zi yá jiàn zhǔ yǐn pán xī
子牙谏主隐磻溪
shī yuē
诗曰：
wèi shuǐ chán chán rì yè liú zi yá cóng bǐ dú chuí gōu
渭水潺潺日夜流，子牙从比独垂钩。
dāng shí wèi rù fēi xióng mèng jǐ xiàng xié yáng tàn bái tóu
当时未入飞熊梦，几向斜阳叹白头。
huà shuō zi yá kàn ba tú yàng wáng yuē cǐ tái duō shǎo rì qī fāng kě wán de cǐ gōng
话说子牙看罢图样，王曰：“此台多少日期方可完得此工？
shàng zòu yuē cǐ tái gāo sì zhàng jiǔ chǐ zào qióng lóu yù yǔ bì kǎn diāo lán gōng chéng hào dà
”尚奏曰：“此台高四丈九尺，造琼楼玉宇，碧槛雕栏，工程浩大。
ruò wán tái gōng fēi sān shí wǔ nián bù dé wán chéng
若完台工，非三十五年不得完成。
zhòu wáng wén zòu duì dá jǐ yuē yù qī jiāng shàng zòu zhèn tái gōng yào sān shí wǔ nián fāng chéng
”纣王闻奏，对妲己曰：“御妻，姜尚奏朕：台工要三十五年方成。
zhèn xiǎng guāng yīn shùn xī suì yuè rú liú nián shào kě yǐ xíng lè ruò shì rú cǐ rén shēng jǐ hé ān néng zhǎng zài
朕想光阴瞬息，岁月如流，年少可以行乐，若是如此，人生几何，安能长在！
zào cǐ tái shí wèi wú yì
造此台实为无益。
dá jǐ zòu yuē jiāng shàng nǎi fāng wài shù shì zǒng yǐ yī pài wū yán
”妲己奏曰：“姜尚乃方外术士，总以一派诬言。
nà yǒu sān shí wǔ nián wán gōng zhī lǐ
那有三十五年完工之理！
kuáng bèi qī zhǔ zuì dāng páo luò
狂悖欺主，罪当炮烙！
zhòu wáng yuē yù qī zhī yán shì yě
”纣王曰：“御妻之言是也。
chuán chéng fèng guān kě yǔ zhèn ná jiāng shàng páo luò yǐ zhèng guó fǎ
传承奉官，可与朕拿姜尚炮烙，以正国法。
zi yá yuē chén qǐ bì xià lù tái zhī gōng láo mín shāng cái yuàn bì xià xi cǐ niàn tou qiè bù kě wèi
”子牙曰：“臣启陛下，鹿台之工，劳民伤财，愿陛下息此念头，切不可为。
jīn sì fāng dāo bīng luàn qǐ shuǐ hàn pín réng fǔ kù kōng xū mín shēng rì cù bì xià bù liú xīn bāng běn yǔ bǎi xìng yǎng hé píng zhī fú rì huāng yín yú jiǔ sè yuǎn xián jìn nìng huāng luàn guó zhèng shā hài zhōng liáng mín yuàn tiān chóu lěi shì jǐng bào bì xià quán bù xiū shěng
今四方刀兵乱起，水旱频仍，府库空虚，民生日促，陛下不留心邦本，与百姓养和平之福，日荒淫于酒色，远贤近佞，荒乱国政，杀害忠良，民怨天愁，累世警报，陛下全不修省。
jīn yòu tīng hú mèi zhī yán wàng xìng tǔ mù xiàn hài wàn mín chén bù zhī bì xià zhī suǒ zhōng yǐ
今又听狐媚之言，妄兴土木，陷害万民，臣不知陛下之所终矣。
chén shòu bì xià zhī yù zhī ēn bù dé bù chì dǎn pī gān mào sǐ shàng chén
臣受陛下知遇之恩，不得不赤胆披肝，冒死上陈。
rú bù tīng chén yán yòu jiàn xī rì zào qióng gōng zhī gù shì ěr
如不听臣言，又见昔日造琼宫之故事耳。
kě lián shè jì shēng mín bù jiǔ wèi tā rén zhī suǒ yǒu
可怜社稷生民，不久为他人之所有。
chén hé rěn zuò shì ér bù yán
臣何忍坐视而不言！
zhòu wáng wén yán dà mà pǐ fū
”纣王闻言，大骂：“匹夫！
yān gǎn wǔ bàng tiān zǐ
焉敢侮谤天子！
lìng liǎng biān chéng fèng guān yǔ zhèn ná xià hǎi shī jī fěn yǐ zhèng guó fǎ
”令两边承奉官：“与朕拿下，醢尸虀粉，以正国法！
zhòng rén fāng yù xiàng qián zi yá chōu shēn wàng lóu xià fēi pǎo
”众人方欲向前，子牙抽身望楼下飞跑。
zhòu wáng yī jiàn qiě nù qiě xiào yù qī nǐ kàn zhè lǎo pǐ fū tīng jiàn ná zhī yī zì jiù pǎo le
纣王一见，且怒且笑：“御妻，你看这老匹夫，听见‘拿’之一字就跑了。
lǐ jié fǎ dù quán rán bù zhī nà yǒu yí gè pǎo le de
礼节法度，全然不知，那有一个跑了的？
chuán zhǐ mìng fèng yù guān ná lái
”传旨命奉御官：“拿来！
zhòng guān gǎn zǐ yá guò le lóng dé diàn jiǔ jiān diàn zi yá zhì jiǔ lóng qiáo zhī jiàn zhòng guān gǎn lái shén jí
”众官赶子牙过了龙德殿、九间殿，子牙至九龙桥，只见众官赶来甚急。
zi yá yuē chéng fèng guān bù bì gǎn wǒ mò fēi yī sǐ ér yǐ
子牙曰：“承奉官不必赶我，莫非一死而已。
àn zhe jiǔ lóng qiáo lán gān wàng xià yī cuān bǎ shuǐ dǎ le yí gè kū lóng
”按着九龙桥栏杆，望下一撺，把水打了一个窟窿。
zhòng guān jí shàng qiáo kàn shuǐ xīng r yě bù mào yí gè bù zhī zi yá jiè shuǐ dùn qù le
众官急上桥看，水星儿也不冒一个──不知子牙借水遁去了。
chéng fèng guān wǎng zhāi xīng lóu huí zhǐ
承奉官往摘星楼回旨。
wáng yuē hǎo le zhè lǎo pǐ fū
王曰：“好了这老匹夫！
qiě bù biǎo zhòu wáng
且不表纣王。
huà shuō zi yá tóu shuǐ qiáo xià yǒu sì yuán zhí diàn guān fú zhe lán gān kàn shuǐ jiē tàn
话说子牙投水桥下，有四员执殿官扶着栏杆，看水嗟叹。
shì yǒu shàng dài fū yáng rèn jìn wǔ mén jiàn qiáo biān yǒu zhí diàn guān fú zhe wàng shuǐ
适有上大夫杨任进午门，见桥边有执殿官，伏着望水。
yáng rèn wèn yuē nǐ děng zài cǐ kàn shèn me
杨任问曰：“你等在此看甚么？
zhí diàn guān yuē qǐ lǎo yé xià dài fū jiāng shàng tóu shuǐ ér sǐ
”执殿官曰：“启老爷：下大夫姜尚投水而死。
yáng rèn yuē wèi hé shì
”杨任曰：“为何事？
zhí diàn guān dá yuē bù zhī
”执殿官答曰：“不知。
yáng rèn jìn wén shū fáng kàn běn zhāng
”杨任进文书房看本章。
bù tí
不题。
qiě shuō zhòu wáng yǔ dá jǐ yì lù tái chà nà yī guān yuán jiān zào
且说纣王与妲己议鹿台差那一官员监造。
dá jǐ zòu yuē ruò zào cǐ tái fēi chóng hóu hǔ bù néng chéng gōng
妲己奏曰：“若造此台，非崇侯虎不能成功。
zhòu wáng zhǔn xíng chà chéng fèng xuān chóng hóu hǔ
”纣王准行，差承奉宣崇侯虎。
chéng fèng de zhǐ chū jiǔ jiān diàn wǎng wén shū fáng lái jiàn yáng rèn
承奉得旨，出九间殿往文书房，来见杨任。
yáng rèn wèn yuē xià dài fū jiāng zǐ yá hé shì wǔ jūn zì tóu shuǐ ér sǐ
杨任问曰：“下大夫姜子牙何事忤君，自投水而死？
chéng fèng dá yuē tiān zǐ mìng jiāng shàng zào lù tái jiāng shàng zòu shì wǔ zhǐ yīn mìng chéng fèng ná tā tā pǎo zhì cǐ tóu shuǐ ér sǐ
”承奉答曰：“天子命姜尚造鹿台，姜尚奏事忤旨，因命承奉拿他，他跑至此，投水而死。
jīn zhào chóng hóu hǔ dū gōng
今诏崇侯虎督工。
yáng rèn wèn yuē hé wèi lù tái
”杨任问曰：“何谓鹿台？
chéng fèng dá yuē sū niáng niang xiàn de tú yàng gāo sì zhàng jiǔ chǐ shàng zào qióng lóu yù yǔ diàn gé zhòng yán mǎ nǎo qì jiù lán gān zhū yù zhuāng chéng liáng dòng
”承奉答曰：“苏娘娘献的图样，高四丈九尺，上造琼楼玉宇，殿阁重檐，玛瑙砌就栏杆，珠玉妆成梁栋。
jīn mìng chóng hóu hǔ jiān zào
今命崇侯虎监造。
bēi zhí jiàn tiān zi suǒ xíng jiē jié wáng zhī dào bù rěn shè jì qiū xū tè lái jiàn dà rén
卑职见天子所行皆桀王之道，不忍社稷丘墟，特来见大人。
dà rén bǐng zhōng jiàn zhǐ tǔ mù zhī gōng jiù wàn mín bān ní yùn tǔ zhī kǔ miǎn shāng gǔ yǒu xiàn xuè běn zhī yāng cǐ dài fū ài yù tiān xià shēng mín zhī xīn kě bō yáng yú shì shì yǐ
大人秉忠谏止土木之工，救万民搬泥运土之苦，免商贾有陷血本之殃，此大夫爱育天下生民之心，可播扬于世世矣。
yáng rèn tīng ba wèi chéng fèng yuē nǐ qiě jiāng cǐ zhào tíng zhǐ dài wú jìn jiàn shèng shàng zài wèi shī xíng
”杨任听罢，谓承奉曰：“你且将此诏停止，待吾进见圣上，再为施行。
yáng rèn jìng wǎng zhāi xīng lóu xià hou zhǐ
”杨任径往摘星楼下候旨。
zhòu wáng xuān yáng rèn shàng lóu jiàn jià
纣王宣杨任上楼见驾。
wáng yuē qīng yǒu hé zòu zhāng
王曰：“卿有何奏章？
yáng rèn zòu yuē chén wén zhì tiān xià zhī dào
”杨任奏曰：“臣闻治天下之道，
jūn míng chén zhí
君明臣直，
yán tīng jì cóng
言听计从，
wéi shī bǎo shì yòng
惟师保是用，
zhōng liáng shì qīn
忠良是亲，
jiān nìng rì yuǎn
奸佞日远，
hé wài guó
和外国，
shùn mín xīn
顺民心，
gōng shǎng zuì fá
功赏罪罚，
mò bù dé dàng
莫不得当，
zé sì hǎi shùn cóng
则四海顺从，
bā fāng yǎng dé
八方仰德，
rén zhèng shī yú rén
仁政施于人，
zé tiān xià yǐng cóng
则天下景从，
wàn mín lè yè
万民乐业，
cǐ nǎi shèng zhǔ zhī suǒ wéi
此乃圣主之所为。
jīn bì xià xìn hòu fēi zhī yán ér zhōng yán bù tīng jiàn zào lù tái
今陛下信后妃之言，而忠言不听，建造鹿台。
bì xià zhǐ zhī xíng lè huān yú gē wǔ yàn shǎng zuò yī jǐ zhī lè zhì wàn xìng zhī chóu chén kǒng bì xià bù néng xiǎng cǐ lè ér xiān yǒu fù xīn zhī huàn yǐ
陛下只知行乐欢娱，歌舞宴赏，作一己之乐，致万姓之愁，臣恐陛下不能享此乐，而先有腹心之患矣。
bì xià ruò bù jí wèi zhěng chì chén kǒng bì xià zhī huàn bù kě de ér zhì zhī yǐ
陛下若不急为整饬，臣恐陛下之患不可得而治之矣。
zhǔ shàng sān hài zài wài yī hài zài nèi bì xià tīng chén yán
主上三害在外，一害在内，陛下听臣言。
qí wài sān hài yī hài zhě dōng bó hóu jiāng wén huàn xióng bīng bǎi wàn yù bào fù chóu yóu hún guān bīng wú nìng xi lǚ zhé jūn wēi kǔ zhàn sān nián qián liáng jǐn fèi liáng cǎo rì jiān cǐ wèi yī hài
其外三害：一害者东伯侯姜文焕，雄兵百万，欲报父仇，游魂关兵无宁息，屡折军威，苦战三年，钱粮尽费，粮草日艰，此为一害；
èr hài zhě nán bó hóu è shùn wèi bì xià wú gū shā qí fù qīn dà shì rén mǎ zhòu yè gōng qǔ sān shān guān shān jiǔ gōng yì shì kǔ zhàn duō nián kù cáng kōng xū jūn mín shī wàng cǐ wèi èr hài
二害者南伯侯鄂顺，为陛下无辜杀其父亲，大势人马，昼夜攻取三山关，邓九公亦是苦战多年，库藏空虚，军民失望，此为二害；
sān hài zhě kuàng wén tài shī yuǎn zhēng běi hǎi dà dí shí yǒu yú nián jīn qiě wèi néng fǎn guó shèng bài wèi fēn xiōng jí wèi dìng
三害者，况闻太师远征北海大敌，十有余年，今且未能返国，胜败未分，凶吉未定。
bì xià hé kǔ tīng xìn chán yán shā lù zhèng shì
陛下何苦听信谗言，杀戮正士。
hú mèi piān yú xìn cóng dǎng yán zhì zhī bù wèn
狐媚偏于信从，谠言致之不问。
xiǎo rén rì jìn yú jūn qián jūn zǐ rì wén yú tuì bì
小人日近于君前，君子日闻于退避。
gōng wéi jìng wú nèi wài diāo dāng wěn luàn shēn gōng
宫帏竟无内外，貂珰紊乱深宫。
sān hài huāng huāng bā fāng zuò luàn
三害荒荒，八方作乱。
bì xià bù róng jiàn guān yǒu zǔ zhōng gěng jīn yòu qǐ wú duān zào zuò guǎng shī tǔ mù bù wéi shè jì bù néng diàn ān zōng miào bù néng pán shí chén bù rěn zhāo gē bǎi xìng shòu cǐ tú tàn
陛下不容谏官，有阻忠耿，今又起无端造作，广施土木，不惟社稷不能奠安，宗庙不能磐石，臣不忍朝歌百姓受此涂炭。
yuàn bì xià sù zhǐ tái gōng mín xīn lè yè zhù kě jiù qí wàn yī
愿陛下速止台工，民心乐业，庶可救其万一。
bù rán mín yī lí xīn zé wàn mín huāng luàn
不然，民一离心，则万民荒乱。
gǔ yún mín luàn zé guó pò guó pò zhǔ jūn wáng
古云：‘民乱则国破，国破主君亡。
zhǐ kě xī liù bǎi nián yǐ dìng huá yí yī dàn bèi tā rén suǒ lǔ yǐ
’只可惜六百年已定华夷，一旦被他人所虏矣。
zhòu wáng tīng ba dà mà pǐ fū
”纣王听罢，大骂：“匹夫！
bǎ bǐ shū shēng yān gǎn wú zhī zhí yán fàn zhǔ
把笔书生，焉敢无知，直言犯主！
mìng fèng yù guān jiāng cǐ pǐ fū wān qù èr mù
”命奉御官：“将此匹夫剜去二目！
zhèn niàn qián suì yǒu gōng gū shù tā yī cì
朕念前岁有功，姑恕他一次。
yáng rèn fù zòu yuē chén suī wān mù bù cí zhǐ pà tiān xià zhū hóu yǒu bù rěn chén zhī wān mù zhī kǔ yě
”杨任复奏曰：“臣虽剜目不辞，只怕天下诸侯有不忍臣之剜目之苦也。
fèng yù guān bǎ yáng rèn chān xià lóu yī shēng xiǎng wān èr mù xiàn shàng lóu lái
”奉御官把杨任搀下楼，一声响，剜二目献上楼来。
qiě shuō yáng rèn zhōng gān yì dǎn shí wèi zhòu wáng suī wān èr mù zhōng xīn bù miè yī dào yuàn qì zhí chōng zài qīng fēng shān zǐ yáng dòng qīng xū dào dé zhēn jūn miàn qián
且说杨任忠肝义胆，实为纣王，虽剜二目，忠心不灭，一道怨气，直冲在青峰山紫阳洞清虚道德真君面前。
zhēn jūn zǎo jiě qí yì mìng huáng jīn lì shì kě jiù yáng rèn huí shān
真君早解其意，命黄巾力士：“可救杨任回山。
lì shì fèng zhǐ zhì zhāi xīng lóu xià yòng sān zhèn shén fēng yì xiāng biàn mǎn zhāi xīng lóu xià de bō qǐ chén tǔ yáng qǐ shā huī yī shēng xiǎng yáng rèn shī hái jìng bú jiàn le
”力士奉旨，至摘星楼下，用三阵神风，异香遍满，摘星楼下，地播起尘土，扬起沙灰，一声响，杨任尸骸竟不见了。
zhòu wáng jí wǎng lóu nèi bì qí shā tǔ
纣王急往楼内，避其沙土。
bù yī shí fēng xī shā píng liǎng biān qǐ zòu zhòu wáng yuē yáng rèn shī shǒu fēng guā bú jiàn le
不一时，风息沙平，两边启奏纣王曰：“杨任尸首风刮不见了。
zhòu wáng tàn yuē shì qián fān zhèn zhǎn tài zǐ yě bèi fēng guā qù shì cǐ děng shì jiē xì cháng shì bù zú guài yě
”纣王叹曰：“似前番朕斩太子也被风刮去，似此等事，皆系常事，不足怪也。
zhòu wáng wèi dá jǐ yuē lù tái zhī gōng yǐ zhào hóu hǔ
”纣王谓妲己曰：“鹿台之工，已诏侯虎；
yáng rèn jiàn zhèn zì qǔ qí huò
杨任谏朕，自取其祸。
sù zhào chóng hóu hǔ
速诏崇侯虎！
shì jià guān cuī zhào qù le
”侍驾官催诏去了。
qiě shuō yáng rèn de shī shǒu bèi lì shì shè shàng zǐ yáng dòng huí zhēn jūn fǎ zhǐ
且说杨任的尸首被力士摄上紫阳洞，回真君法旨。
dào dé zhēn jūn chū dòng lái mìng bái yún tóng r hú lú zhōng qǔ èr lì xiān dān jiāng yáng rèn yǎn kuàng lǐ fàng èr lì xiān dān
道德真君出洞来，命白云童儿，葫芦中取二粒仙丹，将杨任眼眶里放二粒仙丹。
zhēn rén yòng xian tiān zhēn qì chuī zài yáng rèn miàn shàng hē shēng yáng rèn bù qǐ gèng dài hé shí
真人用仙天真气吹在杨任面上，喝声：“杨任不起，更待何时！
zhēn shì xiān jiā miào shù qǐ sǐ huí shēng
”真是仙家妙术，起死回生。
zhī jiàn yáng rèn yǎn kuàng lǐ cháng chū liǎng zhī shǒu lái
只见杨任眼眶里长出两只手来；
shǒu xīn lǐ shēng liǎng zhī yǎn jing
手心里生两只眼睛。
cǐ yǎn shàng kàn tiān tíng xià guān dì xué zhōng shí rén jiān wàn shì
此眼上看天庭，下观地穴，中识人间万事。
yáng rèn lì qǐ bàn shǎng dìng xǐng jiàn zì jǐ mù huà qí xíng jiàn yī dào rén lì zài shān dòng qián
杨任立起半晌，定省见自己目化奇形，见一道人立在山洞前。
yáng rèn wèn yuē dào cháng cǐ chù mò fēi yōu míng dì jiè
杨任问曰：“道长，此处莫非幽冥地界？
zhēn jūn yuē fēi yě
”真君曰：“非也。
cǐ chù nǎi qīng fēng shān zǐ yáng dòng pín dào shì liàn qì shì qīng xū dào dé zhēn jūn yīn jiàn zi yǒu zhōng xīn chì dǎn zhí jiàn zhòu wáng lián jiù wàn mín shēn zāo wān mù zhī zāi pín dào lián nǐ yáng shòu bù jué dù nǐ shàng shān hòu fǔ zhōu wáng chéng qí zhèng dào
此处乃青峰山紫阳洞，贫道是炼气士清虚道德真君，因见子有忠心赤胆，直谏纣王，怜救万民，身遭剜目之灾，贫道怜你阳寿不绝，度你上山，后辅周王成其正道。
yáng rèn tīng ba bài xiè yuē dì zǐ méng zhēn jūn lián jiù zhǐ yǐn hái shēng zài jiàn rén shì cǐ ēn cǐ dé hé gǎn yǒu wàng
”杨任听罢，拜谢曰：“弟子蒙真君怜救，指引还生，再见人世，此恩此德，何敢有忘！
wàng zhēn jūn bù qì yuàn bài wèi shī
望真君不弃，愿拜为师。
yáng rèn jiù zài qīng fēng shān jū zhù
”杨任就在青峰山居住。
hòu zhǐ dài pò wēn nè huáng zhèn xià shān zhù zi yá chéng gōng
后只待破瘟<疒皇>阵下山，助子牙成功。
yǒu shī yuē
有诗曰：
dài fū zhí jiàn fàn fēi xíng wān mù shāng xīn bù rěn tīng
大夫直谏犯非刑，剜目伤心不忍听。
bú shì zhēn jūn shī miào shù yān néng liǎng yǎn chá tiān tíng
不是真君施妙术，焉能两眼察天庭。
bù shuō yáng rèn jū cǐ ān shēn
不说杨任居此安身。
qiě shuō zhòu wáng zhào chóng hóu hǔ dū zào lù tái
且说纣王诏崇侯虎督造鹿台。
cǐ tái gōng chéng hào hàn yào dòng wú xiàn qián liáng wú xiàn rén fū bān yùn mù zhí ní tǔ zhuān wǎ luò yì zhī kǔ bù kě shèng jì
此台功成浩瀚，要动无限钱粮，无限人夫，搬运木植、泥土、砖瓦、络绎之苦，不可胜计。
gè zhōu fǔ xiàn jūn mín sān dīng chōu èr dú dīng fù yì
各州府县军民，三丁抽二，独丁赴役。
yǒu qián zhě mǎi xián zài jiā wú qián zhě rèn láo lèi sǐ
有钱者买闲在家，无钱者任劳累死。
wàn mín jīng kǒng rì yè bù ān nán nǚ huāng huāng jūn mín jiē yuàn jiā jiā bì hù táo bèn sì fāng
万民惊恐，日夜不安，男女慌慌，军民嗟怨，家家闭户，逃奔四方。
chóng hóu hǔ zhàng shì nüè mín kě lián lǎo shào lèi sǐ bù jì qí shù jiē tián lù tái zhī nèi
崇侯虎仗势虐民，可怜老少累死不计其数，皆填鹿台之内。
zhāo gē biàn luàn táo wáng zhě shén duō
朝歌变乱，逃亡者甚多。
bù biǎo hóu hǔ jiān dū tái gōng
不表侯虎监督台工。
qiě shuō zi yá jiè shuǐ dùn huí dào sòng yì rén zhuāng shàng
且说子牙借水遁，回到宋异人庄上。
mǎ shì jiē zhù gōng xǐ dài fū jīn rì huí lái
马氏接住：“恭喜大夫，今日回来。
zi yá yuē wǒ rú jīn bù zuò guān le
”子牙曰：“我如今不做官了。
mǎ shì dà jīng wèi hé shì lái
”马氏大惊：“为何事来？
zi yá yuē tiān zǐ tīng dá jǐ zhī yán qǐ zào lù tái mìng wǒ dū gōng
”子牙曰：“天子听妲己之言，起造鹿台，命我督工。
wǒ bù rěn wàn mín zāo yāng lí shù yǒu nán shì wǒ shàng yī běn tiān zǐ bù xíng
我不忍万民遭殃，黎庶有难，是我上一本，天子不行；
bèi wǒ zhí jiàn
被我直谏。
shèng shàng dà nù bǎ wǒ bà zhí guī tián
圣上大怒，把我罢职归田。
wǒ xiǎng zhòu wáng fēi wú zhī zhǔ
我想纣王非吾之主。
niáng zǐ wǒ tóng nǐ wǎng xī qí qù shǒu shí hòu mìng
娘子，我同你往西岐去，守时候命。
wǒ yī rì shí lái yùn zhì guān jū xiǎn jué jí pǐn dāng cháo rén chén dì yī fāng bù fù wú xīn zhōng shí xué
我一日时来运至，官居显爵，极品当朝，人臣第一，方不负吾心中实学。
mǎ shì yuē nǐ yòu bú shì wén jiā chū shēn bù guò shì jiāng hú yī shù shì tiān xìng zuò le xià dài fū gǎn tiān zǐ zhī dé bù qiǎn
”马氏曰：“你又不是文家出身，不过是江湖一术士，天幸做了下大夫，感天子之德不浅。
jīn mìng nǐ zào tái nǎi kàn gù nǐ jiān gōng kuàng qián liáng jì duō nǐ bù guǎn shén dōng xī yě zhuàn tā xiē huí lái
今命你造台，乃看顾你监工，况钱粮既多，你不管甚东西，也赚他些回来。
nǐ duō dà guān yě shàng běn jiàn yán
你多大官，也上本谏言？
hái shì nǐ wú fú zhǐ shì gè shù shì de mìng
还是你无福，只是个术士的命！
zi yá yuē niáng zǐ nǐ fàng xīn
”子牙曰：“娘子，你放心。
shì zhè yàng guān wèi zhǎn wǒ xiōng zhōng cái xué nán suì wǒ píng shēng zhī zhì
是这样官，未展我胸中才学，难遂我平生之志。
nǐ qiě shōu shí xíng zhuāng dǎ diǎn tóng wǒ wǎng xī qí qù
你且收拾行装，打点同我往西岐去。
bù rì guān jū yī pǐn wèi liè gōng qīng nǐ shòu yī pǐn fū rén shēn zhuó xiá pèi tóu dài zhū guān róng yào xī qí bù wǎng wǒ chū shì yī fān
不日官居一品，位列公卿，你授一品夫人，身着霞珮，头带珠冠，荣耀西岐，不枉我出仕一番。
mǎ shì xiào yuē zi yá nǐ shuō de shì shī shí huà
”马氏笑曰：“子牙，你说的是失时话。
xiàn chéng guān nǐ méi fú zuò dào qù kōng quán zhī shǒu qù bié chù xún
现成官你没福做，到去空拳只手去别处寻！
zhè bu shì zhé de nǐ kǔ sī luàn xiǎng zǒu tóu wú lù shě jìn qiú yuǎn shàng wàng guān jū yī pǐn
这不是折得你苦思乱想，走投无路，舍近求远，尚望官居一品？
tiān zǐ mìng nǐ jiān zào tái gōng míng míng kàn gù nǐ
天子命你监造台工，明明看顾你。
nǐ zuò de shì nà lǐ qīng guān
你做的是那里清官！
rú jīn duō shǎo dà xiǎo guān yuán dōu shì suí shí ér yǐ
如今多少大小官员，都是随时而已。
zi yá yuē nǐ nǚ rén jia bù zhī yuǎn dà
”子牙曰：“你女人家不知远大。
tiān shù yǒu dìng chí zǎo yǒu qī gè zì yǒu zhǔ
天数有定，迟早有期，各自有主。
nǐ yǔ wǒ tóng dào xī qí zì yǒu xià luò
你与我同到西岐，自有下落。
yī rì shí lái fù guì zì shì bù qiǎn
一日时来，富贵自是不浅。
mǎ shì yuē jiāng zǐ yá wǒ hé nǐ yuán fèn fū qī zhǐ dào de rú cǐ
”马氏曰：“姜子牙，我和你缘分夫妻，只到的如此。
wǒ shēng zhǎng zhāo gē jué bù wǎng tā xiāng wài guó qù
我生长朝歌，决不往他乡外国去。
cóng jīn shuō guò nǐ xíng nǐ de wǒ gàn wǒ de zài wú tā shuō
从今说过，你行你的，我干我的，再无他说！
zi yá yuē niáng zǐ cuò shuō le
”子牙曰：“娘子错说了。
jià jī zěn bù zhú jī fēi fū qī qǐ yǒu fèn lí zhī lǐ
嫁鸡怎不逐鸡飞，夫妻岂有分离之理！
mǎ shì yuē qiè shēn yuán shì zhāo gē nǚ zǐ nà lǐ qù lí xiāng bèi jǐng
”马氏曰：“妾身原是朝歌女子，那里去离乡背井。
zi yá nǐ cóng shí xiē xiě yī zhǐ xiū shū yǔ wǒ gè zì tóu shēng
子牙，你从实些，写一纸休书与我，各自投生。
wǒ jué bù qù
我决不去！
zi yá yuē niáng zǐ suí wǒ qù hǎo
”子牙曰：“娘子随我去好！
yī rì shēn róng wú biān fù guì
一日身荣，无边富贵。
mǎ shì yuē wǒ de mìng zhī hé rú cǐ yě shòu bù qǐ dà fú fēn
”马氏曰：“我的命只合如此，也受不起大福分。
nǐ zì qù zuò yī pǐn xiǎn guān wǒ zài cǐ shòu xiē qióng kǔ
你自去做一品显官，我在此受些穷苦。
nǐ zài qǔ yī fáng yǒu fú de fū rén ba
你再娶一房有福的夫人罢。
zi yá yuē nǐ bú yào hòu huǐ
”子牙曰：“你不要后悔！
mǎ shì yuē shì wǒ zào huà dī jué bù hòu huǐ
”马氏曰：“是我造化低，决不后悔！
zi yá diǎn tóu tàn yuē nǐ xiǎo kàn le wǒ
”子牙点头叹曰：“你小看了我！
jì jià yǔ wǒ wèi qī zěn bù suí wǒ qù
既嫁与我为妻，怎不随我去。
bì dìng yào nǐ tóng háng
必定要你同行！
mǎ shì dà nù jiāng zǐ yá
”马氏大怒：“姜子牙！
nǐ hǎo jiù yǔ nǐ hǎo kāi jiāo
你好，就与你好开交；
rú yào bù kěn wǒ yǔ fù xiōng shuō zhī tóng nǐ jìn cháo gē jiàn tiān zi yě jiǎng yí gè míng bái
如要不肯，我与父兄说知，同你进朝歌见天子，也讲一个明白！
fū qī èr rén zhèng zài cǐ dòu kǒu yǒu sòng yì rén tóng qī sūn shì lái quàn zi yá yuē xián dì dāng shí zhè yī jiàn shì shì wǒ zuò de
”夫妻二人正在此斗口，有宋异人同妻孙氏来劝子牙曰：“贤弟，当时这一件事是我作的。
dì fù jì bù tóng nǐ qù jiù xiě yī zì yǔ tā
弟妇既不同你去，就写一字与他。
xián dì nǎi qí nán zǐ qǐ wú jiā pèi hé bì kǔ kǔ liú liàn tā
贤弟乃奇男子，岂无佳配，何必苦苦留恋他。
cháng yán dào xīn qù yì nán liú
常言道：‘心去意难留。
miǎn qiǎng zhōng fēi shì hǎo jié guǒ
’勉强终非是好结果。
zi yá yuē zhǎng xiōng sǎo zài shàng mǎ shì suí wǒ yī chǎng bù céng shòu yòng yī xiē wǒ xīn bù rěn lí tā
”子牙曰：“长兄、嫂在上：马氏随我一场，不曾受用一些，我心不忍离他；
tā dào yǒu lí wǒ zhī xīn
他倒有离我之心。
zhǎng xiōng fēn fù wǒ jiù xiě xiū shū yǔ tā
长兄分付，我就写休书与他。
zi yá xiě le xiū shū ná zài shǒu zhōng niáng zǐ shū zài wǒ shǒu zhōng fū qī hái shì tuán yuán de
”子牙写了休书拿在手中，“娘子，书在我手中，夫妻还是团圆的。
nǐ jiē le cǐ shū zài bù néng wán jù le
你接了此书，再不能完聚了！
mǎ shì shēn shǒu jiē shū quán wú bàn háo gù liàn zhī xīn
”马氏伸手接书，全无半毫顾恋之心。
zi yá tàn yuē qīng zhú shé r kǒu huáng fēng wěi shàng zhēn liǎng bān zì yóu kě zuì dú fù rén xīn
子牙叹曰：“青竹蛇儿口，黄蜂尾上针，两般自由可，最毒妇人心！
mǎ shì shōu shí huí jiā gǎi jié qù le
”马氏收拾回家，改节去了。
bù tí
不题。
zi yá dǎ diǎn qǐ xíng zuò cí sòng yì rén sǎo sǎo sūn shì jiāng shàng méng xiōng sǎo kàn gù tí xié bù qī yǒu jīn rì zhī bié
子牙打点起行，作辞宋异人、嫂嫂孙氏：“姜尚蒙兄嫂看顾提携，不期有今日之别！
yì rén zhì jiǔ yǔ zi yá jiàn xíng yǐn ba yuǎn sòng yī chéng yīn wèn yuē xián dì wǎng nà lǐ qù
”异人治酒与子牙饯行，饮罢，远送一程，因问曰：“贤弟往那里去？
zi yá yuē xiǎo dì bié xiōng wǎng xī qí zuò xiē shì yè
”子牙曰：“小弟别兄往西岐做些事业。
yì rén yuē tǎng xián dì dé yì shí kě jì yī yīn shǐ wǒ yě fàng xīn
”异人曰：“倘贤弟得意时，可寄一音，使我也放心。
èr rén sǎ lèi ér bié
”二人洒泪而别。
yì rén sòng bié zài cháng tú liǎng xià fēn lí xīn sī gū
异人送别在长途，两下分离心思孤，
zhǐ wèi jīn lán ēn yì zhòng jǐ huí sāo shǒu yì chí chú
只为金兰恩义重，几回搔首意踟蹰。
huà shuō zi yá lí le sòng jiā zhuāng qǔ lù wǎng mèng jīn
话说子牙离了宋家庄，取路往孟津；
guò le huáng hé jìng wǎng miǎn chí xiàn wǎng lín tóng guān lái
过了黄河，径往渑池县，往临潼关来。
zhī jiàn yì qǐ zhāo gē bēn táo bǎi xìng yǒu qī bā bǎi lí mín fù xié zi kū dì wèi xiōng bēi fū qī lèi luò nán nǚ bēi kū zhī shēng fēn fēn zài dào
只见一起朝歌奔逃百姓，有七八百黎民，父携子哭，弟为兄悲，夫妻泪落，男女悲哭之声，纷纷载道。
zi yá jiàn ér wèn yuē nǐ men shì zhāo gē de mín
子牙见而问曰：“你们是朝歌的民？
nèi zhōng yě yǒu rén rèn de shì jiāng zǐ yá zhòng mín jiào yuē jiāng lǎo yé
”内中也有人认的是姜子牙，众民叫曰：“姜老爷！
wǒ děng shì zhāo gē mín
我等是朝歌民。
yīn wèi zhòu wáng qǐ zào lù tái mìng chóng hóu hǔ jiān dū
因为纣王起造鹿台，命崇侯虎监督。
nà tiān shā de jiān chén sān dīng chōu èr dú dīng fù yì yǒu qián zhě mǎi xián zài jiā lèi sǐ shù wàn rén fu shī tián lù tái zhī xià zhòu yè wú xī
那天杀的奸臣，三丁抽二，独丁赴役，有钱者买闲在家，累死数万人夫，尸填鹿台之下，昼夜无息。
wǒ děng jīng bù dé zhè děng kǔ chǔ gù cǐ táo chū wǔ guān
我等经不得这等苦楚，故此逃出五关。
bù qī zǒng bīng zhāng lǎo ye bù fàng wǒ men chū guān
不期总兵张老爷不放我们出关。
ruò shì ná jiāng huí qù sǐ yú fēi mìng
若是拿将回去，死于非命。
gù cǐ shāng xīn tí kū
故此伤心啼哭。
zi yá yuē nǐ men bù bì rú cǐ dài wǒ qù jiàn zhāng zǒng bīng tì nǐ men shuō gè rén qíng fàng nǐ men chū guān
”子牙曰：“你们不必如此，待我去见张总兵，替你们说个人情，放你们出关。
zhòng rén xiè yuē zhè shì lǎo yé tiān ēn pǔ shī gān lù kū gǔ chóng shēng
”众人谢曰：“这是老爷天恩，普施甘露，枯骨重生！
zi yá bǎ xíng náng yǔ zhòng rén kān shǒu dú zì qián wǎng zhāng zǒng bīng fǔ lái
”子牙把行囊与众人看守，独自前往张总兵府来。
jiā rén wèn yuē nà lǐ lái de
家人问曰：“那里来的？
zi yá yuē fán nǐ tōng bào shāng dū xià dà jiāng shàng lái bài nǐ zǒng bīng
”子牙曰：“烦你通报，商都下大姜尚来拜你总兵。
mén shàng rén lái bào qǐ lǎo yé shāng dū xià dài fū jiāng shàng lái bài
”门上人来报：“启老爷：商都下大夫姜尚来拜。
zhāng fèng xiǎng xià dài fū jiāng shàng lái bài tā shì wén guān wǒ nǎi wǔ guān
”张凤想：“下大夫姜尚来拜……他是文官，我乃武官；
tā jìn cháo tíng wǒ jū guān ài bǎi shì yǒu fán tā
他近朝廷，我居关隘，百事有烦他。
jí mìng zuǒ yòu qǐng jìn
”急命左右请进。
zi yá dào jiā dǎ bàn bù céng gōng fú jìng wǎng lǐ miàn jiàn zhāng fèng
子牙道家打扮，不曾公服，径往里面，见张凤。
fèng yī jiàn zi yá dào fú ér lái biàn zuò ér wèn yuē lái zhě hé rén
凤一见子牙道服而来，便坐而问曰：“来者何人？
zi yá yuē wú nǎi xià dài fū jiāng shàng shì yě
”子牙曰：“吾乃下大夫姜尚是也。
fèng wèn yuē dài fū wèi hé dào fú ér lái
”凤问曰：“大夫为何道服而来？
zi yá dá yuē bēi zhí cǐ lái bù wéi bié shì dān wèi zhòng mín kǔ qiē
”子牙答曰：“卑职此来，不为别事，单为众民苦切。
tiān zǐ bù míng tīng dá jǐ zhī yán guǎng shī tǔ mù zhī gōng xīng zào lù tái mìng chóng hóu hǔ dū gōng
天子不明，听妲己之言，广施土木之功，兴造鹿台，命崇侯虎督工。
qǐ yì bǐ xiàn nüè wàn mín tān tú huì lù wǎng xī mín lì
岂意彼陷虐万民，贪图贿赂，罔惜民力。
kuàng sì fāng bīng wèi xī jiān shàng tiān shì jǐng shuǐ hàn bù jūn mín bù liáo shēng tiān xià shī wàng lí shù zāo yāng kě lián lèi sǐ jūn mín tián yú tái nèi
况四方兵未息肩，上天示儆，水旱不均，民不聊生，天下失望，黎庶遭殃，可怜累死军民填于台内。
huāng yín wú dù jiān chén gǔ huò tiān zǐ hú mèi qiǎo bì shèng cōng mìng wú dū zào lù tái
荒淫无度，奸臣蛊惑天子，狐媚巧闭圣聪，命吾督造鹿台。
wǒ zěn kěn qī jūn wù guó hài mín shāng cái yīn cǐ zhí jiàn
我怎肯欺君误国，害民伤财，因此直谏。
tiān zǐ bù tīng fǎn yù jiā xíng yú wǒ
天子不听，反欲加刑于我。
wǒ běn dāng yǐ yī sǐ yǐ bào jué lù zhī ēn nài shàng tiān shù wèi jǐn méng ēn shè yòu fàng guī gù xiāng yīn cǐ xíng dào guì zhì
我本当以一死以报爵禄之恩，奈尚天数未尽，蒙恩赦宥，放归故乡，因此行到贵治。
ǒu jiàn xǔ duō bǎi xìng xié nán yè nǚ fú lǎo chān yòu bēi hào kǔ chǔ shèn shì shāng qíng
偶见许多百姓，携男拽女，扶老搀幼，悲号苦楚，甚是伤情。
rú ruò zhí huí yòu jù pào luò chài pén cǎn xíng è fǎ cán quē zhī tǐ gǔ fěn hún xiāo kě lián mín sǐ wú gū yuàn hún huái qū
如若执回，又惧砲烙、虿盆，惨刑恶法，残缺肢体，骨粉魂消，可怜民死无辜，怨魂怀屈。
jīn shàng guān zhī xīn shí kě lián gù bù cí kuì miàn fèng yè tái yán kěn qiú cì zhòng mín chū guān lí shù cóng sǐ ér zhī shēng jiāng jūn zhēn tiān gāo hǎi kuò zhī ēn shí shàng tiān hào shēng zhī dé
今尚观之，心实可怜，故不辞愧面，奉谒台颜，恳求赐众民出关，黎庶从死而之生，将军真天高海阔之恩，实上天好生之德。
zhāng fèng tīng ba dà nù yán yuē rǔ nǎi jiāng hú shù shì yī dàn fù guì bù sī bào běn yú jūn ēn fǎn yǐ qiǎo yán ér huò wǒ
”张凤听罢大怒，言曰：“汝乃江湖术士，一旦富贵，不思报本于君恩，反以巧言而惑我。
kuàng táo mín bù zhōng ruò tīng rǔ yán yì xiàn wǒ yǐ bù yì
况逃民不忠，若听汝言，亦陷我以不义。
wǒ shòu mìng zhí zhǎng guān ài zì yi jǐn chén zǐ zhī jié táo mín wán fǎ bù shǒu guó guī yí dāng ná jiè yú zhāo gē
我受命执掌关隘，自宜尽臣子之节，逃民玩法，不守国规，宜当拿解于朝歌。
zì sī zhǐ shì bù fàng guò cǐ guān bǐ zì rán huí guó wǒ jǐ zì cún yī xiàn zhī shēng lù yǐ
自思只是不放过此关，彼自然回国，我己自存一线之生路矣。
ruò lùn guó fǎ lián rǔ bìng jiě huí cháo yǐ zhèng guó diǎn
若论国法，连汝并解回朝，以正国典。
nài wú chū huì zàn qiě gū miǎn
奈吾初会，暂且姑免。
hē liǎng biān bǎ jiāng shàng chā jiāng chū qù
”喝两边：“把姜尚叉将出去！
zhòng rén yī shēng hē bà zi yá tuī jiāng chū lái
”众人一声喝，把子牙推将出来。
zi yá mǎn miàn xiū kuì
子牙满面羞愧。
zhòng mín jiàn zi yá huí lái
众民见子牙回来。
wèn yuē jiāng lǎo yé zhāng lǎo ye kě fàng wǒ děng chū guān
问曰：“姜老爷，张老爷可放我等出关？
zi yá yuē zhāng zǒng bīng lián wǒ yě yào ná jìn cháo gē chéng qù
”子牙曰：“张总兵连我也要拿进朝歌城去。
shì wǒ shuō guò le
是我说过了。
zhòng rén tīng ba qí shēng jiào kǔ qī bā bǎi lí mín háo táo tòng kū āi shēng chè yě
”众人听罢，齐声叫苦，七八百黎民号啕痛哭，哀声彻野。
zi yá kàn jiàn bù rěn
子牙看见不忍。
zi yá yuē nǐ men zhòng mín bù bì tí kū wǒ sòng nǐ men chū wǔ guān qù
子牙曰：“你们众民不必啼哭，我送你们出五关去。
yǒu děng bù zhī shì de lí mín wén zhī cǐ yǔ zhǐ shuō kuān wèi tā nǎi yuē lǎo yé yě chū bù qù zěn shēng jiù wǒ men
”有等不知事的黎民，闻知此语，只说宽慰他，乃曰：“老爷也出不去，怎生救我们？
nèi zhōng yǒu zhī dào de āi qiú yuē lǎo yé ruò kěn jiù yuán biàn shì zài shēng zhī ēn
”内中有知道的，哀求曰：“老爷若肯救援，便是再生之恩！
zi yá dào nǐ men yào chū wǔ guān zhě dào huáng hūn shí hòu wǒ jiào nǐ děng bì yǎn nǐ děng jiù bì yǎn
”子牙道：“你们要出五关者，到黄昏时候，我叫你等闭眼，你等就闭眼。
ruò tīng dào ěr nèi fēng xiǎng bú yào zhēng yǎn
若听到耳内风响，不要睁眼。
ruò kāi le yǎn shí diē chū nǎo zi lái bú yào yuàn wǒ
若开了眼时，跌出脑子来，不要怨我。
zhòng rén yìng chéng le
”众人应承了。
zi yá dào yī gēng shí hòu wàng kūn lún shān bài bà kǒu zhōng niàn niàn yǒu cǐ yī shēng xiǎng
子牙到一更时候，望昆仑山拜罢，口中念念有词，一声响。
zhè yī huì zi yá shì dùn jiù chū wàn mín
这一会，子牙士遁救出万民。
zhòng rén zhǐ tīng de fēng shēng sà sà bù yī huì sì bǎi lǐ zhī chéng chū le lín tóng guān tóng guān chuān yún guān jiè pái guān sì shuǐ guān dào jīn jī lǐng zi yá shōu le tǔ dùn zhòng mín luò dì
众人只听的风声飒飒，不一会，四百里之程出了临潼关、潼关、穿云关、界牌关、汜水关，到金鸡岭，子牙收了土遁，众民落地。
zi yá yuē zhòng rén kāi yǎn
子牙曰：“众人开眼！
zhòng rén yǎn kāi le yǎn
”众人眼开了眼。
zi yá yuē cǐ chù jiù shì sì shuǐ guān wài jīn jī lǐng nǎi xī qí zhōu dì fāng
子牙曰：“此处就是汜水关外金鸡岭，乃西岐州地方。
nǐ men hǎo hǎo qù ba
你们好好去罢！
zhòng rén kòu tóu xiè yuē lǎo yé tiān chuí gān lù pǔ jiù qún shēng cǐ ēn cǐ dé hé rì néng bào
”众人叩头谢曰：“老爷，天垂甘露，普救群生，此恩此德，何日能报！
zhòng rén bài bié
”众人拜别。
bù tí
不题。
qiě shuō zi yá wǎng pán xī yǐn jì
且说子牙往磻溪隐迹。
yǒu shī wèi zhèng
有诗为证：
qì què zhāo gē yuǎn shì chén fǎ shī tǔ dùn jiù mín shēng
弃却朝歌远市尘，法施土遁救民生，
xián jū wèi shuǐ chuí gān dài zhǐ děng fēng yún jì huì yuán
闲居渭水垂竿待，只等风云际会缘。
wǔ jí zāi yāng wèi yǐn dào fēi xióng rén zhào zhǔ qiú xián
武吉灾殃为引道，飞熊仁兆主求贤。
bā shí cái féng míng shèng zhǔ fāng lì zhōu cháo bā bǎi nián
八十才逢明圣主，方立周朝八百年。
huà shuō zhòng mín děng dài tiān míng guǒ shì xī qí dì jiè
话说众民等待天明，果是西岐地界。
guò le jīn jī lǐng biàn shì shǒu yáng shān
过了金鸡岭，便是首阳山；
zǒu guò yān shān yòu guò le bái liǔ cūn qián zhì xī qí shān
走过燕山，又过了白柳村，前至西岐山；
guò le qī shí lǐ zhì xī qí chéng
过了七十里，至西岐城。
zhòng mín jìn chéng guān kàn jǐng wù
众民进城，观看景物；
mín fēng wù fù xíng rén ràng lù lǎo yòu bù qī shì jǐng qiān hé zhēn nǎi yáo tiān shùn rì bié shì yī fān fēng jǐng
民丰物阜，行人让路，老幼不欺，市井谦和，真乃尧天舜日，别是一番风景。
zhòng mín zuò yī shǒu běn tóu dì shàng dài fū fǔ
众民作一手本，投递上大夫府。
sàn yi shēng jiē kàn shǒu běn
散宜生接看手本。
yì rì bó yì kǎo chuán mìng jì zhāo gē táo mín yīn zhòu wáng shī zhèng lái guī wú tǔ wú qī zhě gěi yín yǔ tā qǔ qī
翌日伯邑考传命：“既朝歌逃民因纣王失政，来归吾土，无妻者给银与他娶妻。
yòu yǔ yín zi lìng zhòng rén jiù jū ān chǔ
又与银子，令众人僦居安处。
guān guǎ gū dú zhě zài sān jì cāng zào míng zì lǐng kǒu liáng
鳏寡孤独者在三济仓造名，自领口粮。
yi shēng lǐng mìng
”宜生领命。
yì kǎo yuē fù wáng qiú yǒu lǐ qī nián gū yù zì wǎng cháo gē dài fù shú zuì
邑考曰：“父王囚羑里七年，孤欲自往朝歌，代父赎罪。
qīng děng yì xià rú hé
卿等意下如何？
sàn yi shēng zòu yuē chén qǐ gōng zǐ zhǔ gōng lín bié zhī yán qī nián zhī ě yǐ mǎn zāi wán nán zú zì rán guī guó
”散宜生奏曰：“臣启公子：主公临别之言，‘七年之厄已满，灾完难足，自然归国。
bù dé zào cì yǒu wéi zhǔ gōng lín bié zhī yán
’不得造次，有违主公临别之言。
rú gōng zǐ yú xīn bù ān kě chà yī shì zú qián qù wèn ān yì bù shī wéi zi zhī dào
如公子于心不安，可差一士卒前去问安，亦不失为子之道。
hé bì zì chí ān mǎ shēn lín xiǎn dì zāi
何必自驰鞍马，身临险地哉。
bó yì kǎo tàn yuē fù wáng yǒu nán qī zài jìn yú yì xiāng jǔ mù wú qīn
”伯邑考叹曰：“父王有难，七载禁于异乡，举目无亲。
wéi rén zi zhě yú xīn hé rěn
为人子者，于心何忍。
suǒ wèi lì guó lì jiā tú wèi xū shè yào wǒ děng jiǔ shí jiǔ zǐ hé yòng
所谓立国立家，徒为虚设，要我等九十九子何用！
wǒ zì dài zǔ yí sān jiàn bǎo bèi wǎng cháo gē jìn gòng yǐ shú fù zuì
我自带祖遗三件宝贝，往朝歌进贡，以赎父罪。
bó yì kǎo cǐ qù bù zhī jí xiōng rú hé qiě tīng xià huí fēn jiě
”伯邑考此去，不知吉凶如何，且听下回分解。