卷七·如是我闻一(4) — 阅微草堂笔记 — 纪昀

sú chuán que shé dòu chù wèi jí rǎng jiù dòu chù diǎn xué dāng dà fù guì wèi zhī lóng fèng dì

俗传鹊蛇斗处为吉壤，就斗处点穴，当大富贵，谓之龙凤地。

yú shí yī èr suì shí huái zhèn kǒng shì tián zhōng cháng yǒu shì shì

余十一二岁时，淮镇孔氏田中，尝有是事。

jiù shì ān gōng shí zhāi qīn jiàn zhī

舅氏安公实斋亲见之。

kǒng yòng yǐ wèi fén yì wú tā yàn

孔用以为坟，亦无他验。

yú wèi que yǐ chóng yǐ wèi shí huò jiàn xiǎo shé zhuó qǔ shé wān yán jù zhēng yǒu sì hu dòu

余谓鹊以虫蚁为食，或见小蛇啄取，蛇蜿蜒拒争，有似乎斗。

cǐ yì wù tài zhī cháng liàng bì dāng rì céng yǒu dì shī wéi rén bǔ zàng zhǐ shé que dòu chù shì xué

此亦物态之常，谅必当日曾有地师为人卜葬，指蛇鹊斗处是穴。

rú táo kǎn zàng mǔ xiān rén zhǐ niú mián chù wèi xué ěr

如陶侃葬母，仙人指牛眠处为穴耳。

hòu rén jiàn qí yǒu yàn suì chuán wén shī shí wèi que shé dòu chù bì jí

后人见其有验，遂传闻失实，为鹊蛇斗处必吉。

rán zé yīn táo kǎn shì wèi fán niú mián chù jí hu

然则因陶侃事，谓凡牛眠处吉乎？

qìng yún yán shān jiān yǒu yè guò xū mù zhě wèi qún hú suǒ zhē luǒ tǐ fǎn jiē dào xuán shù miǎo tiān xiǎo rén shǐ jiàn zhī duó tī jiě xià shì bèi shàng dà shū sān zì yuē shéng hái shéng mò yù qí yì

庆云盐山间，有夜过墟墓者，为群狐所遮，裸体反接，倒悬树杪，天晓人始见之，掇梯解下，视背上大书三字曰：绳还绳，莫喻其意。

jiǔ nǎi wù èr shí nián qián céng bǔ yī hú dào xuán zhī jīn xiū yuàn yě

久乃悟二十年前，曾捕一狐倒悬之，今修怨也。

hú hòu ān xiān shēng

胡厚庵先生，

fǎng xi yá xīn yuè fǔ zhōng

仿西涯新乐府中，

yǒu shéng hái shéng yī piān yuē xié kē sān zhàng bù kě dēng

有绳还绳一篇曰：斜柯三丈不可登，

shuí niè qí miǎo rú náo shēng

谁蹑其杪如猱升，

dì ér shì zhī r dào běng

谛而视之儿倒绷，

bèi tí sān zì shéng hái shéng

背题三字绳还绳，

wèn hé yǐ gù xīn měng téng

问何以故心懵腾，

huǎng rán hū shěng juě rán xìng

恍然忽省蹶然兴，

shù fù ā zǐ dāng nián céng

束缚阿紫当年曾，

jiù shì guò yǎn rú fēng dēng

旧事过眼如风灯，

shuí qī xiá lù zāo qí péng

谁期狭路遭其朋，

yù jiē hu

吁嗟乎，

rén yāo yì lù tàn yǔ bīng

人妖异路炭与冰，

ěr hú sì bào xiān qīn líng

尔胡肆暴先侵陵，

shǐ xián yuàn dú sì xì chéng

使衔怨毒伺隙乘，

yù jiē hu

吁嗟乎，

wú wéi huò shǒu cí kě chéng

无为祸首兹可惩。

jí cǐ shì yě

即此事也。

liú xiāng wǎn yán cāng zhōu jìn hǎi yú yǒu mù tóng nián shí sì wǔ suī nóng jiā zǐ pō bái xī

刘香畹言，沧州近海虞有牧童，年十四五，虽农家子，颇白皙。

yī rì bēi pàn wǔ shuì xǐng jué bèi shàng shì fù yī wù rán shì zhī wú xíng mén zhī wú zhì wèn zhī yì wú shēng bù ér fǎn yǐ gào fù mǔ

一日陂畔午睡，醒觉背上似负一物，然视之无形，扪之无质，问之亦无声，怖而返，以告父母。

wú rú zhī hé

无如之何。

shù rì hòu jiàn shì yōng bào jiàn shì fǔ mó jì ér jiàn shì mèng yǎn suì wèi suǒ wū

数日后渐似拥抱，渐似抚摩，既而渐似梦魇，遂为所污。

zì shì xiè xiá wú shí ér wú xíng wú zhì wú shēng zé réng rú gù shí

自是媟狎无时，而无形无质无声，则仍如故时。

huò de qián wù guǒ ěr yì bù shèn duō

或得钱物果饵，亦不甚多。

lín shú shī yǔ qí fù yuē cǐ kǒng shì hú yi cáng liè quǎn sì wén mèi shēng shí pái tà sǒu jué zhī

邻塾师语其父曰：此恐是狐，宜藏猎犬，俟闻媚声时，排闼嗾攫之。

fù rú suǒ jiào hú jué rán pò chuāng chū zài wū shàng tiào zhì mà tóng fù xīn

父如所教，狐鐍然破窗出，在屋上跳掷，骂童负心。

父如所教，狐𫔎然破窗出，在屋上跳掷，骂童负心。

shú shī hū yǔ yǔ yuē jūn huàn huà tōng líng dìng zhī shì shì

塾师呼与语曰：君幻化通灵，定知世事。

fū nán nǚ xiàng yuè gǎn yǐ qíng yě rán cháo méng tóng xué xī guò bié chuán zhě shàng bù zhī qí jǐ

夫男女相悦，感以情也，然朝盟同穴，夕过别船者，尚不知其几；

zhì ruò luán tóng běn fēi nǚ zhì bào qīn jiàn zhěn bù guò yǐ sè wéi shì ěr

至若娈童，本非女质，抱衾荐枕，不过以色为市耳。

dāng qí fù fěn xūn xiāng hán jiāo liú pàn chán tóu wàn jǐn mǎi xiào qiān jīn fēi bù shì bì yù duō qíng huí shēn jiù bào

当其傅粉熏香，含娇流盼，缠头万锦，买笑千金，非不似碧玉多情，回身就抱；

dài fù zhě zī jǐn guì zhě quán yí huò diào bì cháng cí huò dǎo gē fǎn shì fān qù fù yǔ zì gǔ jiē rán

迨富者赀尽，贵者权移，或掉臂长辞，或倒戈反噬，翻去覆雨，自古皆然。

xiāo sháo zhī yú yǔ xìn mù róng chōng zhī yú fú jiān zài zài shǐ cè qí yóu zhù zhě yě

萧韶之于庾信，慕容冲之于符坚，载在史册，其尤著者也。

qí suǒ shī zhě rú bǐ qí suǒ bào zhě shàng rú cǐ

其所施者如彼，其所报者尚如此。

rán zé yǔ cǐ bèi lùn jiāo rú tuán shā zuò fàn yǐ

然则与此辈论交，如抟沙作饭矣。

kuàng jūn suǒ zèng céng bù jí wǔ líng háo guì zhī wàn yī ér yù cǐ tóng xīn jiān jīn shí bù yì fàn hu

况君所赠，曾不及五陵豪贵之万一，而欲此童心坚金石，不亦盕乎？

yǔ qì jì rán liáng jiǔ hū wén dùn zú yuē xiān shēng xiū yǐ

语讫寂然，良久忽闻顿足曰：先生休矣。

wú jīn nǎi shǐ zhī wú chī

吾今乃始知吾痴。

hào tàn shù shēng ér qù

浩叹数声而去。

jiāng bái yán yán yǒu shì rén xíng tóng bǎi shān zhōng yù lǔ bù qián dǎo yì guān xíng zhuàng shì shì guǐ shén

姜白岩言，有士人行桐柏山中，遇卤簿前导，衣冠形状，似是鬼神。

fu bì lín nèi yú zhōng guì guān yǐ jiàn zhī hū chū yǔ yǔ yì shū qīn qià

甫避林内，舆中贵官已见之，呼出与语，意殊亲洽。

yīn bài wèn fēng zhì yuē wú jí cǐ shān zhī shén

因拜问封秩，曰：吾即此山之神。

yòu bài wèn shén shēng hé dài jì chuán zhū rén shì yǐ guǎng jiàn wén

又拜问神生何代，冀传诸人世，以广见闻。

yuē zi suǒ wèn zhě rén guǐ wú zé de zhī yě

曰：子所问者人鬼，吾则地祗也。

fu yuán huáng pōu pàn róng jié wàn xíng xíng chéng jù qì qì jù cáng jīng jīng níng yùn zhì zhì lì hán líng gù shén zhī yǔ tiān de bìng shēng wéi shèng rén tōng zào huà zhī yuán

夫元黄剖判，融结万形，形成聚气，气聚藏精，精凝孕质，质立含灵，故神祗与天地并生，惟圣人通造化之原。

gù fán chái yì yù zài zài liù jīng

故燔柴瘗玉，载在六经。

zì bài guān suǒ jì chuàng zào bǐ cí yuē liú yuē zhāng wèi tiān dì yǒu fèi xīng

自稗官琐纪创造鄙词，曰刘曰张，谓天帝有废兴；

yuē lǚ yuē féng wèi hé bó yǒu fū fù rú zhě bìng zhī zǐ yáng jué qǐ nǎi yǐ lǐ gǔ tiān bìng huáng yǐ zhī xià lín yì chì wèi wū yǒu

曰吕曰冯，谓河伯有夫妇，儒者病之，紫陽崛起，乃以理诂天，并皇矣之下临，亦斥为乌有；

曰吕曰冯，谓河伯有夫妇，儒者病之，紫阳崛起，乃以理诂天，并皇矣之下临，亦斥为乌有；

ér guǐ shén zhī dé suì guī zhū èr qì zhī qū shēn yǐ

而鬼神之德，遂归诸二气之屈伸矣。

fu mù shí zhī jīng shàng shēng kuí wǎng

夫木石之精，尚生夔罔；

yǔ tǔ zhī jīng shàng shēng qiú yáng

雨土之精，尚生盚羊。

qǐ yǒu qián kūn wò yùn yuán qì hóng dòng fǎn bù néng jù ér shàng shēng chéng zhì zūn zhī zhǔ zǎi zāi

岂有乾坤斡运，元气鸿洞，反不能聚而上升，成至尊之主宰哉。

guān zǐ yī guān dāng wéi wén shì shì chuán wú yǔ shǐ rú zhě zhī shèng rén xiǎng bào zhī yóu

观子衣冠，当为文士，试传吾语，使儒者知圣人飨报之由。

shì rén zài bài ér tuì rán měi yǐ gào rén zhé yí yǐ wéi wàng

士人再拜而退，然每以告人，辄疑以为妄。

yú wèi cǐ yán tuī guǐ shén zhī mò shǐ zhí yì shén jīng rán shì bái yán yù yán tuō zhū guǐ shén ěr

余谓此言，推鬼神之末始，植义甚精，然是白岩寓言，托诸鬼神耳。

hè hè líng zhī qǐ xiè yǔ jiǎng xué jiā zhēng shì fēi zāi

赫赫灵祗，岂屑与讲学家争是非哉。

qiú biān xiū chāo rán yán fēng yi mén nèi yù huáng miào jiē yǒu pò wū shù jiān suǒ bì yǐ jiǔ yún zhōng yǒu hú mèi

裘编修超然言，丰宜门内玉皇庙街，有破屋数间，锁闭已久，云中有狐魅。

shì jiāng xi yī xiào lián yǔ shù you guò xià táng jǔ zi xià dì shì wèi zhī hòu dú shū shì zài guò xià

适江西一孝廉，与数友过夏--唐举子下第试谓之后读书，侍再过夏。

qǔ qí de yōu pì jiù shè yú páng

取其地幽僻，僦舍于旁。

yī rì jiàn yòu fù lì yán xià tài shū wǔ mèi xīn zhī wèi hú shào nián háo dàng yì shū bù jù

一日见幼妇立檐下，态殊妩媚，心知为狐，少年豪宕，意殊不惧。

huáng hūn hòu yì mén zuò lǐ zhù yǐ xiè cí

黄昏后，诣门作礼，祝以媟词。

yè zhōng wén chuáng qián xī xī yǒu shēng xīn zhī hú zhì

夜中闻床前窸窸有声，心知狐至。

àn zhōng jǔ shǒu yǐn zhī zòng tǐ rù huái jù xiāng xiá nì

暗中举手引之，纵体入怀，遽相狎昵。

yě dàng wàn zhuàng bèn mìng dài pí

冶荡万状，奔命殆疲。

bǐ yuè shàng chuāng míng dì shì nǎi yī bái fà ǎo hēi lòu kě zēng

比月上窗明，谛视乃一白发媪，黑陋可憎。

jīng wèn rǔ shuí shū bù kuì nǎn zì yún běn chéng lóu shàng lǎo hú niáng zǐ guài wǒ tāo tiè ér yōng zuò chì jū cǐ wū jì mò yǐ shù zài gǎn jūn chuí ài gù mào chǐ zì xiàn ěr

惊问汝谁，殊不愧赧，自云本城楼上老狐，娘子怪我饕餮而慵作，斥居此屋，寂寞已数载，感君垂爱，故冒耻自献耳。

xiào lián nù bó qí jiá yù fù chuí zhī

孝廉怒搏其颊，欲缚箠之。

chēng zhǔ bǎi bō jiān tóng shè wén shēng jiē lái zhù zhuō hū yī tuō shǒu yǐ jí rán pò chuāng dùn

撑拄摆拨间，同舍闻声，皆来助捉，忽一脱手，已皍然破窗遁。

cì xī zì zuò wū yán zuò ruǎn yǔ xiāng huàn xiào lián gòu mà hū wèi fēi wǎ suǒ jī

次夕，自坐屋檐，作软语相唤，孝廉诟骂，忽为飞瓦所击。

yòu yī xī jiē wéi yù qǐn nǎi luǒ wò chuáng shàng xiào ér zhāo shǒu chōu rèn xiàng jī shǐ qì mà qù

又一夕，揭帷欲寝，乃裸卧床上，笑而招手，抽刃向击，始泣骂去。

jù qí hòu zhì yí yù bì zhī

惧其后至，移寓避之。

dēng chē qǐng tū jiàn qián yòu fù zì nèi zǒu chū mì qiǎn xiǎo nú fǎng wèn shǐ zhī jū tíng zhǔ rén zhī shēng nǚ zuó ǒu dào jiē mǎi huā fěn yě

登车顷，突见前幼妇自内走出，密遣小奴访问，始知居停主人之甥女，昨偶到街买花粉也。

qín gōng qián shēng yǐ gǔ qín kè qiú wén dá gōng huá jī shàn xié xì yīn miàn yǒu bān fēng jiē hū yuē qián huā liǎn

琴工钱生，以鼓琴客裘文达公，滑稽善谐戏，因面有瘢风，皆呼曰钱花脸。

lái wǎng shù nián jìng bù néng jǔ qí lǐ jū míng zì yě

来往数年，竟不能举其里居名字也。

yán yī xuǎn rén jū huì guǎn yú guǎn hòu qiáng quē jiàn yī fù shén yǒu zī sè yī shang gù bì ér xiū shì shén zhěng jié yì pō yuè zhī

言一选人，居会馆，于馆后墙缺，见一妇甚有姿色，衣裳故敝，而修饰甚整洁，意颇悦之。

guǎn rén yǒu mǔ nián wǔ shí yú gù dà jiā bì nǚ jìn tuì yǔ yán jūn shàng yǒu jǔ dù měi dài qí zi yìng mén liào qí yǒu gàn cái lù yǐ jīn qí móu yī wù

馆人有母年五十余，故大家婢女，进退语言，均尚有矩度，每代其子应门，料其有干才，赂以金，祈谋一晤。

duì yuē xiàng wèi jiàn cǐ shì shì xīn lái gū shì zhēn tàn zuò wàn yī xiǎng ěr

对曰：向未见此，似是新来，姑试侦探，作万一想耳。

yuè shí shù rì shǐ bào yuē yǐ de zhī yǐ qú běn liáng jiā yǐ pín gù rěn chǐ chū cǐ

越十数日，始报曰：已得之矣，渠本良家，以贫故，忍耻出此。

rán wèi rén zhī sì yè shēn yuè hēi nǎi kě lái qiē wù bǐng zhú wù yán wù xiào wù shǐ tóng pú jí tóng guǎn wén shēng xi wén zhōng shēng jí wù liú měi xī zèng yǐ èr jīn zú yǐ

然畏人知，俟夜深月黑乃可来，切勿秉烛，勿言勿笑，勿使童仆及同馆闻声息，闻钟声即勿留，每夕赠以二金足矣。

xuǎn rén rú suǒ yuē yǐ

选人如所约已。

wǎng lái yuè yú yī yè lín fú jiè yú huǒ xuǎn rén huáng jù qǐ tóng pú jiē rù shì jiù náng qiè yī rén jí qiān zhàng yè yīn rù hōng rán yǒu shēng yī luǒ fù duò tà xià nǎi guǎn rén mǔ yě

往来月余，一夜，邻弗戒于火，选人惶遽起，僮仆皆入室救囊箧，一人急搴帐曳茵褥，訇然有声，一裸妇堕榻下，乃馆人母也。

mò bù jué dǎo

莫不绝倒。

gài jīng shī méi shuò zuì jiān xiá yù xuǎn rén nà méi duō yǐ hǎo nǚ yǐn shì miàn lín qī yīn yì yǐ xià cái jué ér shè sòng zhě yǒu zhī

盖京师媒妁最奸黠，遇选人纳媒，多以好女引视，面临期陰易以下材，觉而涉讼者有之；

盖京师媒妁最奸黠，遇选人纳媒，多以好女引视，面临期阴易以下材，觉而涉讼者有之；

mù shǒu rù mén bèi dēng zhàng shàn sì dìng qíng hòu shǐ jué wěi qū qiān jiù zhě yì yǒu zhī

幕首入门，背灯障扇，俟定情后始觉，委曲迁就者亦有之。

cǐ ǎo niǔ yú xiàng fēng jìng yǐ shēn dài yě

此媪狃于乡风，竟以身代也。

rán shì hòu fǎng wèn sì lín qiáng quē wài shí wú cǐ fù huò yuē mèi yě

然事后访问四邻，墙缺外实无此妇，或曰魅也。

qiú wén dá gōng yuē shì cǐ ǎo yǐn zhì yī jì xuàn yòu xuǎn rén ěr

裘文达公曰：是此媪引致一妓，炫诱选人耳。

ān shì cóng jiù shàn niǎo chòng jiāo yuán zhú tù xìn shǒu ér fā wú de tuō zhě suǒ shā dài yǐ qiān bǎi jì

安氏从舅善鸟铳，郊原逐兔，信手而发，无得脱者，所杀殆以千百计。

yī rì yù yī tù rén lì ér gǒng mù jiǒng jiǒng rú nù jǔ chòng yù fā hū zhà ér shāng zhǐ tù yǐ wú jì xīn zhī wèi tù guǐ bào yuān suì chuò qí shì

一日，遇一兔人立而拱，目炯炯如怒，举铳欲发，忽炸而伤指，兔已无迹，心知为兔鬼报冤，遂辍其事。

yòu cháng cóng qín wǎn guī jiàn yǐ hūn hēi jiàn xiǎo xuàn fēng guǒ yī wù huǒ guāng yíng yíng zhuǎn xuán rú lún jǔ chòng zhōng zhī nǎi tū bǐ yī zhī guǎn shàng wēi yǒu xuè zì

又尝从禽晚归，渐已昏黑，见小旋风裹一物，火光荧荧，转旋如轮，举铳中之，乃秃笔一枝，管上微有血渍。

míng rén xiǎo shuō zài niú tiān xī gòng zhuàng shì yán fán wù yǐ gēng shēn rì dé rén xuè jiē néng chéng mèi shì huò rán yú

明人小说载牛天锡供状事，言凡物以庚申日得人血，皆能成魅，是或然欤。

nú zǐ wáng tíng yòu zhī mǔ yán qīng xiàn yī mín jiā suì chú rì yǒu mài tōng cǎo huā zhě kòu mén hū yuē zhù lì jiǔ yǐ hé huā qián shàng bù sòng chū yé

奴子王廷佑之母言，青县一民家，岁除日有卖通草花者，叩门呼曰：伫立久矣，何花钱尚不送出耶？

jié wèn jiā zhōng shí wú rén mǎi huā

诘问家中，实无人买花。

ér mài zhě jiān zhí yī chuí jì nǚ zǐ chí rù

而卖者坚执一垂髻女子持入。

nǎi zhèng fēn rǎo jiān wén yī lǎo ǎo jí hū yuē zhēn dà guài shì cè zhōng bì zhǒu bǐng shàng chā huā shù duo yě

乃正纷扰间，闻一老媪急呼曰：真大怪事，厕中敝帚柄上插花数朵也。

yàn qǔ guǒ shì suǒ chí rù nǎi cuò ér fén zhī yōu yōu yǒu shēng xuè chū rú lǚ

验取，果适所持入，乃锉而焚之，呦呦有声，血出如缕。

cǐ mèi jì jiě huà xíng jí yīng qián yǎng líng qì hé nǎi zuò cǐ biàn yì shǐ rén zhī ér jiān chú qǐ fēi zì qǔ qí bài yé

此魅既解化形，即应潜养灵气，何乃作此变异，使人知而歼除，岂非自取其败耶？

tiān xià wèi yǒu suǒ chéng xiān zì xuàn yào fu yǒu suǒ de bù zì tāo huì zhě lèi cǐ zhou yě fū

天下未有所成，先自炫耀，甫有所得，不自韬晦者，类此帚也夫。

wài zǔ xuě fēng zhāng gōng jiā nú zǐ wáng yù shàn shè cháng zì xīn hé xié yán zū fǎn yù sān dào sān shǐ pū zhī gè tuò miàn zòng qù

外祖雪峰张公家奴子王玉善射，尝自新河携盐租返，遇三盗，三矢仆之，各唾面纵去。

yī rì xié gōng shǐ yè xíng jiàn hēi hú rén lì xiàng yuè bài yǐn mǎn yī fà yīng xián yǐn yǔ

一日携弓矢夜行，见黑狐人立，向月拜，引满一发，应弦饮羽。

guī ér hán rè dà zuò shì xī rào wū yǒu kū shēng yuē wǒ zì bài yuè liàn xíng hé hài yú rǔ

归而寒热大作，是夕绕屋有哭声，曰：我自拜月练形，何害于汝？

rǔ wú gù jiàn shā bì xiāng bào hèn

汝无故见杀，必相报恨。

rǔ wèi shuāi dāng sù zhū sī mìng ěr

汝未衰，当诉诸司命耳。

shù rì hòu

数日后，

chuāng léng shàng kēng rán yǒu shēng

窗棱上铿然有声，

è yí jīng wèn

愕眙惊问，

wén chuāng wài yǔ yuē wáng yù

闻窗外语曰：王玉，

wǒ gào rǔ

我告汝，

wǒ zuó su rǔ yú dì fǔ

我昨诉汝于地府，

míng guān jiàn jí

冥官见籍，

nǎi zhī rǔ guò qù shēng zhōng fù yuān sòng biàn

乃知汝过去生中负冤讼辩，

wǒ wèi xíng guān

我为刑官，

yīn bì sī náng

陰庇私囊，

阴庇私囊，

shǐ nǐ lǐ zhí bù dé shēn

使你理直不得申，

yì yù fèn huì

抑郁愤恚，

zì cì ér sǐ

自刺而死，

wǒ duò shēn wéi hú

我堕身为狐，

cǐ yī shǐ suǒ yǐ bào yě

此一矢所以报也。

yīn guǒ fēn míng wǒ bù yuàn nǐ wéi dāng rì wéi xīn wang kǎo shàng fù rǔ chī lüě bǎi yú rǔ kěn fā yuàn miǎn cháng zé yīn cáo xiāo jí lái shēng bài cì duō yǐ

因果分明，我不怨你，惟当日违心枉拷，尚负汝笞掠百余，汝肯发愿免偿，则陰曹销籍，来生拜赐多矣。

因果分明，我不怨你，惟当日违心枉拷，尚负汝笞掠百余，汝肯发愿免偿，则阴曹销籍，来生拜赐多矣。

yǔ qì shì wén kòu é shēng

语讫，似闻叩额声。

wáng huà yuē jīn shēng zhài shàng bù liǎo le shuí néng suǒ qián shēng zhài yé

王叱曰：今生债尚不了了，谁能索前生债耶？

yāo guǐ sù qù wú rǎo wǒ mián

妖鬼速去，无扰我眠。

suì jì rán

遂寂然。

shì jiàn zuò è wú bào dòng yí shén lǐ zhī wú jù wū zhī míng míng zhī zhōng yǒu rú shì zhī wěi qū zāi

世见作恶无报，动疑神理之无据，乌知冥冥之中，有如是之委曲哉。

yōng zhèng jiǎ yín yú chū suí yáo ān gōng zhì jīng shī wén yù shǐ mǒu gōng xìng duō yí

雍正甲寅，余初随姚安公至京师，闻御史某公，性多疑。

chū diǎn yǒng guāng sì yī zhái qí de kōng kuàng lǜ yǒu dào

初典永光寺一宅，其地空旷，虑有盗。

yè qiǎn jiā nú shù rén gēng fān sī líng tuò yóu fáng qí xiè suī yán hán rù shǔ bì bǐng zhú zì xún shì bù shèng qí láo

夜遣家奴数人，更番司铃柝，犹防其懈，虽严寒溽暑，必秉烛自巡视，不胜其劳。

bié diǎn xī hé yán yī zhái qí dì shì chěn zhì bǐ yòu lǜ yǒu huǒ měi wū chǔ shuǐ wèng zhì yè líng tuò xún shì rú zài yǒng guāng sì shí bù shèng qí láo

别典西河沿一宅，其地市磣栉比，又虑有火，每屋储水瓮，至夜铃柝巡视，如在永光寺时，不胜其劳。

别典西河沿一宅，其地市碜栉比，又虑有火，每屋储水瓮，至夜铃柝巡视，如在永光寺时，不胜其劳。

gèng diǎn hǔ fang qiáo dōng yī zhái yǔ yú zhǐ gé shù jiā jiàn wū yǔ yōu suì yòu yí yǒu mèi xiān yán sēng sòng jīng fàng yàn kǒu bó gǔ jí jí zhě shù rì yún yǐ dù guǐ fù yán dào shì shè tán zhào jiāng xuán fú chí zhòu bó gǔ jí jí zhě yòu shù rì yún yǐ qū hú

更典虎坊桥东一宅，与余只隔数家，见屋宇幽邃，又疑有魅，先延僧诵经放焰口，钹鼓皍皍者数日，云以度鬼，复延道士设坛，召将悬符持咒，钹鼓皍皍者又数日，云以驱狐。

zhái běn wú tā zì shì yǐ hòu mèi nǎi dà zuò

宅本无他，自是以后，魅乃大作。

pāo zhì zhuān wǎ rǎng qiè qì wù yè yè wú nìng jū

抛掷砖瓦，攘窃器物，夜夜无宁居。

bì ǎo pú lì yīn yuán wèi jiān suǒ sǔn shī zhě wú suàn

婢媪仆隶，因缘为奸，所损失者无算。

lùn zhě jiē wèi yāo yóu rén xīng

论者皆谓妖由人兴。

jū wèi yī zài yòu diǎn shéng jiang hú tóng yī zhái qù hòu bù tōng wén wèn bù zhī qí zuò hé shè shī yǐ

居未一载，又典绳匠胡同一宅，去后不通闻问，不知其作何设施矣。

yáo ān gōng yuē tiān xià běn wú shì yōng rén zì rǎo zhī qí cǐ gōng zhī wèi hu

姚安公曰：天下本无事，庸人自扰之，其此公之谓乎？

qián táng chén qián wěi yán xī yǔ shù you fàn zhōu zhì xī hú shēn chù qiū yǔ chū qíng dēng sì lóu yuǎn tiào

钱塘陈乾纬言，昔与数友泛舟至西湖深处，秋雨初晴，登寺楼远眺。

钱塘陈干纬言，昔与数友泛舟至西湖深处，秋雨初晴，登寺楼远眺。

yī you ǒu yín jǔ shì jǐn cóng máng lǐ lǎo shuí rén kěn xiàng sǐ qián xiū jù xiāng yǔ kǎi tàn

一友偶吟举世尽从忙里老，谁人肯向死前休句，相与慨叹。

sì sēng wēi shěn yuē jù suǒ wén jiàn gài sǐ shàng bù xiū yě

寺僧微哂曰：据所闻见，盖死尚不休也。

shù nián qián qiū yuè chéng míng zuò cǐ lóu shàng wén qiáo pàn yǒu gòu zhēng shēng liáng jiǔ yù lì

数年前，秋月澄明，坐此楼上，闻桥畔有诟争声，良久愈厉。

cǐ dì wú rén jū xīn zhī wèi guǐ bàng tīng qí yǔ jí jù chān duó bù shèn kě biàn

此地无人居，心知为鬼，谤听其语，急遽搀夺，不甚可辩。

shì shì zhēng mù tián dì jiè

似是争墓田地界。

é wén yī rén hū yuē èr jūn wù xuān wén lǎo sēng yī yán kě hu

俄闻一人呼曰：二君勿喧，闻老僧一言可乎？

fū rén zài shì tú jiāo jiāo rǎo rǎo yuán bù zhī cǐ shēng rú mèng ěr jīn èr jūn mèng yǐ xǐng yǐ jīng yíng bǎi jì yǐ qiú fù guì fù guì jīn ān zài hu

夫人在世途，胶胶扰扰，缘不知此生如梦耳，今二君梦已醒矣，经营百计以求富贵，富贵今安在乎？

jī xiè wàn duān yǐ chóu ēn yuàn ēn yuàn jīn yòu ān zài hu

机械万端以酬恩怨，恩怨今又安在乎？

qīng shān wèi gǎi bái gǔ wèi kū jié rán wéi shèng yī hún bǐ huàn huà huáng liáng shàng néng xǐng wù hé shēn qīn yuè lì fǎn bù zhī wàn shì jiē kōng

青山未改，白骨未枯，孑然惟剩一魂，彼幻化黄梁尚能省悟，何身亲阅历，反不知万事皆空？

qiě zhēn xiān zhēn fú yǐ wài zì gǔ wú bù sǐ zhī rén dà shèng dà xián yǐ wài zì gǔ yì wú bù xiāo zhī guǐ

且真仙真佛以外，自古无不死之人，大圣大贤以外，自古亦无不消之鬼。

bìng cǐ jié rán yī hún jiǔ yì bù miǎn yú sī miè gù nǎi yú diàn guāng shí huǒ zhī nèi gēng xīng mán chù zhī gān gē bù mèng zhōng mèng hu

并此孑然一魂，久亦不免于澌灭，顾乃于电光石火之内，更兴蛮触之干戈，不梦中梦乎？

yǔ qì wén wū wū yǐn qì shēng yòu wén hào tàn shēng yuē āi yuè wèi wàng yi hu qí wèi qí de sàng

语讫，闻呜呜饮泣声，又闻浩叹声，曰：哀乐未忘，宜乎其未齐得丧。

rú shì guà ài lǎo sēng yì bù néng jiě tuō yǐ

如是挂碍，老僧亦不能解脱矣。

suì bù fù zài yǔ

遂不复再语。

yí qí nán wèi yǐ yě

疑其难未已也。

qián wěi yuē cǐ shì sēng càn huà zhī shé ěr rán mò yàn rén qíng shí yì wéi lǐ zhī suǒ yǒu

乾纬曰：此是僧粲化之舌耳，然默验人情，实亦为理之所有。

干纬曰：此是僧粲化之舌耳，然默验人情，实亦为理之所有。

chén zhú yín cháng guǎn yī fù shì yǒu xiǎo nǚ nú wén qí mǔ xíng qǐ yú dào è chuí bì yīn dào qián sān qiān yǔ zhī wèi chái bèi suǒ fā biān chuí shén kǔ

陈竹吟尝馆一富室，有小女奴，闻其母行乞于道，饿垂毙，陰盗钱三千与之，为侪辈所发，鞭箠甚苦。

陈竹吟尝馆一富室，有小女奴，闻其母行乞于道，饿垂毙，阴盗钱三千与之，为侪辈所发，鞭箠甚苦。

fù shì yī lóu yǒu hú jiè jū shù shí nián wèi cháng wèi suì shì rì nǚ nú shòu biān shí hū lóu shàng kū shēng dǐng fèi

富室一楼有狐，借居数十年，未尝为祟，是日女奴受鞭时，忽楼上哭声鼎沸。

guài ér yǎng wèn wén shēng yīng yuē wú bèi suī yì lèi yì jù rén xīn bēi cǐ nǚ nián wèi shí jǐ ér wèi mǔ shòu chuí bù jué shī shēng fēi gǎn xiāng rǎo yě

怪而仰问，闻声应曰：吾辈虽异类，亦具人心，悲此女年未十几，而为母受箠，不觉失声，非敢相扰也。

zhǔ rén tóu biān yú de miàn wú rén sè zhě shù rì

主人投鞭于地，面无人色者数日。

zhú yín yǔ zhū qīng léi yóu zhǎng chūn sì yú zhōu shū huà chù jiàn yī juàn bò kē shū yuē méi zǐ liú suān jiàn chǐ yá bā jiāo fēn lǜ shàng chuāng shā rì zhǎng shuì qǐ wú qíng sī xián kàn ér tóng zhuō liǔ huā

竹吟与朱青雷游长椿寺，于鬻书画处，见一卷擘窠，书曰：梅子流酸溅齿牙，芭蕉分绿上窗纱，日长睡起无情思，闲看儿童捉柳花。

kuǎn tí shān gǔ dào rén

款题山谷道人。

fāng nǐ yì zhēn wěi yī qǐ zhě zài páng nì shì wēi xiào yuē huáng lǔ zhí nǎi shū yáng chéng zhāi shī dà shì yì wén diào bì jìng qù

方拟议真伪，一乞者在旁睨视微笑曰：黄鲁直乃书杨诚斋诗，大是异闻，掉臂竟去。

qīng léi yà yuē néng zuò cǐ yǔ ān dé qǐ shí

青雷讶曰：能作此语，安得乞食！

zhú yín tài xī yuē néng zuò cǐ yǔ yòu ān dé bù qǐ shí

竹吟太息曰：能做此语，又安得不乞食。

yú wèi cǐ zhú yín fèn jī zhī tán

余谓此竹吟愤激之谈。

suǒ wèi míng shì xí qì yě

所谓名士习气也。

cōng míng yǐng juàn zhī shì huò shì cái wù ào jiǔ ér bèi miù guāi zhāng shǐ rén bù gǎn xiāng ěr zhě qí shì yì kě yǐ qǐ shí

聪明颖隽之士，或恃才兀傲，久而悖谬乖张，使人不敢相迩者，其势亦可以乞食；

huò yǒu wén wú xíng jiǔ ér huì jì è shēng shǐ rén bù xiè chǐ lù zhě qí shì kě yǐ qǐ shí

或有文无行，久而秽迹恶声，使人不屑齿录者，其势可以乞食。

shì qǐ kě fù gǎn shì bù yù zāi

是岂可赋感士不遇哉。