chā kē dǎ hùn tián cí zhī mò jì yě rán yù yǎ sú tóng huān zhì yú gòng shǎng zé dāng quán zài cǐ chù liú shén
这句话大意是：插科打诨，填词之末技也，然欲雅俗同欢，智愚共赏，则当全在此处留神。
wén zì jiā qíng jié jiā ér kē hùn bù jiā fēi tè sú rén pà kàn jí yǎ rén yùn shì yì yǒu kē shuì zhī shí
这句话大意是：文字佳，情节佳，而科诨不佳，非特俗人怕看，即雅人韵士，亦有瞌睡之时。
zuò chuán qí zhě quán yào shàn qū shuì mó shuì mó yī zhì zé hòu hu cǐ zhě suī yǒu jūn tiān zhī lè ní cháng yǔ yī zhī wǔ jiē fù zhī bú jiàn bù wén rú duì ní rén zuō yī tǔ fú tán jīng yǐ
现代白话：作传奇者，全要善驱睡魔，睡魔一至，则后乎此者虽有《钧天》之乐，《霓裳羽衣》之舞，皆付之不见不闻，如对泥人作揖，土佛谈经了。
yǔ cháng yǐ cǐ gào yōu rén wèi xì wén hǎo chù quán zài xià bàn běn
这句话大意是：予尝以此告优人，谓戏文好处，全在下半本。
zhǐ xiāo sān liǎng gè kē shuì biàn gé duàn yī bù shén qíng kē shuì xǐng shí shàng wén xià wén yǐ bù jiē xù jí shǐ dǒu qǐ jīng shén zài kàn zhǐ hǎo duàn zhāng qǔ yì zuò líng chū guān
这句话大意是：只消三两个瞌睡，便隔断一部神情，瞌睡醒时，上文下文已不接续，即使抖起精神再看，只好断章取义，作零出观。
ruò shì zé kē hùn fēi kē hùn nǎi kàn xì zhī rén shēn tāng yě
这句话大意是：若是，则科诨非科诨，乃看戏之人参汤也。
yǎng jīng yì shén shǐ rén bù juàn quán zài yú cǐ kě zuò xiǎo dào guān hu
这句话大意是：养精益神，使人不倦，全在于此，可作小道观吗？
jiè yín xiè
这句话大意是：○戒淫亵。
guān wén zhōng huā miàn chā kē dòng jí yín xié zhī shì yǒu fáng zhōng dào bù chū kǒu zhī huà gōng rán dào zhī xì chǎng zhě
这句话大意是：观文中花面插科，动及淫邪之事，有房中道不出口之话，公然道之戏场者。
wú lùn yǎ rén sè ěr zhèng shì dī tóu wéi kǒng è shēng zhī wū tīng qiě fáng nán nǚ tóng guān gòng wén xiè yǔ wèi bì bù kāi kuī qiè zhī mén zhèng shēng yi fàng zhèng wèi cǐ yě
这句话大意是：无论雅人塞耳，正士低头，惟恐恶声之污听，且防男女同观，共闻亵语，未必不开窥窃之门，郑声宜放，正为此也。
bù zhī kē hùn zhī shè zhǐ wèi fā xiào rén jiān xì yǔ jǐn duō hé bì zhuān tán yù shì
这句话大意是：不知科诨之设，止为发笑，人间戏语尽多，何必专谈欲事？
jí tán yù shì yì yǒu shàn xì xuè xī bù wéi nüè xī zhī fǎ hé bì yǐ kǒu dài bǐ huà chū yī fú chūn yì tú shǐ wéi shàn tán yù shì zhě zāi
现代白话：即谈欲事，亦有“善戏谑兮，不为虐兮”之法，何必以口代笔，画出一幅春意图，始为善谈欲事者啊？
rén wèn shàn tán yù shì dāng yòng hé fǎ qǐng yán yī èr yǐ gài zhī
这句话大意是：人问：善谈欲事，当用何法，请言一二以概之。
yǔ yuē rú shuō kǒu tóu sú yǔ rén jǐn zhī zhī zhě zé shuō bàn jù liú bàn jù huò shuō yī jù liú yī jù lìng rén zì sī
这句话大意是：予曰：如说口头俗语，人尽知之者，则说半句，留半句，或说一句，留一句，令人自思。
zé yù shì bù guà chǐ jiá ér yǔ shuō chū xiāng tóng cǐ yī fǎ yě
这句话大意是：则欲事不挂齿颊，而与说出相同，此一法也。
rú jiǎng zuì xiè zhī huà lǜ rén chù ěr zhě zé jiè tā shì yù zhī yán suī zài cǐ yì shí zài bǐ rén jǐn liǎo jiě zé yù shì wèi rù ěr zhōng shí yǔ tīng jiàn wú yì cǐ yòu yī fǎ yě
这句话大意是：如讲最亵之话虑人触耳者，则借他事喻之，言虽在此，意实在彼，人尽了解，则欲事未入耳中，实与听见无异，此又一法也。
de cǐ èr fǎ zé wú chǔ bù kě lèi tuī yǐ
现代白话：得此二法，则无处不可类推了。
jì sú è
这句话大意是：○忌俗恶。
kē hùn zhī miào zài yú jìn sú ér suǒ jì zhě yòu zài yú tài sú
这句话大意是：科诨之妙，在于近俗，而所忌者，又在于太俗。
bù sú zé lèi fǔ rú zhī tán tài sú jí fēi wén rén zhī bǐ
这句话大意是：不俗则类腐儒之谈，太俗即非文人之笔。
wú yú jìn jù zhōng qǔ qí sú ér bù sú zhě huán hún ér wài zé yǒu càn huā wǔ zhǒng jiē wén rén zuì miào zhī bǐ yě
现代白话：我于近剧中，取其俗而不俗者，《还魂》而外，则有《粲花五种》，皆文人最妙之笔也。
càn huā wǔ zhǒng zhī zhǎng bù jǐn zài cǐ cái fēng bǐ zǎo kě jì huán hún qí shāo xùn yī chóu zhě zé zài qì yǔ lì zhī jiān ěr
这句话大意是：《粲花五种》之长，不仅在此，才锋笔藻，可继《还魂》，其稍逊一筹者，则在气与力之间耳。
huán hún qì cháng càn huā shāo cù
这句话大意是：《还魂》气长，《粲花》稍促；。
huán hún lì zú càn huā lüè kuī
这句话大意是：《还魂》力足，《粲花》略亏。
suī rán tāng ruò shì zhī sì mèng qiú qí qì cháng lì zú zhě wéi yuǎn hún yī zhǒng qí yú sān jù zé yǔ càn huā bìng jiān
这句话大意是：虽然，汤若士之《四梦》，求其气长力足者，惟《远魂》一种，其余三剧则与《粲花》并肩。
shǐ càn huā zhǔ rén jí jīn yóu zài fèn qí quán lì lìng zhì yī zhǒng xīn cí zé cí tán chì zhì qǐ jǐn wèi ruò shì yī rén suǒ jué zāi
现代白话：使粲花主人及今犹在，奋其全力，另制一种新词，则词坛赤帜，岂仅为若士一人所攫啊？
suǒ hèn yǔ shēng yě wǎn bù jí yǔ èr lǎo tóng shí
这句话大意是：所恨予生也晚，不及与二老同时。
tā rì zhuī jí quán tái dìng yǒu yī fān qīng dǎo bì bù zuò dù ér yù shā zhī fú xiàng yán luó tiān zǐ diào shé pái jǐ hòu lái rén yě
这句话大意是：他日追及泉台，定有一番倾倒，必不作妒而欲杀之伏，向阎罗天子掉舌，排挤后来人也。
zhòng guān xì
这句话大意是：○重关系。
kē hùn èr zì bù zhǐ wèi huā miàn ér shè tōng chǎng jué sè jiē bù kě shǎo
这句话大意是：科诨二字，不止为花面而设，通场脚色皆不可少。
shēng dàn yǒu shēng dàn zhī kē hùn wài mò yǒu wài mò zhī kē hùn jìng chǒu zhī kē hùn zé qí fèn nèi shì yě
这句话大意是：生旦有生旦之科诨，外末有外末之科诨，净丑之科诨则其分内事也。
rán wèi jìng chǒu zhī kē hùn yì wéi shēng dàn wài mò zhī kē hùn nán
这句话大意是：然为净丑之科诨易，为生旦外末之科诨难。
yā zhōng dài sú yòu yú sú zhōng jiàn yā
这句话大意是：雅中带俗，又于俗中见雅；。
huó chù yù bǎn jí yú bǎn chù zhèng huó
这句话大意是：活处寓板，即于板处证活。
cǐ děng suī nán yóu shì cí kè yōu wéi zhī shì
这句话大意是：此等虽难，犹是词客优为之事。
suǒ nán zhě yào yǒu guān xì
这句话大意是：所难者，要有关系。
guān xì wéi hé
这句话大意是：关系维何？
yuē yú xī xiào huī xié zhī chù bāo hán jué dà wén zhāng
这句话大意是：曰：于嘻笑灰谐之处，包含绝大文章；。
shǐ zhōng xiào jié yì zhī xīn de cǐ yù xiǎn
这句话大意是：使忠孝节义之心，得此愈显。
rú lǎo lái zǐ zhī wǔ bān yī jiǎn yōng zhī shuō yín jù dōng fāng shuò zhī xiào péng zǔ miàn zhǎng cǐ jiē gǔ rén zhōng zhī shàn yú chā kē dǎ hùn zhě yě
这句话大意是：如老莱子之舞斑衣，简雍之说淫具，东方朔之笑彭祖面长，此皆古人中之善于插科打诨者也。
zuò chuán qí zhě gǒu néng qǔ fǎ yú cǐ shì kē hùn fēi kē hùn nǎi yǐn rén rù dào zhī fāng biàn fǎ mén ěr
这句话大意是：作传奇者，苟能取法于此，是科诨非科诨，乃引人入道之方便法门耳。
guì zì rán
这句话大意是：○贵自然。
kē hùn suī bù kě shǎo rán fēi yǒu yì wèi zhī
这句话大意是：科诨虽不可少，然非有意为之。
rú bì yù yú mǒu zhé zhī zhōng chā rù mǒu kē hùn yī duàn huò yù shè mǒu kē hùn yī duàn chā rù mǒu zhé zhī zhōng zé shì mì jì zhuī huān xún rén mài xiào qí wèi xiào yě bù zhēn qí wéi lè yě yì shén kǔ yǐ
现代白话：如必欲于某折之中，插入某科诨一段，或预设某科诨一段，插入某折之中，则是觅妓追欢，寻人卖笑，其为笑也不真，其为乐也亦甚苦了。
miào zài shuǐ dào qú chéng tiān jī zì lù
这句话大意是：妙在水到渠成，天机自露。
wǒ běn wú xīn shuō xiào huà shéi zhī xiào huà bī rén lái sī wèi kē hùn zhī miào jìng ěr
这句话大意是：“我本无心说笑话，谁知笑话逼人来”，斯为科诨之妙境耳。
rú qián suǒ yún jiǎn yōng shuō yín jù dōng fāng shuò xiào péng zǔ
这句话大意是：如前所云简雍说淫具，东方朔笑彭祖。
jí qǔ èr shì lùn zhī
这句话大意是：即取二事论之。
shǔ xiān zhǔ shí tiān hàn jìn jiǔ yǒu lì xiàng yī rén jiā suǒ chū niàng jiǔ zhī jù lùn zhě yù zhì zhī fǎ
这句话大意是：蜀先主时，天旱禁酒，有吏向一人家索出酿酒之具，论者欲置之法。
yōng yǔ xiān zhǔ yóu jiàn nán nǚ gè háng dào shàng yōng wèi xiān shēng yuē bǐ yù xíng yín qǐng fù zhī
这句话大意是：雍与先主游，见男女各行道上，雍谓先生曰：“彼欲行淫，请缚之。
xiān zhǔ yuē hé yǐ zhī qí xíng yín
现代白话：”先主曰：“凭什么知其行淫？
yōng yuē gè yǒu qí jù yǔ yù niàng wèi niàng zhě tóng shì yǐ zhī zhī
这句话大意是：”雍曰：“各有其具，与欲酿未酿者同，是以知之。
xiān zhǔ dà xiào ér shì xù niàng jù zhě
这句话大意是：”先主大笑，而释蓄酿具者。
hàn wǔ dì shí yǒu shàn xiāng zhě wèi rén zhōng zhǎng yī cùn shòu dāng bǎi suì
这句话大意是：汉武帝时，有善相者，谓人中长一寸，寿当百岁。
dōng fāng shuò dà xiào yǒu sī zòu yǐ bù jìng
这句话大意是：东方朔大笑，有司奏以不敬。
dì zé zhī shuò yuē chén fēi xiào bì xià nǎi xiào péng zǔ ěr
这句话大意是：帝责之，朔曰：“臣非笑陛下，乃笑彭祖耳。
rén zhōng yī cùn zé bǎi suì péng zǔ suì bā bǎi qí rén zhōng bù jǐ bā cùn hu
这句话大意是：人中一寸则百岁，彭祖岁八百，其人中不几八寸吗？
rén zhōng bā cùn zé miàn jǐ zhǎng yī zhàng yǐ shì yǐ xiào zhī
现代白话：人中八寸，则面几长一丈了，是以笑之。
cǐ èr shì kě wèi jué miào zhī huī xié xì chǎng yǒu cǐ qǐ fēi jué miào zhī kē hùn
这句话大意是：”此二事，可谓绝妙之诙谐，戏场有此，岂非绝妙之科诨？
rán dāng shí bì qīn jiàn nán nǚ tóng háng yīn ér shuō jí yín jù
这句话大意是：然当时必亲见男女同行，因而说及淫具；。
bì qīn tīng rén kǒu yī cùn shòu dāng bǎi suì zhī shuō shǐ jí péng zǔ miàn zhǎng shì yǐ kě xiào shì yǐ néng wù rén zhǔ
这句话大意是：必亲听人口一寸寿当百岁之说，始及彭祖面长，是以可笑，是以能悟人主。
rú qí wèi jiàn wèi wén tū rán yǐn cǐ wèi yù zé nù zhī bù xiá xiào cóng hé lái
这句话大意是：如其未见未闻，突然引此为喻，则怒之不暇，笑从何来？
xiào jì bù dé wù cóng hé lái
这句话大意是：笑既不得，悟从何来？
cǐ jí guì zì rán bù guì miǎn qiǎng zhī míng zhèng míng
这句话大意是：此即贵自然、不贵勉强之明证明。
wú kàn shēn nán xī xiāng jiàn fǎ cōng kǒu zhōng suǒ shuō kē hùn yū qí dàn wàng bù zhī hé rù shēng lái zhēn lìng rén yù táo yù ǒu ér guān zhě tīng zhě jué wú yàn juàn zhī sè qǐ wén zhāng yī dào sú zé zhēng qǔ yǎ zé gòng qì hu
现代白话：我看深《南西厢》，见法聪口中所说科诨，迂奇诞妄，不知何入生来，真令人欲逃欲呕，而观者听者绝无厌倦之色，岂文章一道，俗则争取，雅则共弃吗？