闲情偶寄 · 李渔 · Chapter 2 of 36

词曲部·词采第二

PinyinModern Translation
Size

qū yǔ shī yú tóng shì yī zhǒng wén zì

这句话大意是:曲与诗余,同是一种文字。

gǔ jīn kè běn zhōng shī yú néng jiā ér qū bù néng jǐn jiā yīn shī yú kě xuǎn ér qū bù kě xuǎn yě

这句话大意是:古今刻本中,诗余能佳而曲不能尽佳音,诗余可选而曲不可选也。

shī yú zuì duǎn měi piān bù guò shù shí zì zuò zhě suī duō rù xuǎn zhě bù duō qì duǎn qǔ zhǎng shì yǐ dàn jiàn qí měi

这句话大意是:诗余最短,每篇不过数十字,作者虽多,入选者不多,弃短取长,是以但见其美。

qǔ wén zuì zhǎng měi zhé bì xū shù qū měi bù bì xū shù shí zhé fēi bā dǒu cháng cái bù néng shǐ zhōng rú yī

这句话大意是:曲文最长,每折必须数曲,每部必须数十折,非八斗长才,不能始终如一。

wēi cī ǒu jiàn zhě yǒu zhī xiá yú bìng chén zhě yǒu zhī shàng yǒu yǒng yuè yú qián xiè chí yú hòu bù dé yǐ ér wèi gǒu wěi diāo xù zhě yì yǒu zhī

这句话大意是:微疵偶见者有之,瑕瑜并陈者有之,尚有踊跃于前,懈弛于后,不得已而为狗尾貂续者亦有之。

yǎn zhě guān zhě jì cún cǐ qū zhǐ de qǔ qí suǒ zhǎng shù qí suǒ duǎn shǒu wěi bìng lù

这句话大意是:演者观者既存此曲,只得取其所长,恕其所短,首尾并录。

wú yī bù ér shān qù shù zhé zhǐ cún shù zhé yī chū ér mǒ qù shù qū zhǐ cún shù qū zhī lǐ

这句话大意是:无一部而删去数折,止存数折,一出而抹去数曲,止存数曲之理。

cǐ xì qǔ bù néng jǐn jiā yǒu wéi shù zhé kě qǔ ér qiè dài quán piān yī qǔ kě qǔ ér qiè dài quán zhé shǐ wǎ fǒu yǔ jīn shí qí míng zhě zhí shì gù yě

这句话大意是:此戏曲不能尽佳,有为数折可取而挈带全篇,一曲可取而挈带全折,使瓦缶与金石齐鸣者,职是故也。

yǔ wèi jì gōng cǐ dào dāng rú huà shì zhī chuán zhēn guī nǚ zhī cì xiù yī bǐ shāo chà biàn lǜ shén qíng bù shì yī zhēn ǒu quē jí fáng huā niǎo biàn xíng

这句话大意是:予谓既工此道,当如画士之传真,闺女之刺绣,一笔稍差,便虑神情不似,一针偶缺,即防花鸟变形。

shǐ quán bù chuán qí zhī qū de sì shī yú xuǎn běn rú huā jiān cǎo táng zhū jí shǒu shǒu yǒu kě zhēn zhī jù jù jù yǒu kě bǎo zhī zì zé bù kuì tián cí zhī míng wú lùn bì chuán jí chuán zhī qiān wàn nián yì fēi jiǎo xìng ér de zhě yǐ

现代白话:使全部传奇之曲,得似诗余选本如《花间》、《草堂》诸集,首首有可珍之句,句句有可宝之字,则不愧填词之名,无论必传,即传之千万年,亦非侥幸而得者了。

wú yú gǔ qū zhī zhōng qǔ qí quán běn bù xiè duō yú xiān xiá zhě wéi xi xiāng néng zhī

现代白话:我于古曲之中,取其全本不懈、多瑜鲜瑕者,惟《西厢》能之。

pí pá zé rú hàn gāo yòng bīng shèng bài bù yī qí dé yī shèng ér wáng zhě mìng yě fēi zhàn zhī lì yě

这句话大意是:《琵琶》则如汉高用兵,胜败不一,其得一胜而王者,命也,非战之力也。

jīng liú bài shā zhī chuán zé quán lài yīn lǜ

这句话大意是:《荆》、《刘》、《拜》、《杀》之传,则全赖音律。

wén zhāng yī dào zhì zhī bù lùn kě yǐ

现代白话:文章一道,置之不论可了。

guì xiǎn qiǎn

这句话大意是:○贵显浅。

qǔ wén zhī cí cǎi yǔ shī wén zhī cí cǎi fēi dàn bù tóng qiě yào pàn rán xiāng fǎn

这句话大意是:曲文之词采,与诗文之词采非但不同,且要判然相反。

hé yě

这句话大意是:何也?

shī wén zhī cí cǎi guì diǎn yǎ ér jiàn cū sú yi yùn jiè ér jì fēn míng

这句话大意是:诗文之词采,贵典雅而贱粗俗,宜蕴藉而忌分明。

cí qǔ bù rán huà zé běn zhī jiē tán xiàng yì shì zé qǔ qí zhí shuō míng yán

这句话大意是:词曲不然,话则本之街谈巷议,事则取其直说明言。

fán dú chuán qí ér yǒu lìng rén fèi jiě huò chū yuè bú jiàn qí jiā shēn sī ér hòu de qí yì zhī suǒ zài zhě biàn fēi jué miào hǎo cí bù wèn ér zhī wèi jīn qū fēi yuán diǎn yě

这句话大意是:凡读传奇而有令人费解,或初阅不见其佳,深思而后得其意之所在者,便非绝妙好词,不问而知为今曲,非元典也。

yuán rén fēi bù dú shū ér suǒ zhì zhī qū jué wú yī háo shū běn qì yǐ qí yǒu shū ér bù yòng fēi dāng yòng ér wú shū yě hòu rén zhī qū zé mǎn zhǐ jiē shū yǐ

现代白话:元人非不读书,而所制之曲,绝无一毫书本气,以其有书而不用,非当用而无书也,后人之曲则满纸皆书了。

yuán rén fēi bù shēn xīn ér suǒ tián zhī cí jiē jué guò yú qiǎn jìn yǐ qí shēn ér chū zhī yǐ qiǎn fēi jiè qiǎn yǐ wén qí bù shēn yě hòu rén zhī cí zé xīn kǒu jiē shēn yǐ

现代白话:元人非不深心,而所填之词,皆觉过于浅近,以其深而出之以浅,非借浅以文其不深也,后人之词则心口皆深了。

wú lùn qí tā jí tāng ruò shì huán hún yī jù shì yǐ pèi xiǎng yuán rén yi yě

这句话大意是:无论其他,即汤若士《还魂》一剧,世以配飨元人,宜也。

wèn qí jīng huá suǒ zài zé yǐ jīng mèng xún mèng èr shé duì

这句话大意是:问其精华所在,则以《惊梦》、《寻梦》二折对。

yǔ wèi èr zhé suī jiā yóu shì jīn qū fēi yuán qǔ yě

这句话大意是:予谓二折虽佳,犹是今曲,非元曲也。

jīng mèng shǒu jù yún niǎo qíng sī chuī lái xián tíng yuàn yáo yàng chūn rú xiàn

这句话大意是:《惊梦》首句云:“袅晴丝,吹来闲庭院,摇漾春如线。

yǐ yóu sī yī lóu dòu qǐ qíng sī fā duān yī yǔ jí fèi rú xǔ shēn xīn kě wèi cǎn dàn jīng yíng yǐ

现代白话:”以游丝一楼,逗起情丝,发端一语,即费如许深心,可谓惨淡经营了。

rán tīng gē mǔ dan tíng zhě bǎi rén zhī zhōng yǒu yī èr rén jiě chū cǐ yì fǒu

这句话大意是:然听歌《牡丹亭》者,百人之中有一二人解出此意否?

ruò wèi zhì qǔ chū xīn bìng bù zài cǐ bù guò yīn suǒ jiàn yǐ qǐ xìng zé piē jiàn yóu sī bù fáng zhí shuō hé xū qū ér yòu qū yóu qíng sī ér shuō jí chūn yóu chūn yǔ qíng sī ér wù qí rú xiàn yě

这句话大意是:若谓制曲初心并不在此,不过因所见以起兴,则瞥见游丝,不妨直说,何须曲而又曲,由晴丝而说及春,由春与晴丝而悟其如线也?

ruò yún zuò cǐ yuán yǒu shēn xīn zé kǒng suǒ jiě rén bù yì de yǐ

现代白话:若云作此原有深心,则恐索解人不易得了。

suǒ jiě rén jì bù yì de yòu hé bì zòu zhī gē yán bǐ yǎ rén sú zǐ tóng wén ér gòng jiàn hu

这句话大意是:索解人既不易得,又何必奏之歌筵,俾雅人俗子同闻而共见吗?

qí yú tíng bàn shǎng zhěng huā diàn méi chuāi líng huā tōu rén bàn miàn jí liáng chén měi jǐng nài hé tiān shǎng xīn lè shì shuí jiā yuàn biàn qīng shān tí hóng le dù juān děng yǔ zì zì jù fèi jīng yíng zì zì jiē qiàn míng shuǎng

这句话大意是:其余“停半晌,整花钿,没揣菱花,偷人半面”及“良辰美景奈何天,赏心乐事谁家院”,“遍青山,啼红了杜鹃”等语,字字俱费经营,字字皆欠明爽。

cǐ děng miào yǔ zhǐ kě zuò wén zì guān bù dé zuò chuán qí guān

这句话大意是:此等妙语,止可作文字观,不得作传奇观。

zhì rú mò fú shì chóng ér bān chǔn dòng

这句话大意是:至如末幅“似虫儿般蠢动,。

bǎ fēng qíng shàn

这句话大意是:把风情扇”,。

yǔ hèn bù dé ròu r bān tuán chéng piàn yě

这句话大意是:与“恨不得肉儿般团成片也,。

dòu de gè rì xià yān zhī yǔ shàng xiān

这句话大意是:逗的个日下胭脂雨上鲜”,。

xún mèng qū yún míng fàng zhe bái rì qīng tiān

这句话大意是:《寻梦》曲云:“明放着白日青天,。

měng jiào rén zhuā bú dào mèng hún qián

这句话大意是:猛教人抓不到梦魂前”,。

shì zhè dá r yā huáng jīn chuàn biǎn

这句话大意是:“是这答儿压黄金钏匾”,。

cǐ děng qū

这句话大意是:此等曲,。

zé qù yuán rén bù yuǎn yǐ

现代白话:则去元人不远了。

ér yǔ zuì shǎng xīn zhě bù zhuān zài jīng mèng xún mèng èr zhé wèi qí xīn huā bǐ ruǐ sǎn jiàn yú qián hòu gè zhé zhī zhōng

这句话大意是:而予最赏心者,不专在《惊梦》、《寻梦》二折,谓其心花笔蕊,散见于前后各折之中。

zhēn chóng qū yún kàn nǐ chūn guī hé chǔ guī chūn shuì hé zēng shuì qì sī r zěn dù de cháng tiān rì

这句话大意是:《珍崇》曲云:“看你春归何处归,春睡何曾睡,气丝儿,怎度的长天日。

mèng qù zhī tā shí shí shuí bìng lái zhǐ sòng de gè xū xū de nǐ

这句话大意是:”“梦去知他实实谁,病来只送得个虚虚的你。

zuò xíng yún xiān kě dào zài wū yáng huì

这句话大意是:做行云,先渴倒在巫阳会。

yòu bù dé kùn rén tiān qì zhōng jiǔ xīn qī de cháng rú zuì

这句话大意是:”“又不得困人天气,中酒心期,╁╁的常如醉。

chéng zūn qū hé shí hé rì lái kàn zhè nǚ yán huí

这句话大意是:”“承尊觑,何时何日,来看这女颜回?

yì nǚ qū yún dì lǎo tiān hūn méi chù bǎ lǎo niáng ān dùn

这句话大意是:”《忆女》曲云:“地老天昏,没处把老娘安顿。

nǐ zěn piē de xià wàn lǐ wú r bái fà qīn

这句话大意是:”“你怎撇得下万里无儿白发亲。

shǎng chūn xiāng hái shì nǐ jiù luó qún

这句话大意是:”“赏春香还是你旧罗裙。

wán zhēn qū yún rú chóu yù yǔ zhǐ shǎo kǒu qì r ā

这句话大意是:”《玩真》曲云:“如愁欲语,只少口气儿呵。

jiào de nǐ pēn tì shì tiān huā tuò

这句话大意是:”“叫的你喷嚏似天花唾。

dòng líng bō yíng yíng yù xià bú jiàn yǐng er nà

这句话大意是:动凌波,盈盈欲下,不见影儿那。

cǐ děng qū zé chún hu yuán rén zhì zhī bǎi zhǒng qián hòu jǐ bù néng biàn yǐ qí yì shēn cí qiǎn quán wú yī háo shū běn qì yě

这句话大意是:”此等曲,则纯乎元人,置之《百种》前后,几不能辨,以其意深词浅,全无一毫书本气也。

ruò lùn tián cí jiā yi yòng zhī shū zé wú lùn jīng zhuàn zi shǐ yǐ jí shī fù gǔ wén wú yī bù dàng shú dú jí dào jiā fó shì jiǔ liú bǎi gōng zhī shū xià zhì hái tóng suǒ xí qiān zì wén bǎi jiā xìng wú yī bù zài suǒ yòng zhī zhōng

