太平御览 · 李昉 · Chapter 202 of 1000

封建部·卷五

PinyinModern Translation
Size

fù rén fēng

这句话大意是:○妇人封。

zuǒ zhuàn chéng gōng shàng yuē jìn bài qí shī qí hóu suì zì xú guān rù jiàn bǎo zhě yuē miǎn zhī qí shī bài yǐ

现代白话:《左传·成公上》曰:晋败齐师,齐侯遂自徐关入,见保者,曰:"勉之,齐师败了。

bì nǚ zǐ shǐ bì jūn yě

这句话大意是:"避女子,(使避君也。

qí hóu dān hái fù rén bù zhī zhī yě

这句话大意是:齐侯单还,妇人不知之也。

nǚ zǐ yuē jūn miǎn hu

现代白话:)女孔子说:"君免吗?

yuē miǎn yǐ

现代白话:"曰:"免了。

yuē ruì sī tú miǎn hu

这句话大意是:"曰:"锐司徒免吗?

yuē miǎn yǐ

现代白话:"曰:"免了。

yuē gǒu jūn yǔ wú fù miǎn yǐ kě ruò hé

现代白话:"曰:"苟君与我父免了,可若何!

nǎi bēn

这句话大意是:"乃奔。

qí hóu yǐ wéi yǒu lǐ jì ér wèn zhī bì sī tú zhī qī yě

这句话大意是:齐侯以为有礼,既而问之,壁司徒之妻也。

bì sī tú zhǔ lěi bì

这句话大意是:(壁司徒,主垒壁。

yǔ zhī shí jiào

这句话大意是:)予之石窌。

shí jiào yì míng

这句话大意是:(石窌,邑名。

jì běi lú xiàn dōng yǒu dì míng shí jiào

这句话大意是:济北卢县东,有地名石窌。

chén liú fēng sú chuán yuē gāo zǔ yǔ xiàng shì zhàn ě wū yán xiāng yǒu dí mǔ zhě miǎn qí nán

这句话大意是:《陈留风俗传》曰:高祖与项氏战,厄于延乡,有翟母者免其难。

gù yǐ yán xiāng wèi fēng qiū xiàn yǐ fēng dí mǔ yān

现代白话:故以延乡为封丘县,以封翟母呢。

fū rén

这句话大意是:○夫人。

hòu hàn shū yuē cuī zhuàn mǔ shī shì néng tōng jīng xué bǎi jiā zhī yán wáng mǎng chǒng yǐ shū lǐ cì hào yì chéng fū rén jīn yìn zǐ shòu wén xuān dān gū xiǎn wū xīn dài

这句话大意是:《后汉书》曰:崔篆母师氏能通经学、百家之言,王莽宠以殊礼,赐号义成夫人,金印紫绶,文轩丹毂,显于新代。

táng shū yuē wèi héng qī wáng shì zǐ zhōu qī rén yě

这句话大意是:《唐书》曰:魏衡妻王氏,梓州郪人也。

wǔ dé chū xuē rén gǎo jiù jiāng fáng qǐ de qīn lüè liáng bù yīn huò wáng shì bī ér qī zhī

这句话大意是:武德初,薛仁杲旧将房企地侵掠梁部,因获王氏,逼而妻之。

hòu qǐ de jiàn qiáng shèng héng móu yǐ chéng yīng zéi qǐ de lǐng zhòng jiāng qū liáng zhōu wèi zhì shù shí lǐ yǐn jiǔ zuì wò wáng shì qǔ qí pèi dāo zhǎn zhī xié qí shǒu rù chéng zéi zhòng nǎi sàn

这句话大意是:后企地渐强盛,衡谋以城应贼,企地领众将趋梁州,未至数十里,饮酒醉卧,王氏取其佩刀斩之,携其首入城,贼众乃散。

gāo zǔ dà yuè fēng wèi chóng yì fū rén

这句话大意是:高祖大悦,封为崇义夫人。

yòu yuē xián hēng zhōng yān shān dào zǒng guǎn yòu lǐng jūn dà jiàng jūn li jǐn xíng dà pò gāo lí pàn tú wū hù lú hé zhī xi fú huò shù qiān rén

这句话大意是:又曰:咸亨中,燕山道总管右领军大将军李谨行大破高丽叛徒于瓠芦河之西,俘获数千人。

zì shì píng rǎng yú zhòng zǒu tóu xīn luó

这句话大意是:自是平壤馀众走投新罗。

shí jǐn xíng qī liú shì liú zài dài nú chéng gāo lí yǐn mò jié gōng zhī liú shì huàn jiǎ lǜ zhòng shǒu chéng jiǔ zhī zéi nǎi tuì

这句话大意是:时谨行妻刘氏留在代奴城,高丽引靺羯攻之,刘氏擐甲率众守城,久之,贼乃退。

shàng jiā qí gōng tè fēng wèi yàn jùn fū rén

这句话大意是:上嘉其功,特封为燕郡夫人。

yòu yuē zōu bǎo yīng qī xī shì bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:又曰:邹保英妻奚氏,不知何许人也。

wàn suì tōng tiān nián zhōng qì dān zéi li jìn zhōng lái kòu píng zhōu bǎo yīng shí rèn cì shǐ lǐng bīng tǎo jī

这句话大意是:万岁通天年中,契丹贼李尽忠来寇平州,保英时任刺史,领兵讨击。

jì ér chéng gū yuán guǎ shì jiāng yù xiàn

这句话大意是:既而城孤援寡,势将欲陷。

xī shì nǎi lǜ jiā tóng jí chéng nèi nǚ dīng xiāng zhù gù shǒu zéi tuì

这句话大意是:奚氏乃率家僮及城内女丁相助固守,贼退。

suǒ sī yǐ wén yōu zhì fēng wèi chéng jié fū rén

这句话大意是:所司以闻,优制封为诚节夫人。

yòu yuē wáng jūn shàng cháng wū guǎng dá lóu yǐn jūn jí qī xià shì shè yàn cì yǐ bó

这句话大意是:又曰:王君,上尝于广达楼引君及妻夏氏设宴,赐以帛。

xià shì yì yǒu zhàn gōng gù tè shǎng zhī fēng wèi wǔ wēi jùn fū rén

这句话大意是:夏氏亦有战功,故特赏之,封为武威郡夫人。

wǔ dài shǐ jìn shǐ yuē zhèn zhōu jié dù shǐ ān zhòng róng qī péng chéng jùn fū rén liú shì fēng lǔ guó fū rén

这句话大意是:《五代史·晋史》曰:镇州节度使安重荣妻彭城郡夫人刘氏,封鲁国夫人;。

nán yáng jùn fū rén hán shì fēng chén guó fū rén

这句话大意是:南阳郡夫人韩氏,封陈国夫人。

zhòng róng lì èr dí qī fēi lǐ yě

这句话大意是:重荣立二嫡妻,非礼也。

cháo tíng bìng mìng zhī yì fēi zhì yě

这句话大意是:朝廷并命之,亦非制也。

jùn jūn

这句话大意是:○郡君。

hàn shū yuē wǔ dì zūn wáng tài hòu mǔ zāng r wèi píng yuán jūn

这句话大意是:《汉书》曰:武帝尊王太后母臧儿为平原君。

hòu hàn shū yuē hóng nóng rén zǎi xuān sù xìng nìng xié yù qǔ mèi wū liáng jì nǎi shàng yán dà jiàng jūn yǒu zhōu gōng zhī gōng jīn jì fēng zhū zǐ zé qí qī yi wèi yì jūn

这句话大意是:《后汉书》曰:弘农人宰宣素性佞邪,欲取媚于梁冀,乃上言大将军有周公之功,今既封诸子,则其妻宜为邑君。

zhào suì fēng jì qī sūn shòu wèi xiāng chéng jūn jiān shí yáng dí zū suì rù wǔ qiān wàn jiā cì chì fú bǐ cháng gōng zhǔ

这句话大意是:诏遂封冀妻孙寿为襄城君,兼食阳翟租,岁入五千万,加赐赤绂,比长公主。

cháng gōng zi yí fú tóng fān wáng

这句话大意是:(长公子仪服同藩王。

yòu yuē ān sī yán huáng hòu zhuī zūn hòu mǔ zōng wèi xíng yáng jūn

这句话大意是:又曰:安思阎皇后,追尊后母宗为荥阳君。

jìn zhōng xìng shū yuē sù zǔ tài fēi yù zhāng gōng huì jūn xún shì chū yǐ wēi rù gōng shēng sù zǔ

这句话大意是:《晋中兴书》曰:肃祖太妃豫章恭惠君荀氏,初以微入宫,生肃祖。

zhōng zōng yǐ mǔ jiàn mìng yú fēi mǔ yǎng sù zǔ ér chū jià xún wèi mǎ shì qī

这句话大意是:中宗以母贱,命虞妃母养肃祖,而出嫁荀为马氏妻。

tài níng yuán nián mǎ shì wú jí ér zú sù zǔ yíng mǔ hái gōng yǎng chēng jiàn ān jūn

这句话大意是:太宁元年,马氏无疾而卒,肃祖迎母还宫养,称建安君。

zhuī cì yù zhāng jūn shì yuē gōng huì

这句话大意是:追赐豫章君,谥曰恭惠。

hòu wèi shū yuē jǐng míng chū shì zhuī jiù shì fēng wài zǔ mǔ gài shì wèi qīng hé jùn jūn

这句话大意是:《后魏书》曰:景明初世,追舅氏,封外祖母盖氏为清河郡君。

yòu yuē líng tài hòu lín cháo yǐ yuán yì mèi fēng yì qī xīn píng jūn

这句话大意是:又曰:灵太后临朝,以元乂妹,封乂妻新平君。

hòu qiān féng yì jūn

这句话大意是:后迁冯翊君。

xiàn jūn

这句话大意是:○县君。

hàn shū yuē wáng tài hòu wēi shí wèi jīn wáng sūn fù fù shēng zài mín jiān gài huì zhī yě

这句话大意是:《汉书》曰:王太后微时为金王孙妇,妇生,在民间,盖讳之也。

wǔ dì shǐ lì hán yān bái zhī

这句话大意是:武帝始立,韩嫣白之。

dì yuē hé wéi bù zǎo yán

这句话大意是:帝曰:"何为不蚤言?

nǎi chē jià zì wǎng yíng zhī

这句话大意是:"乃车驾自往迎之。

qí jiā zài cháng líng xiǎo shì zhí zhì qí mén shǐ zuǒ yòu rù qiú zhī

这句话大意是:其家在长陵小市,直至其门,使左右入求之。

jiā rén jīng kǒng nǚ táo nì chuáng xià fú chí chū bài

这句话大意是:家人惊恐,女逃匿床下,扶持出拜。

dì xià chē qì yuē dà zǐ hé cáng zhī shēn yě

这句话大意是:帝下车泣曰:"大姊,何藏之深也?

zài zhī cháng lè gōng yǔ jù yè tài hòu tài hòu chuí tì nǚ yì bēi qì

这句话大意是:"载之长乐宫,与俱谒太后,太后垂涕,女亦悲泣。

dì pěng jiǔ qián wéi shòu

这句话大意是:帝捧酒,前为寿。

qián qiān wàn nú bì sān bǎi rén gōng tián bǎi qǐng jiǎ dì yǐ cì zǐ

这句话大意是:钱千万,奴婢三百人,公田百顷,甲第,以赐姊。

tài hòu xiè yuē wèi dì fèi

这句话大意是:太后谢曰:"为帝费。

yīn cì tāng mù yì hào xiū chéng jūn

这句话大意是:"因赐汤沐邑,号修成君。

yòu yuē xuān dì cì wài zǔ mǔ hào wèi bó píng jūn yǐ bó píng lǐ wú liǎng xiàn hù wàn yī qiān wèi tāng mù yì

现代白话:又曰:宣帝赐外祖母号为博平君,以博平、蠡我两县户万一千为汤沐邑。

fàn yè hòu hàn shū yuē líng sī hé huáng hòu zhuī fēng fù zhēn wèi chē qí jiāng jūn wǔ yáng xuān dé hóu hòu mǔ xīng wéi wǔ yáng jūn

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:灵思何皇后,追封父真为车骑将军、舞阳宣德侯,后母兴为舞阳君。

wèi zhì yuē wén dé guō huáng hòu ān píng guǎng zōng rén yě

这句话大意是:《魏志》曰:文德郭皇后,安平广宗人也。

mǔ dǒng wèi jùn jūn

这句话大意是:母董为郡君。

zhuī gǎi fēng fù yǒng wèi guàn jīn jìng hóu shì fù dǒng wèi cháng yáng jūn

这句话大意是:追改封父永为灌津敬侯,世妇董为常阳君。

yòu yuē qīng lóng èr nián chūn zhuī shì hòu xiōng yǎn yuē ān chéng guō mù hóu fēng yǎn shì fù liú wèi dōng xiāng jūn yòu zhuī fēng yì shì fù zhāng wèi ān jiā jūn

这句话大意是:又曰:青龙二年春,追谥后兄俨曰安城郭穆侯,封俨世妇刘为东乡君,又追封逸世妇张为安嘉君。

yòu yuē míng yuán guō huáng hòu xī píng rén yě

这句话大意是:又曰:明元郭皇后,西平人也。

qí wáng jí wèi zūn hòu huáng tài hòu fēng tài hòu mǔ dù wèi hé yáng jūn

这句话大意是:齐王即位,尊后皇太后,封太后母杜为郃阳君。

yòu yuē míng dào máo huáng hòu hé nèi rén

这句话大意是:又曰:明悼毛皇后,河内人。

huáng chū zhōng yǐ xuǎn rù dōng gōng míng dì shí wéi píng yuán wáng jìn yù yǒu chǒng chū rù yǔ tóng yú niǎn

这句话大意是:黄初中,以选入东宫,明帝时为平原王进御有宠,出入与同舆辇。

zhuī fēng hòu mǔ xià shì wèi yě wáng jūn

这句话大意是:追封后母夏氏为野王君。

yòu yuē tài shǐ sān nián zhào yuē hàn wén zhuī chóng líng wén zhī hào wǔ xuān yǒu píng yuán bó píng zhī fēng xián suǒ yǐ fèng zūn zūn zhī jìng guǎng qīn qīn zhī ēn

这句话大意是:又曰:太始三年,诏曰:"汉文追崇灵文之号,武、宣有平原、博平之封,咸所以奉尊尊之敬,广亲亲之恩。

yi zhuī fēng gù wèi jiāng jūn jǐng hóu fū rén yáng shì wèi píng yáng jūn yě

这句话大意是:宜追封故卫将军景侯夫人羊氏为平阳君也。

zāng róng xù jìn shū yuē wǔ dào yáng huáng hòu fèi zài jīn yōng chéng yǔ mǔ gāo dōu jūn páng shì gòng zhǐ

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:武悼杨皇后废在金墉城,与母高都君庞氏共止。

gāo dōu jūn lín xíng hòu bào chí háo jiào bù shí ér bēng

这句话大意是:高都君临刑,后抱持号叫,不食而崩。

jìn zhōng xìng shū yuē mù huáng hòu yǔ shì zì wén jūn zuǒ jiāng jūn chēn dì sān nǚ

这句话大意是:《晋中兴书》曰:穆皇后庾氏,字文君,左将军琛第三女。

zèng chēn wèi chē qí jiāng jūn mǔ qiū shì fēng ān yáng xiàn jūn cóng mǔ xún shì yǒng xuān xiàn jūn

这句话大意是:赠琛为车骑将军,母丘氏封安阳县君,从母荀氏永宣县君。

yòu yuē jiǎn wén shùn huáng hòu wáng shì zì lán shǐ piào qí jiāng jūn shù zhī zài cóng mèi

这句话大意是:又曰:简文顺皇后王氏,字兰始,骠骑将军述之再从妹。

zhuī zèng qián fū rén chéng shì dōng fēng xiàn jūn hòu fū rén chéng shì dōng xīng jūn

这句话大意是:追赠前夫人成氏东丰县君,后夫人成氏东兴君。

shěn yuē sòng shū yuē xiào mù zhào huáng hòu huì ān zōng xià pī tóng rén yě

这句话大意是:沈约《宋书》曰:孝穆赵皇后,讳安宗,下邳僮人也。

fù yì

这句话大意是:父裔。

yǒng chū èr nián yǒu sī zòu yì mìng fù sūn kě jiàn chāng xiàn jūn

这句话大意是:永初二年,有司奏裔命妇孙可建昌县君。

yòu yuē xiào mù xiāo huáng hòu míng wén shòu lán líng rén

这句话大意是:又曰:孝穆萧皇后,名文寿,兰陵人。

fù zhuō chū yǔ yì jù zèng jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:父卓,初与裔俱赠金紫光禄大夫;。

qī xià pī zhào shì fēng wú jùn shòu chāng xiàn jūn

这句话大意是:妻下邳赵氏,封吴郡寿昌县君。

táng shū yuē gǔ xuán yīng qī gāo shì gù shǒu fēi hú xiàn chéng zú miǎn wèi tū jué suǒ xiàn

这句话大意是:《唐书》曰:古玄应妻高氏,固守飞狐县城,卒免为突厥所陷。

xià zhào yuē qǐng shǔ mò chuò gōng chéng xián yōu xiàn méi zhàng fū gù shǒu yóu bù néng jiān fù rén huái zhōng bù dàn liú shǐ yóu cí gǎn jī wēi chéng zhòng ān

这句话大意是:下诏曰:"顷属默啜攻城,咸忧陷没,丈夫固守,犹不能坚,妇人怀忠,不惮流矢,由兹感激,危城重安。

rú bù bāo shēng hé yǐ jiǎng quàn

现代白话:如不褒升,凭什么奖劝。

gǔ xuán yīng qī kě fēng wèi xùn zhōng xiàn jūn

这句话大意是:古玄应妻可封为徇忠县君。

yòu yuē héng fāng hòu qī chéng shì

这句话大意是:又曰:衡方厚妻程氏。

fāng hòu tài hé zhōng rèn yōng zhōu dū dū fǔ lù shì cān jūn wèi zhāo tǎo shǐ dǒng chāng líng wū wǎng shā zhī

这句话大意是:方厚,太和中任邕州都督府录事参军,为招讨使董昌龄诬枉杀之。

fāng hòu chéng shì lì bù néng miǎn nǎi yì qí āi rú fēi yuān zhě chāng líng yā bù yí lǜ tīng qí guī sàng

这句话大意是:方厚程氏力不能免,乃抑其哀,如非冤者,昌龄雅不疑虑,听其归丧。

chéng shì gù dé yǐ tú xíng yì què jié ěr wū yòu yín tái mén gào fu bèi shā zhī yuān

这句话大意是:程氏故得以徒行诣阙,截耳于右银台门,告夫被杀之冤。

yù shǐ tái jū zhī de shí jiàn guān yì yǒu zhāng shū gù chāng líng zài shòu qiǎn zhú

这句话大意是:御史台鞫之得实,谏官亦有章疏,故昌龄再授谴逐。

chéng shì kāi chéng yuán nián jiàng chì yuē nǎi zhě lì wèi bù dào nüè shā ěr fu

现代白话:程氏,开成元年降敕曰:"乃者吏为不道,虐杀你夫。

yì què shēn yuān tú xíng wàn lǐ qí qū bī wèi bīn wū wēi wáng

这句话大意是:诣阙申冤,徒行万里,崎岖逼畏,滨于危亡。

xuè chéng jì zhāo yōu fèn guǒ xuě suī gǔ zhī liè fù hé yǐ jiā yān

现代白话:血诚既昭,幽愤果雪,虽古之烈妇,凭什么加呢。

rú wén gū shuāng wú yī zhòu kū dài jìn bǐ róng lù yǎng réng xī shū fēng kě wǔ chāng xiàn jūn

这句话大意是:如闻孤孀无依,昼哭待尽,俾荣禄养,仍锡疏封,可武昌县君。

yīng xióng jì yuē dǒng zhuó sūn nǚ míng bái shí shàng wèi jī fēng wèi wèi yáng jūn wū méi chéng qǐ tán cóng guǎng èr zhàng yú gāo wǔ liù chǐ

这句话大意是:《英雄记》曰:董卓孙女名白,时尚未笄,封为渭阳君,于郿城起坛,从广二丈馀,高五六尺。

shǐ bái chéng jīn huá qīng gài chē dū wèi zhōng láng jiàng cì shǐ èr qiān dàn zài méi zhě gè lìng chéng xuān zān bǐ wèi bái dǎo cóng zhī tán shàng shǐ xiōng zi héng wèi shǐ zhě shòu yìn shòu yě

这句话大意是:使白乘金华青盖车,都尉、中郎将、刺史二千石在郿者,各令乘轩簪笔,为白导从之坛,上使兄子横为使者授印绶也。

pān yuè yí chéng xuān jūn lěi yuē xíng chéng yú yǐ míng shēng wū rén kǎo zhōng dìng shì shí yuē xuān jūn

这句话大意是:潘岳《宜城宣君诔》曰:行成于已,名生于人,考终定谥,实曰宣君。

zhù zōng lì shì qīng xiàng fèng yǐn qīng chē zhěng jià jiè shì liè zhèn luán lù yī róng wēn chē shēng chèn

这句话大意是:祝宗莅事,卿相奉引,轻车整驾,介士列阵,鸾辂依容,辒车升榇。

xiāng jūn

这句话大意是:○乡君。

wèi zhì yuē biàn lóng yǐ hòu fù fēng suī yáng xiāng hòu lóng qī wáng shì wèi xiǎn yáng jūn

这句话大意是:《魏志》曰:卞隆以后父封睢阳乡侯,隆妻王氏为显阳君。

zhuī fēng lóng qián qī liú shì wèi rén shèn xiāng jūn hòu qīn mǔ gù yě

这句话大意是:追封隆前妻刘氏为仁慎乡君,后亲母故也。

yòu yuē zhēn yǎn sūn nǚ wèi qí wáng huáng hòu hòu fù yǐ méi fēng hòu mǔ wèi guǎng yáng xiāng jūn

这句话大意是:又曰:甄俨孙女为齐王皇后,后父已没,封后母为广阳乡君。

jìn shū yuē lì huáng hòu yáng shì mǔ tài yuán páng shì wèi ān chāng xiāng jūn zhuī wài zēng zǔ mǔ gù sī tú wáng láng fū rén xià shì wèi xíng yáng xiāng jūn

这句话大意是:《晋书》曰:立皇后杨氏母太原庞氏为安昌乡君,追外曾祖母故司徒王郎夫人夏氏为荥阳乡君。

jìn zhōng xìng shū yuē āi jìng huáng hòu wáng shì zì mù zhī sī tú zuǒ zhǎng shǐ méng zhī nǚ yě

这句话大意是:《晋中兴书》曰:哀靖皇后王氏,字穆之,司徒左长史蒙之女也。

chū wèi láng yá wáng fēi āi dì jí wèi bài wèi huáng hòu

这句话大意是:初为琅琊王妃,哀帝即位,拜为皇后。

zhuī zèng fù méng jīn zǐ guāng lù dài fu fēng jìn ān xiàn hòu mǔ ài shì wèi ān guó xiāng jūn yě

这句话大意是:追赠父蒙金紫光禄大夫,封晋安县侯,母爱氏为安国乡君也。

yòu yuē yuán jìng huáng hòu yú shì zì mèng mǔ jì yáng wài huáng rén yě

这句话大意是:又曰:元敬皇后虞氏,字孟母,济阳外黄人也。

zǔ shòu fǔ jūn dà jiàng jūn yuàn

这句话大意是:祖寿,抚军大将军掾。

fù yù tài fù cān jūn

这句话大意是:父豫,太傅参军。

zhōng zōng zhī wèi láng yá wáng nà hòu wèi fēi

这句话大意是:中宗之为琅琊王,纳后为妃。

yù qī wáng shì wèi yún fù yáng xiàn jūn cóng mǔ sàn qí cháng shì xīn yě wáng hǎn qī wèi píng yáng xiāng jūn

这句话大意是:豫妻王氏为云阝阳县君,从母散骑常侍新野王罕妻为平阳乡君。

yòu yuē kāng xiàn huáng hòu zhě shì tài fù bāo zhī nǚ

这句话大意是:又曰:康献皇后褚氏,太傅褒之女。

fēng mǔ xiè shì wèi xún yáng xiàn jūn

这句话大意是:封母谢氏为浔阳县君。

yòu yuē chéng dì huáng hòu dù shì líng yáng jīng zhào rén yě

这句话大意是:又曰:成帝皇后杜氏,陵阳京兆人也。

mǔ péi shì wèi guǎng dé xiàn gāo ān xiāng jūn cì qián bǎi wàn bù èr bǎi pǐ

这句话大意是:母裴氏为广德县高安乡君,赐钱百万,布二百匹。

yòu yuē mù zhāng huáng hòu hé shì zì fǎ ní sī kōng chōng zhī nǚ

这句话大意是:又曰:穆章皇后何氏,字法倪,司空充之女。

zhuī zèng fù chōng guāng lù dài fu fēng jìn xìng hóu

这句话大意是:追赠父充光禄大夫,封晋兴侯;。

mǔ kǒng shì cháng lè xiāng jūn

这句话大意是:母孔氏长乐乡君。

yòu yuē wáng yùn yǐ hòu fù zhēng bài jīn zǐ guāng lù dài fu fēng jiàn chāng hòu

这句话大意是:又曰:王蕴以后父征拜金紫光禄大夫,封建昌侯;。

mǔ liú shì píng lè jūn

这句话大意是:母刘氏平乐君。

shěn yuē sòng shū yuē wǔ jìng zāng huáng hòu huì shòu dōng guǎn rén yě

这句话大意是:沈约《宋书》曰:武敬臧皇后,讳受,东莞人也。

fù jùn zhuī zèng jīn zǐ guāng lù dài fu qī gāo mì shū sūn shì qiān yǒng píng xiāng jūn

这句话大意是:父俊,追赠金紫光禄大夫,妻高密叔孙氏迁永平乡君。

táng shū yuē dú gū wǔ dū móu pàn wáng shì chōng guī guó shì jué zhū sǐ

这句话大意是:《唐书》曰:独孤武都谋叛王世充归国,事觉,诛死。

wǔ dū zi shī rén nián shǐ sān suì shì chōng yǐ qí nián yòu bù shā shǐ jìn zhǎng zhī

这句话大意是:武都子师仁年始三岁,世充以其年幼不杀,使禁掌之。

rǔ mǔ wáng shì hào lán yīng qǐng kūn qián qiú rù bǎo yǎng shì chōng xǔ zhī

这句话大意是:乳母王氏,号兰英,请髡钳,求入保养,世充许之。

lán yīng fǔ yù tí xié bèi jìn jīn lì

这句话大意是:兰英抚育提携,备尽筋力。

shí sāng luàn nián jī rén duō è sǐ lán yīng fú lù qǐ gài jùn shí yù yǒu suǒ de biàn guī yǔ shī rén lán yīng wéi dàn tǔ yǐn shuǐ ér yǐ

这句话大意是:时丧乱年饥,人多饿死,兰英扶路乞丐捃拾,遇有所得,便归与师仁,兰英唯啖土饮水而已。

hòu zhà cǎi shí nǎi qiè shī rén guī wū jīng shī gāo zǔ jiā qí yì xià zhào yuē shī rén rǔ mǔ wáng shì cí huì yǒu wén fǔ jū wú juàn tí xié yí yòu bèi nì guī cháo

这句话大意是:后诈采拾,乃窃师仁归于京师,高祖嘉其义,下诏曰:"师仁乳母王氏,慈惠有闻,抚鞠无倦,提携遗幼,背逆归朝。

yi yǒu lóng bāo yǐ xī qí hào

这句话大意是:宜有隆褒,以锡其号。

kě fēng yǒng shòu xiāng jūn

这句话大意是:可封永寿乡君。

xī mìng fù

这句话大意是:○锡命(附)。

shū xù yuē píng wáng xī jìn wén hóu jù chàng guī zàn zuò wén hóu zhī mìng

这句话大意是:《书序》曰:平王锡晋文侯秬鬯、圭瓒,作《文侯之命》。

zuǒ zhuàn yuē wáng mìng yǐn shì cè mìng jìn wén gōng wèi hòu bó

这句话大意是:《左传》曰:王命尹氏策命晋文公为侯伯。

xī zhī dà lù zhī fú róng lù zhī fú tóng gōng yī tóng shǐ bǎi lú gōng shǐ qiān jù chàng yī yǒu hǔ bēn sān bǎi rén

这句话大意是:锡之大路之服、戎路之服、彤弓一、彤矢百、玈弓矢千、秬鬯一卣、虎贲三百人。

zuǒ zhuàn yuē wén yuán nián tiān wáng shǐ róng shū lái xī gōng mìng

这句话大意是:《左传》曰:文元年,天王使荣叔来锡公命。

dù yù zhù yuē zhū hóu jí wèi tiān zǐ xī yǐ mìng guī hé ruì wèi xìn

这句话大意是:杜预注曰:诸侯即位,天子锡以命珪合瑞为信。

ruò xī shí yī nián wáng cì jìn hóu mìng yì qí bǐ yě

这句话大意是:若僖十一年,"王赐晋侯命",亦其比也。

yòu yuē xiāng shí sì nián wáng shǐ liú dìng gōng cì qí líng gōng mìng yuē xī bó jiù tài gōng yòu wǒ xiān wáng gǔ gōng zhōu shì shī bǎo wàn mín shì zuò tài shī yǐ biǎo dōng hǎi

这句话大意是:又曰:襄十四年,王使刘定公赐齐灵公命,曰:"昔伯舅太公,佑我先王,股肱周室,师保万民,世胙太师,以表东海。

wáng shì zhī bù huài yī bó jiù shì lài

这句话大意是:王室之不坏,繄伯舅是赖。

yú jīn mìng rǔ huán

现代白话:余今命你环!

huán qí líng gōng míng yě

这句话大意是:(环,齐灵公名也。

cí shuài jiù shì zhī diǎn zuǎn nǎi zǔ kǎo wú tiǎn nǎi jiù xūn

这句话大意是:)兹帅舅氏之典,纂乃祖考,无忝乃旧勋。

jìng zhī zāi

现代白话:敬之啊!

wú fèi zhèn mìng

这句话大意是:无废朕命。

zuǎn jì yě

这句话大意是:"(纂,继也。

yīn hūn ér jiā bāo xiǎn

这句话大意是:因昏而加褒显。

chuán yán wáng shì bù néng mìng yǒu gōng

这句话大意是:传言王室不能命有功。

guó yǔ yuē xiāng wáng shǐ shào bó guò jí nèi shǐ guò cì jìn huì gōng mìng lǚ shēng xì ruì xiāng jìn hòu bù jìng jìn hóu zhí yù bēi bài bù jī shǒu

这句话大意是:《国语》曰:襄王使邵伯过及内史过赐晋惠公命,吕甥、郤芮相晋侯不敬,晋侯执玉卑,拜不稽首。

nèi shǐ guò guī yǐ gào wáng yuē jìn bù wáng qí jūn bì wú hòu

这句话大意是:内史过归,以告王曰:"晋不亡,其君必无后。

qiě lǚ xì jiāng bù miǎn

这句话大意是:且吕、郤将不免。

wáng yuē hé gù

现代白话:"王曰:"为什么?

duì yuē xià shū yǒu zhī yuē zhòng fēi yuán hòu hé dài

这句话大意是:"对曰:"《夏书》有之曰:众非元后,何戴?

hòu fēi zhòng wú yǐ shǒu yì

这句话大意是:后非众,无以守邑。

yì guó

这句话大意是:(邑,国。

zài tāng shì yuē yú yī rén yǒu zuì wú yǐ ěr wàn fāng

现代白话:)在《汤誓》曰:余一人有罪,无以你万方;。

wàn fāng yǒu zuì zài yú yī rén

这句话大意是:万方有罪,在予一人。

zài yú yī rén nǎi wǒ jiào dào zhī guò

这句话大意是:(在予一人,乃我教道之过。

zài pán gēng yuē guó zhī zāng zé wéi rǔ zhòng

现代白话:)在《盘庚》曰:国之臧,则维你众;。

jīn shāng shū pán gēng shì yě

这句话大意是:(今《商书盘庚》是也。

zāng shàn guó sú zhī shàn zé wéi rǔ zhòng guī gōng wū xià yě

现代白话:臧,善,国俗之善,则维你众,归功于下也。

guó zhī bù zāng zé wéi yú yī rén shì yǒu yì fá

这句话大意是:)国之不臧,则惟余一人,是有逸罚。

yì guò fá zuì yě

这句话大意是:(逸、过,罚,罪也。

guó sú zhī bù shàn zé wéi yī rén shì wǒ yǒu guò qí zuì dāng zài wǒ yě

这句话大意是:国俗之不善,则惟一人,是我有过,其罪当在我也。

rú shì zé zhǎng zhòng shǐ rén bù kě bù shèn

这句话大意是:)如是则长众使人,不可不慎。

rén zhī suǒ jí zài dà shì dà shì róng sì yě

这句话大意是:人之所急在大事,(大事,戎、祀也。

xiān wáng zhī dà shì zhī bì yǐ zhòng jì gù fú chú qí xīn bèi fú yě

这句话大意是:)先王知大事之必以众济,故祓除其心,(被,拂也。

yǐ hé huì rén

这句话大意是:)以和惠人。

kǎo zhōng dù zhōng yǐ lì zhī lì lín kǎo zhōng shěng yǐ zhī zhōng xīn yǐ dù rén rén zhī xīn shù yǐ lín zhī yě

这句话大意是:考中度衷以莅之,(莅,临,考中省已之中心,以度人人之心,恕以临之也。

zhāo míng wù zé yǐ xun zhī zhì yì shù fú yǐ xíng zhī

这句话大意是:)昭明物则以训之,制义庶孚以行之。

yì yi zhù zhòng fú xìn dāng zhì lì shì yi wèi zhòng suǒ xìn yě

这句话大意是:(义宜庶众孚信,当制立事,宜为众所信也。

fú chú qí xīn jīng yě

这句话大意是:)祓除其心,精也;。

jīng jié

这句话大意是:(精,洁。

kǎo zhōng dù zhōng zhōng yě

这句话大意是:)考中度衷,忠也;。

zhōng shù yě

这句话大意是:(忠,恕也。

zhāo míng wù zé lǐ yě

这句话大意是:)昭明物则,礼也;。

zhì yì shù fú xìn yě

这句话大意是:制义庶孚,信也。

rán zé zhǎng zhòng shǐ rén zhī dào fēi jīng bù hé fēi zhōng bù lì fēi lǐ bù shùn fēi xìn bù xíng

这句话大意是:然则长众使人之道,非精不和,非忠不立,非礼不顺,非信不行。

jīn jìn hóu jí wèi ér bèi nèi wài zhī lù bèi wài bù yǔ qín yě bèi nèi bù yǔ lǐ pī tián yě

这句话大意是:今晋侯即位而背内外之赂,(背外,不与秦也,背内,不与里丕田也。

nüè qí chù zhě shā lǐ pī zhī dǎng

这句话大意是:)虐其处者,(杀里丕之党。

qì qí xìn

这句话大意是:)弃其信;。

bù jìng wáng mìng qì qí lǐ

这句话大意是:不敬王命,弃其礼;。

shī qí suǒ è qì qí zhōng

这句话大意是:施其所恶,弃其忠;。

yǐ suǒ bù yù wù shī wū rén

这句话大意是:(已所不欲,勿施于人。

suǒ è wū xià wú yǐ shì shàng

这句话大意是:所恶于下,无以事上。

jīn jìn hóu jiē shī zhī wū rén gù yuē qì qí zhōng yě

这句话大意是:今晋侯皆施之于人,故曰弃其忠也。

yǐ è shí xīn qì qí jīng

这句话大意是:)以恶实心,弃其精。

shí mǎn

这句话大意是:(实,满。

sì zhě jiē qì jīng zhōng lǐ xìn

这句话大意是:)四者皆弃,(精、忠、礼、信。

zé yuǎn bù zhì ér jìn bù hé yǐ jiāng hé yǐ shǒu guó

现代白话:)则远不至而近不和了,将凭什么守国?

gǔ zhě xiān wáng jì yǒu tiān xià yòu chóng lì shàng dì míng shén ér jìng shì zhī wū shì hu yǒu cháo rì yuè yǐ jìng rén shì

这句话大意是:古者先王既有天下,又崇立上帝明神而敬事之,于是乎有朝日月以敬人事。

lǐ tiān zǐ yǐ chūn fēn cháo rì yǐ qiū fēn xī yuè

这句话大意是:(礼,天子以春分朝日,以秋分夕月。

zhū hóu chūn qiū shòu zhí yú wáng yǐ lín qí rén dài fū shì yuē kè wèi zhe zhōng tíng zhī zuǒ yòu yuē wèi

这句话大意是:)诸侯春秋受职于王以临其人,大夫、士曰恪位著(中庭之左右曰位。

mén píng zhī jiān yuē zhe yě

这句话大意是:门屏之间曰著也。

yǐ jǐng qí guān shù rén gōng shāng gè shǒu qí yè yǐ gòng qí shàng

这句话大意是:)以儆其官,庶人、工、商各守其业以共其上。

yóu kǒng yǒu zhuì shī yě gù wèi chē fú qí zhāng yǐ jīng zhī wèi bān jué guì jiàn yǐ bié zhī wèi lìng wén jiā yù yǐ shēng zhī

这句话大意是:犹恐有坠失也,故为车服、旗章以旌之,为班爵、贵贱以别之,为令闻嘉誉以声之。

yóu yǒu sàn qiān xiè màn ér zhe zài xíng pì liú zài yì tǔ wū shì hu yǒu mán yí zhī guó yǒu fǔ yuè dāo mò zhī rén ér kuàng kě yǐ yín zòng qí shēn hu

现代白话:犹有散、迁、懈慢而著在刑辟,流在裔土,于是乎有蛮夷之国,有斧钺、刀墨之人,而况能够淫纵其身吗?

fu jìn hóu fēi sì yě sì shì sì yě

这句话大意是:夫晋侯非嗣也,(嗣,适嗣也。

ér de qí wèi wěi wěi chù tì bǎo wèi jiè jù yóu yuē wèi yě

这句话大意是:)而得其位,亹亹怵惕,保位戒惧,犹曰未也。

ruò jiāng guǎng qí xīn ér yuǎn qí lín lìng qí rén ér bēi qí shàng jiāng hé yǐ gù shǒu

现代白话:若将广其心而远其邻,凌其人而卑其上,将凭什么固守?

fu zhí yù bēi tì qí zhì

这句话大意是:夫执玉卑,替其挚;。

bài bù jī shǒu wū qí wáng

这句话大意是:拜不稽首,诬其王。

zhì tì wú zhèn wū wáng wú rén

这句话大意是:挚替无镇,诬王无人。

fu tiān shì héng xiàng rèn zhòng xiǎng dà zhě bì sù jí gù jìn hóu wū wáng rén yì jiāng wū zhī

这句话大意是:夫天事恒象,任重享大者必速及,故晋侯诬王,人亦将诬之;。

yù tì qí zhèn rén yì jiāng tì zhī

这句话大意是:欲替其镇,人亦将替之。

dà chén xiǎng qí lù bù jiàn ér ā zhī yì bì jí yān

现代白话:大臣享其禄,不谏而阿之,亦必及呢。

xiāng wáng sān nián ér lì jìn hóu bā nián ér yǔn wū hán shí liù nián ér jìn rén shā huái gōng wú zhòu

这句话大意是:"襄王三年而立晋侯,八年而陨于韩,十六年而晋人杀怀公,无胄;。

qín rén shā zǐ jīn zǐ gōng

这句话大意是:秦人杀子金、子公。

zǐ jīn lǚ shēng

这句话大意是:(子金,吕甥。

zǐ gōng xì ruì zhī zǐ

这句话大意是:子公,郤芮之子。

yòu yuē xiāng wáng shǐ tài zǎi wén gōng jí nèi shǐ xìng xī jìn wén gōng mìng shàng qīng nì wū jìng jìn hóu jiāo láo guǎn zhū zōng miào kuì jiǔ láo shè tíng liáo

这句话大意是:又曰:襄王使太宰文公及内史兴锡晋文公命,上卿逆于境,晋侯郊劳,馆诸宗庙,馈九牢,设庭燎。

jí qī mìng wū wǔ gōng shè sāng zhǔ bù jī yán tài zǎi lì zhī jìn hóu duān wěi yǐ rù

这句话大意是:及期,命于武宫,设桑主,布机筵,太宰莅之,晋侯端委以入。

tài zǎi yǐ wáng mìng miǎn fú nèi shǐ zàn zhī sān mìng ér hòu jí miǎn fú

这句话大意是:太宰以王命冕服,内史赞之,三命而后即冕服。

jì bì bīn xiǎng zèng jiàn rú gōng mìng hòu bó zhī lǐ ér jiā zhī yǐ yàn hǎo

这句话大意是:既毕,宾、飨、赠、饯,如公命侯伯之礼,而加之以宴好。

nèi shǐ xìng guī yǐ gào wáng yuē jìn bù kě bù shàn yě

这句话大意是:内史兴归,以告王曰:"晋,不可不善也。

qí jūn bì bà nì wáng mìng jìng fèng lǐ yì chéng

这句话大意是:其君必霸,逆王命敬,奉礼义成。

jìng wáng mìng shùn zhī dào

这句话大意是:敬王命,顺之道;。

chéng lǐ yì dé zhī zé

这句话大意是:成礼义,德之则。

dé yǐ dào zhū hóu bì guī zhī

这句话大意是:德以道诸侯,必归之。

qiě lǐ zhī suǒ yǐ guān zhōng xìn rén yì zhōng suǒ yǐ fēn yě rén suǒ yǐ xíng yě xìn suǒ yǐ shǒu yě yì suǒ yǐ jié yě

这句话大意是:且礼之所以观忠、信、仁、义,忠所以分也,仁所以行也,信所以守也,义所以节也。

zhōng fēn zé jūn rén xíng zé bào xìn shǒu zé gù yì jié zé dù

这句话大意是:忠分则均,仁行则报,信守则固,义节则度。

fēn jūn wú yuàn xíng bào wú kuì shǒu gù bù tōu jié dù bù xié ruò rén bù yuàn ér cái bù kuì lìng bù tōu ér dòng bù xié qí hé shì bù jì

这句话大意是:分均无怨,行报无匮,守固不偷,节度不携,若人不怨而财不匮,令不偷而动不携,其何事不济!

zhōng néng yīng wài zhōng yě

这句话大意是:中能应外,忠也;。

shī sān fú yì rén yě

这句话大意是:施三服义,仁也;。

shǒu fǎ bù yín xìn yě

这句话大意是:守法不淫,信也;。

xíng lǐ bù jiù yì yě

这句话大意是:行礼不疚,义也。

chén rù jìn jìng sì zhě bù shī chén gù yuē jìn hóu qí néng lǐ yǐ wáng qí shàn zhī

现代白话:臣入晋境,四者不失,臣故曰:晋侯其能礼了,王其善之!

shù wū yǒu lǐ ài rén bì fēng

这句话大意是:树于有礼,艾人必丰。

wáng cóng zhī shǐ wū jìn zhě dào xiāng dǎi

这句话大意是:"王从之,使于晋者,道相逮。

jí huì hòu zhī nán wáng chū zài zhèng huì hòu huì wáng zhī hòu

这句话大意是:及惠后之难,王出在郑,(惠后,惠王之后。

xiāng wáng jì mǔ chén guī yǒu chǒng shēng zǐ dài jiāng lì zi dài wèi jí ér zú

这句话大意是:襄王继母陈妫有宠,生子带将立,子带未及而卒。

zi dài bēn

这句话大意是:子带奔。

qí wáng fù zhī

这句话大意是:齐王复之。

yòu tōng wū xiāng wáng zhī hòu wěi shì wáng fèi wěi shì

这句话大意是:又通于襄王之后隗氏,王废隗氏。

zhōu dài fū tuí shū yáo zi fèng zi dài yǐ dí shī fá zhōu wáng chū shì zhèng jū yú sì

这句话大意是:周大夫颓叔、姚子奉、子带以翟师伐周,王出适郑,居于汜。

shì zài lǔ xī èr shí sì nián

这句话大意是:事在鲁僖二十四年。

jìn hóu nà zhī

这句话大意是:)晋侯纳之。

xiāng wáng shí liù nián lì jìn wén gōng

这句话大意是:襄王十六年,立晋文公。

èr shí yī nián yǐ zhū hóu cháo wū héng yōng qiě xiàn chǔ jié suì wèi jiàn tǔ zhī méng wū shì hu shǐ bà

这句话大意是:二十一年,以诸侯朝于衡雍,且献楚捷,遂为践土之盟,于是乎始霸。

fàn yè hòu hàn shū yuē dǒng zhāo děng yù gòng jìn cáo cāo jué guó gōng jiǔ cì bèi wù mì yǐ fǎng xún yù

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:董昭等欲共进曹操爵国公,九锡备物,密以访荀彧。

yù yuē cáo gōng běn xīng yì bīng yǐ kuāng zhèn hàn cháo suī xūn yōng chóng zhe yóu bǐng zhōng zhēn zhī jié

这句话大意是:彧曰:"曹公本兴义兵以匡振汉朝,虽勋庸崇著,犹禀忠贞之节。

jūn zǐ ài rén yǐ dé bù yí rú cǐ shì suì qǐn

现代白话:有德行的人爱人以德,不宜如此,"事遂寝。

cāo xīn bù néng píng

这句话大意是:操心不能平。

huì nán zhēng sūn quán yù láo jūn yú qiáo biǎo liú yù

这句话大意是:会南征孙权,彧劳军于谯,表留彧。

jìn zhōng xìng shū yuē liè zōng chōng yòu huán wēn wēi zhèn nèi wài rén qíng zǔn tà yá shēng tóng yì

这句话大意是:《晋中兴书》曰:烈宗冲幼,桓温威震内外,人情噂沓,牙生同异。

xiè ān yǔ wáng tǎn zhī jìn zhōng kuāng yì

这句话大意是:谢安与王坦之尽忠匡翼。

wēn fěng cháo tíng yù wèi jiǔ cì shǐ xiāo qí jiāng jūn yuán hóng jù cǎo

这句话大意是:温讽朝廷欲为九锡,使骁骑将军袁宏具草。

shí wēn yǐ bìng dǔ hóng yǐ chéng ān

这句话大意是:时温已病笃,宏以呈安。

ān shì zhé yún bù hǎo gēng gǎi zhī shǐ mí lì xún rì

这句话大意是:安视,辄云不好,更改之,使弥历旬日。

zhì yú wēn hōng xī mìng suì qǐn

这句话大意是:至于温薨,锡命遂寝。

✦ You read 封建部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.