chéng huǎn rán xiào yuē rǔ yán shàn yě dàn kē mìng yǒu suǒ xiàn yǐ
进还，具以白澄，澄睆然笑曰：“汝言善也，但轲命有所县矣！
hòu qín zhōu bīng luàn kē dì zǐ yǐ niú fù kē xi bēn shù jūn zhuī qín bìng wèi suǒ hài
”后秦州兵乱，轲弟子以牛负轲西奔，戍军追擒，并为所害。
hǔ cháng zhòu qǐn mèng jiàn qún yáng fù yú cóng dōng běi lái
虎尝昼寝，梦见群羊负鱼，从东北来。
wù yǐ fǎng chéng chéng yuē bù xiáng yě
寤已访澄，澄曰：“不祥也。
xiān bēi qí yǒu zhōng yuán hu
鲜卑其有中原乎？
mù róng shì hòu guǒ dōu zhī
”慕容氏后果都之。
chéng cháng yǔ hǔ gòng chǔ zhōng táng chéng hū jīng yuē yōu zhōu dāng huǒ zāi
澄尝与虎共处中堂，澄忽惊曰：“幽州当火灾。
réng qǔ jiǔ sǎ zhī jiǔ ér xiào yuē jiù yǐ de yǐ
”仍取酒洒之，久而笑曰：“救已得矣。
hǔ qiǎn yàn yōu zhōu yún ěr rì huǒ cóng sì mén qǐ xī nán yǒu hēi yún lái zhòu yǔ miè zhī yǔ yì pō yǒu jiǔ qì
”虎遣验幽州，云：“尔日火从四门起，西南有黑云来，骤雨灭之，雨亦颇有酒气。
zhì hǔ jiàn wǔ shí sì nián qī yuè shí xuān shí tāo jiāng tú xiāng shā
”至虎建武十四年七月，石宣、石韬将图相杀。
xuān shí dào sì yǔ chéng tóng zuò
宣时到寺，与澄同坐。
fú tú yī líng dú míng chéng wèi xuān yuē jiě líng yīn hu
浮图一铃独鸣，澄谓宣曰：“解铃音乎？
líng yún hú zǐ zi yuán zuò yú jù gāo sēng chuán gǎi luò dù
铃云：‘胡子（子原作于，据高僧传改）洛度。
xuān biàn sè yuē shì hé yán yǔ
’”宣变色曰：“是何言与？
chéng miù yuē lǎo hú wéi dào bù néng shān jū wú yán zhòng yīn měi fú qǐ fēi luò dù hu
”澄谬曰：“老胡为道，不能山居无言，重茵美服，岂非洛度乎？
shí tāo hòu zhì chéng shú shì liáng jiǔ tāo jù ér wèn chéng chéng yuē guài gōng xuè chòu gù xiāng shì ěr
”石韬后至，澄熟视良久，韬惧而问澄，澄曰：“怪公血臭，故相视耳。
zhì bā yuè chéng shǐ dì zǐ shí rén zhāi yú bié shì chéng shí zàn rù dōng gé
”至八月，澄使弟子十人斋于别室，澄时暂入东阁。
hǔ yǔ hòu dù shì wèn xùn chéng yuē xié xià yǒu zéi bù chū shí rì zì fó tú cóng xi běi diàn yǐ dōng dāng yǒu liú xiě
虎与后杜氏问讯，澄曰：“胁下有贼，不出十日，自佛图从西，北殿以东，当有流血。
shèn wù dōng xíng zǒu
慎勿东行走。
dù hòu yuē hé shàng mào yé hé chǔ yǒu zéi
”杜后曰：“和尚耄耶，何处有贼？
chéng jí yì yǔ yún liù qíng suǒ shòu jiē xī shì zéi
”澄即易语云：“六情所受，皆悉是贼。
lǎo zì yīng mào dàn shǐ shǎo zhě bù mǐn
老的自然难免，只要少的不糊涂就行。
suì biàn yù yán bù fù zhāng de
”遂便寓言，不复章的。
hòu èr rì xuān guǒ qiǎn rén hài tāo yú fó sì zhōng yù yīn hǔ lín sàng réng xíng dà nì
后二日，宣果遣人害韬于佛寺中，欲因虎临丧，仍行大逆。
hǔ yǐ chéng xiān jiè gù huò miǎn
虎以澄先戒，故获免。
jí xuān shì fā bèi shōu chéng jiàn hǔ yuē jì shì bì xià zhī zǐ hé wéi zhòng huò yé
及宣事发被收，澄谏虎曰：“既是陛下之子，何为重祸耶？
bì xià ruò rěn nù jiā cí zhě shàng kě liù shí yú suì
陛下若忍怒加慈者，尚可六十余岁。
rú bì zhū zhī xuān dāng wèi huì xīng xià sǎo yè gōng yě
如必诛之，宣当为彗星，下扫邺宫也。
hǔ bù cóng yǐ tiě suǒ chuān xuān lǐng qiān shàng xīn jī ér fén zhī shōu qí guān shǔ sān bǎi yú rén jiē chē liè zhī jiě tóu zhī zhāng hé
”虎不从，以铁鏁穿宣领，牵上薪积而焚之，收其官属三百余人，皆车裂支解，投之漳河。
chéng nǎi chì dì zǐ ba bié shì shì yuán zuò kōng jù míng chāo běn gǎi zhāi yě
澄乃敕弟子罢别室（室原作空，据明抄本改）斋也。
hòu yuè yú rì yǒu yī yāo mǎ mào wěi jiē yǒu shāo zhuàng rù zhōng yáng mén chū xiǎn yáng mén dōng shǒu dōng gōng jiē bù dé rù zǒu xiàng dōng běi é ěr bú jiàn
后月余日，有一妖马，耄尾皆有烧状，入中阳门，出显阳门，东首东宫，皆不得入，走向东北，俄尔不见。
chéng wén ér tàn yuē zāi qí jí yǐ
澄闻而叹曰：“灾其及矣。
zhì shí yī yuè hǔ dà xiǎng qún chén yú tài wǔ qián diàn chéng yín yuē diàn hu diàn hu jí zǐ chéng lín jiāng huài rén yī
”至十一月，虎大飨群臣于太武前殿，澄吟曰：“殿乎殿乎，棘子成林，将坏人衣。
hǔ lìng fā diàn shí xià shì zhī yǒu jí shēng yān
”虎令发殿石下视之，有棘生焉。
chéng hái sì shì fó xiàng yuē chàng hèn bù dé zhuāng yán
澄还寺，视佛像曰：“怅恨不得庄严。
dú yǔ yuē de sān nián hu
”独语曰：“得三年乎？
zì dá bù dé bù de
”自答“不得不得。
yòu yuē dé èr nián yī nián bǎi rì yī yuè hu
”又曰：“得二年、一年、百日、一月乎？
zì dá bù dé nǎi wú fù yán hái fáng wèi dì zǐ fǎ zuò yuē wù shēn suì huò luàn jiàn méng jǐ yǒu shí shì dāng miè
”自答“不得”乃无复言，还房，谓弟子法祚曰：“戊申岁祸乱渐萌，己酉石氏当灭。
wú jí qí wèi luàn xiān cóng huà yǐ
吾及其未乱，先从化矣。
jì qiǎn rén yǔ hǔ cí yuē wù lǐ bì qiān shēn mìng fēi bǎo pín dào yàn huàn zhī qū huà qī yǐ jí
”既遣人与虎辞曰：“物理必迁，身命非保，贫道焰幻之躯，化期已及。
jì hé ēn shū zhòng gù nì yǐ yǎng wén
既荷恩殊重，故逆以仰闻。
hǔ chuàng rán yuē bù wén hé shàng yǒu jí nǎi hū ěr gào zhōng
”虎怆然曰：“不闻和尚有疾，乃忽尔告终。
jí zì chū zhì sì ér wèi yù yān
”即自出至寺而慰谕焉。
chéng wèi hǔ yuē chū rù shēng sǐ dào zhī cháng yě
澄谓虎曰：“出入生死，道之常也。
xiū duǎn fēn dìng fēi suǒ néng yán
修短分定，非所能言。
fu dào chóng xíng quán dé guì wú dài gǒu yè cāo wú kuī suī wáng ruò zài
夫道重行全，德贵无怠，苟业操无亏，虽亡若在。
wéi ér huò yán fēi qí suǒ yuàn
违而获延，非其所愿。
jīn yì wèi jǐn zhě yǐ guó jiā xīn cún fó lǐ fèng fǎ wú lìn
今意未尽者，以国家心存佛理，奉法无吝。
xīng qǐ sì miào chóng xiǎn zhuāng lì
兴起寺庙，崇显庄丽。
chēng sī dé yě yi xiǎng xiū zhǐ
称斯德也，宜享休祉。
ér bù zhèng měng liè xíng kù zuì yuán běn wú zuì zì jù míng chāo běn bǔ làn xiǎn wéi wéi yuán zuò wèi jù míng chāo běn gǎi shèng diǎn yōu bèi fǎ jiè yǐ bù zì chéng gé
而布政猛烈，刑酷罪（原本无罪字，据明抄本补）滥，显违（违原作为，据明抄本改）圣典，幽背法戒，以不自惩革。
zhōng wú fú yòu
终无佛祐。
ruò jiàng xīn yì lǜ huì cǐ xià mín zé guó zuò yán cháng dào sú qìng lài
若降心易虑，惠此下民，则国祚延长，道俗庆赖。
bì mìng jiù jǐn méi wú yí hèn
毕命就尽，没无遗恨。
hǔ bēi dòng wū yè zhī qí bì shì jí wéi záo kuàng yíng fén
”虎悲动呜咽，知其必逝，即为凿圹营坟。
zhì shí èr yuè bā rì zú yú yè gōng sì shì suì jìn mù dì yǒng hé sì nián yě
至十二月八日，卒于邺宫寺，是岁晋穆帝永和四年也。
shì shù bēi āi hào fù qīng guó
士庶悲哀，号赴倾国。
chūn qiū yī bǎi yī shí qī suì yǐ
春秋一百一十七岁矣。
réng biǎn yú lín zhāng xi zǐ mò jí hǔ suǒ chuàng zhǒng yě
仍窆于临漳西紫陌，即虎所创冢也。
é ér liáng dú zuò luàn míng nián hǔ sǐ rǎn mǐn cuàn lù shí zhǒng dōu jǐn
俄而梁犊作乱，明年虎死，冉闵篡戮，石种都尽。
mǐn xiǎo zì jí nú chéng xiān suǒ wèi jí zǐ chéng lín zhě yě
闵小字棘奴，澄先所谓棘子成林者也。
chéng zuǒ rǔ páng xiān yǒu yī kǒng wéi sì wǔ cùn tōng chè fù nèi yǒu shí guāng cóng zhōng chū huò yǐ xù sāi kǒng yè yù dú shū zhé bá xù zé yī shì dòng míng
澄左乳旁先有一孔，围四五寸，通彻腹内，有时光从中出，或以絮塞孔，夜欲读书，辄拔絮，则一室洞明。
yòu zhāi rì zhé zhì shuǐ biān yǐn cháng xǐ zhī hái fù nèi zhōng
又斋日辄至水边，引肠洗之，还复内中。
chéng shēn cháng bā chǐ fēng zī shén měi miào jiě shēn jīng páng tōng shì lùn
澄身长八尺，风姿甚美，妙解深经，旁通世论。
jiǎng shuō zhī rì zhèng biāo zōng zhì shǐ shǐ mò wén míng chāo běn shǐ mò wén sān zì zuò rú lái zhī yán zhāo rán kě le
讲说之日，正标宗致，使始末文（明抄本始末文三字作如来之）言，昭然可了。
jiā fù cí qià cāng shēng zhěng jiù wēi kǔ èr shí xiōng qiáng nüè hài fēi dào ruò bù yǐ yǔ chéng tóng rì shú kě yán zāi
加复慈洽苍生，拯救危苦，二石凶强，虐害非道，若不以与澄同日，熟可言哉。
dàn bǎi xìng méng yì rì yòng ér bù zhī ěr
但百姓蒙益，日用而不知耳。
fó tiān gāo sēng chuán tiān zuò diào xū pú tí děng shù shí míng sēng chū zì tiān zhú kāng jū bù yuǎn shù wàn zhī lù zú shè liú shā yì chéng shòu xùn
佛天（高僧传天作调）、须菩提等数十名僧，出自天竺、康居，不远数万之路，足涉流沙，诣澄受训。
fán féi shì dào ān zhōng shān zhú fǎ yā bìng kuà yuè guān hé tīng chéng jiǎng shuō
樊淝释道安、中山竺法雅，并跨越关河，听澄讲说。
jiē miào dá jīng lǐ yán cè yōu wēi
皆妙达精理，研测幽微。
chéng zì shuō shēng chù qù qiū jiǔ wàn yú lǐ qì jiā rù dào yī bǎi jiǔ nián jiǔ bù yú chǐ
澄自说生处去邺九万余里，弃家入道一百九年，酒不逾齿。
guò zhōng bù shí fēi jiè bù lǚ wú yù wú qiú
过中不食，非戒不履，无欲无求。
shòu yè zhuī suí cháng yǒu shù bǎi qián hòu mén tú jǐ qiě yī wàn
受业追随，常有数百，前后门徒，几且一万。
suǒ lì zhōu jùn xīng lì fó sì bā bǎi jiǔ shí sān suǒ hóng fǎ zhī shèng mò yǔ xiān yǐ
所历州郡，兴立佛寺八百九十三所，弘法之盛，莫与先矣。
chū hǔ liàn chéng yǐ shēng shí xī zhàng jí bō nèi guān zhōng hòu rǎn mǐn cuàn wèi kāi guān wéi de bō zhàng bù dé jiàn shī
初虎殓澄以生时锡杖及钵内棺中，后冉闵篡位，开棺唯得钵杖，不得见尸。
huò yán chéng sǐ zhī rì yǒu rén jiàn chéng yú liú shā
或言澄死之日，有人见澄于流沙。
hǔ yí qí bù sǐ yīn fā mù kāi guān shì zhī wéi jiàn yī shí hǔ yuē shí zhě zhèn yě shī zàng wǒ ér qù yǐ
虎疑其不死，因发墓开棺视之，唯见一石，虎曰：“石者朕也，师葬我而去矣。
wèi jǐ hǔ sǐ
”未几虎死。
hòu mù róng juàn dōu qiū chǔ shí hǔ gōng zhōng měi mèng jiàn hǔ niè qí bì yì wèi shí hǔ wèi chóng
后慕容隽都邺，处石虎宫中，每梦见虎啮其臂，意谓石虎为崇。
nǎi mù mì hǔ shī yú dōng míng guǎn jué de zhī shī jiāng bù huǐ
乃募觅虎尸，于东明馆掘得之，尸僵不毁。
juàn tá zhī mà yuē sǐ hú gǎn bù shēng tiān zi
隽蹹之骂曰：“死胡敢怖生天子！
rǔ zuò gōng diàn chéng ér wèi rǔ r suǒ tú kuàng fù tā yé
汝作宫殿成，而为汝儿所图，况复他耶。
biān tà huǐ rǔ tóu zhī zhāng hé
”鞭挞毁辱，投之漳河。
shī yǐ qiáo zhù bù yí qín jiāng wáng měng nǎi shōu ér zàng zhī
尸倚桥柱不移，秦将王猛乃收而葬之。
má rú suǒ yán yī zhù diàn yě
麻襦所言一柱殿也。
hòu fú jiān zhēng qiū juàn zi tá wèi jiān dà jiàng guō shén hǔ suǒ zhí shí xiān mèng hǔ zhī yàn yě
后符坚征邺，隽子蹹为坚大将郭神虎所执，实先梦虎之验也。
tián róng zhào zhào yuán zuò qǐ
田融赵（赵原作起。
jù gāo sēng chuán gǎi
据高僧传改。
jì yún chéng wèi wáng shù nián zì yíng zhǒng kuàng
）记云：“澄未亡数年，自营冢圹。
chéng jì jì yuán zuò jì
”澄既（既原作记。
jù míng chāo běn gǎi
据明抄本改。
zhī zhǒng bì kāi yòu shī bù zài zhōng hé róng yù zuò
）知冢必开，又尸不在中，何容预作？
kǒng róng zhī miù yǐ
恐融之谬矣。
chéng huò yán fó tú chéng huò yán fú tú chéng jiē qǔ fàn yīn zhī bù tóng ěr
澄或言佛图澄，或言佛屠澄，皆取梵音之不同耳。
chū gāo sēng chuán
（出《高僧传》）