闲情偶寄 · 李渔 · Chapter 14 of 36

声容部·治服第三

PinyinModern Translation
Size

gǔ yún sān shì zhǎng zhě zhī bèi fú wǔ shì zhǎng zhě zhī yǐn shí

这句话大意是:古云:“三世长者知被服,五世长者知饮食。

sú yún sān dài wèi huàn zhuó yī chī fàn

这句话大意是:”俗云:“三代为宦,着衣吃饭。

gǔ yǔ jīn cí bù móu ér hé kě jiàn yī shí èr shì zhī nán yě

这句话大意是:”古语今词,不谋而合,可见衣食二事之难也。

yǐn shí zài yú tā juǎn cí bù jù lùn qǐng yán bèi fú yī shì

这句话大意是:饮食载于他卷,兹不具论,请言被服一事。

hán jiàn zhī jiā zì xiū lán lǚ dòng yǐ wú qián zhì fú wèi cí wèi yī zhāo fā jì nán kě piān piān qiú mǎ fù zé chǔ chǔ yī shang

这句话大意是:寒贱之家,自羞褴褛,动以无钱置服为词,谓一朝发迹,男可翩翩裘马,妇则楚楚衣裳。

shú zhī yī shān zhī fù yú rén shēn yì yóu rén shēn zhī fù yú qí de

这句话大意是:孰知衣衫之附于人身,亦犹人身之附于其地。

rén yǔ de xí jiǔ shǐ xiāng ān yǐ jí shē jí měi zhī fú ér zhòu jiā jiǎn pǔ zhī qū zé yī shān yì lèi shēng rén cháng yǒu bù fú shuǐ tǔ zhī huàn

这句话大意是:人与地习,久始相安,以极奢极美之服,而骤加俭朴之躯,则衣衫亦类生人,常有不服水土之患。

kuān zhě shì zhǎi duǎn zhě yí zhǎng shǒu yù chū ér xiù shǐ zhī cáng xiàng yi shēn ér lǐng wèi zhī qū wù bù suí rén zhǐ shǐ suì rú zhì gù qí shēn

这句话大意是:宽者似窄,短者疑长,手欲出而袖使之藏,项宜伸而领为之曲,物不随人指使,遂如桎梏其身。

mù hóu ér guàn wéi rén zhǐ xiào zhě fēi mù hóu bù kě zhe guān yǐ qí zhe zhī bù guàn tóu yǔ guān bù xiāng chèn yě

这句话大意是:“沐猴而冠”为人指笑者,非沐猴不可着冠,以其着之不惯,头与冠不相称也。

cǐ yóu cū qiǎn zhī lùn wèi jí jīng wēi

这句话大意是:此犹粗浅之论,未及精微。

yī yǐ zhāng shēn qǐng xī qí jiě

这句话大意是:“衣以章身”,请晰其解。

zhāng zhě zhe yě fēi wén cǎi zhāng míng zhī wèi yě

这句话大意是:章者,著也,非文采彰明之谓也。

shēn fēi xíng tǐ zhī shēn nǎi zhì yú xián bù xiào zhī shí bèi yú gōng yóu fù rùn wū dé rùn shēn zhī shēn yě

这句话大意是:身非形体之身,乃智愚贤不肖之实备于躬,犹“富润屋,德润身”之身也。

tóng yī yī yě fù zhě fú zhī zhāng qí fù pín zhě fú zhī yì zhāng qí pín

这句话大意是:同一衣也,富者服之章其富,贫者服之益章其贫;。

guì zhě fú zhī zhāng qí guì jiàn zhě fú zhī yì zhāng qí jiàn

这句话大意是:贵者服之章其贵,贱者服之益章其贱。

yǒu dé yǒu xíng zhī xián zhě yǔ wú pǐn wú cái zhī bù xiào zhě qí wèi zhāng shēn yě yì rán

这句话大意是:有德有行之贤者,与无品无才之不肖者,其为章身也亦然。

shè yǒu yī dà fù zhǎng zhě yú cǐ yī bǎi jié zhī yī lǚ zhǒng jué zhī lǚ yī zhǒng fēng yú qì xiàng zì néng yuè chū yī lǚ zhī wài bù wèn ér zhī wèi zhǎng zhě

这句话大意是:设有一大富长者于此,衣百结之衣,履踵决之履,一种丰腴气象,自能跃出衣履之外,不问而知为长者。

shì bì fú gòu yī yì néng zhāng rén zhī fù kuàng luó qǐ ér wén xiù zhě hu

这句话大意是:是敝服垢衣,亦能章人之富,况罗绮而文绣者吗?

gài fū cài yòng qiè de měi fú ér bèi yān wǎng wǎng yīn zhī de huò yǐ fú néng zhāng pín bù bì dìng wèi duǎn hè yǒu shí yì zài cháng jū ěr

现代白话:丐夫菜佣窃得美服而被呢,往往因之得祸,以服能章贫,不必定为短褐,有时亦在长裾耳。

fù rùn wū dé rùn shēn zhī jiě yì fù rú shì

这句话大意是:“富润屋,德润身”之解,亦复如是。

fù rén suǒ chǔ zhī wū bù bì jǐn wèi huà dòng diāo liáng jí jū máo shè shù chuán ér guò qí mén rù qí shì zhě cháng jiàn bì mén guī dòu zhī jiān zì yǒu yī zhǒng wàng qì suǒ wèi rùn yě

这句话大意是:富人所处之屋,不必尽为画栋雕梁,即居茅舍数椽,而过其门、入其室者,常见荜门圭窦之间,自有一种旺气,所谓“润”也。

gōng qīng jiàng xiàng zhī hòu zǐ sūn shì wēi suǒ jū mén dì wèi cháng shāo gǎi ér jīng qí de zhě jué yǒu lěng qì qīn rù cǐ jiā mén kū gǎo zhī guò rùn zhī wú qí rén yě

这句话大意是:公卿将相之后,子孙式微,所居门第未尝稍改,而经其地者,觉有冷气侵入,此家门枯槁之过,润之无其人也。

cóng lái dú dà xué zhě wèi de qí jiě shì yǐ diāo lòu fěn zǎo zhī yì

这句话大意是:从来读《大学》者,未得其解,释以雕镂粉藻之义。

guǒ rú qí yán zé fù rén shě qí jiù jū lìng mì xīn jū ér jiā yǐ diāo lòu fěn zǎo

这句话大意是:果如其言,则富人舍其旧居,另觅新居而加以雕镂粉藻;。

zé yǒu dé zhī rén yì jiāng qì qí jiù shēn lìng yì xīn shēn ér hòu wèi zhī xīn guǎng tǐ pán hu

这句话大意是:则有德之人亦将弃其旧身,另易新身而后谓之心广体胖吗?

shén yǐ dú shū zhī nán ér zhāng jù xùn gǔ zhī xué fēi yì shì yě

现代白话:甚了,读书之难,而章句训诂之学非易事也。

yǔ cháng yǐ cǐ lùn jiàn zhī shuō bù jīn fù xù rù xián qíng

这句话大意是:予尝以此论见之说部,今复叙入闲情。

ǎi cǐ děng quán jiě qǐ hào xián qíng zuò xiǎo shuō zhě suǒ zhě dào zāi

现代白话:噫,此等诠解,岂好闲情、作小说者所者道啊?

ǒu jì yún ěr

现代白话:偶寄云你。

shǒu shì

这句话大意是:○首饰。

zhū cuì bǎo yù fù rén shì fā zhī jù yě rán zēng jiāo yì mèi zhě yǐ cǐ sǔn jiāo yǎn mèi zhě yì yǐ cǐ

这句话大意是:珠翠宝玉,妇人饰发之具也,然增娇益媚者以此,损娇掩媚者亦以此。

suǒ wèi zēng jiāo yì mèi zhě huò shì miàn róng qiàn bái huò shì fā sè dài huáng yǒu cǐ děng qí zhēn yì bǎo fù yú qí shàng zé guāng máng sì shè néng lìng jī fā gǎi guān yǔ yù yùn yú shān ér shān líng zhū cáng yú zé ér zé mèi tóng yī lǐ yě

这句话大意是:所谓增娇益媚者,或是面容欠白,或是发色带黄,有此等奇珍异宝覆于其上,则光芒四射,能令肌发改观,与玉蕴于山而山灵,珠藏于泽而泽媚同一理也。

ruò shǐ jī bái fà hēi zhī jiā rén mǎn tóu fěi cuì huán bìn jīn zhū dàn jiàn jīn ér bú jiàn rén yóu zhī huā cáng yè dǐ yuè zài yún zhōng shì jǐn kě chū tóu lù miàn zhī rén ér gù zuò cáng tóu gài miàn zhī shì

这句话大意是:若使肌白发黑之佳人满头翡翠,环鬓金珠,但见金而不见人,犹之花藏叶底,月在云中,是尽可出头露面之人,而故作藏头盖面之事。

jù yǎn zhě jiàn zhī yóu néng lüè jī qiú zhēn wèi qí měi lì dāng bù zhǐ cǐ shǐ qù fěn shì ér quán lù tiān zhēn hái bù zhī rú hé wǔ mèi

这句话大意是:巨眼者见之,犹能略迹求真,谓其美丽当不止此,使去粉饰而全露天真,还不知如何妩媚;。

shǐ yù pí xiàng zhī liú zhǐ tán zhuāng shì zhī lí qí bù jí zī róng yǎo tiǎo shì yǐ rén shì zhū cuì bǎo yù fēi yǐ zhū cuì bǎo yù shì rén yě

这句话大意是:使遇皮相之流,止谈妆饰之离奇,不及姿容窈窕,是以人饰珠翠宝玉,非以珠翠宝玉饰人也。

gù nǚ rén yī shēng dài zhū dǐng cuì zhī shì zhǐ kě yī yuè wàn wù duō shí

这句话大意是:故女人一生,戴珠顶翠之事,止可一月,万勿多时。

suǒ wèi yī yuè zhě zì zuò xīn fù yú guī zhī rì shǐ zhì mǎn yuè xiè zhuāng zhī rì zhǐ

这句话大意是:所谓一月者,自作新妇于归之日始,至满月卸妆之日止。

zhī cǐ yī yuè yì shì wú kě nài hé

这句话大意是:只此一月,亦是无可奈何。

fù mǔ zhì bàn yī chǎng wēng gū hūn qǔ yī cì fēi cǐ yàn zhuāng shèng shì bù zú yǐ wèi qí xīn

这句话大意是:父母置办一场,翁姑婚娶一次,非此艳妆盛饰,不足以慰其心。

guò cǐ yǐ wǎng zé dāng qù zhì gù ér xiè jī qiú zhōng shēn bù xiū kǔ xíng yǐ

现代白话:过此以往,则当去桎梏而谢羁囚,终身不修苦行了。

yī zān yī ěr biàn kě xiāng bàn yī shēng

这句话大意是:一簪一珥,便可相伴一生。

cǐ èr wù zhě zé bù kě bù qiú jīng shàn

这句话大意是:此二物者,则不可不求精善。

fù guì zhī jiā wú lùn duō shè jīn yù xī bèi zhī shǔ gè cún qí zhì lǚ biàn qí xíng huò shù rì yī gēng huò yī rì yī gēng jiē wèi cháng bù kě

这句话大意是:富贵之家,无论多设金玉犀贝之属,各存其制,屡变其形,或数日一更,或一日一更,皆未尝不可。

pín jiàn zhī jiā lì bù néng bàn jīn yù zhě níng yòng gǔ jiǎo wù yòng tóng xī

这句话大意是:贫贱之家,力不能办金玉者,宁用骨角,勿用铜锡。

gǔ jiǎo nài guān zhì zhī jiā zhě yǔ xī bèi wú yì tóng xī fēi zhǐ bù yǎ qiě néng sǔn fā

这句话大意是:骨角耐观,制之佳者,与犀贝无异,铜锡非止不雅,且能损发。

zān ěr zhī wài suǒ dāng shì bìn zhě mò miào yú shí huā shù duo jiào zhī zhū cuì bǎo yù fēi zhǐ yǎ sú pàn rán qiě yì shēng sǐ jiǒng bié

这句话大意是:簪珥之外,所当饰鬓者,莫妙于时花数朵,较之珠翠宝玉,非止雅俗判然,且亦生死迥别。

qīng píng diào zhī shǒu jù yún míng huā qīng guó liǎng xiāng huan

这句话大意是:《清平调》之首句云:“名花倾国两相欢。

huan zhě xǐ yě xiāng huān zhě bǐ jì xǐ wǒ wǒ yì xǐ bǐ zhī wèi yě

这句话大意是:”欢者,喜也,相欢者,彼既喜我,我亦喜彼之谓也。

guó sè nǎi rén zhōng zhī huā míng huā nǎi huā zhōng zhī rén èr wù kě chēng tóng diào zhèng dāng chén xī yǔ gòng zhě yě

这句话大意是:国色乃人中之花,名花乃花中之人,二物可称同调,正当晨夕与共者也。

hóng wǔ yún ruò de ā jiāo zhù zhī jīn wū

这句话大意是:洪武云:“若得阿娇,贮之金屋。

wú wèi jīn wū kě yǐ bù shè yào lán huā xiè zé duàn duàn yīng yǒu bù kě huò wú

现代白话:”我谓金屋能够不设,药栏花榭则断断应有,不可或无。

fù guì zhī jiā rú de lì rén zé dāng biàn fǎng míng huā zhí yú kǔn nèi shǐ zhī dàn xī xiāng qīn zhū wéi cuì rào zhī róng bù zú dào yě

这句话大意是:富贵之家如得丽人,则当遍访名花,植于阃内,使之旦夕相亲,珠围翠绕之荣不足道也。

chen qǐ zān huā tīng qí zì zé

这句话大意是:晨起簪花,听其自择。

xǐ hóng zé hóng ài zǐ zé zǐ suí xīn chā dài zì rán hé yí suǒ wèi liǎng xiāng huan yě

这句话大意是:喜红则红,爱紫则紫,随心插戴,自然合宜,所谓两相欢也。

hán sù zhī jiā rú de měi fù wū páng shāo yǒu xì de yì dāng zhòng shù zāi huā yǐ bèi diǎn zhuì yún huán zhī yòng

这句话大意是:寒素之家,如得美妇,屋旁稍有隙地,亦当种树栽花,以备点缀云鬟之用。

tā shì kě jiǎn cǐ shì dú bù kě jiǎn

这句话大意是:他事可俭,此事独不可俭。

fù rén qīng chūn yǒu jǐ nán zǐ yù sè wéi nán

这句话大意是:妇人青春有几,男子遇色为难。

jǐn yǒu gōng hóu jiàng xiàng fù shì dà jiā huò kǔ yuán fèn zhī qiān huò bìng zhōng gōng zhī dù yù qīn měi sè ér bì shì bù néng

这句话大意是:尽有公侯将相、富室大家,或苦缘分之悭,或病中宫之妒,欲亲美色而毕世不能。

wǒ hé rén sī ér shàn yǒu cǐ lè bù dé yī èr shì yú yuè qí xīn bù dé yī èr wù zhuāng diǎn qí mào shì wèi bào tiǎn tiān wù yóu qīng jīng mǐ jié fàn yú fèn rǎng zhī zhōng yě

这句话大意是:我何人斯,而擅有此乐,不得一二事娱悦其心,不得一二物妆点其貌,是为暴殄天物,犹倾精米洁饭于粪壤之中也。

jí shǐ chì pín zhī jiā zhuō zhuī wú dì yù yì shí huā ér bù néng zhě yì dāng qǐ zhū míng yuán gòu zhī dān shàng

这句话大意是:即使赤贫之家,卓锥无地,欲艺时花而不能者,亦当乞诸名园,购之担上。

jí shǐ rì fèi jǐ wén qián bù guò shǎo yǐn yī bēi jiǔ jì yuè fù rén zhī xí fù yú nán zǐ zhī mù pián yí bù yì duō hu

现代白话:即使日费几文钱,不过少饮一杯酒,既悦妇人之习,复娱男子之目,便宜不是也很多吗?

gèng yǒu jiǎn yú cǐ zhě jìn rì wú mén suǒ zhì xiàng shēng huā qióng jīng jí qiǎo yǔ shù tóu zhāi xià zhě wú yì chún yòng tōng cǎo měi duo bù guò shù wén kě bèi yuè yú zhī yòng

这句话大意是:更有俭于此者,近日吴门所制象生花,穷精极巧,与树头摘下者无异,纯用通草,每朵不过数文,可备月余之用。

róng juàn suǒ zhì zhě jià cháng bèi zhī fǎn bù ruò cǐ wù zhī jīng yǎ yòu néng xiào zhēn

这句话大意是:绒绢所制者,价常倍之,反不若此物之精雅,又能肖真。

ér shí rén suǒ hǎo piān zài bǐ ér bù zài cǐ qǐ wù bù lùn měi è zhǐ lùn guì jiàn hu

这句话大意是:而时人所好,偏在彼而不在此,岂物不论美恶,止论贵贱吗?

ǎi xiàng shì yòng rén zhě yì fù rú cǐ xī zhǐ yú wù

这句话大意是:噫,相士用人者,亦复如此,奚止于物。

wú mén suǒ zhì zhī huā huā xiàng shēng ér yè bù xiàng shēng hù hù jiē rán shū bù kě jiě

这句话大意是:吴门所制之花,花象生而叶不象生,户户皆然,殊不可解。

ruò qù qí jiǎ yè ér yǐ zhēn zhě zhui zhī zé yīn yè zhēn ér huā yì zhēn yǐ

现代白话:若去其假叶而以真者缀之,则因叶真而花益真了。

yì shì yī fǎ

这句话大意是:亦是一法。

shí huā zhī sè bái wéi shàng huáng cì zhī dàn hóng cì zhī zuì jì dà hóng yóu jì mù hóng

这句话大意是:时花之色,白为上,黄次之,淡红次之,最忌大红,尤忌木红。

méi guī huā zhī zuì xiāng zhě yě ér sè tài yàn zhǐ yi yā zài jì xià àn shòu qí xiāng wù shǐ huā xíng quán lù quán lù zé lèi cūn zhuāng yǐ cūn fù fēi hóng bù ài hào

这句话大意是:玫瑰,花之最香者也,而色太艳,止宜压在髻下,暗受其香,勿使花形全露,全露则类村妆,以村妇非红不爱好。

huā zhōng zhī mò lì shě chā bìn zhī wài yī wú suǒ yòng

这句话大意是:花中之茉莉,舍插鬓之外,一无所用。

kě jiàn tiān zhī shēng cǐ yuán wèi zhù zhuāng ér shè zhuāng kě shǎo hu

这句话大意是:可见天之生此,原为助妆而设,妆可少吗?

zhū lán yì rán

这句话大意是:珠兰亦然。

zhū lán zhī miào shí bèi mò lì dàn bù néng chǔ chù jiē yǒu shì yī hèn shì

这句话大意是:珠兰之妙,十倍茉莉,但不能处处皆有,是一恨事。

yǔ qián lùn jì yù rén gé qù mǔ dān tóu hé huā tóu bō yú tóu děng guài xíng ér yǐ jiǎ biāo pí zuò yún lóng děng shì

这句话大意是:予前论髻,欲人革去“牡丹头”、“荷花头”、“钵盂头”等怪形,而以假{髟皮}作云龙等式。

kè yǒu guò zhī zhě wèi wú chái lì fǎ dāng shǐ tiān xià qù yàn cún zhēn nài hé jiào rén wéi wěi

现代白话:客有过之者,谓:我侪立法,当使天下去赝存真,奈何教人为伪?

yǔ yuē shēng jīn zhī shì xíng gǔ zhī dào lì yán zé shàn shuí qí cóng zhī

这句话大意是:予曰:生今之世,行古之道,立言则善,谁其从之?

bù ruò yīn shì lì dǎo shǐ zhī jiàn jìn zì rán

这句话大意是:不若因势利导,使之渐近自然。

fù rén zhī shǒu bù néng wú shì zì xī wéi rán yǐ yǔ qí shì yǐ zhū cuì bǎo yù bù ruò shì zhī yǐ biāo pí

现代白话:妇人之首,不能无饰,自昔为然了,与其饰以珠翠宝玉,不若饰之以{髟皮}。

biāo pí suī yún jiǎ yuán shì fù rén tóu shàng zhī wù yǐ cǐ wéi shì kě wèi hái qí gù yǒu yòu wú qióng shē jí mǐ zhī làn fèi yǔ chóng shàng shí huā bǐ chù zhū yù tóng yī lǐ yě

这句话大意是:{髟皮}虽云假,原是妇人头上之物,以此为饰,可谓还其固有,又无穷奢极靡之滥费,与崇尚时花,鄙黜珠玉,同一理也。

yǔ qǐ bù néng wéi gāo shì zhī lùn zāi

现代白话:予岂不能为高世之论啊?

lǜ qí wú bì rén qíng ěr

这句话大意是:虑其无裨人情耳。

zān zhī wèi sè yi qiǎn bù yí shēn yù xíng qí fā zhī hēi yě

这句话大意是:簪之为色,宜浅不宜深,欲形其发之黑也。

yù wéi shàng xī zhī jìn huáng zhě mì là zhī jìn bái zhě cì zhī jīn yín yòu cì zhī mǎ nǎo hǔ pò jiē suǒ bù néng

这句话大意是:玉为上,犀之近黄者、蜜蜡之近白者次之,金银又次之,玛瑙琥珀皆所不能。

zān tóu qǔ xiàng yú wù rú lóng tóu fèng tóu rú yì tóu lán huā tóu zhī lèi shì yě

这句话大意是:簪头取象于物,如龙头、凤头、如意头、兰花头之类是也。

dàn yi jiē shi zì rán bù yí líng lóng diāo zhuó

这句话大意是:但宜结实自然,不宜玲珑雕斫;。

yí yú fā xiāng yī fù bù dé áng shǒu ér zuò tiào yuè zhī xíng

这句话大意是:宜于发相依附,不得昂首而作跳跃之形。

gài zān tóu suǒ yǐ yā fā fú tiē wèi jiā xuán kōng zé miù yǐ

现代白话:盖簪头所以压发,服贴为佳,悬空则谬了。

shì ěr zhī huán yù xiǎo yù jiā huò zhū yī lì huò jīn yín yì diǎn cǐ jiā cháng pèi dài zhī wù sú míng dīng xiāng xiào qí xíng yě

这句话大意是:饰耳之环,愈小愈佳,或珠一粒,或金银一点,此家常佩戴之物,俗名“丁香”,肖其形也。

ruò pèi shèng zhuāng yàn fú bù dé bù lüè dà qí xíng dàn wù guò dīng xiāng zhī yī bèi èr bèi

这句话大意是:若配盛妆艳服,不得不略大其形,但勿过丁香之一倍二倍。

jì dāng yuē xiǎo qí xíng fù yi jīng yǎ qí zhì qiè jì wèi gǔ shí luò suǒ zhī yàng shí fēi yuán xī hé xū ěr shàng xuán dēng

这句话大意是:既当约小其形,复宜精雅其制,切忌为古时络索之样,时非元夕,何须耳上悬灯?

ruò zài shì yǐ zhū cuì zé wèi fú jiàn zhī zhū dēng dān yáng zhī liào sī dēng yǐ

现代白话:若再饰以珠翠,则为福建之珠灯,丹阳之料丝灯了。

qí wèi dēng yě yóu kě yàn kuàng wèi ěr shàng zhī huán hu

这句话大意是:其为灯也犹可厌,况为耳上之环吗?

yī shān

这句话大意是:○衣衫。

fù rén zhī yī bù guì jīng ér guì jié bù guì lì ér guì yā bù guì yǔ jiā xiāng chēng ér guì yǔ mào xiāng yi

这句话大意是:妇人之衣,不贵精而贵洁,不贵丽而贵雅,不贵与家相称,而贵与貌相宜。

qǐ luó wén xiù zhī fú bèi gòu meng chen fǎn bù ruò bù fú zhī xiān měi suǒ wèi guì jié bù guì jīng yě

这句话大意是:绮罗文绣之服,被垢蒙尘,反不若布服之鲜美,所谓贵洁不贵精也。

hóng zǐ shēn yàn zhī sè wéi shí shī shàng fǎn bù ruò qiǎn dàn zhī hé yí suǒ wèi guì yā bù guì lì yě

这句话大意是:红紫深艳之色,违时失尚,反不若浅淡之合宜,所谓贵雅不贵丽也。

guì rén zhī fù yi pī wén cǎi hán jiǎn zhī jiā dāng yī gǎo sù suǒ wèi yú rén xiāng chèn yě

这句话大意是:贵人之妇,宜披文采,寒俭之家,当衣缟素,所谓与人相称也。

rán rén yǒu shēng chéng zhī miàn miàn yǒu xiāng pèi zhī yī yī yǒu xiāng pèi zhī sè jiē yí dìng ér bù kě yí zhě

这句话大意是:然人有生成之面,面有相配之衣,衣有相配之色,皆一定而不可移者。

jīn shì qǔ xiān yī yī xí lìng shào fù shù rén xiān hòu fú zhī dìng yǒu yī èr zhōng kàn yī èr bù zhōng kàn zhě yǐ qí miàn sè yǔ yī sè yǒu xiāng chēng bù xiāng chèn zhī bié fēi yī yǒu gōng sī xiàng bèi yú qí jiān yě

这句话大意是:今试取鲜衣一袭,令少妇数人先后服之,定有一二中看,一二不中看者,以其面色与衣色有相称、不相称之别,非衣有公私向背于其间也。

shǐ guì rén zhī fù zhī miàn sè bù yí wén cǎi ér yi gǎo sù bì yù qù gǎo sù ér jiù wén cǎi bù jǐ yǔ miàn wèi chóu hu

这句话大意是:使贵人之妇之面色,不宜文采而宜缟素,必欲去缟素而就文采,不几与面为仇吗?

gù yuē bù guì yǔ jiā xiāng chēng ér guì yǔ miàn xiāng yi

这句话大意是:故曰不贵与家相称,而贵与面相宜。

dà yuē miàn sè zhī zuì bái zuì nèn yǔ tǐ tài zhī zuì qīng yíng zhě sī wú wǎng ér bù yí

这句话大意是:大约面色之最白最嫩,与体态之最轻盈者,斯无往而不宜。

sè zhī qiǎn zhě xiǎn qí dàn sè zhī shēn zhě yù xiǎn qí dàn

这句话大意是:色之浅者显其淡,色之深者愈显其淡;。

yī zhī jīng zhě xíng qí jiāo yī zhī cū zhě yù xíng qí jiāo

这句话大意是:衣之精者形其娇,衣之粗者愈形其娇。

cǐ děng jí fēi guó sè yì qù yí guāng wáng qiáng bù yuǎn yǐ rán dāng shì yǒu jǐ rén zāi

现代白话:此等即非国色,亦去夷光、王嫱不远了,然当世有几人啊?

shāo jìn zhōng cái zhě jí dāng xiāng tǐ cái yī bù dé hùn shī sè xiàng yǐ

现代白话:稍近中材者,即当相体裁衣,不得混施色相了。

xiāng tǐ cái yī zhī fǎ biàn huà duō duān bù yīng jiāo zhù ér lùn rán bù de yǐ ér qiáng yán qí lüè zé zài wu cóng qí jìn ér yǐ

这句话大意是:相体裁衣之法,变化多端,不应胶柱而论,然不得已而强言其略,则在务从其近而已。

miàn yán jìn bái zhě yī sè kě shēn kě qiǎn

这句话大意是:面颜近白者,衣色可深可浅;。

qí jìn hēi zhě zé bù yi qiǎn ér dú yi shēn qiǎn zé yù zhāng qí hēi yǐ

现代白话:其近黑者,则不宜浅而独宜深,浅则愈彰其黑了。

jī fū jìn nì zhě yī fú kě jīng kě cū

这句话大意是:肌肤近腻者,衣服可精可粗;。

qí jìn cāo zhě zé bù yi jīng ér dú yi cū jīng zé yù xíng qí cāo yǐ

现代白话:其近糙者,则不宜精而独宜粗,精则愈形其糙了。

rán ér pín jiàn zhī jiā qiú wèi jīng yǔ shēn ér bù néng fù guì zhī jiā yù wèi cū yǔ qiǎn ér bù kě zé nài hé

这句话大意是:然而贫贱之家,求为精与深而不能,富贵之家欲为粗与浅而不可,则奈何?

yuē bù nán

这句话大意是:曰:不难。

bù zhù yǒu jīng cū shēn qiǎn zhī bié qǐ luó wén cǎi yì yǒu jīng cū shēn qiǎn zhī bié fēi wèi bù zhù bì cū ér luó qǐ bì jīng jǐn xiù bì shēn ér gǎo sù bì qiǎn yě

这句话大意是:布苎有精粗深浅之别,绮罗文采亦有精粗深浅之别,非谓布苎必粗而罗绮必精,锦绣必深而缟素必浅也。

sī yóu yǔ duàn zhī tǐ zhì bù guāng huā wén tū qǐ zhě jí shì jīng zhōng zhī cū shēn zhōng zhī qiǎn

这句话大意是:纟由与缎之体质不光、花纹突起者,即是精中之粗,深中之浅;。

bù yǔ zhù zhī shā xiàn jǐn mì piǎo rǎn jīng gōng zhě jí shì cū zhōng zhī jīng qiǎn zhōng zhī shēn

这句话大意是:布与苎之纱线紧密、漂染精工者,即是粗中之精,浅中之深。

fán yǔ suǒ yán jiē guì jiàn xián yi zhī shì jì bù xiáng xiù hù ér lüè héng mén yì bù sī pín jiā ér yí fù shì

这句话大意是:凡予所言,皆贵贱咸宜之事,既不详绣户而略衡门,亦不私贫家而遗富室。

gài měi nǚ wèi cháng zé dì ér shēng jiā rén bù néng xuǎn fu ér jià wù shǐ de shì biān zhě rén rén yǒu bì zé lián xiāng xī yù zhī niàn yǒu tóng yǔ lù zhī jūn shī yǐ

现代白话:盖美女未尝择地而生,佳人不能选夫而嫁,务使得是编者,人人有裨,则怜香惜玉之念,有同雨露之均施了。

ěr lái yī fú zhī hào shàng qí dà shèng gǔ xī kě wèi yī dìng bù yí zhī fǎ zhě yòu yǒu dà bèi qíng lǐ kě wéi rén xīn shì dào zhī yōu zhě qǐng bìng yán zhī

这句话大意是:迩来衣服之好尚,其大胜古昔,可为一定不移之法者,又有大背情理,可为人心世道之忧者,请并言之。

qí dà shèng gǔ xī kě wèi yī dìng bù yí zhī fǎ zhě dà jiā fù shì yī sè jiē shàng qīng shì yǐ

这句话大意是:其大胜古昔,可为一定不移之法者,大家富室,衣色皆尚青是已。

qīng fēi qīng yě xuán yě

这句话大意是:(青非青也,玄也。

yīn bì huì gù yì zhī

这句话大意是:因避讳,故易之。

jì yǔ ér shí suǒ jiàn nǚ zǐ zhī shǎo zhě shàng yín hóng táo hóng shāo zhǎng zhě shàng yuè bái wèi jǐ ér yín hóng táo hóng jiē biàn dà hóng yuè bái biàn lán zài biàn zé dà hóng biàn zǐ lán biàn shí qīng

这句话大意是:)记予儿时所见,女子之少者,尚银红桃红,稍长者尚月白,未几而银红桃红皆变大红,月白变蓝,再变则大红变紫,蓝变石青。

dài dǐng gé yǐ hòu zé shí qīng yǔ zǐ jiē hǎn jiàn wú lùn shào zhǎng nán fù jiē yī qīng yǐ kě wèi qí biàn zhì lǔ lǔ biàn zhì dào biàn zhī zhì shàn ér wú kě fù jiā zhě yǐ

现代白话:迨鼎革以后,则石青与紫皆罕见,无论少长男妇,皆衣青了,可谓“齐变至鲁,鲁变至道”,变之至善而无可复加者了。

qí dì biàn zhì cǐ yě bìng fēi yǒu yì ér rán bù guò rén qíng hào shèng yī jiā nóng shì yī jiā yī rì shēn yú yī rì bù zhī bù jué suì qū dào jìn tóu chù ěr

这句话大意是:其递变至此也,并非有意而然,不过人情好胜,一家浓似一家,一日深于一日,不知不觉,遂趋到尽头处耳。

rán qīng zhī wèi sè qí miào duō duān bù néng xī shǔ

这句话大意是:然青之为色,其妙多端,不能悉数。

dàn jiù fù rén suǒ yí zhě ér lùn miàn bái zhě yī zhī qí miàn yù bái miàn hēi zhě yī zhī qí miàn yì bù jué qí hēi cǐ qí yí yú mào zhě yě

这句话大意是:但就妇人所宜者而论,面白者衣之,其面愈白,面黑者衣之,其面亦不觉其黑,此其宜于貌者也。

nián shào zhě yī zhī qí nián yù shǎo nián lǎo zhě yī zhī qí nián yì bù jué shén lǎo cǐ qí yí yú suì zhě yě

这句话大意是:年少者衣之,其年愈少,年老者衣之,其年亦不觉甚老,此其宜于岁者也。

pín jiàn zhě yī zhī shì wèi pín jiàn zhī běn děng fù guì zhě yī zhī yòu jué tuō qù fán huá zhī xí dàn cún yǎ sù zhī fēng yì wèi cháng shī qí fù guì zhī běn lái cǐ qí yí yú fēn zhě yě

这句话大意是:贫贱者衣之,是为贫贱之本等,富贵者衣之,又觉脱去繁华之习,但存雅素之风,亦未尝失其富贵之本来,此其宜于分者也。

tā sè zhī yī jí bù nài wū lüè zhān chá jiǔ zhī sè shāo qīn yóu nì zhī hén fēi rǎn bù néng fù zhe rǎn zhī jí chéng jiù yī

这句话大意是:他色之衣,极不耐污,略沾茶酒之色,稍侵油腻之痕,非染不能复着,染之即成旧衣。

cǐ sè bù rán wéi qí jí nóng yě fán dàn hu cǐ zhě jiē shòu qí qīn ér bù jué

这句话大意是:此色不然,惟其极浓也,凡淡乎此者,皆受其侵而不觉;。

wéi qí jí shēn yě fán qiǎn hu cǐ zhě jiē nà qí wū ér bù cí cǐ yòu qí yí yú tǐ ér shì yú yòng zhě yě

这句话大意是:惟其极深也,凡浅乎此者,皆纳其污而不辞,此又其宜于体而适于用者也。

pín jiā zhǐ cǐ yī yī wú tā měi fú xiāng chèn yì wèi cháng jǐn xiàn dǐ lǐ yǐ fù qí wài zhě sè yuán bù yàn jí shǐ zhōng yī bì gòu wèi shén xiāng xíng yě

这句话大意是:贫家止此一衣,无他美服相衬,亦未尝尽现底里,以覆其外者色原不艳,即使中衣敝垢,未甚相形也;。

rú yòng tā jiǎo yú wài zé yī lǚ qiàn jīng jí zhāng qí chǒu yǐ

现代白话:如用他角于外,则一缕欠精,即彰其丑了。

fù guì zhī jiā fán yǒu jǐn yī xiù cháng jiē kě fú zhī yú nèi fēng piāo mèi qǐ wǔ sè càn rán shǐ yī yī shèng sì yī yī fēi zhǐ bù yǎn zhōng cáng qiě mò néng qióng qí dǐ yùn

这句话大意是:富贵之家,凡有锦衣绣裳,皆可服之于内,风飘袂起,五色灿然,使一衣胜似一衣,非止不掩中藏,且莫能穷其底蕴。

shī yún yì jǐn shàng sī è qí wén zhī zhe yě

这句话大意是:诗云“衣锦尚纟”,恶其文之著也。

cǐ dú bù rán zhǐ yīn wài sè zuì shēn shǐ lǐ yī zhī wén yuè zhe yǒu fù gǔ zhī měi míng wú ní gǔ zhī shí hài

这句话大意是:此独不然,止因外色最深,使里衣之文越著,有复古之美名,无泥古之实害。

èr bā jiā rén rú yù huá měi qí zhì zé qīng shàng sǎ xiàn qīng shàng duī huā jiào zhī tā sè gèng xiǎn

这句话大意是:二八佳人,如欲华美其制,则青上洒线,青上堆花,较之他色更显。

fǎn fù qiú zhī yī sè zhī miào wèi yǒu guò yú cǐ zhě

这句话大意是:反复求之,衣色之妙,未有过于此者。

hòu lái jí yǒu suǒ biàn yì jiē jǔ yī fèi bǎi bù néng shì shì xián yi cǐ yǔ suǒ wèi dà shèng gǔ xī kě wèi yī dìng bù yí zhī fǎ zhě yě

这句话大意是:后来即有所变,亦皆举一废百,不能事事咸宜,此予所谓大胜古昔,可为一定不移之法者也。

zhì yú dà bèi qíng lǐ kě wéi rén xīn shì dào zhī yōu zhě zé líng pīn suì bǔ zhī fú sú míng hū wèi shuǐ tián yī zhě shì yǐ

这句话大意是:至于大背情理,可为人心世道之忧者,则零拼碎补之服,俗名呼为“水田衣”者是已。

yī zhī yǒu fèng gǔ rén fēi hǎo wèi zhī bù dé yǐ yě

这句话大意是:衣之有缝,古人非好为之,不得已也。

rén yǒu féi jí cháng duǎn zhī bù tóng bù néng xiàng tǐ ér zhī shì bì zhì wèi quán bó jiǎn suì ér hòu chéng zhī jí cǐ yī tiáo liǎng tiáo zhī fèng yì shì rén shēn zhuì liú wàn wàn bù néng qù zhī gù qiáng cún qí jī

这句话大意是:人有肥瘠长短之不同,不能象体而织,是必制为全帛,剪碎而后成之,即此一条两条之缝,亦是人身赘瘤,万万不能去之,故强存其迹。

zàn shén xiān zhī měi zhě bì yuē tiān yī wú fèng míng yán rén jiān shì shàng duō cǐ yī wù gù yě

这句话大意是:赞神仙之美者,必曰“天衣无缝”,明言人间世上,多此一物故也。

ér jīn qiě yǐ yī tiáo liǎng tiáo guǎng wéi shù shí bǎi tiáo fēi zhǐ bù shì tiān yī qiě bù shǐ lèi rén jiān shì shàng rán ér yù qū yù xià jiāng xiào hé wù ér hòu yǐ hū

这句话大意是:而今且以一条两条、广为数十百条,非止不似天衣,且不使类人间世上,然而愈趋愈下,将肖何物而后已吗?

tuī yuán qí shǐ yì fēi yǒu yì wèi zhī gài yóu féng yī zhī jiān jiang míng wèi cái jiǎn àn zuò chuān yú zhú duàn qiè qǔ ér cáng zhī wú yóu chū tuō chuàng wèi cǐ zhì yǐ shòu qí jiān

这句话大意是:推原其始,亦非有意为之,盖由缝衣之奸匠,明为裁剪,暗作穿窬,逐段窃取而藏之,无由出脱,创为此制,以售其奸。

bù liào rén qíng yàn cháng xǐ guài bù wéi bù gōng qí bì qiě qún rán zé ér xiào zhī

这句话大意是:不料人情厌常喜怪,不惟不攻其弊,且群然则而效之。

huǐ chéng piàn zhě wèi líng xīng xiǎo kuài quán bó hé zuì shǐ shòu cùn zhé zhī xíng

这句话大意是:毁成片者为零星小块,全帛何罪,使受寸磔之刑?

fèng suì liè zhě wèi bǎi nà sēng yī nǚ zǐ hé gū hū xiàn chū jiā zhī xiāng

这句话大意是:缝碎裂者为百衲僧衣,女子何辜,忽现出家之相?

fēng sú hào shàng zhī qiān yí cháng yǒu guān yú qì shù cǐ zhì bù yú jīn ér yú chóng zhēn mò nián

这句话大意是:风俗好尚之迁移,常有关于气数,此制不于今,而于崇祯末年。

yǔ jiàn ér chà zhī cháng wèi rén yuē yī shān wú gù yì xíng dài yǒu ruò huò shǐ zhī zhě liù hé yǐ nèi dé wú yǒu tǔ bēng wǎ jiě zhī shì hu

这句话大意是:予见而诧之,尝谓人曰:“衣衫无故易形,殆有若或使之者,六合以内,得无有土崩瓦解之事吗?

wèi jǐ ér chuǎng fēn sì qǐ gē liè zhōng yuán rén wèi yǔ yán bù xìng ér zhōng

这句话大意是:”未几而闯氛四起,割裂中原,人谓予言不幸而中。

fāng jīn shèng rén yù shì wàn guó lái guī chē shū yī tǒng zhī cháo cǐ děng zhì dù zì yīng qián gé

这句话大意是:方今圣人御世,万国来归,车书一统之朝,此等制度,自应潜革。

tǎng yù tóng xīn wèi chú ráo zhī yán bù shèn zǐ miù jiāo xiāng quàn yù wù xiào qián pín zé yǔ wéi shì yán yě yì yóu jī míng quǎn fèi zhī shēng bù wéi wú bǔ yú shèng zhì ěr

这句话大意是:倘遇同心,谓刍荛之言,不甚訾谬,交相劝谕,勿效前颦,则予为是言也,亦犹鸡鸣犬吠之声,不为无补于盛治耳。

yún jiān yǐ hù yī lǐng bù shǐ zhān yóu zhì zhī zuì shàn zhě yě

这句话大意是:云肩以护衣领,不使沾油,制之最善者也。

dàn xū yǔ yī tóng sè jìn guān zé yǒu yuǎn shì ruò wú sī wèi dé tǐ

这句话大意是:但须与衣同色,近观则有,远视若无,斯为得体。

jí shǐ nán yú yī sè yì xū bù shén xiāng xuán

这句话大意是:即使难于一色,亦须不甚相悬。

ruò yī sè jí shēn ér yún jiān jí qiǎn huò yī sè jí qiǎn ér yún jiān jí shēn zé shì zì shǒu pàn rán suī yuē xiāng lián shí tóng yì chù cǐ zuì bù xiāng yí zhī shì yě

这句话大意是:若衣色极深,而云肩极浅,或衣色极浅,而云肩极深,则是自首判然,虽曰相连,实同异处,此最不相宜之事也。

yǔ yòu wèi yún jiān zhī sè bù wéi yǔ yī xiāng tóng gèng xū lǐ wài hé yī rú wài sè shì qīng zé jiā lǐ zhī sè yì dāng yòng qīng wài sè shì lán zé jiā lǐ zhī sè yì dāng yòng lán

这句话大意是:予又谓云肩之色,不惟与衣相同,更须里外合一,如外色是青,则夹里之色亦当用青,外色是蓝,则夹里之色亦当用蓝。

hé yě

这句话大意是:何也?

cǐ wù zài jiān bù néng shí shí fú tiē shāo yù fēng piāo zé jiā lǐ xiàng wài yǒu rú jù chuī cán yè fēng juǎn bài hé měi rén zhī shēn bù néng bù xiàn lì luàn xiāo tiáo zhī xiàng yǐ

现代白话:此物在肩,不能时时服贴,稍遇风飘,则夹里向外,有如飓吹残叶,风卷败荷,美人之身不能不现历乱萧条之象了。

ruò shǐ lǐ wài yī sè zé rèn qí zhěng qí diān dǎo zǒng wú shì huàn

这句话大意是:若使里外一色,则任其整齐颠倒,总无是患。

rán jiā cháng zé yǐ chū wài jiàn rén bì xū àn dìng yǐ xiàn wù shǐ yǔ fú xiāng lí gài dòng ér sè chún zǒng bù rú bù dòng zhī wèi yù yě

这句话大意是:然家常则已,出外见人,必须暗定以线,勿使与服相离,盖动而色纯,总不如不动之为愈也。

fù cóng zhī zhuāng suí jiā fēng jiǎn dú yǒu jià lián gōng bèi zhī èr wù bì bù kě wú

这句话大意是:妇从之妆,随家丰俭,独有价廉功倍之二物,必不可无。

yī yuē bàn bì sú hū bèi dā zhě shì yě

这句话大意是:一曰半臂,俗呼“背褡”者是也;。

yī yuē shù yāo zhī dài yù hū luán tāo zhě shì yě

这句话大意是:一曰束腰之带,欲呼“鸾绦”者是也。

fù rén zhī tǐ yi zhǎi bù yí kuān yī zhāo bèi dā zé kuān zhě zhǎi ér zhǎi zhě yù xiǎn qí zhǎi yǐ

现代白话:妇人之体,宜窄不宜宽,一着背褡,则宽者窄,而窄者愈显其窄了。

fù rén zhī yāo yi xì bù yí cū yī shù yǐ dài zé cū zhě xì ér xì zhě bèi jué qí xì yǐ

现代白话:妇人之腰,宜细不宜粗,一束以带,则粗者细,而细者倍觉其细了。

bèi dā yi zhe yú wài rén jiē zhī zhī

这句话大意是:背褡宜着于外,人皆知之;。

luán tāo yi shù yú nèi rén duō wèi ān

这句话大意是:鸾绦宜束于内,人多未谙。

dài cáng yī nèi zé suī yǒu ruò wú shì yāo zhī běn xì fēi yǒu wù suō zhī shǐ xì yě

这句话大意是:带藏衣内,则虽有若无,似腰肢本细,非有物缩之使细也。

qún zhì zhī jīng cū wéi shì zhé wén zhī duō guǎ

这句话大意是:裙制之精粗,惟视折纹之多寡。

zhé duō zé xíng zǒu zì rú wú chán shēn ài zú zhī huàn zhé shǎo zé wǎng lái jú cù yǒu jū luán zhì gù zhī xíng

这句话大意是:折多则行走自如,无缠身碍足之患,折少则往来局促,有拘挛桎梏之形;。

zhé duō zé xiāng wén yì dòng wú fēng yì shì piāo zhé shǎo zé jiāo zhù nán yí yǒu tài yì tóng mù jiàng

这句话大意是:折多则湘纹易动,无风亦似飘,折少则胶柱难移,有态亦同木强。

gù yī fú zhī liào tā huò kě shěng qún fú bì bù kě shěng

这句话大意是:故衣服之料,他或可省,裙幅必不可省。

gǔ yún qún tuō bā fú xiāng jiāng shuǐ

这句话大意是:古云:“裙拖八幅湘江水。

fú jì yǒu bā zé zhé wén zhī bù shǎo kě zhī

这句话大意是:”幅既有八,则折纹之不少可知。

yǔ wèi bā fú zhī qún yí yú jiā cháng

这句话大意是:予谓八幅之裙,宜于家常;。

rén qián měi guān shàng xū shí fú

这句话大意是:人前美观,尚须十幅。

gài qún fú zhī zēng suǒ fèi wú jǐ kuàng zēng qí fú bì jiǎn qí sī

这句话大意是:盖裙幅之增,所费无几,况增其幅,必减其丝。

wéi xì qīng xiāo kě yǐ bā fú shí fú hòu zhòng zé wèi zhì wù yǔ fú jiǎn ér zhé shǎo zhě tóng yǐ

现代白话:惟细轻绡能够八幅十幅,厚重则为滞物,与幅减而折少者同了。

jí shǐ shāo zēng qí zhí yì yǔ tā fèi bù tóng

这句话大意是:即使稍增其值,亦与他费不同。

fù rén zhī yì yú nán zǐ quán zài xià tǐ

这句话大意是:妇人之异于男子,全在下体。

nán zǐ shēng ér yuàn wèi zhī yǒu shì qí suǒ yǐ wéi shì zhě zhī zài jī xī zhī jiān ěr

这句话大意是:男子生而愿为之有室,其所以为室者,只在几希之间耳。

yǎn cáng mì qì ài hù jiā zhēn quán zài luó qún jǐ fú kě bù fēng qí liào ér měi qí zhì yǐ yí cǎi fēng cǎi fēi zhě qiào hu

这句话大意是:掩藏秘器,爱护家珍,全在罗裙几幅,可不丰其料而美其制,以贻采葑采菲者诮吗?

jìn rì wú mén suǒ shàng bǎi jiǎn qún kě wèi jìn měi

这句话大意是:近日吴门所尚“百裥裙”,可谓尽美。

yǔ wèi cǐ qún yi pèi shèng fú yòu bù yí yú jiā cháng xī wù lì yě

这句话大意是:予谓此裙宜配盛服,又不宜于家常,惜物力也。

jiào jiù zhì shāo zēng jiào xīn zhì lüè jiǎn rén qián shí fú jiā jū bā fú zé de fēng jiǎn zhī yi yǐ

现代白话:较旧制稍增,较新制略减,人前十幅,家居八幅,则得丰俭之宜了。

wú mén xīn shì yòu yǒu suǒ wèi yuè huá qún zhě yī jiǎn zhī zhōng wǔ sè jù bèi yóu jiǎo yuè zhī guān guāng huá yě yǔ dú guài ér bù qǔ

这句话大意是:吴门新式,又有所谓“月华裙”者,一裥之中,五色俱备,犹皎月之观光华也,予独怪而不取。

rén gōng wù liào shí bèi cháng qún bào tiǎn tiān wù bù dài yán yǐ ér yòu bù shèn měi guān

现代白话:人工物料,十倍常裙,暴殄天物,不待言了,而又不甚美观。

gài xià tǐ zhī fú yi dàn bù yí nóng yi chún bù yí zá

这句话大意是:盖下体之服,宜淡不宜浓,宜纯不宜杂。

yǔ cháng dú jiù shī jiàn piāo xuè sè qún tuō dì hóng qún dù shā shí liú huā děng jù pō xiào qián rén zhī bèn

这句话大意是:予尝读旧诗,见“飘血色裙拖地”、“红裙妒杀石榴花”等句,颇笑前人之笨。

ruò guǒ rú shì zé yì yàn zhuāng cūn fù ér yǐ yǐ wū zú dòng yǎ rén yùn shì zhī xīn zāi

现代白话:若果如是,则亦艳妆村妇而已了,乌足动雅人韵士之心啊?

wéi jìn zhì dàn mò qún pō ráo bié zhì rán yóu wèi huò wǒ xīn sì dāng bié chū xīn cái yǐ zhèng tóng diào

这句话大意是:惟近制“弹墨裙”,颇饶别致,然犹未获我心,嗣当别出新裁,以正同调。

sī ér wèi zhì bù gǎn qīng yǐ wù rén yě

这句话大意是:思而未制,不敢轻以误人也。

xié wà

这句话大意是:○鞋袜。

nán zǐ suǒ zhe zhī lǚ sú míng wèi xié nǚ zǐ yì míng wéi xié

这句话大意是:男子所着之履,俗名为鞋,女子亦名为鞋。

nán zǐ shì zú zhī yī sú míng wèi wà nǚ zǐ dú yì qí míng yuē dié qí shí dié jí wà yě

这句话大意是:男子饰足之衣,俗名为袜,女子独易其名曰“褶”,其实褶即袜也。

gǔ yún líng bō xiǎo wà qí míng zuì yā bù shí hòu rén hé gù yì zhī

现代白话:古云“凌波小袜”,其名最雅,不识后人为什么易之?

wà sè shàng bái shàng qiǎn hóng

这句话大意是:袜色尚白,尚浅红;。

xié sè shàng shēn hóng jīn fù shàng qīng kě wèi zhì zhī jìn měi zhě yǐ

现代白话:鞋色尚深红,今复尚青,可谓制之尽美者了。

xié yòng gāo dǐ shǐ xiǎo zhě yù xiǎo shòu zhě yuè shòu kě wèi zhì zhī jìn měi yòu jìn shàn zhě yǐ

现代白话:鞋用高底,使小者愈小,瘦者越瘦,可谓制之尽美又尽善者了。

rán zú zhī dà zhě wǎng wǎng yǐ cǐ cáng zhuō

这句话大意是:然足之大者,往往以此藏拙。

mái mò zuò zhě yī duàn chū xīn shì zhǐ gōng chǒu fù xiào pín fēi wéi jiā rén zhù lì

这句话大意是:埋没作者一段初心,是止供丑妇效颦,非为佳人助力。

jìn yǒu jiáo qí bì zhě zhǎi xiǎo jīn lián jiē yòng píng dǐ shǐ yǔ wěi zào zhě yǒu bié

这句话大意是:近有矫其弊者,窄小金莲,皆用平底,使与伪造者有别。

shū bù zhī cǐ zhì yī shè zé rén rén xiàng gāo dǐ qǐ líng gāo dǐ zhī wèi wù yě suì chéng bǎi shì bù tiāo zhī sì yǒu zhī zé dà zhě yì xiǎo wú zhī zé xiǎo zhě yì dà

这句话大意是:殊不知此制一设,则人人向高底乞灵,高底之为物也,遂成百世不祧之祀,有之则大者亦小,无之则小者亦大。

cháng yǒu sān cùn wú dǐ zhī zú yǔ sì wǔ cùn yǒu dǐ zhī xié tóng lì yī chù fǎn jué sì wǔ cùn zhī xiǎo ér sān cùn zhī dà zhě yǐ yǒu dǐ zé zhǐ jiān xiàng xià ér tū zhě yí jiān wú dǐ zé yù sǔn cháo tiān ér jiān zhě shì tū gù yě

这句话大意是:尝有三寸无底之足,与四五寸有底之鞋同立一处,反觉四五寸之小,而三寸之大者,以有底则指尖向下,而秃者疑尖,无底则玉笋朝天,而尖者似秃故也。

wú wèi gāo dǐ bù yí jǐn qù zhī zài jiǎn sǔn qí liào ér yǐ

现代白话:我谓高底不宜尽去,只在减损其料而已。

zú zhī dà zhě lì yú hòu ér bù lì yú báo báo zé běn tǐ xiàn yǐ

现代白话:足之大者,利于厚而不利于薄,薄则本体现了;。

lì yú dà ér bù lì yú xiǎo xiǎo zé tòng ér bù néng xíng yǐ

现代白话:利于大而不利于小,小则痛而不能行了。

wǒ yǐ jí báo jí xiǎo zhě xíng zhī zé shì hè lì jī qún bù qiú yì ér zì yì

这句话大意是:我以极薄极小者形之,则似鹤立鸡群,不求异而自异。

shì qǐ yǒu gāo dǐ rú qián bù niǔ niē ér néng xíng zhī dà jiǎo hu

这句话大意是:世岂有高底如钱,不扭捏而能行之大脚吗?

gǔ rén qǔ yì mìng míng xiān háo bù shuǎng rú qián suǒ yún yǐ pán lóng míng jì wū yún wèi fā zhī lèi shì yě

这句话大意是:古人取义命名,纤毫不爽,如前所云,以“蟠龙”名髻,“乌云”为发之类是也。

dú yú fù rén zhī zú qǔ yì mìng míng jiē yǔ shí shì xiāng fǎn

这句话大意是:独于妇人之足,取义命名,皆与实事相反。

hé yě

这句话大意是:何也?

zú zhě xíng zhī zuì xiǎo zhě yě

这句话大意是:足者,形之最小者也;。

lián zhě huā zhī zuì dà zhě yě

这句话大意是:莲者,花之最大者也;。

ér míng fù rén zhī zú zhě bì yuē jīn lián míng zuì xiǎo zhī zú zhě zé yuē sān cùn jīn lián

这句话大意是:而名妇人之足者,必曰“金莲”,名最小之足者,则曰“三寸金莲”。

shǐ fù rén zhī zú guǒ rú lián bàn zhī wèi xíng zé qí kuò ér dà yě shàng kě yán hu

这句话大意是:使妇人之足,果如莲瓣之为形,则其阔而大也,尚可言吗?

jí xiǎo jí zhǎi zhī lián bàn qǐ zhǐ sān cùn ér yǐ hu

这句话大意是:极小极窄之莲瓣,岂止三寸而已吗?

cǐ jīn lián zhī yì zhī bù kě jiě yě

这句话大意是:此“金莲”之义之不可解也。

cóng lái míng fù rén zhī xié zhě bì yuē fèng tóu

这句话大意是:从来名妇人之鞋者,必曰“凤头”。

shì rén gù míng sī yì suì yǐ jīn yín zhì fèng zhui yú xié jiān yǐ shí zhī

这句话大意是:世人顾名思义,遂以金银制凤,缀于鞋尖以实之。

shì sī fèng zhī wèi wù zhǐ néng xiǎo yú dà péng

这句话大意是:试思凤之为物,止能小于大鹏;。

fāng zhī zhòng niǎo bù jǐ yáng yáng hu dà guān yě zāi

现代白话:方之众鸟,不几洋洋乎大观也啊?

yǐ zhī míng xié suī yuē zàn měi zhī cí shí lèi jī fěng zhī jī

这句话大意是:以之名鞋,虽曰赞美之词,实类讥讽之迹。

rú yuē fèng tóu èr zì dàn xiào qí xíng fèng zhī tóu ruì ér shēn dà shì yǐ dé míng

这句话大意是:如曰“凤头”二字,但肖其形,凤之头锐而身大,是以得名;。

rán zé zhòng niǎo zhī tóu jǐn yǒu ruì yú fèng zhě hé gù bù yǐ mìng míng ér dú yǒu qǔ yú fèng

现代白话:然则众鸟之头,尽有锐于凤者,为什么不以命名,而独有取于凤?

qiě fèng jiào tā niǎo qí shǒu dú áng fù rén zhǐ jiān miào zài dī ér néng fú shǐ rú fèng huáng zhī áng shǒu qí xíng shàng kě guān hu

这句话大意是:且凤较他鸟,其首独昂,妇人趾尖,妙在低而能伏,使如凤凰之昂首,其形尚可观吗?

cǐ fèng tóu zhī yì zhī bù kě jiě zhě yě

这句话大意是:此“凤头”之义之不可解者也。

ruò shì zé gǔ rén zhī mìng míng qǔ yì guǒ hé suǒ jiàn ér yún rán

这句话大意是:若是,则古人之命名取义,果何所见而云然?

qǐ zhōng bù kě jiě hu

这句话大意是:岂终不可解吗?

yuē yǒu shuō yān

现代白话:曰:有说呢。

fù rén guǒ zú zhī zhì fēi yóu qián gǔ gài hòu lái tiān shè zhī shì yě

这句话大意是:妇人裹足之制,非由前古,盖后来添设之事也。

qí mìng míng zhī chū fù rén zhī zú yì yóu nán zǐ zhī zú shǐ qí guǒ rú lián bàn zhī shāo jiān fèng tóu zhī shāo ruì yì kě wèi gǔ zhī xiǎo jiǎo

这句话大意是:其命名之初,妇人之足亦犹男子之足,使其果如莲瓣之稍尖,凤头之稍锐,亦可谓古之小脚。

wú qí zhì ér néng yuē xiǎo qí xíng jiào zhī jīn rén dài yǒu guò yān zhě yǐ

现代白话:无其制而能约小其形,较之今人,殆有过呢者了。

wú wèi fèng tóu jīn lián děng zì xiāng chuán yǐ jiǔ qí míng wèi kě jù yì rán zhǐ kě hū qí míng wàn wù xiào qí shí

现代白话:我谓“凤头”、“金莲”等字相传已久,其名未可遽易,然止可呼其名,万勿肖其实;。

rú xiào qí shí zé jí bù měi guān ér wèi qián rén suǒ wù yǐ

现代白话:如肖其实,则极不美观,而为前人所误了。

bù níng wéi shì fèng wèi yǔ chóng zhī zhǎng yǔ lóng bǐ jiān nǎi dì wáng shì yī shì qì zhī wù yě yǐ zhī shì zú wú nǎi dà xiè míng qì hu

这句话大意是:不宁惟是,凤为羽虫之长,与龙比肩,乃帝王饰衣饰器之物也,以之饰足,无乃大亵名器吗?

cháng jiàn fù rén xiù wà měi zuò lóng fèng zhī xíng jiē mèi lǐ jiàn fēn zhī dà zhě bù kě bù wéi niān pò

这句话大意是:尝见妇人绣袜,每作龙凤之形,皆昧理僭分之大者,不可不为拈破。

jìn rì nǚ zǐ xié tóu bù zhui fèng ér zhui zhū kě chēng shàn biàn

这句话大意是:近日女子鞋头,不缀凤而缀珠,可称善变。

zhū chū shuǐ dǐ yi zài líng bō wà xià qiě shì sù zhī zhū jià bù shèn áng zhui yī lì yú xié jiān mǎn zú jù chéng bǎo sè

这句话大意是:珠出水底,宜在凌波袜下,且似粟之珠,价不甚昂,缀一粒于鞋尖,满足俱呈宝色。

shǐ dēng gē wǔ zhī qú shū zé wèi zǒu pán zhī zhū

这句话大意是:使登歌舞之氍毹,则为走盘之珠;。

shǐ zuò yáng tái zhī yún yǔ zé wèi zhǎng shàng zhī zhū

这句话大意是:使作阳台之云雨,则为掌上之珠。

rán zuò shǐ zhě jiàn bù jí cǐ yì yóu yī sè zhī biàn qīng bù zhī qí rán ér rán suǒ wèi àn hé dào miào zhě yě

这句话大意是:然作始者见不及此,亦犹衣色之变青,不知其然而然,所谓暗合道妙者也。

yǔ you yú zǐ dàn xīn xiàng zhe xié wà biàn yī piān kǎo chán zú zhī cóng lái hé fù lǚ zhī yuán zhì jīng ér qiě què zú yǔ cǐ shuō xiāng fā míng fù zǎi yú hòu

这句话大意是:予友余子澹心,向著《鞋袜辨》一篇,考缠足之从来,核妇履之原制,精而且确,足与此说相发明,附载于后。

fù rén xié wà biàn

这句话大意是:○妇人鞋袜辨。

gǔ fù rén zhī zú yǔ nán zǐ wú yì

这句话大意是:古妇人之足,与男子无异。

zhōu lǐ yǒu jù rén zhǎng wáng jí hòu zhī fú jù wèi chì què hēi què chì sī yì huáng sī yì qīng gōu sù lǚ gé lǚ biàn wài nèi mìng fū mìng fù zhī gōng jù mìng jù sàn jù

这句话大意是:《周礼》有屦人,掌王及后之服屦,为赤舄、黑舄、赤纟意、黄纟意、青勾素履、葛履,辨外内命夫命妇之功屦、命屦、散屦。

kě jiàn nán nǚ zhī lǚ tóng yī xíng zhì fēi rú hòu shì nǚ zǐ zhī gōng wān xì xiān yǐ xiǎo wèi guì yě

这句话大意是:可见男女之履,同一形制,非如后世女子之弓弯细纤,以小为贵也。

kǎo zhī chán zú qǐ yú nán táng lǐ hòu zhǔ

这句话大意是:考之缠足,起于南唐李后主。

hòu zhǔ yǒu gōng pín niang xiān lì shàn wǔ nǎi mìng zuò jīn lián gāo liù chǐ shì yǐ zhēn bǎo sī dài yīng luò zhōng zuò pǐn sè ruì lián lìng niang yǐ bó chán zú qū shàng zuò xīn yuè zhuàng zhe sù wà xíng wǔ lián zhōng huí xuán yǒu líng yún zhī tài

这句话大意是:后主有宫嫔娘,纤丽善舞,乃命作金莲,高六尺,饰以珍宝,纟带缨络,中作品色瑞莲,令娘以帛缠足,屈上作新月状,着素袜,行舞莲中,回旋有凌云之态。

yóu shì rén duō xiào zhī cǐ chán zú suǒ zì shǐ yě

这句话大意是:由是人多效之,此缠足所自始也。

táng yǐ qián wèi kāi cǐ fēng

这句话大意是:唐以前未开此风,。

gù cí kè shī rén

这句话大意是:故词客诗人,。

gē yǒng měi rén hǎo nǚ

这句话大意是:歌咏美人好女,。

róng tài zhī shū lì

这句话大意是:容态之殊丽,。

yán sè zhī tiān jiāo

这句话大意是:颜色之天姣,。

yǐ zhì miàn zhuāng shǒu shì yī zhě qún jū zhī huá mí

这句话大意是:以至面妆首饰、衣褶裙裾之华靡,。

bìn fà méi yǎn

这句话大意是:鬓发、眉眼,。

chún chǐ yāo zhī shǒu wàn zhī ē nuó xiù jié

这句话大意是:唇齿、腰肢、手腕之婀娜秀洁,。

wú bù jīn jīn hu qí yán zhī

这句话大意是:无不津津乎其言之,。

ér wú yī yǔ jí zú zhī xiān xiǎo zhě

这句话大意是:而无一语及足之纤小者。

jí rú gǔ yuè fǔ zhī shuāng xíng chán yún xīn luó xiù bái jìng zú fū rú chūn yán

这句话大意是:即如古乐府之《双行缠》云:“新罗绣白胫,足趺如春妍。

cáo zi jiàn yún jiàn yuǎn yóu zhī wén lǚ li tài bái shī yún yī shuāng jīn chǐ jī liǎng zú bái rú shuāng

这句话大意是:”曹子建云:“践远游之文履”,李太白诗云:“一双金齿屐,两足白如霜。

hán zhì guāng shī yún liù cùn fū yuán guāng zhì zhì dù mù zhī shī yún diàn chǐ cái liàng jiǎn sì fēn hàn zá shì mì xīn yún zú zhǎng bā cùn jìng fū fēng yán

这句话大意是:”韩致光诗云:“六寸肤圆光致致”,杜牧之诗云:“钿尺裁量减四分”,汉《杂事秘辛》云:“足长八寸,胫跗丰妍。

fu liù cùn bā cùn sù bái fēng yán kě jiàn táng yǐ qián fù rén zhī zú wú qū shàng zuò xīn yuè zhuàng zhě yě

这句话大意是:”夫六寸八寸,素白丰妍,可见唐以前妇人之足,无屈上作新月状者也。

jí dōng hūn pān fēi zuò jīn lián huā tiè de lìng fēi xíng qí shàng yuē cǐ bù bù shēng jīn lián huā fēi wèi zú wèi jīn lián yě

这句话大意是:即东昏潘妃,作金莲花帖地,令妃行其上,曰“此步步生金莲花”,非谓足为金莲也。

cuī bào gǔ jīn zhù dōng jìn yǒu fèng tóu zhòng tái zhī lǚ bù zhuān yán fù rén yě

这句话大意是:崔豹《古今注》:“东晋有凤头重台之履”,不专言妇人也。

sòng yuán fēng yǐ qián chán zú zhě shàng shǎo zì yuán zhì jīn jiāng sì bǎi nián jiǎo róu zào zuò yì tài shèn yǐ

现代白话:宋元丰以前,缠足者尚少,自元至今,将四百年,矫揉造作亦泰甚了。

gǔ fù rén jiē zhe wà

这句话大意是:古妇人皆着袜。

yáng tài zhēn sǐ zhī rì mǎ wéi ǎo de jǐn yī yòu wà yī zhī guò kè yī wán bǎi qián

这句话大意是:杨太真死之日,马嵬媪得锦衤幼袜一只,过客一玩百钱。

li tài bái shī yún xī shàng zú rú shuāng bù zháo yā tou wà

这句话大意是:李太白诗云:“溪上足如霜,不着鸦头袜”。

wà yī míng xī kù

这句话大意是:袜一名“膝裤”。

sòng gāo zōng wén qín guì sǐ xǐ yuē jīn hòu miǎn xī kù zhōng chā bǐ shǒu yǐ

现代白话:宋高宗闻秦桧死,喜曰:“今后免膝裤中插匕首了。

zé wà yě xī kù yě nǎi nán nǚ zhī tōng chēng yuán wú fēn bié

这句话大意是:”则袜也,膝裤也,乃男女之通称,原无分别。

dàn gǔ yǒu dǐ jīn wú dǐ ěr

这句话大意是:但古有底,今无底耳。

gǔ yǒu dǐ zhī wà bù bì zhe xié jiē kě xíng dì

这句话大意是:古有底之袜,不必着鞋,皆可行地;。

jīn wú dǐ zhī wà fēi zhe xié zé cùn bù bù néng xíng yǐ

现代白话:今无底之袜,非着鞋,则寸步不能行了。

zhāng píng zi yún luó wà lìng niè zú róng yǔ

这句话大意是:张平子云:“罗袜凌蹑足容与”。

cáo zi jiàn yún líng bō wēi bù luó wà shēng chén

这句话大意是:曹子建云:“凌波微步,罗袜生尘。

lǐ hòu zhǔ cí yún huà wà xià xiāng jiē shǒu tí jīn lǚ xié

这句话大意是:”李后主词云:“划袜下香阶,手提金缕鞋。

gǔ jīn xié wà zhī zhì qí bù tóng rú cǐ

这句话大意是:”古今鞋袜之制,其不同如此。

zhì yú gāo dǐ zhī zhì qián gǔ wèi wén yú jīn dú jué

这句话大意是:至于高底之制,前古未闻,于今独绝。

wú xià fù rén yǒu yǐ yì xiāng wéi dǐ wéi yǐ jīng líng zhě

这句话大意是:吴下妇人,有以异香为底,围以精绫者;。

yǒu záo huā líng lóng náng yǐ xiāng shè xíng bù fēi fēi yìn xiāng zài dì zhě

这句话大意是:有凿花玲珑,囊以香麝,行步霏霏,印香在地者。

cǐ zé fú yāo sòng yuán yǐ lái shī rén suǒ wèi jí gù biǎo ér chū zhī yǐ gào shì zhī fù xiāng lián yǒng yù tái zhě

这句话大意是:此则服妖,宋元以来,诗人所未及,故表而出之,以告世之赋“香奁”、咏“玉台”者。

wà sè yǔ xié sè xiàng fǎn wà yi jí qiǎn xié yi jí shēn yù qí xiāng xíng ér shǐ lù yě

这句话大意是:袜色与鞋色相反,袜宜极浅,鞋宜极深,欲其相形而始露也。

jīn zhī nǚ zǐ wà jiē shàng bái xié yòng shēn hóng shēn qīng kě wèi jǐn zhì

这句话大意是:今之女子,袜皆尚白,鞋用深红深青,可谓尽制。

rán jiā jiā ruò shì yì jì léi tóng

这句话大意是:然家家若是,亦忌雷同。

yǔ yù gèng fān zhì sè shēn qí wà ér qiǎn qí xié zé jiǎo zhī xiǎo zhě gèng lù

这句话大意是:予欲更翻置色,深其袜而浅其鞋,则脚之小者更露。

gài xié zhī wèi sè bù dàng yǔ dì sè xiàng tóng

这句话大意是:盖鞋之为色,不当与地色相同。

de sè zhě ní tǔ zhuān shí zhī sè shì yě

这句话大意是:地色者,泥土砖石之色是也。

ní tǔ zhuān shí qí wèi sè yě duō shēn qiǎn zhě lì yú qí shàng zé jiè xiàn fēn míng bù wéi de sè suǒ yǎn

这句话大意是:泥土砖石其为色也多深,浅者立于其上,则界限分明,不为地色所掩。

rú de qīng ér xié yì qīng de lǜ ér xié yì lǜ zé wú suǒ jiàn qí duǎn cháng yǐ

现代白话:如地青而鞋亦青,地绿而鞋亦绿,则无所见其短长了。

jiǎo zhī dà zhě zé yīng fǎn cǐ yi shì de sè yǐ wéi sè zé cáng zhuō zhī fǎ bù dú shǐ gāo dǐ jū gōng yǐ

现代白话:脚之大者则应反此,宜视地色以为色,则藏拙之法,不独使高底居功了。

bǐ jiàn ruò cǐ qǐng yǐ zhì zhī jīn wū zhǔ rén zhuǎn xún ā jiāo dìng qí shì fǒu

这句话大意是:鄙见若此,请以质之金屋主人,转询阿娇,定其是否。

✦ You read 声容部·治服第三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.