卷二十二·滦阳续录四(2) — 阅微草堂笔记 — 纪昀

tài yuán shēn tiě chán hǎo yǐ xiāng lián yàn tǐ yù bù yù zhī gǎn

太原申铁蟾，好以香奁艳体，寓不遇之感。

cháng yè mǒu gōng wèi jiàn xì wèi wú tí shī yuē shèng fěn wéi qiáng yǎn huà lóu gé chuāng wén bō xì kōng hóu fēn wú xìn shǐ tōng qīng niǎo wang qiǎn yóu rén zhù zǐ liú yuè zǐ dìng yīng suí gù tù xīng é kě zhǐ dài qiān niú chuí yáng shū chù diāo lóng jìn zhǐ hèn zhū lián bù shàng gōu

尝谒某公未见，戏为无题诗曰：垩粉围墙罨画楼，隔窗闻拨细箜篌，分无信使通青鸟，枉遣游人驻紫骝，月姊定应随顾兔，星娥可止待牵牛，垂杨疏处雕栊近，只恨珠帘不上钩。

shū yǒu yù xī shēng fēng zhì

殊有玉溪生风致。

wáng jìn guāng yuē shì bù yīng yí jí zhī nǚ wū miè xiān líng

王近光曰：似不应疑及织女，诬蔑仙灵。

yú yuē yǐ yǐ zāi zhī nǚ bié huáng gū yī nián yī dù yī xiāng jiàn bǐ cǐ gé hé hé shì wú

余曰：已矣哉，织女别黄姑，一年一度一相见，彼此隔河何事无。

yuán wēi zhī shī yě

元微之诗也。

hǎi kè chéng chá shàng zǐ fēn xīng é ba zhī yī xiāng wén zhǐ yīng bù dàn qiān niú dù gù bǎ zhī jī shí zèng jūn

海客乘槎上紫氛，星娥罢织一相闻，只应不惮牵牛妒，故把支机石赠君。

li yì shān shī yě

李义山诗也。

wēi zhī zhī yì zài yú shuāng wén

微之之意，在于双文；

yì shān zhī yì zài yú líng hú

义山之意，在于令狐。

wén shì diào nòng bǐ mò jiè wéi bǐ yù chū yǔ zhī nǚ wú shè tiě chán cǐ yǔ yì yóu yuán li zhī zhì yún ěr wèi wèi wū miè xiān líng yě

文士掉弄笔墨，借为比喻，初与织女无涉，铁蟾此语，亦犹元李之志云尔，未为诬蔑仙灵也。

zhì yú chún gòu xū cí wǎn rú shí shì zhǐ qí shí de zhuàn yǐ xìng míng líng guài jí suǒ zài guō hàn yù zhī nǚ shì líng guài jí jīn yì cǐ tiáo jiàn tài píng guǎng jì liù shí bā zé bèi wàng zhī shén yǐ

至于纯构虚词，宛如实事，指其时地，撰以姓名，灵怪集所载郭翰遇织女事--灵怪集今佚，此条见太平广记六十八，则悖妄之甚矣。

fu cí rén yǐn yòng yú liè bǎi jiā yuán bù néng yī yī hé shí rán guò yú wū wǎng yì bù kě bù zhī

夫词人引用，渔猎百家，原不能一一核实，然过于诬罔，亦不可不知。

gài zì zhuāng liè yù yán jiè yǐ shū yì zhàn guó zhū zǐ zá shuō mí duō chèn wěi bài guān dì xiāng zǔ shù suì yǒu sì wú jì dàn zhī shí

盖自庄列寓言，借以抒意，战国诸子，杂说弥多，谶纬稗官，递相祖述，遂有肆无忌惮之时。

rú li rǒng dú yì zhì wū fú xī xiōng mèi wèi fū fù yǐ shǔ sàng xīn

如李冗独异志，诬伏羲兄妹为夫妇，已属丧心；

zhāng huá bó wù zhì gèng wū jí ní shān yóu wéi kuáng fèi àn zhāng huá bù yīng bèi wàng zhì cǐ dài hòu rén yī tuō

张华博物志，更诬及尼山，尤为狂吠--案张华不应悖妄至此，殆后人依托。

rú shì zhě bù yī ér zú jīn shàng liú chuán kě wèi tòng hèn

如是者不一而足，今尚流传，可为痛恨。

yòu yǒu yī bàng shǐ wén chuān záo duàn liàn rú hàn shū jiǎ yì chuán yǒu tài shǒu wú gōng ài xìng zhī zhī yǔ pián yǔ diāo lóng cǐ shū míng rén suǒ zhuàn chén méi kè zhī bù zhù zuò zhě xìng míng suì liè cháng shā yú luán tóng lèi zhōng zhù yuē dà rú wèi lóng yáng

又有依傍史文，穿凿锻炼，如汉书贾谊传，有太守吴公爱幸之之语，骈语雕龙--此书明人所撰，陈枚刻之，不著作者姓名--遂列长沙于娈童类中，注曰：大儒为龙陽。

又有依傍史文，穿凿锻炼，如汉书贾谊传，有太守吴公爱幸之之语，骈语雕龙--此书明人所撰，陈枚刻之，不著作者姓名--遂列长沙于娈童类中，注曰：大儒为龙阳。

shǐ jì gāo dì běn jì chēng mǔ ǎo zài dà zé zhōng tài gōng wǎng shì jiàn yǒu jiāo lóng qí shàng zhāo yǐ dào shī suì yǒu shā wēng fēn wǒ yī bēi gēng lóng zhǒng yóu lái shì yǎo míng jù yǐ gāo dì nǎi lóng jiāo suǒ shēng fēi tài gōng zi

史记高帝本纪称，母媪在大泽中，太公往视，见有蛟龙其上，晁以道诗遂有杀翁分我一杯羹，龙种由来事杳冥句，以高帝乃龙交所生，非太公子。

zuǒ zhuàn yǒu chéng fēng sī shì jì you jìng yíng sī shì xiāng zhòng zhī wén sī shì yún zhě mì xiāng jiāo jié yǐ móu lì qí zi ér yǐ

左传有成风私事季友，敬嬴私事襄仲之文，私事云者，密相交结以谋立其子而已。

hòu rú jū nì sī zì suī zhū zǐ yì yǒu fēng shì dà è zhī yán rú shì zhě yì bù yī ér zú

后儒拘泥私字，虽朱子亦有碸是大恶之言，如是者亦不一而足。

后儒拘泥私字，虽朱子亦有砜是大恶之言，如是者亦不一而足。

xué zhě dāng kǎo xiào zhēn wàng jūn bù kě xuàn bó jīn qí jù zhí wèi tán bǐng yě

学者当考校真妄，均不可炫博矜奇，遽执为谈柄也。

cóng shū méi ān gōng

从叔梅庵公，

yán zú zhōng yǒu èr shào nián cǐ yú xiǎo shí wén gōng suǒ shuō

言族中有二少年--此余小时闻公所说，

wàng qí zì hào

忘其字号，

dà gài shì bǎi shū xíng yě

大概是伯叔行也，

wén mǒu mù zhōng yǒu hú jī

闻某墓中有狐迹，

yè xié chòng wǎng

夜携铳往，

gòng fú cǎo zhōng cì zhī

共伏草中伺之，

yǐ bèi xiāng yǐ ér shuì

以背相倚而睡，

xǐng zé liǎng rén zhī fā jiāo jié wèi yī

醒则两人之发交结为一，

guàn chuān liáo rào

贯穿缭绕，

cù bù kě jiě

猝不可解，

hù xiāng qiān chè bù néng xíng

互相牵掣不能行，

yì bù néng lì

亦不能立，

shāo shāo zhuàn dòng

稍稍转动，

jí bǐ cǐ hū tòng

即彼此呼痛，

jiāo rǎo chè xiǎo

胶扰彻晓，

wàng jiàn xíng lù zhě

望见行路者，

shǐ hū zhì

始呼至，

duàn yǐ pèi dāo

断以佩刀，

láng bèi ér fǎn

狼狈而返。

fèn yù wǎng bào fù lǎo yuē bǐ wú xíng shēng fēi lì suǒ shèng qiě wú gù ér qīn bǐ lǐ yì bù zhí wǔ shí zì zhào yòu hé chóu yān

愤欲往报，父老曰：彼无形声，非力所胜，且无故而侵彼，理亦不直，侮实自召，又何仇焉。

chóu bì bài zī shén èr rén nǎi zhǐ

仇必败滋甚，二人乃止。

cǐ hú xiǎo nüè zhī shǐ jǐng bù shēn chuàng zhī yǐ jī qí bì bào yì kě wèi shàn zì quán yǐ

此狐小虐之使警，不深创之，以激其必报，亦可谓善自全矣。

rán xiǎo nüè yì zú yǐ jī nù bù rú liǎn jí wù dòng shǐ cì zhī wú jī mí shàn yě

然小虐亦足以激怒，不如敛戢勿动，使伺之无迹弥善也。

tài hé mén dan chi xià yǒu shí kuì

太和门丹墀下有石匮，

mò zhī hé míng

莫知何名，

yì mò zhī suǒ zhù hé wù

亦莫知所贮何物，

dé jí zhāi qián bèi jí zhāi míng dé bǎo

德脊斋前辈--脊斋名德保，

yǔ dìng pǔ qián bèi tóng míng

与定圃前辈同名，

qián lóng rén xū jìn shì

乾隆壬戌进士，

guān zhì hàn lín yuàn shì dú

官至翰林院侍读，

gù dāng shí yǐ dà dé bǎo xiǎo dé bǎo bié zhī yún yún

故当时以大德保小德保别之云--云，

tú yù zhāi zhī xiān dé

图裕斋之先德，

xī dū lǐ diàn gōng shí céng kāi shì zhī

昔督理殿工时曾开视之。

yǐ wèn yù zhāi yuē xìn rán qí zhōng jiē huáng sè xì xiè jǐn bàn kuì bù néng mǎn níng jié rú tǔ pī dì shěn shì shì mǐ gǔ suì jiǔ suǒ huà yě

以问裕斋，曰：信然，其中皆黄色细屑，仅半匮不能满，凝结如土坯，谛审似是米谷岁久所化也。

yú wèi dan chi zuǒ zhī shí què jì zhù jiā zhǒng zé cǐ wèi wǔ gǔ yú lǐ jiào jìn

余谓丹墀左之石阙，既贮嘉种，则此为五谷，于理较近。

qiě dà jià lǔ bù zhōng xiàng bèi bǎo píng yì zhù wǔ gǔ gài jià sè wéi bǎo gǔ xùn xiāng chuán bā zhèng shǒu shí jiàn yú hóng fàn dìng zhì zhī yì chéng yuān hu yuǎn yǐ

且大驾卤簿中，象背宝瓶，亦贮五谷，盖稼穑维宝，古训相传，八政首食，见于洪范，定制之意，诚渊乎远矣。

xuān wǔ mén zǐ chéng nèi rú péi zhě wǔ qì zhī yǐ zhuān tǔ rén yún wǔ huǒ shén mù

宣武门子城内，如培者五，砌之以砖，土人云五火神墓。

míng chéng zǔ běi zhēng shí yòng huǒ rén huǒ yì huǒ lǐ huǒ zhì huǒ xìn zhì fēi pào pò yuán bīng yú luàn chái gōu hòu yǐ qí shù tài jīng kǒng huò wèi biàn shā ér zàng yú shì lì wǔ gān yú lì qiáo cè suì shí jì zhī shǐ guǐ yǒu suǒ guī bù wéi lì yān

明成祖北征时，用火仁火义火礼火智火信，制飞炮，破元兵于乱柴沟，后以其术太精，恐或为变，杀而葬于是，立五竿于丽谯侧，岁时祭之，使鬼有所归，不为厉焉。

hòu chéng zǔ zhuǎn shēng wèi zhuāng liè dì wǔ rén zhuǎn shēng lǐ zì chéng zhāng xiàn zhōng zhū zéi nǎi fù chóu yě

后成祖转生为庄烈帝，五人转生李自成张献忠诸贼，乃复仇也。

cǐ qí dōng zhī yǔ fēi wéi zhèng shǐ wú cǐ wén jí míng yī dài bài guān xiǎo shuō chōng dòng hàn niú yì cóng wèi yán jí sī rén sī shì yě

此齐东之语，非惟正史无此文，即明一代稗官小说，充栋汗牛，亦从未言及斯人斯事也。

wù zǐ qiū yú jiàn hàn jūn bù xiào dǒng mǒu yán wén zhī jīng yíng jiù zú yún cǐ shuǐ píng yě

戊子秋，余见汉军步校董某，言闻之京营旧卒云，此水平也。

jīng chéng dì shì wéi xuān wǔ mén zuì dī qú xiàng zhī shuǐ yù yǔ jiē huì yú zǐ chéng měi yè yǔ tài zhòu shǒu zú jí qǐ shì cǐ péi què shuǐ jiāng jí dǐng zé hū kāi mén yǐ xiè zhī méi dǐng zé mén fēi wèi shuǐ suǒ yōng bù néng qǐ yǐ

京城地势，惟宣武门最低，衢巷之水，遇雨皆汇于子城，每夜雨太骤，守卒即起，视此培確，水将及顶，则呼开门以泄之，没顶则门扉为水所壅，不能启矣。

京城地势，惟宣武门最低，衢巷之水，遇雨皆汇于子城，每夜雨太骤，守卒即起，视此培确，水将及顶，则呼开门以泄之，没顶则门扉为水所壅，不能启矣。

jīn rì jiǔ jiàn wàng gù huò yǒu shí zǔ ài yě

今日久渐忘，故或有时阻碍也。

qí chéng shàng wǔ gān zé yǔ bái tǎ xìn pào xiāng biǎo lǐ shè wén xìn pào zé zhòu xuán qí yè xuán dēng ěr

其城上五竿，则与白塔信炮相表里，设闻信炮，则昼悬旗，夜悬灯耳。

yǔ wǔ huǒ shén hé yǔ zāi

与五火神何与哉。

cǐ yán sì hū jìn lǐ dāng yǒu suǒ shòu zhī

此言似乎近理，当有所受之。

kē chǎng bō juàn shòu bō zhě yì duō bù qiè cǐ yì rén qíng rán yì shì qí juǎn hé rú ěr

科场拨卷，受拨者意多不惬，此亦人情，然亦视其卷何如耳。

rén wǔ shùn tiān xiāng shì yú chōng tóng kǎo guān shí yuè juàn shàng bù huí bì běn shěng dé yī hé zì juǎn wén shén gōng ér shī bù jiā yīn fu gǎi shì shī zhī zhì kě yǐ shù lùn suì chéng jiàn zhǔ kǎo liáng wén zhuāng gōng yǐ qǔ zhōng yǐ

壬午顺天乡试，余充同考官，时阅卷尚不回避本省，得一合字卷，文甚工而诗不佳，因甫改试诗之制，可以恕论，遂呈荐主考梁文庄公，已取中矣。

lín tián cǎo bǎng

临填草榜，

liáng gōng bìng qí hé bù gǎi hu cǐ dù jù

梁公病其何不改乎此度句，

qīn xià wén gǎi zì tí wèi shǐ wú yú rén yě sì jù bó luò

侵下文改字--题为始吾于人也四句--驳落，

bié bō yī hé zì bèi juǎn

别拨一合字备卷，

yǔ yú xiān shì

与余先视，

qí shī dì liù lián yuē sù é hán duì yǐng

其诗第六联曰：素娥寒对影，

gù tù yè mián xiāng tí wèi yuè zhōng guì

顾兔夜眠香--题为月中桂，

jǐ xǐ qí xiù yì

己喜其秀逸，

jí guān qí dì qī lián yuē yǐ shù sī wú zhì

及观其第七联曰：倚树思吴质，

yín shī yì xǔ táng

吟诗忆许棠，

suì yuè rán yuē wú gāng zì zhì

遂跃然曰：吴刚字质，

gù lǐ hè li píng kōng hóu yǐn yuē wú zhì bù mián yǐ guì shù

故李贺李凭箜篌引曰：吴质不眠倚桂树，

lù jiǎo xié fēi shī hán tù

露脚斜飞湿寒兔，

cǐ shī xuǎn běn jiē bù lù

此诗选本皆不录，

fēi céng jiàn chāng gǔ jí zhě bù zhī yě

非曾见昌谷集者不知也。

huá zhōu shì yuè zhōng guì shī jǔ xǔ táng wèi dì yī rén táng shī jīn bù chuán fēi céng jiàn wáng dìng bǎo zhí yán jì mǐn fu táng shī jì shì zhě bù zhī yě zhōng bǐ juǎn zhī kāi huā lín shàng jiè chí fǔ yǒu xiān láng hé rú zhōng cǐ shī hu

华州试月中桂诗举许棠为第一人，棠诗今不传，非曾见王定保摭言、计敏夫唐诗纪事者不知也，中彼卷之开花临上界，持斧有仙郎，何如中此诗乎？

wēi gōng bō rù yì zì yuàn yì zhī

微公拨入，亦自愿易之。

jí zhū zǐ yǐng yě

即朱子颖也。

fàng bǎng hòu shí yǐ jiǔ yuè pín wú xù yī jiǎng xīn yú sù yǔ chàng hè jiè yī yǔ zhī nǎi lái jiàn yǐ suǒ zuò shī wèi zhì

放榜后，时已九月，贫无絮衣，蒋心余素与唱和，借衣与之乃来见，以所作诗为贽。

yú bǐng zǐ hù cóng gǔ běi kǒu shí

余丙子扈从古北口时，

chē mǎ yōng sè

车马拥塞，

jiù lǚ shè xiǎo qì

就旅舍小憩，

jiàn bì shàng yī shī

见壁上一诗，

bō cán guò bàn

剥残过半，

wéi sān sì jù kě biàn

惟三四句可辨，

zuì ài qí yī shuǐ zhǎng xuān rén yǔ wài

最爱其一水涨喧人语外，

wàn shān qīng dào mǎ tí qián èr yǔ

万山青到马蹄前二语，

yǐ wéi yún zhōng lù rào bā shān sè

以为云中路绕巴山色，

shù lǐ hé liú hàn shuǐ shēng

树里河流汉水声，

bú shì guò yě

不是过也。

xī bù dé xìng míng jí zhǎn qí juǎn cǐ shī zài yān nǎi zhī jiè qì hé yǐ zài liù qī nián qián xiāng yǔ tàn xī zhě jiǔ zhī

惜不得姓名，及展其卷，此诗在焉，乃知芥契合，已在六七年前，相与叹息者久之。

zi yǐng dài yú zuì jìn lǐ mò hòu qí èr zi chéng fù zhī zhì jiàn yú shàng yī yī yǒu qíng

子颖待余最尽礼，殁后，其二子承父之志，见余尚依依有情。

hàn mò yīn yuán liáng fēi ǒu ěr

翰墨因缘，良非偶尔。

hé cháng yǐ bō fáng wèi qīn shū zāi

何尝以拨房为亲疏哉。

yú yán jiāng zhōu zhōng shī yuē shān sè kōng méng dàn shì yān cēn cī lǜ dào dà jiāng biān xié yáng liú shuǐ tuī peng zuò chǔ chù suí rén yù shàng chuán

余严江舟中诗曰：山色空濛淡似烟，参差绿到大江边，斜陽流水推篷坐，处处随人欲上船。

余严江舟中诗曰：山色空蒙淡似烟，参差绿到大江边，斜阳流水推篷坐，处处随人欲上船。

shí cóng wàn shān jù duó tāi

实从万山句夺胎。

cháng yǐ yǔ zi yǐng yuē rén yán qīng chū yú lán jīn rì nǎi lán chū yú qīng

尝以语子颖曰：人言青出于蓝，今日乃蓝出于青。

zi yǐng suī xùn xiè yì sì mò kě

子颖虽逊谢，意似默可。

cǐ yì shī tán zhī jiā huà bìng fù lù yú cǐ

此亦诗坛之佳话，并附录于此。

xiān shī jiè yě yuán xiān shēng guān lǐ bù shì láng hù cóng nán xún zú yú lù

先师介野园先生，官礼部侍郎，扈从南巡，卒于路。

zú qián yī xī yǒu xīng yǔn yú zhōu qián zú hòu jīng shī shàng wèi zhī shī fū rén mèng gōng chéng mǎ zhì mén qián qí cóng shèn dōu rán zhù lì bù kěn rù dàn qiǎn rén chuán yǔ yuē jiā zhōng hǎo zì liào lǐ wú qù yǐ

卒前一夕，有星陨于舟前，卒后京师尚未知，施夫人梦公乘马至门前，骑从甚都，然伫立不肯入，但遣人传语曰：家中好自料理，吾去矣。

cōng cōng jìng guò mèng zhōng yǐ wéi shí fāng hù cóng yí huò yǒu jí chāi qiǎn gù bù xiá rù

匆匆竟过，梦中以为时方扈从，疑或有急差遣，故不暇入。

jué hòu nǎi jīng dá bǐ xiōng wèn zhì jí gōng zú zhī yè yě

觉后乃惊怛，比凶问至，即公卒之夜也。

gōng lǚ zhǎng wén bǐng

公屡掌文柄，

fán sì zhǔ huì shì

凡四主会试，

sì zhǔ xiāng shì

四主乡试，

qí tā zá shì

其他杂试，

dài bù kě lǚ shù

殆不可缕数，

cháng yǒu ēn róng yàn shī yuē yīng wǔ xīn bān yàn yù yuán

尝有恩荣宴诗曰：鹦鹉新班宴御园，

àn yīng wǔ xīn bān

（案鹦鹉新班，

bù zhī chū diǎn

不知出典，

dāng shí nǐ wèn gōng

当时拟问公，

jìng yīn xún wàng zhī cuī tuí lǎo hè yě chéng xuān

竟因循忘之）摧颓老鹤也乘轩，

lóng jīn qiáo shàng huáng jīn bǎng

龙津桥上黄金榜，

sì jiàn mén shēng zuò zhuàng yuán

四见门生作状元。

dīng chǒu nián zuò yě

丁丑年作也。

yú wén xiāng gōng yì zèng yǐ lián yuē tiān xià wén zhāng tóng guǐ zhé mén qiáng táo lǐ bàn gōng qīng

于文襄公亦赠以联曰：天下文章同轨辙，门墙桃李半公卿。

kě wèi rú zhě zhī zhì róng

可谓儒者之至荣。

rán rì zhě tuī gōng zhī mìng yún zhōng yú yī pǐn wǔ jiē tā rì huò yǐ jiāng jūn chū zhèn yé

然日者推公之命，云终于一品武阶，他日或以将军出镇耶？

gōng xiào yuē xìn rú jūn yán zé jiāng jūn bù hǎo wǔ yǐ

公笑曰：信如君言，则将军不好武矣。

jí gōng zú shèng xīn dào xī tè zèng dū tǒng

及公卒，圣心悼惜，特赠都统。

gài gōng suī guān lǐ cáo ér jiān shè fù dū tǒng

盖公虽官礼曹，而兼摄副都统。

qí hù cóng yě yǐ fù dū tǒng bān háng gù jí wǔ zhì jìn yī jiē

其扈从也，以副都统班行，故即武秩进一阶。

rì zhě zhī shù yì kě yún yǒu yàn yǐ

日者之术，亦可云有验矣。

jī xiān duō wěi tuō gǔ rén rán yì shí yǒu xiǎo yàn

乩仙多伪托古人，然亦时有小验。

wēn tiě shān qián bèi míng wēn mǐn yǐ chǒu jìn shì guān zhì shèng jīng shì láng

温铁山前辈--名温敏，乙丑进士，官至盛京侍郎。

cháng yù fú jī zhě wèn shòu jǐ hé jī pàn yuē jiǎ zǐ nián huá yǒu èr qiū

尝遇扶乩者，问寿几何，乩判曰：甲子年华有二秋。

yǐ wéi dāng liù shí èr hòu èr nián zú nǎi zhī èr qiū wèi èr nián gài líng guǐ shí yì néng qián zhī yě

以为当六十二，后二年卒，乃知二秋为二年，盖灵鬼时亦能前知也。

yòu wén shān dōng xún fǔ guó gōng fú jī wèn shòu jī pàn yuē bù zhī

又闻山东巡抚国公，扶乩问寿，乩判曰：不知。

wèn xiān rén qǐ yǒu suǒ bù zhī

问仙人岂有所不知？

pàn yuē tā rén kě zhī gōng zé bù kě zhī xiū duǎn yǒu shù cháng rén jǐn qí suǒ bǐng ér yǐ

判曰：他人可知，公则不可知，修短有数常，人尽其所禀而已。

ruò fēng jiāng zhòng zhèn cāo shēng shā yǔ duó zhī quán yī zhèng shàn zé qiān bǎi wàn rén shòu qí fú shòu kě yǐ zēng yī zhèng

若封疆重镇，操生杀予夺之权，一政善，则千百万人受其福，寿可以增一政；

bù shàn zé qiān bǎi wàn rén shòu qí huò shòu yì kě yǐ jiǎn

不善，则千百万人受其祸，寿亦可以减。

cǐ jí sī mìng zhī shén bù néng yù wèi zhù dìng hé kuàng yú wú

此即司命之神，不能预为注定，何况于吾？

qǐ bù wén sū ān wù shā èr rén jiǎn èr nián shòu lóu shī dé yì wù shā èr rén jiǎn shí nián shòu yé

岂不闻苏盫误杀二人，减二年寿，娄师德亦误杀二人，减十年寿耶？

rán zé nián mìng zhī shì gōng dāng zì wèn bù bì wèn wú yě

然则年命之事，公当自问，不必问吾也。

cǐ yán nǎi záo rán zhōng lǐ kǒng suǒ yù jìng zhēn xiān yǐ

此言乃凿然中理，恐所遇竟真仙矣。

zú shū yù wàn yán

族叔育万言，

zhāng gē qiáo zhī běi

张歌桥之北，

yǒu rén jiàn hēi hú zuì wò chǎng wū zhōng chǎng zhōng shǒu shì gǔ mài xiǎo wū

有人见黑狐醉卧场屋中--场中守视谷麦小屋，

sú wèi zhī chǎng wū

俗谓之场屋，

chū yù qín bǔ

初欲擒捕，

jì ér niàn hú néng zhì cái

既而念狐能致财，

nǎi fù yǐ yī ér zuò shǒu zhī

乃覆以衣而坐守之，

hú shuì xǐng

狐睡醒，

shēn suō shù sì

伸缩数四，

jí chéng rén xíng

即成人形，

shén gǎn qí hù shì

甚感其护视，

suì xiāng yǔ wèi you

遂相与为友。

hú yì shí yǒu suǒ kuì zèng yī rì wèn hú yuē shè yǒu rén nì jūn jiā jūn néng yǐn bì fú lù hu

狐亦时有所馈赠，一日问狐曰：设有人匿君家，君能隐蔽弗露乎？

yuē néng

曰：能。

yòu wèn jūn néng píng fù rén shēn kuáng zǒu hu

又问君能凭附人身狂走乎？

yuē yì néng

曰：亦能。

cǐ rén jí kěn qǐ yuē wú jiā kù pín jūn suǒ huì bù zú yǐ shàn ér yòu kuì yú shù dú jūn

此人即恳乞曰：吾家酷贫，君所惠不足以赡，而又愧于数渎君。

jīn lǐ zhōng mǒu jiá shén fù ér shén wèi sòng qǐng wén mì yī fù sī páo wú yù shǐ fù wǎng yīng jū shù rì sì xì táo chū cáng jūn jiā ér wú yǐ shī fù yáng yù sòng fù shàng cū yǒu zī shǒu kě wū yǐ fēi yǔ xié duō jīn

今里中某甲，甚富而甚畏讼，顷闻觅一妇司庖，吾欲使妇往应，居数日，伺隙逃出藏君家，而吾以失妇陽欲讼，妇尚粗有姿首，可诬以蜚语，胁多金。

今里中某甲，甚富而甚畏讼，顷闻觅一妇司庖，吾欲使妇往应，居数日，伺隙逃出藏君家，而吾以失妇阳欲讼，妇尚粗有姿首，可诬以蜚语，胁多金。

de jīn zhī hòu gōng píng fù shǐ bēn zhì mǒu jiá bié shù zhōng rán hòu shǐ rén mì de zé chéng huì duō yǐ

得金之后，公凭附使奔至某甲别墅中，然后使人觅得，则承惠多矣。

hú rú suǒ yán guǒ de duō jīn mì fù fǎn hòu mǒu jiá yǐ zài qí bié shù yì bù gǎn fù wèn

狐如所言，果得多金，觅妇返后，某甲以在其别墅，亦不敢复问。

rán cǐ fù kuáng jí jìng bù yù héng zì mǎ shì yè shì yú rén gòng xī xiào ér jìn qí fu wù shǐ qián

然此妇狂疾竟不愈，恒自碼饰，夜似与人共嬉笑，而禁其夫勿使前。

然此妇狂疾竟不愈，恒自码饰，夜似与人共嬉笑，而禁其夫勿使前。

jí wǎng wèn hú hú yán wú shì lǐ shì wǎng zhēn zhī é guī ér dùn zú yuē bài yǐ shì mǒu jiá jiā lóu shàng hú yuè jūn fù zhī sè chéng wú chū ér bǐ rù yě cǐ hú fēi wǒ suǒ néng dí wú rú hé yǐ

急往问狐，狐言无是理，试往侦之，俄归而顿足曰：败矣，是某甲家楼上狐，悦君妇之色，乘吾出而彼入也，此狐非我所能敌，无如何矣。

cǐ rén gù kěn bù yǐ hú zhèng sè yuē pì rú jūn lǐ zhōng mǒu bào héng rú hǔ shǐ bǐ qiáng jù rén fù jūn néng dài zhēng hu

此人固恳不已，狐正色曰：譬如君里中某，暴横如虎，使彼强据人妇，君能代争乎？

hòu qí fù diān tòng rì shén qiě jù fā qí fu zhī yīn móu wěng jiǔ hé zhì jiē wú xiào zú yǐ zhài sǐ

后其妇颠痛日甚，且具发其夫之陰谋，瞈灸劾治皆无效，卒以瘵死。

后其妇颠痛日甚，且具发其夫之阴谋，瞈灸劾治皆无效，卒以瘵死。

lǐ rén jiē yuē cǐ rén jiǎo xiá rú guǐ ér yòu jì yǐ hú zhī huàn yi wú huàn yǐ bù yú yǐ hú zhào hú rú táng láng huáng què zhī xiāng cì yě

里人皆曰：此人狡黠如鬼，而又济以狐之幻，宜无患矣，不虞以狐召狐，如螳螂黄雀之相伺也。

gǔ shī yuē lì páng yǒu yǐ dāo tān rén hái zì zéi xìn yǐ

古诗曰：利旁有倚刀，贪人还自贼，信矣。