阅微草堂笔记 · 纪昀 · Chapter 15 of 108

卷四·滦阳消夏录四(1)

PinyinModern Translation
Size

wò hǔ shān rén jiàng jī yú tián bái yán jiā zhòng fén xiāng bài dǎo yī kuáng shēng dú yǐ jǐ xié zuò yuē jiāng hú yóu shì liàn shú shǒu fǎ wèi xì ěr qǐ yǒu zhēn xiān rì rì tīng rén hū huàn

卧虎山人降乩于田白岩家,众焚香拜祷,一狂生独倚几斜坐,曰:江湖游士,练熟手法为戏耳,岂有真仙日日听人呼唤。

jī jí shū xià tán shī yuē tí jué jīng qiū bú zhù tí zhāng tái huí shǒu liǔ qī qī huā kāi yǒu yuē cháng kōng duàn yún sàn wú zōng mèng yì mí xiǎo lì tōu dàn jīn qū shù bàn hān xiào quàn yù dōng xī pí pá hái shì dāng nián fǒu wèi wèn xún yáng gū kè qī

乩即书下坛诗曰:𫛸𫛞惊秋不住啼,章台回首柳萋萋,花开有约肠空断,云散无踪梦亦迷,小立偷弹金屈戍,半酣笑劝玉东西,琵琶还似当年否,为问浔阳估客妻。

kuáng shēng dà hài bù jué qū xī

狂生大骇,不觉屈膝。

gài qí shù rì qián mì jì jiù jì zhī zuò wèi jīng cún gǎo zhě yě

盖其数日前密寄旧妓之作,未经存稿者也。

xian yòu pàn yuē cǐ xìng wèi dá dá zé yòu zuò bù fēi yān yǐ cǐ fù jì yǐ cóng liáng jí shì kuī rén guī gé xiāng shān jū shì ǒu zuò yù yán jūn nǎi jiàn zhū shí shì yé

仙又判曰:此幸未达,达则又作步非烟矣,此妇既已从良,即是窥人闺阁,香山居士偶作寓言,君乃见诸实事耶?

dà fán fēng liú jiā huà duō shì dì yù gēn miáo

大凡风流佳话,多是地狱根苗。

zuó jiàn míng guān lù jí gù wú de jì zhī

昨见冥官录籍,故吾得记之。

yè hǎi hóng bō huí tóu shì àn shān rén ráo shé shí jù kǔ xīn xiān shēng wù yà duō yán yě

业海洪波,回头是岸,山人饶舌,实具苦心,先生勿讶多言也。

kuáng shēng hú lì àn páng dài wú rén sè hòu suì yú jí xià shì

狂生鹄立案旁,殆无人色,后岁余即下世。

yú suǒ jiàn fú jī zhě wéi cǐ xian bù tán xiū jiù ér hǎo guī rén guò

余所见扶乩者,惟此仙不谈休咎,而好规人过。

dài líng guǐ zhī gěng jiè zhě yé

殆灵鬼之耿介者耶?

xiān yáo ān gōng sù è yín sì wéi yù cǐ xian bì cháng yī yuē rú cǐ fāng yán jí guǐ yì dāng jìng

先姚安公素恶婬祀,惟遇此仙,必长揖曰:如此方严,即鬼亦当敬。

yáo ān gōng wèi dì shí yù fú jī zhě wèn yǒu wú gōng míng

姚安公未第时,遇扶乩者,问有无功名。

pàn yuē qián chéng wàn lǐ

判曰:前程万里。

yòu wèn dēng dì dāng zài hé nián pàn yuē dēng dì què xū hou yī wàn nián

又问登第当在何年,判曰:登第却须候一万年。

yì wèi huò dāng yóu bié tú jìn shēn

意谓或当由别途进身。

jí guǐ yǐ wàn shòu kē dēng dì fāng wù wàn nián zhī shuō

及癸已万寿科登第,方悟万年之说。

hòu guān yún nán yáo ān fǔ zhī fǔ qǐ yǎng guī suì wèi zài chū

后官云南姚安府知府,乞养归,遂未再出。

bìng qián chéng wàn lǐ zhī shuō yì yàn

并前程万里之说亦验。

dà dǐ huàn shù duō shǒu fǎ jié qiǎo wéi fú jī yī shì zé què yǒu suǒ píng fù

大抵幻术多手法捷巧,惟扶乩一事,则确有所凭附。

rán jiē líng guǐ zhī néng wén zhě ěr

然皆灵鬼之能文者耳。

suǒ chēng mǒu shén mǒu xian gù shǔ jiǎ tuō jí zì chēng mǒu dài mǒu rén zhě kòu yǐ běn jí zhōng shī wén yì duō yún nián yuǎn wàng jì bù néng dá yě

所称某神某仙,固属假托,即自称某代某人者,叩以本集中诗文,亦多云年远忘记,不能答也。

qí fú jī zhī rén yù néng shū zhě zé shū gōng yù néng shī zhě zé shī gōng yù quán bù néng shī néng shū zhě zé suī chéng piān ér chí dùn

其扶乩之人,遇能书者则书工,遇能诗者则诗工,遇全不能诗能书者,则虽成篇而迟钝。

yú shāo néng shī ér bù néng shū cóng xiōng tǎn jū néng shū ér bù néng shī

余稍能诗而不能书,从兄坦居,能书而不能诗。

yú fú jī zé shī mǐn jié ér shū liáo cǎo tǎn jū fú jī zé shū qīng zhěng ér shī qiǎn lǜ

余扶乩则诗敏捷而书潦草,坦居扶乩则书清整而诗浅率。

yú yǔ tǎn jū shí jiē wèi róng xīn

余与坦居,实皆未容心。

gài yì jiè rén zhī jīng shén shǐ néng yùn dòng

盖亦借人之精神,始能运动。

suǒ wèi guǐ bù zì líng dài rén ér líng yě

所谓鬼不自灵,待人而灵也。

shī guī běn kū cǎo xiǔ jiǎ ér néng zhī jí xiōng yì dài rén ér líng ěr

蓍龟本枯草朽甲,而能知吉凶,亦待人而灵耳。

xiān wài zǔ jū wèi hé dōng àn yǒu lóu lín shuǐ bàng yuē dù fān

先外祖居卫河东岸有楼,临水傍,曰度帆。

qí lóu xiàng xī ér lóu zhī xià céng mén nǎi xiàng dōng bié wèi yuàn luò yǔ lóu bù xiāng tōng

其楼向西,而楼之下层,门乃向东,别为院落,与楼不相通。

xiān yǒu pú rén shǐ jǐn jié zhī fù yì yú shì yuàn

先有仆人史锦捷之妇,缢于是院。

gù jiǔ wú rén jū yì wú jiōng yuè

故久无人居,亦无扃钥。

yǒu tóng bì bù zhī shì shì yè bàn yōu huì yú sī wén mén wài lài jī shì rén xíng jù wèi suǒ jiàn fú bù gǎn dòng qiè yú mén xì kuī zhī nǎi yī yì guǐ bù jiē shàng duì yuè wēi tàn

有僮婢不知是事,夜半幽会于斯,闻门外癞积似人行,惧为所见,伏不敢动,窃于门隙窥之,乃一缢鬼步阶上,对月微叹。

èr rén gǔ lì jiē jiāng yú mén nèi bù gǎn chū

二人股栗,皆僵于门内,不敢出。

mén wèi èr rén suǒ jù guǐ yì bù gǎn rù xiāng chí liáng jiǔ yǒu quǎn jiàn guǐ ér fèi qún quǎn wén shēng yì jù fèi

门为二人所据,鬼亦不敢入,相持良久,有犬见鬼而吠,群犬闻声亦聚吠。

yǐ wéi yǒu dào jìng míng zhú chí xiè yǐ wǎng guǐ yǐn ér tóng bì zhī jiān bài bì kuì bù zì róng dài xī yì wǎng shì yuàn yì jué ér jiù sū yòu qián wǎng zhě zài hái qí fù mǔ nǎi yǐ

以为有盗,竟明烛持械以往,鬼隐而僮婢之奸败,婢愧不自容,迨夕亦往是院缢,觉而救苏,又潜往者再,还其父母乃已。

yīn wù guǐ fēi bù gǎn rù shì yě jiāng yǐ bài èr rén zhī jiān shǐ kuì yì yǐ qiú dài yě

因悟鬼非不敢入室也,将以败二人之奸,使愧缢以求代也。

wài zǔ mǔ yuē cǐ fù shēng ér yīn jiǎo sǐ shàng ěr zāi qí chén lún yě gù yi

外祖母曰:此妇生而阴狡,死尚尔哉,其沉沦也固宜。

xiān tài fū rén yuē cǐ bì bù zuò cǐ shì guǐ yì hé zì ér chéng

先太夫人曰:此婢不作此事,鬼亦何自而乘?

qí zuì wèi kě wěi zhī guǐ

其罪未可委之鬼。

xīn tóng fu xiān shēng guān yi yáng zhī xiàn shí yǒu lǎo sǒu tóu dié yuē zuó sù dōng chéng mén wài jiàn yì guǐ wǔ liù zì mén xì ér rù kǒng shì qiú dài

辛彤甫先生官宜阳知县时,有老叟投牒曰:昨宿东城门外,见缢鬼五六,自门隙而入,恐是求代。

qǐ shì yù bǎi xìng pú qiè wù líng nüè zhài fù wù tōng suǒ zhū shì hù ràng wù zhēng dòu zhù guǐ wú suǒ shī qí jì

乞示谕百姓,仆妾勿凌虐,债负勿通索,诸事互让勿争斗,庶鬼无所施其技。

xiān shēng zhèn nù chī ér zhú zhī

先生震怒,笞而逐之。

lǎo sǒu yì bù yuàn huǐ zhì jiē xià fǔ xī yuē xī zāi cǐ wǔ liù mìng bù kě jiù yǐ

老叟亦不怨悔,至阶下拊膝曰:惜哉此五六命,不可救矣。

yuè shù rì chéng nèi bào yì sǐ zhě sì

越数日,城内报缢死者四。

xiān shēng dà hài jí hū lǎo sǒu wèn zhī lǎo sǒu yuē lián rì hūn hūn dōu bù jì yì jīn nǎi zhī céng tóu cǐ dié qǐ de zuì guǐ shén shǐ wǒ shòu chī yé

先生大骇,急呼老叟问之,老叟曰:连日昏昏都不记忆,今乃知曾投此牒,岂得罪鬼神使我受笞耶?

shì shí cǐ shì xuān chuán jiā jiā wèi bèi yì ér huò jiě zhě guǒ èr yī fù wèi gū suǒ nüè gū tòng zì huǐ ài

是时此事喧传,家家为备,缢而获解者果二:一妇为姑所虐,姑痛自悔艾;

yī pò yú bū qiàn zhài zhǔ lì wèi fén quàn jiē dé bù sǐ

一迫于逋欠,债主立为焚券,皆得不死。

nǎi zhī shù suī qián dìng gǒu néng jìn rén lì yì bì yǒu yī èr zhī wǎn huí

乃知数虽前定,苟能尽人力,亦必有一二之挽回。

yòu zhī rén mìng zhì zhòng guǐ shén suī qián zhī qí dāng sǐ gǒu yī xiàn kě jiù yì bì zhuǎn jiè rén lì yǐ jiù zhī

又知人命至重,鬼神虽前知其当死,苟一线可救,亦必转借人力以救之。

gài qì yùn suǒ zhì rú yán dōng fēng xuě tiān dì yì bù dé bù rán

盖气运所至,如严冬风雪,天地亦不得不然。

zhì pī qiú yù xuě xiǎn hù bì fēng zé tīng zhū rén shì bù jīn qí zì wèi

至披裘御雪,藓户避风,则听诸人事,不禁其自为。

xiàn xiàn shǐ mǒu yì qí míng

献县史某,佚其名。

wéi rén bù jū xiǎo jié ér luò luò yǒu zhí qì shì wò chuò zhě miè rú yě

为人不拘小节,而落落有直气,视龌龊者蔑如也。

ǒu cóng bó chǎng guī jiàn cūn mín fū fù zǐ mǔ xiāng bào qì

偶从博场归,见村民夫妇子母相抱泣。

qí lín rén yuē wèi qiàn háo jiā zhài zhōu fù yǐ cháng fū fù gù xiāng de zi yòu wèi lí rǔ dāng qì zhī qù gù bēi ěr

其邻人曰:为欠豪家债,鬻妇以偿,夫妇故相得,子又未离乳,当弃之去,故悲耳。

shǐ wèn suǒ qiàn jǐ hé yuē sān shí jīn

史问所欠几何,曰:三十金;

suǒ zhōu jǐ hé yuē wǔ shí jīn yú rén wèi qiè

所鬻几何,曰:五十金与人为妾;

wèn kě shú hu

问可赎乎?

yuē quàn fu chéng jīn shàng wèi fù hé bù kě shú

曰:券甫成金尚未付,何不可赎。

jí chū bó chǎng suǒ de qī shí jīn shòu zhī yuē sān shí jīn cháng zhài sì shí jīn chí yǐ móu shēng wù zài zhōu yě

即出博场所得七十金授之,曰:三十金偿债,四十金持以谋生,勿再鬻也。

fū fù dé shǐ shén pēng jī liú yǐn jiǔ hān fu bào r chū yǐ mù shì fù yì lìng jiàn zhěn yǐ bào

夫妇德史甚,烹鸡留饮,酒酣,夫抱儿出,以目示妇,意令荐枕以报。

fù hàn zhī

妇颔之。

yǔ shāo xiá shǐ zhèng sè yuē shǐ mǒu bàn shì wèi dào bàn shì wèi bǔ yì shā rén céng bù zhǎ yǎn

语稍狎,史正色曰:史某半世为盗,半世为捕役,杀人曾不眨眼。

ruò wēi jí zhōng wū rén fù nǚ zé shí bù néng wèi

若危急中污人妇女,则实不能为。

yǐn dàn qì diào bì jìng qù bù gēng yī yán

饮啖讫,掉臂径去,不更一言。

bàn yuè hòu suǒ jū cūn yè huǒ shí qiū huò fāng bì jiā jiā wū shàng wū xià chái cǎo jiē mǎn máo yán shú lí sī xū sì miàn jiē liè yàn dù bù néng chū yǔ qī zǐ míng zuò dài sǐ

半月后所居村夜火,时秋获方毕,家家屋上屋下柴草皆满,茅檐秫篱,斯须四面皆烈焰,度不能出,与妻子瞑坐待死。

huǎng hū wén wū shàng yáo hū yuē dōng yuè yǒu jí dié shǐ mǒu yī jiā bìng chú míng

恍惚闻屋上遥呼曰:东岳有急牒,史某一家并除名。

yīng rán yǒu shēng hòu bì bàn yí

撄`然有声,后壁半圯。

nǎi zuǒ qiè qī yòu bào zǐ yī yuè ér chū ruò yǒu yì zhī zhě

乃左挈妻右抱子,一跃而出,若有翼之者。

huǒ xī hòu jì yī cūn zhī zhōng xián sǐ zhě jiǔ

火熄后计一村之中,癎死者九。

lín lǐ jiē hé zhǎng yuē zuó shàng qiè xiào rǔ chī bù yì qī shí jīn nǎi shú sān mìng

邻里皆合掌曰:昨尚窃笑汝痴,不意七十金乃赎三命。

yú wèi cǐ shì yòu yú sī mìng juān jīn zhī gōng shí zhī sì jù sè zhī gōng shí zhī liù

余谓此事佑于司命,捐金之功十之四,拒色之功十之六。

yáo ān gōng guān xíng bù rì dé shèng mén wài yǒu qī rén tóng háng jié jiù bǔ zhě wǔ yǐ

姚安公官刑部日,德胜门外有七人同行劫,就捕者五矣。

wéi wáng wǔ jīn dà yá èr rén wèi huò

惟王五金大牙二人未获。

wáng wǔ táo zhì yǐn xiàn lù zǔ shēn gōu wéi xiǎo qiáo kě tōng yī rén yǒu jiàn niú nù mù dāng dào wò jìn zhé fèn chù tuì mì bié tú nǎi cù yǔ luó zhě yù

王五逃至瘾县,路阻深沟,惟小桥可通一人,有健牛怒目当道卧,近辄奋触,退觅别途,乃猝与逻者遇;

jīn dà yá táo zhì qīng hé qiáo běi yǒu mù tóng qū èr niú jǐ pū ní zhōng nù ér jué dòu

金大牙逃至清河,桥北有牧童驱二牛挤仆泥中,怒而角斗。

qīng hé qù jīng jìn yǒu shí zhī zhě gào lǐ xū fù sòng guān

清河去京近,有识之者,告里胥缚送官。

èr rén jiē huí mín jiē yè tú niú ér jiē yǐ niú bài qǐ fēi zǎi gē cǎn kù suī chù shòu yì hán yuàn dú lì qì suǒ píng jiè qí tóng lèi yǐ bào zāi

二人皆回民,皆业屠牛,而皆以牛败,岂非宰割惨酷,虽畜兽亦含怨毒,厉气所凭,借其同类以报哉?

bù rán yù niú chù pū yóu shì lǐ zhī cháng

不然,遇牛触仆,犹事理之常。

wú gù ér dāng qiáo shuí shǐ zhī yě

无故而当桥,谁使之也?

sòng méng quán yán sūn é shān xiān shēng cháng wò bìng gāo yóu zhōu zhōng hū sì sàn bù dào àn shàng yì shū shuǎng shì é yǒu rén dǎo zhī xíng

宋蒙泉言,孙峨山先生尝卧病高邮舟中,忽似散步到岸上,意殊爽适,俄有人导之行。

huǎng hū wàng suǒ yǐ yì bù wèn suí qù zhì yī jiā mén jìng shén huá jié jiàn rù nèi shì jiàn shǎo fù fāng zuò rù yù tuì bì qí rén bèi hòu fǔ yī zhǎng yǐ hūn rán wú zhī jiǔ ér jiàn xǐng

恍惚忘所以,亦不问,随去至一家,门径甚华洁,渐入内室,见少妇方坐蓐,欲退避,其人背后拊一掌,已昏然无知,久而渐醒。

zé xíng yǐ suō xiǎo běng zhì jǐn qiǎng zhōng zhī wèi zhuǎn shēng yǐ wú kě nài hé

则形已缩小,绷置锦襁中,知为转生,已无可奈何。

yù yǒu yán zé jué hán qì zì xìn mén rù zhé jìn bù néng chū huán shì shì zhōng jǐ tà qì wán jí duì lián shū huà jiē liǎo liǎo

欲有言,则觉寒气自囟门入,辄噤不能出,环视室中几榻器玩,及对联书画,皆了了。

zhì sān rì bì bào zhī yù shī shǒu zhuì dì fù hūn rán wú zhī xǐng zé réng wò zhōu zhōng

至三日,婢抱之浴,失手坠地,复昏然无知,醒则仍卧舟中。

jiā rén yún qì jué yǐ sān rì yǐ sì zhī róu ruǎn xīn gé shàng wēn bù gǎn liǎn ěr

家人云气绝已三日,以四肢柔软,心膈尚温,不敢敛耳。

xiān shēng jí qǔ piàn zhǐ shū suǒ jiàn wén qiǎn shǐ yóu mǒu lù sòng zhì mǒu mén zhōng gào yǐ wù guò tà bì

先生急取片纸,疏所见闻,遣使由某路送至某门中,告以勿过挞婢。

nǎi xú wèi jiā rén bèi yán

乃徐为家人备言。

shì rì jí jí yù jìng wǎng shì jiā jiàn bì ǎo jiē rú jiù shi

是日疾即愈,径往是家,见婢媪皆如旧识。

zhǔ rén lǎo wú zi xiāng duì wǎn tàn chēng yì ér yǐ

主人老无子,相对惋叹称异而已。

jìn mèng tōng zhèng jiàn xī yì yǒu shì shì yì jì qí dào lù mén hù fǎng zhī guǒ shì rì shēng r jí sǐ

近梦通政鉴溪亦有是事,亦记其道路门户,访之,果是日生儿即死。

qǐng zài zhí lú tú gé xué shí quán yán qí zhuàng shén xī

顷在直庐,图阁学时泉言其状甚悉。

dà dǐ yǔ é shān xiān shēng suǒ yán xiāng lèi wéi é shān xiān shēng jì wǎng bù jì fǎn jiàn xī zé wǎng fǎn jù fēn míng

大抵与峨山先生所言相类,惟峨山先生记往不记返,鉴溪则往返俱分明。

qiě tú zhōng yù qí xiān wáng fū rén dào jiā rù shì shí jiàn fū rén yǔ nǚ gòng zuò wèi xiǎo yì ěr

且途中遇其先亡夫人到家,入室时见夫人与女共坐,为小异耳。

àn lún huí zhī shuō rú zhě suǒ pì ér shí zé wǎng wǎng yǒu zhī

案轮回之说,儒者所辟,而实则往往有之。

qián yīn hòu guǒ lǐ zì bù wū

前因后果,理自不诬。

wéi èr gōng zàn rù lún huí xuán guī běn tǐ wú gù xiàn cǐ pào yǐng zé bù kě yǐ lǐ tuī

惟二公暂入轮回,旋归本体,无故现此泡影,则不可以理推。

liù hé zhī wài shèng rén cún ér bù lùn quē suǒ yí kě yǐ

六合之外,圣人存而不论,阙所疑可矣。

zài cóng bó càn chén gōng yán nǎng yǒu xiàn lìng yù shā rén yù bù néng jué màn yán rì zhòng

再从伯灿臣公言:曩有县令,遇杀人狱不能决,蔓延日众。

nǎi qí mèng chéng huáng cí

乃祈梦城隍祠。

mèng shén yǐn yī guǐ shǒu dài cí àng àng zhōng zhǒng zhú shí yú gān qīng cuì kě ài

梦神引一鬼,首戴磁盎,盎中种竹十余竿,青翠可爱。

jué ér jiǎn àn zhōng yǒu xìng zhù zhě zhù zhú yīn tóng yì bì shì yě

觉而检案中有姓祝者,祝竹音同,意必是也。

qióng zhì yì wú jì

穷治亦无迹;

yòu jiǎn àn zhōng yǒu míng jié zhě sī niàn yuē zhú yǒu jié bì shì yě qióng zhì yì wú jì

又检案中有名节者,私念曰竹有节必是也,穷治亦无迹。

rán èr rén zhě jiǔ sǐ yī shēng yǐ

然二人者九死一生矣。

jì wú fù zhī nǎi yǐ yí yù shàng qǐng bié jī shā rén zhě zú yì bù dé

计无复之,乃以疑狱上请别缉杀人者,卒亦不得。

fu yí yù xū xīn yán jū huò kě de zhēn qíng

夫疑狱,虚心研鞫,或可得真情。

dǎo shén qí mèng zhī shuō bù guò shè fú yú mín dài zhī tǔ shí ěr

祷神祈梦之说,不过慑伏愚民,绐之吐实耳。

ruò yǐ mèng mèi zhī huǎng hū jiā yǐ shè fù zhī chuǎi cè jù wèi xìn yàn xiān bù miù yǐ