这句话大意是:若论填词家宜用之书,则无论经传子史以及诗赋古文,无一不当熟读,即道家佛氏、九流百工之书,下至孩童所习《千字文》、《百家姓》,无一不在所用之中。

zhì yú xíng zhī bǐ duān luò yú zhǐ shàng zé yi xǐ zhuó dài jìn

这句话大意是:至于形之笔端,落于纸上,则宜洗濯殆尽。

yì ǒu yǒu yòng zhe chéng yǔ zhī chù diǎn chū jiù shì zhī shí miào zài xìn shǒu niān lái wú xīn qiǎo hé jìng shì gǔ rén xún wǒ bìng fēi wǒ mì gǔ rén

这句话大意是:亦偶有用着成语之处,点出旧事之时,妙在信手拈来,无心巧合,竟似古人寻我,并非我觅古人。

cǐ děng zào yì fēi kě yán chuán zhǐ yi duō gòu yuán qǔ qǐn shí qí zhōng zì néng wéi qí suǒ huà

这句话大意是:此等造诣,非可言传,只宜多购元曲,寝食其中,自能为其所化。

ér yuán qǔ zhī zuì jiā zhě bù dān zài xi xiāng pí pá èr jù ér zài yuán rén bǎi zhǒng zhī zhōng

这句话大意是:而元曲之最佳者,不单在《西厢》、《琵琶》二剧,而在《元人百种》之中。

bǎi zhǒng yì bù néng jǐn jiā shí yǒu yī èr kě liè gāo wáng zhī shàng qí bù zhì jiā xián hù sòng chū yǔ èr jù zhēng xióng zhě yǐ qí shì zá jù ér fēi quán běn duō běi qǔ ér shǎo nán yīn yòu zhǐ kě bèi zhū guǎn xián bù biàn zòu zhī chǎng shàng

这句话大意是:《百种》亦不能尽佳,十有一二可列高、王之上,其不致家弦户诵,出与二剧争雄者,以其是杂剧而非全本,多北曲而少南音,又止可被诸管弦,不便奏之场上。

jīn shí suǒ zhòng jiē zài bǐ ér bù zài cǐ jí yù bù wéi wán shàn zhī juān qí kě de hu

这句话大意是:今时所重,皆在彼而不在此,即欲不为纨扇之捐,其可得吗?

zhòng jī qù

这句话大意是:○重机趣。

jī qù èr zì tián cí jiā bì bù kě shǎo

这句话大意是:“机趣”二字,填词家必不可少。

jī zhě chuán qí zhī jīng shén qù zhě chuán qí zhī fēng zhì

这句话大意是:机者,传奇之精神,趣者,传奇之风致。

shǎo cǐ èr wù zé rú ní rén tǔ mǎ yǒu shēng xíng ér wú shēng qì

这句话大意是:少此二物,则如泥人土马,有生形而无生气。

yīn zuò zhě zhú jù còu chéng suì shǐ guān chǎng zhě zhú duàn jì yì shāo bù liú xīn zé kàn dào dì èr qū bù jì tóu yī qū shì hé děng qíng xíng kàn dào dì èr zhé bù zhī dì sān shé yào zuò hé gòu dàng

这句话大意是:因作者逐句凑成,遂使观场者逐段记忆,稍不留心,则看到第二曲,不记头一曲是何等情形,看到第二折,不知第三折要作何勾当。

shì xīn kǒu tú láo ěr mù jù sè hé bì yǐ cǐ zì kǔ ér fù kǔ bǎi qiān wàn yì zhī rén zāi

现代白话:是心口徒劳,耳目俱涩,何必以此自苦,而复苦百千万亿之人啊?

gù tián cí zhī zhōng wù shǐ yǒu duàn xù hén wù shǐ yǒu dào xué qì

这句话大意是:故填词之中,勿使有断续痕,勿使有道学气。

suǒ wèi wú duàn xù hén zhě

这句话大意是:所谓无断续痕者,。

fēi zhǐ yī chū jiē yī chū

这句话大意是:非止一出接一出,。

yī rén dǐng yī rén

这句话大意是:一人顶一人,。

wù shǐ chéng shàng jiē xià

这句话大意是:务使承上接下,。

xuè mài xiāng lián

这句话大意是:血脉相连,。

jí yú qíng shì jié rán jué bù xiāng guān zhī chù

这句话大意是:即于情事截然绝不相关之处,。

yì yǒu lián huán xì sǔn fú yú qí zhōng

这句话大意是:亦有连环细笋伏于其中,。

kàn dào hòu lái fāng zhī qí miào

这句话大意是:看到后来方知其妙,。

rú ǒu yú wèi qiè zhī shí

这句话大意是:如藕于未切之时,。

xiān zhǎng àn sī yǐ dài

这句话大意是:先长暗丝以待,。

sī yú luò chéng zhī hòu

这句话大意是:丝于络成之后,。

cái zhī zuò jiǎn zhī jīng

这句话大意是:才知作茧之精,。

cǐ yán jī zhī bù kě shǎo yě

这句话大意是:此言机之不可少也。

suǒ wèi wú dào xué qì zhě fēi dàn fēng liú diē dàng zhī qū huā qián yuè xià zhī qíng dāng yǐ bǎn fǔ wèi jiè jí tán zhōng xiào jié yì yǔ shuō bēi kǔ āi yuàn zhī qíng yì dāng yì shèng wèi kuáng yù kū yú xiào rú wáng yáng míng zhī jiǎng dào xué zé de cí zhōng sān mèi yǐ

现代白话:所谓无道学气者,非但风流跌宕之曲、花前月下之情,当以板腐为戒,即谈忠孝节义与说悲苦哀怨之情,亦当抑圣为狂,寓哭于笑,如王阳明之讲道学,则得词中三昧了。

yáng míng dēng tán jiǎng xué fǎn fù biàn shuō liáng zhī èr zì yī yú rén xùn zhī yuē qǐng wèn liáng zhī zhè jiàn dōng xī hái shì bái de

这句话大意是:阳明登坛讲学,反复辨说“良知”二字,一愚人讯之曰:“请问‘良知’这件东西,还是白的?

hái shì hēi de

这句话大意是:还是黑的?

yáng míng yuē yě bù bái yě bù hēi zhǐ shì yì diǎn dài chì de biàn shì liáng zhī le

这句话大意是:”阳明曰:“也不白,也不黑,只是一点带赤的,便是良知了。

zhào cǐ fǎ tián cí zé lí hé bēi huān xī xiào nù mà wú yī yǔ yī zì bù dài jī qù ér xíng yǐ

现代白话:”照此法填词,则离合悲欢,嘻笑怒骂,无一语一字不带机趣而行了。

yǔ yòu wèi tián cí zhǒng zi yào zài xìng zhōng dài lái xìng zhōng wú cǐ zuò shā bù jiā

这句话大意是:予又谓填词种子,要在性中带来,性中无此,做杀不佳。

rén wèn xìng zhī yǒu wú hé cóng biàn shí

这句话大意是:人问:性之有无,何从辩识?

yǔ yuē bù nán guān qí shuō huà xíng wén jí zhī zhī yǐ

现代白话:予曰:不难,观其说话行文,即知之了。

shuō huà bù yū fǔ shí jù zhī zhōng dìng yǒu yī èr jù chāo tuō xíng wén bù bǎn shí yī piān zhī nèi dàn yǒu yī èr duàn kōng líng cǐ jí kě yǐ tián cí zhī rén yě

现代白话:说话不迂腐,十句之中,定有一二句超脱,行文不板实,一篇之内,但有一二段空灵,此即能够填词之人也。

bù zé lìng xún bié jì bù dàng yǐ yǒu yòng jīng shén fèi zhī wú yì zhī de

这句话大意是:不则另寻别计,不当以有用精神,费之无益之地。

ǎi xìng zhōng dài lái yī yǔ shì shì jiē rán bù dú tián cí yī jié

这句话大意是:噫,“性中带来”一语,事事皆然,不独填词一节。

fán zuò shī wén shū huà yǐn jiǔ dòu qí yǔ bǎi gōng jì yì zhī shì wú yī bù jù sù gēn wú yī bù běn tiān shòu

这句话大意是:凡作诗文书画、饮酒斗棋与百工技艺之事,无一不具夙根,无一不本天授。

qiáng ér hòu néng zhě bì jìng shì bàn lù chū jiā zhǐ kě mào zhāi fàn chī bù néng chéng fó zuò zǔ yě

这句话大意是:强而后能者,毕竟是半路出家,止可冒斋饭吃,不能成佛作祖也。

jiè fú fàn

这句话大意是:○戒浮泛。

cí guì xiǎn qiǎn zhī shuō qián yǐ dào zhī xiáng yǐ

现代白话:词贵显浅之说,前已道之详了。

rán yī wèi xiǎn qiǎn ér bù zhī fēn bié zé jiāng rì liú cū sú qiú wéi wén rén zhī bǐ ér bù kě de yǐ

现代白话:然一味显浅而不知分别,则将日流粗俗,求为文人之笔而不可得了。

yuán qǔ duō fàn cǐ bìng nǎi jiáo jiān shēn yǐn huì zhī bì ér guò yān zhě yě

现代白话:元曲多犯此病,乃矫艰深隐晦之弊而过呢者也。

jí cū jí sú zhī yǔ wèi cháng bù rù tián cí dàn yi cóng jué sè qǐ jiàn

这句话大意是:极粗极俗之语,未尝不入填词,但宜从脚色起见。

rú zài huā miàn kǒu zhōng zé wéi kǒng bù cū bù sú yī shè shēng dàn zhī qū pián yí zhēn zhuó qí cí

这句话大意是:如在花面口中,则惟恐不粗不俗,一涉生旦之曲,便宜斟酌其词。

wú lùn shēng wèi yì guān shì huàn dàn wèi xiǎo jiě fū rén chū yán tǔ cí dāng yǒu jùn yǎ chōng róng zhī dù

这句话大意是:无论生为衣冠仕宦,旦为小姐夫人,出言吐词当有隽雅舂容之度。

jí shǐ shēng wèi pú cóng dàn zuò méi xiāng yì xū zé yán ér fā bù yǔ jìng chǒu tóng shēng

这句话大意是:即使生为仆从,旦作梅香,亦须择言而发,不与净丑同声。

yǐ shēng dàn yǒu shēng dàn zhī tǐ jìng chǒu yǒu jìng chǒu zhī qiāng gù yě

这句话大意是:以生旦有生旦之体,净丑有净丑之腔故也。

yuán rén bù chá duō hùn yòng zhī

这句话大意是:元人不察,多混用之。

guān yōu guī jì zhī tuó mǎn xīng fú nǎi xiǎo shēng jué sè chū qū hòu shēn zhī rén yě

这句话大意是:观《幽闺记》之陀满兴福,乃小生脚色,初屈后伸之人也。

qí bì bīng qū yún yáo guān xún bǔ zú dōu shì bàng hé qiāng

这句话大意是:其《避兵》曲云:“遥观巡捕卒,都是棒和枪。

cǐ huā miàn kǒu wěn fēi xiǎo shēng qū yě

这句话大意是:”此花面口吻,非小生曲也。

jūn shì cháng tán sú yǔ yǒu dāng yòng yú cǐ zhě yǒu dāng yòng yú bǐ zhě

这句话大意是:均是常谈俗语,有当用于此者,有当用于彼者。

yòu yǒu jí cū jí sú zhī yǔ zhǐ gèng yī èr zì huò zēng jiǎn yī èr zì biàn chéng jué xīn jué yǎ zhī wén zhě

这句话大意是:又有极粗极俗之语,止更一二字,或增减一二字,便成绝新绝雅之文者。

shén ér míng zhī zhī zài yī shú

这句话大意是:神而明之,只在一熟。

dāng cún qí shuō yǐ sì qí rén

这句话大意是:当存其说,以俟其人。

tián cí yì lǐ wú qióng shuō hé rén xiào hé rén yì mǒu shì qiè mǒu shì wén zhāng tóu xù zhī zuì fán zhě mò tián cí ruò yǐ

现代白话:填词义理无穷,说何人,肖何人,议某事,切某事,文章头绪之最繁者,莫填词若了。

yǔ wèi zǒng qí dà gāng zé bù chū qíng jǐng èr zì

这句话大意是:予谓总其大纲,则不出“情景”二字。

jǐng shū suǒ dǔ qíng fā yù yán qíng zì zhōng shēng jǐng yóu wài de èr zhě nán yì zhī fēn pàn rú xiāo rǎng

这句话大意是:景书所睹,情发欲言,情自中生,景由外得,二者难易之分,判如霄壤。

yǐ qíng nǎi yī rén zhī qíng shuō zhāng sān yào xiàng zhāng sān nán tōng róng yú lǐ sì

这句话大意是:以情乃一人之情,说张三要象张三,难通融于李四。

jǐng nǎi zhòng rén zhī jǐng xiě chūn xià jìn shì chūn xià zhǐ fēn bié yú qiū dōng

这句话大意是:景乃众人之景,写春夏尽是春夏,止分别于秋冬。

shàn tián cí zhě dāng wèi suǒ nán wù qū qí yì

这句话大意是:善填词者,当为所难,勿趋其易。

pī diǎn chuán qí zhě měi yù yóu shān wán shuǐ shǎng yuè guān huā děng qū jiàn qí zhǐ shū suǒ jiàn bù jí zhōng qíng zhě yǒu shí fēn jiā chǔ zhǐ hǎo suàn de wǔ fēn yǐ fēng yún yuè lù zhī cí gōng zhě jǐn duō bù cóng cǐ jù shǐ yě

这句话大意是:批点传奇者,每遇游山玩水、赏月观花等曲,见其止书所见,不及中情者,有十分佳处,只好算得五分,以风云月露之词,工者尽多,不从此剧始也。

shàn yǒng wù zhě miào zài jí jǐng shēng qíng

这句话大意是:善咏物者,妙在即景生情。

rú qián suǒ yún pí pá

这句话大意是:如前所云《琵琶。

shǎng yuè sì qū tóng yī yuè yě niú shì yǒu niú shì zhī yuè bó jiē yǒu bó jiē zhī yuè

这句话大意是:赏月》四曲,同一月也,牛氏有牛氏之月,伯喈有伯喈之月。

suǒ yán zhě yuè suǒ yù zhě xīn

这句话大意是:所言者月,所寓者心。

niú shì suǒ shuō zhī yuè kě yí yī jù yú bó jiē

这句话大意是:牛氏所说之月,可移一句于伯喈?

bó jiē suǒ shuō zhī yuè kě nuó yī zì yú niú shì hu

这句话大意是:伯喈所说之月,可挪一字于牛氏吗?

fū qī èr rén zhī yǔ yóu bù kě nuó yí hùn yòng kuàng tā rén hu

这句话大意是:夫妻二人之语,犹不可挪移混用,况他人吗?

rén wèi cǐ děng miào qū gōng zhě yǒu jǐ qiǎng rén yǐ suǒ bù néng shì sāi tián cí zhī lù yě

这句话大意是:人谓此等妙曲,工者有几,强人以所不能,是塞填词之路也。

yǔ yuē bù rán

这句话大意是:予曰:不然。

zuò wén zhī shì guì yú zhuān yī

这句话大意是:作文之事,贵于专一。

zhuān zé shēng qiǎo sàn nǎi rù yú

这句话大意是:专则生巧,散乃入愚;。

zhuān zé yì yú zòu gōng sàn zhě nán yú zé xiào

这句话大意是:专则易于奏工,散者难于责效。

bǎi gōng jū sì yù qí zhuān yě

这句话大意是:百工居肆,欲其专也;。

zhòng chu qún lán yù qí sàn yě

这句话大意是:众楚群啉,喻其散也。

shě qíng yán jǐng bù guò tú qí shěng lì shū bù zhī yǎn qián jǐng wù fán duō dāng cóng hé chù shuō qǐ

这句话大意是:舍情言景,不过图其省力,殊不知眼前景物繁多,当从何处说起。

yǒng huā jì chóu yí niǎo fù yuè yòu xiǎng jiān fēng

这句话大意是:咏花既愁遗鸟,赋月又想兼风。

ruò shǐ zhú jiàn pū zhāng zé lǜ shì duō qū shǎo

这句话大意是:若使逐件铺张,则虑事多曲少;。

yù yǐ shù yán bāo kuò yòu fáng shì duǎn qíng zhǎng

这句话大意是:欲以数言包括,又防事短情长。

zhǎn zhuǎn tuī qiāo yǐ fèi xīn sī jǐ xǔ hé rú zhǐ jiù běn rén shēng fà zì yǒu yù wèi zhī shì zì yǒu dài shuō zhī qíng niàn bù páng fēn miào lǐ zì chū

现代白话:展转推敲,已费心思几许,怎么样只就本人生发,自有欲为之事,自有待说之情,念不旁分,妙理自出。

rú fā kē fā jiǎ zhī rén chuāng xià zuò wén měi rì zhǐ néng yī piān èr piān chǎng zhōng suì zhì qī piān

这句话大意是:如发科发甲之人,窗下作文,每日止能一篇二篇,场中遂至七篇。

chuāng xià zhī yī piān èr piān wèi bì jìn hǎo ér chǎng zhōng zhī qī piān fǎn néng jǐn fā suǒ cháng ér duó qiān rén zhī zhì zhě yǐ qí niàn bù páng fēn shě běn tí zhī wài bìng wú bié tí kě zuò zhǐ de zǒu cǐ yī tiáo lù yě

这句话大意是:窗下之一篇二篇未必尽好,而场中之七篇,反能尽发所长,而夺千人之帜者,以其念不旁分,舍本题之外,并无别题可做,只得走此一条路也。

wú yù tián cí jiā shè jǐng yán qíng fēi zé rén yǐ nán zhèng yù qí shě nán jiù yì kāi

现代白话:我欲填词家舍景言情,非责人以难,正欲其舍难就易开。

jì tián sāi

这句话大意是:○忌填塞。

tián sāi zhī bìng yǒu sān duō yǐn gǔ shì dié yòng rén míng zhí shū chéng jù

这句话大意是:填塞之病有三:多引古事,迭用人名,直书成句。

qí suǒ yǐ zhì bìng zhī yóu yì yǒu sān jiè diǎn hé yǐ míng bó yǎ jiǎ zhī fěn yǐ jiàn fēng zī qǔ xiàn chéng yǐ miǎn sī suǒ

这句话大意是:其所以致病之由亦有三:借典核以明博雅,假脂粉以见风姿,取现成以免思索。

ér zǒng cǐ sān bìng yǔ zhì bìng zhī yóu zhī gù zé zài yī yǔ

这句话大意是:而总此三病与致病之由之故,则在一语。

yī yǔ wéi hé

这句话大意是:一语维何?

yuē cóng wèi jīng rén dào pò

这句话大意是:曰:从未经人道破。

yī jīng dào pò zé sú yǔ yún shuō pò bù zhí bàn wén qián zài fàn cǐ bìng zhě xiān yǐ

现代白话:一经道破,则俗语云“说破不值半文钱”,再犯此病者鲜了。

gǔ lái tián cí zhī jiā wèi cháng bù yǐn gǔ shì wèi cháng bù yòng rén míng wèi cháng bù shū xiàn chéng zhī jù ér suǒ yǐn suǒ yòng yǔ suǒ shū zhě zé yǒu bié yān

现代白话:古来填词之家,未尝不引古事,未尝不用人名,未尝不书现成之句,而所引所用与所书者,则有别呢;。

qí shì bù qǔ yōu shēn qí rén bù sōu yǐn pì qí jù zé cǎi jiē tán xiàng yì

这句话大意是:其事不取幽深,其人不搜隐僻,其句则采街谈巷议。

jí yǒu shí ǒu shè shī shū yì xì ěr gēn tīng shú zhī yǔ shé duān diào guàn zhī wén suī chū shī shū shí yǔ jiē tán xiàng yì wú bié zhě

这句话大意是:即有时偶涉诗书,亦系耳根听熟之语,舌端调惯之文,虽出诗书,实与街谈巷议无别者。

zǒng ér yán zhī chuán qí bù bǐ wén zhāng wén zhāng zuò yǔ dú shū rén kàn gù bù guài qí shēn xì wén zuò yǔ dú shū rén yǔ bù dú shū rén tóng kàn yòu yǔ bù dú shū zhī fù rén xiǎo ér tóng kàn gù guì qiǎn bù guì shēn

这句话大意是:总而言之,传奇不比文章,文章做与读书人看,故不怪其深,戏文做与读书人与不读书人同看,又与不读书之妇人小儿同看,故贵浅不贵深。

shǐ wén zhāng zhī shè yì wèi yǔ dú shū rén bù dú shū rén jí fù rén xiǎo ér tóng kàn zé gǔ lái shèng xián suǒ zuò zhī jīng zhuàn yì zhǐ qiǎn ér bù shēn rú jīn shì zhī wèi xiǎo shuō yǐ

现代白话:使文章之设,亦为与读书人、不读书人及妇人小儿同看,则古来圣贤所作之经传,亦只浅而不深,如今世之为小说了。

rén yuē wén rén zhī chuán qí yǔ zhù shū wú bié jiǎ cǐ yǐ jiàn qí cái yě qiǎn zé cái yú hé jiàn

这句话大意是:人曰:文人之传奇与著书无别,假此以见其才也,浅则才于何见?

yǔ yuē néng yú qiǎn chù jiàn cái fāng shì wén zhāng gāo shǒu

这句话大意是:予曰:能于浅处见才,方是文章高手。

shī nài ān zhī shuǐ hǔ wáng shí fǔ zhī xi xiāng shì rén jǐn zuò xì wén xiǎo shuō kàn jīn shèng tàn tè biāo qí míng yuē wǔ cái zǐ shū liù cái zǐ shū zhě qí yì hé jū

这句话大意是:施耐庵之《水浒》,王实甫之《西厢》,世人尽作戏文小说看,金圣叹特标其名曰“五才子书”、“六才子书”者,其意何居?

gài fèn tiān xià zhī xiǎo shì qí dào bù zhī wèi gǔ jīn lái jué dà wén zhāng gù zuò cǐ děng jīng rén yǔ yǐ biāo qí mù

这句话大意是:盖愤天下之小视其道,不知为古今来绝大文章,故作此等惊人语以标其目。

ǎi zhī yán zāi

现代白话:噫,知言啊!

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →