zuò wén zhī zuì lè zhě mò rú tián cí qí zuì kǔ zhě yì mò rú tián cí
这句话大意是:作文之最乐者,莫如填词,其最苦者,亦莫如填词。
tián cí zhī lè xiáng hòu bīn bái zhī dì èr fú shàng tiān rù dì zuò fú chéng xiān wú yī bù suí yì dào jiào zhī nán miàn bǎi chéng xún yǒu guò yān zhě yǐ
现代白话:填词之乐,详后《宾白》之第二幅,上天入地,作佛成仙,无一不随意到,较之南面百城,洵有过呢者了。
zhì shuō qí kǔ yì yǒu qiān tai wàn zhuàng nǐ zhī bēi shāng jí tòng zhì gù yōu qiú zhū nì jìng dài yǒu shèn yān zhě
现代白话:至说其苦,亦有千态万状,拟之悲伤疾痛、桎梏幽囚诸逆境,殆有甚呢者。
qǐng xiáng yán zhī
这句话大意是:请详言之。
tā zhǒng wén zì suí rén cháng duǎn tīng wǒ zhāng chí zǒng wú xiàn dìng zhī zī gé
这句话大意是:他种文字,随人长短,听我张弛,总无限定之资格。
jīn zhì sàn tǐ fú lùn ér lùn qí fēn gǔ xiàn zì yǔ diào yǔ xié lǜ zhě
这句话大意是:今置散体弗论,而论其分股、限字与调与叶律者。
fēn gǔ zé tiě kuò shí wén shì yǐ
这句话大意是:分股则帖括时文是已。
xiān pò hòu chéng shǐ kāi zhōng jié nèi fēn bā gǔ gǔ gǔ xiāng duì shéng mò bù wéi bù yán yǐ
现代白话:先破后承,始开终结,内分八股,股股相对,绳墨不为不严了;。
rán qí gǔ fǎ jù fǎ cháng duǎn yóu rén wèi cháng xiàn zhī yǐ shù suī yán ér bù wèi zhī yán yě
这句话大意是:然其股法、句法,长短由人,未尝限之以数,虽严而不谓之严也。
xiàn zì zé sì liù pái ǒu zhī wén shì yǐ
这句话大意是:限字则四六排偶之文是已。
yǔ yǒu yí dìng zhī zì zì yǒu yí dìng zhī shēng duì bì tóng xīn yì nán hé zhǎng jǔ dù bù wéi bù sù yǐ
现代白话:语有一定之字,字有一定之声,对必同心,意难合掌,矩度不为不肃了;。
rán zhǐ xiàn yǐ shù wèi dìng yǐ wèi zhǐ xiàn yǐ shēng wèi jū yǐ gé shàng sì xià liù kě shàng liù xià sì yì wèi cháng bù kě zè píng píng zè kě píng zè zè píng yì wèi cháng bù kě suī sù ér shí wèi cháng sù yě
这句话大意是:然止限以数,未定以位,止限以声,未拘以格,上四下六可,上六下四亦未尝不可,仄平平仄可,平仄仄平亦未尝不可,虽肃而实未尝肃也。
diào shēng yè diào yòu jiān fēn gǔ xiàn zì zhī wén zé shī zhōng zhī jìn tǐ shì yǐ
这句话大意是:调声叶调,又兼分股限字之文,则诗中之近体是已。
qǐ jù wǔ yán shì jù jù wǔ yán qǐ jù qī yán zé jù jù qī yán qǐ jù yòng mǒu yùn zé yǐ xià jù yòng mǒu yùn qǐ jù dì èr zì yòng píng shēng zé xià jù dì èr zì dìng yòng zè shēng dì sān dì sì yòu fù diān dǎo yòng zhī qián rén lì fǎ yì yún kē qiě mì yǐ
现代白话:起句五言,是句句五言,起句七言,则句句七言,起句用某韵,则以下俱用某韵,起句第二字用平声,则下句第二字定用仄声,第三、第四又复颠倒用之,前人立法亦云苛且密了。
rán qǐ jù wǔ yán jù jù wǔ yán qǐ jù qī yán jù jù qī yán biàn yǒu chéng fǎ kě shǒu xiǎng rù wǔ yán yí lù zé qī yán zhī jù bù lái yǐ
现代白话:然起句五言,句句五言,起句七言,句句七言,便有成法可守,想入五言一路,则七言之句不来了;。
qǐ jù yòng mǒu yùn yǐ xià jù yòng mǒu yùn qǐ jù dì èr zì yòng píng shēng xià jù dì èr zì dìng yòng zè shēng zé niān de píng shēng zhī yùn shǎng qù rù sān shēng zhī yùn jiē kě zhì zhī bù wèn yǐ
现代白话:起句用某韵,以下俱用某韵,起句第二字用平声,下句第二字定用仄声,则拈得平声之韵,上去入三声之韵,皆可置之不问了;。
shǒu dìng píng zè zè píng èr yǔ zài wú biàn gēng zì yī hu yǐ zhì qiān bǎi shǒu jiē chū yī zhé bǎo wú cháo gèng xī gǎi zhī lìng zǔ rén shì cóng yǐ shì qí kē yóu wèi shén mì yóu wèi zhì yě
现代白话:守定平仄、仄平二语,再无变更,自一乎以至千百首皆出一辙,保无朝更夕改之令阻人适从了,是其苛犹未甚,密犹未至也。
zhì yú tián cí yī dào zé jù zhī cháng duǎn zì zhī duō guǎ shēng zhī píng shǎng qù rù yùn zhī qīng zhuó yīn yáng jiē yǒu yī dìng bù yí zhī gé
这句话大意是:至于填词一道,则句之长短,字之多寡,声之平上去入,韵之清浊阴阳,皆有一定不移之格。
zhǎng zhě duǎn yī xiàn bù néng shǎo zhě zēng yī zì bù dé yòu fù hū cháng hū duǎn shí shǎo shí duō lìng rén bǎ wò bù dìng
这句话大意是:长者短一线不能,少者增一字不得,又复忽长忽短,时少时多,令人把握不定。
dāng píng zhě píng yòng yī zè zì bù dé
这句话大意是:当平者平,用一仄字不得;。
dāng yīn zhě yīn huàn yī yáng zì bù néng
这句话大意是:当阴者阴,换一阳字不能。
diào de píng zè chéng wén yòu lǜ yīn yáng fǎn fù
这句话大意是:调得平仄成文,又虑阴阳反复;。
fēn de yīn yáng qīng chǔ yòu yǔ shēng yùn guāi zhāng
这句话大意是:分得阴阳清楚,又与声韵乖张。
lìng rén jiǎo duàn fèi cháng fán kǔ yù jué
这句话大意是:令人搅断肺肠,烦苦欲绝。
cǐ děng kē fǎ jìn gōu mó rén
这句话大意是:此等苛法,尽勾磨人。
zuò zhě chù cǐ dàn néng bù zhì dé yí ān dùn jí tuǒ biàn shì qiān xìng chéng xìng zhī shì shàng néng jì qí cí pǐn zhī dī áng wén qíng zhī gōng zhuō hu
这句话大意是:作者处此,但能布置得宜,安顿极妥,便是千幸成幸之事,尚能计其词品之低昂,文情之工拙吗?
yǔ qiǎng bǎo shí zì zǒng jiǎo chéng piān yú shī shū liù yì zhī wén suī wèi jīng qióng qí yì rán jiē qiǎn shè yī guò
这句话大意是:予襁褓识字,总角成篇,于诗书六艺之文,虽未精穷其义,然皆浅涉一过。
zǒng zhū tǐ bǎi jiā ér lùn zhī jué wén zì zhī nán wèi yǒu guò yú tián cí zhě yǔ tóng ér xí zhī yú jīn lǎo yǐ shàng wèi kuī jiàn yī bān
现代白话:总诸体百家而论之,觉文字之难,未有过于填词者,予童而习之,于今老了,尚未窥见一斑。
zhǐ yǐ guǎn kuī wā jiàn zhī shi miù yǔ tóng xīn
这句话大意是:只以管窥蛙见之识,谬语同心;。
xū chì zhì yú cí tán yǐ dài jiāng lái
这句话大意是:虚赤帜于词坛,以待将来。
zuò zhě néng yú cǐ zhǒng jiān nán wén zì xiǎn chū qí néng zì zì zài shēng yīn lǜ fǎ zhī zhōng yán yán wú zī gé jū luán zhī kǔ rú lián huā shēng zài huǒ shàng xian sōu yì yú jú zhōng shǐ wèi pán gēn cuò jié zhī cái bā ér líng lóng zhī bǐ shòu míng qiān gǔ qīn yǐng hé cán
这句话大意是:作者能于此种艰难文字显出奇能,字字在声音律法之中,言言无资格拘挛之苦,如莲花生在火上,仙叟弈于桔中,始为盘根错节之才,八而玲珑之笔,寿名千古,衾影何惭!
ér qiān gǔ shàng xià zhī tí pǐn wén yì zhě kàn dào chuán qí yī zhǒng dāng yì xīn huàn yǎn bié zhì diǎn xíng
这句话大意是:而千古上下之题品文艺者,看到传奇一种,当易心换眼,别置典刑。
yào zhī cǐ zhǒng wén zì zuò zhī kě lián chū zhī bù yì qí chǔ mò bǐ yàn fēi tóng jǐ wù yǒu rú jiǎ zì tā rén ěr mù xīn sī xiào yòng bù néng dào chù wéi rén chè zhǒu fēi ruò shī fù gǔ wén róng qí dé yì jí shū bù shòu shén qiān guǐ zhì zhě
这句话大意是:要知此种文字作之可怜,出之不易,其楮墨笔砚非同己物,有如假自他人,耳目心思效用不能,到处为人掣肘,非若诗赋古文,容其得意疾书,不受神牵鬼制者。
qī fēn jiā chǔ biàn kě xǔ zuò shí fēn ruò dào shí fēn jí kě dí tā zhǒng wén zì zhī èr shí fēn yǐ
现代白话:七分佳处,便可许作十分,若到十分,即可敌他种文字之二十分了。
yǔ fēi zuǒ tǎn cí jiā shí yù zhǔ chí gōng dào rú qí bù xìn dàn qǐng zuò zhě tóng niān yī tí xiān zuò wén yī piān huò shī yī shǒu zài zuò tián cí yī qǔ shì qí shú nán shú yì shuí zhuō tuī gōng jí zhī yǔ yán zhī bù miù yǐ
现代白话:予非左袒词家,实欲主持公道,如其不信,但请作者同拈一题,先作文一篇或诗一首,再作填词一曲,试其孰难孰易,谁拙推工,即知予言之不谬了。
rán nán yì zì zhī gōng zhuō bì xū rén biàn
这句话大意是:然难易自知,工拙必须人辨。
cí qǔ zhōng yīn lǜ zhī huài huài yú nán xī xiāng
这句话大意是:词曲中音律之坏,坏于《南西厢》。
fán yǒu zuò zhě dāng yǐ zhī wèi jiè bù dàng qǔ zhī wéi fǎ
这句话大意是:凡有作者,当以之为戒,不当取之为法。
fēi zhǐ yīn lǜ wén yì yì rán
这句话大意是:非止音律,文艺亦然。
qǐng xiáng yán zhī
这句话大意是:请详言之。
tián cí duì zá jù bù lùn zhǐ lùn quán běn qí wén zì zhī jiā yīn lǜ zhī miào wèi yǒu guò yú běi xī xiāng zhě
这句话大意是:填词队杂剧不论,止论全本,其文字之佳,音律之妙,未有过于《北西厢》者。
zì nán běn yī chū suì biàn jí jiā zhě wèi jí bù jiā jí miào zhě wèi jí bù miào
这句话大意是:自南本一出,遂变极佳者为极不佳,极妙者为极不妙。
tuī qí chū yì yì yǒu kě yuán bù guò yīn běi běn wèi cí qǔ zhī háo rén rén zàn xiàn dàn kě bèi zhī guǎn xián bù biàn zòu zhū chǎng shàng dàn yí yú yì yáng sì píng děng sú yōu bù biàn qiáng shī yú kūn diào yǐ xì běi qǔ ér fēi nán qǔ yě
这句话大意是:推其初意,亦有可原,不过因北本为词曲之豪,人人赞羡,但可被之管弦,不便奏诸场上,但宜于弋阳、四平等俗优,不便强施于昆调,以系北曲而非南曲也。
cí qǐng xiān yán qí gù
这句话大意是:兹请先言其故。
běi qǔ yī zhé zhǐ lì yī rén suī yǒu shù rén zài chǎng qí qǔ zhǐ chū yī kǒu cóng wú hù gē dié yǒng zhī shì
这句话大意是:北曲一折,止隶一人,虽有数人在场,其曲止出一口,从无互歌迭咏之事。
yì yáng sì píng děng qiāng zì duō yīn shǎo yī xiè ér jǐn yòu yǒu yī rén qǐ kǒu shù rén jiē qiāng zhě míng wéi yī rén shí chū zhòng kǒu gù shēn běi xī xiāng shén yì
这句话大意是:弋阳、四平等腔,字多音少,一泄而尽,又有一人启口,数人接腔者,名为一人,实出众口,故深《北西厢》甚易。
kūn diào yōu cháng yī zì kě dǐ shù zì měi chàng yī qǔ yòu bì yī rén shǐ zhī yī rén zhōng zhī wú kě zhù yī bì zhě yǐ cháng jiāng dà hé zhī quán qū ér zhuān zé yī rén jí yǒu tóng hóu tiě chǐ qí néng shèng cǐ zhòng rèn hu
这句话大意是:昆调悠长,一字可抵数字,每唱一曲,又必一人始之,一人终之,无可助一臂者,以长江大河之全曲,而专责一人,即有铜喉铁齿,其能胜此重任吗?
cǐ běi běn suī jiā wú yīn bù néng zòu yě
这句话大意是:此北本虽佳,吴音不能奏也。
zuò nán xī xiāng zhě yì zài bǔ cǐ quē xiàn suì gē liè qí cí zēng tiān qí bái yì běi wèi nán zhuàn chéng cǐ jù yì kě wèi shàn yòng gǔ rén xǐ chuán jiā shì zhě yǐ
现代白话:作《南西厢》者,意在补此缺陷,遂割裂其词,增添其白,易北为南,撰成此剧,亦可谓善用古人,喜传佳事者了。
rán zì yǔ lùn zhī cǐ rén zhī yú zuò zhě kě wèi gōng zhī shǒu ér zuì zhī kuí yǐ
现代白话:然自予论之,此人之于作者,可谓功之首而罪之魁了。
suǒ wèi gōng zhī shǒu zhě fēi děi cǐ chūn zé sú yōu jìng yǎn yǎ diào wú wén zuò zhě kǔ xīn suī chuán shí méi
这句话大意是:所谓功之首者,非得此春,则俗优竞演,雅调无闻,作者苦心,虽传实没。
suǒ wèi zuì zhī kuí zhě qiān jīn hú yè jiǎn zuò hóng máo yī piàn jīng jīn diǎn chéng wán tiě
这句话大意是:所谓罪之魁者,千金狐腋,剪作鸿毛,一片精金,点成顽铁。
ruò shì zhě hé
这句话大意是:若是者何?
yǐ qí yǒu yòng gǔ zhī xīn ér wú qí jù yě
这句话大意是:以其有用古之心而无其具也。
jīn zhī guān shēn cǐ jù zhě dàn zhī guān mù dòng rén cí qǔ yuè ěr yì céng xì cháng qí wèi shēn yì qí cí hu
这句话大意是:今之观深此剧者,但知关目动人,词曲悦耳,亦曾细尝其味,深绎其词吗?
shǐ dú shū zuò gǔ zhī rén qǔ xi xiāng nán běn yī yuè jù zhì zì bǐ wèi yǒu bù fèi juàn yǎn bí ér guài huì qì xūn rén zhě yě
这句话大意是:使读书作古之人,取《西厢》南本一阅,句栉字比,未有不废卷掩鼻,而怪秽气熏人者也。
ruò yuē cí qǔ qíng wén bù jiā yǐ qí jiù běi běn zēng shān gē bǐ còu cǐ zì nán tiè hé suī yǒu cái lì wú suǒ shī yě
这句话大意是:若曰:词曲情文不浃,以其就北本增删,割彼凑此,自难帖合,虽有才力无所施也。
rán zé bīn bái zhī wén jiē yóu jǐ zuò bìng wèi yī bàng yuán běn hé yǐ yǒu cái bù yòng yǒu lì bù shī ér wèi sú kǒu bǐ è zhī tán yǐ huì tīng zhě zhī ěr hu
现代白话:然则宾白之文,皆由己作,并未依傍原本,凭什么有才不用,有力不施,而为俗口鄙恶之谈,以秽听者之耳吗?
qiě qǔ wén zhī zhōng
这句话大意是:且曲文之中,。
jǐn yǒu bù jiù yuán běn zēng shān
这句话大意是:尽有不就原本增删,。
huò zì tián yī zhé yǐ bǔ yuán běn zhī quē lüè
这句话大意是:或自填一折以补原本之缺略,。
zì zhuàn yī qǔ cān zuò zhū qū zhī guò wén zhě
这句话大意是:自撰一曲参作诸曲之过文者,。
cǐ zé shù fù wú rén
这句话大意是:此则束缚无人,。
cāo zòng yóu wǒ
这句话大意是:操纵由我,。
hé yǐ yǒu cái bù yòng
现代白话:凭什么有才不用,。
yǒu lì bù shī
这句话大意是:有力不施,。
yì zuò miǎn qiǎng zhī wú zhī jù
现代白话:亦作勉强支我之句,。
yǐ hùn guān zhě zhī mù hu
这句话大意是:以混观者之目吗?
shǐ wáng shí fǔ fù shēng kàn yǎn cǐ jù fēi kuáng jiào nù mà suǒ gǎi běn ér fù zhī zhù róng jí tòng kū liú tì duì yuán běn ér bēi qí bù xìng yǐ
现代白话:使王实甫复生,看演此剧,非狂叫怒骂,索改本而付之祝融,即痛哭流涕,对原本而悲其不幸了。
xī
这句话大意是:嘻!
xù xi xiāng zhě zhī cái qù zuò xi xiāng zhě zhǐ zhēng yī jiān guān zhě qún jiā fēi yì wèi jīng mèng yǐ hòu zhū qū yǒu rú gǒu wěi xù diāo
这句话大意是:续《西厢》者之才,去作《西厢》者,止争一间,观者群加非议,谓《惊梦》以后诸曲,有如狗尾续貂。
yǐ bǐ zhī cái jiào zhī zuò nán xī xiāng zhě qǐ tè nú bì zhī yú láng zhǔ zhí dì wáng zhī shì qǐ gài
这句话大意是:以彼之才,较之作《南西厢》者,岂特奴婢之于郎主,直帝王之视乞丐!
nǎi jīn zhī guān zhě bǐ shī zé bèi ér cǐ dú bāo róng yǐ bù kě jiě
这句话大意是:乃今之观者,彼施责备,而此独包容,已不可解;。
qiě lìng jiā shī hù zhù jū rán pèi xiǎng pí pá fēi tè shí fu hū yuān qiě shǐ zé chéng hào qū yǐ
现代白话:且令家尸户祝,居然配飨《琵琶》,非特实甫呼冤,且使则诚号屈了!
yǔ shēng píng zuì è yì yáng sì píng děng jù jiàn zé qū ér bì zhī dàn wén qí bān yǎn xi xiāng zé lè guān kǒng hòu
这句话大意是:予生平最恶弋阳、四平等剧,见则趋而避之,但闻其搬演《西厢》,则乐观恐后。
hé yě
这句话大意是:何也?
yǐ qí qiāng diào suī è ér qǔ wén wèi gǎi réng shì wán quán bù pò zhī xi xiāng fēi gǎi tóu huàn miàn zhé shǒu bǒ zú zhī xi xiāng yě
这句话大意是:以其腔调虽恶,而曲文未改,仍是完全不破之《西厢》,非改头换面、折手跛足之《西厢》也。
nán běn zé lóng gǔ yīn yǎ tuó bèi zhé yāo zhū è zhuàng wú yī bù bèi yú shēn yǐ
现代白话:南本则聋瞽、喑哑、驮背、折腰诸恶状,无一不备于身了。
fēi dàn zé qí wén cí wèi jiū yīn lǜ
这句话大意是:非但责其文词,未究音律。
cóng lái cí qǔ zhī zhǐ shǒu yán gōng diào cì jí shēng yīn cì jí zì gé
这句话大意是:从来词曲之旨,首严宫调,次及声音,次及字格。
jiǔ gōng shí sān diào nán qǔ zhī mén hù yě
这句话大意是:九宫十三调,南曲之门户也。
xiǎo chū kě yǐ bù jū qí chéng tào dà qū zé fēn mén bié hù gè yǒu yī guī fēi dàn bǐ cǐ bù kě tōng róng cì dì yì nán wěn luàn
现代白话:小出能够不拘,其成套大曲,则分门别户,各有依归,非但彼此不可通融,次第亦难紊乱。
cǐ jù zhǐ yīn gǎi běi chéng nán suì biàn jǐn cí chǎng gé jú huò yīn qián qū yǔ qián qū zì jù xiāng tóng hòu qū yǔ hòu qǔ tǐ duàn bù hé suì xiàng bié gōng bié diào suí qǔ yī qǔ yǐ lián luò zhī cǐ gōng diào zhī bù néng jǐn hé yě
这句话大意是:此剧只因改北成南,遂变尽词场格局:或因前曲与前曲字句相同,后曲与后曲体段不合,遂向别宫别调随取一曲以联络之,此宫调之不能尽合也;。
huò bǐ qū yǔ cǐ qǔ pái míng qiǎo còu qí zhōng dàn yǒu yī èr jù zì shù bù fú rú qí kě zēng kě jiǎn jí zēng jiǎn jiù zhī fǒu zé rèn qí duō guǎ yǐ jiě bǔ còu bù lái zhī ě cǐ zì gé zhī bù néng jǐn fú yě
这句话大意是:或彼曲与此曲牌名巧凑,其中但有一二句字数不符,如其可增可减,即增减就之,否则任其多寡,以解补凑不来之厄,此字格之不能尽符也;。
zhì yú píng zè yīn yáng yǔ zhú jù suǒ yè zhī yùn jiào cǐ èr zhě qí nán shí bèi zhū jiāng bù shèng zhū cǐ shēng yīn zhī bù néng jǐn yè yě
这句话大意是:至于平仄阴阳与逐句所叶之韵,较此二者其难十倍,诛将不胜诛,此声音之不能尽叶也。
cí jiā suǒ zhòng zài cǐ sān zhě ér sān zhě zhī bì wèi cháng quē yī néng shǐ tiān xià xiāng chuán jiǔ ér bù fèi qǐ fēi duō duō guài shì hu
这句话大意是:词家所重在此三者,而三者之弊,未尝缺一,能使天下相传,久而不废,岂非咄咄怪事吗?
gèng kě yì zhě jìn rì cí rén yīn qí shú yú lí yuán zhī kǒu xí yú guān zhě zhī mù wèi cǐ qū dì yī dāng háng kě yǐ qǔ fǎ yòng zuò qǔ pǔ
现代白话:更可异者,近日词人因其熟于梨园之口,习于观者之目,谓此曲第一当行,能够取法,用作曲谱;。
suǒ tián zhī cí fán yǒu bù hé chéng lǜ zhě tā rén zhí ér xùn zhī zé yuē wǒ yòng nán xī xiāng mǒu zhé zuò duì zi rú hé de cuò
这句话大意是:所填之词,凡有不合成律者,他人执而讯之,则曰:“我用《南西厢》某折作对子,如何得错!
ǎi diàn xi xiāng míng mù zhě cǐ rén huài cí chǎng jǔ dù zhě cǐ rén wù tiān xià hòu shì zhī cāng shēng zhě yì cǐ rén yě
这句话大意是:”噫,玷《西厢》名目者此人,坏词场矩度者此人,误天下后世之苍生者,亦此人也。
cǐ děng qíng bì yǔ bù jí wèi niān chū zé nán xī xiāng zhī liú dú dāng zhì hé nián hé dài ér yǐ hu
这句话大意是:此等情弊,予不急为拈出,则《南西厢》之流毒,当至何年何代而已乎!
xiàng zài dōu mén wèi zhēn ān xiàng guó qǔ cuī zhèng hé zàng mù zhì míng shì yǔ mìng yǔ zuò běi xī xiāng fān běn yǐ zhèng cóng qián zhī miù
这句话大意是:向在都门,魏贞庵相国取崔郑合葬墓志铭示予,命予作《北西厢》翻本,以正从前之谬。
yǔ xiè bù mǐn wèi tiān xià yǐ chuán zhī shū wú lùn shì fēi kě fǒu xī yi tīng zhī bù dàng fèn qí sǐ lì yǔ jiào duǎn cháng
这句话大意是:予谢不敏,谓天下已传之书,无论是非可否,悉宜听之,不当奋其死力与较短长。
jiào zhī ér fēi jǔ shì qǐ ér fēi wǒ
这句话大意是:较之而非,举世起而非我;。
jí jiào zhī ér shì jǔ shì yì qǐ ér fēi wǒ
这句话大意是:即较之而是,举世亦起而非我。
hé yě
这句话大意是:何也?
guì yuǎn jiàn jìn mù gǔ bó jīn tiān xià zhī tōng qíng yě
这句话大意是:贵远贱近,慕古薄今,天下之通情也。
shuí kěn yǐ qiān gǔ bù xiǔ zhī míng rén yì zhī shǐ chū shí liú xià
这句话大意是:谁肯以千古不朽之名人,抑之使出时流下?
bǐ wén zú yǐ chuán shì yè yǒu míng zhēng
这句话大意是:彼文足以传世,业有明征;。
wǒ lì zú yǐ xiáng rén shàng wú shí jù
这句话大意是:我力足以降人,尚无实据。
yǐ wú jù dí yǒu zhēng qí bài kě lì jiàn yě
这句话大意是:以无据敌有征,其败可立见也。
shí gōng zhī lù xiān shēng yì zài zuò yǔ zhēn ān xiàng guó jūn yǐ yǔ yán wéi rán
这句话大意是:时龚芝麓先生亦在座,与贞庵相国均以予言为然。
xiàng yǒu yī rén yù gǎi běi xī xiāng yòu yǒu yī rén yù xù shuǐ hǔ zhuàn tóng shāng gàn yǔ
这句话大意是:向有一人欲改《北西厢》,又有一人欲续《水浒传》,同商干予。
yǔ yuē xi xiāng fēi bù kě gǎi shuǐ hǔ fēi bù kě xù rán wú nài èr shū yǐ chuán wàn kǒu jiāo zàn qí gāo jù cí tán zhī zuò wèi yè rú tài shān zhī yǐn pán shí zhī gù yù jù huà zhī shǐ qǐ ér ràng xí yú yǔ cǐ wàn bù kě de zhī shù yě
这句话大意是:予曰:“《西厢》非不可改,《水浒》非不可续,然无奈二书已传,万口交赞,其高踞词坛之座位,业如泰山之隐,磐石之固,欲遽叱之使起而让席于予,此万不可得之数也。
wú lùn suǒ gǎi zhī xi xiāng suǒ xù zhī shuǐ hǔ wèi bì kě jì hòu chén jí shǐ gāo chū qián rén shù bèi wú zhī jǔ shì zhī rén bù yuē ér tóng jiē yǐ xù diāo shé zú sì zì wèi xīn zuò zhī dìng píng yǐ
现代白话:无论所改之《西厢》,所续之《水浒》,未必可继后尘,即使高出前人数倍,我知举世之人不约而同,皆以‘续貂蛇足’四字,为新作之定评了。
èr rén wěi wěi ér qù
这句话大意是:”二人唯唯而去。
cǐ yǔ yóu zhōng zhī yán xiàng yǐ jiè rén ér jīn bù yǐ zhī shéng jǐ dòng shù qián rén zhī guò zhě qí yì hé jū
这句话大意是:此予由衷之言,向以诫人,而今不以之绳己,动数前人之过者,其意何居?
yuē cún qí shì yě
这句话大意是:曰:存其是也。
fàng zhèng shēng yīn fēi chóu zhèng shēng cún yǎ yuè yě
这句话大意是:放郑声音,非仇郑声,存雅乐也;。
pì yì duān zhě fēi fèn yì duān cún zhèng dào yě
这句话大意是:辟异端者,非分异端,存正道也;。
yǔ zhī lì chì nán xī xiāng fēi fèn nán xī xiāng yù cún běi xī xiāng zhī běn lái miàn mù yě
这句话大意是:予之力斥《南西厢》,非分《南西厢》,欲存《北西厢》之本来面目也。
ruò wèi qián rén jǐn bù kě yì qián shū jǐn bù kě huǐ zé yáng zhū mò dí yì shì qián rén zhèng shēng wèi bì wú dǐ běn yǒu zhī yì shì qián shū hé yǐ gǔ shèng xián fàng zhī pì zhī bù yí yú lì zāi
现代白话:若谓前人尽不可议,前书尽不可毁,则杨朱、墨翟亦是前人,郑声未必无底本,有之亦是前书,凭什么古圣贤放之辟之,不遗余力啊?
yǔ yòu wèi běi xī xiāng bù kě gǎi nán xī xiāng zé bù kě bù fān
这句话大意是:予又谓《北西厢》不可改,《南西厢》则不可不翻。
hé yě
这句话大意是:何也?
shì rén xǐ guān cǐ jù fēi gù shì jiā yīn cǐ jù zhī wài bié wú shàn běn yù dǔ cuī yǐn jiù shì shě cǐ wú yóu
这句话大意是:世人喜观此剧,非故嗜痂,因此剧之外别无善本,欲睹崔引旧事,舍此无由。
de fá zhū shā chì tǔ wèi jiā nán xī xiāng zhī dé yǐ làng chuán zhí shì gù yě
这句话大意是:地乏朱砂,赤土为佳,《南西厢》之得以浪传,职是故也。
shǐ de yī rén yān
现代白话:使得一人呢,。
qǐ ér tòng fǎn qí shī
这句话大意是:起而痛反其失,。
bié chū xīn cái
这句话大意是:别出新裁,。
chuàng wèi nán běn
这句话大意是:创为南本,。
shī shí fu zhī yì
这句话大意是:师实甫之意,。
ér bù bì gèng xí qí cí
这句话大意是:而不必更袭其词,。
zǔ hàn qīng zhī xīn
这句话大意是:祖汉卿之心,。
ér bù dú jǐn xù qí hòu
这句话大意是:而不独仅续其后,。
ruò yǔ běi xī xiāng jiǎo shèng zhēng xióng
这句话大意是:若与《北西厢》角胜争雄,。
zé kě wèi nán zhī yòu nán
这句话大意是:则可谓难之又难,。
ruò zhǐ yǔ nán xī xiāng dǔ cháng jiào duǎn
这句话大意是:若止与《南西厢》赌长较短,。
zé yóu kǒng xiè ér bù xiè
这句话大意是:则犹恐屑而不屑。
yǔ suī fá cái qǐng dāng sī rèn jiù jī yǒu xiá dāng jí niān háo
这句话大意是:予虽乏才,请当斯任,救饥有暇,当即拈毫。
nán xī xiāng fān běn jì bù kě wú yǔ yòu yīn cǐ jí bǐ ér yǒu zhì yú běi pí pá yī jù
这句话大意是:《南西厢》翻本既不可无,予又因此及彼,而有志于《北琵琶》一剧。
cài zhōng láng fū fù zhī chuán jì yǐ pí pá dé míng zé pí pá èr zì nǎi yī piān zhī zhǔ ér dāng nián zuò zhě hé yǐ jǐn biāo qí míng bú jiàn niān nòng zhēn shí
现代白话:蔡中郎夫妇之传,既以《琵琶》得名,则“琵琶”二字乃一篇之主,而当年作者凭什么仅标其名,不见拈弄真实?
shǐ zhào wǔ niáng miáo róng zhī hòu guǒ rán shēn bèi pí pá wǎng bié zhāng dà gōng tán chū běi qǔ āi shēng yī dà tào shǐ guān zhě tīng zhě tì sì héng liú qǐ fēi pí pá jì zhōng yī dà chàng shì
这句话大意是:使赵五娘描容之后,果然身背琵琶,往别张大公,弹出北曲哀声一大套,使观者听者涕泗横流,岂非《琵琶记》中一大畅事?
ér dāng nián jiàn bù jí cǐ zhě qǐ yuán rén gè yǒu suǒ cháng gōng nán cí zhě bù shàn zhì běi qǔ yé
这句话大意是:而当年见不及此者,岂元人各有所长,工南词者不善制北曲耶?
shǐ wáng shí fǔ zuò pí pá wú zhī yǔ qiān zǎi hòu zhī li lì wēng bì yǒu tóng xīn yǐ
现代白话:使王实甫作《琵琶》,我知与千载后之李笠翁必有同心了。
yǔ suī fá cái yì bù gǎn bù dàng sī rèn
这句话大意是:予虽乏才,亦不敢不当斯任。
xiàng tián yī zhé fù yōu rén bǔ zé chéng yuán běn zhī bù dǎi cí yǐ fù rù sì juǎn zhī mò shàng sī kuò wèi quán běn yǐ bèi cí rén cǎi zé rú qí kě yòng pǔ wèi xián suǒ xīn shēng ruò shì zé nán xī xiāng běi pí pá èr shū kě yǐ bìng xíng
现代白话:向填一折付优人,补则诚原本之不逮,兹已附入四卷之末,尚思扩为全本,以备词人采择,如其可用,谱为弦索新声,若是,则《南西厢》、《北琵琶》二书能够并行。
suī bù gǎn wàng zhuī zōng qián zhé bìng pèi shí xián dàn néng bǎo yǔ zì shǒu suǒ tián zhū qū rú yǐ jīng xíng shì zhī qián hòu bā zhǒng jí yǐ tián wèi kè zhī nèi wài bā zhǒng hé ér jiào zhī bì yǒu qiǎn shēn shū mì zhī fēn yǐ
现代白话:虽不敢望追踪前哲,并辔时贤,但能保与自手所填诸曲(如已经行世之前后八种,及已填未刻之内外八种)合而较之,必有浅深疏密之分了。
rán zhe cǐ èr shū bì xū dù mén lěi yuè qiè kǒng jī wèi qū rén shì bù yóu wǒ
这句话大意是:然著此二书,必须杜门累月,窃恐饥为驱人,势不由我。
ān dé yǔ zhū yǔ sù zhī tiān wéi shù shí kǒu jiā rén chóu shēng jì hu
这句话大意是:安得雨珠雨粟之天,为数十口家人筹生计吗?
shāng zāi
现代白话:伤啊!
pín yě
这句话大意是:贫也。
kè shǒu cí yùn
这句话大意是:○恪守词韵。
yī chū yòng yī yùn dào dǐ bàn zì bù róng chū rù cǐ wèi dìng gé
这句话大意是:一出用一韵到底,半字不容出入,此为定格。
jiù qǔ yùn zá chū rù wú cháng zhě yīn qí fǎ zhì wèi bèi yuán wú chéng gé kě shǒu bù zú guài yě
这句话大意是:旧曲韵杂出入无常者,因其法制未备,原无成格可守,不足怪也。
jì yǒu zhōng yuán yīn yùn yī shū zé yóu zhěn yù huà dìng cùn bù bù róng yuè yǐ
现代白话:既有《中原音韵》一书,则犹畛域画定,寸步不容越了。
cháng jiàn wén rén zhì qǔ yī zhé zhī zhōng dìng yǒu yī èr chū yùn zhī zì fēi yuē míng zhī gù fàn yǐ ǒu de hǎo jù bù zài yùn zhōng ér yòu bù kěn gē ài gù miǎn qiǎng rù zhī yǐ kuài yī shí zhī mù zhě yě
这句话大意是:常见文人制曲,一折之中,定有一二出韵之字,非曰明知故犯,以偶得好句不在韵中,而又不肯割爱,故勉强入之,以快一时之目者也。
kàng yǒu cái rén chén fú zhōng zhě suǒ zhì wǎn chūn yuán xi zǎi hé èr jù bù shī fú cǎi chún yòng bái miáo dà shì yuán rén hòu jìn
这句话大意是:杭有才人沈孚中者,所制《绾春园》、《息宰河》二剧,不施浮采,纯用白描,大是元人后劲。
yǔ chū yuè shí
这句话大意是:予初阅时,。
bù rěn shì juàn
这句话大意是:不忍释卷,。
jí kǎo qí shēng yùn
这句话大意是:及考其声韵,。
zé yī wú dìng guǐ
这句话大意是:则一无定轨,。
bù wéi ǒu fàn shù xué
这句话大意是:不惟偶犯数学,。
jìng yǐ hán shān huán huan èr yùn
这句话大意是:竟以寒山、桓欢二韵,。
hé wéi yī chù yòng zhī
这句话大意是:合为一处用之,。
yòu yǒu yǐ zhī sī liú wēi yú mó sān yùn bìng yòng zhě
这句话大意是:又有以支思、刘微、鱼模三韵并用者,。
shèn zhì yǐ zhēn wén gēng qīng qīn xún sān yùn
这句话大意是:甚至以真文、庚青、侵寻三韵,。
bù lùn kāi kǒu bì kǒu
这句话大意是:不论开口闭口,。
tóng zuò yī yùn yòng zhě
这句话大意是:同作一韵用者。
cháng yú yòng cái ér duǎn yú zé shù zhì shǐ jiā diào bù chuán shū kě tòng xī
这句话大意是:长于用才而短于择术,致使佳调不传,殊可痛惜!
fu zuò shī tián cí tóng yī lǐ yě
这句话大意是:夫作诗填词同一理也。
wèi yǒu chén xiū wén shī yùn yǐ qián dà tóng xiǎo yì zhī yùn huò kě yè rù shī zhōng
这句话大意是:未有沈休文诗韵以前,大同小异之韵,或可叶入诗中。
jì yǒu cǐ shū jí sān bǎi piān zhī fēng rén fù zuò yì dāng fǔ jiù fàn wéi
这句话大意是:既有此书,即三百篇之风人复作,亦当俯就范围。
lǐ bái shī xiān dù fǔ shī shèng qí cái qǐ chū shěn yuē xià wèi wén yǐ cái sī zòng héng ér yuè chū yùn wài kuàng qí le hu
这句话大意是:李白诗仙,杜甫诗圣,其才岂出沈约下,未闻以才思纵横而跃出韵外,况其了吗?
shè yǒu yī shī yú cǐ yán yán zhōng de zì zì jīng rén ér yǐ yī dōng èr dōng bìng yè huò sān jiāng qī yáng hù shī wú zhī sī xuǎn zhèng zhě bì jiā bìn chù qǐ yǒu yǐ cái gāo jù měi ér pò gé shōu zhī zhě hu
现代白话:设有一诗于此,言言中的,字字惊人,而以一东二冬并叶,或三江七阳互施,我知司选政者,必加摈黜,岂有以才高句美而破格收之者吗?
cí jiā shéng mò zhī zài pǔ yùn èr shū hé pǔ hé yùn fāng kě yán cái bù zé bā dǒu nán kè shēng hé wǔ chē bù dí piàn zhǐ suī duō suī fù yì xī yǐ wéi
这句话大意是:词家绳墨,只在《谱》、《韵》二书,合谱合韵,方可言才,不则八斗难克升合,五车不敌片纸,虽多虽富,亦奚以为?
lǐn zūn qǔ pǔ
这句话大意是:○凛遵曲谱。
qǔ pǔ zhě tián cí zhī fěn běn yóu fù rén cì xiù zhī huā yàng yě miáo yī duo cì yī duo huà yī yè xiù yī yè zhuō zhě bù kě shāo jiǎn qiǎo zhě yì bù néng lüè zēng
这句话大意是:曲谱者,填词之粉本,犹妇人刺绣之花样也,描一朵,刺一朵,画一叶,绣一叶,拙者不可稍减,巧者亦不能略增。
rán huā yàng wú dìng shì jǐn kě rì yì yuè xīn qǔ pǔ zé yù jiù yù jiā shāo shāo qū xīn zé yǐ háo lí zhī chà ér chéng qiān lǐ zhī miù
这句话大意是:然花样无定式,尽可日异月新,曲谱则愈旧愈佳,稍稍趋新,则以毫厘之差而成千里之谬。
qíng shì xīn qí bǎi chū wén zhāng biàn huà wú qióng zǒng bù chū pǔ nèi kān chéng zhī dìng gé
这句话大意是:情事新奇百出,文章变化无穷,总不出谱内刊成之定格。
shì shù fù wén rén ér shǐ yǒu cái bù de zì zhǎn zhě qǔ pǔ shì yě
这句话大意是:是束缚文人而使有才不得自展者,曲谱是也;。
sī hòu cí rén ér shǐ yǒu cái dé yǐ dú zhǎn zhě yì qǔ pǔ shì yě
这句话大意是:私厚词人而使有才得以独展者,亦曲谱是也。
shǐ qū wú dìng pǔ yì kě rì yì yuè xīn zé fán shǔ yān tōng wén yì zhě jiē kě tián cí hé yuán rén wǒ bèi zhī zú zhòng zāi
现代白话:使曲无定谱,亦可日异月新,则凡属淹通文艺者,皆可填词,何元人、我辈之足重啊?
yī yàng huà hú lú yī yǔ jìng shì wèi tián cí ér fā
这句话大意是:“依样画葫芦”一语,竟似为填词而发。
miào zài yī yàng zhī zhōng bié chū hǎo dǎi shāo yǒu yī xiàn zhī chū rù zé hú lú tǐ yàng bù yuán fēi jìn yú fāng zé lèi hū biǎn yǐ
现代白话:妙在依样之中,别出好歹,稍有一线之出入,则葫芦体样不圆,非近于方,则类乎扁了。
hú lú qǐ yì huà zhě zāi
现代白话:葫芦岂易画者啊!
míng cháo sān bǎi nián shàn huà hú lú zhě zhǐ yǒu tāng lín chuān yī rén ér yóu yǒu bìng qí shēng yùn ǒu guāi zì jù duō guǎ zhī bù hé zhě
这句话大意是:明朝三百年,善画葫芦者,止有汤临川一人,而犹有病其声韵偶乖,字句多寡之不合者。
shén yǐ huà hú lú zhī nán ér yí dìng zhī chéng yàng bù kě shàn gǎi yě
现代白话:甚了,画葫芦之难,而一定之成样不可擅改也。
qǔ pǔ wú xīn qǔ pái míng yǒu xīn
这句话大意是:曲谱无新,曲牌名有新。
gài cí rén hào qí shì qiǎo ér yòu bù dé zhǎn qí jì liǎng wú kě nài hé gù yǐ èr qǔ sān qǔ hé wéi yī qǔ róng zhù chéng míng rú jīn suǒ guà wú tóng qīng bēi shǎng fú róng yǐ mǎ dài fēng yún zhī lèi shì yě
这句话大意是:盖词人好奇嗜巧,而又不得展其伎俩,无可奈何,故以二曲三曲合为一曲,熔铸成名,如《金索挂梧桐》、《倾杯赏芙蓉》、《倚马待风云》之类是也。
cǐ jiē lǎo yú cí xué wén rén shàn gē zhě néng zhī bù zé shàng diào bù jiē xià diào tú shòu gē zhě yé yú
这句话大意是:此皆老于词学、文人善歌者能之,不则上调不接下调,徒受歌者揶揄。
rán yīn diào suī xié yì xū wén lǐ guàn tōng shǐ kě chuàn lí shǐ hé
这句话大意是:然音调虽协,亦须文理贯通,始可串离使合。
rú jīn luò suǒ wú tóng shù shì liǎng qū chuàn wèi yī qǔ ér míng yuē jīn suǒ guà wú tóng yǐ jīn suǒ guà shù shì qíng lǐ suǒ yǒu zhī shì yě
这句话大意是:如《金络索》、《梧桐树》是两曲,串为一曲,而名曰《金索挂梧桐》,以金索挂树,是情理所有之事也。
qīng bēi xù yù fú róng shì liǎng qū chuàn wèi yī qǔ ér míng yuē qīng bēi shǎng fú róng qīng bēi jiǔ ér shǎng fú róng suī xì niē chéng yóu kǒu tóu yǔ yě
这句话大意是:《倾杯序》、《玉芙蓉》是两曲,串为一曲,而名曰《倾杯赏芙蓉》,倾杯酒而赏芙蓉,虽系捏成,犹口头语也。
zhù mǎ tīng yī jiāng fēng zhù yún fēi shì sān qǔ chuàn wèi yī qǔ ér míng yuē yǐ mǎ dài fēng yún yǐ mǎ ér dài fēng yún zhī huì cǐ yǔ jí rù shī wén zhōng yì zì chéng jù
这句话大意是:《驻马听》、《一江风》、《驻云飞》是三曲,串为一曲,而名曰《倚马待风云》,倚马而待风云之会,此语即入诗文中,亦自成句。
fán cǐ jiē xì yǒu lún yǒu jí zhī yán suī qiǎo ér bù yàn qí qiǎo
这句话大意是:凡此皆系有伦有脊之言,虽巧而不厌其巧。
jìng yǒu zhǐ gù chuàn hé bù xún wén yì zhī tōng sāi shì lǐ zhī yǒu wú shēng niǔ shù zì zuò qǔ míng zhě shū shī gù míng sī yì zhī tǐ fǎn bù ruò qián rén bù liè míng mù zhǐ yǐ fàn zì jiā zhī
这句话大意是:竟有只顾串合,不询文义之通塞,事理之有无,生扭数字作曲名者,殊失顾名思义之体,反不若前人不列名目,只以“犯”字加之。
rú běn qū jiāng r shuǐ ér chuàn rù èr bié qū zé yuē èr fàn jiāng r shuǐ
这句话大意是:如本曲《江儿水》而串入二别曲,则曰《二犯江儿水》;。
běn qū jí xián bīn ér chuàn rù sān bié qū zé yuē sān fàn jí xián bīn
这句话大意是:本曲《集贤宾》而串入三别曲,则曰《三犯集贤宾》。
yòu yǒu yǐ tān pò èr zì gài zhī zhě rú běn qū cù yù lín běn qū dì jǐn huā ér chuàn rù bié qǔ zé yuē tān pò cù yù lín tān pò dì jǐn huā zhī lèi hé děng hún rán hé děng cáng zhuō
这句话大意是:又有以“摊破”二字概之者,如本曲《簇御林》、本曲《地锦花》而串入别曲,则曰《摊破簇御林》、《摊破地锦花》之类,何等浑然,何等藏拙。
gèng yǒu yǐ shí shù qū chuàn wèi yī qǔ ér biāo yǐ zǒng míng rú liù fàn qīng yīn qī xián guò guān jiǔ huí cháng shí èr fēng zhī lèi gèng jué hún yǎ
这句话大意是:更有以十数曲串为一曲而标以总名,如《六犯清音》、《七贤过关》、《九回肠》、《十二峰》之类,更觉浑雅。
yǔ wèi chuàn jiù zuò xīn zhōng shì tián cí mò zhe
这句话大意是:予谓串旧作新,终是填词末着。
zhǐ qiú wén zì hǎo yīn lǜ zhèng jí pái míng jiù shā zhōng jué xīn qí kě xǐ
这句话大意是:只求文字好,音律正,即牌名旧杀,终觉新奇可喜。
rú yǐ jí xīn jí měi zhī míng ér tián yǐ yōng fǔ guāi zhāng zhī qū shuí qí hǎo zhī
这句话大意是:如以级新极美之名,而填以庸腐乖张之曲,谁其好之?
shàn è zài shí bù zài míng yě
这句话大意是:善恶在实,不在名也。
yú mó dāng fēn
这句话大意是:○鱼模当分。
cí qǔ yùn shū zhǐ kào zhōng yuán yīn yùn yī zhǒng cǐ xì běi yùn fēi nán yùn yě
这句话大意是:词曲韵书,止靠《中原音韵》一种,此系北韵,非南韵也。
shí nián zhī qián wǔ lín chén cì shēng xiān shēng yù bǔ cǐ quē xiàn zuò nán cí yīn yùn yī shū gōng chuí chéng ér fù zhui shū wèi kě xī
这句话大意是:十年之前,武林陈次升先生欲补此缺陷,作《南词音韵》一书,工垂成而复缀,殊为可惜。
yǔ wèi nán yùn shēn miǎo zú nán chéng shū
这句话大意是:予谓南韵深渺,卒难成书。
tián cí zhī jiā jí jiāng zhōng yuán yīn yùn yī shū jiù píng shǎng qù sān yīn zhī zhōng chōu chū rù shēng zì lìng wèi yī shēng sī zhì àn tóu yì kě zàn bèi nán cí zhī yòng
这句话大意是:填词之家即将《中原音韵》一书,就平上去三音之中,抽出入声字,另为一声,私置案头,亦可暂备南词之用。
rán cǐ yóu kě huǎn
这句话大意是:然此犹可缓。
gèng yǒu jí yú cǐ zhě zé yú mó yī yùn duàn yi fēn bié wèi èr
这句话大意是:更有急于此者,则鱼模一韵,断宜分别为二。
yú zhī yǔ mó xiāng qù shén yuǎn bù zhī zhōu dé qīng dāng rì hé gù bǐ ér tóng zhī qǐ fǎng chén xiū wén shī yùn zhī lì yǐ yuán fán sūn sān yùn hé wéi shí sān yuán zhī yī yùn bì yù yú chún zhōng shì zá yǐ cún dà yīn xī shēng zhī yī xiàn yé
现代白话:鱼之与模,相去甚远,不知周德清当日为什么比而同之,岂仿沈休文诗韵之例,以元、繁、孙三韵,合为十三元之一韵,必欲于纯中示杂,以存“大音希声”之一线耶?
wú lùn yī qǔ shù yīn tīng dào xiē jiǎo chù jué qí sǎn màn wú guī jí wǒ fēi zhì zhī àn tóu zì zuò wén zì dú yì jué zì jù áo yá shēng yùn nì ěr
这句话大意是:无论一曲数音,听到歇脚处,觉其散漫无归,即我非置之案头,自作文字读,亦觉字句聱牙,声韵逆耳。
tǎng yǒu cí xué zhuān jiā yù qí wén zì yǔ shēng yīn pì měi zhě dāng lìng yú zì yú ér mó zì mó liǎng bù xiāng hùn sī wèi jí tuǒ
这句话大意是:倘有词学专家,欲其文字与声音媲美者,当令鱼自鱼而模自模,两不相混,斯为极妥。
jí bù néng quán chū jiē fēn huò měi qū gè wèi yī yùn rú qián qū yòng yú zé yòng yú yùn dào dǐ hòu qū yòng mó zé yòng mó yùn dào dǐ yóu zhī yī shī yī yùn hòu bù tóng qián yì jiǎn shǐ kě xíng zhī fǎ yě
这句话大意是:即不能全出皆分,或每曲各为一韵,如前曲用鱼,则用鱼韵到底,后曲用模,则用模韵到底,犹之一诗一韵,后不同前,亦简使可行之法也。
zì yú jiàn tuī zhī zuò shī yòng yùn yì dāng fǎng cǐ
这句话大意是:自愚见推之,作诗用韵,亦当仿此。
lìng chāo yuán zì yī yùn qū bié wèi sān niān de shí sān yuán zhě shǒu jù yòng yuán zé yòng yuán yùn dào dǐ fán shè fán sūn èr yùn zhě wù yòng niān de fán sūn zhě yì rán
这句话大意是:另钞元字一韵,区别为三,拈得十三元者,首句用元,则用元韵到底,凡涉繁、孙二韵者勿用,拈得繁、孙者亦然。
chū yùn zé fàn shī jiā zhī jì wèi yǒu yǐ yòng yùn tài yán ér fǎn lái zhǐ zhé zhě yě
这句话大意是:出韵则犯诗家之忌,未有以用韵太严而反来指谪者也。
lián jiān yi bì
这句话大意是:○廉监宜避。
qīn xún jiān xián lián xiān sān yùn tóng shǔ bì kǒu zhī yīn ér qīn xún yī yùn jiào zhī jiān xián lián xiān dú jué shāo yì
这句话大意是:侵寻、监咸、廉纤三韵,同属闭口之音,而侵寻一韵,较之监咸、廉纤,独觉稍异。
měi zhì shōu yīn chù qīn xún bì kǒu ér qí yīn yóu dài qīng liàng zhì jiān xián lián xiān èr yùn zé wēi yǒu bù tóng
这句话大意是:每至收音处,侵寻闭口,而其音犹带清亮,至监咸、廉纤二韵,则微有不同。
cǐ èr yùn zhě yǐ zuò jí bǎn xiǎo qǔ zé kě ruò tián yōu yáng dà tào zhī cí zé yi bì zhī
这句话大意是:此二韵者,以作急板小曲则可,若填悠扬大套之词,则宜避之。
xi xiāng bù niàn fǎ huá jīng bù lǐ liáng wáng qiǎn yī zhé yòng zhī zhě yǐ chū huì míng kǒu zhōng shēng kǒu qià xiāng hé ěr
这句话大意是:《西厢》“不念《法华经》,不理《梁王忏》”一折用之者,以出惠明口中,声口恰相合耳。
cǐ èr yùn yi bì zhě bù zhǐ dān wèi shēng yīn yǐ qí yī yùn zhī zhōng kě yòng zhě bù guò shù zì yú jiē xiǎn pì jiān shēng bèi ér bù yòng zhě yě
这句话大意是:此二韵宜避者,不止单为声音,以其一韵之中,可用者不过数字,余皆险僻艰生,备而不用者也。
ruò huì míng qǔ zhōng zhī shou zǎn zì chān zì tán zì zàn zì xiàn zì zhàn zì fēng shān zì
这句话大意是:若惠明曲中之“扌昝”字、“搀”字、“覃”字、《赞”字、“馅”字、“蘸”字、“风彡”字,。
wéi huì míng kě yòng
这句话大意是:惟惠明可用,。
yì wéi cái dà rú tiān zhī wáng shí fǔ néng yòng
这句话大意是:亦惟才大如天之王实甫能用,。
yǐ dì èr rén zuò xi xiāng
这句话大意是:以第二人作《西厢》,。
jí bù gǎn yòng cǐ xiǎn yùn yǐ
现代白话:即不敢用此险韵了。
chū xué tián cí zhě bù zhī měi yú yī zhé kāi shǒu chù wù yòng cǐ yùn zhì lèi quán piān wú hǎo jù
这句话大意是:初学填词者不知,每于一折开手处,误用此韵,致累全篇无好句;。
yòu yǒu zuò bù zhōng piān qì qù cǐ yùn ér lìng zuò zhě shī jì fáng shí
这句话大意是:又有作不终篇,弃去此韵而另作者,失计妨时。
gù yòng yùn bù kě bù zé
这句话大意是:故用韵不可不择。
niù jù nán hǎo
这句话大意是:○拗句难好。
yīn lǜ zhī nán bù nán yú kēng qiāng shùn kǒu zhī wén ér nán yú jué jiàng áo yá zhī jù
这句话大意是:音律之难,不难于铿锵顺口之文,而难于倔强聱牙之句。
kēng qiāng shùn kǒu zhě rú cǐ zì shēng yùn bù hé suí qǔ yī zì huàn zhī zòng héng shùn nì jiē kě chéng wén hé nán yī shí shù qū
这句话大意是:铿锵顺口者,如此字声韵不合,随取一字换之,纵横顺逆,皆可成文,何难一时数曲。
zhì yú jué jiàng áo yá zhī jù jí bù jū yīn lǜ rèn yì huī xiě shàng nán jiàn cái kuàng yǒu qīng zhuó yīn yáng jí míng yòng yùn àn yòng yùn yòu duàn duàn bù yí yòng yùn zhī chéng gé sǐ sǐ xiàn zài qí zhōng hu
这句话大意是:至于倔强聱牙之句,即不拘音律,任意挥写,尚难见才,况有清浊阴阳,及明用韵,暗用韵,又断断不宜用韵之成格,死死限在其中吗?
cí míng zhī zuì yì tián zhě rú zào luó páo zuì fú guī jiě sān chéng bù bù jiāo yuán lín hǎo jiāng r shuǐ děng qū
这句话大意是:词名之最易填者,如《皂罗袍》、《醉扶归》、《解三酲》、《步步娇》、《园林好》、《江儿水》等曲。
yùn jiǎo suī duō zì jù suī yǒu cháng duǎn rán dú zhě shùn kǒu zuò zhě zì néng suí bǐ jí yǒu yī èr jù yi zuò niù tǐ yì rú shī nèi zhī gǔ fēng wú cái zhě chù cǐ yì néng miǎn lì jiàn cái
这句话大意是:韵脚虽多,字句虽有长短,然读者顺口,作者自能随笔,即有一二句宜作拗体,亦如诗内之古风,无才者处此,亦能勉力见才。
zhì rú xiǎo táo hóng xià shān hǔ děng qū zé yǒu zuì nán xià bǐ zhī jù yǐ
现代白话:至如《小桃红》、《下山虎》等曲,则有最难下笔之句了。
yōu guī jì
这句话大意是:《幽闺记。
xiǎo táo hóng zhī zhōng duàn yún qīng qīng jiāng xiù r xiān lù chūn xiān zhǎn r niān dī jiāo miàn yě
这句话大意是:小桃红》之中段云:“轻轻将袖儿掀,露春纤,盏儿拈,低娇面也。
měi jù zhǐ sān zì mò zì xié yùn ér měi jù zhī dì èr zì yòu duàn gāi yòng píng bù kě fàn zè
这句话大意是:”每句只三字,末字叶韵,而每句之第二字,又断该用平,不可犯仄。
cǐ děng chù shì nán ér shàng wèi jǐn nán
这句话大意是:此等处,似难而尚未尽难。
qí xià shān hǔ yún dà rén jiā tǐ miàn wěi shí duō bān yǒu yǎn hé zēng jiàn
这句话大意是:其《下山虎》云:“大人家体面,委实多般,有眼何曾见!
lǎn néng xiàng qián nòng zhǎn chuán bēi nèn bān miǎn tiǎn
这句话大意是:懒能向前,弄盏传杯,恁般腼腆。
zhè lǐ xīn rén tè shā qián dài tuī zěn dì zhǎn
这句话大意是:这里新人忒杀虔,待推怎地展?
zhǔ hūn rén bú jiàn lián pèi hé fū qī shì shì fēi ǒu rán
这句话大意是:主婚人,不见怜,配合夫妻,事事非偶然。
hào wù yīn yuán zǒng zài tiān
这句话大意是:好恶姻缘总在天。
zhǐ xū lǎn néng xiàng qián dài tuī zěn dì zhǎn shì fēi ǒu rán zhī sān jù biàn néng jiǎo duàn cí cháng
这句话大意是:”只须“懒能向前”、“待推怎地展”、“事非偶然”之三句,便能搅断词肠。
lǎn néng xiàng qián shì fēi ǒu rán èr jù měi jù sì zì liǎng píng liǎng zè mò zì xié yùn
这句话大意是:“懒能向前”、“事非偶然”二句,每句四字,两平两仄,末字叶韵。
dài tuī zěn dì zhǎn yī jù wǔ zì mò zì xié yùn wǔ zì zhī zhōng píng jū qí yī zè jū qí sì
这句话大意是:“待推怎地展”一句五字,末字叶韵,五字之中,平居其一,仄居其四。
cǐ děng niù jù rú hé cuò shǒu
这句话大意是:此等拗句,如何措手?
nán qǔ zhōng cǐ lèi jí duō qí nán yǒu shí bèi yú cǐ zhě ruò zhú gè pái míng yuán yǐn zé bù shèng qí fán ér guān zhě yàn yǐ
现代白话:南曲中此类极多,其难有十倍于此者,若逐个牌名援引,则不胜其繁,而观者厌了;。
bù yǐn yī èr chù dìng qí nán yì rén yòu wèi bì jǐn xiǎo
这句话大意是:不引一二处定其难易,人又未必尽晓;。
cí zhǐ suí niān jiù shī yī jù diān dǎo shēng yùn yǐ yù zhī
这句话大意是:兹只随拈旧诗一句,颠倒声韵以喻之。
rú yún dàn fēng qīng jìn wǔ tiān cǐ děng jù fǎ zì rán róng yì jiàn hǎo ruò biàn wéi fēng qīng yún dàn jìn wǔ tiān zé suī yǒu hǎo jù bù duó mù yǐ
现代白话:如“云淡风轻近午天”,此等句法,自然容易见好,若变为“风轻云淡近午天”,则虽有好句,不夺目了。
kuàng fēng qīng yún dàn jìn wǔ tiān qī zì zhī zhōng wèi bì yán yán hé lǜ huò shì yīn yáng xiāng zuǒ huò shì píng zè shàng guāi bì xū zài yì shù zì shǐ néng hé pāi
这句话大意是:况“风轻云淡近午天”七字之中,未必言言合律,或是阴阳相左,或是平仄尚乖,必须再易数字,始能合拍。
huò gǎi wéi fēng qīng yún dàn wǔ jìn tiān huò yòu gǎi wéi fēng qīng wǔ jìn yún dàn tiān cǐ děng jù fǎ kuí zhī yīn lǜ zé huò xié yǐ ruò yǐ wén lǐ shéng zhī shàng dé míng wèi cí qǔ hu
现代白话:或改为“风轻云淡午近天”,或又改为“风轻午近云淡天”,此等句法,揆之音律则或谐了,若以文理绳之,尚得名为词曲吗?
hǎi nèi guān zhě kěn yuē cǐ jù wèi yīn lǜ suǒ xiàn zì nán qiú gōng gū wèi tǐ tiē rén qíng zhī shàn niàn ér shù zhī hu
这句话大意是:海内观者,肯曰此句为音律所限,自难求工,姑为体贴人情之善念而恕之吗?
yuē bù néng yě
这句话大意是:曰:不能也。
jì yuē bù néng zé zuò zhě jiāng shān qù cǐ jù ér bù zuò hu
这句话大意是:既曰不能,则作者将删去此句而不作吗?
yì zì chuàng yī gé ér chàng wǒ suǒ yù yán hu
这句话大意是:抑自创一格而畅我所欲言吗?
yuē yì bù néng yě
这句话大意是:曰:亦不能也。
rán zé gōng cǐ dào zhě yì shén nán yǐ
现代白话:然则攻此道者,亦甚难了!
biàn nán chéng yì qí dào hé jū
这句话大意是:变难成易,其道何居?
yuē yǒu yī fāng biàn fǎ mén cí rén huò yǒu xíng zhī zhě wèi bì jǐn yǒu zhī zhī zhě
这句话大意是:曰:有一方便法门,词人或有行之者,未必尽有知之者。
xíng zhī zhě ǒu rán hé pāi rú lù féng gù rén chū zhī bù yì fēi wǒ zhī qí zài lù ér wǎng tóu zhī yě
这句话大意是:行之者偶然合拍,如路逢故人,出之不意,非我知其在路而往投之也。
fán zuò jué jiàng áo yá zhī jù bù hé zì zào xīn yán zhǐ dāng yǐn yòng chéng yǔ
这句话大意是:凡作倔强聱牙之句,不合自造新言,只当引用成语。
chéng yǔ zài rén kǒu tóu jí shāo gèng shù zì lüè biàn shēng yīn niàn lái yì jué shùn kǒu
这句话大意是:成语在人口头,即稍更数字,略变声音,念来亦觉顺口。
xīn zào zhī jù yī zì áo yá fēi zhǐ niàn bù shùn kǒu qiě lìng rén bù jiě qí yì
这句话大意是:新造之句,一字聱牙,非止念不顺口,且令人不解其意。
jīn yì suí niān yī èr jù shì zhī
这句话大意是:今亦随拈一二句试之。
rú chái mǐ yóu yán jiàng cù chá kǒu tóu yǔ yě shì biàn wéi yóu yán chái mǐ jiàng cù chá huò zài biàn wéi jiàng cù yóu yán chái mǐ chá wèi yǒu bù míng qí yì bù biàn qí shēng zhě
这句话大意是:如“柴米油盐酱醋茶”,口头语也,试变为“油盐柴米酱醋茶”,或再变为“酱醋油盐柴米茶”,未有不明其义,不辨其声者。
dōng biān rì chū xī biān yǔ dào shì wú qíng què yǒu qíng kǒu tóu yǔ yě shì jiāng shàng jù biàn wéi rì chū dōng biān xī biān yǔ xià jù biàn wéi dào shì yǒu qíng què wú qíng yì wèi yǒu bù míng qí yì bù biàn qí shēng yīn
这句话大意是:“东边日出西边雨,道是无情却有情”,口头语也,试将上句变为“日出东边西边雨”,下句变为“道是有情却无情”,亦未有不明其义,不辨其声音。
ruò shǐ xīn zào zhī yán ér zuò cǐ děng niù jù zé jǐ yǔ hǎi wài fāng yán wú bié bì jīng chóng yì ér hòu zhī zhī yǐ
现代白话:若使新造之言而作此等拗句,则几与海外方言无别,必经重译而后知之了。
jí qǔ qián yǐn yōu guī zhī èr jù dìng qí gōng zhuō
这句话大意是:即取前引《幽闺》之二句,定其工拙。
lǎn néng xiàng qián shì fēi ǒu rán èr jù jiē niù tǐ yě
这句话大意是:“懒能向前”、“事非偶然”二句,皆拗体也。
lǎn néng xiàng qián yī jù xì zuò zhě xīn gòu cǐ jù biàn jué shēng sè dú bù shùn kǒu
这句话大意是:“懒能向前”一句,系作者新构,此句便觉生涩,读不顺口。
shì fēi ǒu rán yī jù xì jiā cháng sú yǔ cǐ jù biàn jué zì rán dú zhī liū liàng qǐ fēi yòng chéng yǔ yì gōng zuò xīn jù nán hǎo zhī yàn hu
这句话大意是:“事非偶然”一句,系家常俗语,此句便觉自然,读之溜亮,岂非用成语易工,作新句难好之验吗?
yǔ zuò chuán qí shù shí zhǒng suǒ wèi sān zhé gōng wéi liáng yī cǐ shé gōng yǔ yě
这句话大意是:予作传奇数十种,所谓“三折肱为良医”,此折肱语也。
yīn mì zhī yīn jǐn qīng gān gé
这句话大意是:因觅知音,尽倾肝膈。
kǒng zǐ yún yì zhě sān yǒu yǒu zhí you liàng you duō wén
这句话大意是:孔子云:“益者三友:友直,友谅,友多闻。
duō wén wú bù gǎn jū jǐn zì hū wèi zhí liàng
现代白话:”多闻,我不敢居,谨自呼为直谅。
hé yùn yì zhòng
这句话大意是:○合韵易重。
jù mò yī zì zhī dāng yè zhě míng wéi yùn jiǎo
这句话大意是:句末一字之当叶者,名为韵脚。
yī qǔ zhī zhōng yǒu jǐ yùn jiǎo qián hòu gè bié bù kě fàn zhòng
这句话大意是:一曲之中,有几韵脚,前后各别,不可犯重。
cǐ lǐ shuí bù zhī zhī
这句话大意是:此理谁不知之?
shuí qí fàn zhī
这句话大意是:谁其犯之?
suǒ bù jìn zhī ér yì fàn zhě wéi yǒu hé qián shù jù
这句话大意是:所不尽知而易犯者,惟有“合前”数句。
cí qǐng xiān yán hé qián zhī gù
这句话大意是:兹请先言合前之故。
tóng yī pái míng ér wéi shù qū zhě zhǐ yú shǒu zhǐ liè míng qí hòu zài nán qǔ zé yuē qián qiāng zài běi qǔ zé yuē me piān yóu shī tí zhī yǒu qí èr qí sān qí sì yě
这句话大意是:同一牌名而为数曲者,止于首只列名其后,在南曲则曰“前腔”,在北曲则曰“么篇”,犹诗题之有其二、其三、其四也。
mò hòu shù yǔ zài qián hòu gè bié zhě yǒu qián hòu xiāng tóng bù fù lìng zuò míng wéi hé qián zhě
这句话大意是:末后数语,在前后各别者,有前后相同,不复另作,名为“合前”者。
cǐ suī cí rén duǒ lǎn fǎ rán fù zhī yōu rén shí yǒu èr biàn
这句话大意是:此虽词人躲懒法,然付之优人,实有二便;。
chū xué zhī shí shǎo dú shù jù xīn cí shěng fèi jǐ fān jì yì yī biàn yě
这句话大意是:初学之时,少读数句新词,省费几番记忆,一便也;。
dēng chǎng zhī jì qián qū gè rén fēn chàng hé qián zhī qū bì tōng chǎng hé chàng jì shěng jīng shén yòu bù jì mò èr biàn yě
这句话大意是:登场之际,前曲各人分唱,合前之曲必通场合唱,既省精神,又不寂寞,二便也。
rán hé qián zhī yùn jiǎo zuì yì fàn zhòng
这句话大意是:然合前之韵脚最易犯重。
hé yě
这句话大意是:何也?
dà fán zuò shǒu qū
这句话大意是:大凡作首曲,。
zé zhī chá yùn
这句话大意是:则知查韵,。
yòng guò zhī zì bù kěn fù yòng
这句话大意是:用过之字不肯复用,。
dài zuò dào dì èr sān qǔ
这句话大意是:迨做到第二、三曲,。
zé zhǐ tú shěng lì
这句话大意是:则止图省力,。
dàn zuò qián cí
这句话大意是:但做前词,。
bù gù hòu yǔ
这句话大意是:不顾后语,。
zhì hé qián shù jù yú dù wài
这句话大意是:置合前数句于度外,。
wèi qián qū yǐ yǒu
这句话大意是:谓前曲已有,。
bù bì fèi xīn
这句话大意是:不必费心,。
ér wū zhī cǐ shù jù zhī yùn jiǎo zài qián qū zé yǔ yǔ gè bié
这句话大意是:而乌知此数句之韵脚在前曲则语语各别,。
còu rù cǐ qū
这句话大意是:凑入此曲,。
yān zhī bù yǒu ǒu hé zhě hu
现代白话:呢知不有偶合者吗?
gù zuò qián qiāng zhī qū ér yǒu hé qián zhī jù zhě bì jiāng mò hòu shù jù zhī yùn jiǎo jǐn jì zài xīn bù kě fù yòng
这句话大意是:故作前腔之曲,而有合前之句者,必将末后数句之韵脚紧记在心,不可复用;。
zuò wán zhī hòu yòu bì zài chá shǐ néng bù fàn cǐ bìng
这句话大意是:作完之后,又必再查,始能不犯此病。
cǐ jiù yùn jiǎo ér yán yě
这句话大意是:此就韵脚而言也。
yùn jiǎo fàn zhòng yóu shì xiǎo bìng gèng yǒu dà yú cǐ zhě zé zài cí yì yú rén bù xiāng hé
这句话大意是:韵脚犯重,犹是小病,更有大于此者,则在词意与人不相合。
hé yě
这句话大意是:何也?
hé qián zhī qū jì shǐ tóng chàng zé cǐ shù jù zhī cí yì bì yǒu tóng qíng
这句话大意是:合前之曲既使同唱,则此数句之词意必有同情。
rú shēng dàn jìng chǒu sì rén zài chǎng shēng dàn zhī yì rú shì jìng chǒu zhī yì yì rú shì jí kě wèi zhī tóng shí jí kě shǐ zhī tóng chàng
这句话大意是:如生旦净丑四人在场,生旦之意如是,净丑之意亦如是,即可谓之同时,即可使之同唱;。
ruò shēng dàn rú shì jìng chǒu wèi jǐn rú shì zé liǎng qíng bù yī yǐ wú tóng chàng zhī lǐ
这句话大意是:若生旦如是,净丑未尽如是,则两情不一,已无同唱之理;。
kuàng yǒu shēng dàn rú shì jìng chǒu bì bù rú shì zé qǐ yǒu xiāng fǎn zhī qū ér tóng chàng zhě hu
这句话大意是:况有生旦如是,净丑必不如是,则岂有相反之曲而同唱者吗?
cǐ děng guān qiào ruò bù jīng rén dào pò zé tián cí zhī jiā jì gù yīn yáng píng zè yòu diào jiǎo zhēng gōng shāng xīn xù wàn duān qǐ néng fù chóu jí cǐ
这句话大意是:此等关窍,若不经人道破,则填词之家既顾阴阳平仄,又调角徵宫商,心绪万端,岂能复筹及此?
yǔ zuò shì biān qí yú cí xué zhī jīng wēi zé wàn bù dé yī rú cǐ děng cū qiǎn zhī lùn zé kě wèi zhī wú bù yán yán wú bù jìn zhě yǐ
现代白话:予作是编,其于词学之精微,则万不得一,如此等粗浅之论,则可谓知无不言,言无不尽者了。
hòu lái zuò zhě dāng xī yǔ yī zì mìng yuē cí nú yǐ qí wèi qiān gǔ cí rén cháng xiào jì gāng bēn zǒu zhī lì yě
这句话大意是:后来作者,当锡予一字,命曰“词奴”,以其为千古词人,尝效纪纲奔走之力也。
shèn yòng shǎng shēng
这句话大意是:○慎用上声。
píng shǎng qù rù sì shēng wéi shǎng shēng yī yīn zuì bié
这句话大意是:平上去入四声,惟上声一音最别。
yòng zhī cí qǔ jiào tā yīn dú dī yòng zhī bīn bái yòu jiào tā yīn dú gāo
这句话大意是:用之词曲,较他音独低,用之宾白,又较他音独高。
tián cí zhě měi yòng cǐ shēng zuì yi zhēn zhuó
这句话大意是:填词者每用此声,最宜斟酌。
cǐ shēng lì yú yōu jìng zhī cí bù lì yú fā yáng zhī qū
这句话大意是:此声利于幽静之词,不利于发扬之曲;。
jí yōu jìng zhī cí yì yi ǒu yòng jiān yòng qiè jì yī jù zhī zhōng lián yòng èr sān sì zì
这句话大意是:即幽静之词,亦宜偶用、间用,切忌一句之中连用二三四字。
gài qū dào shǎng shēng zì bù qiú dī ér zì dī bù dī zé cǐ zì chàng bù chū kǒu
这句话大意是:盖曲到上声字,不求低而自低,不低则此字唱不出口。
rú shí shù xué gāo ér hū yǒu yī zì zhī dī yì jué yì yáng yǒu zhì
这句话大意是:如十数学高而忽有一字之低,亦觉抑扬有致;。
ruò chóng fù shù zì jiē dī zé bù tè wú yīn qiě wú qū yǐ
现代白话:若重复数字皆低,则不特无音,且无曲了。
zhì yú fā yáng zhī qū měi dào chī jǐn guān tóu jí dāng yòng yīn zì ér yì yǐ yáng zì shàng bù fā diào kuàng wéi shàng shēng zhī jí xì zhě hu
这句话大意是:至于发扬之曲,每到吃紧关头,即当用阴字,而易以阳字尚不发调,况为上声之极细者吗?
yǔ cháng wèi wù yǒu cí xióng zì yì yǒu cí xióng
这句话大意是:予尝谓物有雌雄,字亦有雌雄。
píng qù rù sān shēng yǐ jí yīn zì nǎi zì yǔ shēng zhī xióng fēi zhě yě
这句话大意是:平去入三声以及阴字,乃字与声之雄飞者也;。
shǎng shēng yǔ yáng zì nǎi zì yǔ shēng zhī cí fú zhě yě
这句话大意是:上声与阳字,乃字与声之雌伏者也。
cǐ lǐ bù míng nán yú zhì qǔ
这句话大意是:此理不明,难于制曲。
chū xué tián cí zhě měi fàn yì yáng dào zhì zhī bìng qí gù hé jū
这句话大意是:初学填词者,每犯抑扬倒置之病,其故何居?
zhèng wéi shàng shēng zhī zì rù qū dī ér rù bái fǎn gāo ěr
这句话大意是:正为上声之字入曲低,而入白反高耳。
cí rén zhī néng dù qǔ zhě shì jiān pō shǎo
这句话大意是:词人之能度曲者,世间颇少。
qí wò guǎn niǎn zī zhī jì dà yuē kǒu nà yín é jiē tóng shuō huà měi féng cǐ zì jí zuò gāo shēng
这句话大意是:其握管捻髭之际,大约口呐吟哦,皆同说话,每逢此字,即作高声;。
qiě shǎng shēng zhī zì chū kǒu zuì gāo rù ěr jí qīng yīn qí gāo ér qiě qīng qīng ér qiě liàng zì rán dé yì jí shū
这句话大意是:且上声之字出口最高,入耳极清,因其高而且清,清而且亮,自然得意疾书。
shú zhī chàng qǔ zhī dào yǔ cǐ xiāng fǎn niàn lái gāo zhě chàng chū fǎn shì cǐ wén miào qū lì yú àn tóu ér bù lì yú chǎng shàng zhī tōng bìng yě
这句话大意是:孰知唱曲之道与此相反,念来高者,唱出反氏,此文妙曲利于案头,而不利于场上之通病也。
fēi lì wēng wèi qiān gǔ chī rén bù fēn yī háo rén wǒ bù liú yì diǎn zhā zǐ zhě shú kěn jǐn chū jiā sī dǐ yùn yǐ bó kāng kǎi hǎo yì zhī xū míng hu
这句话大意是:非笠翁为千古痴人,不分一毫人我,不留一点渣滓者,孰肯尽出家私底蕴,以博慷慨好义之虚名吗?
shǎo tián rù yùn
这句话大意是:○少填入韵。
rù shēng yùn jiǎo yí yú běi ér bù yí yú nán
这句话大意是:入声韵脚,宜于北而不宜于南。
yǐ yùn jiǎo yī zì zhī yīn jiào tā zì gèng xū míng liàng běi qǔ zhǐ yǒu sān shēng yǒu píng shǎng qù ér wú rù yòng rù shēng zì zuò yùn jiǎo yǔ yòng tā shēng wú yì yě
这句话大意是:以韵脚一字之音,较他字更须明亮,北曲止有三声,有平上去而无入,用入声字作韵脚,与用他声无异也。
nán qǔ sì shēng jù bèi yù rù shēng zhī zì dìng yi chàng zuò rù shēng shāo lèi sān yīn jí tóng běi diào yǐ yǐ běi yīn chàng nán qǔ kě hu
现代白话:南曲四声俱备,遇入声之字,定宜唱作入声,稍类三音,即同北调了,以北音唱南曲可吗?
yǔ měi yǐ rù yùn zuò nán cí suí kǒu niàn lái jiē shì běi diào shì yǐ zhī zhī
这句话大意是:予每以入韵作南词,随口念来,皆似北调,是以知之。
ruò tián běi qǔ zé mò miào yú cǐ yī yòng rù shēng jí shì tiān rán běi diào
这句话大意是:若填北曲,则莫妙于此,一用入声,即是天然北调。
rán rù shēng yùn jiǎo zuì yì jiàn cái ér yòu zuì nán cáng zhuō
这句话大意是:然入声韵脚,最易见才,而又最难藏拙。
gōng yú rù yùn jí shì cí tán jì jiǔ
这句话大意是:工于入韵,即是词坛祭酒。
yǐ rù yùn zhī zì yǎ xùn zì rán zhě shǎo cū sú jué jiàng zhě duō
这句话大意是:以入韵之字,雅驯自然者少,粗俗倔强者多。
tián cí lǎo shǒu yòng guàn cǐ děng zì yàng shǐ néng diǎn tiě chéng jīn
这句话大意是:填词老手,用惯此等字样,始能点铁成金。
qiǎn hu cǐ zhě yùn yòng bù lái róng zhù bù chū fēi shī zhī tài shēng zé shī zhī tài bǐ
这句话大意是:浅乎此者,运用不来,熔铸不出,非失之太生,则失之太鄙。
dàn yǐ xi xiāng pí pá èr jù jiào qí duǎn cháng
这句话大意是:但以《西厢》、《琵琶》二剧较其短长。
zuò xi xiāng zhě gōng yú běi diào yòng rù yùn shì qí suǒ zhǎng
这句话大意是:作《西厢》者,工于北调,用入韵是其所长。
rú nào huì qǔ zhōng èr yuè chūn léi xiǎng diàn jiǎo zǎo chéng jiù le yōu qī mì yuē nèi xìng ér cōng míng guān shì cái xué
这句话大意是:如《闹会》曲中“二月春雷响殿角”,“早成就了幽期密约”,“内性儿聪明,冠世才学。
niǔ niē zhe shēn zi bǎi bān zuò zuò
这句话大意是:扭捏着身子,百般做作。
jiǎo zì yuē zì xué zì zuò zì hé děng yǎ xùn
这句话大意是:”“角”字,“约”字,“学”字,“作”字,何等雅驯!
hé děng zì rán
这句话大意是:何等自然!
pí pá gōng yú nán qǔ yòng rù yùn shì qí suǒ duǎn
这句话大意是:《琵琶》工于南曲,用入韵是其所短。
rú miáo róng qǔ zhōng liǎng chù kān bēi wàn chóu zěn mō
这句话大意是:如《描容》曲中“两处堪悲,万愁怎摸?
chóu shì hé wù ér kě mō hu
这句话大意是:”愁是何物,而可摸吗?
rù shēng yùn jiǎo yi běi bù yí nán zhī lùn gài wèi chū xué zhě shè jiǔ yú jīng dào ér de sān mèi zhě zé zuǒ zhī yòu zhī wú bù yi zhī yǐ
现代白话:入声韵脚宜北不宜南之论,盖为初学者设,久于经道而得三昧者,则左之右之,无不宜之了。
bié jiě wù tóu
这句话大意是:○别解务头。
tián cí zhě bì jiǎng wù tóu rán wù tóu èr zì qiān gǔ nán míng
这句话大意是:填词者必讲“务头”,然务头二字,千古难明。
xiào yú pǔ zhōng zài wù tóu yī juàn qián hòu lú liè qǐ zhǐ wàn yán jiū jìng wù tóu èr zì wèi jīng shuō míng bù zhī hé wù
这句话大意是:《啸余谱》中载《务头》一卷,前后胪列,岂止万言,究竟务头二字,未经说明,不知何物。
zhǐ yú juǎn wěi kāi liè zhū jiù qǔ yǐ wéi tǐ yàng yán mǒu qǔ zhōng dì jǐ jù shì wù tóu qí jiān yīn yáng bù kě hùn yòng qù shàng shǎng qù děng zì bù kě hùn shī
这句话大意是:止于卷尾开列诸旧曲,以为体样,言某曲中第几句是务头,其间阴阳不可混用,去上、上去等字,不可混施。
ruò jī cǐ qiú zhī zé chú què cǐ jù zhī wài qí píng zè yīn yáng jiē kě hùn yòng hùn shī ér bù lùn yǐ
现代白话:若迹此求之,则除却此句之外,其平仄阴阳,皆可混用混施而不论了。
yòu yún mǒu jù shì wù tóu kě shī jùn yǔ yú qí shàng
这句话大意是:又云某句是务头,可施俊语于其上。
ruò shì zé yī qǔ zhī zhōng zhǐ gāi yòng yī jùn yǔ qí yú zì jù jiē kě liáo cǎo tú yā ér bù bì jì qí gōng zhuō yǐ
现代白话:若是,则一曲之中,止该用一俊语,其余字句皆可潦草涂鸦,而不必计其工拙了。
yǔ wèi lì yán zhī rén yǔ dāng quán bǐng zhóu zhě wú yì
这句话大意是:予谓立言之人,与当权秉轴者无异。
zhèng lìng zhī chū guān hū cóng wéi duàn duàn kě cóng ér hòu shǐ mín cóng zhī shāo bèi yú cǐ zhě jí zài dāng wéi zhī liè
这句话大意是:政令之出,关乎从违,断断可从,而后使民从之,稍背于此者,即在当违之列。
záo záo néng xìn shǐ kě fā lìng cuò cí yòu xū yán zhī jí míng lùn zhī jí chàng shǐ rén yī mù liǎo rán
这句话大意是:凿凿能信,始可发令,措词又须言之极明,论之极畅,使人一目了然。
jīn dān tí mǒu jù wèi wù tóu wèi yīn yáng píng zè duàn yi jiā yán jùn yǔ kě shī yú shàng
这句话大意是:今单提某句为务头,谓阴阳平仄,断宜加严,俊语可施于上。
cǐ yán wèi cháng bú shì qí rú jǔ yī fèi bǎi dāng cóng zhě guǎ dāng wéi zhě zhòng shì wǒ yù jiā yán ér tiān xià zhī fǎ lǜ fǎn cóng cǐ ér kuān yǐ
现代白话:此言未尝不是,其如举一废百,当从者寡,当违者众,是我欲加严,而天下之法律反从此而宽了。
kuàng yòu niè rú qí cí tūn duō tǔ shǎo hé suǒ qǔ yì ér chēng wéi wù tóu jué wú yī zì zhī quán shì
这句话大意是:况又嗫嚅其词,吞多吐少,何所取义而称为务头,绝无一字之诠释。
rán zé hú lú tí sān zì hé yǐ fú tiān xià
现代白话:然则“葫芦提”三字,凭什么服天下?
wú kǒng hú yí zhě dú zhī yù zhòng qí hú yí míng liǎo zhě guān zhī dùn sàng qí míng liǎo fēi lì yán zhī shàn cè yě
现代白话:我恐狐疑者读之,愈重其狐疑,明了者观之,顿丧其明了,非立言之善策也。
yǔ wèi wù tóu èr zì jì rán bù dé qí jiě zhǐ dāng yǐ bù jiě jiě zhī
这句话大意是:予谓务头二字,既然不得其解,只当以不解解之。
qǔ zhōng yǒu wù tóu yóu qí zhōng yǒu yǎn yǒu cǐ zé huó wú cǐ zé sǐ
这句话大意是:曲中有务头,犹棋中有眼,有此则活,无此则死。
jìn bù kě zhàn tuì bù kě shǒu zhě wú yǎn zhī qí sǐ qí yě
这句话大意是:进不可战,退不可守者,无眼之棋,死棋也;。
kàn bù dòng qíng chàng bù fā diào zhě wú wù tóu zhī qū sǐ qū yě
这句话大意是:看不动情,唱不发调者,无务头之曲,死曲也。
yī qǔ yǒu yī qǔ zhī wù tóu yī jù yǒu yī jù zhī wù tóu
这句话大意是:一曲有一曲之务头,一句有一句之务头。
zì bù áo yá yīn bù fàn diào yī qǔ zhōng de cǐ yī jù jí shǐ quán qū jiē líng yī jù zhōng de cǐ yī èr zì jí shǐ quán jù jiē jiàn zhě wù tóu yě
这句话大意是:字不聱牙,音不泛调,一曲中得此一句,即使全曲皆灵,一句中得此一二字,即使全句皆健者,务头也。
yóu cǐ tuī zhī zé bù tè qū yǒu wù tóu shī cí gē fù yǐ jí jǔ zǐ yè wú yī bù yǒu wù tóu yǐ
现代白话:由此推之,则不特曲有务头,诗词歌赋以及举子业,无一不有务头了。
rén yì zhào pǔ àn gé fā shū xìng líng qiú wèi yī dài zhī chuán shū ér yǐ yǐ qǐ de wèi mí yǔ qī rén zhě suǒ huò ér zǔ sè cí yuán shǐ bù dé shùn liú ér xià hu
现代白话:人亦照谱按格,发舒性灵,求为一代之传书而已了,岂得为谜语欺人者所惑,而阻塞词源,使不得顺流而下吗?