xiāng qù shù qiān lǐ yǐ yān zhào zhī rén tán diān qián zhī sú ér wèi jū shì tǔ zhě bù rú wú suǒ zhī zhī què rán yé fǒu yé
相去数千里，以燕赵之人，谈滇黔之俗，而谓居是土者，不如吾所知之确，然耶否耶？
wǎn chū shù shí nián yǐ tiáo chèn zhī zǐ lùn qí jiù zhī shì ér yuē jiàn qí rén zhě bù rú wú suǒ zhī zhī què rán yé fǒu yé
晚出数十年，以髫龀之子，论耆旧之事，而曰见其人者，不如吾所知之确，然耶否耶？
zuǒ qiū míng shēn wéi lǔ shǐ qīn jiàn shèng rén qí yú chūn qiū què yǒu yuán wěi
左丘明身为鲁史，亲见圣人，其于春秋，确有源委。
zhì táng zhōng yè lù chún bèi shǐ chí yì lùn sòng sūn fù yǐ hòu hōng rán zuǒ dòu zhū shuō zhēng míng jiē yuē zuǒ shì bù kě xìn wú shuō kě xìn hé yǐ yì yú shì yé
至唐中叶，陆淳辈始持异论，宋孙复以后哄然佐斗，诸说争鸣，皆曰左氏不可信，吾说可信，何以异于是耶？
gài hàn rú zhī xué wù shí sòng rú zé jìn míng bù chū xīn yì zé bù néng sǒng tīng
盖汉儒之学务实，宋儒则近名，不出新义，则不能耸听；
bù pái jiù shuō zé bù néng chū xīn yì
不排旧说，则不能出新义。
zhū jīng xùn gǔ jiē kě yǐ kǒu biàn xiāng zhēng wéi chūn qiū shì jì lí rán nán yú biàn luàn
诸经训诂，皆可以口辩相争，惟春秋事迹厘然，难于变乱。
yú shì wèi zuǒ shì wèi chu rén wèi qī guó chū rén wèi qín rén ér shēn wéi lǔ shǐ qīn jiàn shèng rén zhī shuō yáo jì fēi shēn wéi lǔ shǐ qīn jiàn shèng rén zé chuán zhōng shì jī jiē bù zú jù ér hòu kě wéi suǒ yù yán yǐ
于是谓左氏为楚人，为七国初人，为秦人，而身为鲁史，亲见圣人之说摇，既非身为鲁史，亲见圣人，则传中事迹，皆不足据，而后可惟所欲言矣。
yán jí sòng jì zhào péng fēi zuò chūn qiū jīng quán zhì bù zhī chéng fēng wèi xī gōng shēng mǔ shàng kě yǔ lùn míng fēn dìng bāo biǎn hu
沿及宋季，赵鹏飞作春秋经筌，至不知成风为僖公生母，尚可与论名分，定褒贬乎？
yuán chéng duān xué tuī bō zhù lán yóu wéi hàn lì
元程端学推波助澜，尤为悍戾。
ǒu zài wǔ yún duō chù jí yuán xīn tíng jiǎn jiào duān xué chūn qiū jiě zhōu biān xiū shū chāng yīn yán yǒu shì rén de cǐ shū zhēn wèi hóng bǎo yī rì yǔ yǒu rén yóu tài shān ǒu tán jīng yì jí chēng qí lùn shū jī guī bì yī shì tuī chǎn zhì jīng
偶在五云多处--即原心亭，检校端学春秋解，周编修书昌因言：有士人得此书，珍为鸿宝，一日与友人游泰山，偶谈经义，极称其论叔姬归皕一事，推阐至精。
yè mèng yī gǔ zhuāng nǚ zǐ yí wèi céng yán lì sè jí zhī yuē wǔ wáng yuán nǚ shí zhǔ dōng yuè shàng dì yǐ wǒ jiān nán wán jié jiē jì gòng jiāng bǐ lì tài jī wèi guì shén jīn èr qiān yú nián yǐ
夜梦一古妆女子，仪卫曾严，厉色诘之曰：武王元女，实主东岳，上帝以我艰难完节，接迹共姜，俾隶太姬为贵神，今二千余年矣。
zuó ěr shù shù rú zhī shuō wèi wǒ guī bì wèi yín yú jì jì xū cí wū dǐ shí suǒ tòng xīn wǒ yǐn gōng qī nián guī jì zhuāng gōng èr shí nián guī shèn xiāng jù sān shí sì nián yǐ zài wǔ xún yǐ wài yǐ
昨尔述竖儒之说，谓我归皕为婬于纪季，虚辞诬诋，实所痛心，我隐公七年归纪，庄公二十年归眘，相距三十四年，已在五旬以外矣。
yǐ bān bái zhī lí fù hé yóu zhī jì bì yuè wǒ
以斑白之嫠妇，何由知季必悦我？
yuè guó xiāng cóng chūn qiū zhī fǎ fēi zhū hóu fū rén bù shū yì rú fēi qīng bù shū yě
越国相从，春秋之法，非诸侯夫人不书，亦如非卿不书也。
wǒ dài nián zhī yìng lì bù dēng zhū jiǎn cè tú yǐ shǐ xīn bù èr gù zhòng ní yǒu shì tè bǐ
我待年之媵，例不登诸简策，徒以矢心不二，故仲尼有是特笔。
chéng duān xué hé suǒ yī píng ér zào cǐ nuǎn mèi zhī bàng yé
程端学何所依凭，而造此暖昧之谤耶？
ěr zài wàng chuán dāng jī ěr shé mìng cóng shén yǐ gū duǒ jī zhī
尔再妄传，当脔尔舌，命从神以骨朵击之。
kuáng jiào ér xǐng suì huǐ qí shū
狂叫而醒，遂毁其书。
yú xì wèi shū chāng yuē jūn dān sòng xué nǎi zuò cǐ yán
余戏谓书昌曰：君耽宋学，乃作此言。
shū chāng yuē wǒ qǔ qí suǒ zhǎng ér bù gǎn huì suǒ duǎn yě
书昌曰：我取其所长，而不敢讳所短也。
shì zhēn chí píng zhī lùn yǐ
是真持平之论矣。
yáng lìng gōng cí zài gǔ běi kǒu nèi sì sòng jiāng yáng yè
杨令公祠在古北口内，祀宋将杨业。
gù tíng lín chāng píng shān shuǐ jì jù sòng shǐ wèi yè zhàn sǐ cháng chéng běi kǒu dāng zài yún zhōng fēi gǔ běi kǒu yě
顾亭林昌平山水记，据宋史，谓业战死长城北口，当在云中，非古北口也。
kǎo wáng céng xíng chéng lù yǐ yún gǔ běi kǒu nèi yǒu yè cí
考王曾行程录，已云古北口内有业祠。
gài liáo rén zhòng yè zhī zhōng yǒng wèi zhī lì miào liáo rén qīn yǔ yè zhàn céng fèng shǐ shí jù yè jǐn shù shí nián qǐ jūn bù zhī yè mò yú hé de
盖辽人重业之忠勇，为之立庙，辽人亲与业战，曾奉使时，距业仅数十年，岂均不知业殁于何地。
sòng shǐ zé yuán jì tuō kè tuō suǒ xiū tuō kè tuō jiù zuò tuì tuì gài yì yīn wèi shěn jīn cóng sān shǐ guó yǔ jiě jù yè yuǎn yǐ shì wèi kě jù hòu bó qián yě
宋史则元季托克托所修--托克托旧作脱脱，盖译音未审，今从三史国语解--距业远矣，似未可据后驳前也。
yú jiào kān mì jí fán sì zhì bì shǔ shān zhuāng
余校勘秘籍，凡四至避暑山庄。
dīng wèi yǐ dōng wù shēn yǐ qiū jǐ yǒu yǐ xià rén zǐ yǐ chūn sì shí zhī shèng xū lǎn yān
丁未以冬，戊申以秋，己酉以夏，壬子以春，四时之胜胥览焉。
měi fàn zhōu zhì wén jīn gé shān róng shuǐ yì jiē chū tiān rán shù sè quán shēng dōu fēi chén jìng
每泛舟至文津阁，山容水意，皆出天然，树色泉声，都非尘境。
yīn qíng cháo mù qiān tai wàn zhuàng suī yī niǎo yī huā yì jiē rù huà qí yóu yì zhě xì cǎo yán pō dài gǔ jiē róng róng rú lǜ qú gāo bù shù cùn qí rú cái jiǎn wú yī jīng cēn cī cháng duǎn zhě yuàn dīng wèi zhī guī ju cǎo
阴晴朝暮，千态万状，虽一鸟一花，亦皆入画，其尤异者，细草沿坡带谷，皆茸茸如绿氍，高不数寸，齐如裁剪，无一茎参差长短者，苑丁谓之规矩草。
chū gōng qiáng cái shù bù jí míng fēng zī màn yǐ
出宫墙才数步，即眀盽滋蔓矣。
qǐ fēi tiān shēng jiā huì yǐ děng chén yóu zāi
岂非天生嘉卉，以等宸游哉。
li yòu dān xiān shēng yán yǒu zhāng zi kè zhě shòu tú cūn luò cén jì guǎ hūn
李又聃先生言，有张子克者，授徒村落，岑寂寡睧。
ǒu sàn bù cháng pǔ jiān
偶散步场圃间，
yù yī shì
遇一士，
shén wēn yā
甚温雅，
gè dào xìng míng
各道姓名，
pō xiāng kuǎn qià
颇相款洽，
zì yún jiā zhù jìn cūn
自云家住近村，
lǐ xiàng wú kě gòng yǔ zhě
里巷无可共语者，
de jūn rú kōng gǔ zhī zú yīn yě
得君如空谷之足音也，
yīn gòng zhì shú
因共至塾，
jiàn tóng zǐ fāng dú xiào jīng
见童子方读孝经，
wèn zhāng yuē cǐ shū yǒu jīn wén gǔ wén
问张曰：此书有今文古文，
yǐ hé wéi shì
以何为是。
zhāng yuē sī mǎ zhēn yán zhī xiáng yǐ
张曰：司马贞言之详矣。
jìn dú lǚ shì chūn qiū jiàn shěn wēi piān zhōng yǐn zhū hóu yī zhāng nǎi shì jīn wén
近读吕氏春秋，见审微篇中引诸侯一章，乃是今文。
qī guó shí rén suǒ jiàn rú shì hé chǔ gèng yǒu gǔ wén hu
七国时人所见如是，何处更有古文乎？
qí rén xǐ yuē jūn zhēn dú shū rén yě
其人喜曰：君真读书人也。
zì shì lǚ zhì shú zhāng yù bào yè zhé xiè yǐ pín wú qī zhǐ fū fù lìn zhù yī pò wū wú dì yán kè
自是屡至塾，张欲报谒，辄谢以贫无栖止，夫妇赁住一破屋，无地延客。
zhāng yì suì zhǐ
张亦遂止。
yī xī hū wèn jūn wèi guǐ hu
一夕，忽问君畏鬼乎？
zhāng yuē rén wèi lí xíng zhī guǐ guǐ yǐ lí xíng zhī rén ěr suī wèi jiàn zhī rán jué wú kě wèi
张曰：人未离形之鬼，鬼已离形之人耳，虽未见之，然觉无可畏。
qí rén nǜ rán yuē jūn jì bù wèi wǒ bù qī jūn shēn jí shì guǐ yǐ shēng wèi shì zú bù néng zhú yàn kǒu zhēng qián mǐ tāo wéi qì lèi qiú jūn yī fàn kě hu
其人恧然曰：君既不畏，我不欺君，身即是鬼，以生为士族，不能逐焰口，争钱米，叨为气类，求君一饭可乎？
zhāng qì fēn jì shēn
张契分既深，
yì wú yí jù
亦无疑惧，
jí wéi jù shí
即为具食，
qiě yāo shǐ shù lái
且邀使数来，
kǎo lùn tú jí
考论图籍，
shū yǒu duān wěi
殊有端委，
ǒu lùn tài jí wú jí zhī zhǐ
偶论太极无极之旨，
qí rén fú rán yuē yú chuán yǒu zhī
其人怫然曰：于传有之，
tiān dào yuǎn
天道远，
rén shì ěr
人事迩，
liù jīng suǒ lùn
六经所论，
jiē rén shì
皆人事，
jí yì chǎn yīn yáng
即易阐阴阳，
yì yǐ tiān dào míng rén shì yě
亦以天道明人事也，
shè rén shì ér yán tiān dào
舍人事而言天道，
yǐ wèi xū yǎo yòu tuī jí xiān tiān zhī xiān
已为虚杳：又推及先天之先，
kōng yán jù sòng
空言聚讼，
ān yòng cǐ wèi
安用此为？
wèi jūn liú xīn gǔ yì gù jiù jūn qiú shí jūn suǒ jiàn nǎi rú cǐ hu
谓君留心古义，故就君求食，君所见乃如此乎？
fú yī jìng qǐ shū yǐ yǐng miè zài yú xiāng yù chù hou zhī bù fù dǔ yǐ
拂衣竟起，倏已影灭，再于相遇处候之，不复睹矣。
yú dū xué mǐn zhōng shí yuàn lì yán yōng zhèng zhōng xué shǐ yǒu yī jī duò lóu sǐ bù wén yǒu tā gù yǐ wéi ǒu shī zú yě
余督学闽中时，院吏言，雍正中，学使有一姬堕楼死，不闻有他故，以为偶失足也。
jiǔ ér yǒu xiè qí shì zhě yuē jī běn shān dōng rén nián shí sì wǔ jià yī jù rén zǐ shù yuè yǐ
久而有泄其事者，曰：姬本山东人，年十四五，嫁一窭人子，数月矣。
fū fù shén xiāng de xíng yǐng bù lí huì suì jī bù néng zì huó qí gū mài zhū fàn yù fù nǚ zhě yǔ qí fu xiāng bào qì chè yè niè bì wèi zhì ér bié
夫妇甚相得，形影不离，会岁饥不能自活，其姑卖诸贩鬻妇女者，与其夫相抱，泣彻夜，啮臂为志而别。
fu niàn zhī bù zhì yán tú qǐ shí jiān chéng zhuī jí fàn yù zhě qián suí zhì jīng shī shí yú chē zhōng yī dí miàn
夫念之不置，沿途乞食，兼程追及贩鬻者，潜随至京师，时于车中一觌面。
yòu nián qiè nuò jù zāo hē lì bù gǎn jìn xiāng shì huī tì ér yǐ
幼年怯懦，惧遭诃詈，不敢近相视，挥涕而已。
jì rù guān méi jiā shí shí hou yú mén cè ǒu dé yī dǔ bǐ cǐ yuē wù sǐ
既入官媒家，时时候于门侧，偶得一睹，彼此约勿死。
jì tiān shàng rén jiān zhōng yī xiāng jiàn yě
冀天上人间，终一相见也。
hòu wén wéi xué shǐ suǒ nà yīn tóu shēn wèi qí mù yǒu pū gòng zhì mǐn zhōng rán nèi wài gé jué wú yóu tōng wèn qí fù bù zhī yě
后闻为学使所纳，因投身为其幕友仆，共至闽中，然内外隔绝，无由通问，其妇不知也。
yī rì bìng sǐ
一日病死。
fù wén bì ǎo dào qí xìng míng jí guàn xíng zhuàng nián chǐ shǐ zhī zhī
妇闻婢媪道其姓名籍贯，形状年齿，始知之。
shí fāng zuò bǐ pěng lóu shàng níng lì liáng jiǔ hū duì zhòng bèi yán shǐ mò cháng hào shù shēng fèn shēn tóu xià sǐ
时方坐笔捧楼上，凝立良久，忽对众备言始末，长号数声，奋身投下死。
xué shǐ huì yán zhī gù qí shì bù chuán rán shí wú kě huì yě
学使讳言之，故其事不传，然实无可讳也。
dà dǐ nǚ zǐ xùn fu qí gù yǒu èr yī zé lù zhù gāng cháng níng sǐ bù rǔ cǐ běn hu lǐ jiào zhě yě
大抵女子殉夫，其故有二，一则睩柱纲常，宁死不辱，此本乎礼教者也；
yī zé rěn chǐ tōu shēng gǒu yán yī xī jì lè chāng pò jìng zài de chóng yuán
一则忍耻偷生，苟延一息，冀乐昌破镜，再得重圆。
zhì wàng jué shì qióng rán hòu yī sǐ yǐ míng zhì cǐ shēng yú qíng gǎn zhě yě
至望绝势穷，然后一死以明志，此生于情感者也。
cǐ nǚ bù sǐ yú fàn yù zhī shǒu bù sǐ yú méi shì zhī jiā zhì yù diàn huā cán de gù fū xiōng wèn ér hòu sǐ chéng wèi tài wǎn
此女不死于贩鬻之手，不死于媒氏之家，至玉玷花残，得故夫凶问而后死，诚为太晚。
rán qí sǐ zhì zé jiǔ dìng yǐ tè sī ài chán mián bù néng zì gē bǐ qí yì zhōng gù bù yǐ dāng sǐ bù sǐ wèi fù fu zhī ēn zhí yǐ kě dài bù dài wèi gū fu zhī wàng āi qí yù bēi qí zhì xī qí yòng qíng zhī wù zé kě yǐ
然其死志则久定矣，特私爱缠绵，不能自割，彼其意中，固不以当死不死为负夫之恩，直以可待不待为辜夫之望，哀其遇，悲其志，惜其用情之误则可矣。
bì zhí chūn qiū dà yì zé bù dú shū zhī ér nǚ qǐ yǔ rén wéi shàn zhī dào zāi
必执春秋大义，责不读书之儿女，岂与人为善之道哉。
rén shēn qī yuè xiǎo jí sòng méng quán jiā ǒu tán hú shì niè sōng yán yuē guì zú yǒu yī shì jūn zhī zhī hu
壬申七月，小集宋蒙泉家，偶谈狐事，聂松岩曰：贵族有一事，君知之乎？
nǎng yǐ xiāng shì zài jǐ nán
曩以乡试在济南，
wén yǒu jì shēng zhě
闻有纪生者，
wàng qí wéi shòu guāng wèi jiāo zhōu yě
忘其为寿光为胶州也，
cháng mù yù nǚ zǐ dú xíng
尝暮遇女子独行，
ní nìng diān zhì
泥泞颠踬，
qiàn zhī fú yè
倩之扶掖，
niàn cǐ bì hú nǚ
念此必狐女，
gū shì yǔ nì
姑试与昵，
yì zú yǐ zhī yāo mèi zhī qíng zhuàng
亦足以知妖魅之情状，
yīn yǔ zhī yuē wǒ shi ěr
因语之曰：我识尔，
ěr wù kuáng wǒ
尔勿诳我，
rán de fù rú ěr yì zì jiā
然得妇如尔亦自佳，
rén jìng hòu kě yì shū zhāi
人静后可诣书斋，
wù zài cǐ xiāng diào
勿在此相调，
tú duō yū shé
徒多迂折。
nǚ zǐ xiào ér qù yè bàn guǒ zhì xiá xiè zhě shù xī jué jiàn wèi suǒ huò yīn jù shǐ wù lái
女子笑而去，夜半果至，狎媟者数夕，觉渐为所惑，因拒使勿来。
hú nǚ yuàn lì bù kěn qù shēng zhèng sè yuē wù rú shì yě nán nǚ zhī shì quán zài yú nán nán qiú nǚ nǚ bù yuàn shàng kě yǐ qiáng bào de nǚ qiú nán nán bù yuàn zé xīn rú hán tiě suī qiáng bào yì wú suǒ yòng zhī
狐女怨詈不肯去，生正色曰：勿如是也，男女之事，权在于男，男求女女不愿，尚可以强暴得，女求男男不愿，则心如寒铁，虽强暴亦无所用之。
kuàng ěr wèi dào wǒ jīng qì lái fēi yǐ qíng hé wǒ bù wéi fù ěr qíng ěr yuè rén duō yǐ nán yǐ jié yán wǒ yì bù wéi duò ěr jié shǐ luàn zhōng qì
况尔为盗我精气来，非以情合，我不为负尔情，尔阅人多矣，难以节言，我亦不为堕尔节，始乱终弃。
jūn zǐ suǒ è wéi rén yán zhī bù wéi ěr cáo yán zhī yě
君子所恶，为人言之，不为尔曹言之也。
ěr hé bì liàn liàn yú cǐ tú wèi wú yì
尔何必恋恋于此，徒为无益。
hú nǚ jìng cí qióng ér qù
狐女竟词穷而去。
nǎi zhī yī shòu gǔ huò chán mián zhì sǐ fú lù bù néng qū qiǎn zhě zhōng yóu qíng yù qiān lián bù néng zì gē ěr
乃知一受蛊惑，缠绵至死，符录不能驱遣者，终由情欲牵连，不能自割耳。
shǐ bó rán bù dòng bǐ hé suǒ qǔ ér bù qù zāi
使泊然不动，彼何所取而不去哉。
fǎ nán yě yòu shuō yī shì yuē lǐ yǒu è shào shù rén wén mǒu shì huāng zhǒng yǒu hú néng huà xíng mèi rén yè xié zhì gǔ bù xué kǒu guǒ yǎn dé èr pìn hú
法南野又说一事曰：里有恶少数人，闻某氏荒冢有狐，能化形媚人，夜携置罟布穴口，果掩得二牝狐。
fáng qí biàn huàn jí yǐ zhuī cì qí bì guàn zhī yǐ suǒ cāo rèn xié zhī yuē ěr guǒ néng huà xíng wéi rén wèi wǒ bèi xíng jiǔ zé dài ěr mìng fǒu zé lì zhé ěr
防其变幻，急以锥刺其髀，贯之以索，操刃胁之曰：尔果能化形为人，为我辈行酒，则贷尔命，否则立磔尔。
èr hú háo jiào tiào zhì rú bù jiě zhě è shào nù cì shā qí yī qí yī nǎi rén yǔ yuē wǒ wú yī lǚ jí huà xíng wéi rén chéng hé zhuàng yé
二狐嗥叫跳掷，如不解者，恶少怒，刺杀其一，其一乃人语曰：我无衣履，及化形为人，成何状耶。
yòu yǐ rèn nǐ jǐng nǎi wǎn zhuǎn chéng yī hǎo nǚ zǐ luǒ wú cùn lǚ
又以刃拟颈，乃宛转成一好女子，裸无寸缕。
zhòng dà xǐ dié sì wú lǐ fù yōng shǐ yòu shāng ér shǐ zhōng chè suǒ bù shì shǒu
众大喜，迭肆无礼，复拥使侑觞，而始终掣索不释手。
hú nī nī ruǎn yǔ qí qiú jiě suǒ fǔ yī tuō shǒu yǐ piē rán shì
狐妮妮软语，祈求解索，甫一脱手，已瞥然逝。
guī wèi dào mén yáo jiàn huǒ guāng zé shù jiā jiē jiāo tǔ shā hú zhě yī nǚ fén yān
归未到门，遥见火光，则数家皆焦土，杀狐者一女焚焉。
zhī hú zhī xiāng bào yě hú bù rǎo rén rén nǎi rǎo hú duō xíng bù yì qí jí yě yi zāi
知狐之相报也，狐不扰人，人乃扰狐，多行不义，其及也宜哉。
tián bái yán shuō yī shì yuē mǒu jì shì shào ài wèi hú suǒ mèi hé zhì wú yàn hòu yǒu gāo xíng dào shì xí shén jiāng fù zhì tán zé lìng gòng zhuàng
田白岩说一事曰：某继室少艾，为狐所媚，劾治无验，后有高行道士，檄神将，缚至坛，责令供状。
qiān wén hú yǔ yuē wǒ yù chǎn yě ǒu tà fù fù qián cuàn zhì cǐ yǔ mǒu nì wǒ xián zhī cì gǔ shì yǐ bào
佥闻狐语曰：我豫产也，偶挞妇，妇潜窜至此，与某昵，我衔之次骨，是以报。
mǒu yì yòu shí guǒ yǒu cǐ rán shí yú nián yǐ
某忆幼时果有此，然十余年矣。
dào shì yuē jié hèn jì shēn zì yi jí bào hé chí chí zhì jīn dé wú cì zhī cǐ shì jiǎ jiè jiè kǒu yé
道士曰：结恨既深，自宜即报，何迟迟至今，得无刺知此事，假借借口耶？
yuē bǐ qián fù zhēn nǚ yě jù gàn tiān fá bù gǎn jìn
曰：彼前妇贞女也，惧干天罚，不敢近。
cǐ fù qīng tiāo nǎi de yòu xiá yīn guǒ xiāng cháng guǐ shén fú zuì shī yòu hé zé yān
此妇轻佻，乃得诱狎，因果相偿，鬼神弗罪，师又何责焉。
dào shì chén sī liáng jiǔ yuē mǒu nì ěr fù jǐ rì yuē yī nián yú
道士沉思良久，曰：某昵尔妇几日，曰一年余。
ěr nì cǐ fù jǐ rì yuē sān nián yú dào shì nù yuē bào zhī guò dāng qū yòu zài ěr
尔昵此妇几日，曰三年余，道士怒曰：报之过当，曲又在尔。
bù qù qiě xí ěr fù léi bù hú nǎi fú zuì qù
不去且檄尔付雷部，狐乃服罪去。
qīng yuǎn xiān shēng méng quán zhī fù yuē cǐ kě jiàn xié zhèng zhī niàn yāo mèi jiē dé zhī
清远先生，蒙泉之父，曰：此可见邪正之念，妖魅皆得知；
bào shī zhī lǐ guǐ shén fú néng duó yě
报施之理，鬼神弗能夺也。
qīng yuǎn xiān shēng yì shuō yī shì yuē zhū mǒu yī bì cū cái yě shāo zhǎng jiàn huì xiá méi mù yì jiàn xiù mèi yīn nà wèi qiè pō yǒu xīn jì bìng dàng jǐng jǐng mǐ yán suǒ xiè jiā rén xiān háo bù gǎn qī qī zé bì bài
清远先生亦说一事曰：朱某一婢，粗材也，稍长，渐慧黠，眉目亦渐秀媚，因纳为妾，颇有心计，摒挡井井，米盐琐屑，家人纤毫不敢欺，欺则必败。
yòu shàn jū jī fán suǒ fàn yù lái suì jià bì guì zhū yǐ jiàn yù chǒng zhī zhuān fáng
又善居积，凡所贩鬻，来岁价必贵，朱以渐裕，宠之专房。
yī rì hū wèi zhū yuē jūn zhī wǒ wèi shuí zhū xiào yuē ěr diān yé
一日忽谓朱曰：君知我为谁，朱笑曰：尔颠耶？
yīn xì jǔ qí xiǎo míng yuē ěr fēi mǒu yé
因戏举其小名曰，尔非某耶？
yuē fēi yě mǒu táo qù jiǔ yǐ jīn wèi mǒu dì mǒu rén fù shēng zǐ yǐ qī bā suì
曰：非也，某逃去久矣，今为某地某人妇，生子已七八岁。
wǒ běn hú nǚ jūn jiǔ shì qián wèi jù shāng wǒ wèi sī huì jì jūn yù wǒ hòu ér wǒ qián méi jūn sān qiān yú jīn míng zhé duò hú shēn liàn xíng shù bǎi nián xìng de chéng dào rán zuò cǐ fù lèi zhōng bù dé shēng xiān gù yīn cǐ bì zhī táo huàn qí mào yǐ shì jūn
我本狐女，君九世前为巨商，我为司会计，君遇我厚，而我干没君三千余金，冥谪堕狐身，炼形数百年，幸得成道，然坐此负累，终不得升仙，故因此婢之逃，幻其貌以事君。
jì shí yú nián lái suǒ rù zú yǐ dí suǒ bū jīn shī jiě qù yǐ
计十余年来，所入足以敌所逋，今尸解去矣。
wǒ qù zhī hòu bì xiàn hú xíng jūn kě fù mǒu pū mái zhī
我去之后，必现狐形，君可付某仆埋之。
bǐ bì liè shī ér qǔ gé jūn wù zuì bǐ
彼必裂尸而取革，君勿罪彼。
bǐ sì shì qián wèi è piǎo shí wǒ wèi chéng dào céng dàn qí shī tīng bǐ suì zhé wǒ zhù yuān kě sàn yě
彼四世前为饿殍时，我未成道，曾啖其尸，听彼碎磔我，庶冤可散也。
é huà hú pū de yǒu hǎo nǚ zhǎng shù cùn chū dǐng shàng rǎn rǎn qù qí mào zé bié yī rén yǐ
俄化狐仆地，有好女长数寸，出顶上，冉冉去，其貌则别一人矣。
zhū bù rěn ér zì mái zhī zú wèi cǐ pū qiè fā bō mài qí pí zhū zhī wèi sù yè hào tàn ér yǐ
朱不忍而自埋之，卒为此仆窃发，剥卖其皮，朱知为夙业，浩叹而已。
cóng sūn shù líng yán gāo chuān hè mǒu jiā pín shén bī chú xī wú yǐ zú suì yì qīn chuàn jiè dài wú suǒ de jǐn gū jiǔ kuǎn zhī
从孙树棂言，高川贺某家贫甚，逼除夕，无以卒岁，诣亲串借贷无所得，仅沽酒款之。
hè yì yù wú liáo gū jiāo kuài lěi suì dà zuì ér guī
贺抑郁无聊，姑浇块垒，遂大醉而归。
shí yǐ hūn yè yù lǎo wēng fù yī náng bié bì bù jìn yuē hè wèi jiān zhì gāo chuān chou yǐ gù zhí hè nuò zhī
时已昏夜，遇老翁负一囊，蹩躄不进，约贺为肩至高川，酬以雇值，贺诺之。
qí náng shén zhòng
其囊甚重，
hè sī niàn fāng wú dù suì zī
贺私念方无度岁资，
ruò rǎng duó ér yì
若攘夺而逸，
lóng zhōng pí sōu
龙钟疲叟，
bì bù néng zhuī jí
必不能追及，
suì jìn lì jí qū
遂尽力疾趋，
wēng zì hòu zhuī hū bù yīng
翁自后追呼不应，
kuáng bēn qī bā lǐ
狂奔七八里，
fu de zhì jiā
甫得至家，
yǎn mén jí rù
掩门急入，
hū dēng shì zhī
呼灯视之，
nǎi xīn zhuó yáng mù yī duàn
乃新斫杨木一段，
zhòng sān shí yú jīn
重三十余斤，
fāng zhī wèi guǐ suǒ nòng
方知为鬼所弄。
dài qí tān jiǎo zhī xìng jiǔ wèi guǐ è gù chéng qí jiǒng ér wǔ zhī
殆其贪狡之性，久为鬼恶，故乘其窘而侮之。
bù rán zé lái wǎng zhě duō hé dú xì hè
不然则来往者多，何独戏贺。
shì shí wèi jiàn kě yù shàng wèi shēng dào xīn hé yǐ zhōng tú xiāng dài yú
是时未见可欲，尚未生盗心，何已中途相待欤。