卷二十三·滦阳续录五(2) — 阅微草堂笔记 — 纪昀

yǒu yǔ hú wèi you zhě tiān hú yě yǒu dà shén shù néng shè cǐ rén yú qiān wàn lǐ wài fán míng shān shèng jìng zì qí yóu tiào tán zhǐ ér qù tán zhǐ ér hái rú yī shì yě

有与狐为友者，天狐也，有大神术，能摄此人于千万里外，凡名山胜境，恣其游眺，弹指而去，弹指而还，如一室也。

cháng yún wéi xián shèng suǒ jū bù gǎn zhì zhēn líng suǒ zhù bù gǎn zhì yú zé pī tú àn jí wéi yì suǒ rú ěr

尝云，惟贤圣所居不敢至，真灵所驻不敢至，余则披图按籍，惟意所如耳。

yī rì cǐ rén qí hú yuē jūn néng xié wǒ yú jiǔ zhōu zhī wài néng zhì wǒ yú rén guī gé zhōng hu

一日，此人祈狐曰：君能携我于九州之外，能置我于人闺阁中乎？

hú wèn hé yì yuē wú cang chu ru mǒu you jiā yù hòu tíng sī zhú zhī yàn qí ài qiè yǔ wú mù chéng suī yī yǔ wèi tōng ér liǎng xīn hù zhào dàn mén tíng shēn suì yíng yíng yī shuǐ tú chàng wàng ěr

狐问何意，曰：吾尝出入某友家，预后庭丝竹之宴，其爱妾与吾目成，虽一语未通，而两心互照，但门庭深邃，盈盈一水，徒怅望耳。

jūn néng yú yè shēn rén jìng shè wǒ zhì qí xiù tà wú shì bì jì

君能于夜深人静，摄我至其绣闼，吾事必济。

hú chén sī liáng jiǔ yuē shì wú bù kě rú zhǔ rén zài hé yuē

狐沈思良久，曰：是无不可，如主人在何曰？

wú zhēn qí sù tā jī suǒ ér wǎng yě

吾侦其宿他姬所，而往也。

hòu guǒ zhēn de shí qí hú xié wǎng hú bù sì qí yì guān jù xié zhī fēi xíng zhì yī chù yuē shì yǐ

后果侦得实，祈狐偕往，狐不俟其衣冠，遽携之飞行，至一处，曰：是矣。

piē rán zì qù cǐ rén àn zhōng mō suǒ bù wén rén shēng wéi jué chù shǒu jiē juàn zhóu nǎi zhǔ rén zhī shū lóu yě

瞥然自去，此人暗中摸索，不闻人声，惟觉触手皆卷轴，乃主人之书楼也。

zhī wèi hú suǒ nòng

知为狐所弄，

cāng huáng shī cuò

仓皇失措，

wù chù yī jǐ dào

误触一几倒，

qì wán luò bǎn shàng

器玩落板上，

suì shēng pēng rán

碎声砰然，

shǒu zhě hū yǒu dào

守者呼有盗，

tóng pú bèn zhì

僮仆坌至，

qǐ suǒ míng zhú

启锁明烛，

zhí xiè rù

执械入，

jiàn yǒu rén sè suō píng fēng hòu

见有人瑟缩屏风后，

gòng qián jī pū

共前击仆，

yǐ shéng jí fù

以绳急缚，

jiù dēng xià shì zhī

就灯下视之，

shi wèi cǐ rén

识为此人，

jūn dà hài è

均大骇愕。

cǐ rén gù jiǎo xiá guǐ yán ǒu yǔ hú you wǔ bèi tí zhì cǐ

此人故狡黠，诡言偶与狐友忤，被提至此。

zhǔ rén gù rěn zhī zhī fǔ zhǎng yé yú yuē cǐ hú è zuò jù yù wǒ tòng chì jūn ěr gū miǎn chī zhú chū

主人故稔知之，拊掌揶揄曰：此狐恶作剧，欲我痛抶君耳，姑免笞逐出。

yīn qiǎn nú sòng guī

因遣奴送归。

tā rì yǔ suǒ qīn mì yán zhī qiě lì yuē hú guǒ fēi rén yǔ wǒ xiāng jiāo shí yú nián nǎi mài wǒ zhì cǐ

他日与所亲密言之，且詈曰：狐果非人，与我相交十余年，乃卖我至此。

suǒ qīn nù yuē jūn yǔ mǒu jiāo yǐ bù zhǐ shí yú nián nǎi jiè hú zhī lì yù luàn qí guī kǔn cǐ shuí fēi rén yé

所亲怒曰：君与某交，已不止十余年，乃借狐之力，欲乱其闺阃，此谁非人耶？

hú suī fèn jūn wú yì yǐ yóu xì jǐng jūn ér réng liú jūn zì jiě zhī lù zhōng hòu duō yǐ

狐虽愤君无义，以游戏儆君，而仍留君自解之路，忠厚多矣。

shǐ dài jūn huá fú shèng shì qián qiè zhì zhǔ rén wò tā xià jūn jiāng hé cí yǐ zì wén

使待君华服盛饰，潜挈置主人卧塌下，君将何词以自文？

yóu cǐ guān zhī bǐ hú ér rén jūn rén ér hú zhě yě shàng bù zì fǎn yé

由此观之，彼狐而人，君人而狐者也，尚不自反耶？

cǐ rén kuì jǔ ér qù hú zì cǐ bù zhì suǒ qīn yì suì yǔ jué

此人愧沮而去，狐自此不至，所亲亦遂与绝。

guō tóng lún yǔ suǒ qīn yǒu guā gé gù de qí xiáng

郭彤纶与所亲有瓜葛，故得其详。

lǎo rú liú tài yǔ míng dìng guāng yǐ shé gēng wèi huó

老儒刘泰宇，名定光，以舌耕为活。

yǒu zhè jiāng yī zhě mǒu xié yī yòu zǐ liú yù èr rén shén xiāng de yīn bǔ lín

有浙江医者某，携一幼子流寓，二人甚相得，因卜邻。

zi yì sháo xiù lǐ tài yǔ wèi shī yī zhě bié wú qīn shǔ bīn sǐ tuō gū yú tài yǔ tài yǔ shì zhī rú zi

子亦韶秀，礼泰宇为师，医者别无亲属，濒死托孤于泰宇，泰宇视之如子。

shì hán dōng yè yǔ gòng bèi

适寒冬夜与共被，

yǒu yáng jiǎ wèi tài yǔ suǒ bù lǐ

有杨甲为泰宇所不礼，

yīn zào bàng yuē tài yǔ yǐ gù rén zhī zǐ wèi luán tóng

因造谤曰：泰宇以故人之子为娈童，

tài yǔ fèn huì

泰宇愤恚，

wèn cǐ zi

问此子，

zhī shàng yǒu yī shū

知尚有一叔，

wèi liáng sōu qí dīng zhǎng shū suàn

为粮艘旗丁掌书算，

yīn xié zhì cāng zhōu hé gàn

因携至沧州河干，

jiè xiǎo wū yǐ jū

借小屋以居，

jiàn zhè jiāng liáng sōu

见浙江粮艘，

yī yī yáo hū

一一遥呼，

wèn yǒu mǒu xiān shēng fǒu

问有某先生否。

shù rì jìng de zhī nǎi fù yǐ zhí

数日，竟得之，乃付以侄。

qí shū qì yuē yè mèng xiōng yún zhí dāng guī gù rì rì dú zuò duò lóu wàng

其叔泣曰：夜梦兄云，侄当归，故日日独坐舵楼望。

xiōng yòu yún yáng mǒu zhī shì wú de zhí yú shén yǐ zé bù zhī suǒ yún yě

兄又云杨某之事，吾得直于神矣，则不知所云也。

tài yǔ yì bù míng yán yì yì zì guī

泰宇亦不明言，悒悒自归。

yū rú jū jǐn héng niàn cǐ shì wú yǐ zì míng yīn yù jié fā bìng sǐ

迂儒拘谨，恒念此事无以自明，因郁结发病死。

dēng qián yuè xià yáng héng jiàn qí nù mù shì

灯前月下，杨恒见其怒目视。

yáng gù guǎng hàn bù yǐ wéi yì shù zài yì sǐ

杨故犷悍，不以为意，数载亦死。

qī bié jià yí yī zi yì sháo xiù yǒu huàn qīng bó zi yòu wèi luán tóng zhāo yáo guò shì jiàn zhě jiē tài xī

妻别嫁，遗一子，亦韶秀，有宦轻薄子，诱为娈童，招摇过市，见者皆太息。

tài yǔ huò yún sù níng rén huò yún rèn qiū rén huò yún gāo yáng rén bù zhī qí shěn dà dǐ zhù hé jiān zhī xi yě

泰宇或云肃宁人，或云任邱人，或云高陽人，不知其审，大抵住河间之西也。

泰宇或云肃宁人，或云任邱人，或云高阳人，不知其审，大抵住河间之西也。

jī qí píng shēng suǒ wèi mò ér kě sì yú shè zhě yú

迹其平生，所谓殁而可祀于社者欤？

cǐ shì zài kāng xī zhōng nián sān cóng bó càn chén gōng xǐ tán yīn guǒ cháng jǔ yǐ wéi jiè jiǔ ér wàng zhī

此事在康熙中年，三从伯灿宸公喜谈因果，尝举以为戒，久而忘之。

wù wǔ wǔ yuè shí èr rì zhù mì yún xíng zhàng yè bàn shuì xǐng hū rán yì jí bēi qí míng shì yì rú zhì luán yáng hòu wèi lù dà lüè rú yòu

戊午五月十二日住密云行帐，夜半睡醒，忽然忆及，悲其名氏翳如，至滦陽后，为录大略如右。

戊午五月十二日住密云行帐，夜半睡醒，忽然忆及，悲其名氏翳如，至滦阳后，为录大略如右。

cháng sì fú zhèn fān rén

常寺福，镇番人。

kāng xī chū suí zhòng piāo lüè bǔ dé dàng zhǎn céng bó zǔ guāng jí gōng shí guān zhèn fān shǒu bèi qí qí zhuàng mào qǐng yú fù jiāng hán gōng miǎn zhī qiě bǔ yǐ míng liáng shōu wèi qīn suí

康熙初，随众剽掠，捕得当斩，曾伯祖光吉公，时官镇番守备，奇其状貌，请于副将韩公免之，且补以名粮，收为亲随。

guāng jí gōng bà guān guī sòng gōng zhì jiā yīn liú bù fǎn

光吉公罢官归，送公至家，因留不返。

cóng bó zǔ zhōng xiù gōng cháng yuē cháng sì fú jiǎo jié jué lún shǎo shí cháng jiàn qí yǐ liǎng zú guà míng lóu zhì dié shàng dào xuán ér sǎo zhuān xiàn zhī xuě sì wéi jiē jìng

从伯祖钟秀公尝曰：常寺福矫捷绝伦，少时尝见其以两足挂明楼雉堞上，倒悬而扫砖线之雪，四围皆净。

jù dào duō néng yǐ zú xiàng shàng shǒu xiàng xià dào bào lóu jiǎo ér dēng

剧盗多能以足向上，手向下，倒抱楼角而登。

jìn zhì dié chǔ yǐ zhuān tū chū sān cùn sì wéi xiāng zhī zé bù néng dēng yǐ zú bù néng xuán kōng yě

近雉堞处以砖凸出三寸，四围镶之，则不能登，以足不能悬空也。

sú wèi zhī zhuān xiàn

俗谓之砖线。

chí zhou piān rán ér xià rú fēi niǎo luò dì zhēn jiàn ér yě

持帚翩然而下，如飞鸟落地，真健儿也。

hòu guāng jí gōng wèi qǔ qī shēng zǐ wén jīn shàng yǒu hòu rén wèi sì fáng diàn zhǒng yún

后光吉公为娶妻生子，闻今尚有后人，为四房佃种云。

mén lián táng mò yǐ yǒu zhī shǔ xīn yín xùn wèi mèng chǎng tí táo fú xīn nián nà yú qìng jiā jié hào cháng chūn èr yǔ shì yě dàn jīn yǐ zhū jiān shū zhī wèi yì ěr

门联唐末已有之，蜀辛寅逊为孟昶题桃符：新年纳余庆，嘉节号长春二语是也，但今以朱笺书之为异耳。

yú xiāng zhāng míng jīng qíng fēng chú xī qián zì tí mén lián yuē sān jiān dōng dǎo xī wāi wū yí gè qiān chuí bǎi liàn rén

余乡张明经晴风，除夕前自题门联曰：三间东倒西歪屋，一个千锤百炼人。

shì yǒu duàn liàn zhě qiú péng xìn fu shū mén lián xìn fu xì shū cǐ èr jù yǔ zhī

适有锻炼者求彭信甫书门联，信甫戏书此二句与之。

liǎng jiā wàng héng duì yǔ jiàn zhě wú bù shī xiào

两家望衡对宇，见者无不失笑。

èr rén běn xīn yǒu bá gòng tóng nián pō qì hòu zuò cǐ jìng chéng xián xì

二人本辛酉拔贡同年，颇契厚，坐此竟成嫌隙。

fán xì wú yì cǐ yì yī duān

凡戏无益，此亦一端。

yòu dǒng qǔ jiāng qián bèi xǐ xié xuè qí xiāng yǒu yǎn jù sòng zàng zhě qǐ qǔ jiāng yú tái shàng tí yī é qǔ jiāng wéi shū diào zhě dà yuè sì zì yī yì chuán wèi kǒu shí zhì cǐ rén zhōng shēn qiè chǐ jǐ wèi qí suǒ gòu xiàn

又董曲江前辈喜谐谑，其乡有演剧送葬者，乞曲江于台上题一额，曲江为书吊者大悦四字，一邑传为口实，致此人终身切齿，几为其所构陷。

hòu qǔ jiāng zì huǐ cháng jǔ yǐ jiè yǒu péng yún

后曲江自悔，尝举以戒友朋云。

dǒng qiū yuán yán yǒu zhāng mǒu zhě shǎo yóu zhōu xiàn mù zhōng nián dù zú zì shàn jí xián jū yǐ shí huā zhǒng zhú zì yú

董秋原言，有张某者，少游州县幕，中年度足自赡，即闲居以莳花种竹自娱。

ǒu wài chū shù rì qí fù bào zú bù jí lín jué xīn héng chàng chàng rú yǒu shī

偶外出数日，其妇暴卒，不及临诀，心恒怅怅如有失。

yī xī dēng xià xíng jiàn bēi xǐ xiāng chí fù yuē zì bèi shè hòu yǒu xiǎo zuì guò dài fā qiǎn suì jī bàn zhì jīn

一夕灯下形见，悲喜相持，妇曰：自被摄后，有小罪过，待发遣，遂羁绊至今。

jīn xìng kān jié de rù lún huí yǐ jù qī shàng shù zài gǎn jūn yì niàn qí yú míng guān lái shì jūn yì sù yuán zhī wèi jǐn yě

今幸勘结，得入轮回，以距期尚数载，感君忆念，祈于冥官，来视君，亦夙缘之未尽也。

suì xiāng qiǎn quǎn rú píng shēng

遂相缱绻如平生。

zì cǐ rén dìng héng lái jī míng zhé qù yàn wǎn zhī yì yǒu jiā rán bù yī yǔ jí jiā shì yì bù shèn wèn ér nǚ

自此人定恒来，鸡鸣辄去，燕婉之意有加，然不一语及家事，亦不甚问儿女。

yuē rén shì áo zá quán xià rén de lí kǔ hǎi bù yù wén zhī yǐ

曰：人世嚣杂，泉下人得离苦海，不欲闻之矣。

yī xī xiān shù kè zhì yǔ yǔ bù shèn dá yuē shǎo chí jūn zì wù ěr

一夕先数刻至，与语不甚答，曰：少迟，君自悟耳。

é yòu yī fù qiān lián rù xíng róng wú èr wéi yī shì chā bié jiàn qián fù jīng fēng

俄又一妇搴帘入，形容无二，惟衣饰差别，见前妇惊碸。

俄又一妇搴帘入，形容无二，惟衣饰差别，见前妇惊砜。

qián fù huà yuē yín guǐ jiǎ xíng mèi rén shén míng bù rǔ róng yě

前妇叱曰：婬鬼假形媚人，神明不汝容也。

hòu fù láng bèi chū mén qù

后妇狼狈出门去。

cǐ fù nǎi wò zhāng qì zhāng chǎng huǎng mò zhī suǒ wéi

此妇乃握张泣，张惝恍莫知所为。

fù yuē fán è guǐ duō tuō míng yǐ qiú shí yín guǐ duō jiǎ xíng yǐ xíng mèi shì jiān líng yǔ wǎng wǎng fēi zhēn

妇曰：凡饿鬼多托名以求食，婬鬼多假形以行媚，世间灵语，往往非真。

cǐ guǐ běn xī shì chāng nǚ chéng jūn sī yì tóu xì ér lái yǐ dào jūn zhī yáng qì shì yǒu tā guǐ gào wǒ gù tóu sù shè gōng lái wèi jūn qū chú

此鬼本西市娼女，乘君思忆，投隙而来，以盗君之陽气，适有他鬼告我，故投诉社公，来为君躯除。

此鬼本西市娼女，乘君思忆，投隙而来，以盗君之阳气，适有他鬼告我，故投诉社公，来为君躯除。

bǐ cǐ shí liàng yǐ shòu chī yǐ

彼此时谅已受笞矣。

wèn jīn zài hé suǒ yuē yǔ jūn běn yǒu zài shì yuán yīn fèng shì wēng gū wài zhí lǐ ér xīn yuàn wàng yù yǒu jí bìng suī bù jì xìng qí sǐ yì bù pò qiè qiú qí shēng wèi shén dào suǒ lù jiàng wèi jūn qiè

问今在何所，曰：与君本有再世缘，因奉事翁姑，外执礼而心怨望，遇有疾病，虽不冀幸其死，亦不迫切求其生，为神道所录，降为君妾。

yòu yīn huái jiā sī fèn yǐ yǔ jī jūn zhì jūn xiōng dì bù shèn mù zài jiàng wèi yìng bì

又因怀挟私愤，以语激君，致君兄弟不甚睦，再降为媵婢。

xū hòu gōng èr shí yú nián shēng jīn shàng fú yóu xū mù jiān yě

须后公二十余年生，今尚浮游墟墓间也。

zhāng qiān yǐn rù wéi yuē yōu míng lù gé kǒng yú yīn qiǎn lái shēng huì le cǐ yuàn ěr

张牵引入帏，曰：幽明路隔，恐于陰谴，来生会了此愿耳。

张牵引入帏，曰：幽明路隔，恐于阴谴，来生会了此愿耳。

wū yè shù shēng ér miè

呜咽数声而灭。

shí zhāng fù mǔ yǐ gù wéi xiōng bié jū nǎi yì xiōng jù shù qí shì yǒu ài rú chū yān

时张父母已故，惟兄别居，乃诣兄具述其事，友爱如初焉。

yǒu lí fù nián wèi èr shí wéi yī zi fu sān sì suì jiā tú sì bì yòu xiān zú shǔ nǎi yì jià

有嫠妇年未二十，惟一子，甫三四岁，家徒四壁，又鲜族属，乃议嫁。

fù sè pō yàn qí biǎo qi mǒu jiá mì qiǎn yī yù shuō zhī yuē wǒ yú lǐ wú qǔ rǔ lǐ rán sī rǔ zhì fèi mián shí rǔ néng tuō yán shǒu zhì ér sī nì yú wǒ měi yuè gěi zī ruò gān zú yǐ shàn mǔ zǐ

妇色颇艳，其表戚某甲密遣一妪说之曰：我于礼无娶汝理，然思汝至废眠食，汝能托言守志，而私昵于我，每月给赀若干，足以赡母子。

liǎng jiā suī gè xiàng hòu wū zé jǐn gé yī qiáng tī ér lái wǎng rén mò néng kuī yě

两家虽各巷，后屋则仅隔一墙，梯而来往，人莫能窥也。

fù huò qí yán suì chū rù rú wài fù

妇惑其言，遂出入如外妇。

rén yí fù hé yǐ zì huó rán wú jì kě jiàn gū yǐ wéi shàng yǒu xù jī ér yǐ

人疑妇何以自活，然无迹可见，姑以为尚有蓄积而已。

jiǔ ér mǒu jiá nú bì xiè qí shì qí zi yòu jí qiǎn jiù wài shú sù zhì shí qī bā yì shāo wén fán yán měi qì jiàn fù bù cóng xiá nì zá zuò fǎn gù shǐ jiàn wén jì dù qí kǒu

久而某甲奴婢泄其事，其子幼，即遣就外塾宿，至十七八，亦稍闻繁言，每泣谏妇不从，狎昵杂坐，反故使见闻，冀杜其口。

zi huì shén suì bái zhòu rù mǒu jiá jiā zì rèn yú xīn chū yú bèi ér yǐ jiè dài bù suí zāo qí qīng bó nù jī zhì shā shǒu yú guān

子恚甚，遂白昼入某甲家，剚刃于心，出于背，而以借贷不遂，遭其轻薄，怒激致杀首于官。

guān lián de qí qíng bǎi jì kāi dǎo zú bù tǔ shí jìng yǐ gù shā lùn dǐ

官廉，得其情，百计开导，卒不吐实，竟以故杀论抵。

xiāng lín āi zhī

乡邻哀之。

hào shì zhě yù yǐ piàn shí biǎo qí mù qǐ wén yú zhū méi yá qián bèi

好事者欲以片石表其墓，乞文于朱梅崖前辈。

méi yá xiān yī xī mèng shì zi róng sè cǎn jǔ duì ér gǒng lì zhì shì jǐng rán yuē shì kě wú zuò yě

梅崖先一夕梦是子，容色惨沮，对而拱立，至是憬然曰：是可毋作也。

bù shū qí shí zé yī xiōng tú ěr wū hū biǎo

不书其实，则一凶徒耳，乌乎表？

shū qí shí zé zhāng xiào zǐ zhī míng shì yǐ shāng xiào zǐ zhī xīn fēi suǒ yǐ tuǒ qí líng yě

书其实则彰孝子之名，适以伤孝子之心，非所以妥其灵也。

suì lì zǔ ba qí shì

遂力阻罢其事。

shì xī yòu mèng qí bài ér qù

是夕又梦其拜而去。

shì zi yě gān yǔn qí shēn yǐ bào fù chóu fù bù zhāng mǔ guò yǐ wèi fù rǔ kě wèi shàn chǔ rén lún zhī biàn yǐ

是子也甘殒其身以报父仇，复不彰母过以为父辱，可谓善处人伦之变矣。

huò yuē zhǎn qí zōng sì zǔ zōng tōng yān hé dài shēng zǐ ér wèi zhī hu

或曰：斩其宗祀，祖宗恫焉，盍待生子而为之乎？

shì zé jiǎng xué zhī jiā zé rén wú yǐ fēi yú zhī suǒ gǎn wén yě

是则讲学之家责人无已，非余之所敢闻也。

xiǎo rén zhī móu wú wǎng bù fú jūn zǐ yě

小人之谋，无往不福君子也。

cǐ yán shì yū ér shí xìn

此言似迂而实信。

li yún jǔ yán qí xiōng xiàn wēi guān guǎng dōng shí wén yī yóu shì xìng yū pì guò lǐng gān yè qīn jiù pō yǒu suǒ huò guī zhuāng fu bèi yī lǚ zhī wài dú yǒu èr jù qiè qí zhòng sì rén nǎi néng yú bù zhī qí hé suǒ xié yě

李云举言，其兄宪威官广东时，闻一游士性迂僻，过岭干谒亲旧，颇有所获，归装袱被衣履之外，独有二巨箧，其重四人乃能舁，不知其何所携也。

yī rì zhì yī huàn zhōu chù liǎng xián xiāng jiē shù yǐ jù shéng káng ér guò

一日，至一换舟处，两舷相接，束以巨绳，扛而过。

hū sì shéng jiē duàn rú rèn jié hōng rán duò bǎn shàng liǎng qiè jiē pò liè dùn zú dào xī jí kāi jiǎn shì zé yī zhù xīn duān yàn yī zhù yīng dé shí yě

忽四绳皆断如刃截，訇然堕板上，两箧皆破裂，顿足悼惜，急开检视，则一贮新端砚，一贮英德石也。

shí qiè zhōng bái jīn yī fēng yuē liù qī shí liǎng zhǐ guǒ yì zhàn fāng niān qǐ shěn shì shī shǒu luò shuǐ zhōng qiàn yú hù méi shuǐ qiú zhī jǐn de xiǎo bàn

石箧中白金一封，约六七十两，纸裹亦绽，方拈起审视，失手落水中，倩渔户没水求之，仅得小半。

fāng ào sàng jiān tóng lái zhōu zǐ jù hè yuē dào wèi cǐ èr qiè xiāng suí yǐ shù rì yǐ àn shàng yǒu rén jiā bù gǎn fā wú zhuì zhuì bù gǎn yán jīn jiàn fēi cái wù yǐ tuò ér sàn yǐ

方懊丧间，同来舟子遽贺曰：盗为此二箧，相随已数日，以岸上有人家不敢发，吾惴惴不敢言，今见非财物，已唾而散矣。

jūn zhēn fú rén zāi yì yīn gōng de shén yòu yě

君真福人哉，抑陰功得神佑也。

君真福人哉，抑阴功得神佑也。

tóng zhōu yī kè sī yǔ yuē qú yǒu hé yīn gōng dàn xīn yǒu yī chī shì ěr

同舟一客私语曰：渠有何陰功，但新有一痴事耳。

同舟一客私语曰：渠有何阴功，但新有一痴事耳。

qú zài yuè rì cháng yǐ bǎi èr shí jīn tuō nì lǚ zhǔ rén mǎi yī qiè yún shì yī nián yú xīn fù pín bù jǔ huǒ gù zhōu yǐ zì huó

渠在粤日，尝以百二十金，托逆旅主人买一妾，云是一年余新妇，贫不举火，故鬻以自活。

dào mén zhī rì qí wēng gū jí sī jù lái sòng jiē léi bìng rú qǐ gài lín rù fáng hù xiāng bào chí tòng kū jué bié

到门之日，其翁姑及磃俱来送，皆羸病如乞丐，临入房，互相抱持痛哭诀别。

yǐ fēn shǒu yóu zhuī shǔ bù gèng xù yǔ méi yù qiáng yè fù rù qí wēng bào shù yuè xiǎo ér xiàng qú kòu shǒu yuē cǐ r shī rǔ shēng sǐ wèi kě zhī qǐ róng qí mǔ zàn yī rǔ qiě yán jīn rì míng rì zài zuò jì

已分手，犹追数步，更絮语，媒妪强曳妇入，其翁抱数月小儿，向渠叩首曰：此儿失乳，生死未可知，乞容其母暂一乳，且延今日，明日再作计。

qú hū yuè rán qǐ yuē wú wèi fù jiàn chū ěr jīn jiàn qíng zhuàng qī dòng xīn pí jí yǐn rǔ fù qù jīn yì bù bì cháng yě

渠忽跃然起，曰：吾谓妇见出耳，今见情状凄动心脾，即引汝妇去，金亦不必偿也。

gǔ jīn rén xiāng qù bù yuǎn féng jīng zhī fù wú qǐ bù néng wéi zāi jìng duì zhòng fén qí quàn

古今人相去不远，冯京之父吾岂不能为哉，竟对众焚其券。

bù zhī nǎi zhǔ rén kuī qí zhōng hòu wěi shì jǐ nǚ yǐ dài zhī tǎng qí jìng nà yòu bié yǒu jiǎo móu yě

不知乃主人窥其忠厚，伪饰己女以绐之，傥其竟纳，又别有狡谋也。

tóng yù jiē zhī qú zhì jīn wèi wù qǐ guǐ shén jí lù wèi yīn gōng yé

同寓皆知，渠至今未悟，岂鬼神即录为陰功耶？

同寓皆知，渠至今未悟，岂鬼神即录为阴功耶？

yòu yī kè yuē shì yīn gōng yě qí shì suī chī qí xīn zé shí chū yú cè yǐn guǐ shén jiàn chá yì jiàn chá qí xīn ér yǐ yǐ jīn rì miǎn huò jí wèi yuán cǐ shì kě yě

又一客曰：是陰功也，其事虽痴，其心则实出于恻隐，鬼神鉴察，亦鉴察其心而已矣，今日免祸，即谓缘此事可也。

又一客曰：是阴功也，其事虽痴，其心则实出于恻隐，鬼神鉴察，亦鉴察其心而已矣，今日免祸，即谓缘此事可也。

bǐ nì lǚ zhǔ rén shàng bù zhī jiū jìng rú hé ěr

彼逆旅主人，尚不知究竟如何耳。

xiān shī yòu dān xiān shēng yún jǔ xiōng yě

先师又聃先生，云举兄也。

wèi yún jǔ yuē wú yǐ cǐ kè zhī lùn wéi rán

谓云举曰：吾以此客之论为然。

yú yòu yì yáo ān gōng yán tián zhàng gēng yě xī zhēng shí

余又忆姚安公言：田丈耕野西征时，

qiǎn píng lǔ lù shǒu bèi li hǔ

遣平鲁路守备李虎，

xié èr qiān zǒng

偕二千总，

jiāng sān bǎi bīng

将三百兵，

chū yóu jiào

出游徼，

cù yù é lǔ tè zì jiàn dào lái

猝遇额鲁特自间道来，

èr qiān zǒng qǐ hǔ yuē zéi mǎ jiàn

二千总启虎曰：贼马健，

tuì zǒu bì wèi suǒ jí

退走必为所及，

qǐng gōng lǜ qián duì è shān kǒu

请公率前队扼山口，

wǒ èr rén lǜ hòu duì zhù zhī

我二人率后队助之。

zéi bù zhī wǒ duō guǎ yóu kě yǐ shǒu

贼不知我多寡，犹可以守。

hǔ yǐ wéi rán lǜ zhòng lì dòu èr qiān zǒng yǐ xiān dùn

虎以为然，率众力斗，二千总已先遁。

gài dài hǔ yǔ zhàn yǐ jī shí kè hǔ bài zé qù yǐ yuǎn yě

盖绐虎与战，以稽时刻，虎败，则去已远也。

hǔ suì zhàn mò hòu yīn qí zi xiān jié rú fù guān

虎遂战殁，后荫其子先捷如父官。

cǐ suī shòu dài ér bài rán shòu dài shì yǐ chéng qí zhōng

此虽受绐而败，然受绐适以成其忠。

gù yuē xiǎo rén zhī móu wú wǎng bù fú jūn zǐ yě

故曰：小人之谋，无往不福君子也。

cǐ yán shì yū ér shí què

此言似迂而实确。