闲情偶寄 · 李渔 · Chapter 16 of 36

居室部·房舍第一

PinyinModern Translation
Size

rén zhī bù néng wú wū yóu tǐ zhī bù néng wú yī

这句话大意是:人之不能无屋,犹体之不能无衣。

yī guì xià liáng dōng yù fáng shè yì rán

这句话大意是:衣贵夏凉冬燠,房舍亦然。

táng gāo shù rèn cuī tí shù chǐ zhuàng zé zhuàng yǐ rán yí yú xià ér bù yí yú dōng

现代白话:堂高数仞,榱题数尺,壮则壮了,然宜于夏而不宜于冬。

dēng guì rén zhī táng lìng rén bù hán ér sù suī shì shǐ zhī rán yì liào kuò yǒu yǐ zhì zhī

这句话大意是:登贵人之堂,令人不寒而粟,虽势使之然,亦廖廓有以致之;。

wǒ yǒu chóng qiú ér bǐ nán jiā kuàng gù yě

这句话大意是:我有重裘,而彼难挟纩故也。

jí jiān zhī qiáng róng xī zhī wū jiǎn zé jiǎn yǐ rán shì yú zhǔ ér bù shì yú bīn

现代白话:及肩之墙,容膝之屋,俭则俭了,然适于主而不适于宾。

zào hán shì zhī lú shǐ rén wú yōu ér tàn suī qì gǎn zhī hu yì jìng dì yǒu yǐ pò zhī

这句话大意是:造寒士之庐,使人无忧而叹,虽气感之乎,亦境地有以迫之;。

cǐ nài xiāo shū ér bǐ zēng cén jì gù yě

这句话大意是:此耐萧疏,而彼憎岑寂故也。

wú yuàn xiǎn zhě zhī jū wù tài gāo guǎng

现代白话:我愿显者之居,勿太高广。

fu fáng shè yú rén yù qí xiāng chèn

这句话大意是:夫房舍与人,欲其相称。

huà shān shuǐ zhě yǒu jué yún zhàng shān chǐ shù cùn mǎ dòu rén

这句话大意是:画山水者有诀云:“丈山尺树,寸马豆人。

shǐ yī zhàng zhī shān zhui yǐ èr chǐ sān chǐ zhī shù

这句话大意是:”使一丈之山,缀以二尺三尺之树;。

yī cùn zhī mǎ kuà yǐ shì mǐ shì sù zhī rén chēng hu

这句话大意是:一寸之马,跨以似米似粟之人,称吗?

bù chēng hu

这句话大意是:不称吗?

shǐ xiǎn zhě zhī qū néng rú tāng wén zhī jiǔ chǐ shí chǐ zé gāo shù rèn wèi yi bù zé táng yù gāo ér rén yù jué qí ǎi de yù kuān ér tǐ yù xíng qí jí hé rú lüè xiǎo qí táng ér kuān dà qí shēn zhī wèi de hu

现代白话:使显者之躯,能如汤文之九尺十尺,则高数仞为宜,不则堂愈高而人愈觉其矮,地愈宽而体愈形其瘠,怎么样略小其堂,而宽大其身之为得吗?

chǔ shì zhī lú nán miǎn bēi ài rán bēi zhě bù néng sǒng zhī shǐ gāo ài zhě bù néng kuò zhī shǐ guǎng ér wū huì zhě chōng sè zhě zé néng qù zhī shǐ jìng jìng zé bēi zhě gāo ér ài zhě guǎng yǐ

现代白话:处士之庐,难免卑隘,然卑者不能耸之使高,隘者不能扩之使广,而污秽者、充塞者则能去之使净,净则卑者高而隘者广了。

wú pín jiàn yī shēng bō qiān liú lí bù yī qí chù suī zhài ér shí lìn ér jū zǒng wèi jué shāo wū qí zuò

现代白话:我贫贱一生,播迁流离,不一其处,虽债而食,赁而居,总未觉稍污其座。

xìng shì huā zhú ér gòu zhī wú zī zé bì lìng qī nú rěn jī shù rì huò nài hán yī dōng shěng kǒu tǐ zhī fèng yǐ yú ěr mù

这句话大意是:性嗜花竹,而购之无资,则必令妻孥忍饥数日,或耐寒一冬,省口体之奉,以娱耳目。

rén zé xiào zhī ér wǒ yí rán zì dé yě

这句话大意是:人则笑之,而我怡然自得也。

xìng yòu bù xǐ léi tóng hǎo wèi jiǎo yì cháng wèi rén zhī qí jū zhì zhái yǔ dú shū zuò wén tóng yī zhì yě

这句话大意是:性又不喜雷同,好为矫异,常谓人之其居治宅,与读书作文同一致也。

pì rú zhì jǔ yè zhě gāo zé zì chū shǒu yǎn chuàng wèi xīn yì zhī piān

这句话大意是:譬如治举业者,高则自出手眼,创为新异之篇;。

qí jí bēi zhě yì jiāng dú shú zhī wén yí tóu huàn wěi sǔn yì zì jù ér hòu chū zhī cóng wèi yǒu chāo xiě quán piān ér zì míng shàn yòng zhě yě

这句话大意是:其极卑者,亦将读熟之文移头换尾,损益字句而后出之,从未有抄写全篇,而自名善用者也。

nǎi zhì xīng zào yī shì zé bì xiào rén zhī táng yǐ táng kuī rén zhī hù yǐ lì hù shāo yǒu bù hé bù yǐ wèi de ér fǎn yǐ wéi chǐ

这句话大意是:乃至兴造一事,则必肖人之堂以堂,窥人之户以立户,稍有不合,不以为得,而反以为耻。

cháng jiàn tōng hóu guì qī zhì yíng qiān lěi wàn zhī zī yǐ zhì yuán pǔ bì xiān yù dà jiàng yuē tíng zé fǎ mǒu rén zhī zhì xiè zé zūn shuí shì zhī guī wù shǐ shāo yì

这句话大意是:常见通侯贵戚,掷盈千累万之资以治园圃,必先谕大匠曰:亭则法某人之制,榭则遵谁氏之规,勿使稍异。

ér cāo yùn jīn zhī quán zhě zhì dà shà gào chéng bì jiāo yǔ jū gōng wèi qí lì hù kāi chuāng ān láng zhì gé shì shì jiē fǎng míng yuán xiān háo bù miù

这句话大意是:而操运斤之权者,至大厦告成,必骄语居功,谓其立户开窗,安廊置阁,事事皆仿名园,纤毫不谬。

ǎi lòu yǐ

现代白话:噫,陋了!

yǐ gòu zào yuán tíng zhī shèng shì shàng zhī bù néng zì chū shǒu yǎn rú biāo xīn chuàng yì zhī wén rén

这句话大意是:以构造园亭之胜事,上之不能自出手眼,如标新创异之文人;。

xià zhī zhì bù néng huàn wěi yí tóu xué tào fǔ wèi xīn zhī yōng bǐ shàng áo áo yǐ míng dé yì hé qí zì chǔ zhī bēi zāi

现代白话:下之至不能换尾移头,学套腐为新之庸笔,尚嚣嚣以鸣得意,何其自处之卑啊!

yǔ cháng wèi rén yuē shēng píng yǒu liǎng jué jì zì bù néng yòng ér rén yì bù néng yòng zhī shū kě xī yě

这句话大意是:予尝谓人曰:生平有两绝技,自不能用,而人亦不能用之,殊可惜也。

rén wèn jué jì wéi hé

这句话大意是:人问:绝技维何?

yǔ yuē yī zé biàn shěn yīn lè yī zé zhì zào yuán tíng

这句话大意是:予曰:一则辨审音乐,一则置造园亭。

xìng shì tián cí měi duō zhuàn zhe hǎi nèi gòng jiàn zhī yǐ

现代白话:性嗜填词,每多撰著,海内共见之了。

shè chǔ de wéi zhī dì zì xuǎn yōu líng shǐ gē zì zhuàn zhī cí qǔ kǒu shòu ér gōng shì zhī wú lùn xīn cái zhī qū kě shǐ jiǒng yì shí qiāng jí jiù rì chuán qí yī gài shān qí fǔ xí ér yì yǐ xīn gé wèi wǎng shí zuò zhě bié kāi shēng miàn cǐ yī jì yě

这句话大意是:设处得为之地,自选优伶,使歌自撰之词曲,口授而躬试之,无论新裁之曲,可使迥异时腔,即旧日传奇,一概删其腐习而益以新格,为往时作者别开生面,此一技也。

yī zé chuàng zào yuán tíng yīn dì zhì yí bù jū chéng jiàn yī cuī yī jué bì lìng chū zì jǐ cái shǐ jīng qí de rù qí shì zhě rú dú hú shàng lì wēng zhī shū suī fá gāo cái pō ráo bié zhì qǐ fēi shèng míng zhī shì wén wù zhī bāng yì diǎn zhui tài píng zhī jù zāi

现代白话:一则创造园亭,因地制宜,不拘成见,一榱一桷,必令出自己裁,使经其地、入其室者,如读湖上笠翁之书,虽乏高才,颇饶别致,岂非圣明之世,文物之邦,一点缀太平之具啊?

ǎi wú lǎo yǐ bù zú yòng yě

现代白话:噫,我老了,不足用也。

qǐng yǐ yá lüè fù zhī jiǎn piān gōng shì jiā zhě yào zé

这句话大意是:请以崖略付之简篇,供嗜痂者要择。

shōu qí yī de rú duì lì wēng zé sī biān shí wèi shén jiāo zhī zhù ěr

现代白话:收其一得,如对笠翁,则斯编实为神交之助你。

tǔ mù zhī shì zuì jì shē mí

这句话大意是:土木之事,最忌奢靡。

fěi tè shù mín zhī jiā dàng chóng jiǎn pǔ jí wáng gōng dà rén yì dāng yǐ cǐ wéi shàng

这句话大意是:匪特庶民之家当崇俭朴,即王公大人亦当以此为尚。

gài jū shì zhī zhì guì jīng bù guì lì guì xīn qí dà yá bù guì xiān qiǎo làn màn

这句话大意是:盖居室之制,贵精不贵丽,贵新奇大雅,不贵纤巧烂漫。

fán rén zhǐ hǎo fù lì zhě fēi hǎo fù lì yīn qí bù néng chuàng yì biāo xīn shě fù lì wú suǒ jiàn zhǎng zhǐ de yǐ cǐ sè zé

这句话大意是:凡人止好富丽者,非好富丽,因其不能创异标新,舍富丽无所见长,只得以此塞责。

pì rú rén yǒu xīn yī èr jiàn shì lìng liǎng rén fú zhī yī zé yǎ sù ér xīn qí yī zé huī huáng ér píng yì guān zhě zhī mù zhù zài píng yì hu

这句话大意是:譬如人有新衣二件,试令两人服之,一则雅素而新奇,一则辉煌而平易,观者之目,注在平易吗?

zài xīn qí hu

这句话大意是:在新奇吗?

jǐn xiù qǐ luó shuí bù zhī guì yì shuí bú jiàn zhī

这句话大意是:锦绣绮罗,谁不知贵,亦谁不见之?

gǎo yī hù shang qí zhì lüè xīn zé wèi zhòng mù suǒ shè yǐ qí wèi cháng dǔ yě

这句话大意是:缟衣互裳,其制略新,则为众目所射,以其未尝睹也。

fán yǔ suǒ yán jiē shǔ jià lián gōng shěng zhī shì jí yǒu suǒ fèi yì bù jí diāo lòu fěn zǎo zhī bǎi yī

这句话大意是:凡予所言,皆属价廉工省之事,即有所费,亦不及雕镂粉藻之百一。

qiě gǔ yǔ yún gēng dāng wèn nú zhī dāng fǎng bì

这句话大意是:且古语云:“耕当问奴,织当访婢。

yǔ pín shì yě jǐn shi hán suān zhī shì

这句话大意是:”予贫士也,仅识寒酸之事。

yù shì fù guì ér yǐ qǐ lì shèng rén zé yǒu cóng qián zhī jiù zhì zài

这句话大意是:欲示富贵,而以绮丽胜人,则有从前之旧制在。

xīn zhì rén suǒ wèi jiàn jí lǚ lǚ yán zhī yì nán jǐn xiǎo shì bì huì tú zuò yàng

这句话大意是:新制人所未见,即缕缕言之,亦难尽晓,势必绘图作样。

rán yǒu tú suǒ néng huì yǒu bù néng huì zhě

这句话大意是:然有图所能绘,有不能绘者。

bù néng huì zhě shí zhī jiǔ néng huì zhě bù guò shí zhī yī

这句话大意是:不能绘者十之九,能绘者不过十之一。

yīn qí yǒu ér huì qí wú shì zài jiě rén shàn wù ěr

这句话大意是:因其有而会其无,是在解人善悟耳。

xiàng bèi

这句话大意是:○向背。

wū yǐ miàn nán wéi zhèng xiàng

这句话大意是:屋以面南为正向。

rán bù kě bì de zé miàn běi zhě yi xū qí hòu yǐ shòu nán xūn

这句话大意是:然不可必得,则面北者宜虚其后,以受南薰;。

miàn dōng zhě xū yòu miàn xi zhě xū zuǒ yì yóu shì yě

这句话大意是:面东者虚右,面西者虚左,亦犹是也。

rú dōng xi běi jiē wú yú de zé kāi chuāng jiè tiān yǐ bǔ zhī

这句话大意是:如东、西、北皆无余地,则开窗借天以补之。

yǒu zhī dà zhě kě dī xiǎo mén èr shàn

这句话大意是:牖之大者,可低小门二扇;。

xué zhī gāo zhě kě dí dī chuāng èr shàn bù kě bù zhī yě

这句话大意是:穴之高者,可敌低窗二扇,不可不知也。

tú jìng

这句话大意是:○途径。

jìng mò biàn yú jié ér yòu mò miào yú yū

这句话大意是:径莫便于捷,而又莫妙于迂。

fán yǒu gù zuò yū tú yǐ qǔ bié zhì zhě bì lìng kāi ěr mén yī shàn yǐ biàn jiā rén zhī bēn zǒu jí zé kāi zhī huǎn zé bì zhī sī yǎ sú jù lì ér lǐ zhì jiān shōu yǐ

现代白话:凡有故作迂途,以取别致者,必另开耳门一扇,以便家人之奔走,急则开之,缓则闭之,斯雅俗俱利,而理致兼收了。

gāo xià

这句话大意是:○高下。

fáng shè jì shì píng yuán xū yǒu gāo xià zhī shì bù dú yuán pǔ wéi rán jū zhái yì yīng rú shì

这句话大意是:房舍忌似平原,须有高下之势,不独园圃为然,居宅亦应如是。

qián bēi hòu gāo lǐ zhī cháng yě

这句话大意是:前卑后高,理之常也。

rán de bù rú shì ér qiáng yù rú shì yì bìng qí jū

这句话大意是:然地不如是,而强欲如是,亦病其拘。

zǒng yǒu yīn dì zhì yí zhī fǎ gāo zhě zào wū bēi zhě jiàn lóu yī fǎ yě

这句话大意是:总有因地制宜之法:高者造屋,卑者建楼,一法也;。

bēi chù dié shí wéi shān gāo chù jùn shuǐ wèi chí èr fǎ yě

这句话大意是:卑处叠石为山,高处浚水为池,二法也。

yòu yǒu yīn qí gāo ér yù gāo zhī shù gé lěi fēng yú jùn pō zhī shàng

这句话大意是:又有因其高而愈高之,竖阁磊峰于峻坡之上;。

yīn qí bēi ér yù bēi zhī chuān táng záo jǐng yú xià shī zhī qū

这句话大意是:因其卑而愈卑之,穿塘凿井于下湿之区。

zǒng wú yí dìng zhī fǎ shén ér míng zhī cún hū qí rén cǐ fēi kě yǐ yáo shòu fāng lüè zhě yǐ

现代白话:总无一定之法,神而明之,存乎其人,此非能够遥授方略者了。

chū yán shēn qiǎn

这句话大意是:○出檐深浅。

jū zhái wú lùn jīng cū zǒng yǐ néng bì fēng yǔ wèi guì

这句话大意是:居宅无论精粗,总以能避风雨为贵。

cháng yǒu huà dòng diāo liáng qióng lóu yù lán ér zhǐ kě yú qíng bù kān zuò yǔ zhě fēi shī zhī tài chang zé bìng yú guò jùn

这句话大意是:常有画栋雕梁,琼楼玉栏,而止可娱晴,不堪坐雨者,非失之太敞,则病于过峻。

gù zhù bù yí zhǎng zhǎng wèi zhāo yǔ zhī méi

这句话大意是:故柱不宜长,长为招雨之媒;。

chuāng bù yí duō duō wèi nì fēng zhī sǒu

这句话大意是:窗不宜多,多为匿风之薮;。

wù shǐ xū shí xiāng bàn cháng duǎn dé yí

这句话大意是:务使虚实相半,长短得宜。

yòu yǒu pín shì zhī jiā fáng shè kuān ér yú dì shǎo yù zuò shēn yán yǐ zhàng fēng yǔ zé kǔ yú àn

这句话大意是:又有贫士之家,房舍宽而余地少,欲作深檐以障风雨,则苦于暗;。

yù zhì zhǎng yǒu yǐ shòu guāng míng zé lǜ zài yīn

这句话大意是:欲置长牖以受光明,则虑在阴。

jì qí liǎng nán zé yǒu tiān zhì huó yán yī fǎ

这句话大意是:剂其两难,则有添置活檐一法。

hé wéi huó yán

这句话大意是:何为活檐?

fǎ yú wǎ yán zhī xià lìng shè bǎn péng yī shàn zhì zhuǎn zhóu yú liǎng tóu kě chēng kě xià

这句话大意是:法于瓦檐之下,另设板棚一扇,置转轴于两头,可撑可下。

qíng zé fǎn chēng shǐ zhèng miàn xiàng xià yǐ dāng yán wài dǐng gé

这句话大意是:晴则反撑,使正面向下,以当檐外顶格;。

yǔ zé zhèng chēng shǐ zhèng miàn xiàng shàng yǐ chéng yán liù

这句话大意是:雨则正撑,使正面向上,以承檐溜。

shì wǒ néng yòng tiān ér tiān bù néng jiǒng wǒ yǐ

现代白话:是我能用天,而天不能窘我了。

zhì dǐng gé

这句话大意是:○置顶格。

jīng shì bú jiàn chuán wǎ huò yǐ bǎn fù huò yòng zhǐ hu yǐ yǎn wū shàng zhī chǒu tài míng wéi dǐng gé tiān xià jiē rán

这句话大意是:精室不见椽瓦,或以板覆,或用纸糊,以掩屋上之丑态,名为“顶格”,天下皆然。

yǔ dú guài qí fǎ zhì wèi shàn

这句话大意是:予独怪其法制未善。

hé yě

这句话大意是:何也?

cháng yīn wū gāo yán ǎi yì yù qǔ píng suì yì gāo zhě jiù xià dǐng gé yī gài qí yán shǐ gāo chǎng yǒu yòng zhī qū wěi zhī bú jiàn bù wén yǐ wéi shǔ kū liáng kě kǎi yě

这句话大意是:常因屋高檐矮,意欲取平,遂抑高者就下,顶格一概齐檐,使高敞有用之区,委之不见不闻,以为鼠窟,良可慨也。

yì yǒu bù rěn qì cǐ jìng yǐ dǐng bǎn tiē chuán réng zuò wū xíng gāo qí zhōng ér bēi qí qián hòu zhě yòu bù měi guān ér bìng qí dāi bèn

这句话大意是:亦有不忍弃此,竟以顶板贴椽,仍作屋形,高其中而卑其前后者,又不美观,而病其呆笨。

yǔ wèi xīn zhì yǐ dǐng gé wèi dǒu lì zhī xíng kě fāng kě yuán sì miàn jiē xià ér dú gāo qí zhōng

这句话大意是:予为新制,以顶格为斗笠之形,可方可圆,四面皆下,而独高其中。

qiě wú duō fèi réng shì píng gé zhī bǎn liào dàn lìng gōng jiàng huà dìng chǐ cùn xuán ér qù zhī

这句话大意是:且无多费,仍是平格之板料,但令工匠画定尺寸,旋而去之。

rú zuò yuán xíng zé zhōng jiān xuán xià yī duàn shì qì wù yǐ jí yòng qì wù zuò dǐng shēng zhī yú shàng zhǐ zēng zhōu wéi yī duàn shù bǎn zhǎng jǐn chǐ xǔ shǎo zhě yī wū duō zé èr wū suí rén suǒ hǎo fāng zhě yì rán

现代白话:如作圆形,则中间旋下一段是弃物了,即用弃物作顶,升之于上,止增周围一段竖板,长仅尺许,少者一屋,多则二屋,随人所好,方者亦然。

zào chéng zhī hòu ruò hu yǐ zhǐ yòu kě yú shù bǎn zhī shàng biǎo tiē zì huà yuán zhě lèi shǒu juàn fāng zhě lèi cè yè jiǎn ér wén xīn ér tuǒ yǐ zhì gāo míng bì dāng qǔ qí yǒu chèn tuō

这句话大意是:造成之后,若糊以纸,又可于竖板之上,裱贴字画,圆者类手卷,方者类册叶,简而文,新而妥,以质高明,必当取其有衬托。

fāng zhě kě yòng shù bǎn zuò mén shí kāi shí bì zé dāng bì chú sì zhāng nà wú xiàn qì wù yú zhōng ér bù zhī jué yě

这句话大意是:○方者可用竖板作门,时开时闭,则当壁橱四张,纳无限器物于中,而不之觉也。

de

这句话大意是:○地。

gǔ rén máo cì tǔ jiē suī chóng jiǎn pǔ yì yǐ fǎ zhì wèi jǐn bèi yě

这句话大意是:古人茅茨土阶,虽崇俭朴,亦以法制未尽备也。

wéi mù tiān zhě kě yǐ xí dì liáng dòng jì shè jí yǒu jiē chú bù dài guān zhě bù kě xiǎn zú tóng yī lǐ yě

现代白话:惟幕天者能够席地,梁栋既设,即有阶除,不戴冠者不可跣足,同一理也。

qiě tǔ bù fù zhuān cháng kǔ qí shī yòu yì shēng chén

这句话大意是:且土不覆砖,尝苦其湿,又易生尘。

yǒu yòng bǎn zuò de zhě yòu bìng qí bù lǚ yǒu shēng xuān ér bù jì

这句话大意是:有用板作地者,又病其步履有声,喧而不寂。

yǐ sān hé tǔ de zhù zhī jí jiān shǐ wán hǎo rú shí zuì wéi fēng jiǎn dé yí

这句话大意是:以三和土地,筑之极坚,使完好如石,最为丰俭得宜。

ér yòu yǒu bù biàn yú rén zhě ruò hé huī hé tǔ bù yòng yán lǔ zé zào ér yì liè

这句话大意是:而又有不便于人者:若和灰和土不用盐卤,则燥而易裂;。

yòng zhī fā cháo yòu bù lì yú tiān yīn

这句话大意是:用之发潮,又不利于天阴。

qiě zhuān kě nuó yí ér chéng zhī tǔ bù kě nuó yí rì hòu gǎi qiān suì chéng qì wù shì yòu bù yí yòng yě

这句话大意是:且砖可挪移,而成之土不可挪移,日后改迁,遂成弃物,是又不宜用也。

bù ruò réng yòng zhuān pù zhǐ zài mó yǔ bù mó zhī jiān bié qí fēng jiǎn yǒu lì zhě mó zhī shǐ guāng wú lì zhě tīng qí zì cāo

这句话大意是:不若仍用砖铺,止在磨与不磨之间,别其丰俭,有力者磨之使光,无力者听其自糙。

yǔ wèi jí cāo zhī zhuān yóu yù yú jí guāng zhī tǔ

这句话大意是:予谓极糙之砖,犹愈于极光之土。

dàn néng zì yùn jī zhù shǐ xiǎo zhě jiān dà fāng zhě hé yuán bié chéng wén lǐ huò zuò bīng liè huò xiào guī wén shōu niú sōu mǎ bó rù yào lóng yòng zhī dé yí qí jià zhí fǎn zài cān líng zhī shàng

这句话大意是:但能自运机杼,使小者间大,方者合圆,别成文理,或作冰裂,或肖龟纹,收牛溲马渤入药笼,用之得宜,其价值反在参苓之上。

cǐ zhǒng diào dù yán zhī yì ér xíng zhī shén nán jǐn cún qí shuō ér yǐ

这句话大意是:此种调度,言之易而行之甚难,仅存其说而已。

sǎ sǎo

这句话大意是:○洒扫。

jīng měi zhī fáng yi qín sǎ sǎo

这句话大意是:精美之房,宜勤洒扫。

rán sǎ sǎo zhōng yì jù dà duàn xué wèn fēi tóng pú suǒ néng zhī yě

这句话大意是:然洒扫中亦具大段学问,非僮仆所能知也。

yù qù fú chén xiān yòng shuǐ sǎ cǐ gǔ rén chuán shì zhī fǎ jīn shì xíng zhī zhě shí zhōng bù dé yī èr

这句话大意是:欲去浮尘,先用水洒,此古人传示之法,今世行之者,十中不得一二。

gài yīn tóng zǐ xìng lǎn lǜ yǒu jí shuǐ zhī fán zhǐ sǎo bù sǎ shì yǐ liǎng shì bìng wèi yī shì xī qí lì yě

这句话大意是:盖因童子性懒,虑有汲水之烦,止扫不洒,是以两事并为一事,惜其力也。

jiǔ zhī xí wèi gù rán fēi tè tóng zǐ wàng zhī bìng zhǔ rén yì bù zhī sǎo dì zhī xiān gèng yǒu yī shì yǐ

现代白话:久之习为固然,非特童子忘之,并主人亦不知扫地之先,更有一事了。

bǐ dàn zhī liǎng zhě bìng yī shì shěng shì fǎ shū bù zhī yīn qí lǎn yě

这句话大意是:彼但知两者并一是省事法,殊不知因其懒也。

suì yǐ yī shì huà wéi shù shí shì

这句话大意是:遂以一事化为数十事。

fú yì zhě jì yǐ wèi kǔ ér zhǐ shǐ zhě yì jué qí fán rán zǒng bù zhī cǐ shù shí shì zhě jiē cóng yī shì gǒu jiǎn ér shēng zhī zhě yě

这句话大意是:服役者既以为苦,而指使者亦觉其繁,然总不知此数十事者,皆从一事苟简而生之者也。

jīng shè zhī nèi zì míng chuāng jìng jǐ ér wài shàng yǒu tú shū hàn mò gǔ dǒng qì wán zhī zhǒng zhǒng wú yī bù jì fú chén

这句话大意是:精舍之内,自明窗净几而外,尚有图书翰墨、古董器玩之种种,无一不忌浮尘。

bù sǎ ér sǎo shì yǐ hóng chén càn wù wù wù jiē shòu qí méng bìng dòng liáng zhī shàng cuī jué zhī jiān yì shēng zhàng yì shì bì zhú jiàn cā mó shǐ xiàn běn lái miàn mù shǒu bù tíng huī zhě bàn rì cái néng jùn shì bù yì láo hu

现代白话:不洒而扫,是以红尘掺物,物物皆受其蒙,并栋梁之上、榱桷之间亦生障翳,势必逐件擦磨,始现本来面目,手不停挥者,半日才能竣事,不是也很劳吗?

ruò néng xiān sǎ hòu sǎo zé sǎo guò zhī hòu zhǐ xū zhǔ wěi yī fú yī rì qīng chén zhī shì bì yǐ hé zhǐ shǐ fú yì zhī fēn fēn zāi

现代白话:若能先洒后扫,则扫过之后,只须麈尾一拂,一日清晨之事毕了,何指使服役之纷纷啊?

cǐ sǎ shuǐ zhī bù róng yǐ yě

这句话大意是:此洒水之不容已也。

rán qín sǎo bù rú qín sǎ rén zé zhī zhī

这句话大意是:然勤扫不如勤洒,人则知之;。

duō sǎ bù rú qīng sǎo rén zé wèi zhī zhī yě

这句话大意是:多洒不如轻扫,人则未知之也。

ráo qí shàn sǎ bù néng chǔ chù jiē biàn jiū jìng gàn de jū duō fú yì zhě bù zhī yǐ qí jì jīng sǎ shī zé rèn yì huī sǎo wú fáng

这句话大意是:饶其善洒,不能处处皆遍,究竟干地居多,服役者不知,以其既经洒湿,则任意挥扫无妨。

yáng chén wǔ dǎo zhī jì zhàng yì zhī shēng yě gèng duō gù yùn zhou qiè jì wù zhòng

这句话大意是:扬尘舞蹈之际,障翳之生也更多,故运帚切记勿重;。

fěi tè wù zhòng měi yú xiē shǒu zhī jì bì shǐ zhou wěi zháo dì wù lìng xuán kōng rú sǎo yī zhou qǐ yī zhou zé yǔ huī shàn wú yì shì yáng huī shǐ qǐ fēi yì chén shǐ fú yě

这句话大意是:匪特勿重,每于歇手之际,必使帚尾着地,勿令悬空,如扫一帚起一帚,则与挥扇无异,是扬灰使起,非抑尘使伏也。

cǐ shì yī fǎ

这句话大意是:此是一法。

yòu yǒu bì mén sǎo dì zhī jué bù kě bù zhī

这句话大意是:又有闭门扫地之诀,不可不知。

rú rén xiān sǎo fáng shě hòu jí jiē chú zé jiāng fáng shè zhī mén jǐn bì sì sǎo wán jiē chú hòu lüè tíng piàn kè rán hòu kāi mén shǐ wú huī chén rù hù zhī huàn

这句话大意是:如人先扫房舍,后及阶除,则将房舍之门紧闭,俟扫完阶除后,略停片刻,然后开门,始无灰尘入户之患。

zāng huò bù zhī yǐ wéi fáng shè sǎo wán qí shì bì yǐ cǐ hòu jiàn jí mén wài yǔ nèi jué bù xiāng méng qǐ zhī yǒu gù cǐ shī bǐ zhī huàn zāi

现代白话:臧获不知,以为房舍扫完,其事毕了,此后渐及门外,与内绝不相蒙,岂知有顾此失彼之患啊!

shùn fēng yáng huī yī zhou kě dāng shí zhou jiào zhī wèi sǎo gèng shén

这句话大意是:顺风扬灰,一帚可当十帚,较之未扫更甚。

cǐ jiē shì rén suǒ hū gù niān chū gào zhī rán wèi miǎn ráo shé

这句话大意是:此皆世人所忽,故拈出告之,然未免饶舌。

sǎ sǎo èr shì shì bì xiāng yīn quē yī bù kě rán yì yǒu shí yǐ gū xíng wèi miào shì yòu bù kě bù zhī

这句话大意是:洒扫二事,势必相因,缺一不可,然亦有时以孤行为妙,是又不可不知。

xiān sǎ hòu sǎo yán qí cháng yě ruò dàn dàn rú shì zé tǔ jiāo yú shuǐ jī ér bù qù rì hòu yī rì zhuān bǎn shòu qí xū míng ér yǒu tǔ jiē zhī shí yǐ

现代白话:先洒后扫,言其常也,若旦旦如是,则土胶于水,积而不去,日厚一日,砖板受其虚名,而有土阶之实了。

gù sǎ guò shù rì bì liú yī rì wù sǎ zhǐ lìng tóng zǐ qīng qīng yòng zhou bù zhì yáng chén shì shù rì suǒ jī zhě yī zhāo qù zhī zé shuǐ tǔ jiāo xiāng wèi yòng ér bù jiāo xiāng wéi hài yǐ

现代白话:故洒过数日,必留一日勿洒,止令童子轻轻用帚,不致扬尘,是数日所积者一朝去之,则水土交相为用,而不交相为害了。

cáng gòu nà wū

这句话大意是:○藏垢纳污。

yù yíng jīng jié zhī fáng xiān shè cáng gòu nà wū zhī de

这句话大意是:欲营精洁之房,先设藏垢纳污之地。

hé yě

这句话大意是:何也?

ài jīng xǐ jié zhī shì yī wù bù zhěng qí jí rú mù zhōng shēng cì shì bì qù zhī ér hòu yǐ

这句话大意是:爱精喜洁之士,一物不整齐,即如目中生刺,势必去之而后已。

rán yī rén zhī shēn bǎi gōng zhī suǒ wéi bèi néng bǎo wù wù jiē jīng hu

这句话大意是:然一人之身,百工之所为备,能保物物皆精吗?

qiě rú wén rén zhī shǒu kè bù tíng pī

这句话大意是:且如文人之手,刻不停批;。

xiù nǚ zhī gōng shí nán ba cì

这句话大意是:绣女之躬,时难罢刺。

tuò róng mǎn de jīn wū wèi zhī bù guāng

这句话大意是:唾绒满地,金屋为之不光;。

cán gǎo yíng tíng jīng shè yīn ér qiàn hǎo

这句话大意是:残稿盈庭,精舍因而欠好。

shì jí yùn zhī wù shàng néng shǐ rén bù yùn kuàng qí tā hu

这句话大意是:是极韵之物,尚能使人不韵,况其他吗?

gù bì yú jīng shè zuǒ yòu lìng shè xiǎo wū yī jiān yǒu rú fù dào sú míng tào fáng shì yě

这句话大意是:故必于精舍左右,另设小屋一间,有如复道,俗名“套房”是也。

fán yǒu bài jiān qì zhǐ gòu yàn tū háo zhī lèi zú jí bù néng liào lǐ zhě gū zhì qí jiān yǐ sì xiá shí jiǎn diǎn

这句话大意是:凡有败笺弃纸、垢砚秃毫之类,卒急不能料理者,姑置其间,以俟暇时检点。

fù rén zhī guī gé yì rán cán zhī shèng fěn wú rì wú zhī jìng zhī jiāng bù shèng qí jìng yě

这句话大意是:妇人之闺阁亦然,残脂剩粉无日无之,净之将不胜其净也。

cǐ fáng wú lùn dà xiǎo dàn qī bì bèi

这句话大意是:此房无论大小,但期必备。

rú pín jiā bù néng bàn cǐ zé yǐ xiāng lǒng dài zhī àn páng tà hòu jiē kě zhì

这句话大意是:如贫家不能办此,则以箱笼代之,案旁榻后皆可置。

xiān yǒu róng zhuō zhī de ér hòu néng shī qí qiǎo cǐ cáng gòu zhī bù róng yǐ yě

这句话大意是:先有容拙之地,而后能施其巧,此藏垢之不容已也。

zhì yú nà wū zhī qū gèng bù kě shǎo

这句话大意是:至于纳污之区,更不可少。

fán rén yǒu yǐn jí yǒu ruò yǒu shí jí yǒu biàn

这句话大意是:凡人有饮即有溺,有食即有便。

rú cè zhī shí shàng shǎo kě yú hùn cè zhī wài bù bì lìng chóu qù lù

这句话大意是:如厕之时尚少,可于溷厕之外,不必另筹去路。

zhì yú ruò zhī wéi shù yī rì bù zhī fán jǐ ruò bù zé dì ér yí zé jìng tǔ jiē chéng fèn rǎng rú huò bì jié jiù wū zé wǎng lái pú pú shì lǜ tiān xià ér lù yě

这句话大意是:至于溺之为数,一日不知凡几,若不择地而遗,则净土皆成粪壤,如或避洁就污,则往来仆仆,是率天下而路也。

cǐ wèi xún cháng hǎo jié zhě yán zhī

这句话大意是:此为寻常好洁者言之。

ruò fú wén rén yùn wàn měi zhì dé yì jí shū zhī jì jī fēng yī zhuǎn zé duàn bù kě xù

这句话大意是:若夫文人运腕,每至得意疾书之际,机锋一转,则断不可续。

rán ér qǐn shí kě fèi biàn niào bù kě fèi yě

这句话大意是:然而寝食可废,便溺不可废也。

guān jí bù zhī sī jí sú bù yún hū

这句话大意是:“官急不知私急”,俗不云吗?

cháng yǒu de jù jiāng shū ér zǔ yú ruò jí ruò hòu mì zhī yǎo bù kě de zhě yǔ wǎng wǎng yàn zhī gù yíng cǐ zuì jí

这句话大意是:常有得句将书而阻于溺,及溺后觅之杳不可得者,予往往验之,故营此最急。

dāng yú shū shì zhī páng xué qiáng wèi kǒng qiàn yǐ xiǎo zhú shǐ yí zài nèi ér liú yú wài huì qì wǎng wén yǒu ruò wèi cháng ruò zhě wú lùn yīn qíng hán shǔ kě yǐ bù chū hù tíng

现代白话:当于书室之旁,穴墙为孔,嵌以小竹,使遗在内而流于外,秽气罔闻,有若未尝溺者,无论阴晴寒暑,能够不出户庭。

cǐ yǔ zì wèi jì zhě ér yì jǔ yǐ shì rén qí wú yǐn huì kě zhī yě

这句话大意是:此予自为计者,而亦举以示人,其无隐讳可知也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →