卷十四·槐西杂志四(4) — 阅微草堂笔记 — 纪昀

hé tún wéi tiān jīn zhì duō tǔ rén shí zhī rú yuán shū rán yì héng yǒu sǐ zhě bù bì jiā jiā jiē shàn pēng zhì yě

河豚惟天津至多，土人食之，如园蔬，然亦恒有死者，不必家家皆善烹治也。

yí zhàng tì yuán niú gōng yán yǒu yī rén shì hé tún cù zhòng dú sǐ sǐ hòu jiàn mèng yú qī zǐ yuē sì wǒ hé yǐ wú hé tún yé

姨丈惕园牛公言，有一人嗜河豚，卒中毒死，死后见梦于妻子曰：祀我何以无河豚耶？

cǐ zhēn sǐ ér wú huǐ yě

此真死而无悔也。

yòu yáo ān gōng yán lǐ yǒu rén cū wēn bǎo hòu yǐ bó pò jiā lín mò yǔ qí zǐ yuē bì yǐ bó jù zhì guān zhōng rú wú guǐ yǔ bái gǔ tóng wèi tǔ ěr

又姚安公言，里有人，粗温饱，后以博破家，临殁语其子曰：必以博具置棺中，如无鬼，与白骨同为土耳。

yú shì hé hài

于事何害；

rú yǒu guǐ huāng zhēn màn cǎo zhī jiān fēi cǐ hé yǐ xiāo qiǎn yé

如有鬼，荒榛蔓草之间，非此何以消遣耶？

bǐ dà liàn qiān yuē sǐ zàng zhī yǐ lǐ luàn mìng bù kě cóng yě

比大殓，佥曰：死葬之以礼，乱命不可从也。

qí zǐ yuē dú bù yún shì sǐ rú shì shēng hu

其子曰：独不云事死如事生乎？

shēng bù néng jī jiàn mò nǎi wéi zhī hu

生不能几谏，殁乃违之乎？

wǒ bù jiǎng xué zhū gōng wù gàn yù rén jiā shì

我不讲学，诸公勿干预人家事。

zú cóng qí mìng

卒从其命。

yáo ān gōng yuē fēi lǐ yě rán yì xiào sī wú yǐ zhī xīn yě

姚安公曰：非礼也，然亦孝思无已之心也。

wú è fu shì shì zūn gǔ lǐ ér sī qīn zhī xīn zé mò rán zhě yě

吾恶夫事事遵古礼，而思亲之心，则漠然者也。

yī nú zǐ yè zhēn gōng qí fù mǔ zhōu shēn shí wèi zhōu cǐ zi gù dú bié jū yú wài qí fù nián èr shí yú wèi hú suǒ mèi suì yú bìng zhài sǐ

一奴子业针工，其父母鬻身时，未鬻此子，故独别居于外，其妇年二十余，为狐所媚，岁余病瘵死。

chū bù kěn zì yán bìng shén nǎi yán hú chū lái shí wéi nǚ xíng zì yán xīn lái lín shè yě

初不肯自言，病甚，乃言狐初来时为女形，自言新来邻舍也。

liú yǔ yǔ jiàn shè xuè jì ér jiàn xiāng bī jù qián yōng bào suì hūn hūn rú yǎn zì shì měi yè zhé lái bì huàn yī xíng hū nán hū nǚ hū lǎo hū shǎo hū chǒu hū hǎo hū sēng hū dào hū guǐ hū shén hū jīn yì guān hū gǔ yì guān suì yú wú yī chóng fù zhě

留与语，渐涉谑，继而渐相逼，遽前拥抱，遂昏昏如魇，自是每夜辄来，必换一形，忽男忽女，忽老忽少，忽丑忽好，忽僧忽道，忽鬼忽神，忽今衣冠忽古衣冠岁，余无一重复者。

zhì zé sì zhī huǎn zòng kǒu jìn bù néng yán wéi xīn mù zhōng liǎo liǎo ér yǐ

至则四肢缓纵，口噤不能言，惟心目中了了而已。

hú yì bù jiāo yī yán bù zhī wèi yī hú suǒ huà yì zhòng hú gēng fān ér lái yě

狐亦不交一言，不知为一狐所化，抑众狐更番而来也。

qí yóu guài zhě fù xiǎo gū ǒu rù qí shì tū yù hú chū yī yuè jí shì xiǎo gū suǒ jiàn shì fāng jīn dào páo rén bái xū qióng qióng fù suǒ jiàn zé àn hēi gòu nì yī mài méi rén ěr

其尤怪者，妇小姑偶入其室，突遇狐出，一跃即逝，小姑所见是方巾道袍人，白须瞏瞏，妇所见则黯黑垢腻，一卖煤人耳。

tóng shí yì zhuàng gèng bù kě sī yì ěr

同时异状，更不可思议耳。

jí rú ài xiān shēng yán xiān shēng yú yú wèi shū cóng biǎo zhí rán yòu shí wèi yú kāi méng gù shǐ zhōng dài yǐ shī lǐ jiāo hé yǒu rén tián zài zhǒng páng qù jiā yuǎn nǎi zhù shì jiù zhī yè héng wén guǐ yǔ xí jiàn bù guài yě

及孺爱先生言--先生于余为疏从表侄，然幼时为余开蒙，故始终待以师礼：交河有人，田在冢旁，去家远，乃筑室就之，夜恒闻鬼语，习见不怪也。

yī xī wén zhǒng jiān hū yuē ěr láng bèi hé zhì shì

一夕，闻冢间呼曰：尔狼狈何至是？

yī rén yīng yuē shì lù yù yī nǚ xié yī tóng zǐ xíng jiàn qí miàn yǒu shuāi qì sǐ qī yǐ jìn wèi zhī bì yě

一人应曰：适路遇一女，携一童子行，见其面有衰气，死期已近，未之避也。

bù yú nǚ hū yī tì qí qì zhōng rén rú jù chǔ chōng zhuàng shāng ér pū de sū xī liáng jiǔ nǎi de guī jīn xiōng gé shàng zuò chu yě

不虞女忽一嚏，其气中人，如巨杵舂撞，伤而仆地，苏息良久乃得归，今胸鬲尚作楚也。

cǐ rén mò jì qí yǔ

此人默记其语。

cì rì yún zhě jù jí jù shù qí yì yīn wèn zuó rì shuí jiā nǚ zǐ bàng wǎn xíng zhì zhōng tú yù guǐ zhōng yī sòng xìng zhě yuē wǒ nǚ zuó wǎn tóng wǒ zi zì wài jiā guī wú yù guǐ shì yě

次日，耘者聚集，具述其异，因问昨日谁家女子傍晚行，致中途遇鬼，中一宋姓者曰：我女昨晚同我子自外家归，无遇鬼事也。

zhòng yǐ wéi wàng yǔ shù rì hòu sòng nǚ wèi qiáng bào suǒ zhí hàn rèn kàng jié sǐ

众以为妄语，数日后，宋女为强暴所执，捍刃抗节死。

nǎi zhī zhēn liè zhī qì suī jiè shuāi jué shàng gāng jìng rú shì yě

乃知贞烈之气，虽届衰绝，尚刚劲如是也。

guǐ mèi wèi zhèng rén dài yǐ cǐ fu

鬼魅畏正人，殆以此夫。

zhāng wán zhì shè rén yán yǒu yǔ hú wèi you zhě jiāng shāng yú wài yǐ jiā shì tuō hú fán huǒ zhú dào zéi jiē wèi jǐng wèi tóng bì huò zuò jiān jiē zhāi fā wú yí jiā zhèng jǐng jǐng yú yú shāng wèi chū shí wéi qí fù yǔ lín rén tián hú ruò wù zhī

张完质舍人言，有与狐为友者将商于外，以家事托狐，凡火烛盗贼，皆为警卫，童婢或作奸，皆摘发无遗，家政井井，逾于商未出时，惟其妇与邻人阗，狐若勿知。

yuè liǎng suì shāng guī shén dé hú jiǔ ér wēi wén lín rén shì yòu shén jiù hú

越两岁商归，甚德狐，久而微闻邻人事，又甚咎狐。

hú xiè yuē cǐ shén suǒ pàn wú rén gǎn wéi yě

狐谢曰：此神所判，吾人敢违也？

shāng bù fú yuē guǐ shén huò yín nǎi fǎn dǎo yín zāi

商不服曰：鬼神祸婬，乃反导婬哉。

hú yuē shì yǒu gù

狐曰：是有故。

lín rén qián shì wèi jù shì jūn wèi sī chū nà yīn qí yǐ xìn qīn shí qí duō jīn míng pàn yǐ fù cháng fù yī xī zhǔn sù jì zhī jià xiāo jīn wǔ xīng jīn suǒ qiàn zhī qī shí yú jīn yǐ

邻人前世为巨室，君为司出纳，因其倚信，侵食其多金，冥判以妇偿负，一夕准宿妓之价，销金五星，今所欠祗七十余金矣。

xiāo jǐn zì jué jūn hé zào yān

销尽自绝，君何躁焉。

jūn tǎng wèi xìn shì yǐ suǒ fù cháng zhī guān qí rú hé ěr

君倘未信，试以所负偿之，观其如何耳。

shāng nǎi yì lín rén jiā yuē wén jūn pín shén pū cǐ cì xìng duō yíng jǐn yǐ bā shí jīn fèng zhù lín rén gǎn qiě kuì zì shì suì yǔ fù jué

商乃诣邻人家曰：闻君贫甚，仆此次幸多赢，谨以八十金奉助，邻人感且愧，自是遂与妇绝。

suì mù kuì yáo pǐn shì xiè shén jīng tiǎn jì qí suǒ zhí zhèng hé qī shí yú jīn

岁暮馈肴品示谢，甚精腆，计其所值，正合七十余金。

suǒ yíng shù nǎi zhī sù shēng zhài fù shòu zhě háo lí bù néng zēng yǔ zhě háo lí bù néng jiǎn yě

所赢数乃知夙生债负，受者毫厘不能增，与者毫厘不能减也。

shì yì kě wèi yě yǐ

是亦可畏也已。

zú zhí zhú tīng yán yǒu nóng jiā fù shǎo guǎ shǐ zhì bù jià yǎng gū fǔ zi yǒu nián yǐ

族侄竹汀言，有农家妇少寡，矢志不嫁，养姑抚子有年矣。

yī rì huá fú shào nián cóng qiáng quē kuī sì yǐ wéi guò kè wù rù lì zhī qù

一日，华服少年从墙缺窥伺，以为过客误入，詈之去。

cì rì fù lái niàn jìn cūn wú cǐ shào nián tǔ rén yì wú cǐ huá fú xīn zhī shì mèi chí tǐng qū zhú nǎi fù pāo zhì zhuān shí sǔn huài qì wù

次日复来，念近村无此少年，土人亦无此华服，心知是魅，持梃驱逐，乃复抛掷砖石，损坏器物。

zì shì rì rì lái dēng qiáng zì dào xiāng yuè yì fù wú jì kū sù yú shè gōng cí yì wú yàn

自是日日来，登墙自道相悦意，妇无计，哭诉于社公祠，亦无验。

yuè qī bā rì bái zhòu huì míng léi jī liè cūn nán yī gǔ mù mèi nǎi jué bù zhī shì hú shì guǐ yě

越七八日，白昼晦冥，雷击裂村南一古墓，魅乃绝，不知是狐是鬼也。

yǐ yāo mèi rén yǐ gàn tiān lǜ kuàng mèi jí bǎi zhōu zhī fù qí shòu jí yě gù yi

以妖媚人，已干天律，况媚及柏舟之妇，其受殛也固宜。

gù bì chí jiǔ ér hòu yīng qǐ tiān rén yī lǐ

顾必迟久而后应，岂天人一理。

shì guān shū sǐ yì dài zòu qǐng ér hòu xíng yóu shè gōng zhǎn zhuǎn shàng wén shāo jī shí rì hu

事关殊死，亦待奏请而后刑，由社公辗转上闻，稍稽时日乎？

rán pǐ fù yī kū jù dá tiān tīng yì zú jiàn xiào dì zhī tōng shén míng yǐ

然匹妇一哭，遽达天听，亦足见孝弟之通神明矣。

cāng zhōu yí dài hǎi bīn zhǔ yán zhī de wèi zhī zào pào

沧州一带海滨，煮盐之地，谓之灶炮。

mào yán shù bǎi lǐ bìng chì lǔ bù kě gēng zhòng

袤延数百里，并斥卤不可耕种。

huāng cǎo zhān tiān

荒草粘天，

lüè rú sài wài

略如塞外，

gù láng duō kū xué yú qí zhōng

故狼多窟穴于其中，

bǔ zhī zhě jué de wèi jǐng

捕之者掘地为阱，

shēn shù chǐ

深数尺，

guǎng sān sì chǐ

广三四尺，

yǐ bǎn fù qí shàng

以板覆其上，

zhōng záo yuán kǒng rú yú dà

中凿圆孔如盂大，

lüè rú jiā zhuàng

略如枷状，

rén dūn jǐng zhōng

人蹲阱中，

xié quǎn zǐ huò tún zǐ

携犬子或豚子，

jī shǐ háo jiào

击使嗥叫，

láng wén shēng ér zhì

狼闻声而至，

bì yǐ zú tàn kǒng zhōng jué zhī

必以足探孔中攫之，

rén jí wò qí zú lì qǐ

人即握其足立起，

jiān yǐ guī

肩以归。

láng gé yī bǎn zhǎo yá wú suǒ shī qí lì yě

狼隔一板，爪牙无所施其利也。

rán huò yù qí qún xíng zé yì néng bó shì gù jiàn rén zé yǐ huì jù dì háo zhòng láng bì jí ruò hào lìng rán

然或遇其群行，则亦能搏噬，故见人则以喙据地嗥，众狼毕集，若号令然。

yì pō wéi xíng kè dào tú huàn

亦颇为行客道途患。

yǒu fù shì ǒu dé èr xiǎo láng yǔ jiā quǎn zá chù yì yǔ quǎn xiāng ān shāo zhǎng yì pō xún jìng wàng qí wèi láng

有富室偶得二小狼，与家犬杂畜，亦与犬相安，稍长，亦颇驯，竟忘其为狼。

yī rì zhǔ rén zhòu qǐn tīng shì wén qún quǎn wū wū zuò nù shēng jīng qǐ zhōu shì wú yī rén zài jiù zhěn jiāng mèi quǎn yòu rú qián nǎi wěi shuì yǐ sì zé èr láng cì qí wèi jué jiāng niè qí hóu quǎn zǔ zhī bù shǐ qián yě

一日，主人昼寝厅事，闻群犬呜呜作怒声，惊起周视无一人，再就枕将寐，犬又如前，乃伪睡以俟，则二狼伺其未觉，将啮其喉，犬阻之不使前也。

nǎi shā ér qǔ qí gé

乃杀而取其革。

cǐ shì cóng zhí yú dūn yán láng zǐ yě xīn xìn bù wū zāi

此事从侄虞惇言，狼子野心，信不诬哉。

rán yě xīn bù guò dùn yì ěr yáng wèi qīn nì ér yīn huái bù cè gèng bù zhǐ yú yě xīn yǐ

然野心不过遁逸耳，陽为亲昵，而陰怀不测，更不止于野心矣。

然野心不过遁逸耳，阳为亲昵，而阴怀不测，更不止于野心矣。

shòu bù zú dào cǐ rén hé qǔ ér zì yí huàn yé

兽不足道，此人何取而自贻患耶。

tián cūn yī nóng fù shén zhēn jìng

田村一农妇，甚贞静。

yī rì yè xiǎng yǒu shū shēng yù yú yě cóng qǐ píng zhōng shuǐ fù bù yīng chū jīn yī dìng tóu qí xiù fù zhì qiě lì

一日馌饷，有书生遇于野，从乞瓶中水，妇不应，出金一锭投其袖，妇掷且詈。

shū shēng huáng kǒng dùn wǎn gào qí fu wù sè zhī wú shì rén yí qí mèi yě

书生惶恐遁，晚告其夫物色之，无是人，疑其魅也。

shù rì hòu qí fu wài chū zǔ yǔ bù dé guī mèi nǎi huàn qí fu xíng zuò mào yǔ guī zhě rù yǔ qǐn chǔ

数日后，其夫外出，阻雨不得归，魅乃幻其夫形，作冒雨归者，入与寝处。

cǎo cǎo xi dēng jù xiāng xiè xì hū diàn guāng shè chuāng zhào jiàn nǎi xiàng shū shēng fù huì shén zhǎo bài qí miàn mèi fu yuè chū chuāng wén yōu rán yī shēng mò zhī suǒ wǎng

草草息灯，遽相媟戏，忽电光射窗，照见乃向书生，妇恚甚，爪败其面，魅甫跃出窗，闻呦然一声，莫知所往。

cì zǎo fu guī zé mén wài yī hóu nǎo liè sǐ rú rèn suǒ zhōng yě

次早夫归，则门外一猴，脑裂死，如刃所中也。

gài yāo zhī mèi rén jiē yīn qí huái chūn ér gòu hé ruò běn wú shì xīn ér chéng qí bù yì biàn huàn yǐ bài qí jié zé zuì dāng yǐ yǔ qiáng wū děng

盖妖之媚人，皆因其怀春而媾合，若本无是心，而乘其不意，变幻以败其节，则罪当以与强污等。

kuí zhū shén lǐ zì bì bù róng

揆诸神理，自必不容。

ér jiào qián jì zhú tīng suǒ shuō shì qí bào gēng sù

而较前记竹汀所说事，其报更速。

huò shè gōng quán wēi bù néng lì duàn cǐ yù tiān shén lì jí zhī

或社公权微不能立断，此遇天神立殛之。

yì bǐ shàng wèi chéng cǐ zé yǐ diàn kě yǐ bù qǐng ér zhū yú

抑彼尚未成，此则已玷，可以不请而诛欤。

tóng nián zōu dào fēng yán yǒu hán shēng zhě dīng mǎo xià dú shū shān zhōng chuāng wài wèi xuán yá yá xià wèi jiàn jiàn jué dǒu liǎng àn suī jìn rán kě wàng ér bù kě zhì yě

同年邹道峰言，有韩生者，丁卯夏读书山中，窗外为悬崖，崖下为涧，涧绝陡，两岸虽近，然可望而不可至也。

yuè míng zhī xī měi jiàn duì àn yǒu rén yǐng suī zhī wèi guǐ dù qí bù néng yuè yì bù shèn bù jiǔ ér jiàn guàn shì hū yǔ yǔ yì xiǎng yìng zì yán shì duò jiàn guǐ zài cǐ dài tì

月明之夕，每见对岸有人影，虽知为鬼，度其不能越，亦不甚怖，久而见惯，试呼与语，亦响应，自言是堕涧鬼，在此待替。

xì yǐ yú jiǔ píng chuāng sǎ jiàn nèi guǐ xià jiù yǐn yì jí gǎn xiè zì cǐ suì wèi tán you sòng yì zhī xiá pō xiāo cén jì

戏以余酒，凭窗洒涧内，鬼下就饮，亦极感谢，自此遂为谈友，诵肄之暇，颇消岑寂。

yī rì shì wèn rén yán guǐ qián zhī wú jīn suì yìng jǔ rǔ zhī wǒ dé shī fǒu

一日试问，人言鬼前知，吾今岁应举，汝知我得失否。

guǐ yuē shén bù jiǎn jí yì bù néng qián zhī hé kuàng yú guǐ

鬼曰：神不检籍，亦不能前知，何况于鬼？

guǐ dàn néng yǐ yáng qì zhī shèng shuāi zhī rén nián yùn

鬼但能以陽气之盛衰，知人年运；

鬼但能以阳气之盛衰，知人年运；

yǐ shén guāng zhī míng huì zhī rén xié zhèng ěr

以神光之明晦，知人邪正耳。

ruò fú lù mìng zé míng guān zhí yì zhī guǐ huò páng kuī qiè tīng ér zhī zhī

若夫禄命，则冥官执役之鬼，或旁窥窃听而知之；

chéng shì zhī guǐ huò zhǎn zhuǎn xiāng chuán ér wén zhī shān yě zhī guǐ wù néng yě

城市之鬼，或辗转相传而闻之，山野之鬼勿能也。

chéng shì zhī zhōng yì bì jié qiǎo zhī guǐ nǎi wén zhī dùn guǐ yì wù néng yě

城市之中，亦必捷巧之鬼乃闻之，钝鬼亦勿能也。

pì jūn jìng zuò cǐ shān jí guān fǔ zhī shì bù dé zhī kuàng cháo tíng zhī jī mì hu

譬君静坐此山，即官府之事不得知，况朝廷之机密乎？

yī xī wén gé jiàn hū yuē yǔ jūn sòng xǐ

一夕闻隔涧呼曰：与君送喜。

qǐng chéng huáng xún shān yǔ shè gōng xiāng yǔ shì yán jīn kē jiè yuán shì jūn yě shēng yì qiè zì hè

顷城隍巡山，与社公相语，似言今科解元是君也，生亦窃自贺。

jí bǎng fā jiè yuán nǎi hán zuò lín guǐ dàn wén qí xìng tóng

及榜发，解元乃韩作霖，鬼但闻其姓同。

qí shēng tài xī yuē xiāng zhōng rén chuán guān lǐ shì guǒ ruò sī hu

其生太息曰：乡中人传官里事，果若斯乎？

wáng shǐ tíng biān xiū yán yǒu cuī shēng zhě yǐ zuì shù guǎng dōng kǒng xié nú yǒu yì wài nǎi liú qí qī qiè zhī shēn xíng

王史亭编修言，有崔生者，以罪戍广东，恐携孥有意外，乃留其妻妾只身行。

dào shù hòu qióng chóu yì yù shū bù zì liáo qiě huí sī shào fù dēng lóu mí zēng dāo dá

到戍后，穷愁抑郁，殊不自聊，且回思少妇登楼，弥增忉怛。

ǒu yù yī sōu zì yún xìng dǒng zì wú niàn yán pō qì mǐn qí liú luò yán wèi zi shī yì shén xiāng de

偶遇一叟，自云姓董，字无念，言颇契，愍其流落，延为子师，亦甚相得。

yī xī bīn zhǔ yè zhuó lóu gāo yuè mǎn hū dòng lí huái bǎ jiǔ yǐ lán dōu wàng chóu zuò

一夕宾主夜酌，楼高月满，忽动离怀，把酒倚栏，都忘酬酢。

sōu xiào yuē jūn qí yǒu yún huán yù bì zhī gǎn hu

叟笑曰：君其有云鬟玉臂之感乎？

tuō zài qì mò yǐ zǎo wéi jīng jì dàn zhì fǒu wèi kě zhī gù xiān bù fèng gào xún yuè hòu dāng yǒu hào ěr

托在契末，已早为经纪，但至否未可知，故先不奉告，旬月后当有耗耳。

yòu bàn zǎi sōu hū jiè tóng bì sǎo zhì bié shì yì shén cōng jù qǐng zhī zé sān xiǎo jiān yú zhì qī qiè jí yī bì jiē lián chū yǐ

又半载，叟忽戒僮婢扫治别室，意甚匆遽，顷之，则三小肩舆至，妻妾及一婢揭帘出矣。

jīng xǐ guài wèn jiē yuē de jūn xìn xiāng yà zhǔ suí mǒu guān juàn shǔ zhì jí bù néng jiǔ dài gù cǎo cǎo lái jiā shì tuō jǐ fáng jǐ xiōng dài zhì yuē suì de zū mǐ suì suì zhōu jīn jì zhì yǐ

惊喜怪问，皆曰：得君信相迓，嘱随某官眷属至，急不能久待，故草草来，家事托几房几兄代治，约岁得租米，岁岁鬻金寄至矣。

wèn bì hé lái yuē jí mǒu guān zhī yìng dí bù néng róng yǐ jiàn jià jiù zhōu zhōng zhōu de yě

问婢何来，曰：即某官之媵，嫡不能容，以贱价就舟中鬻得也。

shēng gǎn jī bài sōu zhì yú tì líng cóng cǐ wán jù chéng jiā wú fù gù yuán zhī mèng

生感激拜叟，至于涕零，从此完聚成家，无复故园之梦。

yuè shù yuè sōu wèi shēng yuē cǐ bì zhōng tú xiè hòu huàn nàn xiāng cóng dāng yì shì yǒu yuán shì dāng gòng shì jīn zhì wú dú shǐ xiàng yú yě

越数月，叟谓生曰：此婢中途邂逅，患难相从，当亦是有缘，似当共侍巾栉，无独使向隅也。

yòu shù zài yù shè de guī shēng xǐ yuè bù néng qǐn ér qī qiè jí bì jù cǎn cǎn yǒu lí bié zhī sè

又数载遇赦得归，生喜跃不能寝，而妻妾及婢俱惨惨有离别之色。

shēng wèi zhī yuē ěr bèi niàn zhǔ rén ēn yé

生慰之曰：尔辈念主人恩耶？

tǎng bù sǐ huì yǒu rì xiāng bào ěr

倘不死，会有日相报耳。

jiē bù dá wéi qù wéi shēng zhì zhuāng

皆不答，惟趣为生治装。

bīn xíng wēng zhì jiǔ zuò jiàn bìng hū sān nǚ chū yuē jīn rì shì xū míng yán yǐ

濒行，翁治酒作饯，并呼三女出曰：今日事须明言矣。

yīn gǒng shǒu duì shēng yuē lǎo fū dì xiān yě

因拱手对生曰：老夫地仙也，

guò qù shēng zhōng

过去生中，

yǔ jūn wèi tóng guān

与君为同官，

mò hòu jūn bǎi jì yíng qiú

殁后君百计营求，

guī wú qī zǐ

归吾妻子，

héng gěng gěng bù wàng

恒耿耿不忘，

jīn jūn bié hè lí luán

今君别鹤离鸾，

zì hé wèi jūn liào lǐ

自合为君料理，

dàn shān chuān mián miǎo

但山川绵邈，

èr chán ruò nǚ zǐ

二孱弱女子，

hé yǐ néng lái

何以能来，

yīn shè zhāo huā yāo xiān zhì jūn jiā zhōng bàn nián

因摄招花妖先至君家中半年，

kuī zūn shì róng mào yǔ yán

窥尊室容貌语言，

mó nǐ jù shì

摹拟具似，

bìng cì zhī jiā zhōng jiù shì

并刺知家中旧事，

biàn jūn yǒu zhèng bù yí

便君有证不疑，

qú běn sān zǐ mèi

渠本三姊妹，

gù duō zēng yī bì ěr

故多增一婢耳，

qú jiē huàn xiāng

渠皆幻相，

jūn wù fù sī

君勿复思，

dào jiā xiāng duì jiù rén

到家相对旧人，

réng yǔ cǐ jiān wú yì yǐ

仍与此间无异矣。

shēng qǐng yǔ sān nǚ jù guī sōu yuē guǐ shén gè yǒu dì jiè kě zàn chū bù kě jiǔ yuè yě

生请与三女俱归，叟曰：鬼神各有地界，可暂出不可久越也。

sān nǚ wò shǒu zuò bié sǎ lèi zhān yī

三女握手作别，洒泪沾衣。

fǔ yǎng jiān yǐ jù bú jiàn dēng zhōu shí yáo jiàn lì àn shàng zhāo zhī bù zhì

俯仰间已俱不见，登舟时遥见立岸上，招之不至。

guī hòu qī zǐ jù yán jiā rì luò lài jūn suì suì jì jīn lái de huó zhì jīn gài yì cǐ sōu suǒ wéi yě

归后，妻子具言家日落，赖君岁岁寄金来，得活至今，盖亦此叟所为也。

shǐ shì jiān lí bié rén jiē féng cǐ sōu zé wú fù niú yī yín hé zhī hèn yǐ

使世间离别人，皆逢此叟，则无复牛衣银河之恨矣。

lì tíng yuē xìn rán rán yuè dōng yǒu dì xiān tā chǔ yì bì yǒu dì xiān dǒng xian yǒu cǐ shù tā xian yì bì yǒu cǐ shù suǒ yǐ wú rén zài féng zhě dāng yóu guò qù shēng zhōng yuán wèi shòu ēn hú bù kěn jié jìn xīn lì suō dì bǔ tiān ěr

吏亭曰：信然，然粤东有地仙，他处亦必有地仙，董仙有此术，他仙亦必有此术，所以无人再逢者，当由过去生中，原未受恩，胡不肯竭尽心力，缩地补天耳。

yǒu kè zài pō zhèn sù jì yǔ yǐ jīn jì fǎn fù shěn dì jiù dēng shuò zhī wēi xiào yuē mò zhǐ dìng fǒu

有客在泊镇宿妓，与以金，妓反覆审谛，就灯铄之，微笑曰：莫纸锭否。

有客在泊镇宿妓，与以金，妓反复审谛，就灯铄之，微笑曰：莫纸锭否。

guài wèn qí gù yún shù rì qián liáng sōu yǎn jù sài shén wǎng kàn zhì yè shēn guī yù shào nián yǔ yǐ jīn jiù hé gàn cǎo wū yě hé zhì jiā tàn huái jué tài qīng qǔ chū nǎi yī zhǐ dìng gài yù guǐ yě

怪问其故，云数日前粮艘演剧赛神，往看，至夜深归，遇少年与以金，就河干草屋野合，至家探怀，觉太轻，取出乃一纸锭，盖遇鬼也。

yīn yán xiāng jìn yī jì jiā yǒu kè zèng yī shì shén hòu qù hòu jiē jǐ qiè zhōng wù yào gù wèi qǐ yí wéi hú suǒ dài yǐ

因言相近一妓家，有客赠衣饰甚厚，去后皆己箧中物，钥故未启，疑为狐所绐矣。

kè xì yuē tiān dào hǎo huán

客戏曰：天道好还。

yòu gǔ zhě liú jūn ruì yán qīng xiàn yǒu rén yǔ hú you shí gòng yǐn shén tián hū jiǔ bú jiàn ǒu guò cóng mǎng wén yǒu shēn yín shēng shì zhī cǐ hú yě

又瞽者刘君瑞言，青县有人与狐友，时共饮，甚阗，忽久不见，偶过丛莽，闻有呻吟声，视之此狐也。

wèn hé láng bèi nǎi ěr

问何狼狈乃尔，

hú kuì jǔ liáng jiǔ yuē qǐng jiàn xiǎo jì pō zhuàng shèng

狐愧沮良久曰：顷见小妓颇壮盛，

yīn huà xíng wǎng sù

因化形往宿，

jì cǎi qí jīng

冀采其精，

bù yú jì yǐ yǒu è chuāng

不虞妓已有恶疮，

cǎi de zhī hòu

采得之后，

dú shèn mìng mén

毒渗命门，

yǔ píng shēng suǒ cǎi hùn hé wèi yī

与平生所采混合为一，

rú yóu rù miàn

如油入面，

bù kě fù fēn

不可复分，

suì kuì liè màn yán

遂溃裂蔓延，

dá yú miàn bù

达于面部，

chǐ jiàn gù rén

耻见故人，

gù jiǔ shū lái wǎng ěr

故久疏来往耳。

cǐ yòu hú zhī bài yú jì zhě jī xiè xiāng chéng dé shī yǐ fú jiāo jiāo rǎo rǎo jiāng yī yú hú dǐ hu

此又狐之败于妓者，机械相乘，得失倚伏，胶胶扰扰，将伊于胡底乎？

li qiān zhī shì yù yán

李千之侍御言，

mǒu gōng zǐ měi fēng zī

某公子美丰姿，

yǒu wèi jiè bì rén zhī mù

有卫玠璧人之目，

yōng zhèng mò

雍正末，

zhí qiū shì yú fēng yi mén nèi

值秋试于丰宜门内，

zū sēng shè guò xià

租僧舍过夏，

yǐ yī shì shè tà

以一室设榻，

yī shì dú shū

一室读书，

měi chén xìng

每辰兴，

shū shì jǐ tà bǐ mò zhī lèi

书室几榻笔墨之类，

jiē fú shì wú xiān chén

皆拂拭无纤尘，

nǎi zhì píng chā huā

乃至瓶插花，

yàn chí zhù shuǐ

砚池注水，

yì jiē zhěng dùn rú fǎ

亦皆整顿如法，

fēi cū cái suǒ bàn

非粗材所办，

hū wù běi dì duō hú nǚ

忽悟北地多狐女，

huò jiè tōng qíng sù

或藉通情愫，

yì wèi kě zhī

亦未可知。

yú yì yì liáng de jì ér pán zhōng shāo shāo zhì guǒ ěr jiē jīng pǐn suī bù gǎn shí rán yì yǐ měi rén zhī yí shì mù yǐ dài jiā yù

于意亦良得，既而盘中稍稍置果饵，皆精品，虽不敢食，然益以美人之贻，拭目以待佳遇。

yī xī yuè míng qián zhì běi yǒu wài xué zhǐ qiè kuī jì dǔ yàn zhì yè bàn qì jù yǒu shēng guǒ yī rén zài shì liào lǐ dì shì zé xiū rán wěi zhàng fū yě

一夕月明，潜至北牖外，穴纸窃窥，冀睹艳质，夜半器具有声，果一人在室料理，谛视，则修髯伟丈夫也。

bù ér què zǒu cì rì jí yí yù

怖而却走，次日即移寓。

yí shí chéng chén shàng shì yǒu tàn shēng

移时，承尘上似有叹声。

kāng shī dù lín zhèn sēng yě běi sú hū sēng duō yǐ xìng gù míng hào bù chuán yān

康师，杜林镇僧也--北俗呼僧多以姓，故名号不传焉。

gōng yáng yī

工疡医，

yú xiǎo shí jí jiàn zhī

余小时及见之，

yán qí xiāng rén jiā

言其乡人家，

yī bì huái chūn sǐ

一婢怀春死，

hún bù sàn

魂不散，

shí chū suì rén

时出祟人，

rán bù xiàn xíng bù zuò shēng

然不现形不作声，

yì bù fù rén yǔ

亦不附人语，

bù shǐ rén bìng

不使人病，

wéi shí yǔ shào nián mèng zhōng jiē

惟时与少年梦中接，

shāo yú shòu

稍睮瘦，

zé bié mèi tā shào nián

则别媚他少年，

yì bù zhì shā rén

亦不至杀人，

gù wèi suì ér bù yǐ wèi suì

故为祟而不以为祟，

jí cháng wèi suǒ suì zhě

即尝为所祟者，

yì mèng jìng huǎng hū mò néng què zhí

亦梦境恍惚莫能确执。

rú shì shù shí nián bù wéi rén suǒ wèi yì bù wéi rén suǒ hé zhì zhēn xiá guǐ zāi

如是数十年，不为人所畏，亦不为人所劾治，真黠鬼哉。

kě wèi shàn cáng qí yòng shàn dùn yú xū shàn liú qí bù jìn shàn de lǎo shì zhī zhǐ yǐ

可谓善藏其用，善遁于虚，善留其不尽，善得老氏之旨矣。

rán zhōng yǒu rén zhī zhī yǒu rén chuán zhī zé xiá qiǎo zhōng wú bù bài yě

然终有人知之，有人传之，则黠巧终无不败也。