针灸大成 · 杨继洲 · Chapter 177 of 196

卷九·医案(杨氏)

PinyinModern Translation
Size

yǐ mǎo suì zhì jiàn níng téng kē shān mǔ huàn shǒu bì bù jǔ bèi wù hán ér tǐ juàn kùn suī shèng shǔ xǐ chuān mián ǎo zhū yī jù zuò xū lěng zhì zhī

这句话大意是:乙卯岁,至建宁滕柯山,母患手臂不举,背恶寒而体倦困,虽盛暑喜穿棉袄,诸医俱作虚冷治之。

yú zhěn qí mài chén huá cǐ tán zài jīng luò yě

这句话大意是:余诊其脉沉滑,此痰在经络也。

yú zhēn fèi yú qǔ chí sān lǐ xué shì rì jí jué shēn qīng shǒu jǔ hán yì bù wèi mián ǎo bù fù zhe yǐ

现代白话:余针肺俞、曲池、三里穴,是日即觉身轻手举,寒亦不畏,棉袄不复着了。

hòu tóu chú shī huà tán zhī jì zhì jīn kāng jiàn zhū jí bù fā

这句话大意是:后投除湿化痰之剂,至今康健,诸疾不发。

ruò zuò xū hán yù bǔ ér tán yù jié kě bù shèn yú

这句话大意是:若作虚寒,愈补而痰愈结,可不慎欤!

wù wǔ chūn hóng lú lǚ xiǎo shān huàn jié hé zài bì dà rú shì bù hóng bù tòng

这句话大意是:戊午春,鸿胪吕小山,患结核在臂,大如柿,不红不痛。

yī yún shì zhǒng dú

这句话大意是:医云是肿毒。

yú yuē cǐ shì tán hé jié yú pí lǐ mó wài fēi yào kě yù

这句话大意是:余曰:“此是痰核结于皮里膜外,非药可愈。

hòu zhēn shǒu qǔ chí xíng liù yīn shù gèng jiǔ èr qī zhuàng yǐ tōng qí jīng qì bù shù rì jí píng tuǒ yǐ

现代白话:”后针手曲池,行六阴数,更灸二七壮,以通其经气,不数日即平妥了。

ruò zuò zhǒng dú yòng yǐ tuō lǐ zhī jì qǐ bù shāng pí wèi qīng chún zhī qì yé

这句话大意是:若作肿毒,用以托里之剂,岂不伤脾胃清纯之气耶?

jǐ sì suì xià wén xuǎn li jiàn ān gōng zǔ fū rén huàn chǎn hòu xuè jué liǎng zú hū zhǒng dà rú gǔ shén wēi jí

这句话大意是:己巳岁夏,文选李渐庵公祖夫人,患产后血厥,两足忽肿大如股,甚危急。

xú hé èr táng zūn zhào yú shì zhī zhěn qí mài kōu ér xiē zhǐ cǐ bì děi zhī chǎn hòu è lù wèi jǐn jiān fēng xié suǒ chéng yáng yīn xié zhèng jī bó shì yǐ jué nì bù zhī rén shì xià tǐ zhǒng tòng bìng shì suī wēi zhēn zú sān yīn jīng kě yǐ wú yú

现代白话:徐、何二堂尊召余视之,诊其脉芤而歇止,此必得之产后恶露未尽,兼风邪所乘,阳阴邪正激搏,是以厥逆,不知人事,下体肿痛,病势虽危,针足三阴经,能够无虞。

guǒ rú qí yán zhēn xíng fàn qǐng ér sū zhǒng tòng lì xiāo yǐ

现代白话:果如其言,针行饭顷而苏,肿痛立消了。

guǐ yǒu qiū dà lǐ li yì hé wēng huàn liǎng tuǐ tòng shí yú zài zhū yào bù néng zòu xiào

这句话大意是:癸酉秋,大理李义河翁,患两腿痛十余载,诸药不能奏效。

xiàng gōng tuī yú zhì zhī zhěn qí mài huá fú fēng shī rù yú jīn gǔ qǐ yào lì néng yù xū zhēn kě quán

这句话大意是:相公推余治之,诊其脉滑浮,风湿入于筋骨,岂药力能愈,须针可痊。

jí qǔ fēng shì yīn shì děng xué zhēn zhī

这句话大意是:即取风市、阴市等穴针之。

guān zhì gōng bù shàng shū bìng bù zài fā

这句话大意是:官至工部尚书,病不再发。

jiǎ xū xià yuán wài xióng kě shān gōng huàn lì jiān tù xiě bù zhǐ shēn rè ké sòu rào qí yí kuài tòng zhì sǐ mài qì jiāng wēi jué

这句话大意是:甲戌夏,员外熊可山公,患痢兼吐血不止,身热咳嗽,绕脐一块痛至死,脉气将危绝。

zhòng yī yún bù kě zhì yǐ

现代白话:众医云:“不可治了。

gōng bù zhèng láng wěi yuè tán gōng sù shàn yíng yú shì qí mài suī wēi jué ér xiōng shàng nuǎn qí zhōng yí kuài gāo qǐ rú quán dà shì rì bù yí zhēn cì bù dé yǐ jí zhēn qì hǎi gèng jiǔ zhì wǔ shí zhuàng ér sū qí kuài jí sàn tòng jí zhǐ

这句话大意是:”工部正郎隗月潭公素善,迎余视其脉虽危绝,而胸尚暖,脐中一块高起如拳大,是日不宜针刺,不得已,急针气海,更灸至五十壮而苏,其块即散,痛即止。

hòu zhì lì lì yù zhì sou xuè yǐ cì tiáo lǐ de quán

这句话大意是:后治痢,痢愈,治嗽血,以次调理得痊。

cì nián shēng zhí fāng gōng wèn qí gù

这句话大意是:次年升职方,公问其故。

yú yuē bìng yǒu biāo běn zhì yǒu huǎn jí ruò jū yú rì jì ér bù zhēn qì hǎi zé kuài hé yóu ér sàn

这句话大意是:余曰:“病有标本,治有缓急,若拘于日忌,而不针气海,则块何由而散?

kuài jì xiāo sàn zé qì dé yǐ shū tōng ér tòng zhǐ mài fù yǐ

现代白话:块既消散,则气得以疏通,而痛止脉复了。

zhèng suǒ wèi jí zé zhì biāo zhī yì yě

这句话大意是:”正所谓急则治标之意也。

gōng tǐ suī ān yǐn shí hòu bù kě duō nù qì yǐ bǎo hé qí běn

这句话大意是:公体虽安,饮食后不可多怒气,以保和其本;。

fǒu zé zhèng qì guāi ér gān qì shèng zhì pí tǔ shòu kè kě jì rì ér fù yǐ

现代白话:否则正气乖而肝气盛,致脾土受克,可计日而复了。

xīn wèi xià xíng bù wáng niàn yí gōng huàn yàn yì zhī jí shì yǒu hé shàng xià yú qí jiān cǐ jí zài fèi gé qǐ yào ěr suǒ néng yù

这句话大意是:辛未夏,刑部王念颐公,患咽嗌之疾,似有核上下于其间,此疾在肺膈,岂药饵所能愈。

dōng gāo xú gōng tuī yú zhēn zhī qǔ dàn zhōng qì hǎi xià qǔ sān lǐ èr xué gèng jiǔ shù shí zhuàng xú xú diào zhī ér quán

这句话大意是:东皋徐公推余针之,取膻中、气海,下取三里二穴,更灸数十壮,徐徐调之而痊。

dōng gāo míng yī yě qiě cái gāo shí bó fēi bù néng liáo jí dōng yuán zhì fù rén shāng hán rè rù xuè shì fēi zhēn mò yù bì sì fu shàn cì zhě cì qī mén ér yù

这句话大意是:东皋名医也,且才高识博,非不能疗,即东垣治妇人伤寒,热入血室,非针莫愈,必俟夫善刺者,刺期门而愈。

dōng gāo zhī xīn jí dōng yuán xīn yě ér qí dé kě bìng chēng yān

现代白话:东皋之心,即东垣心也,而其德可并称呢。

shì jīn zhī jí xián dù néng zhě wèi hé rú zāi

现代白话:视今之嫉贤妒能者,为怎么样啊?

rán dù fěi sī jīn chóu xī rán yǐ

现代白话:然妒匪斯今,畴昔然了。

yú céng wǎng cí zhōu dào jīng tāng yīn fú dào lù páng yǒu xiān shī biǎn què mù yān xià mǎ bài zhī

