liù hé yǐ wài shèng rén cún ér bù lùn
六合以外，圣人存而不论。
rán liù hé zhī zhōng shí yì yǒu bù néng lùn zhě
然六合之中，实亦有不能论者。
rén zhī sǐ yě rú rú zhě zhī lùn zé hún shēng pò jiàng yǐ ěr
人之死也，如儒者之论，则魂升魄降已耳；
jí rú fó shì zhī lùn guǐ yì shōu lù yú míng sī bù néng zài zhì rén shì yě
即如佛氏之论，鬼亦收录于冥司，不能再至人世也；
ér shì yǒu huí shà zhī shuō
而世有回煞之说。
yōng sú shù shì yòu yǒu yī shū néng xiān zhī qí rì chén shí kè yǔ suǒ qù zhī fāng xiàng cǐ yì dàn wàng zhī zhì yǐ
庸俗术士，又有一书，能先知其日辰时刻，与所去之方向，此亦诞妄之至矣。
rán yú cháng yú gé yuàn lóu chuāng zhōng yáo jiàn qí qù rú bái yān yī dào chū yú zào tū zhī zhōng rǎn rǎn xiàng xī nán ér méi
然余尝于隔院楼窗中，遥见其去，如白烟一道，出于灶突之中，冉冉向西南而没。
yǔ suǒ tuī shí kè fāng xiàng wú yī chà yě
与所推时刻方向无一差也。
yòu cháng liǎng cì shǒu zì qǐ yuè dì shì bù huī zhī chù shǒu jì zú jì wǎn rán yǔ shēng shí wú èr suǒ qīn jiē néng biàn shí zhī
又尝两次手自启钥，谛视布灰之处，手迹足迹，宛然与生时无二，所亲皆能辨识之。
shì hé shuō yú
是何说欤？
huò fú yǒu mìng sǐ shēng yǒu shù suī shèng xián bù néng yǔ zào wù zhēng ér shì yǒu gǔ dú yǎn mèi zhī shù míng zài yú xíng lǜ gǔ dú yú wèi jiàn yǎn mèi zé shù jiàn zhī
祸福有命，死生有数，虽圣贤不能与造物争，而世有蛊毒魇魅之术，明载于刑律，蛊毒余未见，魇魅则数见之。
wéi shì shù zhě bù guò gǔ zhě wū zhě yǔ tǔ mù zhī gōng
为是术者，不过瞽者巫者与土木之工。
rán shí néng huò fú sǐ shēng rén lì lì yǒu yàn
然实能祸福死生人，历历有验。
shì tiān dì guǐ shén zhī quán rèn qí bō nòng wú jì yě
是天地鬼神之权，任其播弄无忌也。
yòu hé shuō yú
又何说欤？
qí zhōng bì yǒu lǐ yān dàn rén bù néng zhī ěr
其中必有理焉，但人不能知耳。
sòng rú yú lǐ bù kě jiě zhě jiē yì duàn yǐ wéi wú shì shì wú nǎi jiāo zhù gǔ sè hu
宋儒于理不可解者皆臆断，以为无是事，毋乃胶柱鼓瑟乎？
li yòu dān xiān shēng yuē sòng rú jù lǐ tán tiān
李又聃先生曰：宋儒据理谈天，
zì wèi qióng zào huà yīn yáng zhī běn
自谓穷造化阴阳之本，
yú rì yuè wǔ xīng
于日月五星，
yán zhī záo záo
言之凿凿，
rú zhǐ zhū zhǎng
如指诸掌，
rán sòng lì lǚ biàn ér yù chà
然宋历屡变而愈差，
zì guō shǒu jìng yǐ hòu
自郭守敬以后，
yàn yǐ shí cè
验以实测，
zhèng yǐ jiāo shí
证以交食，
shǐ zhī lián luò guān mǐn
始知濂洛关闽，
yú cǐ shì quán rán wèi jiě
于此事全然未解。
jí kāng jié zuì tōng shù xué yì jǐn yǐ jī ǒu fāng yuán chuǎi mó yǐng xiǎng shí fēi cóng tuī bù ér zhī
即康节最通数学，亦仅以奇偶方圆，揣摩影响，实非从推步而知。
fàng chí lùn mí gāo mí bù miǎn yǐng shū yān shuō
放持论弥高，弥不免郢书燕说。
fu qī zhèng yùn xíng yǒu xíng kě jù shàng bù néng yì duàn yǐ lǐ kuàng hū tài jí xiān tiān qiú zhū wú xíng zhī zhōng zhě zāi
夫七政运行，有形可据，尚不能臆断以理，况乎太极先天求诸无形之中者哉？
xiān shèng yǒu yán jūn zǐ yú bù zhī gài quē rú yě
先圣有言，君子于不知盖阙如也。
nǚ wū hǎo ǎo cūn fù zhī jiǎo xiá zhě yě
女巫郝媪，村妇之狡黠者也。
yú yòu shí yú cāng zhōu lǚ shì gū mǔ jiā jiàn zhī zì yán hú shén fù qí tǐ yán rén xiū jiù fán rén jiā xì wù yī yī zhōu zhī gù xìn zhī zhě shén zhòng
余幼时于沧州吕氏姑母家见之，自言狐神附其体，言人休咎，凡人家细务，一一周知，故信之者甚众。
shí zé bù sàn tú dǎng jié jiāo bì ǎo dài wéi cì tàn yǐn shì yǐ shòu qí qī
实则布散徒党，结交婢媪，代为刺探隐事，以售其欺。
cháng yǒu yùn fù wèn suǒ shēng nán nǚ hǎo xǔ yǐ nán hòu nǎi shēng nǚ fù jí yǐ shén yǔ wú yàn
尝有孕妇，问所生男女，郝许以男，后乃生女，妇诘以神语无验。
hǎo chēn mù yuē rǔ běn yīng shēng nán mǒu yuè mǒu rì rǔ mǔ jiā kuì bǐng èr shí rǔ yǐ qí liù gōng wēng gū nì qí shí sì zì shí míng sī zé rǔ bù xiào zhuǎn nán wèi nǚ rǔ shàng bù wù yé
郝嗔目曰：汝本应生男，某月某日，汝母家馈饼二十，汝以其六供翁姑，匿其十四自食，冥司责汝不孝，转男为女，汝尚不悟耶？
fù bù zhī cǐ shì xiān wèi suǒ zhēn suì huáng hài fú zuì
妇不知此事先为所侦，遂惶骇伏罪。
qí qiǎo yú yuán shì jiē lèi cǐ
其巧于缘饰皆类此。
yī rì fāng fén xiāng zhào shén hū duān zuò lǎng yán yuē wú nǎi zhēn hú shén yě wú bèi suī yú rén zá chǔ shí gè zì fú qì liàn xíng qǐ kěn yǔ xiāng lǐ lǎo yù wèi yuán yù rén jiā suǒ shì
一日方焚香召神，忽端坐朗言曰：吾乃真狐神也，吾辈虽于人杂处，实各自服气炼形，岂肯与乡里老妪为缘，预人家琐事？
cǐ yù yīn móu bǎi chū yǐ yāo wàng liǎn cái nǎi tuō qí míng yú wú bèi gù jīn rì zhēn fù qí tǐ shǐ gòng zhī qí jiān
此妪阴谋百出，以妖妄敛财，乃托其名于吾辈，故今日真附其体，使共知其奸。
yīn lǚ shù qí yǐn è qiě bìng jǔ qí tú dǎng xìng míng yǔ qì hǎo huò rán rú mèng xǐng láng bèi dùn qù
因缕数其隐恶，且并举其徒党姓名，语讫，郝霍然如梦醒，狼狈遁去。
hòu mò zhī suǒ zhōng
后莫知所终。
shì jī zhī mǔ chén ǎo yán gāo chuān yǒu gài zhě yǔ mǔ qī jū yī pò miào zhōng
侍姬之母沈媪，言高川有丐者，与母妻居一破庙中。
gài xià yuè shi mài dòu yú zhǔ qī mò miàn yǐ gōng mǔ qī nì qí hǎo miàn yǐ cū miàn xiè huì shuǐ zuò bǐng yǔ mǔ shí shì xī dà léi yǔ hēi àn zhōng qī hū áo rán yī shēng gài qǐ shì zhī zé yǒu jù shé zì kǒu rù niè qí xīn sǐ yǐ
丐夏月拾麦斗余，嘱妻磨面以供母，妻匿其好面，以粗面泄秽水，作饼与母食，是夕大雷雨，黑暗中妻忽嗷然一声，丐起视之，则有巨蛇自口入，啮其心死矣。
gài fā ér mái zhī chén ǎo qīn jiàn shé wěi chuí qí xiōng yì jiān zhǎng èr chǐ yú yún
丐发而埋之，沈媪亲见蛇尾垂其胸臆间，长二尺余云。
yǒu liǎng shú shī lín cūn jū jiē yǐ dào xué zì rèn
有两塾师邻村居，皆以道学自任。
yī rì xiāng yāo huì jiǎng shēng tú shì zuò zhě shí yú rén fāng biàn lùn xìng tiān pōu xī lǐ yù yán cí zhèng sè rú duì shèng xián
一日相邀会讲，生徒侍坐者十余人，方辩论性天，剖析理欲，严词正色，如对圣贤。
hū wēi fēng sà rán chuī piàn zhǐ luò jiē xià xuán wǔ bù zhǐ shēng tú shi shì zhī zé èr rén móu duó yī guǎ fù tián wǎng lái mì shāng zhī zhá yě
忽微风飒然，吹片纸落阶下，旋舞不止，生徒拾视之，则二人谋夺一寡妇田，往来密商之札也。
cǐ huò shén è qí wěi gù qiǎo fā qí jiān yú
此或神恶其伪，故巧发其奸欤？
rán cāo cǐ shù zhě zhòng yǐ gù wèi cháng yī yī bài yě wén cǐ zhá jì lù qí jì bù xíng guǎ fù zhī tián jìng de bǎo
然操此术者众矣，固未尝一一败也，闻此札既露，其计不行，寡妇之田竟得保。
dāng yóu qióng lí kǔ jié gǎn dòng yōu míng gù shì shì líng yì yǐ yīn wèi ā hù yún ěr
当由茕嫠苦节，感动幽冥，故示是灵异，以阴为阿护云尔。
li xiào lián cún qí yán lǐ xiàn yǒu xiōng zhái yī qí rú yǔ shù kè sù qí zhōng yè jiān chuāng wài bō là shēng qí rú huà yuē xié bù gān zhèng yāo bù shèng dé yú jiǎng dào xué sān shí nián hé wèi yú rǔ
李孝廉存其言，蠡县有凶宅，一耆儒与数客宿其中，夜间窗外拨剌声，耆儒叱曰：邪不干正，妖不胜德，余讲道学三十年，何畏于汝。
chuāng wài shì yǒu nǚ zǐ yǔ yuē jūn jiǎng dào xué wén zhī jiǔ yǐ yú suī yì lèi yì pō shè rú shū
窗外似有女子语曰：君讲道学，闻之久矣，余虽异类，亦颇涉儒书。
dà xué è yào zài chéng yì chéng yì è yào zài shèn dú jūn yī yán yī dòng bì xún gǔ lǐ guǒ wèi xiū jǐ jì hu
大学扼要在诚意，诚意扼要在慎独，君一言一动，必循古礼，果为修己计乎？
yì yóu yǒu jī wēi jìn míng zhě zài hu
抑犹有几微近名者在乎？
jūn zuò yǔ lù lěi lěi yú zhū rú biàn guǒ wèi míng dào jì hu
君作语录，累累于诸儒辩，果为明道计乎？
yì yóu yǒu jī wēi hào shèng zhě zài hu
抑犹有几微好胜者在乎？
fu xiū jǐ míng dào tiān lǐ yě jìn míng hào shèng zé rén yù zhī sī yě
夫修己明道，天理也，近名好胜，则人欲之私也。
sī yù zhī bù néng kè suǒ jiǎng hé xué hu
私欲之不能克，所讲何学乎？
cǐ shì bù yǐ kǒu shé zhēng jūn mén xīn qīng yè xiān zì wèn qí hé rú zé yá zhī gǎn gàn yǔ fǒu yāo zhī néng shèng yǔ fǒu yǐ liǎo rán zì zhī yǐ hé bì yǐ shēng sè xiāng jiā hu
此事不以口舌争，君扪心清夜，先自问其何如，则邪之敢干与否，妖之能胜与否，已了然自知矣，何必以声色相加乎？
qí rú hàn xià rú yǔ sè suō bù néng duì xú wén chuāng wài wēi shěn yuē jūn bù gǎn dá yóu néng bù qī qí běn xīn gū ràng jūn qǐn
耆儒汗下如雨，瑟缩不能对，徐闻窗外微哂曰：君不敢答，犹能不欺其本心，姑让君寝。
yòu bō là yī shēng lüè wū yán ér qù
又拨剌一声，掠屋檐而去。
mǒu gōng zhī zú yě suǒ jī gǔ qì guǎ fù gū ér bù zhī qí zhí qǐ qí you gū zhī you gù gāo qí jià shǐ jiǔ bù shòu sì qí jiǒng jí nǎi yǐ jiàn jià qǔ zhī
某公之卒也，所积古器，寡妇孤儿不知其值，乞其友估之，友故高其价，使久不售，俟其窘极，乃以贱价取之。
yuè èr zài cǐ you yì zú suǒ jī gǔ qì guǎ fù gū ér yì bù zhī qí jià fù yǒu suǒ qì zhī you xiào qí gù zhì qǔ zhī qù
越二载，此友亦卒，所积古器，寡妇孤儿亦不知其价，复有所契之友效其故智，取之去。
huò yuē tiān dào hǎo huán wú wǎng bù fù xiào qí zhì zhě zuì yi jiǎn yú wèi cǐ kuài xīn zhī tán bù kě yǐ lì xun yě
或曰：天道好还，无往不复，效其智者罪宜减，余谓此快心之谈，不可以立训也。
dào yǒu zuì yǐ cóng ér dào zhī kě yuē zuì jiǎn yú dào hu
盗有罪矣，从而盗之，可曰罪减于盗乎？
tú zhě xǔ fāng jí qián suǒ jì yè féng zuì guǐ zhě yě
屠者许方，即前所记夜逢醉鬼者也。
qí tú lǘ xiān záo de wèi qiàn zhì bǎn qí shàng xué bǎn sì zhōu wèi sì kǒng xiàn lǘ zú qí zhōng yǒu mǎi ròu zhě suí suǒ mǎi duō shǎo yǐ hú zhù fèi tāng wò lǘ shēn shǐ máo tuō ròu shú nǎi kū ér qǔ zhī yún bì rú shì shǐ cuì měi
其屠驴，先凿地为堑，置板其上，穴板四周为四孔，陷驴足其中，有买肉者，随所买多少，以壶注沸汤，沃驴身使毛脱肉熟，乃刳而取之，云必如是，始脆美。
yuè yī liǎng rì ròu jǐn nǎi sǐ
越一两日，肉尽乃死。
dāng wèi sǐ shí qián qí kǒu bù néng zuò shēng mù guāng nù tū jiǒng jiǒng rú liǎng jù cǎn bù kě shì
当未死时，箝其口不能作声，目光怒突，炯炯如两炬，惨不可视。
ér xǔ tián rán bù jiè yì
而许恬然不介意。
hòu huàn bìng biàn shēn kuì làn wú wán fū
后患病，遍身溃烂，无完肤。
xíng zhuàng yī rú suǒ tú zhī lǘ wǎn zhuǎn yīn rù qiú sǐ bù dé āi háo sì wǔ shí rì nǎi jué
形状一如所屠之驴，宛转茵褥，求死不得，哀号四五十日乃绝。
bìng zhōng tòng zì huǐ zé zhǔ qí zi zhì xué jí gǎi yè
病中痛自悔责，嘱其子志学急改业。
fāng sǐ zhī hòu zhì xué nǎi gǎi ér tú shǐ
方死之后，志学乃改而屠豕。
yú yòu shí shàng jiàn zhī jīn bù wén qí yǒu zǐ sūn yì yǐ tiǎn jué jiǔ yǐ
余幼时尚见之，今不闻其有子孙，意已殄绝久矣。
biān suí yuán zhēng jūn yán yǒu rù míng zhě jiàn yī lǎo rú lì wǔ xià yì shén huáng jù yī míng lì shì shì qí gù rén yī yǔ hán wēn bì gǒng shǒu duì zhī xiào yuē xiān shēng píng rì chí wú guǐ lùn bù zhī xiān shēng jīn rì guǒ shì hé wù
边随园征君言，有入冥者，见一老儒立庑下，意甚惶遽，一冥吏似是其故人，揖与寒温毕，拱手对之笑曰：先生平日持无鬼论，不知先生今日果是何物？
zhū guǐ jiē càn rán lǎo rú qié suō ér yǐ
诸鬼皆灿然，老儒癿缩而已。
dōng guāng mǎ dà hái cháng xià yè luǒ wò zī shèng sì cáng jīng gé jué yǒu rén fā qí bì yuē qǐ qǐ wù xiè fó jīng
东光马大还，尝夏夜裸卧资胜寺藏经阁，觉有人发其臂曰：起起，勿亵佛经。
xǐng jiàn yī lǎo rén zài páng wèn rǔ wèi shuí yuē wǒ shǒu zàng shén yě
醒见一老人在旁，问汝为谁，曰：我守藏神也。
dà hái tiān xìng shū kuàng yì bù kǒng bù shí yuè míng rú zhòu yīn hū zuò duì tán yuē jūn hé gù shǒu cǐ cáng yuē tiān suǒ mìng yě
大还天性疏旷，亦不恐怖，时月明如昼，因呼坐对谈，曰：君何故守此藏，曰：天所命也。
wèn rú shū hàn niú chōng dòng bù wén yǒu shén wèi zhī shǒu tiān qí piān zhòng fó jīng yé
问：儒书汗牛充栋，不闻有神为之守，天其偏重佛经耶？
yuē fú yǐ shén dào shè jiào zhòng shēng huò xìn huò bù xìn gù shǒu zhī yǐ shén
曰：佛以神道设教，众生或信或不信，故守之以神；
rú yǐ rén dào shè jiào fán rén jiē dāng jìng shǒu zhī yì fán rén jiē zhī jìng shǒu zhī gù bù fán shén lì fēi piān zhòng fó jīng yě
儒以人道设教，凡人皆当敬守之，亦凡人皆知敬守之，故不烦神力，非偏重佛经也。
wèn rán zé tiān shì sān jiào rú yī hu
问：然则天视三教如一乎？
yuē rú yǐ xiū jǐ wèi tǐ yǐ zhì rén wèi yòng
曰：儒以修己为体，以治人为用；
dào yǐ jìng wèi tǐ yǐ róu wèi yòng
道以静为体，以柔为用；
fú yǐ dìng wèi tǐ yǐ cí wèi yòng
佛以定为体，以慈为用。
qí zōng zhǐ gè bié bù néng yī yě
其宗旨各别，不能一也。
zhì jiào rén wéi shàn zé wú yì
至教人为善，则无异；
yú wù yǒu jì yì wú yì
于物有济，亦无异。
qí guī sù zé lüè tóng
其归宿则略同。
tiān gù bù néng bù bìng cún yě
天固不能不并存也。
rán rú wéi shēng mín lì mìng ér cāo qí běn yú shēn
然儒为生民立命，而操其本于身；
shì dào jiē zì wèi zhī xué ér yǐ yú lì jí yú wù
释道皆自为之学，而以余力及于物。
gù yǐ míng rén dào zhě wéi zhǔ míng shén dào zhě zé fǔ zhī yì bù néng zhuān yǐ shì dào zhì tiān xià cǐ qí bù yī ér yī yī ér bù yī zhě yě
故以明人道者为主，明神道者则辅之，亦不能专以释道治天下，此其不一而一，一而不一者也。
gài rú rú wǔ gǔ yī rì bù liáng zé jī shù rì zé bì sǐ
盖儒如五谷，一日不良则饥，数日则必死；
shì dào rú yào ěr sǐ shēng dé shī zhī guān xǐ nù āi lè zhī gǎn yòng yǐ jiě shì yuān qiān xiāo chú fú yù jiào rú jiā wèi zuì jié
释道如药饵，死生得失之关，喜怒哀乐之感，用以解释冤愆，消除拂郁，较儒家为最捷。
qí huò fú yīn guǒ zhī shuō yòng yǐ sǒng dòng xià yú yì jiào rú jiā wèi yì rù
其祸福因果之说，用以悚动下愚，亦较儒家为易入。
tè zhōng bìng zé zhǐ bù kě zhuān fú cháng fú zhì piān shèng wéi huàn ěr
特中病则止，不可专服常服，致偏胜为患耳。
rú zhě huò kōng tán xīn xìng yǔ qú tán lǎo dān hùn ér wèi yī huò pái jī èr shì rú yù kòu chóu jiē yī yú zhī jiàn yě
儒者或空谈心性，与瞿昙老聃混而为一，或排击二氏，如御寇仇，皆一隅之见也。
wèn huáng guān zī tú zì wèi yāo wàng bù lì gōng zhī bù yí huàn yú shì dào hu
问黄冠缁徒，恣为妖妄，不力攻之，不贻患于世道乎？
yuē cǐ lùn qí běn yuán ěr
曰：此论其本原耳。
ruò qí mò liú qǐ tè shì dào yí huàn rú zhī yí huàn qǐ shǎo zāi
若其末流，岂特释道贻患，儒之贻患岂少哉？
jí gōng zuì ér luǒ mián kǒng yì wèi bì zhōu gōng kǒng zǐ zhī lǐ fǎ yě
即公醉而裸眠，恐亦未必周公孔子之礼法也。
dà hái kuì xiè yīn zòng tán zhì xiǎo nǎi bié qù jìng bù zhī wèi hé shén huò yuē hú yě
大还愧谢，因纵谈至晓，乃别去，竟不知为何神，或曰：狐也。
bǎi gōng jì yì gè cí yī shén wèi zǔ chàng zú sì guǎn zhòng yǐ nǚ lǘ sān bǎi yě
百工技艺，各祠一神为祖：倡族祀管仲，以女闾三百也；
líng rén sì táng xuán zōng yǐ lí yuán zǐ dì yě
伶人祀唐玄宗，以梨园子弟也。
cǐ jiē zuì diǎn
此皆最典。
xū lì sì xiāo hé cáo cān mù gōng sì lǔ bān cǐ yóu yǒu yì
胥吏祀萧何曹参，木工祀鲁班，此犹有义。
zhì xuē gōng sì sūn bìn tiě gōng sì lǎo jūn zhī lèi zé huāng dàn bù kě jí yǐ
至靴工祀孙膑，铁工祀老君之类，则荒诞不可诘矣。
cháng suí suǒ sì yuē zhōng sān láng
长随所祀曰钟三郎。
bì mén yè diàn huì zhī shén shēn jìng bù zhī wèi hé shén
闭门夜奠，讳之甚深，竟不知为何神。
qū fù yán jiè zǐ yuē bì zhōng shān láng zhī zhuǎn yīn yě
曲阜颜介子曰：必中山狼之转音也。
xiān yáo ān gōng yuē shì bù bì rán yì bù bì bù rán
先姚安公曰：是不必然，亦不必不然。
yǐng shū yān shuō gù wèi wèi wú yì
郢书燕说，固未为无益。
xiān shū yí ān gōng yǒu zhì kù zài xi chéng zhōng
先叔仪庵公，有质库在西城中。
yī xiǎo lóu wèi hú suǒ jù yè héng wén qí yǔ shēng rán bù wéi rén hài jiǔ yì xiāng ān
一小楼为狐所据，夜恒闻其语声，然不为人害，久亦相安。
yī yè lóu shàng gòu suì biān chī shēng shén lì qún wǎng tīng zhī hū wén fù tòng jí hū yuē lóu xià zhū gōng jiē dāng míng lǐ shì yǒu fù tà fu zhě yé
一夜，楼上诟谇鞭笞声甚厉，群往听之，忽闻负痛疾呼曰：楼下诸公，皆当明理，世有妇挞夫者耶？
shì zhōng yī rén fāng wèi fù tà miàn shàng zhǎo hén yóu wèi yù zhòng hōng rán yī xiào yuē shì gù yǒu zhī bù zú wéi guài
适中一人方为妇挞，面上爪痕犹未愈，众哄然一笑曰：是固有之，不足为怪。
lóu shàng qún hú yì hōng rán yī xiào qí dòu suì jiě
楼上群狐，亦哄然一笑，其斗遂解。
wén zhě wú bù jué dǎo yí ān gōng yuē cǐ hú yǐ yī xiào jì wēi yóu kě yǐ wéi shàn
闻者无不绝倒，仪庵公曰：此狐以一笑霁威，犹可以为善。
tián cūn xú sì nóng fū yě fù mò jì mǔ shēng yī dì jí xiōng bèi jiā yǒu tián bǎi yú mǔ xī chǎn shí dì yǐ shàn mǔ wèi cí qǔ qí shí zhī bā qǔ cóng zhī
田村徐四，农夫也，父殁，继母生一弟，极凶悖，家有田百余亩，析产时，弟以赡母为词，取其十之八，曲从之。
dì yòu zé qí gāo yú zhě yì qǔ cóng zhī
弟又择其膏腴者，亦曲从之。
hòu dì suǒ fēn dàng jǐn fù cóng xiōng xū sù nǎi jǔ suǒ fēn quán fù zhī ér zì diàn tián yǐ gēng yì tián rú yě
后弟所分荡尽，复从兄需素，乃举所分全付之，而自佃田以耕，意恬如也。
yī yè zì lín cūn zuì guī dào jīng zǎo lín yù qún guǐ pāo zhì ní tǔ lì bù gǎn xíng
一夜自邻村醉归，道经枣林，遇群鬼抛掷泥土，栗不敢行。
qún guǐ jiū jiū jiàn bī jìn bǐ jí dí miàn jiē sǒng rán pì yì yuē nǎi shì ràng chǎn xú sì xiōng shū huà hēi yān sì sàn
群鬼啾啾渐逼近，比及觌面，皆悚然辟易曰：乃是让产徐四兄，倏化黑烟四散。
bái yī ān sēng míng yù yán xī wǔ tái yī sēng yè héng mèng zhì dì yù jiàn zhǒng zhǒng biàn xiàng yǒu lǎo sù jiào yǐ jīng yì sòng jīng qí mèng mí shén suì jiàn zhì wěi dùn
白衣庵僧明玉言，昔五台一僧，夜恒梦至地狱，见种种变相，有老宿教以精意诵经，其梦弥甚，遂渐至委顿。
yòu yī lǎo sù yuē shì bì rǔ wèi chū jiā qián céng zào è yè chū jiā hòu jiàn míng yīn guǒ zì zhī bì duò dì yù shēng kǒng bù xīn yǐ kǒng bù xīn zào chéng zhū xiāng gù sòng jīng mí dǔ huàn xiàng mí zēng
又一老宿曰：是必汝未出家前，曾造恶业，出家后渐明因果，自知必堕地狱，生恐怖心，以恐怖心，造成诸相，故诵经弥笃，幻象弥增。
fu fó fǎ guǎng dà róng rén chàn huǐ yī qiè è yè yīng niàn jiē xiāo
夫佛法广大，容人忏悔，一切恶业，应念皆消。
fàng xià tú dāo lì dì chéng fó rǔ bù wén zhī hu
放下屠刀，立地成佛，汝不闻之乎？
shì sēng wén yán jí duì fó fā yuàn yǒng měng jīng jìn zì shì yàn rán wú mèng yǐ
是僧闻言，即对佛发愿，勇猛精进，自是宴然无梦矣。
chén guān chá fū fù bìng gù yòu zǐ jì shí qīn qī jiā
沈观察夫妇并故，幼子寄食亲戚家。
pín jù wú rén zhuàng
贫窭无人状。
qí qiè jià yú shǐ tài cháng jiā wén ér xīn cè
其妾嫁于史太常家，闻而心恻。
shí yīn shǐ bì ǎo yǔ yǐ yī wù hòu tài cháng zhī zhī yuē cǐ shàng zài rén qíng tiān lǐ zhōng yì wù jìn yě
时阴使婢媪与以衣物，后太常知之，曰：此尚在人情天理中，亦勿禁也。
qián táng jì cāng zhōu yīn yán yǒu shuāng fù bìng wò bù néng zì chuī āi hū lín ǎo dài chuī yì bù néng shí zhì
钱塘季沧洲因言，有孀妇病卧，不能自炊，哀呼邻媪代炊，亦不能时至。
hū yī shào nǚ pái tà rù yuē wú xīn lái lín jiā nǚ yě
忽一少女排闼入曰：吾新来邻家女也。
wén zǐ kùn kǔ fá shí yì héng bù rěn jīn gào yú fù mǔ yuàn wèi zǐ jù shí qiě shì jí
闻姊困苦乏食，意恒不忍，今告于父母，愿为姊具食，且侍疾。
zì shì rì lái qí jiā fán sān sì yuè
自是日来其家，凡三四月。
shuāng fù bìng yù jiāng yì mén xiè qí fù mǔ
孀妇病愈，将诣门谢其父母。
nǚ xuàn rán yuē bù gǎn qī wǒ shí hú yě
女泫然曰：不敢欺，我实狐也。
yǔ láng jūn zài rì zuì xiāng nì jīn gǎn niàn jiù qíng yòu mǐn zǐ zhī kǔ jié shì yǐ tuō míng ér lái ěr
与郎君在日最相昵，今感念旧情，又悯姊之苦节，是以托名而来耳。
zhì bái jīn shù dìng yú chuáng wū yè ér qù
置白金数铤于床，呜咽而去。
èr shì pō xiāng lèi
二事颇相类。
rán zé pí pá bié bào diào shǒu wú qíng fēi wéi bù jí cǐ qiè nǎi bìng bù jí cǐ hú
然则琵琶别抱，掉首无情，非惟不及此妾，乃并不及此狐。
wú shì dú jié yún yán guǐ chǒu yī qián bèi ǒu wàng qí xìng shì shì wáng yán fū xiān shēng yì bù shèn zhēn yě
吴侍读颉云言，癸丑一前辈偶忘其姓，似是王言敷先生，忆不甚真也。
cháng jiù jū hǎi fēng sì jiē zhái hòu pò wū sān yíng yún yǒu guǐ bù kě jū rán bù chū wèi suì dàn ǒu wén yīn xiǎng ér yǐ
尝僦居海丰寺街，宅后破屋三楹，云有鬼，不可居，然不出为祟，但偶闻音响而已。
yī xī wū zhōng yǒu gòu suì shēng fú qiáng yú tīng zhī nǎi liǎng qī zhēng zuò wèi yī chēng xiān lái yī chēng nián zhǎng xiāo xiāo rán bù zhǐ
一夕，屋中有诟谇声，伏墙隅听之，乃两妻争坐位，一称先来，一称年长，哓哓然不止。
qián bèi bù jué tài xī yuē sǐ shàng bù xiū yé
前辈不觉太息曰：死尚不休耶？
zài tīng zhī suì jì
再听之遂寂。
fū qī qiè tóng jū yǐn rěn xiāng ān zhě shí huò yī yān
夫妻妾同居，隐忍相安者，十或一焉；
huān rán xiāng de zhě qiān bǎi huò yī yān
欢然相得者，千百或一焉。
yǐ shàng yǒu míng fēn xiàng shè yě zhì yú liǎng qī bìng lì zé cóng lái wú yī xiāng de zhě yì cóng lái wú yī xiāng ān zhě wú míng fēn yǐ shè zhī zé liǎng bù xiāng xià gù qí suǒ yǐ
以尚有名分相摄也，至于两妻并立，则从来无一相得者，亦从来无一相安者，无名分以摄之，则两不相下，固其所矣。
yòu hé guài yú áo zhēng zāi
又何怪于嚣争哉。