太平御览 · 李昉 · Chapter 107 of 1000

皇王部·卷三十二

PinyinModern Translation
Size

duò gōng huáng dì

这句话大意是:○隋恭皇帝。

suí shū yuē gōng huáng dì huì yòu yuán dé tài zǐ zhī zǐ yě

这句话大意是:《隋书》曰:恭皇帝讳侑,元德太子之子也。

mǔ yuē wéi fēi

这句话大意是:母曰韦妃。

xìng cōng mǐn yǒu qì dù

这句话大意是:性聪敏,有器度。

dà yè sān nián

这句话大意是:大业三年。

lì wèi chén wáng

这句话大意是:立为陈王。

hòu shù zài xǐ wèi dài wáng yì wàn hù

这句话大意是:后数载,徙为代王,邑万户。

jí yáng dì qīn zhēng liáo dōng lìng wū jīng shī zǒng liú shì

这句话大意是:及炀帝亲征辽东,令于京师总留事。

shí yī nián cóng xìng jìn yáng bài tài yuán tài shǒu

这句话大意是:十一年,从幸晋阳,拜太原太守。

xún zhèn jīng shī

这句话大意是:寻镇京师。

yì bīng rù cháng ān zūn yáng dì wèi tài shàng huáng fèng dì zuǎn yè

这句话大意是:义兵入长安,尊炀帝为太上皇,奉帝纂业。

dà yè shí sān nián shí yī yuè rén xū shàng jí huáng dì wèi wū dà xīng diàn zhào dà shè tiān xià gǎi yì níng yuán nián dà bì zuì yǐ xià xián shè chú zhī

这句话大意是:大业十三年十一月壬戌,上即皇帝位于大兴殿,诏大赦天下,改义宁元年,大辟罪已下,咸赦除之。

jiǎ zǐ yǐ guāng lù dài fu dà jiàng jūn tài wèi táng gōng wèi jiǎ huáng yuè shǐ chí jié dà dū dū nèi wài zhū jūn shì shàng shū lìng dà chéng xiàng jìn fēng táng wáng

这句话大意是:甲子,以光禄大夫、大将军、太尉唐公为假黄钺、使持节、大都督内外诸军事、尚书令、大丞相,进封唐王。

èr nián sān yuè bǐng chén zuǒ tún wèi jiāng jūn yǔ wén huà jí shì tài shàng huáng wū jiāng dū gōng lì qín wáng hào wèi dì

这句话大意是:二年三月丙辰,左屯卫将军宇文化及弑太上皇于江都宫,立秦王浩为帝。

wù chén zhào táng wáng bèi jiǔ cì zhī lǐ jiā xǐ fú yuǎn yóu guān lǜ lì shòu wèi zài zhū hóu wáng shàng

这句话大意是:戊辰,诏唐王备九锡之礼,加玺绂、远游冠、绿𫄫绶,位在诸侯王上。

táng guó zhì chéng xiàng yǐ xià yī yī jiù shì

这句话大意是:唐国置丞相以下,一依旧式。

wǔ yuè wù wǔ zhào yuē tiān huò duò guó dà xíng tài shàng huáng yù dào jiāng dū kù shén wàng yí xìn shēn lí běi

这句话大意是:五月,戊午,诏曰:"天祸隋国,大行太上皇遇盗江都,酷甚望夷,衅深骊北。

mǐn yǔ xiǎo zi yǎn dǎi bù qiān āi háo yǒng gǎn xīn qíng mí kuì yǎng wéi tú dú chóu fù mǐ shēn xíng yǐng xiāng diào wǎng zhī qǐ chù

这句话大意是:悯予小子,奄逮不愆,哀号永感,心情麋溃,仰惟荼毒,仇复靡申,形影相吊,罔知启处。

xiàng guó táng wáng yīng qī mìng shì fú wēi zhěng nì zì běi zū nán dōng zhēng xī yuàn zǒng jiǔ hé wū yī kuāng jué bǎi shèng wū qiān lǐ jiū lǜ yí xià dà bì yán mín lí bǎo yì zhèn gōng yī wáng shì lài

这句话大意是:相国唐王,膺期命世,扶危拯溺,自北租南,东征西怨,总九合于一匡,决百胜于千里,纠率夷夏,大庇讠民黎,保乂朕躬,繄王是赖。

dé móu zào huà gōng gé cāng mín zhào shù guī xīn lì shǔ sī zài qū wéi rén chén zài wéi tiān mìng

这句话大意是:德侔造化,功格苍旻,兆庶归心,历数斯在,屈为人臣,载违天命。

zài xī yú xià yī ràng xiāng tuī gǒu fēi zhòng huá shuí kān mìng yǔ

这句话大意是:在昔虞、夏,揖让相推,苟非重华,谁堪命禹!

dāng jīn jiǔ fù bēng lí sān líng gǎi bǔ dà yùn qù yǐ qǐng bì xián lù zhào móu bù dé gù yǐ mò néng sī zhòng mìng jià xū guī fān guó

现代白话:当今九服崩离,三灵改卜,大运去了,请避贤路,兆谋布德,顾已莫能,私重命驾,须归藩国。

yǔ běn dài wáng jí yǔ ér dài tiān zhī suǒ fèi qǐ qí rú shì

这句话大意是:予本代王,及予而代,天之所废,岂其如是!

zhù píng jī gǔ zhī shèng yǐ zhū sì xiōng xìng zhí wéi xīn zhī ēn yù chōng sān kè

这句话大意是:庶凭稽古之圣,以诛四凶,幸值维新之恩,预充三恪。

xuě yuān chǐ wū huáng zǔ shǒu yīn sì wū xiào sūn cháo wén xī yǔn jí quán wú hèn jīn zūn gù shì xùn wū jiù dǐ

这句话大意是:雪冤耻于皇祖,守禋祀于孝孙,朝闻夕殒,及泉无恨,今遵故事,逊于旧邸。

shù guān qún bì gǎi shì táng cháo yi yī qián diǎn qù shàng zūn hào

这句话大意是:庶官群辟,改事唐朝,宜依前典,趣上尊号。

ruò shì zhòng fù gǎn tài jiān huái jiǎ shǒu zhēn rén bǐ chú chǒu nì

这句话大意是:若释重负,感泰兼怀,假手真人,俾除丑逆。

jì jì duō shì míng zhī zhèn yì

这句话大意是:济济多士,明知朕意。

réng chì yǒu sī fán yǒu biǎo zòu jiē bù dé yǐ wén

这句话大意是:"仍敕有司,凡有表奏,皆不得以闻。

shì rì shàng xùn wèi wū dà táng

这句话大意是:是日,上逊位于大唐。

táng yǐ shàng wèi juàn fù guó gōng

这句话大意是:唐以上为隽阝国公。

wǔ dé èr nián xià wǔ yuè bēng shí nián shí wǔ

这句话大意是:武德二年夏五月崩,时年十五。

shǐ chén yuē gōng dì nián zài yòu chōng zāo jiā duō nàn yī rén shī dé sì hǎi tǔ bēng

这句话大意是:史臣曰:"恭帝年在幼冲,遭家多难,一人失德,四海土崩。

qún dào fēng qǐ chái láng sāi lù nán cháo suì wǎng liú zhì bù guī

这句话大意是:群盗蜂起,豺狼塞路,南巢遂往,流彘不归。

jì zhōng bǎi liù zhī qī gōng jiàn shù zhōng zhī yùn ōu gē yǒu shǔ shēng yōng biàn xiǎng suī yù bù zūn yáo shùn zhī jī qí yōng kě de hu

这句话大意是:既锺百六之期,躬践数终之运,讴歌有属,笙镛变响,虽欲不遵尧舜之迹,其庸可得乎!

li mì fù

这句话大意是:○李密(附)。

táng shū yuē li mì zì xuán suì běn liáo dōng xiāng píng rén yě

这句话大意是:《唐书》曰:李密,字玄邃,本辽东襄平人也。

fù kuān duò shàng zhù guó pú shān gōng

这句话大意是:父宽,隋上柱国、蒲山公。

mì yǐ fù yīn wèi zuǒ qīn shì cháng zài zhàng xià yáng dì gù jiàn zhī tuì wèi xǔ gōng yǔ wén shù yuē xiàng zhě zài zhàng xià xiǎo ér wèi shuí

这句话大意是:密以父荫为左亲侍,常在仗下,炀帝顾见之,退谓许公宇文述曰:"向者在仗下小儿为谁?

xǔ gōng duì yuē gù pú shān gōng li kuān zi mì yě

这句话大意是:"许公对曰:"故蒲山公李宽子密也。

dì yuē gù hēi sè xiǎo ér shì zhān yì cháng wù lìng sù wèi

这句话大意是:"帝曰:"{固}黑色小儿视瞻异常,勿令宿卫。

tā rì shù wèi mì yuē dì cōng lìng rú cǐ dāng yǐ cái xué qǔ guān wáng wèi cóng cuǒ fēi yǎng xián zhī suǒ

这句话大意是:"他日,述谓密曰:"弟聪令如此,当以才学取官,王卫藂脞,非养贤之所。

mì dà xǐ yīn xiè bìng zhuān yǐ dú shū wéi shì shí rén xī jiàn qí miàn

这句话大意是:"密大喜,因谢病,专以读书为事,时人希见其面。

cháng yù xún bāo kǎi chéng yī huáng niú bèi yǐ pú jiān réng jiāng hàn shū yī zhì guà wū jiǎo shàng yī shǒu zhuō niú yǐn yī shǒu fān juǎn shū dú zhī

这句话大意是:尝欲寻包恺,乘一黄牛,被以蒲韀,仍将《汉书》一帙挂于角上,一手捉牛靷,一手翻卷书读之。

shàng shū lìng yuè guó gōng yáng sù jiàn wū dào cóng hòu àn pèi niè zhī

这句话大意是:尚书令、越国公杨素见于道,从后按辔蹑之。

jì jí wèn yuē hé chǔ shū shēng dān xué ruò cǐ

这句话大意是:既及,问曰:"何处书生,耽学若此?

mì shi yuè guó gōng nǎi xià niú zài bài zì yán xìng míng

这句话大意是:"密识越国公,乃下牛再拜,自言姓名。

yòu wèn suǒ dú shū dá yuē xiàng yǔ chuán

这句话大意是:又问所读书,答曰:《项羽传》。

yuè gōng qí zhī yǔ yǔ dà yuè wèi qí zi xuán gǎn děng yuē wú guān li mì shí dù rǔ děng bù jí

现代白话:越公奇之,与语大悦,谓其子玄感等曰:"我观李密识度,你等不及。

wū shì xuán gǎn qīng xīn jié tuō

这句话大意是:"于是玄感倾心结讬。

dà yè jiǔ nián yáng dì fá gāo lí shǐ xuán gǎn yú lì yáng jiān yùn

这句话大意是:大业九年,炀帝伐高丽,使玄感于丽阳监运。

shí tiān xià sāo dòng xuán gǎn jiāng móu jǔ bīng qián qiǎn rén rù guān yíng mì yǐ wéi móu zhǔ

这句话大意是:时天下骚动,玄感将谋举兵,潜遣人入关迎密,以为谋主。

mì zhì wèi xuán gǎn yuē jīn tiān zi chū zhēng yuǎn zài liáo wài jīn gōng yōng bīng chū qí bù yì cháng qū rù jì zhí è qí hóu

这句话大意是:密至,谓玄感曰:"今天子出征,远在辽外,今公拥兵出其不意,长驱入蓟,直扼其喉。

qián yǒu gāo lí tuì wú guī lù bù guò xún shuò jī liáng bì jǐn

这句话大意是:前有高丽,退无归路,不过旬朔,赍粮必尽。

jǔ huī yī zhào qí zhòng zì jiàng bù zhàn ér qín cǐ jì zhī shàng yě

这句话大意是:举麾一召,其众自降,不战而擒,此计之上也。

guān zhōng sì sài tiān fǔ zhī guó ruò xi rù cháng ān yǎn qí wú bèi tiān zǐ suī hái shī qí jīn dài

这句话大意是:关中四塞,天府之国,若西入长安,掩其无备,天子虽还,失其襟带。

jù xiǎn lín zhī gù dāng bì kè wàn quán zhī shì cǐ jì zhī zhōng yě

这句话大意是:据险临之,故当必克,万全之势,此计之中也。

ruò suí jìn zhú biàn xiān xiàng dōng dōu dùn jiān chéng zhī xià shèng fù shū wèi kě zhī cǐ jì zhī xià yě

这句话大意是:若随近逐便,先向东都,顿坚城之下,胜负殊未可知,此计之下也。

xuán gǎn yuē gōng zhī xià jì nǎi shàng cè yě

这句话大意是:"玄感曰:"公之下计,乃上策也。

mì jì suì bù xíng

这句话大意是:"密计遂不行。

jí xuán gǎn bài mì nǎi jiān xíng rù guān wèi bǔ zhě suǒ huò

这句话大意是:及玄感败,密乃间行入关,为捕者所获。

shí yáng dì zài gāo lí mì yǔ qí dǎng jù sòng dì suǒ jí chū guān wài fáng jìn jiàn chí mì qǐng tōng shì jiǔ shí měi yè yàn yǐn xuān huá jìng xī shǐ zhě bù yǐ wéi yì

这句话大意是:时炀帝在高丽,密与其党俱送帝所,及出关外,防禁渐弛,密请通市酒食,每夜宴饮,喧哗竟夕,使者不以为意。

xíng zhì hán dān mì děng qī rén yè chuān qiáng ér dùn

这句话大意是:行至邯郸,密等七人夜穿墙而遁。

yì huái yáng yǐn xìng míng zì chēng liú zhì yuǎn jù tú jiào shòu

这句话大意是:诣淮阳,隐姓名,自称刘智远,聚徒教授。

jīng shù yuè mì yù yù bù dé zhì wèi shī yuē jīn fēng dàng chū jié yù lù diāo wǎn lín

这句话大意是:经数月,密郁郁不得志,为诗曰:"金风荡初节,玉露凋晚林。

cǐ xī qióng tú shì yù táo shāng cùn xīn

这句话大意是:此夕穷途士,郁陶伤寸心。

yě píng jiā wěi hé cūn luò huò lí shēn

这句话大意是:野平葭苇合,村落藿藜深。

tiào tīng liáng duō gǎn xǐ yǐ dú zhān jīn

这句话大意是:眺听良多感,徙倚独沾襟。

zhān jīn hé suǒ wèi chàng rán huái gǔ yì

这句话大意是:沾襟何所为,怅然怀古意。

qín sú yóu wèi píng hàn dào jiāng hé jì

这句话大意是:秦俗犹未平,汉道将何冀?

fán kuài shì jǐng tú xiāo hé dāo bǐ lì

这句话大意是:樊哙市井屠,萧何刀笔吏。

yī zhāo shí yùn huì wàn gǔ chuán míng shì

这句话大意是:一朝时运会,万古传名谥。

jì yán shì shàng yīng xū míng qí kě kuì

这句话大意是:寄言世上英,虚名其可愧。

shī chéng ér qì xià shù xíng

这句话大意是:"诗成而泣下数行。

huì dōng dōu zéi shuài dí ràng zhě jù dǎng wàn yú rén mì wǎng guī zhī

这句话大意是:会东都贼帅翟让者聚党万馀人,密往归之。

mì yīn wáng bó dāng yǐ cè gàn ràng yuē dāng jīn zhǔ hūn wū shàng rén yuàn wū xià ruì bīng jǐn wū liáo dōng hé qīn jué wū tū jué fāng nǎi xún yóu yáng yuè wěi qì jīng dū cǐ yì liú xiàng fèn qǐ zhī huì

这句话大意是:密因王伯当以策干让曰:"当今主昏于上,人怨于下,锐兵尽于辽东,和亲绝于突厥,方乃巡游扬、越,委弃京都,此亦刘、项奋起之会。

yǐ zú xià xióng cái dà lüè xí juǎn èr jīng zhū miè bào nüè zé duò shì bù zú wáng yě

这句话大意是:以足下雄材大略,席卷二京,诛灭暴虐,则隋氏不足亡也。

dí ràng shēn jiā jìng yì qiǎn shuō zhū xiǎo zéi suǒ zhì jiē jiàng

这句话大意是:"翟让深加敬异,遣说诸小贼,所至皆降。

mì yòu shuō ràng yuē jīn bīng zhòng jì duō liáng wú suǒ chū ruò zhí qǔ xíng yáng xiū bīng guǎn gǔ dài shì yǒng mǎ féi chōng rán hòu kě yú rén zhēng lì

这句话大意是:密又说让曰:"今兵众既多,粮无所出,若直取荥阳,休兵馆谷,待士勇马肥充,然后可与人争利。

ràng yǐ wéi rán

这句话大意是:"让以为然。

wū shì pò jīn dī guān lüè xíng yáng zhū xiàn bǎo chéng duō xià zhī

这句话大意是:于是破金堤关,掠荥阳诸县堡城,多下之。

xíng yáng tài shǒu yáng qìng jí tōng shǒu zhāng xū zhì yǐ bīng tǎo ràng ràng dà jù jiāng yuǎn bì zhī

这句话大意是:荥阳太守杨庆及通守张须陁以兵讨让,让大惧,将远避之。

mì yuē xū zhì yǒng ér wú móu bīng yòu zhòu shèng jì jiāo qiě hěn kě yī zhàn ér qín zhī

这句话大意是:密曰:"须陁勇而无谋,兵又骤胜,既骄且狠,可一战而擒之。

gōng dàn liè zhèn yǐ dài wèi gōng pò zhī

这句话大意是:公但列阵以待,为公破之。

jiāng zhàn mì fēn bīng qiān yú rén wū lín mù jiān shè fú

这句话大意是:"将战,密分兵千馀人于林木间设伏。

ràng yǔ zhàn bù lì shāo què mì fā fú zì hòu yǎn zhī xū zhì zhòng kuì yǔ ràng hé jī dà pò zhī suì zhǎn xū zhì wū zhèn

这句话大意是:让与战不利,稍却,密发伏自后掩之,须陁众溃,与让合击,大破之,遂斩须陁于阵。

ràng wū shì lìng mì bié tǒng suǒ bù

这句话大意是:让于是令密别统所部。

mì xún fù shuō ràng yuē hūn zhǔ meng chen bō dàng wú yuè qún bīng jìng qǐ hǎi nèi jī huāng

这句话大意是:密寻复说让曰:"昏主蒙尘,播荡吴、越,群兵竞起,海内饥荒。

míng gōng yǐ yīng jié zhī cái tǒng xiāo xióng zhī lǚ yí dāng kuò qīng tiān xià zhū jiǎn qún xiōng qǐ kě qiú shí cǎo jiān cháng wèi xiǎo dào ér yǐ

这句话大意是:明公以英杰之才,统骁雄之旅,宜当廓清天下,诛剪群凶,岂可求食草间,常为小盗而已。

jīn dōng dōu shì shù zhōng wài lí xīn liú shǒu zhū guān zhèng lìng bù yī

这句话大意是:今东都士庶,中外离心,留守诸官,政令不一。

míng gōng qīn lǜ dà zhòng zhí yǎn xìng luò fā cāng fā sù yǐ zhèn qióng fá yuǎn jìn shú bù guī fù

这句话大意是:明公亲率大众,直掩兴洛发仓,发粟以赈穷乏,远近孰不归附?

bǎi wàn zhī zhòng yī zhāo kě jù xiān fā zhì rén cǐ jī bù kě shī yě

这句话大意是:百万之众,一朝可聚,先发制人,此机不可失也!

ràng yuē qǐng jūn xiān fā pū lǐng zhū jūn biàn wèi hòu diàn

这句话大意是:"让曰:"请君先发,仆领诸军便为后殿。

de cāng zhī rì dāng bié yì zhī

这句话大意是:得仓之日,当别议之。

dà yè shí sān nián chūn mì yǔ ràng lǐng bīng qī qiān rén chū yáng chéng běi yú fāng shān zì luó kǒu xí xīng luò cāng pò zhī

这句话大意是:"大业十三年春,密与让领兵七千人出阳城北,逾方山,自罗口袭兴洛仓,破之。

kāi cāng zì rén suǒ qǔ lǎo ruò qiǎng fù dào lù bù jué zhòng zhì shù shí wàn

这句话大意是:开仓恣人所取,老弱襁负,道路不绝,众至数十万。

duò yuè wáng tōng qiǎn hǔ bēn láng jiàng liú zhǎng gōng lǜ bù qí èr wàn wǔ qiān tǎo mì mì yī zhàn pò zhī zhǎng gōng jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:隋越王侗遣虎贲郎将刘长恭率步骑二万五千讨密,密一战破之,长恭仅以身免。

ràng wū shì tuī mì wéi zhǔ hào wèi wèi gōng

这句话大意是:让于是推密为主,号为魏公。

èr yuè wū gǒng nán shè tán chǎng jí wèi chēng yuán nián qí wén shū xíng xià chēng xíng jūn yuán shuài wèi gōng fǔ

这句话大意是:二月,于巩南设坛场,即位,称元年,其文书行下称行军元帅魏公府。

bài dí ràng wèi sī tú fēng dōng jùn gōng

这句话大意是:拜翟让为司徒,封东郡公。

wū shì chéng luò kǒu yǐ jū zhī

这句话大意是:于是城洛口以居之。

duò hǔ bēn láng jiàng péi rén jī lǜ qí zi xíng yǎn yǐ hǔ láo guī mì yīn qiǎn rén jī yǔ mèng ràng lǜ bīng èr wàn yú rén xí xīng luò cāng pò zhī

这句话大意是:隋虎贲郎将裴仁基率其子行俨以虎牢归密,因遣仁基与孟让率兵二万馀人袭兴洛仓,破之。

rù dōng dōu fú guō lüè jū rén shāo tiān jīn qiáo dōng dōu chū bīng chéng zhī rén jī děng dà bài mì fù qīn lǜ bīng sān wàn bī dōng dōu jiāng jūn duàn dá děng chū bīng qī wàn jù zhī zhàn wū gù dū chéng duò jūn bài zǒu

这句话大意是:入东都郛郭,掠居人,烧天津桥,东都出兵乘之,仁基等大败,密复亲率兵三万逼东都,将军段达等出兵七万拒之,战于故都城,隋军败走。

mì fù xià xìng luò cāng ér jù zhī dà xiū yíng qiàn yǐ bī dōng dōu réng zuò shū shù yáng dì shí zuì yǐ yí jùn xiàn

这句话大意是:密复下兴洛仓而据之,大修营堑,以偪东都,仍作书数炀帝十罪以移郡县。

mì bīng fēng shén ruì měi rù yuàn yǔ duò jūn lián zhàn huì mì wèi liú shǐ suǒ zhōng wò wū yíng nèi dōng dōu fù chū bīng chéng zhī mì zhòng dà kuì qì xìng luò cāng guī wū luò kǒu

这句话大意是:密兵锋甚锐,每入苑与隋军连战,会密为流矢所中,卧于营内,东都复出兵乘之,密众大溃,弃兴洛仓,归于洛口。

yáng dì qiǎn wáng shì chōng lǜ jìng zú wǔ wàn jī zhī

这句话大意是:炀帝遣王世充率劲卒五万击之。

mì yǔ zhàn bù lì shì chōng yíng wū luò xi yǔ mì xiāng jù bǎi yú rì dà xiǎo liù shí yú zhàn

这句话大意是:密与战不利,世充营于洛西,与密相拒百馀日,大小六十馀战。

wǔ yáng jùn chéng yuán bǎo cáng lí yáng zéi shuài li wén xiāng píng yuán zéi shuài hǎo xiào dé bìng guī wū mì gòng xí pò lí yáng cāng jù zhī

这句话大意是:武阳郡丞元宝藏、黎阳贼帅李文相、平原贼帅郝孝德并归于密,共袭破黎阳仓,据之。

dí ràng bù jiàng wáng rú xìn quàn ràng wèi dà zhǒng zǎi zǒng tǒng zhòng wù yǐ duó mì zhī quán

这句话大意是:翟让部将王儒信劝让为大冢宰,总统众务,以夺密之权。

ràng xiōng kuān fù wèi ràng yuē tiān zǐ zhǐ kě zì zuò ān dé yǔ zhī rén

这句话大意是:让兄宽复谓让曰:"天子止可自作,安得与之人!

ruò rǔ bù néng zuò wǒ dāng wèi zhī

现代白话:若你不能作,我当为之。

mì wén qí yán yīn yǒu tú ràng zhī jì

这句话大意是:"密闻其言,阴有图让之计。

huì shì chōng liè zhèn ér zhì ràng chū jù zhī wèi shì chōng suǒ jī ràng jūn shǎo shī lì mì lǜ jīng ruì fù zhī shì chōng bài zǒu

这句话大意是:会世充列阵而至,让出拒之,为世充所击,让军少失利,密率精锐赴之,世充败走。

míng rì ràng zhì mì suǒ yù wèi yàn lè jù zhuàn yǐ dài zhī

这句话大意是:明日,让至密所,欲为宴乐,具馔以待之。

mì yǐn ràng ér zuò yǐ liáng gōng shì ràng ràng fāng yǐn mǎn mì qiǎn zhuàng shì zì hòu zhǎn zhī bìng shā qí xiōng kuān jí wáng rú xìn

这句话大意是:密引让而座,以良弓示让,让方引满,密遣壮士自后斩之,并杀其兄宽及王儒信。

ràng bù jiàng xú shì jī shàn xióng xìn děng dùn shǒu qiú āi mì bìng shì ér wèi yù zhī

这句话大意是:让部将徐世𪟝、单雄信等顿首求哀,密并释而慰喻之。

nǎi mìng xú shì jī shàn xióng xìn wáng bó dāng fēn tǒng qí zhòng

这句话大意是:乃命徐世𪟝、单雄信、王伯当分统其众。

wèi jǐ shì chōng xí cāng chéng mì fù pò zhī

这句话大意是:未几,世充袭仓城,密复破之。

shì chōng fù yí yíng luò běi zào fú qiáo xī zhòng yǐ jī mì mì yǔ qiān yú qí jù zhī bù lì ér tuì

这句话大意是:世充复移营洛北,造浮桥,悉众以击密,密与千馀骑拒之,不利而退。

shì chōng yīn báo qí chéng xià mì jiǎn ruì zú shù bǎi rén yǐ yāo zhī shì chōng dà kuì chéng shèng xiàn yǎn shī wū shì xiū jīn yōng chéng jū zhī yǒu zhòng sān shí yú wàn

这句话大意是:世充因薄其城下,密简锐卒数百人以邀之,世充大溃,乘胜陷偃师,于是修金墉城居之,有众三十馀万。

jiāng zuò dà jiàng yǔ wén kǎi pàn dōng dōu jiàng wū mì

这句话大意是:将作大匠宇文恺叛东都,降于密。

dōng zhì hǎi dài nán zhì jiāng huái jùn xiàn mò bù qiǎn shǐ guī mì

这句话大意是:东至海、岱,南至江、淮,郡县莫不遣使归密。

dòu jiàn dé zhū càn yáng shì lín mèng hǎi gōng xú tú lǎng lú zǔ shàng zhōu fǎ míng děng bìng qiǎn shǐ tōng biǎo wū mì quàn jìn wū shì mì xià guān shǔ xián quàn mì jí zūn hào mì yuē dōng dōu wèi píng bù kě yì cǐ

这句话大意是:窦建德、朱粲、杨士林、孟海公、徐图朗、卢祖尚、周法明等并遣使通表于密劝进,于是密下官属咸劝密即尊号,密曰:"东都未平,不可议此。

jí yì qí jiàn mì fù qí qiáng shèng yù zì wèi méng zhǔ nǎi zhì shū wū gāo zǔ wèi xiōng qǐng hé zòng yǐ miè duò gāo zǔ lǎn shū xiào yuē li mì lù liáng fàng sì bù kě yǐ zhé jiǎn zhāo zhī

现代白话:"及义旗建,密负其强盛,欲自为盟主,乃致书于高祖为兄请合从以灭隋,高祖览书笑曰:"李密陆梁放肆,不能够折简招之。

wú fāng ān jí jīng shī wèi huáng dōng tǎo jí xiāng zǔ jué cǐ biàn shì gēng shēng yī qín

现代白话:我方安辑京师,未遑东讨,即相阻绝,此便是更生一秦。

mì jīn shì suǒ yǐ wéi wú jù dōng dōu zhī bīng

现代白话:密今适所以为我拒东都之兵。

lìng zuò shū bào mì yuē jīn rì luán yú nán xìng kǒng tóng yǒng jiā zhī shì

这句话大意是:令作书报密曰:"今日銮舆南幸,恐同永嘉之势。

shùn cǐ zhōng yuán jū wéi mào cǎo xīng yán gǎn tàn shí jiù yú huái

这句话大意是:顺此中原,鞠为茂草,兴言感叹,实疚于怀。

tuō zhī dòng jìng chí shù yí bào wèi miàn xū jīn yòng zēng láo zhěn

这句话大意是:脱知动静,迟数贻报,未面虚襟,用增劳轸。

míng lì zhī de fēng dí zòng héng shēn shèn chuí táng miǎn cí hóng yè

这句话大意是:名利之地,锋镝纵横,深慎垂堂,勉兹鸿业。

mì de shū shén yuè shì qí bù xià yuē táng gōng jiàn tuī tiān xià bù zú dìng

这句话大意是:"密得书甚悦,示其部下曰:"唐公见推,天下不足定。

wū shì bù yú yì shī ér zhuān yì wū shì chōng

这句话大意是:"于是不虞义师而专意于世充。

é ér yǔ wén huà jí lǜ zhòng zì jiāng dū běi zhǐ lí yáng bīng shí yú wàn mì nǎi zì jiāng bù qí èr wàn jù zhī

这句话大意是:俄而宇文化及率众自江都北指黎阳,兵十馀万,密乃自将步骑二万拒之。

duò yuè wáng tōng chēng zūn hào qiǎn shǐ zhě shòu mì tài wèi shàng shū lìng dōng nán dào dà xíng tái xíng jūn yuán shuài wèi guó gōng lìng xiān píng huà jí rán hòu rù cháo fǔ zhèng

这句话大意是:隋越王侗称尊号,遣使者授密太尉、尚书令、东南道大行台行军元帅、魏国公,令先平化及,然后入朝辅政。

mì jiāng yǔ huà jí xiāng kàng kǒng qián hòu shòu dí yīn bēi cí yǐ bào xiè yān

现代白话:密将与化及相抗,恐前后受敌,因卑辞以报谢呢。

huà jí zhì lí yáng yǔ mì xiāng yù mì qiǎn xú shì jī shǒu cāng chéng huà jí gōng zhī bù néng xià

这句话大意是:化及至黎阳,与密相遇,密遣徐世𪟝守仓城,化及攻之不能下。

mì zhī huà jí liáng qiě jǐn yīn wěi yǔ hé yǐ bì qí zhòng

这句话大意是:密知化及粮且尽,因伪与和,以弊其众。

huà jí fú zhī wù dà xǐ zì qí bīng shí jì mì kuì zhī

这句话大意是:化及弗之悟,大喜,恣其兵食,冀密馈之。

hòu zhī qí zhà huà jí nù yǔ mì dà zhàn wū wèi zhōu zhī tóng shān xià mì wèi liú shǐ suǒ zhōng dùn wū jí xiàn

这句话大意是:后知其诈,化及怒,与密大战于卫州之童山下,密为流矢所中,顿于汲县。

huà jí lì jié liáng jǐn zhòng duō pàn zhī lüè jí xiàn běi qù wèi xiàn

这句话大意是:化及力竭粮尽,众多叛之,掠汲县,北趣魏县。

mì yǐn bīng ér xi qiǎn shǐ cháo wū dōng dōu zhí shì yáng dì zhě yú hóng dá yǐ xiàn yuè wáng tōng

这句话大意是:密引兵而西,遣使朝于东都,执弑炀帝者于弘达以献越王侗。

tōng zhào mì rù cháo zhì wēn xiàn wén shì chōng zuò nán ér zhǐ nǎi guī jīn yōng chéng

这句话大意是:侗召密入朝,至温县,闻世充作难而止,乃归金墉城。

mì suī jù cāng ér wú fǔ kù bīng shù zhàn jiē bù huò shǎng yòu hòu fǔ chū fù zhī bīng yóu shì zhòng xīn jiàn yuàn

这句话大意是:密虽据仓而无府库,兵数战皆不获赏,又厚抚初附之兵,由是众心渐怨。

wǔ dé yuán nián jiǔ yuè shì chōng yǐ qí zhòng wǔ qiān lái jué zhàn mì liú wáng bó dāng shǒu jīn yōng zì yǐn jīng bīng jiù yǎn shī běi zǔ māng shān yǐ dài zhī

这句话大意是:武德元年九月,世充以其众五千来决战,密留王伯当守金墉,自引精兵就偃师,北阻邙山以待之。

shì chōng jūn zhì mì suì bài jì zhì shì wàn yú rén chí xiàng luò kǒu

这句话大意是:世充军至,密遂败绩,至是万馀人驰向洛口。

mì jiāng rù luò kǒu cāng chéng bǐng yuán zhēn yǐ qiǎn rén qián yǐn shì chōng mì yīn zhī zhī bù fā qí shì yù dài shì chōng bīng bàn dù luò shuǐ rán hòu jī zhī

这句话大意是:密将入洛口仓城,邴元真已遣人潜引世充,密阴知之,不发其事,欲待世充兵半渡洛水,然后击之。

jí shì chōng jūn zhì mì hòu jì bù shí jué bǐ jiāng chū zhàn shì chōng jūn yǐ jì yǐ

现代白话:及世充军至,密候骑不时觉,比将出战,世充军已济了。

mì zì dù bù néng zhī yǐn qí ér dùn wǎng fù wǔ píng yuán zhēn yǐ chéng jiàng wū shì chōng

这句话大意是:密自度不能支,引骑而遁,往赴武平,元真以城降于世充。

mì jiāng rú lí yáng huò wèi mì yuē shā dí ràng zhī jì xú shì jī fán zhì yú sǐ jīn xiàng qí suǒ ān kě bǎo hu

这句话大意是:密将如黎阳,或谓密曰:"杀翟让之际,徐世𪟝凡至于死,今向其所,安可保吗?

shí wáng bó dāng qì jīn yōng bǎo hé yáng mì yǐ qīng jì zì wǔ píng guī zhī wèi bó dāng yuē bīng bài yǐ jiǔ kǔ zhū jūn

现代白话:"时王伯当弃金墉,保河阳,密以轻骑自武平归之,谓伯当曰:"兵败了,久苦诸君!

wǒ jīn zì wěn qǐng yǐ xiè zhòng

这句话大意是:我今自刎,请以谢众。

bó dāng bào mì háo jiào tòng jué zhòng jiē qì mò gǎn yǎng shì

这句话大意是:"伯当抱密,号叫恸绝,众皆泣,莫敢仰视。

mì fù yuē zhū jūn xìng bù xiāng qì dāng gòng guī guān zhōng mì shēn suī wú gōng zhū jūn bì bǎo fù guì wū shì cóng rù guān zhě shàng èr wàn rén

这句话大意是:密复曰:"诸军幸不相弃,当共归关中,密身虽无功,诸君必保富贵,"于是,从入关者尚二万人。

gāo zǔ qiǎn shǐ yíng láo xiāng wàng wū dào mì dà xǐ wèi qí tú yuē wǒ yǒu zhòng bǎi wàn yī zhāo zhì cǐ mìng yě

这句话大意是:高祖遣使迎劳,相望于道,密大喜,谓其徒曰:"我有众百万,一朝至此,命也。

jīn shì bài guī guó xìng méng shū yù dāng sī jié zhōng yǐ fèng suǒ shì ěr

这句话大意是:今事败归国,幸蒙殊遇,当思竭忠,以奉所事耳?

qiě shān dōng lián chéng shù bǎi zhī wú zhì cǐ qiǎn shǐ zhāo zhī jǐn dāng guī guó

现代白话:且山东连城数百,知我至此,遣使招之,尽当归国。

bǐ wū dòu róng xūn yì bù xì qǐ bù yǐ yī tái sī jiàn chǔ hu

这句话大意是:比于窦融,勋亦不细,岂不以一台司见处吗?

jí zhì jīng shī lǐ shù yì báo

这句话大意是:"及至京师,礼数益薄。

xún bài guāng lù qīng fēng xíng guó gōng

这句话大意是:寻拜光禄卿,封邢国公。

wèi jǐ wén qí suǒ bù jiàng shuài jiē bù fù shì chōng gāo zǔ shǐ mì lǐng běn bīng wǎng lí yáng zhāo jí gù shí jiàng shì jīng lüè shì chōng

这句话大意是:未几,闻其所部将帅,皆不附世充,高祖使密领本兵往黎阳,招集故时将士,经略世充。

shí wáng bó dāng wèi zuǒ wǔ wèi jiāng jūn yì lìng wèi fù

这句话大意是:时王伯当为左武卫将军,亦令为副。

mì xíng zhì táo lín gāo zǔ fù zhēng zhī mì dà jù móu jiāng pàn

这句话大意是:密行至桃林,高祖复征之,密大惧,谋将叛。

bó dāng pō zhǐ zhī mì bù cóng yīn wèi mì yuē yì shì zhī lì zhì yě bù yǐ cún wáng yì xīn

这句话大意是:伯当颇止之,密不从,因谓密曰:"义士之立志也,不以存亡易心。

bó dāng hé gōng ēn lǐ qī yǐ xìng mìng xiāng bào

这句话大意是:伯当荷公恩礼,期以性命相报。

nǎi jiǎn xiāo yǒng shù shí rén zhe fù rén yī zài mì cáng dāo jū xià zhà wèi qī qiè zì qiān zhī rù táo lín xiàn shě

这句话大意是:"乃简骁勇数十人,着妇人衣,载幂,藏刀裾下,诈为妻妾,自牵之入桃林县舍。

xū yú biàn fú tū chū yīn jù xiàn chéng qū lüě xù chǎn zhí qù nán shān

这句话大意是:须臾,变服突出,因据县城,驱掠畜产,直趣南山。

shí yòu yì wèi jiāng jūn shǐ wàn bǎo liú zhèn xióng zhōu qiǎn fù jiāng shèng yàn shī lǜ bù qí shù qiān zhuī niè zhì lù hún xiàn nán qī shí lǐ yǔ mì xiāng jí

这句话大意是:时右翊卫将军史万宝留镇熊州,遣副将盛彦师率步骑数千追蹑,至陆浑县南七十里,与密相及。

yàn shī fú bīng shān gǔ mì jūn xiān dù héng chū jī bài zhī suì zhǎn mì shí nián sān shí qī

这句话大意是:彦师伏兵山谷,密军先渡,横出击,败之,遂斩密,时年三十七。

wáng shì chōng fù

这句话大意是:○王世充(附)。

táng shū yuē wáng shì chōng zì xíng mǎn běn xìng zhī xī yù hú rén yě

这句话大意是:《唐书》曰:王世充,字行满,本姓支,西域胡人也。

shì chōng pō shè jīng shǐ yóu hǎo bīng fǎ jí guī cè tuī bù zhī shù kāi huáng zhōng yǐ jūn gōng bài yí tóng

这句话大意是:世充颇涉经史,尤好兵法及龟策,推步之术,开皇中,以军功拜仪同。

shàn fū zòu míng xí fǎ lǜ rán wǔ nòng wén fǎ gāo xià qí xīn

这句话大意是:善敷奏,明习法律,然舞弄文法,高下其心。

huò yǒu bó nán zhī zhě shì chōng lì kǒu shì fēi cí yì fēng qǐ zhòng suī zhī qí bù kě ér mò néng qū

这句话大意是:或有驳难之者,世充利口饰非,辞义锋起,众虽知其不可而莫能屈。

dà yè zhōng lèi qiān jiāng dū jùn chéng jiān lǐng jiāng dū gōng jiān

这句话大意是:大业中,累迁江都郡丞,兼领江都宫监。

shí yáng dì shù xìng jiāng dū shì chōng shàn hòu rén zhǔ yán sè ē yú shùn zhǐ měi rù yán shì dì bì chēng shàn

这句话大意是:时炀帝数幸江都,世充善候人主颜色,阿谀顺旨,每入言事,帝必称善。

nǎi diāo shì chí tái yīn zòu yuǎn fāng zhēn wù yǐ mèi wū dì yóu shì yì nì zhī

这句话大意是:乃雕饰池台,阴奏远方珍物,以媚于帝,由是益昵之。

shí nián qí jùn zéi shuài mèng ràng zì cháng bái shān kòu lüě zhū jùn zhì xū yí yǒu zhòng shí yú wàn

这句话大意是:十年,齐郡贼帅孟让自长白山寇掠诸郡,至盱眙,有众十余万。

shì chōng yǐ bīng jù dà pò zhī

这句话大意是:世充以兵拒,大破之。

yáng dì yǐ shì chōng yǒu jiàng shuài cái lüè fù qiǎn lǐng bīng tǎo zhū xiǎo dào suǒ xiàng jǐn píng

这句话大意是:炀帝以世充有将帅才略,复遣领兵讨诸小盗,所向尽平。

shí yī nián tū jué wéi yáng dì wū yàn mén

这句话大意是:十一年,突厥围炀帝于雁门。

shì chōng jǐn fā jiāng dū rén jiāng wǎng fù nàn zài jūn zhōng péng shǒu gòu miàn bēi qì wú dù xiǎo yè bù jiě jiǎ jiè cǎo ér wò yáng dì wén zhī yǐ wéi zhōng yì xìn rèn zhī

这句话大意是:世充尽发江都人将往赴难,在军中蓬首垢面,悲泣无度,晓夜不解甲,藉草而卧,炀帝闻之,以为忠,益信任之。

shí èr nián qiān jiāng dū tōng shǒu

这句话大意是:十二年,迁江都通守。

jí li mì gōng xiàn luò kǒu cāng jìn bī dōng dōu yáng dì tè zhào shì chōng dà fā bīng wū luò kǒu yǐ jù mì

这句话大意是:及李密攻陷洛口仓,进逼东都,炀帝特诏世充大发兵于洛口,以拒密。

yòu qiǎn jiù jūn bài shì chōng wèi jiāng jūn qù lìng pò zéi

这句话大意是:又遣就军拜世充为将军,趣令破贼。

shì chōng yǐn jūn dù luò shuǐ yǔ li mì zhàn shì chōng jūn bài jì nǎi lǜ yú zhòng guī hé yáng

这句话大意是:世充引军渡洛水与李密战,世充军败绩,乃率馀众归河阳。

shí tiān hán dà xuě bīng tǔ zài dào dòng sǐ zhě shù wàn bǐ zhì hé yáng cái yǐ qiān shù

这句话大意是:时天寒大雪,兵土在道冻死者数万,比至河阳,才以千数。

shì chōng zì xì yù qǐng zuì yuè wáng tōng qiǎn shǐ shè zhī zhēng hái luò yáng zhì yíng wū hán jiā cāng chéng shōu hé wáng sàn fù de wàn yú rén

这句话大意是:世充自系狱请罪,越王侗遣使赦之,征还洛阳,置营于含嘉仓城,收合亡散,复得万馀人。

é ér yǔ wén huà jí zuò nán yuè wáng tōng sì wèi wū dōng dōu bài shì chōng wèi lì bù shàng shū fēng zhèng guó gōng

这句话大意是:俄而宇文化及作难,越王侗嗣位于东都,拜世充为吏部尚书,封郑国公。

jìn bài shàng shū zuǒ pú yè zǒng dū nèi wài zhū jūn shì

这句话大意是:进拜尚书左仆射,总督内外诸军事。

shì chōng qù hán jiā chéng yí jū shàng shū shěng zhuān zǎi fǔ zhèng

这句话大意是:世充去含嘉城,移居尚书省,专宰辅政。

yǐ qí xiōng shì huī wèi nèi shǐ lìng rù jū jìn zhōng zǐ dì xián yōng bīng mǎ zhèn zhū chéng yì

这句话大意是:以其兄世晖为内史令,入居禁中,子弟咸拥兵马,镇诸城邑。

wèi jǐ li mì pò yǔ wén huà jí hái qí jìn bīng mín mǎ duō zhàn sǐ shì zú pí juàn

这句话大意是:未几,李密破,宇文化及还,其劲兵民马多战死,士卒疲倦。

shì chōng yù chéng qí bì ér jī zhī kǒng rén xīn bù yī nǎi jiǎ tuō guǐ shén yán mèng jiàn zhōu gōng

这句话大意是:世充欲乘其弊而击之,恐人心不一,乃假托鬼神,言梦见周公。

nǎi lì cí wū luò shuǐ qiǎn wū xuān yán zhōu gōng yù lìng pú shè jí tǎo li mì dāng yǒu dà gōng bù yīn fǒu zé bīng jiē yì sǐ

这句话大意是:乃立祠于洛水,遣巫宣言周公欲令仆射急讨李密,当有大功,不(音否)则兵皆疫死。

chōng bīng duō chu rén sú xìn yāo yán zhòng jiē qǐng zhàn

这句话大意是:充兵多楚人,俗信妖言,众皆请战。

shì chōng jiǎn liàn jīng yǒng dé èr wàn yú rén mǎ èr qiān yú pǐ jūn wū luò shuǐ nán

这句话大意是:世充简练精勇,得二万馀人,马二千馀匹,军于洛水南。

mì jūn yǎn shī běi shān shàng

这句话大意是:密军偃师北山上。

shì lìng jūn rén mò mǎ rù shí chí míng ér báo mì

这句话大意是:世令军人秣马蓐食,迟明而薄密。

mì jūn kuì yǐ shù shí qí zǒu hé yáng lǜ yú zhòng rù cháo

这句话大意是:密军溃,以数十骑走河阳,率馀众入朝。

shì chōng jǐn shōu qí zhòng zhèn lǚ ér hái

这句话大意是:世充尽收其众,振旅而还。

tōng jìn shì chōng tài wèi yǐ shàng shū shěng wèi fǔ bèi zhì guān shǔ

这句话大意是:侗进世充太尉,以尚书省为府,备置官属。

shì cháng wū tōng qián cì shí huán jiā suì dà ǒu tù yí yù dú suǒ zhì zì shì bù fù cháo qǐng yǔ tōng jué yǐ

现代白话:世尝于侗前赐食,还家,遂大呕吐,疑遇毒所致,自是不复朝请,与侗绝了。

qiǎn yún dìng xīng duàn dá rù zòu yú tōng qǐng jiā jiǔ cì zhī lǐ

这句话大意是:遣云定兴、段达入奏于侗,请加九锡之礼。

èr nián sān yuè suì cè shòu xiàng guó zǒng bǎi kuí fēng zhèng wáng jiā jiǔ cì bèi wù

这句话大意是:二年三月,遂策授相国,总百揆,封郑王,加九锡备物。

duàn dá yún dìng xīng děng rù jiàn wū tōng yuē tiān mìng bù cháng zhèng wáng gōng dé shén shèng yuàn bì xià yī ràng gào chán zūn táng yú zhī jī

这句话大意是:段达、云定兴等入见于侗曰:"天命不常,郑王功德甚盛,愿陛下揖让告禅,遵唐、虞之迹。

tōng nù

这句话大意是:"侗怒。

sì yuè jiǎ wèi tōng zhào cè shàn wèi qiǎn xiōng shì huī fèi tōng wū hán liáng diàn shì chōng tiě jí huáng dì wèi jiàn yuán yuē kāi míng guó hào zhèng

这句话大意是:四月,假为侗诏策禅位,遣兄世晖废侗于含凉殿,世充僣即皇帝位,建元曰开明,国号郑。

lì zǐ xuán yīng wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:立子玄应为皇太子。

shì chōng měi tīng cháo bì yīn qín huì yù yán cí chóng fù qiān duān wàn xù

这句话大意是:世充每听朝,必殷勤诲谕,言词重复,千端万绪。

huò qīng jì yóu lì jiē qú yì bù qīng dào bǎi xìng dàn bì lù ér yǐ àn pèi xú xíng

这句话大意是:或轻骑游历街衢,亦不清道,百姓但避路而已,按辔徐行。

wèi bǎi xìng yuē xī shí tiān zǐ shēn zuò jiǔ zhòng xià qíng wú yóu wén chè

这句话大意是:谓百姓曰:"昔时天子深坐九重,下情无由闻彻。

shì chōng fēi tān bǎo wèi běn yù jiù shí jīn dāng rú yī zhōu cì shǐ měi shì qīn lǎn dāng yǔ shì shù gòng píng cháo zhèng

这句话大意是:世充非贪宝位,本欲救时,今当如一州刺史,每事亲览,当与士庶共评朝政。

jīn zhǐ wū shùn tiān mén wài zhì zuò tīng cháo

这句话大意是:今止于顺天门外,置座听朝。

yòu lìng xī cháo táng yì qū dōng cháo táng shòu zhí jiàn

这句话大意是:"又令西朝堂抑屈,东朝堂受直谏。

wū shì xiàn shū shàng shì rì yǒu shù bǎi tiáo shū jì fán xǐng lǎn nán biàn shù rì hòu bù fù gèng chū

这句话大意是:于是献书上事,日有数百,条疏既烦,省览难遍,数日后不复更出。

shì chōng qiǎn qí zhí xíng běn zhèn shā tōng shì yuē gōng huáng dì

这句话大意是:世充遣其侄行本鸩杀侗,谥曰恭皇帝。

shí yuè shì chōng lǜ zhòng dōng xùn dì zhì yú huá zhōu réng yǐ bīng lín lí yáng

这句话大意是:十月,世充率众东徇地,至于滑州,仍以兵临黎阳。

shì chōng tún bīng bù sàn cāng sù rì jǐn chéng zhōng rén xiāng shí

这句话大意是:世充屯兵不散,仓粟日尽,城中人相食。

qī yuè qín wáng lǜ bīng gōng zhī chén bīng wū qīng chéng gōng shì chōng xī bīng lái jù gé jiàn ér yán yuē suí mò sāng luàn tiān xià fēn bēng cháng ān luò yáng gè yǒu fèn de shì chōng wéi yuàn zì shǒu bù gǎn xi qīn

这句话大意是:七月,秦王率兵攻之,陈兵于青城宫,世充悉兵来拒,隔涧而言曰:"隋末丧乱,天下分崩,长安、洛阳各有分地,世充唯愿自守,不敢西侵。

wáng nǎi shèng xiāng qīn yì yuǎn rù wú de sān xiáo zhī dào qiān lǐ kuì liáng yǐ cǐ chū shī wèi jiàn qí kě

现代白话:王乃盛相侵轶,远入我地,三崤之道,千里馈粮,以此出师,未见其可。

tài zōng wèi yuē sì hǎi zhī nèi jiē chéng zhēng shuò wéi gōng zhí mí dú zǔ shēng jiào dōng dōu shì shù jí qǐng wáng shī guān zhōng yì yǒng xián sī zhì lì

这句话大意是:"太宗谓曰:"四海之内,皆承正朔,惟公执迷,独阻声教,东都士庶,亟请王师,关中义勇,咸思致力。

zhì zūn zhòng wéi zhòng yuàn yǒu sī diào fá

这句话大意是:至尊重违众愿,有斯吊伐。

ruò zhuǎn huò lái jiàng zé fù guì kě bǎo rú yù xiāng kàng wú jiǎ duō yán

这句话大意是:若转祸来降,则富贵可保,如欲相抗,无假多言。

shì chōng wú yǐ bào

这句话大意是:"世充无以报。

tài zōng fēn qiǎn zhū jiāng gōng qí chéng zhèn suǒ zhì zhé xià

这句话大意是:太宗分遣诸将攻其城镇,所至辄下。

jiǔ yuè wáng jūn kuò gōng bá shì chōng zhī huán yuán xiàn yú shì hé nán zhōu xiàn xiāng cì jiàng fù

这句话大意是:九月,王君廓攻拔世充之轘辕县,于是河南州县相次降附。

shí yī yuè dòu jiàn dé qiǎn rén jié hǎo bìng chén jiù yuán zhī yì

这句话大意是:十一月,窦建德遣人结好,并陈救援之意。

shì chōng nǎi qiǎn qí xiōng zi wǎn jí nèi shǐ lìng zhǎng sūn ān shì bào pìn qiě qǐ shī

这句话大意是:世充乃遣其兄子琬及内史令长孙安世报聘,且乞师。

sì nián èr yuè shì chōng lǜ bīng chū fāng zhū mén yǔ wáng shī xiāng kàng shì chōng bīng bài yīn chéng shèng zhuī zhī zhūn qí chéng mén shì chōng bù fù gǎn chū dàn yīng chéng zì shǒu yǐ dài jiàn dé zhī yuán

这句话大意是:四年二月,世充率兵出方诸门,与王师相抗,世充兵败,因乘胜追之,屯其城门,世充不复敢出,但婴城自守,以待建德之援。

sān yuè qín wáng qín jiàn dé bìng wáng wǎn zhǎng sūn ān shì děng yú hǔ láo huí zhì dōng dōu chéng xià yǐ shì zhī qiě qiǎn ān shì rù chéng shǐ yán bài zhuàng

这句话大意是:三月,秦王擒建德并王琬、长孙安世等于虎牢,回至东都城下以示之,且遣安世入城,使言败状。

shì chōng huáng huò bù zhī suǒ wéi jiāng kuì wéi ér chū nán zǒu xiāng yáng wèn yú zhū jiāng jiē bù dá nǎi lǜ qí jiāng lì yì jūn mén qǐng xiáng

这句话大意是:世充惶惑,不知所为,将溃围而出,南走襄阳,问于诸将,皆不答,乃率其将吏诣军门请降。

qín wáng yǐ shì chōng zhì cháng ān gāo zǔ shù qí zuì shì chōng duì yuē jì chén zhī zuì chéng bù róng zhū dàn bì xià ài zǐ qín wáng xǔ chén bù sǐ

这句话大意是:秦王以世充至长安,高祖数其罪,世充对曰:"计臣之罪,诚不容诛,但陛下爱子秦王许臣不死。

gāo zǔ nǎi shì zhī

这句话大意是:"高祖乃释之。

yǔ xiōng ruì qī zi tóng xǐ wū shǔ jiāng xíng wèi chóu rén dú gū xiū dé suǒ shā

这句话大意是:与兄芮、妻、子同徙于蜀,将行,为仇人独孤修德所杀。

shì chōng zì cuàn wèi fán sān suì ér miè

这句话大意是:世充自篡位,凡三岁而灭。

dòu jiàn dé fù

这句话大意是:○窦建德(附)。

táng shū yuē dòu jiàn dé bèi zhōu zhāng nán rén yě

这句话大意是:《唐书》曰:窦建德,贝州漳南人也。

shǎo shí pō yǐ rán nuò wéi zhòng

这句话大意是:少时颇以然诺为重。

chū wèi lǐ cháng fàn fǎ wáng qù huì shè de guī

这句话大意是:初,为里长,犯法亡去,会赦得归。

fù zú sòng zàng zhě qiān yú rén yǒu suǒ zèng jiē ràng ér bù shòu

这句话大意是:父卒,送葬者千馀人,有所赠,皆让而不受。

dà yè qī nián mù rén tǎo gāo lí běn jùn suì bǔ jiàn dé wèi èr bǎi cháng

这句话大意是:大业七年,募人讨高丽,本郡遂补建德为二百长。

shí shān dōng dà shuǐ rén duō liú sàn tóng xiàn yǒu sūn ān zǔ jiā wèi shuǐ suǒ piào qī zǐ něi sǐ

这句话大意是:时山东大水,人多流散,同县有孙安祖家为水所漂,妻子馁死。

xiàn yǐ ān zǔ xiāo yǒng yì xuǎn zài háng zhōng

这句话大意是:县以安祖骁勇,亦选在行中。

ān zǔ cí pín zì yán wū zhāng nán lìng lìng nù chī zhī

这句话大意是:安祖辞贫,自言于漳南令,令怒笞之。

ān zǔ cì shā lìng wáng tóu jiàn dé jiàn dé shě zhī

这句话大意是:安祖刺杀令,亡投建德,建德舍之。

shì suì shān dōng dà jī jiàn dé wèi ān zǔ yuē zhàng fū bù sǐ dāng lì dà gōng qǐ kě wèi táo wáng zhī lǔ yě

这句话大意是:是岁,山东大饥,建德谓安祖曰:"丈夫不死,当立大功,岂可为逃亡之虏也。

wǒ zhī gāo jī pō zhōng guǎng dà shù bǎi lǐ guān pú zǔ shēn kě yǐ táo nàn chéng jiān ér qù lǔ lüě zú yǐ zì zī

现代白话:我知高鸡泊中广大数百里,莞蒲阻深,能够逃难,承间而去虏掠,足以自资。

jì dé jù rén

这句话大意是:既得聚人。

qiě guān shí biàn bì yǒu dà gōng wū tiān xià yǐ

现代白话:且观时变,必有大功于天下了。

ān zǔ rán qí jì

这句话大意是:"安祖然其计。

jiàn dé zhāo yòu táo wáng bīng jí wú chǎn zhě de shù bǎi rén lìng ān zǔ lǜ zhī rù pō zhōng wèi qún dào ān zǔ zì chēng jiāng jūn

这句话大意是:建德招诱逃亡兵及无产者,得数百人,令安祖率之,入泊中为群盗,安祖自称将军。

shí shū rén zhāng jīn chēng yì jié jù de wàn rén zài hé zǔ zhōng

这句话大意是:时鄃人张金称亦结聚得万人,在河阻中。

tiáo rén gāo shì dá yòu de bīng shù qiān yú rén zài qīng hé jiè zhōng

这句话大意是:蓚人高士达又得兵数千馀人,在清河界中。

shí zhū dào wǎng lái zhāng nán zhě suǒ yù jiē shā lüě jū rén fén shāo shě zhái dú bù rù jiàn dé zhī lǘ

这句话大意是:时诸盗往来漳南者,所遇皆杀掠居人,焚烧舍宅,独不入建德之闾。

yóu shì jùn xiàn yì jiàn dé yǔ zéi tú jiāo jié shōu xì jiā shǔ wú shào zhǎng jiē shā zhī

这句话大意是:由是,郡县意建德与贼徒交结,收系家属,无少长皆杀之。

jiàn dé wén qí jiā bèi tú miè nǎi lǜ huī xià èr qiān rén wáng guī wū shì dá

这句话大意是:建德闻其家被屠灭,乃率麾下二千人亡归于士达。

shì dá zì chēng wèi dōng hǎi gōng yǐ jiàn dé wèi sī bīng

这句话大意是:士达自称为东海公,以建德为司兵。

hòu ān zǔ wèi zhāng jīn chēng suǒ shā qí bīng shù qiān rén yòu jǐn guī wū jiàn dé

这句话大意是:后安祖为张金称所杀,其兵数千人又尽归于建德。

zì cǐ jiàn shèng bīng zhì wàn yú rén yóu wǎng lái gāo jī pō zhōng

这句话大意是:自此渐盛,兵至万馀人,犹往来高鸡泊中。

shí èr nián zhuō jùn tōng shǒu guō xuàn lǜ bīng wàn yú rén lái tǎo shì dá shì dá zì yǐ zhì lüè bù jí jiàn dé nǎi tuī wèi jūn sī mǎ xián yǐ bīng shòu yān

现代白话:十二年,涿郡通守郭绚率兵万馀人来讨士达,士达自以智略不及建德,乃推为军司马,咸以兵授呢。

jiàn dé jì chū dǒng zhòng yù lì qí gōng yǐ wēi qún zéi qǐng shì dá shǒu zī zhòng zì jiǎn jīng bīng qī qiān rén yǐ jù xuàn dà pò xuàn jūn

这句话大意是:建德既初董众,欲立奇功以威群贼,请士达守辎重,自简精兵七千人以拒绚,大破绚军。

xuàn yǐ shù shí qí dùn zǒu qiǎn jiàng zhuī jí yú píng yuán zhǎn qí shǒu yǐ xiàn shì dá

这句话大意是:绚以数十骑遁走,遣将追及于平原,斩其首以献士达。

yóu shì jiàn dé zhī shì yì zhèn

这句话大意是:由是,建德之势益振。

duò qiǎn tài pú qīng yáng yì chén lǜ bīng wàn yú rén tǎo zhāng jīn chēng pò zhī wū qīng hé suǒ huò zéi zhòng jiē tú miè yú sàn cǎo zé jiān zhě fù xiāng jù ér tóu fù jiàn dé

这句话大意是:隋遣太仆卿杨义臣率兵万馀人讨张金称,破之于清河,所获贼众皆屠灭,馀散草泽间者复相聚而投复建德。

yì chén chéng shèng zhì píng yuán yù rù gāo jī pō jiàn dé wèi shì dá yuē wú guān duò jiāng shàn yòng bīng zhě wéi yì chén ěr

现代白话:义臣乘胜至平原,欲入高鸡泊,建德谓士达曰:"我观隋将,善用兵者惟义臣耳。

xīn pò jīn chēng yuǎn lái xí wǒ qí fēng bù kě dāng qǐng yǐn bīng bì zhī lìng qí yù zhàn bù dé kōng yán suì yuè

这句话大意是:新破金称,远来袭我,其锋不可当,请引兵避之,令其欲战不得,空延岁月。

bì jiāng pí juàn chéng biàn xí jī kě yǒu dà gōng

这句话大意是:必将疲倦,乘便袭击,可有大功。

jīn ruò zhēng fēng kǒng gōng bù néng dí yě

这句话大意是:今若争锋,恐公不能敌也。

shì dá bù cóng qí yán yīn liú jiàn dé shǒu bì zì lǜ jīng bīng yíng jī yì chén yì chén guǒ dà pò shì dá wū zhèn qián zhǎn zhī chéng shèng zhuī bēn jiāng wéi jiàn dé

这句话大意是:"士达不从其言,因留建德守壁,自率精兵迎击义臣,义臣果大破士达于阵前,斩之,乘胜追奔,将围建德。

shǒu bīng jì shǎo wén shì dá bài zhòng jiē kuì sàn

这句话大意是:守兵既少,闻士达败,众皆溃散。

jiàn dé lǜ bǎi yú qí wáng qù

这句话大意是:建德率百馀骑亡去。

yì chén jì shā shì dá yǐ wéi jiàn dé bù zú yōu

这句话大意是:义臣既杀士达,以为建德不足忧。

jiàn dé jí hái píng yuán zhāo jí shì zú de shù qiān rén jūn fù dà zhèn shǐ zì chēng jiāng jūn

这句话大意是:建德急还平原,招集士卒,得数千人,军复大振,始自称将军。

cǐ hòu duò jùn xiàn zhǎng lì shāo yǐ chéng jiàng zhī jūn róng yì shèng shèng bīng shí yú wàn rén

这句话大意是:此后,隋郡县长吏稍以城降之,军容益盛,胜兵十馀万人。

shí sān nián zhēng yuè zhù tán chǎng wū hé jiān lè shòu jiè zhōng zì chēng cháng lè wáng nián hào dīng chǒu zhì guān shǔ

这句话大意是:十三年正月,筑坛场于河间乐寿界中,自称长乐王,年号丁丑,置官属。

yú shì jiàn dé jìn gōng hé jiān pín zhàn bù xià

这句话大意是:于是建德进攻河间,频战不下。

qí hòu chéng zhōng shí jǐn yòu wén yáng dì bèi shā jùn chéng wáng cóng lǜ shì lì fā sāng jiàn dé qiǎn shǐ diào zhī cóng yīn shǐ zhě qǐng xiáng jiàn dé tuì shè jù zhuàn yǐ dài yān

现代白话:其后城中食尽,又闻炀帝被杀,郡丞王琮率士吏发丧,建德遣使吊之,琮因使者请降,建德退舍具馔以待呢。

shǐ dōu lè shòu hào yuē jīn chéng gōng zì shì jùn xiàn duō xià zhī

这句话大意是:始都乐寿,号曰金城宫,自是郡县多下之。

wǔ dé èr nián yǔ wén huà jí tiě hào wū wèi xiàn jiàn dé jí rì yǐn bīng tǎo huà jí lián zhàn dà pò zhī huà jí bǎo liáo chéng jiàn dé sì miàn gōng chéng xiàn zhī

这句话大意是:武德二年,宇文化及僣号于魏县,建德即日引兵讨化及,连战大破之,化及保聊城,建德四面攻城,陷之。

jiàn dé rù chéng xiān yè duò xiāo huáng hòu yǔ yǔ chēng chén xī shōu shì yáng dì yuán móu zhě zhǎn zhī xiāo shǒu yuán mén zhī wài

这句话大意是:建德入城,先谒隋萧皇后,与语称臣,悉收弑炀帝元谋者斩之,枭首辕门之外。

qiú huà jí bìng qí èr zi tóng zǎi yǐ jiàn chē zhì dà lù xiàn zhǎn zhī

这句话大意是:囚化及并其二子同载以槛车,至大陆县斩之。

gōng xiàn luò zhōu lǔ cì shǐ yuán zi gàn

这句话大意是:攻陷洛州,虏刺史袁子干。

qiān dū wū luò zhōu hào wàn chūn gōng

这句话大意是:迁都于洛州,号万春宫。

yòu yǔ wáng shì chōng jié hǎo qiǎn shǐ cháo duò yuè wáng tōng wū luò yáng

这句话大意是:又与王世充结好,遣使朝隋越王侗于洛阳。

hòu shì chōng wèi tōng zì lì nǎi jué zhī

这句话大意是:后世充为侗自立,乃绝之。

shǐ zì zūn dà jiàn tiān zǐ jīng qí chū rù jǐng bì xià shū yán zhào

这句话大意是:始自尊大,建天子旌旗,出入警跸,下书言诏。

zhuī shì suí yáng dì wèi mǐn dì rán yóu yī fù tū jué

这句话大意是:追谥隋炀帝为闵帝,然犹依附突厥。

duò yì chéng gōng zhǔ xiān jià tū jué yòu chuán huà jí shǒu yǐ xiàn gōng zhǔ

这句话大意是:隋义城公主,先嫁突厥,又传化及首以献公主。

jì yǔ tū jué xiāng lián bīng fēng yì shèng

这句话大意是:既与突厥相连,兵锋益盛。

nán qīn xiāng zhōu hé běi dà shǐ huái ān wáng shén tōng bù néng jù tuì bēn lí yáng xiāng zhōu xiàn

这句话大意是:南侵相州,河北大使淮安王神通不能拒,退奔黎阳,相州陷。

yòu jìn gōng wèi zhōu xiàn lí yáng

这句话大意是:又进攻卫州,陷黎阳。

jiǔ yuè jiàn dé zì shuài shī wéi yōu zhōu luō yì chū yǔ zhàn dà pò zhī zhǎn shǒu qiān èr bǎi jí

这句话大意是:九月,建德自帅师围幽州,罗艺出与战,大破之,斩首千二百级。

xiān shì cáo zhōu jì yīn rén mèng hǎi gōng yōng jīng bīng sān wàn jù zhōu qiáo chéng yǐ lüè hé nán zhī de

这句话大意是:先是,曹州济阴人孟海公拥精兵三万,据周桥城以掠河南之地。

qí nián shí yī yuè jiàn dé zì lǜ bīng dù hé yǐ jī zhī

这句话大意是:其年十一月,建德自率兵渡河以击之。

sì nián èr yuè jiàn dé kè zhōu qiáo lǔ hǎi gōng liú qí jiāng fàn yuàn shǒu cáo zhōu xī fā hǎi gōng jí xú yuán lǎng zhī zhòng lái jiù shì chōng

这句话大意是:四年二月,建德克周桥,虏海公,留其将范愿守曹州,悉发海公及徐圆朗之众来救世充。

jūn zhì huá zhōu shì chōng xíng tái pú yè hán hóng kāi chéng nà zhī suì jìn bī yuán zhōu liáng zhōu yíng zhōu jiē xiàn zhī

这句话大意是:军至滑州,世充行台仆射韩洪开城纳之,遂进逼元州、梁州、营州,皆陷之。

zhūn wū xíng yáng

这句话大意是:屯于荥阳。

sān yuè chūn qín wáng rù wǔ láo jìn báo qí yíng duō suǒ shāng shā bìng qín qí jiāng yīn qiū shí zàn

这句话大意是:三月春,秦王入武牢进薄其营,多所伤杀,并擒其将殷秋、石瓒。

shí shì chōng dì shì biàn wèi xú zhōu xíng tái qiǎn qí jiāng guō shì héng lǐng bīng qiān rén cóng zhī hé zhòng shí yú wàn hào wèi sān shí wàn

这句话大意是:时世充弟世辩为徐州行台,遣其将郭士衡领兵千人从之,合众十余万,号为三十万。

cì chéng gāo zhù gōng wū bǎn dǔ yǐ shì bì zhàn

这句话大意是:次成皋,筑宫于坂堵,以示必战。

yòu qiǎn jiàn shǐ yuē shì chōng gòng wèi biǎo lǐ

这句话大意是:又遣间使约世充共为表里。

qín wáng qiǎn jiàng jūn wáng jūn kuò lǐng qīng jì qiān yú chāo qí liáng yùn huò qí dà jiàng zhāng qīng tè lǔ huò qí zhòng

这句话大意是:秦王遣将军王君廓领轻骑千馀,抄其粮运,获其大将张青特,虏获其众。

jiàn dé shù bù lì rén qíng wēi hài jiàng shuài yǐ xià pò mèng hǎi gōng jiē yǒu suǒ huò sī guī míng zhōu

这句话大意是:建德数不利,人情危骇,将帅已下破孟海公,皆有所获,思归洺州。

lìng jìng jìn shuō yuē yi xī bīng jì hé gōng qǔ huái zhōu hé yáng shǐ zhòng jiāng jū shǒu

这句话大意是:凌敬进说曰:"宜悉兵济河,攻取怀州河阳,使重将居守。

gèng lǜ zhòng míng gǔ jiàn qí yú tài xíng rù shàng dǎng xiān shēng hòu shí chuán xí ér dìng

这句话大意是:更率众鸣鼓建旗,逾太行,入上党,先声后实,传檄而定。

jiàn qū hú kǒu sāo hài pú jīn shōu hé dōng zhī de cǐ cè zhī shàng yě

这句话大意是:渐趋壶口,骚骇蒲津,收河东之地,此策之上也。

xíng cǐ bì yǒu sān lì yī zé rù wú rén zhī jìng shī yǒu wàn quán

这句话大意是:行此必有三利:一则入无人之境,师有万全;。

èr zé zhāo tǔ de bīng

这句话大意是:二则招土得兵;。

sān zé zhèng wéi zì jiě

这句话大意是:三则郑围自解。

jiàn dé jiāng cóng zhī ér shì chōng zhī zhǎng shǐ zhǎng sūn ān shì yīn jī jīn yù dàn qí zhū jiāng yǐ luàn qí móu

这句话大意是:"建德将从之,而世充之长史长孙安世阴赍金玉啖其诸将,以乱其谋。

zhòng xián jìn jiàn yuē lìng jìng shū shēng ěr qǐ kě yǔ yán zhàn hu

这句话大意是:众咸进谏曰:"凌敬书生耳,岂可与言战吗?

jiàn dé cóng zhī

这句话大意是:"建德从之。

jìng gù zhēng jiàn dé nù fú chū yān

现代白话:敬固争,建德怒,扶出呢。

wū shì xī zhòng jìn bī wǔ láo guān jūn àn jiǎ cuò qí ruì

这句话大意是:于是悉众进逼武牢,官军按甲挫其锐。

jiàn dé jié zhèn wū sì shuǐ qín wáng qiǎn qí tiāo zhī jiàn dé jìn jūn ér zhàn dòu kàng dāng zhī

这句话大意是:建德结阵于汜水,秦王遣骑挑之,建德进军而战,窦杭当之。

jiàn dé shǎo què qín wáng chí qí shēn rù dà pò zhī

这句话大意是:建德少却,秦王驰骑深入,大破之。

jiàn dé zhōng chuāng cuàn wū niú kǒu zhǔ chē qí jiāng jūn bái shì ràng yáng wǔ wēi shēng huò zhī

这句话大意是:建德中疮,窜于牛口渚,车骑将军白士让、杨武威生获之。

jiàn dé suǒ lǐng bīng zhòng yī shí bēn kuì

这句话大意是:建德所领兵众,一时奔溃。

qī cáo shì jí qí zuǒ pú yè qí shàn xíng jiāng shù bǎi qí dùn wū míng zhōu yú dǎng yù lì jiàn dé yǎng zǐ wéi zhǔ shàn xíng yuē xià wáng píng dìng hé shuò shì mǎ jīng qiáng yī zhāo jì bèi qín rú cǐ qǐ fēi tiān mìng yǒu suǒ guī yě

这句话大意是:妻曹氏及其左仆射齐善行将数百骑遁于洺州,馀党欲立建德养子为主,善行曰:"夏王平定河朔,士马精强,一朝既被擒如此,岂非天命有所归也?

bù rú wěi xīn qǐng mìng wú wéi tú tàn shēng rén

这句话大意是:不如委心请命,无为涂炭生人。

suì yǐ fǔ kù cái wù xī fēn yǔ gù jiāng gè lìng sàn qù

这句话大意是:"遂以府库财物悉分与故将,各令散去。

shàn xíng nǎi yǔ jiàn dé yòu pú yè péi ju xíng tái cáo dàn jí jiàn dé qī lǜ wěi guān shǔ jǔ shān dōng zhī de fèng chuán guó bā xǐ lái jiàng

这句话大意是:善行乃与建德右仆射裴矩、行台曹旦及建德妻率伪官属,举山东之地,奉传国八玺来降。

qī yuè qín wáng fú jiàn dé zhì jīng shī zhǎn wū cháng ān shì nián sì shí jiǔ

这句话大意是:七月,秦王俘建德至京师,斩于长安市,年四十九。

zì qǐ jūn zhì miè fán liù suì hé běi xī píng

这句话大意是:自起军至灭,凡六岁,河北悉平。

✦ You read 皇王部·卷三十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.