若以梦寐之恍惚,加以射复之揣测,据为信谳,鲜不谬矣。

gǔ lái qí mèng duàn yù zhī shì yú wèi jiē shì hòu zhī fù huì yě

古来祈梦断狱之事,余谓皆事后之附会也。

yōng zhèng rén zǐ liù yuè yè dà léi yǔ xiàn xiàn chéng xi yǒu cūn mín wèi léi jī

雍正壬子六月,夜大雷雨,献县城西有村民为雷击。

xiàn lìng míng gōng shèng wǎng yàn chì guān liǎn yǐ

县令明公晟往验,饬棺敛矣。

yuè bàn yuè yú hū jū yī rén xùn zhī yuē ěr mǎi huǒ yào hé wéi

越半月余,忽拘一人讯之曰:尔买火药何为?

yuē yǐ qǔ niǎo

曰:以取鸟。

jí yuē yǐ chòng jī què shǎo bù guò shù qián duō zhì liǎng xǔ zú yī rì yòng yǐ

诘曰:以铳击雀,少不过数钱,多至两许,足一日用矣。

ěr mǎi èr sān shí jīn hé yě

尔买二三十斤何也?

yuē bèi duō rì zhī yòng

曰:备多日之用。

yòu jí yuē ěr mǎi yào wèi mǎn yī yuè jì suǒ yòng bù guò yī èr jīn qí yú jīn zhù hé chǔ

又诘曰:尔买药未满一月,计所用不过一二斤,其余今贮何处?

qí rén cí qióng xíng jū zhī guǒ de yīn jiān móu shā zhuàng yǔ fù bìng fú fǎ

其人词穷,刑鞫之,果得因奸谋杀状,与妇并伏法。

huò wèn hé yǐ zhī wèi cǐ rén

或问何以知为此人?

yuē huǒ yào fēi shù shí jīn bù néng wěi wèi léi hé yào bì yǐ liú huáng

曰:火药非数十斤不能伪为雷,合药必以硫磺。

jīn fāng shèng xià fēi nián jié fàng bào zhú shí mǎi liú huáng zhě kě shǔ wú yīn shǐ rén zhì shì chá mǎi liú huáng zhě shuí duō jiē yuē mǒu jiang

今方盛夏,非年节放爆竹时,买硫磺者可数,吾阴使人至市察买硫磺者谁多,皆曰某匠。

yòu yīn chá mǒu jiang mài yào yú hé rén jiē yuē mǒu rén shì yǐ zhī zhī

又阴察某匠卖药于何人,皆曰某人,是以知之。

yòu wèn hé yǐ zhī léi wèi wěi zuò

又问何以知雷为伪作。

yuē léi jī rén zì shàng ér xià bù liè dì

曰:雷击人,自上而下,不裂地。

qí huò huǐ wū yì zì shàng ér xià

其或毁屋,亦自上而下。

jīn shàn cǎo wū liáng jiē fēi qǐ tǔ kàng zhī miàn yì jiē qù zhī huǒ cóng xià qǐ yǐ

今苫草、屋梁皆飞起,土炕之面亦揭去,知火从下起矣。

yòu cǐ dì qù chéng wǔ liù lǐ léi diàn xiāng tóng shì yè léi diàn suī xùn liè rán jiē pán rào yún zhōng wú xià jī zhī zhuàng shì yǐ zhī zhī

又此地去城五六里,雷电相同,是夜雷电虽迅烈,然皆盘绕云中,无下击之状,是以知之。

ěr shí qí fù xiān guī níng nán yǐ yán wèn gù bì xiān de shì rén ér hòu fù kě jū

尔时其妇先归宁,难以研问,故必先得是人,而后妇可鞫。

cǐ lìng kě wèi míng chá yǐ

此令可谓明察矣。

gē tài pú xiān zhōu yán qián lóng wù chén hé jiān xī mén wài qiáo shàng léi zhèn yī rén sǐ

戈太仆仙舟言,乾隆戊辰,河间西门外桥上,雷震一人死。

duān guì bù pū shǒu qíng yī zhǐ guǒ léi huǒ fú jiān yàn zhī jiē pī shuāng

端跪不仆,手擎一纸裹,雷火弗间,验之皆砒霜。

mò míng qí gù é qí qī wén xìn zhì jiàn zhī bù kū yuē zǎo zhī yǒu cǐ hèn qí wǎn yǐ

莫明其故,俄其妻闻信至,见之不哭,曰:早知有此,恨其晚矣。

shì cháng gòu suì lǎo mǔ zuó hū méng è niàn yù shì pī shuāng dú mǔ sǐ wú qì jiàn yī yè bù cóng yě

是尝诟谇老母,昨忽萌恶念,欲市砒霜毒母死,吾泣谏一夜,不从也。

zài cóng xiōng xù shēng yán cūn nán jiù yǒu hú nǚ duō mèi shào nián

再从兄旭升言,村南旧有狐女,多媚少年。

suǒ wèi èr gū niáng zhě shì yě

所谓二姑娘者是也。

zú rén mǒu yì nǐ shēng zhì zhī wèi yán yě

族人某意拟生致之,未言也。

yī rì yú fèi pǔ jiàn měi nǚ yí qí jí shì

一日,于废圃见美女,疑其即是。

xì gē yàn qǔ xīn rán liú pàn

戏歌艳曲,欣然流盼。

zhé cǎo huā zhì qí qián

折草花掷其前。

fāng fǔ shí hū què lì shù bù wài yuē jūn yǒu è niàn yú pò yuán jìng qù

方俯拾,忽却立数步外,曰:君有恶念,逾破垣竟去。

hòu yǒu èr shēng dú shū dōng yuè miào sēng fáng yī jū nán shì yǔ zhī nì

后有二生读书东岳庙僧房,一居南室,与之昵;

yī jū běi shì wú dǔ yě

一居北室,无睹也。

nán shì shēng cháng guài qí yàn zhì xì zhī yuē zuǒ yì fú qiū xiù yòu pāi hóng yá jiān yé

南室生尝怪其晏至,戏之曰:左挹浮丘袖,右拍洪崖肩耶?

hú nǚ yuē jūn bù yǐ yì lèi jiàn báo gù wèi yuè jǐ zhě róng běi shì shēng xīn rú mù shí wú ān gǎn jìn

狐女曰:君不以异类见薄,故为悦己者容,北室生心如木石,吾安敢近?

nán shì shēng yuē hé bù dēng qiáng yī kuī wèi bì jí sān nián bù xǔ

南室生曰:何不登墙一窥,未必即三年不许。

rú shǐ gǎi jié yì miǎn zuò chéng yī chuān miàn xiàng rén

如使改节,亦免作程伊川面向人。

hú nǚ yuē cí shí wéi kě yǐn zhēn

狐女曰:磁石惟可引针。

rú qì lèi bù tóng jí yǐn zhī bù dòng

如气类不同,即引之不动。

wú duō shì tú qǔ rǔ yě

无多事,徒取辱也。

shí tóng shì yáo ān gōng cè yáo ān gōng yuē xiàng yì wén cǐ qí shì zài shùn zhì mò nián

时同侍姚安公侧,姚安公曰:向亦闻此,其事在顺治末年。

jū běi shì zhě shì shì zú zǔ léi yáng gōng léi yáng yī lǎo fù bǎng bā bǐ yǐ wài wú cùn cháng zhǐ xīn dì piáo chéng jí hú bù gǎn jìn

居北室者,似是族祖雷阳公,雷阳一老副榜,八比以外无寸长,只心地朴诚,即狐不敢近。

zhī wèi yāo mèi suǒ huò zhě jiē xié niàn xiān méng ěr

知为妖魅所惑者,皆邪念先萌耳。

xiān tài fū rén wài jiā cáo shì yǒu ǎo néng shì guǐ

先太夫人外家曹氏,有媪能视鬼。

wài zǔ mǔ guī níng shí yǔ lùn míng shì ǎo yuē zuó yú mǒu jiā jiàn yī guǐ kě wèi chī jué

外祖母归宁时,与论冥事,媪曰:昨于某家见一鬼,可谓痴绝。

rán qíng zhuàng kě lián yì shǐ rén xīn pí qī dòng

然情状可怜,亦使人心脾凄动。

guǐ míng mǒu

鬼名某,

zhù mǒu cūn

住某村,

jiā yì xiǎo kāng

家亦小康,

sǐ shí nián èr shí qī bā

死时年二十七八,

chū sǐ bǎi rì hòu

初死百日后,

fù yāo wǒ xiāng bàn

妇邀我相伴,

jiàn qí héng zuò yuàn zhōng dīng xiāng shù xià

见其恒坐院中丁香树下,

huò wén fù kū shēng

或闻妇哭声,

huò wén ér tí shēng

或闻儿啼声,

huò wén xiōng sǎo yǔ fù gòu suì shēng

或闻兄嫂与妇诟谇声,

suī yáng qì bī shuò bù néng jìn

虽阳气逼烁不能近,

rán bì cè ěr chuāng wài qiè tīng

然必侧耳窗外窃听,

qī cǎn zhī sè kě jū

凄惨之色可掬。

hòu jiàn méi shuò zhì fù fáng è rán jīng qǐ zhāng shǒu zuǒ yòu gù

后见媒妁至妇房,愕然惊起,张手左右顾。

hòu wén yì bù chéng shāo yǒu xǐ sè

后闻议不成,稍有喜色。

jì ér méi shuò zài zhì lái wǎng xiōng sǎo yǔ fù chù zé bēn zǒu suí zhī huáng huáng rú yǒu shī

既而媒妁再至,来往兄嫂与妇处,则奔走随之,皇皇如有失。

sòng pìn zhī rì zuò shù xià mù zhí shì fù fáng lèi cén cén rú yǔ

送聘之日,坐树下,目直视妇房,泪涔涔如雨。

zì shì fù měi chū rù zhé suí qí hòu juàn liàn zhī yì gèng dǔ

自是妇每出入,辄随其后,眷恋之意更笃。

jià qián yī xī fù zhěng shù lián jù fù pái huái yán wài huò yǐ zhù qì huò tān shǒu rú yǒu sī shāo wén fáng nèi sou shēng zhé cóng xì sī kuī

嫁前一夕,妇整束奁具,复徘徊檐外,或倚柱泣,或瘫首如有思,稍闻房内嗽声,辄从隙私窥。

yíng yíng zhě chè yè

营营者彻夜。

wú tài xī yuē chī guǐ hé bì rú shì

吾太息曰:痴鬼何必如是。

ruò fú wén yě

若弗闻也。

qǔ zhě rù bǐng huǒ qián xíng bì lì qiáng yú réng qiáo shǒu wàng fù wú xié fù chū huí gù jiàn qí yuǎn yuǎn suí zhì qǔ zhě jiā wèi mén wèi suǒ zǔ qǐ sǎng āi qǐ nǎi de rù

娶者入,秉火前行,避立墙隅,仍翘首望妇,吾偕妇出回顾,见其远远随至娶者家,为门尉所阻,稽颡哀乞,乃得入。

rù zé nì qiáng yú wàng fù xíng lǐ níng lì rú zuì zhuàng

入则匿墙隅,望妇行礼,凝立如醉状。

fù rù fáng shāo shāo jìn chuāng

妇入房,稍稍近窗。

qí zhuàng yī rú zhěng shù lián jù shí

其状一如整束奁具时。

zhì miè zhú jiù qǐn shàng bù qù

至灭烛就寝,尚不去。

wèi zhōng diān shén suǒ qū nǎi láng bèi chū

为中癫神所驱,乃狼狈出。

shí wú yǐ fù zhǔ guī shì r yì suí zhī fǎn jiàn qí zhí rù fù shì fán fù suǒ zuò chù mián chù yī yī shì dào

时吾以妇嘱归视儿,亦随之返,见其直入妇室,凡妇所坐处、眠处,一一视到。

é wén r suǒ mǔ tí qū chū huán rào r sì zhōu yǐ liǎng shǒu xiāng wò zuò wú kě nài hé zhuàng

俄闻儿索母啼,趋出环绕儿四周,以两手相握,作无可奈何状。

é sǎo chū tà r yī zhǎng biàn dùn zú fǔ xīn yáo zuò qiè chǐ zhuàng wú shì zhī

俄嫂出,挞儿一掌,便顿足拊心,遥作切齿状,吾视之

bù rěn nǎi jìng guī bù zhī qí hòu rú hé yě

不忍,乃迳归,不知其后如何也。

hòu wú sī wéi fù shù fù niè chǐ zì huǐ

后吾私为妇述,妇啮齿自悔。

lǐ yǒu shǎo guǎ yì jià zhě wén shì shì yǐ sǐ zì shì yuē wú bù rěn shǐ wáng zhě zuò shì zhuàng

里有少寡议嫁者,闻是事,以死自誓曰:吾不忍使亡者作是状。

jiē hū

唉!

jūn zǐ yì bù fù rén bù yǐ shēng sǐ yǒu yì yě

君子义不负人,不以生死有异也。

xiǎo rén wú wǎng bù fù rén yì bù yǐ shēng sǐ yǒu yì yě

小人无往不负人,亦不以生死有异也。

cháng rén zhī qíng zé rén zài ér qíng zài rén wáng ér qíng wáng ěr

常人之情,则人在而情在,人亡而情亡耳。

gǒu yī niàn sǐ zhě zhī qíng zhuàng wèi cháng bù qī rán gǎn yě

苟一念死者之情状,未尝不戚然感也。

rú zhě jiàn chǎn dú zhī qiú fù yāo wàng zhī zī huò suì lěi lěi chí wú guǐ zhī lùn shī xiān wáng shén dào shè jiào zhī shēn xīn

儒者见谄渎之求福,妖妄之滋惑,遂累累持无鬼之论,失先王神道设教之深心。

tú shǐ yú fū yú fù hàn rán yī wú suǒ gù jì shàng bù rú cǐ lǐ yù zhī yán wèi dòng rén shēng sǐ zhī gǎn yě

徒使愚夫愚妇,悍然一无所顾忌,尚不如此里妪之言,为动人生死之感也。

✦ You read 卷四·滦阳消夏录四(1)

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.