现代白话:余曾往磁洲,道经汤阴伏道路旁,有先师扁鹊墓呢,下马拜之。

wèn qí gù

这句话大意是:问其故。

yuē que nǎi hé jiān rén yě

这句话大意是:曰:“鹊乃河间人也。

zhēn shù shàn tiān xià bèi qín yī lìng li cì sǐ yú dào lù zhī páng gù míng yuē fú dào shí kě tàn yě

这句话大意是:针术擅天下,被秦医令李?刺死于道路之旁,故名曰伏道,实可叹也。

yǒu chuán kě kǎo

这句话大意是:有传可考。

wù chén suì jǐ shì yáng hòu shān gōng zǔ nǎi láng huàn gān jí yào rì fú ér rén rì shòu

这句话大意是:戊辰岁,给事杨后山公祖乃郎,患疳疾,药日服而人日瘦。

tóng kē zhèng xiāng xī gōng yíng yú zhì zhī

这句话大意是:同科郑湘溪公,迎余治之。

yú yuē cǐ zi xíng léi suī shì gān zhèng ér fù nèi yǒu jī kuài fù yú pí wèi zhī páng ruò tú zhì qí gān ér bù zhì qí kuài shì bù qiú qí běn ér chuāi qí mò yǐ

现代白话:余曰:“此子形羸,虽是疳症,而腹内有积块,附于脾胃之旁,若徒治其疳,而不治其块,是不求其本,而揣其末了。

zhì zhī zhī fǎ yi xiān qǔ zhāng mén jiǔ zhēn xiāo sàn jī kuài hòu cì dì lǐ zhì pí wèi shì xiǎo rén jǐ chú ér jūn zǐ de xíng qí dào yú tiān xià yǐ

现代白话:治之之法,宜先取章门灸针,消散积块,后次第理治脾胃,是品行较差的人己除,而有德行的人得行其道于天下了。

guǒ rú qí yán ér zhēn kuài zhōng jiǔ zhāng mén zài yǐ chán chú wán yào jiān yòng zhī xíng tǐ jiàn shèng gān jí jù quán

这句话大意是:”果如其言,而针块中,灸章门,再以蟾蜍丸药兼用之,形体渐盛,疳疾俱痊。

rén shēn suì sì chuān chén xiàng gōng zhǎng sūn huàn xiōng qián tū qǐ cǐ yì jí yě

这句话大意是:壬申岁,四川陈相公长孙,患胸前突起,此异疾也。

rén jiē yuē cǐ fēi yào lì suǒ néng yù

这句话大意是:人皆曰:“此非药力所能愈。

qián chéng wēng táng zūn tuī yú zhì zhī yú yuē cǐ nǎi tán jié fèi jīng ér bù néng shū sàn jiǔ ér yù gāo bì zǎo zhēn shù fǔ dàn zhōng hòu zé rì zhēn xíng liù yīn zhī shù gèng jiǔ wǔ zhuàng lìng tiē gāo tán chū ér píng

这句话大意是:”钱诚翁堂尊,推余治之,余曰:“此乃痰结肺经,而不能疏散,久而愈高,必早针俞府、膻中,后择日针,行六阴之数,更灸五壮,令贴膏,痰出而平。

nǎi wēng biān xiū gōng shén yuè zhī

这句话大意是:”乃翁编修公甚悦之。

xīn wèi wǔ xuǎn wáng huì quán gōng yà fū rén huàn wēi yì zhī jí bàn yuè bù yǐn shí mù bì bù kāi jiǔ yǐ

现代白话:辛未,武选王会泉公亚夫人,患危异之疾,半月不饮食,目闭不开久了。

liù mài sì yǒu rú wú cǐ jí fēi zhēn bù sū

这句话大意是:六脉似有如无,此疾非针不苏。

tóng yín zhū gōng tuī yú jí zhēn zhī dàn rén shén suǒ jì rú zhī hé

这句话大意是:同寅诸公,推余即针之,但人神所忌,如之何?

ruò dài jí rì liáng shí zé lún yú guǐ lù yǐ

现代白话:若待吉日良时,则沦于鬼箓了。

bù dé yǐ jí zhēn nèi guān èr xué mù jí kāi ér jí néng shí mǐ yǐn xú yǐ rǔ zhī tiáo lǐ ér yù

这句话大意是:不得已,即针内关二穴,目即开,而即能食米饮,徐以乳汁调理而愈。

tóng yín zhū jūn wèn cǐ hé jí yě

这句话大意是:同寅诸君,问此何疾也?

yú yuē tiān dì zhī qì

这句话大意是:余曰:“天地之气,。

cháng zé ān

这句话大意是:常则安,。

biàn zé bìng

这句话大意是:变则病,。

kuàng rén bǐng tiān dì zhī qì

这句话大意是:况人禀天地之气,。

wǔ yùn dié qīn yú wài

这句话大意是:五运迭侵于外,。

qī qíng jiāo zhàn yú zhōng

这句话大意是:七情交战于中,。

shì yǐ shèng rén sè qì

这句话大意是:是以圣人啬气,。

rú chí zhì bǎo

这句话大意是:如持至宝,。

yōng rén wàng wéi

这句话大意是:庸人妄为,。

ér shāng tài hé

这句话大意是:而伤太和,。

cǐ xuān qí suǒ yǐ lùn zhū tòng jiē shēng yú qì

这句话大意是:此轩歧所以论诸痛皆生于气,。

bǎi bìng jiē shēng yú qì

这句话大意是:百病皆生于气,。

suì yǒu jiǔ qiào bù tóng zhī lùn yě

这句话大意是:遂有九窍不同之论也。

ér zi hé gōng yì cháng lùn zhī xiáng yǐ

现代白话:而子和公亦尝论之详了。

rán qì běn yī yě yīn suǒ chù ér wèi jiǔ nù xǐ bēi kǒng hán rè jīng sī láo yě

这句话大意是:然气本一也,因所触而为九,怒、喜、悲、恐、寒、热、惊、思、劳也。

gài nù qì nì shén zé ǒu xuè jí sūn xiè gù qì nì shàng yǐ

现代白话:盖怒气逆甚,则呕血及飧泄,故气逆上了。

nù zé yáng qì nì shàng ér gān mù chéng pí gù shén ǒu xuè jí sūn xiè yě

这句话大意是:怒则阳气逆上,而肝木乘脾,故甚呕血及飧泄也。

xǐ zé qì hé zhì dá róng wèi tōng hé gù qì huǎn yǐ

现代白话:喜则气和志达,荣卫通和,故气缓了。

bēi zé xīn xì jí fèi bù yè jǔ ér shàng jiāo bù tōng róng wèi bù sàn rè qì zài zhōng gù qì xiāo yǐ

现代白话:悲则心系急,肺布叶举,而上焦不通,荣卫不散,热气在中,故气消了。

kǒng zé jīng shén shàng zé shàng jiāo bì bì zé qì nì nì zé xià jiāo zhàng gù qì bù xíng yǐ

现代白话:恐则精神上,则上焦闭,闭则气逆,逆则下焦胀,故气不行了。

hán zé còu lǐ bì qì bù xíng gù qì shōu yǐ

现代白话:寒则腠理闭,气不行,故气收了。

rè zé còu lǐ kāi róng wèi tōng hàn dà xiè gù qì xiè

这句话大意是:热则腠理开,荣卫通,汗大泄,故气泄。

jīng zé xīn wú suǒ yǐ shén wú suǒ guī lǜ wú suǒ dìng gù qì luàn yǐ

现代白话:惊则心无所倚,神无所归,虑无所定,故气乱了。

láo zé chuǎn xī hàn chū nèi wài jiē yuè gù qì hào yǐ

现代白话:劳则喘息汗出,内外皆越,故气耗了。

sī zé xīn yǒu suǒ cún shén yǒu suǒ guī zhèng qì liú ér bù xíng gù qì jié yǐ

现代白话:思则心有所存,神有所归,正气流而不行,故气结了。

yì cháng kǎo qí wèi bìng zhī xiáng

这句话大意是:抑尝考其为病之详,。

biàn huà duō duān

这句话大意是:变化多端,。

rú nù qì suǒ zhì

这句话大意是:如怒气所致,。

wèi ǒu xuè

这句话大意是:为呕血,。

wèi sūn xiè

这句话大意是:为飧泄,。

wèi jiān jué

这句话大意是:为煎厥,。

wèi báo jué

这句话大意是:为薄厥,。

wèi yáng jué

这句话大意是:为阳厥,。

wèi xiōng mǎn tòng

这句话大意是:为胸满痛,。

shí zé qì nì ér bù xià

这句话大意是:食则气逆而不下,。

wèi chuǎn kě fán xīn

这句话大意是:为喘渴烦心,。

wèi féi qì

这句话大意是:为肥气,。

wèi mù bào máng

这句话大意是:为目暴盲,。

ěr bào bì

这句话大意是:耳暴闭,。

jīn huǎn

这句话大意是:筋缓,。

fā yú wài wèi yōng jū yě

这句话大意是:发于外为痈疽也。

xǐ qì suǒ zhì wèi xiào bù xiū wèi máo fā jiāo wèi ròu bìng wèi yáng qì bù shōu shén zé wèi kuáng yě

这句话大意是:喜气所致,为笑不休,为毛发焦,为肉病,为阳气不收,甚则为狂也。

bēi qì suǒ zhì wèi yīn suō wèi jīn luán wèi jī bì wèi mài wěi nán wéi shù ruò nǚ wèi xuè bēng wèi suān bí xīn yí wèi mù hūn wèi shǎo qì bù néng xi wèi qì wèi bì má yě

这句话大意是:悲气所致,为阴缩,为筋挛,为肌痹,为脉痿,男为数弱,女为血崩,为酸鼻辛颐,为目昏,为少气不能息,为泣,为臂麻也。

kǒng qì suǒ zhì wèi pò tuō ròu wèi gǔ suān wěi jué wèi bào xià qīng shuǐ wèi miàn rè fū jí wèi yīn wěi wèi jù ér tuō yí yě

这句话大意是:恐气所致,为破?脱肉,为骨酸痿厥,为暴下清水,为面热肤急,为阴痿,为惧而脱颐也。

jīng qì suǒ zhì wèi cháo xián wèi mù huán wèi diān xián wèi bù xǐng rén shì jiāng pū jiǔ zé wèi wěi bì yě

这句话大意是:惊气所致,为潮涎,为目寰,为癫痫,为不省人事僵仆,久则为痿痹也。

láo qì suǒ zhì wèi yì yē wèi chuǎn cù wèi sou xuè wèi yāo tòng gǔ wěi wèi fèi míng wèi gāo gǔ huài wèi yīn wěi wèi tuò xuè wèi míng mù wèi ěr bì nán wèi shǎo jīng nǚ wèi bù yuè shuāi shén zé kuì kuì hu ruò huài gǔ gǔ hu bù kě shàng yě

这句话大意是:劳气所致,为嗌噎,为喘促,为嗽血,为腰痛骨痿,为肺鸣,为高骨坏,为阴痿,为唾血,为瞑目,为耳闭,男为少精,女为不月,衰甚则溃溃乎若坏,汩汩乎不可上也。

sī qì suǒ zhì wèi bù mián wèi shì wò wèi hūn mào wèi zhōng pǐ sān jiāo bì sè wèi yàn yì bù lì wèi dǎn dān ǒu kǔ wèi jīn wěi wèi bái yín wèi bù shì shí yě

这句话大意是:思气所致,为不眠,为嗜卧,为昏瞀,为中痞,三焦闭塞,为咽嗌不利,为胆瘅呕苦,为筋痿,为白淫,为不嗜食也。

hán qì suǒ zhì wéi shàng xià suǒ chū shuǐ yè chéng qīng lěng xià lì qīng bái děng zhèng yě

这句话大意是:寒气所致,为上下所出水液澄清冷,下痢青白等症也。

rè qì suǒ zhì wèi chuǎn ǒu tù suān bào zhù xià pò děng bìng yě

这句话大意是:热气所致,为喘呕吐酸,暴注下迫等病也。

qiè yòu jī zhī nèi jīng zhì fǎ dàn yǐ wǔ háng xiāng shèng zhī lǐ hù xiāng wèi zhì

这句话大意是:窃又稽之《内经》治法,但以五行相胜之理,互相为治。

rú nù shāng gān gān shǔ mù nù zé qì bìng yú gān ér pí tǔ shòu yá mù tài guò zé gān yì zì bìng

这句话大意是:如怒伤肝,肝属木,怒则气并于肝,而脾土受邪,木太过则肝亦自病。

xǐ shāng xīn xīn shǔ huǒ xǐ zé qì bìng yú xīn ér fèi jīn shòu yá huǒ tài guò zé xīn yì zì bìng

这句话大意是:喜伤心,心属火,喜则气并于心,而肺金受邪,火太过,则心亦自病。

bēi shāng fèi fèi shǔ jīn bēi zé qì bìng yú fèi ér gān mù shòu yá jīn tài guò zé fèi yì zì bìng

这句话大意是:悲伤肺,肺属金,悲则气并于肺,而肝木受邪,金太过则肺亦自病。

kǒng shāng shèn shèn shǔ shuǐ kǒng zé qì bìng yú shèn ér xīn huǒ shòu yá shuǐ tài guò zé shèn yì zì bìng

这句话大意是:恐伤肾,肾属水,恐则气并于肾,而心火受邪,水太过,则肾亦自病。

sī shāng pí pí shǔ tǔ sī zé qì bìng yú pí ér shèn shuǐ shòu yá tǔ tài guò zé pí yì zì bìng

这句话大意是:思伤脾,脾属土,思则气并于脾,而肾水受邪,土太过,则脾亦自病。

hán shāng xíng xíng shǔ yīn hán shèng rè zé yáng shòu bìng hán tài guò zé yīn yì zì bìng yǐ

现代白话:寒伤形,形属阴,寒胜热,则阳受病,寒太过,则阴亦自病了。

rè shāng qì qì shǔ yáng rè shèng hán zé yīn shòu bìng rè tài guò zé yáng yì zì bìng yǐ

现代白话:热伤气,气属阳,热胜寒,则阴受病,热太过,则阳亦自病了。

fán cǐ shù zhě gēng xiāng wèi zhì gù bēi kě yǐ zhì nù yě yǐ chuàng cè kǔ chǔ zhī yán gǎn zhī

现代白话:凡此数者,更相为治,故悲能够治怒也,以怆恻苦楚之言感之。

xǐ kě yǐ zhì bēi yě yǐ xuè làng xiè xiá zhī yán yú zhī

现代白话:喜能够治悲也,以谑浪亵狎之言娱之。

kǒng kě yǐ zhì xǐ yě yǐ jù pò sǐ wáng zhī yán bù zhī

现代白话:恐能够治喜也,以遽迫死亡之言怖之。

nù kě yǐ zhì sī yě yǐ wū rǔ qī wǎng zhī yán chù zhī

现代白话:怒能够治思也,以污辱欺罔之言触之。

sī kě yǐ zhì kǒng yě yǐ lǜ bǐ wàng cǐ zhī yán duó zhī

现代白话:思能够治恐也,以虑彼忘此之言夺之。

fán cǐ wǔ zhě bì guǐ zhà jué guài wú suǒ bù zhì rán hòu kě yǐ dòng rén ěr mù yì rén shì tīng ruò xiōng zhōng wú cái qì zhī rén yì bù néng yòng cǐ fǎ yě

现代白话:凡此五者,必诡诈谲怪,无所不至,然后能够动人耳目,易人视听,若胸中无才器之人,亦不能用此法也。

rè kě yǐ zhì hán hán kě yǐ zhì rè yì kě yǐ zhì láo xí kě yǐ zhì jīng

现代白话:热能够治寒,寒能够治热,逸能够治劳,习能够治惊。

jīng yuē jīng zhě píng zhī

这句话大意是:经曰:“惊者平之。

fu jīng yǐ qí cu ran ér lín zhī yě shǐ xí jiàn xí wén zé bù jīng yǐ

现代白话:”夫惊以其卒然而临之也,使习见习闻,则不惊了。

rú dān xī zhì nǚ rén xǔ hūn hòu fu jīng shāng sān nián bù guī yīn bù shí kùn wò rú chī tā wú suǒ bìng dàn xiàng lǐ chuáng zuò cǐ sī qì jié yě

这句话大意是:如丹溪治女人许婚后,夫经商三年不归,因不食,困卧如痴,他无所病,但向里床坐,此思气结也。

yào nán dú zhì de xǐ kě jiě

这句话大意是:药难独治,得喜可解;。

bù rán lìng qí nù bǐ jī zhī dà nù ér kū zhī sān shí lìng rén jiě zhī jǔ yào yī tiē jí qiú shí yǐ

现代白话:不然令其怒,俾激之大怒,而哭之三时,令人解之,举药一贴,即求食了。

gài pí zhǔ sī sī guò zé pí qì jié ér bù shí nù shǔ gān mù mù néng kè tǔ mù qì chōng fā ér pí shàng kāi yǐ

现代白话:盖脾主思,思过则脾气结而不食,怒属肝木,木能克土,木气冲发而脾上开了。

yòu rú zi hé zhì yī fù jiǔ sī ér bù mián lìng chù qí nù shì xī guǒ kùn shuì jié yú yǐng xiǎng

这句话大意是:又如子和治一妇,久思而不眠,令触其怒,是夕果困睡,捷于影响。

wéi láo ér qì hào kǒng ér qì duó zhě wéi nán zhì yě

这句话大意是:惟劳而气耗,恐而气夺者,为难治也。

yòu tóng yín xiè gōng zhì fù rén sàng mèi shén bēi ér bù yǐn shí lìng yǐ qìng jia zhī nǚ péi huan réng yòng jiě yù zhī yào jí néng yǐn shí

这句话大意是:又同寅谢公,治妇人丧妹甚悲,而不饮食,令以亲家之女陪欢,仍用解郁之药,即能饮食。

yòu wén zhuāng gōng zhì xǐ láo zhī jí ér bìng qiè mài nǎi shī yīn zhèng yě lìng kǒng jù jí yù

这句话大意是:又闻庄公治喜劳之极而病,切脉乃失音症也,令恐惧即愈。

rán xǐ zhě zhī rén shǎo bìng gài qí bǎi mài shū hé gù ěr

这句话大意是:然喜者之人少病,盖其百脉舒和故耳。

jīng yún kǒng shèng xǐ

这句话大意是:经云:“恐胜喜。

kě wèi de xuán guān zhě yě

这句话大意是:”可谓得玄关者也。

fán cǐ zhī zhèng nèi jīng zì yǒu zhì fǎ yè yī zhě fèi ér bù xíng hé zāi

现代白话:凡此之症,《内经》自有治法,业医者,废而不行,何啊?

fù lù yi zhī suǒ cóng shì yān

现代白话:附录宜知所从事呢。

jǐ sì suì shàng shū wáng xi wēng nǎi ài jǐng xiàng huàn hé zhǒng tòng yào bù yù zhào yú wèn qí gù

这句话大意是:己巳岁,尚书王西翁乃爱,颈项患核肿痛,药不愈,召余问其故?

yuē xiàng jǐng zhī jí zì yǒu gè jīng yuán luò jǐng shù huì hé zhī chù qǔ qí yuán xué yǐ cì zhī

这句话大意是:曰:“项颈之疾,自有各经原络井俞会合之处,取其原穴以刺之。

hòu guǒ cì suí zhēn ér yù gèng jiǔ shù zhuàng yǒng bù jiàn fā

这句话大意是:”后果刺,随针而愈,更灸数壮,永不见发。

dà dǐ jǐng xiàng nǎi héng ròu zhī de jīng mài huì jù zhī suǒ fán yǒu hé zhǒng fēi jí zhào yě

这句话大意是:大抵颈项,乃横肉之地,经脉会聚之所,凡有核肿,非吉兆也。

ruò bù jiū qí gēn yǐ jiǔ cì zhī zé liú cuàn zhī shì lǐ suǒ bì zhì yǐ

现代白话:若不究其根,以灸刺之,则流窜之势,理所必致了。

huàn zhě shèn zhī

这句话大意是:患者慎之。

wù yín dōng zhāng xiàng gōng zhǎng sūn huàn xiè lì bàn zǎi zhū yào bù xiào xiàng gōng mìng yú zhì zhī yuē xī hàn lín shí huàn dù fù zhī jí bù néng yǐn shí zhū yào bù xiào jiǔ zhōng wǎn zhāng mén jí yǐn shí qí zhēn jiǔ zhī shén rú cǐ

这句话大意是:戊寅冬,张相公长孙,患泻痢半载,诸药不效,相公命余治之,曰:“昔翰林时,患肚腹之疾,不能饮食,诸药不效,灸中脘、章门即饮食,其针灸之神如此。

jīn zhǎng sūn huàn xiè lì bù néng jìn shí kě zhēn jiǔ hu

这句话大意是:今长孙患泻痢,不能进食,可针灸吗?

yú duì yuē xiè lì rì jiǔ tǐ mào yǐ biàn xū yuán qì shāo fù zé rì zhēn jiǔ kě yě

这句话大意是:”余对曰:“泻痢日久,体貌已变,须元气稍复,择日针灸可也。

huá cén gōng zǐ yún shì yǐ wēi dǔ yǐ wàng jí zhì zhī

现代白话:”华岑公子云:“事已危笃了,望即治之。

bù sì zài zé rì qī jí zhēn jiǔ zhōng wǎn zhāng mén guǒ néng yǐn shí

这句话大意是:”不俟再择日期,即针灸中脘、章门,果能饮食。

dīng chǒu xià jǐn yī zhāng shǎo quán gōng fū rén huàn xián zhèng èr shí yú zài céng jīng yī shù shí jù wèi yàn

这句话大意是:丁丑夏,锦衣张少泉公夫人,患痫症二十余载,曾经医数十,俱未验。

lái gào yú zhěn qí mài zhī bìng rù jīng luò gù shǒu zú qiān yǐn yǎn mù hēi mào rù xīn zé chù jiào xū yī lǐ qǔ xué fāng bǎo de quán

这句话大意是:来告余,诊其脉,知病入经络,故手足牵引,眼目黑瞀,入心则搐叫,须依理取穴,方保得痊。

zhāng gōng shàn shū ér zhī yī fēi cháng rén yě

这句话大意是:张公善书而知医,非常人也。

xī tīng yú yán qǔ jiū wěi zhōng wǎn kuài qí pí wèi qǔ jiān yú qǔ chí děng xué lǐ qí jīng luò shū qí tán qì shǐ qì xuè liú tōng ér xián zì dìng yǐ

现代白话:悉听余言,取鸠尾、中脘,快其脾胃,取肩髃、曲池等穴,理其经络,疏其痰气,使气血流通,而痫自定了。

cì rì jí píng tuǒ rán hòu yǐ fǎ zhì huà tán jiàn pí zhī yào měi rì yǔ fú

这句话大意是:次日即平妥,然后以法制化痰健脾之药,每日与服。

wù chén suì lì bù guān zhèng li suì lù gōng wèi páng yī pǐ kuài rú fù bēi xíng tǐ léi shòu yào wù yù

这句话大意是:戊辰岁,吏部观政李邃麓公,胃旁一痞块如复杯,形体羸瘦,药勿愈。

yú shì zhī yuē jì yǒu xíng yú nèi qǐ yào lì suǒ néng chú bì zhēn jiǔ kě xiāo

这句话大意是:余视之曰:“既有形于内,岂药力所能除,必针灸可消。

xiáng qǔ kuài zhōng yòng yǐ pán zhēn zhī fǎ gèng jiǔ shí cāng zhōng wǎn xué ér yù

这句话大意是:”详取块中,用以盘针之法,更灸食仓、中脘穴而愈。

suì lù gōng wèn yuē rén zhī shēng pǐ yǔ xuán pǐ jī jù zhèng jiǎ shì rú hé

这句话大意是:邃麓公问曰:“人之生痞,与痃癖、积聚、症瘕是如何?

yuē pǐ zhě fǒu yě rú yì suǒ wèi tiān dì bù jiāo zhī fǒu nèi róu wai gāng wàn wù bù tōng zhī yì yě

这句话大意是:”曰:“痞者,否也,如《易》所谓天地不交之否,内柔外刚,万物不通之义也。

wù bù kě yǐ zhōng fǒu gù pǐ jiǔ zé chéng zhàng mǎn ér mò néng liáo yān

现代白话:物不能够终否,故痞久则成胀满,而莫能疗呢。

xuán pǐ zhě xuán jué yǐn pì yòu xuán miào mò cè zhī míng yě

这句话大意是:痃癖者,悬绝隐僻,又玄妙莫测之名也。

jī zhě jī yě xié tán xuè yǐ chéng xíng jī yì yù jī zhì jiǔ zhī wèi ěr

现代白话:积者,迹也,挟痰血以成形迹,亦郁积至久之谓你。

jù zhě xù yě yī yuán qì wèi duān xù yì jù sàn bù cháng zhī yì yún

这句话大意是:聚者,绪也,依元气为端绪,亦聚散不常之意云。

zhèng zhě zhēng yě yòu jīng yě yǐ qí yǒu suǒ zhēng yàn jí jiǔ ér chéng jīng cuì yě

这句话大意是:症者,征也,又精也,以其有所征验,及久而成精萃也。

jiǎ zhě jiǎ yě yòu xiá yě yǐ qí jiǎ jiè qì xuè chéng xíng jí lì nián xiá yuǎn zhī wèi yě

这句话大意是:瘕者,假也,又遐也,以其假借气血成形,及历年遐远之谓也。

dà dǐ pǐ yǔ xuán pǐ nǎi xiōng gé zhī hou jī yǔ jù wèi fù nèi zhī jí qí wéi shàng zhōng èr jiāo zhī bìng gù duō jiàn yú nán zǐ

这句话大意是:大抵痞与痃癖,乃胸膈之候,积与聚,为腹内之疾,其为上、中二焦之病,故多见于男子。

qí zhèng yǔ jiǎ dú jiàn yú qí xià shì wéi xià jiāo zhī hou gù cháng jiàn yú fù rén

这句话大意是:其症与瘕,独见于脐下,是为下焦之候,故常见于妇人。

dà fán fù zhōng yǒu kuài bù wèn nán fù jī jù zhèng jiǎ jù wèi è zhèng qiē wù shì wéi xún cháng

这句话大意是:大凡腹中有块,不问男妇积聚、症瘕,俱为恶症,切勿视为寻常。

chū qǐ ér bù qiú zǎo zhì ruò dài pǐ jí zhàng mǎn yǐ chéng xiōng fù gǔ jí suī biǎn què fù shēng yì mò néng jiù qí wàn yī yǒu sī jí zhě kě bù jù hu

这句话大意是:初起而不求早治,若待痞疾胀满,已成胸腹鼓急,虽扁鹊复生,亦莫能救其万一,有斯疾者,可不惧乎!

li gōng shēn yǐ wéi rán

这句话大意是:”李公深以为然。

wù chén suì hù bù wáng jìn ān gōng nǎi dì huàn xīn xián jí shù zài yǐ

现代白话:戊辰岁,户部王缙庵公乃弟,患心痫疾数载了。

xú táng wēng zhào yú shì zhī xū xíng bā fǎ kāi hé fāng kě gōng rú qí yán

这句话大意是:徐堂翁召余视之,须行八法开阖方可,公如其言。

ér cì zhào hǎi liè quē jiǔ xīn shù děng xué qí zhēn dài qì zhì nǎi xíng shēng chéng zhī shù ér yù

这句话大意是:而刺照海、列缺,灸心俞等穴,其针待气至,乃行生成之数而愈。

fán zhì cǐ zhèng xū fēn wǔ xián cǐ juǎn qián zǎi zhī xiáng yǐ cí bù xī lù

现代白话:凡治此症,须分五痫,此卷前载之详了,兹不悉录。

rén shēn suì dà yǐn xià méi yuán gōng xíng cì zhì é méi ān yù huàn shāng hán tóng yín zhū gōng yíng shì liù mài wēi xì yáng zhèng de yīn mài

这句话大意是:壬申岁,大尹夏梅源公,行次至蛾眉庵寓,患伤寒,同寅诸公,迎视六脉微细,阳症得阴脉。

jīng yún yáng mài jiàn yú yīn jīng qí shēng yě kě zhī

这句话大意是:经云,阳脉见于阴经,其生也可知;。

yīn mài jiàn yú yáng jīng qí sǐ yě kě xǔ

这句话大意是:阴脉见于阳经,其死也可许。

yú jū yù hé fang zhèng zhí kǎo jì bù xiá wǎng fǎn zhī láo ruò cí ér bù zhì cǐ gōng zài yuǎn fāng kè dǐ qiě lì zhèng qīng kǔ yú shén cè zhī

这句话大意是:余居玉河坊,正值考绩,不暇往返之劳,若辞而不治,此公在远方客邸,且莅政清苦,余甚恻之。

xiān yǔ chái hú jiā jiǎn zhī jì shǎo xiào qí mài shàng wèi hé zhèng yú jié

这句话大意是:先与柴胡加减之剂,少效,其脉尚未合症,余竭。

jīng dān sī yòu yì bié yào gèng zhēn nèi guān liù mài zhuǎn yáng yǐ

现代白话:精殚思,又易别药,更针内关,六脉转阳了。

suì cì dì jìn yǐ tāng sàn ér yù

这句话大意是:遂次第进以汤散而愈。

hòu zhuǎn shēng hù bù jīn wèi zhèng láng

这句话大意是:后转升户部,今为正郎。

rén xū suì lì bù xǔ jìng ān gōng yù líng jì gōng huàn yāo tòng zhī shén

这句话大意是:壬戌岁,吏部许敬庵公,寓灵济宫,患腰痛之甚。

tóng xiāng dǒng lóng shān gōng tuī yú shì zhī

这句话大意是:同乡董龙山公推余视之。

zhěn qí mài chǐ bù chén shù yǒu lì

这句话大意是:诊其脉,尺部沉数有力。

rán nán zǐ chǐ mài gù yi chén shí dàn dài shù yǒu lì shì shī rè suǒ zhì yǒu yú zhī jí yě

这句话大意是:然男子尺脉固宜沉实,但带数有力,是湿热所致,有余之疾也。

yī zuò bù zú zhì zhī zé fēi yǐ

现代白话:医作不足治之,则非了。

xìng wèi zhēn suì yǐ shǒu zhǐ yú shèn shù xué xíng bǔ xiè zhī fǎ tòng shāo jiǎn kōng xīn zài yǔ chú shī xíng qì zhī jì yī fù ér ān

这句话大意是:性畏针,遂以手指于肾俞穴行补泻之法,痛稍减,空心再与除湿行气之剂,一服而安。

gōng yuē shǒu fǎ dài zhēn yǐ jué tòng jiǎn hé nǎi zài fú shèn lì zhī yào hu

这句话大意是:公曰:“手法代针,已觉痛减,何乃再服渗利之药吗?

yú yuē zhēn néng jié bìng gōng xìng wèi zhēn gù bù dé yǐ ér yòng shǒu zhǐ zhī fǎ qǐ néng qū chú qí bìng gēn bù guò zàn jiǎn qí tòng ér yǐ

这句话大意是:”余曰:针能劫病,公性畏针,故不得已,而用手指之法,岂能驱除其病根,不过暂减其痛而已。

ruò yù quán kě xū zhēn shèn shù xué jīn jì bù zhēn shì yòng shèn lì zhī jì yě

这句话大意是:若欲全可,须针肾俞穴,今既不针,是用渗利之剂也。

qǐ bù wén qián xián yún yāo nǎi shèn zhī fǔ yī shēn zhī dà guān jié

这句话大意是:岂不闻前贤云:「腰乃肾之府,一身之大关节。

mài chén shù zhě duō shì shī rè yōng zhì xū yi shèn lì zhī bù kě yòng bǔ jì

这句话大意是:」脉沉数者,多是湿热壅滞,须宜渗利之,不可用补剂。

jīn rén bù fēn xū shí yī gài wù yòng duō zhì mián chán tòng téng bù xiū chū yù jī zhōng

这句话大意是:今人不分虚实,一概误用,多致绵缠,痛疼不休(出玉机中)。

dà dǐ xǐ bǔ è gōng rén zhī héng qíng yě

这句话大意是:大抵喜补恶攻,人之恒情也。

yá shī qù ér xīn xuè shēng cǐ fēi gōng zhōng yǒu bǔ cún yān zhě hu

现代白话:邪湿去而新血生,此非攻中有补存呢者吗?

rén shēn suì xíng rén yú shào dōng wēng huàn gé qì zhī jí xíng tǐ léi shòu yào ěr nán yù

这句话大意是:壬申岁,行人虞绍东翁,患膈气之疾,形体羸瘦,药饵难愈。

zhào yú shì zhī liù mài chén sè xū qǔ dàn zhōng yǐ tiáo hé qí gé zài qǔ qì hǎi yǐ bǎo yǎng qí yuán ér yuán qì chōng shí mài xī zì shèng yǐ

现代白话:召余视之,六脉沉涩,须取膻中,以调和其膈,再取气海,以保养其源,而元气充实,脉息自盛了。

hòu zé shí zhēn shàng xué xíng liù yīn zhī shù xià xué xíng jiǔ yáng zhī shù gè jiǔ qī zhuàng suì quán yù

这句话大意是:后择时针上穴,行六阴之数,下穴行九阳之数,各灸七壮,遂全愈。

jīn rèn yáng zhōu fǔ tài shǒu

这句话大意是:今任扬州府太守。

gēng chén guò yáng fù dǔ xíng tǐ fēng hòu

这句话大意是:庚辰过扬,复睹形体丰厚。

rén shēn xià

这句话大意是:壬申夏,。

hù bù shàng shū wáng shū wēng

这句话大意是:户部尚书王疏翁,。

huàn tán huǒ chì shèng

这句话大意是:患痰火炽盛,。

shǒu bì nán shēn

这句话大意是:手臂难伸,。

yú jiàn xíng tǐ qiáng zhuàng

这句话大意是:余见形体强壮,。

duō shì shī tán liú zhù jīng luò zhī zhōng

这句话大意是:多是湿痰流注经络之中,。

zhēn jiān yú

这句话大意是:针肩髃,。

shū tōng shǒu tài yīn jīng yǔ shǒu yáng míng jīng zhī shī tán

这句话大意是:疏通手太阴经与手阳明经之湿痰,。

fù jiǔ fèi yú xué

这句话大意是:复灸肺俞穴,。

yǐ lǐ qí běn

这句话大意是:以理其本,。

zé tán qì kě qīng

这句话大意是:则痰气可清,。

ér shǒu bì néng jǔ yǐ

现代白话:而手臂能举了。

zhì lì bù shàng shū xíng tǐ yì zhuàng

这句话大意是:至吏部尚书,形体益壮。

xīn wèi suì zhè fǔ guō huáng gōng zǔ huàn dà biàn xià xuè yù ér fù zuò wèn qí zhì jí zhī yóu

这句话大意是:辛未岁,浙抚郭黄?公祖,患大便下血,愈而复作,问其致疾之由?

yú duì yuē xīn shēng xuè ér gān cáng zhī zé pí wèi zhī tǒng

这句话大意是:余对曰:“心生血,而肝藏之,则脾为之统。

nèi jīng yún yǐn shí zì bèi cháng wèi nǎi shāng cháng pǐ ér xià xuè

这句话大意是:”《内经》云:“饮食自倍,肠胃乃伤,肠癖而下血。

shì jiē qián shèng zhī yán ér kě kǎo zhě

这句话大意是:”是皆前圣之言而可考者。

shū bù zhī cháng wèi běn wú xuè duō shì zhì jí yǐn yú gāng mén zhī nèi huò yīn yǐn shí guò shāng huò yīn láo yù nù qì chù dòng zhì qiào xuè suí dà biàn ér chū

这句话大意是:殊不知肠胃本无血,多是痔疾,隐于肛门之内,或因饮食过伤,或因劳欲怒气,触动痔窍,血随大便而出。

xiān xián suī yǒu yuǎn xuè jìn xuè zhī shū ér shí wú xīn fèi dà cháng zhī fēn

这句话大意是:先贤虽有远血、近血之殊,而实无心、肺、大肠之分。

yòu yǒu suǒ wèi qì xū cháng báo zì róng wèi shèn rù zhě suǒ gǎn bù tóng xū qiú qí gēn

这句话大意是:又有所谓气虚肠薄,自荣卫渗入者,所感不同,须求其根。

yú zhǎng qiáng xué zhēn èr fēn jiǔ qī zhuàng nèi zhì yī xiāo ér xuè bù chū

这句话大意是:于长强穴针二分,灸七壮,内痔一消而血不出。

dàn shí zhí gōng rǒng bù xiá yú zhēn jiǔ yú shù zài shēng gōng bù shàng shū qián jí dà zuò shǐ zhī yǒu zhì yǐn yú gāng mén zhī nèi yǐ fǎ diào zhī yù

这句话大意是:但时值公冗,不暇于针灸,逾数载,升工部尚书,前疾大作,始知有痔隐于肛门之内,以法调之愈。

zhì jǐ mǎo fù huì yú wèn shàng yún bù fā yǐ

现代白话:至己卯复会于汶上云,不发了。

shì suì gōng zǐ jī chuān gōng zhǎng ài hū huàn jīng fēng shì shén wēi dǔ jiǔ zhōng chōng yìn táng hé gǔ děng xué gè shù shí zhuàng fāng zuò shēng

这句话大意是:是岁公子箕川公长爱,忽患惊风,势甚危笃,灸中冲、印堂、合谷等穴,各数十壮,方作声。

ruò yī gǔ fǎ ér zhǐ jiǔ sān wǔ zhuàng qǐ néng de yù

这句话大意是:若依古法而止灸三五壮,岂能得愈?

shì dāng liàng qí bìng shì zhī qīng zhòng ér yǐ

这句话大意是:是当量其病势之轻重而已。

jǐ mǎo suì yīn cí zhōu yī tóng xiāng qiàn fèng zī wǎng qǔ dào jīng lín luò guān huì jiù zhī sòng xiàn fù gōng yún zuó nián zhǎng zǐ dé yī pǐ jí jìn yīn xià dì yì yù jí zhuǎn jiā zēng zhū yào bù xiào rú zhī nai hé

这句话大意是:己卯岁,因磁州一同乡,欠俸资往取,道经临洛关,会旧知宋宪副公,云:“昨年长子得一痞疾,近因下第抑郁,疾转加增,诸药不效,如之奈何?

yú dá yuē jí kè kě yù

这句话大意是:”余答曰:“即刻可愈。

yú jí zhēn zhāng mén děng xué yǐn shí jiàn jìn xíng tǐ qīng shuǎng ér fù kuài jí xiāo yǐ

现代白话:”余即针章门等穴,饮食渐进,形体清爽,而腹块即消了。

huān qià shù rì xié qīn yǒu sòng zhì lǚ dòng bīn dù lú shēng cí bù rěn fēn mèi ér bié

这句话大意是:欢洽数日,偕亲友送至吕洞宾度卢生祠,不忍分袂而别。

gēng chén xià gōng bù láng xǔ hóng yǔ gōng huàn liǎng tuǐ fēng rì yè tòng bù néng zhǐ wò chuáng yuè yú

这句话大意是:庚辰夏,工部郎许鸿宇公,患两腿风,日夜痛不能止,卧床月余。

bǎo yuán jú wáng gōng nǎi qí shǔ guān lì jiàn yú zhì zhī

这句话大意是:宝源局王公,乃其属官,力荐余治之。

shí míng yī zhū gōng jiān zhí bù cóng

这句话大意是:时名医诸公,坚执不从。

xǔ gōng yí ér yán yuē liǎng tuǐ jí zú wú chǔ bù tòng qǐ yī èr zhēn suǒ néng yù

这句话大意是:许公疑而言曰:“两腿及足,无处不痛,岂一二针所能愈?

yú yuē zhì bìng bì qiú qí běn de qí běn xué huì guī zhī chù tòng kě lì ér zhǐ tòng zhǐ jí bù lǚ xún rì zhī nèi bì néng jìn bù

这句话大意是:”余曰:“治病必求其本,得其本穴会归之处,痛可立而止,痛止即步履,旬日之内,必能进部。

cǐ gōng míng shuǎng dú tīng yú yán zhēn huán tiào jué gǔ suí zhēn ér yù

这句话大意是:”此公明爽,独听余言,针环跳、绝骨,随针而愈。

bù guò xún rì guǒ jìn bù rén jiē hài yì

这句话大意是:不过旬日,果进部,人皆骇异。

jiǎ shǐ dāng shí bù xìn wáng gōng zhī yán ér tīng páng rén zhī yǔ zé yào lì qǐ néng jí zāi

现代白话:假使当时不信王公之言,而听旁人之语,则药力岂能及啊?

shì wéi zài hu xìn zhī dǔ ér yǐ xìn zhī dǔ shì yǐ huò qí xiào yě

这句话大意是:是惟在乎信之笃而已,信之笃,是以获其效也。

jǐ sì suì zhāng xiàng gōng de gāng mén hū zhǒng zhī jí róng zhèng wáng xi wēng tuī yú zhěn shì mìng zhī yuē yuán lǎo zhī jí fēi cháng rén bǐ yi jīng sī dān lì tiáo zhì yǐ fù wú wàng

现代白话:己巳岁,张相公得肛门忽肿之疾,戎政王西翁,推余诊视,命之曰:“元老之疾,非常人比,宜精思殚力调治,以副我望!

yú yè zhěn yòu cùn fú shù shì fèi jīn shòu fēng rè yí yú dà cháng zhī zhōng

这句话大意是:”余谒,诊右寸浮数,是肺金受风热,移于大肠之中。

rán gāng mén yòu jū xià zhī de ér yǐn shí zāo pò liú zhì yú cǐ ruò wú qī qíng sì qì suǒ gàn zé rùn zé ér xià

这句话大意是:然肛门又居下之地,而饮食糟粕,流至于此,若无七情四气所干,则润泽而下。

huò shī rè nèi yùn xié qì suǒ jiā zé yōng zhì ér zuò zhǒng tòng

这句话大意是:或湿热内蕴,邪气所加,则壅滞而作肿痛。

yú zhì yǐ jiā jiǎn sōu fēng shùn qì zhī jì yī guàn

这句话大意是:余制以加减搜风顺气之剂一罐,。

bèi jiā jiǔ zhēng dài huáng

这句话大意是:倍加酒蒸大黄,。

jiè jiǔ lì shàng shēng

这句话大意是:借酒力上升,。

dàng dí yá rè

这句话大意是:荡涤邪热,。

jiā má rén rùn zào

这句话大意是:加麻仁润燥,。

zhǐ ké kuān cháng

这句话大意是:枳壳宽肠,。

fáng fēng dú huó qū chú fēng rè

这句话大意是:防风、独活驱除风热,。

dāng guī qīng xuè liáng xuè yǎng xuè

这句话大意是:当归清血凉血养血,。

kū qín yǐ qīng fèi yǔ dà cháng

这句话大意是:枯芩以清肺与大肠,。

gòng zhì chéng wán

这句话大意是:共制成丸,。

fú jiàn qīng ān

这句话大意是:服渐清安。

lóng qìng èr nián sì yuè chū sì rì fèng zhǐ chuán yǔ shèng jì diàn zhe yī qù kàn xú gé lǎo bìng qīn cǐ

这句话大意是:隆庆二年,四月初四日,奉旨传与圣济殿,着医去看徐阁老病,钦此。

chén děng jǐn qīn zūn qián zhì xú gé lǎo qiū jiā zhěn de liù mài shù dà jī rè jī tán pí wèi xū ruò yǐn shí jiǎn shǎo

这句话大意是:臣等谨钦遵,前至徐阁老秋家,诊得六脉数大,积热积痰,脾胃虚弱,饮食减少。

yi yòng qīng rè jiàn pí huà tán tāng yī zhì huáng qín bái shù bèi mǔ jú hóng fú líng xiāng fù sháo yào jié gěng chuān xiōng qián hú bīng láng gān cǎo shuǐ èr zhōng jiāng yī piàn jiān zhì yī zhōng bù jū shí fú yào duì zhèng jí yù

这句话大意是:宜用清热健脾化痰汤医治,黄芩、白术、贝母、橘红、茯苓、香附、芍药、桔梗、川芎、前胡、槟榔、甘草,水二钟,姜一片,煎至一钟,不拘时服,药对症,即愈。

yǐ hài suì tōng zhōu li hù hóu fū rén huàn guài bìng yú yòng sūn zhēn rén zhì yá shí sān zhēn zhī fǎ jīng shén fù jiù yǐ jiàn shí sān zhēn zhī yǒu yàn yě

这句话大意是:乙亥岁,通州李户侯夫人,患怪病,余用孙真人治邪十三针之法,精神复旧,以见十三针之有验也。

jǐ sì suì shàng shū máo jiè chuān wēng huàn gān pí xū ruò shí cháng xiè lì zhī lüè fú zhǒng

这句话大意是:己巳岁,尚书毛介川翁,患肝脾虚弱,时常泻痢,肢略浮肿。

wèn yú yú yuē shí cháng xiè xiè duō xì shī rè

这句话大意是:问于余曰:“时常泄泻,多系湿热。

fū rén zhī yī shēn xīn shēng xuè gān cáng zhī ér pí wèi zhī tǒng

这句话大意是:”夫人之一身,心生血,肝藏之,而脾为之统;。

pí de qí tǒng zé yùn huà yǒu cháng shuǐ gǔ tōng diào gù wú suǒ wèi shī yì wú suǒ wèi rè yě

这句话大意是:脾得其统,则运化有常,水谷通调,固无所谓湿,亦无所谓热也。

fu wéi jīng yuán zhī qì jì bù néng bǎo zhī yú píng shí ér wǔ wèi zhī yǎng yòu bù jié zhī yú jiāng lái sī jīng xuè jù hào ér pí wú suǒ tǒng yǐ

现代白话:夫唯精元之气,既不能保之于平时,而五味之养,又不节之于将来,斯精血俱耗,而脾无所统了。

pí shī suǒ tǒng zé yùn huà tōng diào jiāng hé yǐ wèi zhí

现代白话:脾失所统,则运化通调,将凭什么为职?

yù qiú qí wú xiè bù kě de yě

这句话大意是:欲求其无泻,不可得也。

rán zé hé yǐ wèi zhī shī rè

现代白话:然则凭什么谓之湿热?

gài yùn huà tōng diào jí shī qí zhí zé shuǐ gǔ bù fēn shī yù yú nèi ér wèi rè yǐ

现代白话:盖运化通调,即失其职,则水谷不分,湿郁于内,而为热了。

yóu shì biàn xuè chóu zhān lǐ jí hòu zhòng xiè bù dú xiè ér yòu jiān zhī yǐ lì yān jiē zuò cǐ yě

现代白话:由是便血稠粘,里急后重,泻不独泻,而又兼之以痢呢,皆坐此也。

qí zhì zhī fǎ yi dàng dí qí shī rán hòu fēn lì sī pí wèi de tǒng ér qí zhèng ān yǐ

现代白话:其治之法,宜荡涤其湿,然后分利,斯脾胃得统,而其症安了。

fǒu zé tǔ bù néng zhì shuǐ sì làn yíng yì jìn yú sì zhī biàn ér wéi qì zhě yǒu zhī

这句话大意是:否则土不能治水,汜滥盈溢,浸于四肢,变而为气者有之。

xìn qí yán tiáo lǐ ér yù

这句话大意是:信其言,调理而愈。

jǐ mǎo suì xíng rén zhāng jìng chén gōng fū rén bēng bù zhǐ shēn rè gǔ tòng fán zào bìng dǔ zhào yú zhěn de liù mài shù ér zhǐ bì shì wài gǎn wù yòng liáng yào

这句话大意是:己卯岁,行人张靖宸公夫人,崩不止,身热骨痛,烦躁病笃,召余诊,得六脉数而止,必是外感,误用凉药。

yǔ qiāng huó tāng rè tuì yú jí jiàn kě

这句话大意是:与羌活汤热退,余疾渐可。

dàn yuán qì nán fù hòu jiǔ gāo huāng sān lǐ ér yù

这句话大意是:但元气难复,后灸膏肓、三里而愈。

fán yī zhī yòng yào xū píng mài lǐ ruò wài gǎn wù zuò nèi shāng shí shí xū xū sǔn bù zú ér yì yǒu yú qí bù yāo miè rén shēng yě jī xī

这句话大意是:凡医之用药,须凭脉理,若外感误作内伤,实实虚虚,损不足而益有余,其不夭灭人生也,几希?

xīn yǒu xià zhōng guì huàn tān huàn bù néng dòng lǚ yǒu yī hé hè sōng jiǔ zhì wèi yù

这句话大意是:辛酉,夏中贵患瘫痪,不能动履,有医何鹤松,久治未愈。

zhào yú shì yuē cǐ jí yī zhēn kě yù

这句话大意是:召余视,曰:“此疾一针可愈。

hè sōng cán qù

这句话大意是:”鹤松惭去。

yú suì zhēn huán tiào xué guǒ jí néng lǚ

这句话大意是:余遂针环跳穴,果即能履。

xià hòu zèng yú shòu zhī yú shù zài yòu tān yǐ

现代白话:夏厚赠,余受之,逾数载又瘫了。

fù lái zhào yú yīn shì jìn tíng bù xiá jí wǎng suì shòu hè fǎn jiàn yǐ zhì fèn

这句话大意是:复来召余,因侍禁廷,不暇即往,遂受鹤反间以致忿。

shì xī zhī cì que yú fú dào zhě wèi hé rú

现代白话:视昔之刺鹊于伏道者,为怎么样?

jǐ sì suì cài dū wèi zhǎng zǐ bì chuān gōng huàn tán huǒ yào ěr bù yù

这句话大意是:己巳岁,蔡都尉长子碧川公,患痰火,药饵不愈。

rǔ qián chéng zhāi táng wēng jiàn yú zhì zhī

这句话大意是:辱钱诚斋堂翁,荐余治之。

yú zhēn fèi yú děng xué yù

这句话大意是:余针肺俞等穴愈。

hòu qí nǚ huàn fēng xián shén wēi qí nǎi láng xiù shān nǎi xù zhāng shǎo quán yāo yú zhì zhī nǎi zhēn nèi guān ér sū yǐ lǐ hòu zèng yú gù cí bù shòu

这句话大意是:后其女患风痫甚危,其乃郎秀山,乃婿张少泉,邀余治之,乃针内关而苏,以礼厚赠,余固辞不受。

suì yǐ nǚ xǔ pìn tún ér yáng chéng zhēn yān

现代白话:遂以女许聘豚儿杨承祯呢。

gēng chén suì guò yáng dà yǐn huáng zhěn ān gōng xī zài jīng cháo xī xiāng yǔ qíng yì shén dǔ jìn yè liú yí bù rěn fēn mèi yán jí sān láng huàn miàn bù jí shù zài bù yù shén yōu zhī

这句话大意是:庚辰岁过扬,大尹黄缜庵公,昔在京朝夕相与,情谊甚笃,进谒留疑,不忍分袂,言及三郎患面部疾,数载不愈,甚忧之。

zuó fén xiāng bo líng qí kè yuē wū wū chén āi jiǔ dài shí yōu chuāng jì mò yǒu shéi zhī yùn féng bǎo jiàn rén xiāng gù lì suì míng chéng zǒng yǒu qī

这句话大意是:昨焚香卜灵棋课曰:“兀兀尘埃久待时,幽窗寂寞有谁知,运逢宝剑人相顾,利遂名成总有期。

yǔ shí zhě jiě yuē bǎo zhě zhēn guì zhī wù jiàn zhě fēng lì zhī wù bì féng zhēn guì zhī rén kě yù

这句话大意是:”与识者解曰:“宝者珍贵之物,剑者锋利之物,必逢珍贵之人,可愈。

jīn chéng xiāng gù zhī gōng shàn zhēn jí yù yǒu qī yǐ

现代白话:”今承相顾,知公善针,疾愈有期了。

yú zhēn jù liáo hé gǔ děng xué gèng jiǔ sān lǐ xú xú diào zhī ér yù

这句话大意是:余针巨髎、合谷等穴,更灸三里,徐徐调之而愈。

shí gōng jiàng kān shū duō rǔ xiè mǐ zhī zhù

这句话大意是:时工匠刊书,多辱蟹米之助。

jiǎ xū suì guān zhèng tián chūn yě gōng nǎi wēng huàn pí wèi zhī jí yǎng bìng tiān tán zhì bì zhái shù lǐ chūn yě gōng měi qǐng bì qīn zhì jié lì jìn xiào

这句话大意是:甲戌岁,观政田春野公乃翁,患脾胃之疾,养病天坛,至敝宅数里,春野公每请必亲至,竭力尽孝。

yú gǎn qí chéng bù dàn qí yuǎn chū cháo bì qū shì

这句话大意是:余感其诚,不惮其远,出朝必趋视。

gào yuē pí wèi nǎi yī shēn zhī gēn dì wǔ xíng zhī chéng jī wàn wù zhī fù mǔ ān kě bù yóu qí zhì jiàn zhì shùn zāi

现代白话:告曰:“脾胃乃一身之根蒂,五行之成基,万物之父母,安可不由其至健至顺啊?

gǒu bù zhì jiàn zhì shùn zé chén kē zhī jiù bì zhì yǐ

现代白话:苟不至健至顺,则沉疴之咎必致了。

rán gōng zhī jí fēi yī zhāo suǒ zhì dàn pí xǐ gān zào ér è kǔ shī yào rè zé xiāo yú jī ròu yào hán zé jiǎn yú yǐn shí yī zhì jiǔ bù huò dāng mò ruò zǎo jiǔ zhōng wǎn shí cāng xué

这句话大意是:然公之疾,非一朝所致,但脾喜甘燥,而恶苦湿,药热则消于肌肉,药寒则减于饮食,医治久不获当,莫若早灸中脘、食仓穴。

xīn rán cóng zhī měi xué gè jiǔ jiǔ zhuàng gèng zhēn xíng jiǔ yáng zhī shù chuāng fā jiàn yù

这句话大意是:”忻然从之,每穴各灸九壮,更针行九阳之数,疮发渐愈。

chūn yě gōng jīn rèn bīng kē jǐ shì zhōng nǎi wēng nǎi dì jù dēng kē ér shèng zhuàng

这句话大意是:春野公今任兵科给事中,乃翁乃弟俱登科而盛壮。

gēng chén suì dào jīng yáng zhōu yù shǐ sāng nán gāo gōng fū rén qī xún yú fā rè tóu xuàn mù sè shǒu luán shí shǎo gōng zǐ yíng yú

这句话大意是:庚辰岁,道经扬州,御史桑南皋公夫人,七旬余,发热、头眩、目涩、手挛、食少,公子迎余。

zhěn dé rén yíng fú ér guān dài xián jiàn zhèng suī duō jīn yi qīng rè wèi xiān yǐ tiān má jiāng cán wèi jūn shēng má zhī mǔ wéi chén màn jīng gān cǎo děng wéi shǐ zuǒ fú zhì sān tiè rè tuì shēn liáng yǐn shí jiàn jìn yú zhèng yì jiǎn cì rì fù zhěn liù mài píng yún

这句话大意是:诊得人迎浮而关带弦,见症虽多,今宜清热为先,以天麻、僵蚕为君,升麻、知母为臣,蔓荆、甘草等为使佐,服至三帖,热退身凉,饮食渐进,余症亦减,次日复诊,六脉平匀。

kūn yù xǐ yuē fā rè shù yuè yī bú jiàn xiào zuó fāng zhì fú yī tiē rè tuì shí jìn hé yé

这句话大意是:昆玉喜曰:“发热数月,医不见效,昨方制服一帖,热退食进,何耶?

yú yuē yī zhě yì yě de qí yì sī wò yī zhī yào shū yǐ

现代白话:”余曰:“医者意也,得其意,斯握医之要枢了。

xī sī mǎ cháng chēng biǎn què suí sú wèi biàn jí shù qí lùn qí huán hóu jí yǔ duō jìn dào jiē yǐ qí yì tōng zhī ěr

这句话大意是:昔司马尝称扁鹊随俗为变,及述其论齐桓侯疾,语多近道,皆以其意通之耳。

zuó mài fú xián yí shì guò yòng yǎng xuè bǔ pí zhī jì bì sè huǒ yá jiǔ zé liú yì yú tài yáng páng guāng jīng qǐ zhì yīn zhōng jing míng gù mù sè tóu xuàn

这句话大意是:昨脉浮弦,疑是过用养血补脾之剂,闭塞火邪,久则流溢于太阳膀胱经,起至阴,终睛明,故目涩头眩;。

zhī zǒu sān jiāo jīng gù shǒu luán yě

这句话大意是:支走三焦经,故手挛也。

shǎo nán shǎo xuán gōng yǔ zhěn ān gōng yīn lián zhī hǎo yú rǔ gù rén zhī tuō jīng sī mài lǐ yì jiū bìng yuán gù zhì lì qián fāng yòng yǐ yǐn jīng zhī jì qí rè sù tuì rè tuì pí yīn jiàn zhǎng ér róng xuè zì shēng yú zhèng yì yīn zhī chú yǐ

现代白话:少南、少玄公与缜庵公姻联之好,余辱故人之托,精思脉理,意究病源,故制立前方,用以引经之剂,其热速退,热退,脾阴渐长,而荣血自生,余症亦因之除了。

èr gōng yuē rán

这句话大意是:”二公曰:“然。

✦ You read 卷九·医案(杨氏)

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.