chōng wèi jīng mài zhī hǎi yòu yuē xuè hǎi qí mài yǔ rèn mài jiē qǐ yú shǎo fù zhī nèi bāo zhōng
冲为经脉之海,又曰血海,其脉与任脉,皆起于少腹之内胞中。
qí fú ér wài zhě qǐ yú qì chōng
其浮而外者,起于气冲。
yī míng qì jiē zài shǎo fù máo zhōng liǎng páng gè èr cùn héng gǔ liǎng duān dòng mài wǎn wǎn zhōng zú yáng míng xué yě bìng zú yáng míng shǎo yīn èr jīng zhī jiān xún fù shàng xíng zhì héng gǔ
(一名气街,在少腹毛中两旁各二寸,横骨两端,动脉宛宛中,足阳明穴也)并足阳明、少阴二经之间,循腹上行至横骨。
zú yáng míng qù fù zhōng xíng èr cùn shǎo yīn qù fù zhōng xíng wǔ fēn chōng mài xíng yú èr jīng zhī jiān yě
(足阳明去腹中行二寸,少阴去腹中行五分,冲脉行于二经之间也。
héng gǔ zài yīn shàng héng gǔ zhōng wǎn rú yǎn yuè qù fù zhōng xíng yī cùn bàn
横骨在阴上横骨中,宛如偃月,去腹中行一寸半)
xié qí zuǒ yòu gè wǔ fēn
挟脐左右各五分,
shàng xíng lì dà hè héng gǔ shàng yī cùn
上行历大赫、(横骨上一寸,
qù fù zhōng xíng yī cùn bàn qì xué jí bāo mén yī míng zǐ hù dà hè shàng yī cùn
去腹中行一寸半)气穴、(即胞门一名子户、大赫上一寸,
qù fù zhōng xíng yī cùn bàn
去腹中行一寸半,
shǎo yīn chōng mài zhī huì sì mǎn qì xué shàng yī cùn zhōng zhù sì mǎn shàng yī cùn huāng zhōng zhù shàng yī cùn shāng qū huāng shàng èr cùn shí guān shāng qū shàng yī cùn yīn dōu shí guān shàng yī cùn tōng gǔ yīn dōu shàng yī cùn yōu mén
少阴、冲脉之会)四满、(气穴上一寸)中注、(四满上一寸)肓、(中注上一寸)商曲、(肓上二寸)石关、(商曲上一寸)阴都、(石关上一寸)通谷、(阴都上一寸)幽门,
tōng gǔ shàng yī cùn
(通谷上一寸,
jiā jù quē liǎng páng
夹巨阙两旁,
gè wǔ fēn xiàn zhōng zhì xiōng zhōng ér sàn
各五分陷中)至胸中而散,
fán èr shí sì xué
凡二十四穴。
líng shū jīng yuē chōng rèn jiē qǐ yú bāo zhōng shàng xún bèi lǐ wèi jīng luò zhī hǎi
灵枢经曰∶冲、任皆起于胞中,上循背里,为经络之海。
qí fú ér wài zhě xún fù yòu shàng xíng huì yú yān hóu bié ér luò chún kǒu
其浮而外者,循腹右上行,会于咽喉,别而络唇口。
xuè qì shèng zé chōng fū rè ròu xuè dú shèng zé dàn shèn pí fū shēng háo máo
血气盛则充肤热肉,血独盛则淡渗皮肤,生毫毛。
fù rén yǒu yú yú qì bù zú yú xuè yuè xià shù tuō xuè rèn chōng bìng shāng mài bù róng qí kǒu chún gù zī xū bù shēng
妇人有余于气,不足于血,月下数脱血,任冲并伤,脉不荣其口唇,故髭须不生。
huàn zhě qù qí zōng jīn shāng qí chōng rèn xuè xiè bù fù pí fū nèi jié chún kǒu bù róng gù xū yì bù shēng
宦者去其宗筋,伤其冲任,血泻不复,皮肤内结,唇口不荣,故须亦不生。
tiān huàn bù tuō yú xuè ér rèn chōng bù shèng zōng jīn bù qiáng yǒu qì wú xuè chún kǒu bù róng gù xū yì bù shēng
天宦不脱于血,而任冲不盛,宗筋不强,有气无血,唇口不荣,故须亦不生。
sù wèn shuǐ rè xué lùn yuē sān yīn zhī suǒ jiāo jié yú jiǎo yě
素问水热穴论曰∶三阴之所交,结于脚也。
huái shàng gè yī xíng zhě cǐ shèn mài zhī xià xíng yě
踝上各一行者,此肾脉之下行也。
míng yuē tài chòng
名曰太冲。
wáng qǐ xuán yuē shèn mài yǔ chōng mài bìng xià xíng xún zú hé ér shèng dà gù yuē tài chòng
王启玄曰∶肾脉与冲脉并下行循足,合而盛大,故曰太冲。
yī yún chōng mài qǐ yú qì chōng chōng zhí ér tōng gù wèi zhī chōng
一云冲脉起于气冲,冲直而通,故谓之冲。
sù wèn yīn yáng lí hé lùn yuē shèng rén nán miàn ér lì qián yuē guǎng míng hòu yuē tài chòng
素问阴阳离合论曰∶圣人南面而立,前曰广明,后曰太冲。
tài chòng zhī de míng yuē shǎo yīn qí chōng zài xià míng yuē tài yīn
太冲之地,名曰少阴,其冲在下,名曰太阴。
qǐ xuán yuē xīn zàng zài nán gù qián yuē guǎng míng chōng mài zài běi gù hòu yuē tài chòng
启玄曰∶心脏在南,故前曰广明,冲脉在北,故后曰太冲。
zú shǎo yīn shèn mài yǔ chōng mài hé ér shèng dà gù yuē tài chòng
足少阴肾脉与冲脉合而盛大,故曰太冲。
liǎng mài xiāng hé wèi biǎo lǐ yě
两脉相合为表里也。
chōng mài zài pí zhī xià gù yuē qí chōng zài xià míng yuē tài yīn
冲脉在脾之下,故曰其冲在下,名曰太阴。
líng shū jīng yuē dì yuē shǎo yīn zhī mài dú xià xíng
灵枢经曰∶帝曰∶少阴之脉独下行。
hé yě
为什么呢?
qí bó yuē bù rán
岐伯曰∶不然。
fu chōng mài zhě wǔ zàng liù fǔ zhī hǎi yě
夫冲脉者,五脏六腑之海也。
qí shàng zhě chū yú háng sǎng shèn zhū yáng guàn zhū jīng
其上者出于颃颡,渗诸阳,灌诸精。
qí xià zhě zhù yú shǎo yīn zhī dà luò qǐ yú shèn xià chū yú qì jiē xún yīn gǔ nèi lián xié rù zhōng fú xíng gǔ nèi lián bìng shǎo yīn zhī jīng xià rù nèi huái zhī hòu rù zú xià
其下者注于少阴之大络,起于肾下,出于气街,循阴股内廉,斜入中,伏行骨内廉,并少阴之经,下入内踝之后,入足下;
qí bié zhě bìng yú shǎo yīn shèn sān yīn xié rù huái fú xíng chū shǔ fū shǔ xià xún fū shàng rù dà zhǐ zhī jiān shèn zhū luò ér wēn zú jìng jī ròu
其别者并于少阴,渗三阴,斜入踝,伏行出属跗,属下,循跗上,入大指之间,渗诸络而温足胫肌肉。
gù qí mài cháng dòng bié luò jié zé fū shàng bù dòng bù dòng zé jué jué zé hán yǐ
故其脉常动,别络结则跗上不动,不动则厥,厥则寒矣。
wáng hǎi zàng yuē shǒu shǎo yáng sān jiāo xiāng huǒ wèi yī fǔ yòu shèn mìng mén wèi xiāng huǒ xīn bāo zhǔ yì míng xiāng huǒ qí mài tóng zhěn
王海脏曰∶手少阳三焦相火为一腑,右肾命门为相火,心包主亦名相火,其脉同诊。
shèn wéi shēng qì zhī mén chū ér zhì qí xià fēn sān qí shàng chōng jiā qí guò tiān shū shàng zhì dàn zhōng liǎng rǔ jiān yuán qì suǒ xì yān
肾为生气之门,出而治脐下,分三歧,上冲夹脐过天枢,上至膻中两乳间,元气所系焉。
yòu zú tài yáng zhī bié bìng zú tài yáng zhèng lù rù luò páng guāng yuē xià yān
又足太阳之别,并足太阳正路入络膀胱,约下焉。
sān jiāo zhě cóng tóu zhì xīn xīn zhì qí qí zhì zú wéi shàng zhōng xià sān jiāo qí shí zhēn yuán yī qì yě
三焦者,从头至心、心至脐、脐至足,为上中下三焦,其实真元一气也。
gù yuē yǒu zàng wú fǔ
故曰有脏无腑。
mài jué yún sān jiāo wú zhuàng kōng yǒu míng jì zài xiōng zhōng gé xiāng yìng
脉诀云∶三焦无状空有名,寄在胸中膈相应。
yī yún qí fǔ zài qì jiē zhōng
一云∶其腑在气街中。
shàng jiāo zài wèi shàng kǒu zhì zài dàn zhōng
上焦在胃上口,治在膻中;
zhōng jiāo zài wèi guǎn zhì zài qí páng
中焦在胃管,治在脐旁;
xià jiāo zài qí xià páng guāng shàng kǒu zhì zài qí
下焦在脐下膀胱上口,治在脐。
jīng yuē yuán qì zhě sān jiāo zhī bié shǐ yě
经曰∶原气者,三焦之别使也。
shèn jiān dòng qì zhě zhēn yuán yī qì fēn wéi sān lù rén zhī shēng mìng yě shí èr jīng zhī gēn běn yě
肾间动气者,真元一气,分为三路,人之生命也,十二经之根本也。
li bīn hú yuē sān jiāo jí mìng mén zhī yòng
李濒湖曰∶三焦即命门之用。
yǔ chōng rèn dū xiàng tōng zhě gù fù zhuó yú cǐ
与冲、任、督相通者,故附着于此。