阅微草堂笔记 · 纪昀 · Chapter 68 of 108

卷十四·槐西杂志四(5)

PinyinModern Translation
Size

xiāng chuán kāng xī zhōng guā zǐ diàn huǒ zài zhèng yáng mén zhī nán ér piān dōng yǒu shào nián bìng zhài bù néng chū bìng wū fén yān huǒ xī jué zhī shī yǐ jiāo ér yǒu yī hú yǔ jù sǐ

相传康熙中,瓜子店火--在正阳门之南而偏东,有少年病瘵不能出,并屋焚焉,火熄掘之,尸已焦,而有一狐与俱死。

zhī qí bìng wèi hú mèi yě

知其病为狐媚也。

rán bù zhī hú hé yǐ yì sǐ huò yuē hú qíng zhòng jiù zhī bù chū shǒu zhī bù qù yě

然不知狐何以亦死,或曰狐情重,救之不出,守之不去也。

huò yuē hú mèi rén zhì sǐ shén suǒ jí yě

或曰狐媚人至死,神所殛也。

shì jiē bù rán hú guǐ nǎi néng biàn huàn ér guǐ néng chuān wū tòu bì chū

是皆不然,狐鬼乃能变幻,而鬼能穿屋透壁出。

luō liǎng fēng yún ěr

罗两峰云尔。

guǐ yǒu xíng wú zhì chún hu qì yě

鬼有形无质,纯乎气也;

qì wú suǒ bù dá gù mò néng ài

气无所不达,故莫能碍。

hú néng dà néng xiǎo yǔ lóng děng rán yǒu xíng yǒu zhì zhì néng huà ér xiǎo bù néng huà ér wú gù yǒu xì jí dùn ér wú xì zé ài bù néng chū

狐能大能小,与龙等,然有形有质,质能化而小,不能化而无,故有隙即遁,而无隙则碍不能出。

suī zhì líng zhī hú wǎng lái yì bì yóu hù yǒu cǐ shào nián wèi sǐ jiān hú shàng lái mèi cù yù huǒ fā hù yǒu jù yàn gù bìng wèi jìn yān ěr

虽至灵之狐,往来亦必由户牖,此少年未死间,狐尚来媚,猝遇火发,户牖具焰,故并为烬焉耳。

mén rén xú tōng pàn jìng rú yán qí xiāng yǒu fù shì tián yī bì chǒng juàn shèn zhì bì yì qīng yì xiàng qí zhǔ shì bù gēng shì dí xīn dù zhī ér wú rú hé huì fù shì yǐ shì tā chū dí mì zhào nǚ kuài zhōu zhū rén dài fù shì guī zé yǐ qiè táo bào

门人徐通判敬儒言,其乡有富室阗一婢,宠眷甚至,婢亦倾意向其主,誓不更适,嫡心妒之而无如何,会富室以事他出,嫡密召女侩鬻诸人,待富室归,则以窃逃报。

jiā rén zhī zhǔ guī shì bì yǒu biàn yě wěi xiàng nǚ kuài mǎi chū ér nì zhū ní ān

家人知主归,事必有变也,伪向女侩买出,而匿诸尼庵。

bì zì dào nǚ kuài jiā

婢自到女侩家,

jí zhí shì bù yǔ

即直视不语,

tí zhī lì zé lì

提之立则立,

fú zhī xíng zé xíng

扶之行则行,

nà zhī wò zé wò

捺之卧则卧,

fǒu zé rú mù ǒu

否则如木偶,

zhōng rì bù dòng

终日不动,

yǔ zhī shí zé shí

与之食则食,

yǔ zhī yǐn zé yǐn

与之饮则饮,

bù yǔ yì bù suǒ yě

不与亦不索也,

dào ní ān yì rán

到尼庵亦然,

yī yǐ wéi fèn huì tán mí

医以为愤恚痰迷,

rán yào zhī bù xiào

然药之不效,

zhì ní ān réng bù sū

至尼庵仍不苏,

rú shì bù sǐ bù shēng zhě yuè yú

如是不死不生者月余。

fù shì guī guǒ yǔ dí cāo rèn dòu tú yī yáng lì xuè gào shén shì bù yǔ jù shēng

富室归,果与嫡操刃斗,屠一羊,沥血告神,誓不与俱生。

jiā rén dù bù kě yǐn nǎi yǐ shí gào jí wǎng ní ān yíng guī chī rú gù fù shì fù ěr hū qí míng nǎi huò rán rú mèng jué

家人度不可隐,乃以实告,急往尼庵迎归,痴如故,富室附耳呼其名,乃霍然如梦觉。

zì yán chū dào nǚ kuài jiā niàn cǐ tè zhǔ mǔ yì zhǔ rén dāng bì bú jiàn qì yīn zì bēn guī lǜ wéi zhǔ mǔ jiàn héng cáng nì yǐn chǔ yǐ dài zhǔ rén zhī lái jīn wén zhǔ rén hū xǐ ér chū yě

自言初到女侩家,念此特主母意,主人当必不见弃,因自奔归,虑为主母见,恒藏匿隐处,以待主人之来,今闻主人呼,喜而出也。

yīn yán jiā zhōng mǒu rì jiàn mǒu rén mǒu rén mǒu rì zuò mǒu shì lì lì bù shuǎng nǎi zhī qí xíng qù ér hún guī yě

因言家中某日见某人某人,某日作某事,历历不爽,乃知其形去而魂归也。

yīn shì tuī zhī zhī suǒ wèi lí hún qiàn nǚ qí shì dāng bù guò rú sī

因是推之,知所谓离魂倩女,其事当不过如斯。

tè xiǎo shuō jiā diǎn zhuì chéng wén yǐ zuò jiā huà zhì yún hún guī hòu yī jiē zhòng zhe yóu wéi dàn màn

特小说家点缀成文以作佳话,至云魂归后,衣皆重著,尤为诞谩。

zhe yī zhě nǎi qí běn xíng qǐng kè zhī jiān jīn dài bù jiě qǐ néng céng céng càn rù hé bù yún yī rú wěi tuì shàng shāo jìn shì lǐ hu

著衣者乃其本形,顷刻之间,襟带不解,岂能层层掺入,何不云衣如委蜕,尚稍近事理乎?

kè zuò tián bù mǎn chū yǐ qí qǔ bù zì mǎn jiǎ zhī yì chēng qí mìng míng yǒu gǔ yì jì nǎi zhī yǐ tāo tiè de cǐ míng qǔ tián tián tóng yīn yě

客作田不满--初以其取不自满假之义,称其命名有古意,既乃知以饕餮得此名,取田填同音也。

yè xíng shī dào wù jīng xū mù jiān tà yī kū lóu kū lóu zuò shēng yuē wú bài wǒ miàn qiě huò ěr

夜行失道,误经墟墓间,蹋一骷髅,骷髅作声曰:毋败我面,且祸尔。

bù mǎn gàng qiě hàn huà yuē shuí qiǎn ěr dāng lù

不满戆且悍,叱曰:谁遣尔当路。

kū lóu yuē rén yí wǒ yú cǐ fēi wǒ dāng lù yě

骷髅曰:人移我于此,非我当路也。

bù mǎn yòu huà yuē ěr hé bù huò yí ěr zhě

不满又叱曰:尔何不祸移尔者。

kū lóu yuē bǐ yùn fāng shèng wú rú hé yě

骷髅曰:彼运方盛,无如何也。

bù mǎn xiào qiě nù yuē qǐ wǒ shuāi

不满笑且怒曰:岂我衰

耶?

wèi shèng ér lìng shuāi shì hé lǐ yé

畏盛而凌衰,是何理耶?

kū lóu zuò qì yuē jūn qì yì shèng gù wǒ bù gǎn suì tú yǐ xū cí dòng hē yě

骷髅作泣曰:君气亦盛,故我不敢祟,徒以虚词恫喝也。

wèi shèng lìng shuāi rén qíng jiē ěr jūn nǎi zé guǐ hu

畏盛凌衰,人情皆尔,君乃责鬼乎?

āi ér bō rù tǔ kū zhōng jūn zhī huì yě

哀而拨入土窟中,君之惠也。

bù mǎn chōng zhī jìng guò wéi wén bèi hòu wū wū shēng zú wú tā yì

不满冲之竟过,惟闻背后呜呜声,卒无他异。

yú wèi bù mǎn wú rén xīn rán yù lǔ mǎng zhī rén ér yǐ dà yán jī qí nù guǐ yì yǒu guò yān

余谓不满无仁心,然遇卤莽之人,而以大言激其怒,鬼亦有过焉。

jiǎng tiáo shēng biān xiū yán yī shì rén běi shàng pō zhōu běi cāng yáng liǔ qīng zhī jiān běi cāng qù tiān jīn èr shí lǐ yáng liǔ qīng jù tiān jīn sì shí lǐ

蒋苕生编修言,一士人北上,泊舟北仓杨柳青之间--北仓去天津二十里,杨柳青距天津四十里。

shí yǐ huáng hūn sì gù miǎo màn qù rén jiā shāo yuǎn dú yī xiǎo tóng yǐ shù lì jiāo lì tè shèn rán yī shang huá jié ér shén yì bù shì dà jiā r

时已黄昏,四顾淼漫,去人家稍远,独一小童倚树立,姣丽特甚,然衣裳华洁,而神意不似大家儿。

shì gù qīng bó

士故轻薄,

zì shàng àn yǔ yǔ

自上岸与语,

kǒu cāo nán yīn

口操南音,

zì yún liú luò zài cǐ

自云流落在此,

yǐ yǒu rén xiāng yuē xié guī

已有人相约携归,

shí shàng wèi zhì

时尚未至,

jiàn xiāng kuǎn qià

渐相款洽,

yīn tiāo yǐ wēi cí

因挑以微词,

jiě shàn shàng hàn yù pèi wèi zèng

解扇上汉玉佩为赠,

chēng yán xiè yuē jūn shì jiě rén

頳颜谢曰:君是解人,

yì bù néng zì huì

亦不能自讳,

rán gù rén qíng zhòng

然故人情重,

shí bù rěn bié bào pí pá

实不忍别抱琵琶。

zhì pèi ér qù

置佩而去。

shì rén yì wèi yǐ yù chān qí jū tíng niè jì cóng zhī shù shí bù wài shū yǐ miè jī wéi cóng mǎng zhōng yī xiǎo fén fāng wù wèi guǐ yě

士人意未已,欲觇其居停,蹑迹从之,数十步外倏已灭迹,惟丛莽中一小坟,方悟为鬼也。

nǚ zǐ shì fu dà yì yě cóng yī zé wèi zhēn yě hé nǎi wèi dàng ěr

女子事夫,大义也,从一则为贞,野合乃为荡耳。

nán zǐ ér bào qīn chóu yǐ shī shēn yǐ yóu yán cóng yī fēi bù chuāi běn ér qí mò hu

男子而抱衾裯,已失身矣,犹言从一,非不揣本而齐末乎?

rán jiào fǎn miàn fù xīn zé zhōng wèi chà shèng yě

然较反面负心,则终为差胜也。

xiān shī chén bái yá xiān shēng yán yè shī mǒu xiān shēng wàng qí xìng zì shì shì xìng zhōu dǔ xìn luò mǐn ér bù wù jiǎng xué míng gù qióng lǎo yǐ zhōng shēng huá qù jì rán nèi háng chún zhì cuì rán gǔ jūn zǐ yě

先师陈白崖先生言,业师某先生,忘其姓字,似是姓周,笃信洛闽,而不鹜讲学名,故穷老以终,声华阒寂,然内行醇至,粹然古君子也。

cháng shuì jū kōng wū shù yíng yī yè wén chuāng wài yǔ yuē yǒu shì fèng bái lǜ jūn kǒng bù nài hé

尝税居空屋数楹,一夜,闻窗外语曰:有事奉白,虑君恐怖,奈何?

xiān shēng yuē dì rù wú ài

先生曰:第入无碍。

rù zé yī rén dài shǒu yú xiàng liǎng shǒu fú zhī shǒu wú jīn ér shēn lán shān xuè zì qí bàn

入则一人戴首于项,两手扶之,首无巾而身襕衫,血渍其半。

xiān shēng gǒng zhī zuò yì qiān xùn rú lǐ

先生拱之坐,亦谦逊如礼。

xiān shēng wèn hé yǔ yuē pū bù xìng míng mò qiāng yú dào hún zhì cǐ wū nèi xiàng yǒu jū zhě suī bù yù wèi suì rán yīn qì yáng guāng hù xiāng jī báo rén duō jīng jì pū yì bù ān

先生问何语,曰:仆不幸,明末戕于盗,魂滞此屋内,向有居者,虽不欲为祟,然阴气阳光,互相激薄,人多惊悸,仆亦不安。

jīn yǒu yī cè lín jiā yī zhái kě róng jūn juàn shǔ pū zhì bǐ duō zuò biàn guài bǐ bì bì qù yǒu lái jū zhě rǎo zhī rú qián bì qì wèi fèi zhái jūn yǐ jiàn jià shòu zhī qiān jū yú bǐ pū réng ān jū yú cǐ bù liǎng de hu

今有一策,邻家一宅,可容君眷属,仆至彼多作变怪,彼必避去,有来居者,扰之如前,必弃为废宅,君以贱价售之,迁居于彼,仆仍安居于此,不两得乎?

xiān shēng yuē wú píng shēng bù zuò jī xiè shì kuàng yì guǐ yǐ bìng rén hu

先生曰:吾平生不作机械事,况役鬼以病人乎?

yì bù rěn wèi

义不忍为。

wú dú shū cǐ shì tú shǎo jìng ěr jūn jì zài cǐ jí gǎi yǐ zhù zá wù rì jiōng suǒ zhī kě hu

吾读书此室,图少静耳,君既在此,即改以贮杂物,日扃锁之可乎?

guǐ kuì xiè yuē tú jiàn jūn àn shàng yǒu xìng lǐ gù gǎn yǐ cǐ cè jìn bù zhī jūn jìng zhēn dào xué pū shī yán yǐ

鬼愧谢曰:徒见君案上有性理,故敢以此策进,不知君竟真道学,仆失言矣。

jì hé jiàn róng jí tuō yǔ xià kě yě

既荷见容,即托宇下可也。

hòu jū zhī sì nián jì wú tā yì gài zhèng qì zú yǐ shè zhī yǐ

后居之四年,寂无他异,盖正气足以慑之矣。

fán wù tài xiào rén xíng zhě suì jiǔ duō néng huàn huà

凡物太肖人形者,岁久多能幻化。

zú xiōng zhōng hán yán guān jīng dé shí yī tóng guān hǎo xì jù mìng jiang zào yī nǚ zǐ cháng duǎn rú rén zhōu shēn xíng tǐ yǐ jí yǐn wēi zhī chù yì yī yī rú rén

族兄中涵言,官旌德时,一同官好戏剧,命匠造一女子,长短如人,周身形体以及隐微之处,亦一一如人。

shǒu zú yǔ mù yǔ shé jiē shī guān liè néng qū chēn yùn dòng

手足与目与舌,皆施关捩,能屈抻运动。

yī qún zān ěr kě yǐ àn shí gēng yì suǒ fèi bǎi jīn dài duó yǎn shī zhī qiǎo

衣裙簪珥,可以按时更易,所费百金,殆夺偃师之巧。

huò zhí lì shū shì àn cè huò zuò yú chuáng dèng yǐ zī xiào jué

或植立书室案侧,或坐于床凳,以资笑噱。

yī yè tóng pú wén shū shì gé gé shēng shí yǐ suǒ bì xué zhǐ kuī shì yuè guāng zài yǒu nǎi cǐ ǒu rén lái wǎng zì xíng jí gào zhǔ rén zì chān zhī xìn rán

一夜,童仆闻书室格格声,时已锁闭,穴纸窥视,月光在牖,乃此偶人来往自行,急告主人,自觇之信然。

fén zhī yīng yīng zuò tòng shēng

焚之,嘤嘤作痛声。

yòu xiān zǔ mǔ yán jiù zǔ dié zhuāng zhāng gōng jiā yǒu kòng wū shù jiān zhù zá wù

又先祖母言,舅祖蝶庄张公家,有空屋数间,贮杂物。

bì ǎo huò yè jiàn yuàn zhōng yǒu nǚ zǐ róng sè jiāo hǎo ér hàn xià xiū rán rú jǐ liǎng jiá yì zhé rú wei máo xié sì wǔ xiǎo ér yóu xì

婢媪或夜见院中有女子,容色姣好,而颔下修髯如戟,两颊亦磔如猬毛,携四五小儿游戏。

xiǎo ér huò bǒ huò máng huò tóu miàn pò sǔn huò wú ěr bí rén zhì zé shū yǐn mò zhī hé yāo bù wéi rén hài yì bù wài chū

小儿或跛或盲,或头面破损,或无耳鼻,人至则倏隐,莫知何妖,不为人害,亦不外出。

huò yuē mù xuàn huò yuē wàng yǔ jūn bù shèn liú yì hòu jiǎn diǎn cǐ wū jiàn pò liè hǔ qiū ní hái yī chuáng zhuàng rú suǒ jiàn

或曰目眩,或曰妄语,均不甚留意,后检点此屋,见破裂虎邱泥孩一床,状如所见。

qí nǚ zǐ zhī xū zé ér tóng xī xì yǐ bǐ mò suǒ huà yún

其女子之须,则儿童嬉戏,以笔墨所画云。

jǐng zhōu fāng kuí diǎn yán shǎo cháng huàn xīn qì bù níng shāo zuò láo zé rú sù sù dòng fú zǎo rén yuǎn zhì zhī shǔ shí zuò shí zhǐ bù shèn yàn yě

景州方夔典,言少尝患心气不宁,稍作劳则如簌簌动,服枣仁远志之属,时作时止,不甚验也。

ǒu yù yǒu rén jiā fú jī yún shì chún yáng zhēn rén yīn bài qǐ fāng jī pàn yuē cǐ zhèng xiàn yú xīn ér qí yuán chū yú pí pí xū zé zǐ sì mǔ qì gù yě

偶遇友人家扶乩,云是纯阳真人,因拜乞方,乩判曰:此证现于心,而其原出于脾,脾虚则子食母气故也。

kě chǎo bái zhú cháng fú zhī

可炒白术常服之。

shì zhī guǒ yàn

试之果验。

kuí diǎn yòu yán cháng xiàng jī xiān wèn kē dì jī pàn yuē chǎng wū wén zì zhǐ bǐ hān mò bǎo shū wèi àng rán jí zhōng shì yǐ

夔典又言,尝向乩仙问科第,乩判曰:场屋文字,只笔酣墨饱,书味盎然,即中式矣。

hé bì yù wèn hu

何必预问乎?

hòu zhì qián lóng bǐng chén dēng jìn shì

后至乾隆丙辰登进士。

běn fáng tóng kǎo guān chū yuè juàn bù shì zhī suǒ zhù pī cí jí cǐ bā zì yě

本房同考官,出阅卷簿视之,所注批词即此八字也。

rán zé kē míng qián dìng bìng pī cí yì qián dìng hu

然则科名前定,并批词亦前定乎?

gāo méi cūn yán yǒu èr cūn mín tóng háng yī rén ǒu pián xuán cù qǐ piàn wǎ xià yǒu yī yīng wǎ shàng kè yī zì zé tóng háng zhě xìng yě jù wèi suǒ jiàn tuō gù zì fǎn ér qián fú huì yì zhōng wàng qí qù yuǎn nǎi wǎng sī qǔ

高梅村言,有二村民同行,一人偶便旋,蹴起片瓦,下有一罂,瓦上刻一字,则同行者姓也,惧为所见,托故自返,而潜伏荟翳中,望其去远,乃往私取。

zé mǎn chuáng jiē qīng shuǐ yǐ

则满床皆清水矣。

bù shèng qí huì jǔ ér jǐn yǐn zhī

不胜其恚,举而尽饮之。

shí rì yǐ mù wú kě qī zhǐ yì tóng háng zhě jiā shàng jìn jìng wǎng jiè sù

时日已暮,无可栖止,忆同行者家尚近,径往借宿。

yè zhōng hū huàn huò luàn ǒu xiè bìng zuò huì qí xí jǐ biàn kuì bù zì róng jìng xiāo dùn

夜中忽患霍乱,呕泄并作,秽其席几遍,愧不自容,竟宵遁。

zhì míng qí jiā shì zhī zé jiē jīng yín rú róng zhī xiè de chéng piàn

质明,其家视之,则皆精银如熔汁,泻地成片。

rán yú wèi cǐ yǔ tè gōng xié xiào wèi bì zhēn yǒu

然余谓此语,特供谐笑,未必真有。

ér méi cūn jiān zhí wèi bù wū

而梅村坚执谓不诬。

rán zé wù gè yǒu zhǔ fēi rén lì kě qiǎng qiú záo rán xìn yǐ

然则物各有主,非人力可强求,凿然信矣。

méi cūn yòu yán yǒu jiāng tǐng zhě yǐ fàn bù wèi yè héng xié yī huā quǎn zì suí yī rì dú xíng tú yù yī sōu hū zhī zhù wèn bù xiāng shí hé jiàn zhāo

梅村又言,有姜挺者以贩布为业,恒携一花犬自随,一日独行,途遇一叟呼之住,问不相识,何见招?

sōu jù kòu shǒu yǒu shēng

叟遽叩首有声,

yuē wǒ hú yě

曰:我狐也,

sù shēng fù jūn mìng

夙生负君命,

sān rì hòu jūn dāng sǒu huā quǎn duàn wǒ hóu

三日后君当嗾花犬断我喉,

míng shù yǐ dìng

冥数已定,

bù gǎn táo sǐ

不敢逃死,

rán qiè niàn shì gé bǎi yú nián

然窃念事隔百余年,

jūn zhuǎn shēng rén dào

君转生人道,

wǒ duò wèi hú

我堕为狐,

bì zhuī shā yī hú

必追杀一狐,

yǔ jūn hé yì

与君何益,

qiě jūn yǐ bù jì bèi shā shì

且君已不记被杀事,

ǒu shā yī hú yì wú suǒ kuài yú xīn

偶杀一狐亦无所快于心,

yuàn nà nǚ zì shú kě hu

愿纳女自赎可乎?

jiāng yuē wǒ bù gǎn yǐn hú rù shì yì bù yù chéng wēi jié rén nǚ shì zé shì rǔ rán hé yǐ fáng quǎn zhōng bù shì yě

姜曰:我不敢引狐入室,亦不欲乘危劫人女,贳则贳汝,然何以防犬终不噬也?

yuē jūn dàn shǒu pī yī tiē yuē mǒu rén sù fù zì yuán xiāo chú wǒ chí yǐ gào shén zé quǎn zì bù shì

曰:君但手批一帖,曰某人夙负,自原销除,我持以告神,则犬自不噬。

yuān jiā zhài zhǔ jiě shì xū zài běn rén shén bù wéi yě

冤家债主,解释须在本人,神不违也。

shì xié jì bù zhǐ bǐ jí pī tiē yǔ zhī

适携记簿纸笔,即批帖予之。

sōu xǐ yuè qù hòu qī bā zài jiāng fàn bù dù dà jiāng tū yù bào fēng fān bù néng luò zhōu jiāng fù jiàn yī rén zhí shàng qiáng gān miǎo chè duàn qí suǒ qí fān jù luò wàng zhī shì shì cǐ sōu zhuǎn shùn yǐ shī suǒ zài yǐ

叟喜跃去,后七八载,姜贩布渡大江,突遇暴风,帆不能落,舟将覆,见一人直上樯竿杪,掣断其索,骑帆俱落,望之似是此叟,转瞬已失所在矣。

jiē yuē cǐ hú néng bào ēn

皆曰:此狐能报恩。

yú yuē cǐ hú wú shù zì jiù néng shù qiān lǐ wài jiù rén hu

余曰:此狐无术自救,能数千里外救人乎?

cǐ shén yǐ hǎo shēng yán qí shòu qiǎn cǐ hú ěr

此神以好生延其寿,遣此狐耳。

zhōu tài yǔ yán yǒu liú zhé zhě xiān yǔ yī hú nǚ xiá yīn yǐ wéi jì qī cāo zuò rú cháng rén xiào jiù gū mù dì sì fǔ qián qī zǐ nǚ rú jǐ chū yóu rén suǒ nán néng lǎo ér sǐ qí shī yì bù biàn hú xíng

周泰宇言,有刘哲者,先与一狐女狎,因以为继妻,操作如常人,孝舅姑睦娣姒,抚前妻子女如己出,尤人所难能,老而死,其尸亦不变狐形。

huò yuē shì běn bēn nǚ huì qí shì tuō yán hú yě

或曰是本奔女,讳其事,托言狐也。

huò yuē shí hú yě liàn chéng rén dào wèi de xiān gù yǒu lǎo yǒu sǐ yǐ jiě xíng gù sǐ ér shī rú rén

或曰实狐也,炼成人道,未得仙,故有老有死,已解形,故死而尸如人。

yú yuē jiē fēi yě qí xīn zú yǐ chí zhī yě

余曰:皆非也,其心足以持之也。

fán rén zhī xíng kě yǐ suí xīn huà

凡人之形,可以随心化。

xī huáng hòu zhī wèi mǎng fēng shǐ jūn zhī wèi hǔ qí xīn xiān mǎng xiān hǔ gù qí xíng yì mǎng yì hǔ yě

郗皇后之为蟒,封使君之为虎,其心先蟒先虎,故其形亦蟒亦虎也。

jiù shuō hú běn yín fù ā zǐ suǒ huà qí rén ér hú xīn yě zé rén kě wèi hú qí hú ér rén xīn yě zé hú yì kě wéi rén

旧说狐本婬妇阿紫所化,其人而狐心也,则人可为狐,其狐而人心也,则狐亦可为人。

zī yī huáng guān huò zuò tuì bù pū

缁衣黄冠,或坐蜕不仆;

zhōng chén liè nǚ huò hái cún bù fǔ jiē shén zú yǐ chí qí xíng ěr

忠臣烈女,或骸存不腐,皆神足以持其形耳。

cǐ hú sǐ bù biàn xíng qí lèi shì fu

此狐死不变形,其类是夫!

tài yǔ yuē xìn rán

泰宇曰:信然。

xiāng chuán liú chū nà hú bù néng wú yí dàn hú yuē fù yù yí jiā ěr gǒu yí jiā hú hé yì yú rén qiě rén tú zhī wèi hú ér bù zhī wǎng wǎng yǔ hú lǚ

相传刘初纳狐,不能无疑惮,狐曰:妇欲宜家耳,苟宜家狐,何异于人,且人徒知畏狐,而不知往往与狐侣。

bǐ fù zhī róng zhǐ wú dù shēng jí sǔn shòu hé yì hú zhī cǎi bǔ hu

彼妇之容止无度,生疾损寿,何异狐之采补乎?

bǐ fù zhī yú qiáng zuàn xué mì huì yōu huān hé yì hú zhī yě dàng hu

彼妇之逾墙钻穴,密会幽欢,何异狐之冶荡乎?

bǐ fù zhī cháng shé lí jiàn shēng xìn jiā tíng hé yì hú zhī mèi huò hu

彼妇之长舌离间,生衅家庭,何异狐之媚惑乎?

bǐ fù zhī yǐn dào zī chǎn sī gěi qīn ài hé yì hú zhī rǎng qiè hu

彼妇之隐盗赀产,私给亲爱,何异狐之攘窃乎?

bǐ fù zhī áo líng gòu suì liù qīn bù níng hé yì hú zhī suì rǎo hu

彼妇之嚣凌诟谇,六亲不宁,何异狐之祟扰乎?

jūn hé bù wèi bǐ ér fǎn wèi wǒ zāi

君何不畏彼而反畏我哉。

shì hú zhī lì zhì yù zài rén shàng yǐ

是狐之立志,欲在人上矣。

yi qí yǐ rén shǐ yǐ rén zhōng yě

宜其以人始,以人终也。

ruò suǒ shuō zhǒng zhǒng lèi lèi hú zhě liù dào lún huí wéi xīn suǒ zào zhèng kǒng yǎn guāng luò dì bù miǎn duò rù bǐ zhōng ěr

若所说种种类类狐者,六道轮回,惟心所造,正恐眼光落地,不免堕入彼中耳。

gǔ zhě shì lù shì guān gù zōng zǐ bì lì hòu zhī zǐ bù jì zé lǐ wú bì lì hòu zhī wén

古者世禄世官,故宗子必立后,支子不祭,则礼无必立后之文。

mèng pí bù wén yǒu hòu yì bù wén kǒng zǐ wèi lì hòu fēi dí gù yě

孟皮不闻有后,亦不闻孔子为立后,非嫡故也。

zhī zǐ zhī lì hòu qí wèi qióng lí shǒu zhì bù rěn jié fù zhī wú sì hu

支子之立后,其为茕嫠守志,不忍节妇之无祀乎。

pì zhū shì běn wú zhǔ lěi ér xiàn bēn fù zé shǐ lěi sǐ zhí gù yě

譬诸士本无主诔,而县贲父,则始诔,死职故也。

tóng zǐ běn yīng shāng ér wāng qí zé bù shāng wèi shè jì gù yě

童子本应殇,而汪锜则不殇,卫社稷故也。

lǐ yǐ yì qǐ suì bù kě fèi

礼以义起,遂不可废。

fán zhī zǐ zhī wú hòu zhě yì suì yán wéi lì bù kě fèi ér jiā tíng zhī nán jí wǎng wǎng yóu shì zuò yān

凡支子之无后者,亦遂沿为例不可废,而家庭之难,即往往由是作焉。

dǒng qǔ jiāng yán dōng chāng yǒu xiōng dì sān rén zhòng xiān sǐ wú hòu xiōng yù yǐ qí zi jì dì yì yù yǐ qí zi jì xiōng yuē dì dāng ràng xiōng

董曲江言,东昌有兄弟三人,仲先死无后,兄欲以其子继,弟亦欲以其子继,兄曰:弟当让兄。

dì yuē xiōng zi yòu ér qí zǐ cháng dì yòu dāng ràng xiōng

弟曰:兄子幼而其子长,弟又当让兄。

sòng jīng nián zú wèi xiōng duó dì huì shén yù jié chéng jí jí shèn shí yǔ qí zǐ yuē wú bì qiú zhí yú dì xià

讼经年,卒为兄夺,弟恚甚,郁结成疾,疾甚时语其子曰:吾必求直于地下。

jì ér hūn xuàn jīng bàn rì fù sū yuē qǐ tè yáng guān bèi zāi yīn guān zhī bèi nǎi gèng shén

既而昏眩,经半日复苏,曰:岂特阳官悖哉,阴官之悖乃更甚。

qǐng hún yóu míng sī chén sù cǐ shì yī yīn guān jí wǒ yuē rǔ wèi rǔ xiōng wú hòu yé

顷魂游冥司,陈诉此事,一阴官诘我曰:汝为汝兄无后耶?

rǔ xiōng yǐ yǒu hòu yǐ rǔ tè wèi zī chǎn zhēng ěr

汝兄已有后矣,汝特为赀产争耳。

jiàn shòu yú yě liǎng rén bìng zhú jié zú zhě xiān de rǔ hé sòng yān

见兽于野,两人并逐,捷足者先得,汝何讼焉。

jìng bù lǐ yě

竟不理也。

fu zhēng jì yuán wèi zī chǎn nǎi chēn mù yǔ wǒ jiǎng zōng sì hé bù jiě shì zhì cǐ yé

夫争继原为赀产,乃瞋目与我讲宗祀,何不解事至此耶?

duō zhì zhǐ bǐ wǒ guān zhōng wǒ qiě sù zhū shàng dì yě

多置纸笔我棺中,我且诉诸上帝也。

cǐ zhēn zhì sǐ bù wù zhě yú

此真至死不悟者欤?

qǔ jiāng yuē wú yóu qǔ qí bù zì huì yě

曲江曰:吾犹取其不自讳也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →