太平御览 · 李昉 · Chapter 37 of 1000

地部·卷二

PinyinModern Translation
Size

dì xià

这句话大意是:○地下。

huái nán zǐ yuē dōng fāng zhī jí zì jié shí jié shí shān zài dōng běi hǎi zhōng

这句话大意是:《淮南子》曰:东方之极,自碣石(碣石山,在东北海中。

guò cháo xiǎn cháo xiǎn dōng yí

这句话大意是:)过朝鲜,(朝鲜,东夷。

guàn dà rén zhī guó dōng fāng yǒu dà rén zhī guó yě

这句话大意是:)贯大人之国,(东方有大人之国也。

dōng zhì rì chū zhī cì fú mù zhī de qīng tǔ shù mù zhī yě jiē rì suǒ chū zhī de

这句话大意是:)东至日出之次,扶木之地,青土树木之野,(皆日所出之地。

tài hào gōu máng suǒ sī zhě wàn èr qiān lǐ

这句话大意是:)太皞、勾芒所司者,万二千里。

qí lìng yuē tǐng qún jìn kāi bì hé tōng qióng zhì dá zhàng sāi xíng yōu yóu qì yuàn è jiě yì zuì miǎn yōu huàn xiū fá xíng kāi guān liáng xuān chū cái hé wài yuàn fǔ sì fāng xíng róu huì zhǐ gāng qiáng

这句话大意是:其令曰:挺群禁,开闭阖,通穷窒,达障塞,行优游,弃怨恶,解役罪,免忧患,休罚刑,开关梁,宣出财,和外怨,抚四方,行柔惠,止刚强。

nán fāng zhī jí zì běi hù wū sūn zhī jiè běi hù rì zài qí běi xiàng yǐ wéi hù

这句话大意是:南方之极,自北户乌孙之界,(北户,日在其北,向以为户。

guàn zhuān xū zhī guó nán zhì wěi huǒ yán fēng zhī yě chì dì zhù róng zhī suǒ sī zhě wàn èr qiān lǐ

这句话大意是:)贯颛顼之国,南至委火炎风之野,赤帝、祝融之所司者,万二千里。

dì chì zhe míng shěn shì yě

这句话大意是:(帝赤著明审𬤊也。

zhù shǔ yě

这句话大意是:祝,属也。

róng gōng yě

这句话大意是:融,工也。

wàn wù shèng cháng shǔ xù ér gōng yě

这句话大意是:万物盛长属续而工也。

qí lìng yuē jué yǒu dé shǎng yǒu gōng huì xián liáng jiù jī kě jǔ lì nóng zhèn pín qióng huì gū guǎ yǎng lǎo jí chū dà lù xíng dà shǎng qǐ huǐ zōng lì wú hòu fēng jiàn hóu lì xián fǔ

这句话大意是:)其令曰:爵有德,赏有功,惠贤良,救饥渴,举力农,振贫穷,惠孤寡,养老疾,出大禄,行大赏,起毁宗,立无后,封建侯、立贤辅。

zhōng yāng zhī jí zì kūn lún dōng jué héng shān kūn lún zài xī fāng

这句话大意是:中央之极,自昆仑东绝恒山,(昆仑在西方。

héng shān běi yuè yě

这句话大意是:恒山,北岳也。

rì yuè zhī suǒ dào wèi èr shí bā xiù shě zài dì zhī fēn yě

这句话大意是:)日月之所道,(谓二十八宿舍在地之分野。

jiāng hàn zhī suǒ chū rén mín zhī yě wǔ gǔ zhī suǒ yí lóng mén hé jì xiāng guàn yǐ xī rǎng yīn hóng shuǐ zhī zhōu yǔ yǐ xī tǔ yīn hóng shuǐ yǐ wéi zhōng guó jiǔ zhōu zhōu shuǐ zhōng kě jū yě

这句话大意是:)江、汉之所出,人民之野,五谷之所宜,龙门、河、济相贯,以息壤堙鸿水之州,(禹以息土堙洪水,以为中国九州,洲,水中可居也。

dōng zhì wū jié shí huáng dì hòu tǔ zhī suǒ sī zhě wàn èr qiān lǐ

这句话大意是:)东至于碣石,黄帝、后土之所司者,万二千里。

huáng zhōng sè

这句话大意是:(黄,中色;。

dì dào shì dì dào zài wù gù chēng hòu yě

这句话大意是:帝道𬤊,地道载物,故称后也。

qí lìng yuē píng ér bù ē míng ér bù kē bāo guǒ fù lù wú bù náng huái pǔ dà wú sī zhèng jìng yǐ hé xíng mí zhōu yǎng lǎo shuāi diào sǐ wèn jí yǐ sòng wàn wù zhī guī

这句话大意是:)其令曰:平而不阿,明而不苛,包裹复露,无不囊怀,普大无私,正静以和,行糜粥,养老衰,吊死问疾,以送万物之归。

xī fāng zhī jí zì kūn lún jué liú shā chén yǔ chén yǔ ruò shuǐ yě qí ruò zhì chén máo yǔ yě

这句话大意是:西方之极,自昆仑绝流沙、沉羽,(沉羽,弱水也,其弱至沉毛羽也。

xi zhì sān wēi zhī guó shí chéng jīn shì yǐn qì zhī mín bù sǐ zhī yě shǎo hào rù shōu zhī suǒ sī zhě wàn èr qiān lǐ

这句话大意是:)西至三危之国,石城金室,饮气之民,不死之野,少皞、蓐收之所司者,万二千里。

shǎo gāo bái dì zhī hào

这句话大意是:(少皋,白帝之号。

shǎo gāo yīn yòng shì wù hào chéng yě

这句话大意是:少皋阴用事,物浩成也。

rù mào yě wàn wù mào kě shōu yòng yě

这句话大意是:蓐茂也,万物茂可收用也。

qí lìng yuē shěn yòng fǎ zhū bì gū bèi dào zéi jìn jiān yá chì qún mù jǐn zhù jù xiū chéng guō bǔ jué dòu sāi xī jìng dī gōu dú zhǐ liú shuǐ yōng xī gǔ shǒu mén lǘ chén bīng jiǎ xuǎn bǎi guān zhū bù fǎ

这句话大意是:)其令曰:审用法,诛必辜,备盗贼,禁奸邪,敕群牧,谨贮聚,修城郭,补决窦,塞蹊径,堤沟渎,止流水,壅溪谷,守门闾,陈兵甲,选百官,诛不法。

běi fāng zhī jí zì jiǔ zé jiǔ zé běi fāng zhī zé yě

这句话大意是:北方之极,自九泽(九泽,北方之泽也。

qióng xià hǎi zhī jí xià hǎi dà hǎi yě

这句话大意是:)穷夏海之极,(夏海,大海也。

běi zhì lìng zhǐ zhī sú lìng zhǐ dīng líng běi hǎi hú dì

这句话大意是:)北至令止之俗,(令止,丁令北海胡地。

yǒu dòng hán jī bīng xuě báo shuāng xiàn piào rùn qún shuǐ zhī yě zhuān xū xuán míng suǒ sī zhě wàn èr qiān lǐ

这句话大意是:)有冻寒积冰、雪雹霜霰、漂润群水之野,颛顼、玄冥所司者,万二千里。

zhuān xū hēi dì zhī hào xū dà yán dà yīn yòng shì zhèn xī ér hán zhī yě

这句话大意是:(颛顼黑帝之号,顼大,言大阴用事,振翕而寒之也。

yīn bì bú jiàn gù shén wèi xuán míng yě

这句话大意是:阴闭不见,故神为玄冥也。

qí lìng yuē shēn qún jìn gù bì cáng xiū sāi zhàng shàn guān liáng jìn wài xǐ duàn fá xíng shā dāng zuì bì guān lǘ dà sōu kè zhǐ jiāo yóu jìn yè lè zǎo bì yàn kāi yǐ suǒ jiān rén jiān rén yǐ de zhí zhī bì gù

这句话大意是:)其令曰:申群禁,固闭藏,修塞障,缮关梁,禁外徙,断罚刑,杀当罪,闭关闾,大搜客,止交游,禁夜乐,早闭晏开,以索奸人,奸人已得,执之必固。

tiān jié yǐ jǐ jǐ zhōng yě

这句话大意是:天节已几,(几,终也。

xíng shā wú shè suī yǒu shèng zūn zhī qīn duàn yǐ fǎ dù wú xíng shuǐ wú fā cáng wú shì xíng fá

这句话大意是:)刑杀毋赦,虽有盛尊之亲,断以法度,无行水,毋发藏,毋释刑罚。

yòu yuē rèn yī rén zhī néng bù zú yǐ zhì sān mǔ zhī zhái yě

这句话大意是:又曰:任一人之能,不足以治三亩之宅也;。

xún dào lǐ zhī shù yīn tiān dì zhī zì rán zé liù hé bù zú jūn yě

这句话大意是:循道理之数,因天地之自然,则六合不足均也。

jūn píng yě

这句话大意是:(均,平也。

yòu yuē lú áo yóu hu běi hǎi lú áo yàn rén qín shǐ huáng dì zhào yǐ wéi bó shì shǐ qiú shén xian wáng ér bù fǎn yě

这句话大意是:又曰:卢敖游乎北海,(卢敖燕人,秦始皇帝召以为博士,使求神仙,亡而不返也。

jìng hu tài yīn rù hu xuán quē tài yīn běi fāng xuán yě

这句话大意是:)径乎太阴,入乎玄阙,(太阴,北方玄也。

zhì wū méng gǔ zhī shàng jiàn yī shì yān shēn mù ér xuán bìn dù zhù ér yuān jiān fēng shàng ér shā xià xuān xuān rán yíng fēng ér wǔ

现代白话:)至于蒙谷之上,见一士呢,深目而玄鬓,渡注而鸢肩,丰上而杀下,轩轩然迎风而舞。

gù jiàn lú áo màn rán xià bì dùn táo hu bēi

这句话大意是:顾见卢敖,慢然下臂,遁逃乎碑。

lú áo jiù ér shì zhī fāng juàn guī ké ér shí hé lí

这句话大意是:卢敖就而视之,方倦龟壳而食合梨。

hé lí hǎi bàng

这句话大意是:(合梨,海蚌。

lú áo yǔ zhī yǔ yuē wéi

这句话大意是:)卢敖与之语曰:"惟!

áo wèi bèi qún lí dǎng qióng guān wū liù hé zhī wài zhě fēi áo ér yǐ hu

这句话大意是:敖为背群离党,穷观于六合之外者,非敖而已吗?

áo yòu ér hǎo yóu zhì zhǎng bù yú jiě zhōu xíng sì jí wéi běi yīn zhī bù kuī jīn zú dǔ fū zǐ wū shì zi dài kě yǔ áo wèi you hu

现代白话:敖幼而好游,至长不渝解,周行四极,惟北阴之不窥,今卒睹孔子于是,子殆可与敖为友吗?

ruò shì zhě guān chǐ yīn quán rán tàn yuē ǎi zi zhōng zhōu zhī mín nìng kěn ér yuǎn zhì cǐ cǐ yóu guāng rì yuè yán tài yáng zhī de shàng jiàn rì yuè

这句话大意是:"若士者{关齿}(音拳)然叹曰:"噫,子中州之民,宁肯而远至此,此犹光日月(言太阳之地,尚见日月。

ér zǎi liè xīng yīn yáng zhī suǒ xíng sì shí zhī suǒ shēng cǐ qí bǐ fū bù míng zhī de yóu tū ào yě

这句话大意是:)而载列星,阴阳之所行,四时之所生,此其比夫不名之地,犹突奥也。

yán wǒ suǒ yóu bù kě zì míng zhī de yǐ lú áo suǒ xíng zhī zé rú tū ào zhōng yě

这句话大意是:(言我所游不可字名之地,以卢敖所行之,则如突奥中也。

ruò wǒ nán yóu hu wǎng liáng zhī yě běi xi hu chén mò zhī xiāng xi qióng míng míng zhī dǎng dōng kāi hòng méng zhī guāng cǐ qí xià wú dì ér shàng wú tiān tīng yān wú wén shì yān wú zhǔ cǐ qí wài yóu yǒu tài tài zhī sì

现代白话:)若我南游乎罔良之野,北息乎沉墨之乡,西穷冥冥之党,东开澒蒙之光,此其下无地而上无天,听呢无闻,视呢无瞩,此其外犹有汰汰之汜。

zhuàng mù tài wò sì hǎi yǔ tiān de zhī jì liú shēng yě

这句话大意是:(状沐汰沃四海与天地之际流声也。

sì yá yě

这句话大意是:汜,涯也。

qí yú yī jǔ ér qiān wàn lǐ qiān wàn lǐ tài wò zhī wài yě

这句话大意是:)其余一举而千万里,(千万里,汰沃之外也。

wú yóu wèi néng zhī zài

现代白话:)我犹未能之在。

wú shàng wèi zhì cǐ de

现代白话:(我尚未至此地。

jīn zi yóu shǐ yú cǐ nǎi wū yǔ qióng guān qǐ bù yì yuǎn zāi

现代白话:)今子游始于此,乃于语穷观,岂不亦远啊?

rán zi chù yǐ zāi

现代白话:然子处了啊!

wú yǔ hàn màn qī wū jiǔ gāi zhī shàng wú bù kě yǐ jiǔ jū

现代白话:我与汗漫期于九垓之上,我不能够久居。

hàn màn bù kě zhī zhī yě

这句话大意是:(汗漫,不可知之也。

jiǔ gāi jiǔ tiān yě

这句话大意是:九垓,九天也。

shì jǔ bì ér sǒng shēn suì rù yún zhōng

这句话大意是:)士举臂而竦身,遂入云中。

lú áo yǎng ér shì zhī fú jiàn nǎi zhǐ jià

这句话大意是:卢敖仰而视之,弗见,乃止驾。

zhǐ qí suǒ jià ér jū

这句话大意是:(止其所驾而居。

shī zi yuē bā jí zhī nèi yǒu jūn zhǎng zhě dōng xī èr wàn bā qiān lǐ nán běi èr wàn liù qiān lǐ

这句话大意是:《尸子》曰:八极之内,有君长者,东西二万八千里,南北二万六千里。

gù yuē tiān zuǒ shū ér qǐ qiān niú de yòu pì ér qǐ bì mǎo

这句话大意是:故曰:天左舒而起牵牛,地右辟而起毕、昴。

mèng zǐ yuē tiān zǐ zhī dì fāng qiān lǐ

这句话大意是:《孟子》曰:天子之地方千里;。

bù fāng qiān lǐ bù zú yǐ dài zhū hóu

这句话大意是:不方千里,不足以待诸侯。

zhū hóu zhī dì fāng bǎi lǐ

这句话大意是:诸侯之地方百里;。

bù fāng bǎi lǐ bù zú yǐ shǒu zōng miào

这句话大意是:不方百里,不足以守宗庙。

lǚ shì chūn qiū yuē fán sì jí zhī nèi dōng xī wǔ yì yǒu jiǔ wàn qī qiān lǐ nán běi wǔ yì yǒu jiǔ wàn qī qiān lǐ

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:凡四极之内,东西五亿有九万七千里,南北五亿有九万七千里。

yòu yuē zhǎng lú zǐ yuē shān hǎi yuè hé shuǐ jīn shí huǒ mù cǐ jī xíng chéng hu de yě

现代白话:又曰:长庐孔子说:山海岳河,水金石火木,此积形成乎地也。

yòu yuē dōng zhī dé hán

这句话大意是:又曰:冬之德寒;。

hán bù xìn qí de bù chéng gāng

这句话大意是:寒不信,其地不成刚。

de bù chéng gāng zé dòng bì bù kāi

这句话大意是:地不成刚,则冻闭不开。

tiān dì zhī dà sì shí zhī huà ér yóu bù néng bù yǐ xìn chéng wù yòu kuàng wū rén

这句话大意是:天地之大,四时之化,而犹不能不以信成物,又况于人。

guān lìng nèi zhuàn yuē de hòu wàn lǐ qí xià de dà kōng dà kōng sì jiǎo xià yǒu zì rán jīn zhù zhé fāng yuán wǔ qiān lǐ

这句话大意是:《关令内传》曰:地厚万里,其下得大空,大空四角下有自然金柱,辄方圆五千里。

这句话大意是:○土。

shì míng yuē tǔ tǔ yě tǔ shēng wù yě

这句话大意是:《释名》曰:土,吐也,吐生物也。

xú zhōu gòng tǔ wǔ sè sè yǒu huáng qīng bái chì hēi yě

这句话大意是:徐州贡土五色,色有黄青白赤黑也。

tǔ chì zhě shǔ gān sè yě

这句话大意是:土赤者,鼠肝色也。

tǔ sè hēi yuē lú lú rán jiě sàn yě

这句话大意是:土色黑曰卢,卢然解散也。

tǔ huáng ér xì mì yuē zhí zhí zhí yě rú zhī zhī zhí yě

这句话大意是:土黄而细密曰埴,埴,职也,如脂之职也。

tǔ sè qīng yuē lí shì lí cǎo yě

这句话大意是:土色青曰黎,似藜草也。

tǔ sè bái yuē piào piào qīng sàn yě

这句话大意是:土色白曰漂,漂,轻散也。

shàng shū yǔ gòng yuē jì zhōu tǔ bái rǎng kǒng ān guó yuē wú kuài bái rǎng

这句话大意是:《尚书·禹贡》曰:冀州土白壤,(孔安国曰:无块白壤。

yǎn zhōu tǔ hēi fén kǒng ān guó yuē sè hēi ér fén qǐ

这句话大意是:)兖州土黑坟(孔安国曰:色黑而坟起。

qīng zhōu tǔ bái fén xú guǎng yuē lí tǔ yě

这句话大意是:)青州土白坟,(徐广曰:黎土也。

yáng zhōu tǔ tú ní mǎ róng yuē jiàn rú yě

这句话大意是:)扬州土涂泥,(马融曰:渐如也。

jīng zhōu tǔ tú ní yù zhōu tǔ wéi rǎng xià fén lú kǒng ān guó yuē lú shū yě

这句话大意是:)荆州土涂泥,豫州土惟壤下坟垆,(孔安国曰:卢,疏也。

mǎ róng yuē yù zhōu de qīng sān děng xià zhě

这句话大意是:马融曰豫州地青三等下者。

fén lú yě

这句话大意是:坟,卢也。

yōng zhōu tǔ huáng rǎng xú zhōu tǔ chì zhī fén xiè chén zhù zhí zhī zhì

这句话大意是:)雍州土黄壤,徐州土赤戠坟,(谢沉注:埴戠志。

liáng zhōu tǔ qīng lí

这句话大意是:)梁州土青骊。

kǒng ān guó yuē sè qīng hēi

这句话大意是:(孔安国曰:色青黑。

yòu hóng fàn yuē wǔ xíng qí wǔ yuē tǔ tǔ yuán jià sè jià sè zuò gān

这句话大意是:又《洪范》曰:五行,其五曰土,土爰稼穑,稼穑作甘。

kǒng ān guó yuē tǔ kě yǐ zhǒng kě yǐ liǎn gān wèi shēng bǎi gǔ

现代白话:(孔安国曰:土能够种,能够敛甘味,生百谷。

shàng shū dì mìng yàn yuē tǔ zhě jīn zhī fù yě

这句话大意是:《尚书帝命验》曰:土者,金之父也。

zhōu shū zuò luò yuē zhōu gōng zuò tài shè wū guó zhōng qí wěi dōng qīng tǔ nán chì tǔ xi bái tǔ běi lí tǔ zhōng yāng yǐ huáng tǔ jiāng jiàn zhū hóu záo qí fāng yī miàn tǔ jū yǐ bái máo yǐ tǔ fēng zhī gù yuē liè tǔ

这句话大意是:《周书·作雒》曰:周公作太社于国中,其壝东青土,南赤土,西白土,北骊土,中央以黄土,将建诸侯,凿其方一面土,苴以白茅,以土封之,故曰裂土。

shī yuē pǔ tiān zhī xià mò fēi wáng tǔ

这句话大意是:《诗》曰:溥天之下,莫非王土。

yòu yuē kǒng lè hán tǔ chuān zé hǔ hǔ

这句话大意是:又曰:孔乐韩土,川泽浒浒。

zhōu lǐ dì guān shàng yuē tài sī tú biàn shí èr tǔ míng yǐ xiāng mín zhái zhī qí lì hài yǐ rèn tǔ shì

这句话大意是:《周礼地官上》曰:太司徒辩十二土名,以相民宅,知其利害,以任土事。

lǐ jì yuē fàn jīn hé tǔ yǐ wéi tái xiè

这句话大意是:《礼记》曰:范金合土,以为台榭。

yòu yuē tǔ bì zé cǎo mù bù zhǎng

这句话大意是:又曰:土弊则草木不长。

yòu yuē de yī zuǒ tǔ zhī duō jí qí guǎng hòu zài huá yuè ér bù zhòng

这句话大意是:又曰:地,一撮土之多,及其广厚,载华岳而不重。

yòu yuē zhòng shēng bì sǐ sǐ bì guī tǔ cǐ zhī wèi guǐ

这句话大意是:又曰:众生必死,死必归土,此之谓鬼。

gǔ ròu bì wū xià yīn wèi yě tǔ

这句话大意是:骨肉毙于下阴为野土。

yīn yīn yě

这句话大意是:(阴,荫也。

cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē sè bié yuē tǔ

这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:色别曰土。

yán wǔ fāng tǔ sè gè yì yě

这句话大意是:(言五方土色各异也。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē zhēng yuè yǔ shuǐ zhōng dì qì shàng téng tǔ zhǎng chāng juē chén gēn kě bá

这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:正月雨水中,地气上腾,土长昌撅,陈根可拔。

chūn qiū yuán mìng bāo yuē tǔ wéi yán tǔ yě yán zi chéng fù dào yě qì jīng yǐ fǔ yě

这句话大意是:《春秋元命苞》曰:土为言吐也,言子成父道也,气精以辅也。

yáng lì wū sān gù chéng shēng qí lì zì shí jiā yī wèi tǔ

这句话大意是:阳立于三故成生,其立字十夹一为土。

chūn qiū fán lù yuē tiān yǒu shí duān qí tǔ wèi zhī yī duān

这句话大意是:《春秋繁露》曰:天有十端,其土为之一端。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē hòu zú zhuān zé tǔ yǒng

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:后族专则土踊。

sòng jūn zhù yuē yīn shèng yě

这句话大意是:(宋均注曰:阴盛也。

lún yǔ lǐ rén yuē jūn zǐ huái dé xiǎo rén huái tǔ

现代白话:《论语·里仁》曰:有德行的人怀德,品行较差的人怀土。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ yuē yáo yǐ tǔ dé wáng ér shàng huáng huáng tǔ zhī sè yě

现代白话:《家语》曰:孔孔子说:尧以土德王而尚黄,黄,土之色也。

yòu yuē shí tǔ zhě wú xīn ér bù xī

这句话大意是:又曰:食土者无心而不息。

yòu yuē zǎi wǒ wèn wū kǒng zǐ yuē wén guǐ shén zhī míng ér bù zhī qí suǒ wèi gǎn wèn

现代白话:又曰:宰我问于孔孔子说:"闻鬼神之名而不知其所谓,敢问。

kǒng zǐ yuē rén shēng yǒu hún qì yǒu pò qì qì yě zhě shén zhī shèng yě

现代白话:"孔孔子说:"人生有魂气,有魄气,气也者,神之盛也。

zhòng shēng bì sǐ sǐ bì guī tǔ cǐ zhī wèi guǐ

这句话大意是:众生必死,死必归土,此之谓鬼;。

hún qì guī tiān cǐ zhī wèi shén

这句话大意是:魂气归天,此之谓神。

zhàn guó cè yuē mèng cháng jūn jiāng rù qín

这句话大意是:《战国策》曰:孟尝君将入秦。

sū qín yuē chén lái guò wū zī shàng yǒu tǔ ǒu rén yǔ táo gěng xiāng yǔ yǔ

这句话大意是:苏秦曰:"臣来过于淄上,有土偶人与桃梗相与语。

táo gěng yǔ tǔ rén yuē zi àn shàng tǔ yě bā yuè jiàng yǔ zī shuǐ zhì zé rǔ cán yǐ

现代白话:桃梗语土人曰:"子岸上土也,八月降雨,淄水至则你残了"。

tǔ rén yuē wú xi àn zhī tǔ yě cán zé fù wèi àn yǐ

现代白话:土人曰:"我西岸之土也,残则复为岸了。

jīn zi dōng guó zhī táo gěng yě zī shuǐ zhì zé shuǐ piào hé suǒ zhī yě

这句话大意是:今子东国之桃梗也,淄水至,则水漂何所之也?

hàn shū zhāng shì zhī chuán yuē wén dì bài shì zhī wèi tíng wèi rén yǒu dào gāo miào zuò qián yù huán wén dì nù xià tíng wèi zhì zòu dāng qì shì

这句话大意是:《汉书·张释之传》曰:"文帝拜释之为廷尉,人有盗高庙坐前玉环,文帝怒,下廷尉治,奏当弃市。

shàng dà nù shì zhī dùn shǒu xiè yuē jiǎ lìng yú mín dào cháng líng yī pī tǔ bì xià fù hé yǐ jiā qí fǎ hu

现代白话:上大怒,释之顿首谢曰:"假令愚民盗长陵一抷土,陛下复凭什么加其法吗?

hòu hàn shū yuē zhū fú yǔ péng chǒng shū yuē yì yóu hé bīn zhī rén pěng tǔ yǐ sāi mèng jīn

这句话大意是:《后汉书》曰:朱浮与彭宠书曰:"亦犹河滨之人,捧土以塞孟津。

xiè chéng hòu wèi shū yuē dōng jùn zhào zī bìng zì zhì xiǎo sù guān shǐ rén qǔ gàn huáng tǔ èr shí shí xì dǎo shāi zhī yí lìng wáng hòu zhì tǔ guān dǐ hòu yī chǐ nèi shī wū zhōng yǐ tǔ yōng shàng

这句话大意是:谢承《后魏书》曰:东郡赵咨病,自置小素棺,使人取干黄土二十石,细捣筛之,遗令亡后置土棺底,厚一尺,内尸于中,以土壅上。

yòu yuē fàn xun mǔ wáng yǐ bù náng shèng tǔ fù yǐ chéng kuàng

这句话大意是:又曰:范训母亡,以布囊盛土,负以成圹。

wèi zhì yuē wèi míng dì qǐ fāng lín yuán jiàn zhāo yáng diàn gōng qīng yǐ xià zhì wū xué shēng mò bù zhǎn lì dì nǎi gōng zì wò tǔ yǐ lǜ zhī

这句话大意是:《魏志》曰:魏明帝起芳林园,建昭阳殿,公卿以下至于学生,莫不展力,帝乃躬自握土以率之。

hòu hàn shū yuē gāo mǎo fù cì tóng yǔ rén yuē wú sì zǐ jiē wǔ fú wǒ sǐ hòu qǐ yǒu rén yǔ wǒ yī qiāo tǔ yá

现代白话:《后汉书》曰:高昴父次同语人曰:"我四子皆五服,我死后,岂有人与我一锹土邪?

jí cì tóng sǐ mǎo dà qǐ zhǒng duì zhī yuē cǐ lǎo píng shēng wèi wú yī qiāo tǔ jīn rì bèi yā jìng zhī zhī fǒu

这句话大意是:"及次同死,昴大起冢,对之曰:"此老平生畏无一锹土,今日被压,竟知之否?

táng shū yuē tiān bǎo shí sān zài cè yáng guó zhōng wèi sī kōng qí rì yǔ tǔ

这句话大意是:《唐书》曰:天宝十三载,册杨国忠为司空,其日雨土。

jiāng biǎo chuán yuē sūn quán tǎo yuán shù jǔ bīng gōng huàn chéng

这句话大意是:《江表传》曰:孙权讨袁术,举兵攻皖城。

shù bì mén zì shǒu liáng shí fá jìn shì nǚ huò wán tǔ ér tūn zhī

这句话大意是:术闭门自守,粮食乏尽,士女或丸土而吞之。

jìn ān dì jì yuē liú jìng xuān zài xiān bēi mèng wán tǔ ér fú zhī

这句话大意是:《晋安帝纪》曰:刘敬宣在鲜卑,梦丸土而服之。

jì ér zhàn yān huò dá yuē cǐ fú tǔ tūn wán yě

现代白话:既而占呢,或答曰:"此服土吞丸也。

jì jué ér xǐ yuē wán zhě huán yě huán jì tūn yǐ wǒ fù běn tǔ yě

现代白话:"既觉而喜,曰:"丸者,桓也,桓既吞了,我复本土也。

xún rì zhōng wén huán xuán bài de lái guī

这句话大意是:"旬日中闻桓玄败,得来归。

shì běn yuē lǐn jūn míng wu xiāng xìng ba yǔ fán shì huī shì xiāng shì zhèng shì fán wǔ xìng jù chū jiē zhēng shén yǐ tǔ wèi chuán diāo wén huà zhī ér fú shuǐ zhōng qí chuán fú yīn lì wèi jūn

这句话大意是:《世本》曰:廪君名务相,姓巴,与樊氏、晖氏、相氏、郑氏,凡五姓俱出,皆争神,以土为船,雕文画之而浮水中,其船浮,因立为君。

tā chuán bù néng fú

这句话大意是:他船不能浮。

dú lǐn jūn chuán fú yīn lì wèi jūn

这句话大意是:独廪君船浮,因立为君。

shǔ wáng běn jì yuē shǔ wáng liè wū bāo gǔ jiàn qín wáng yǐ jīn yī sì yí shǔ wáng shǔ wáng bào yǐ lǐ wù jǐn huà wèi tǔ qín wáng dà nù chén xià bài hè yuē tǔ de yě jīn qín dāng de shǔ yǐ

现代白话:《蜀王本纪》曰:蜀王猎于褒谷,见秦王,以金一笥遗蜀王,蜀王报以礼物,尽化为土,秦王大怒,臣下拜贺曰:"土,地也,今秦当得蜀了。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū hòu zhào lù yuē jiàn wǔ shí èr nián shā mén wú jìn yán wū dì yuē hú yùn jiāng shuāi jìn dāng fù xīng dāng kǔ yì jìn rén yǐ yàn qí qì

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·后赵录》曰:建武十二年,沙门吴进言于帝曰:"胡运将衰,晋当复兴,当苦役晋人,以厌其气。

dì yú shì shǐ shàng shū zhāng jùn fā jìn jùn nán nǚ shí liù wàn chē shí wàn chéng yùn tǔ zhù huá lín yuán jí cháng xū wū qiū běi guǎng cháng wǔ lǐ

这句话大意是:"帝于是使尚书张郡发近郡男女十六万,车十万乘,运土筑华林园及长墟于邺北,广长五里。

bái hǔ tōng yuē tǔ zài zhōng yāng zhōng yāng zhě zhǔ tǔ hán wàn wù

这句话大意是:《白虎通》曰:土在中央,中央者,主吐含万物。

shèng zhèng lùn yuē kǒng zhāo yún néng tǔ shēng bǎi gǔ wèi zhī tǔ

这句话大意是:《圣证论》曰:孔晁云,能吐生百谷谓之土。

hé tú tǐng zuǒ fǔ yuē zì cǐ bǎi shì zhī hòu de gāo tiān xià shān líng xiāo qù bù fēng bù yǔ bù hán bù shǔ mín fù shí tǔ jiē zhī qí mǔ bù zhī qí fù

这句话大意是:《河图挺佐辅》曰:自此百世之后,地高天下,山陵消去,不风不雨,不寒不暑,民复食土,皆知其母,不知其父。

léi huàn bié chuán yuē huàn yǔ zhāng huá jiàn yì qì qǐ niú dòu zhī jiān

这句话大意是:《雷焕别传》曰:焕与张华见异气起牛斗之间。

huàn yuē cǐ bǎo jiàn yě

这句话大意是:焕曰:"此宝剑也。

bài huàn fēng chéng lìng dào xiàn jué wū jī rù sì shí yú chǐ dé yī shí hán zhōng yǒu shuāng jiàn zuó cuò wén cǎi yì ér wèi míng

这句话大意是:"拜焕丰城令,到县掘屋基入四十余尺,得一石函,中有双剑,琢错文采,翳而未明。

jūn chū jīng nán chāng qiǎn rén qǔ xī shān běi yán xià tǔ èr shēng huáng bái sè shì jiàn guāng yàn zhào yào mò bù jīng è

这句话大意是:君初经南昌,遣人取西山北岩下土二升,黄白色,拭剑,光艳照耀,莫不惊愕。

zhāng gōng de jiàn xǐ zhì zuò cè

这句话大意是:张公得剑,喜置坐侧。

yuē cǐ tǔ nán chāng xī shān běi yán tǔ yě bù rú huá yīn shān chì tǔ fēng yī jīn yǔ jūn

这句话大意是:曰:"此土南昌西山北岩土也,不如华阴山赤土,封一斤与君。

dá shū yún xiáng guān jiàn tǐ zhēn gàn jiàng yě

这句话大意是:"答书云:"详观剑体,真干将也。

jūn gèng yòng chì tǔ mó shì yú yì jīng míng

这句话大意是:君更用赤土磨拭,逾益精明。

jìn shū fú jiān chuán yuē chū qín zhī wèi luàn yě guān zhōng tǔ wú huǒ ér yān qì huǒ qǐ shù shí lǐ yuè yú bù miè

这句话大意是:《晋书·苻坚传》曰:初,秦之未乱也,关中土无火而烟气火起数十里,月余不灭。

sòng gōng xiào zǐ chuán yuē zōng chéng zì shì lín fù zī sàng zàng jiù yíng fù tǔ zuò fén bù yì tóng pú

这句话大意是:宋躬《孝子传》曰:宗承,字世林,父资丧,葬旧茔,负土作坟,不役童仆。

yī xī jiān tǔ rǎng gāo wǔ chǐ sōng zhú shēng yān

现代白话:一夕间,土壤高五尺,松竹生呢。

jīng zhōu xiān dé chuán yuē luō xiàn shǒu bā dōng wú qiǎn shèng màn shuō xiàn hé zòng zhī jì yì xiàn qiú jiè chéng mén xiàn qiǎn cān jūn yáng zōng mán yuē chéng zhōng tǔ yī zuǒ bù kě de hé yán chéng mén hu

这句话大意是:《荆州先德传》曰:罗献守巴东,吴遣盛曼说献合从之计,诣献求借城门,献遣参军杨宗谩曰:"城中土一撮不可得,何言城门吗?

sān fǔ jiù shì yuē chéng dì zuò yán líng jí qǐ miào dòu jiāng jūn yǒu qīng zhú tián zài miào nán kǒng fàn dǎo zhī yán zuò líng bù biàn nǎi xǐ zuò chāng líng qǔ tǔ shí yú lǐ tǔ yǔ sù tóng jià

这句话大意是:《三辅旧事》曰:成帝作延陵及起庙,窦将军有青竹田在庙南,恐犯蹈之,言作陵不便,乃徙作昌陵,取土十余里,土与粟同价。

guān zhōng jì yuē wèi yāng gōng xiāo hé suǒ zào zhōu huí èr shí sān lǐ shū lóng shǒu shān tǔ wèi diàn jī

这句话大意是:《关中记》曰:未央宫萧何所造,周回二十三里,疏龙首山土为殿基;。

diàn jī chū cháng ān chéng shàng yě

这句话大意是:殿基出长安城上也。

xuān chéng jì yuē jiāng ju wú shí wéi lú jiāng tài shǒu yǐ qīng chēng zhēng hái chuán qīng jiē zài tǔ shí suì mù zhú chú zhě jiù qǐ suǒ huò shén shǎo jiāng nǎi yǔ zhī zhú chú rén jiàn ér qù

这句话大意是:《宣城记》曰:江矩吴时为庐江太守,以清称征还,船轻皆载土,时岁暮,逐除者就乞,所获甚少,江乃语之,逐除人见而去。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē wǔ dāng xiàn yǒu yī xī àn tǔ sè xiān huáng nǎi kě dàn

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:武当县有一溪,岸土色鲜黄,乃可啖。

yì xīng jì yuē yáng xiàn xiàn táng xi qián rǎng zhōng yǒu huáng tǔ sè rú jīng jīn

这句话大意是:《义兴记》曰:阳羡县塘西潜壤中有黄土,色如精金。

fǎ xiǎn jì yuē ā yù wáng zài xiǎo ér shí dāng dào xì yù jiā yè fó qǐ shí xiǎo ér xīn xǐ jí yǐ yī jū tǔ shī fú fú chí hái ní jīng xíng de yīn cǐ guǒ bào zuò tiě lún wáng

这句话大意是:《法显记》曰:阿育王在小儿时当道戏,遇迦叶佛乞食,小儿欣喜,即以一掬土施佛,佛持还泥经行地,因此果报作铁轮王。

jìn tài kāng dì jì yuē chéng yáng gū mù xiàn yǒu wǔ sè tǔ

这句话大意是:《晋太康地记》曰:城阳姑募县有五色土。

wú jùn jì yuē wú xiàn yú háng shān chū bái tǔ guāng rùn rú yù

这句话大意是:《吴郡记》曰:吴县余杭山出白土,光润如玉。

mò zǐ yuē shāng wáng zhòu bù dé jiān yè shí rì yǔ tǔ wū bó

这句话大意是:《墨子》曰:商王纣不德,兼夜十日,雨土于亳。

sūn qīng zǐ yuē zǐ gòng wèn yú kǒng zǐ

这句话大意是:《孙卿子》曰:子贡问于孔子。

yuē cì wèi zhī wéi rén xià zhě qí yóu tǔ yě

这句话大意是:曰:"赐未知为人下者,其犹土也。

shēn jué zhī ér de gān quán shù zhī ér wǔ gǔ fán cǎo mù zhí yān qín shòu yù yān shēng zé zhǔ yān sǐ zé rù yān duō qí gōng ér bù dé wéi rén xià zhě yóu tǔ yě

现代白话:深掘之而得甘泉,树之而五谷蕃,草木植呢,禽兽育呢,生则主呢,死则入呢,多其功而不德,为人下者犹土也。

hán shī wài zhuàn shuō yuàn bìng zǎi yě

这句话大意是:"(《韩诗外传》《说苑》并载也。

shēn zi yuē sì hǎi zhī nèi liù hé zhī jiān yuē xī guì

这句话大意是:《申子》曰:四海之内、六合之间曰奚贵?

yuē guì tǔ tǔ shí zhī běn yě

这句话大意是:曰:贵土,土,食之本也。

huái nán zǐ yuē yī yǐn yuē xìng tǔ gōng yě xiū jiǎo zhě shǐ zhī zhí huá

这句话大意是:《淮南子》曰:伊尹曰,兴土功也,修脚者,使之跖铧;。

qiáng jí zhě shǐ zhī fù tǔ

这句话大意是:强脊者,使之负土。

huái nán wàn bì shù yuē dōng xíng mǎ tí zhōng tǔ lìng rén wò bù qǐ

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:东行马蹄中土,令人卧不起。

qǔ dōng xíng bái mǎ tí xià tǔ sān jiā jǐng zhōng ní hé tǔ hé zhī zhì wò rén qí shàng jí bù néng qǐ

这句话大意是:(取东行白马蹄下土,三家井中泥,合土和之,置卧人脐上,即不能起。

yòu yuē zào zhī tǔ bù sī gù xiāng

这句话大意是:又曰:灶之土不思故乡。

qǔ zào qián sān cùn fāng bàn cùn qǔ zhōng tǔ chí zhī yuǎn chū lìng rén bù sī gù xiāng

这句话大意是:(取灶前三寸方半寸取中土持之远出,令人不思故乡。

péi xuán xīn yán yuē sú jiān yǒu tǔ gōng zhī shén yún tǔ bù kě dòng

这句话大意是:裴玄《新言》曰:俗间有土公之神,云土不可动。

xuán yǒu wǔ suì nǚ sūn zú dé bìng yì shì bo yún fàn tǔ

这句话大意是:玄有五岁女孙,卒得病,诣市卜,云犯土。

xuán jí yī fāng zhì zhī bìng jí yù

这句话大意是:玄即依方治之,病即愈。

rán hòu zhī tiān xià yǒu tǔ shén yǐ

现代白话:然后知天下有土神了。

wù lǐ lùn yuē yóu zhuó wèi tǔ tǔ qì hé hé ér shù lèi zì shēng

这句话大意是:《物理论》曰:游浊为土,土气合和而庶类自生。

bào pǔ zǐ yuē tǔ fàn wǎ zì bù liáo wū jī

这句话大意是:《抱朴子》曰:土饭瓦胾,不疗于饥。

rǎng

这句话大意是:○壤。

shuō wén yuē rǎng ruǎn tǔ yě

这句话大意是:《说文》曰:壤,软土也。

shàng shū kāng gào yuē bīn fèng guī bì zhí rǎng diàn

这句话大意是:《尚书·康诰》曰:宾奉珪币执壤奠。

kǒng ān guó yuē bīn zhū hóu zhí rǎng dì suǒ chū ér diàn bīn

这句话大意是:(孔安国曰:宾诸侯执壤地所出而奠宾。

shàng shū kǒng ān guó zhù yuē tǔ wú kuài yuē rǎng

这句话大意是:《尚书》孔安国注曰:土无块曰壤。

zhōu lǐ dì guān shàng sī tú zhí yuē dà sī tú biàn shí èr rǎng zhī wù ér qí zhǒng jiào jià sè shù yì

这句话大意是:《周礼·地官上·司徒职》曰:大司徒辨十二壤之物而其种,教稼穑树艺。

shǐ jì yuē lǐ sī shàng shū yuē tài shān bù ràng tǔ rǎng gù néng chéng qí gāo

这句话大意是:《史记》曰:李斯上书曰:"太山不让土壤,故能成其高;。

hé hǎi bù zé xì liú gù néng jiù qí shēn

这句话大意是:河海不择细流,故能就其深。

wáng yǐn jìn shū yuē jiě jié wèn bié jià zhì zhōng yuē hé běi bái rǎng gāo liáng hé gù shǎo rén shì měi yǐ sān pǐn wèi zhōng zhèng

现代白话:王隐《晋书》曰:解结问别驾治中曰:"河北白壤高良,为什么少人士,每以三品为中正。

shān hǎi jīng yuē hóng shuǐ tāo tiān gǔn qiè dì xī rǎng yǐ yīn hóng shuǐ bù dài dì mìng

这句话大意是:《山海经》曰:洪水滔天,鲧窃帝息壤以堙洪水,不待帝命。

dì mìng zhù róng shā gǔn yú yǔ jiāo

这句话大意是:帝命祝融杀鲧于羽郊。

guō pú zhù yuē xī rǎng wèi tǔ zì zhǎng gù kě yǐ yàn shuǐ yě

现代白话:(郭璞注曰:息壤谓土自长,故能够堰水也。

hàn yuán dì shí lín chú xiàn běi yǒng zhǎng liù lǐ gāo èr zhàng jí xī rǎng lèi

这句话大意是:汉元帝时临除县北埇长六里高二丈,即息壤类。

dì wáng shì jì yuē yǔ zàng kuài jī xià bù jí quán shàng bù tōng chòu

这句话大意是:《帝王世纪》曰:禹葬会稽,下不及泉,上不通臭。

jì zàng shōu yú rǎng wèi lǒng

这句话大意是:既葬,收余壤为垄。

xiāo guǎng jì xiào zǐ chuán yuē ba jùn wén ràng mǔ sǐ fén tǔ wèi zú gēng yī mǔ de wèi rǎng qún niǎo shù qiān xián suǒ zuò rǎng yǐ zhe fén shàng

这句话大意是:萧广济《孝子传》曰:巴郡文让母死,坟土未足,耕一亩地为壤,群鸟数千,衔所作壤以着坟上。

guān zhōng jì yuē cháng ān de jiē hēi rǎng chéng jīn chì rú huǒ jiān rú shí

这句话大意是:《关中记》曰:长安地皆黑壤,城今赤如火,坚如石。

hán zǐ yuē yǐ dōng jū shān zhī yáng xià jū shān zhī yīn yǐ rǎng cùn ér yǒu shuǐ nǎi jué suì de shuǐ

这句话大意是:《韩子》曰:蚁冬居山之阳,夏居山之阴,蚁壤寸而有水,乃掘,遂得水。

kuài

这句话大意是:○块。

lǐ jì tán gōng shàng yuē qǐn shān zhěn kuài

这句话大意是:《礼记·檀弓上》曰:寝苫枕块。

zuǒ zhuàn yuē jìn wén gōng guò wèi chū wǔ lù qǐ shí wū yě yě rén yǔ zhī kuài

这句话大意是:《左传》曰:晋文公过卫,出五鹿,乞食于野,野人予之块。

gōng nù

这句话大意是:公怒。

jiù fàn yuē tiān cì yě

这句话大意是:咎犯曰:"天赐也。

qǐ shǒu shòu ér zài zhī

这句话大意是:"稽首,受而载之。

guó yǔ yuē chu líng wáng bù jūn sān jūn pàn wáng yú qián xī páng huáng yú shān lín zhěn chóu rén zhī gǔ

这句话大意是:《国语》曰:楚灵王不君,三军叛王于干谿,彷徨于山林,枕畴人之股。

chóu rén zhěn wáng yǐ kuài ér qù zhī

这句话大意是:畴人枕王以块而去之。

gǔ yuǎn yuē pú kuài yě

这句话大意是:(贾远曰:璞块也。

xú zhěng cháng lì yuē huáng dì shí fēng bù míng tiáo yǔ bù pò kuài yě

这句话大意是:徐整《长历》曰:黄帝时,风不鸣条,雨不破块也。

huái nán zǐ yuē tǔ shèng shuǐ zhě fēi yí kuài sāi jiāng yě

这句话大意是:《淮南子》曰:土胜水者,非一块塞江也。

xǔ shèn zhù yuē pú kuài yě

这句话大意是:(许慎注曰:璞块也。

chén

这句话大意是:○尘。

shī yuē wú jiāng dà chē wéi chén míng míng

这句话大意是:《诗》曰:无将大车,维尘冥冥。

lǐ jì yuē qián yǒu āi chén zé zài míng yuān

这句话大意是:《礼记》曰:前有埃尘,则载鸣鸢。

zhèng xuán zhù yuē míng zé jiāng fēng

这句话大意是:(郑玄注曰:鸣则将风。

yòu yuē wèi zhǎng zhě fèn zhī lǐ bì jiā zhou wū jī shàng yǐ mèi jū ér tuì qí chén bù jí zhǎng zhě

这句话大意是:又曰:为长者粪之礼,必加帚于箕上,以袂拘而退,其尘不及长者。

zuǒ zhuàn yuē jìn chu zhàn hú máo shè èr pèi ér tuì zhī luán zhī shǐ yè chái ér wěi dùn

这句话大意是:《左传》曰:晋楚战,狐毛设二旆而退之,栾枝使曳柴而伪遁。

yè chái qǐ chén zhà yán jù zhòng zǒu

这句话大意是:(曳柴起尘,诈言聚众走。

yòu yuē pān dǎng wàng qí chén shǐ chěng ér gào yuē jìn shī zhì yǐ

现代白话:又曰:潘党望其尘,使骋而告曰:"晋师至了!

chu rén jù suì chū chén

这句话大意是:"楚人惧,遂出陈。

shǐ jì yuē gōu yì fū rén sǐ yún yáng bào fēng yáng chén

这句话大意是:《史记》曰:钩弋夫人死云阳,暴风扬尘。

hàn shū kù lì chuán yuē cháng ān zhōng jiān huá jìn duō shòu cái bào chóu xiāng yǔ tàn wán de chì wán zhě zhuó wǔ lì hēi zhě zhuó wén lì

这句话大意是:《汉书酷吏传》曰:长安中奸猾浸多,受财报仇,相与探丸,得赤丸者斫武吏,黑者斫文吏。

chéng zhōng bó mù chén qǐ sǐ shāng héng dào bāo gǔ bù xī

这句话大意是:城中薄暮尘起,死伤横道,枹鼓不息。

xiè chéng hòu hàn shū yuē fàn shǐ yún wéi lái wú zhǎng lǘ lǐ gē yuē zèng zhōng shēng chén fàn shǐ yún

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:范史云为莱芜长,闾里歌曰:"甑中生尘范史云。

wèi zhì yuē suì cháo xī běi dà yún fēng chén āi bì tiān

这句话大意是:《魏志》曰:岁朝,西北大云风,尘埃蔽天。

shí yú rì jiān hé yàn nǎi zhū

这句话大意是:十余日间,何晏乃诛。

jìn shū wáng dǎo chuán yuē yǔ liàng yǐ wàng zhòng de bī chū zhèn wū wài

这句话大意是:《晋书王导传》曰:庾亮以望重地逼,出镇于外。

nán mán xiào wèi táo chēng wén shuō liàng dāng jǔ bīng quàn dǎo mì wèi zhī fáng

这句话大意是:南蛮校尉陶称闻说亮当举兵,劝导密为之防。

dǎo yuē wú yǔ yuán guī xiū qī shì tóng yōu yōu zhī tán yi jué zhì zhě zhī kǒu

现代白话:导曰:"我与元规休戚是同,悠悠之谈,宜绝智者之口。

yuán guī ruò lái wú biàn jiǎo jīn hái dì fù hé jù zāi

现代白话:元规若来,我便角巾还第,复何惧啊?

shí liàng zhí cháo tíng zhī quán qū xiàng zhě duō guī zhī

这句话大意是:"时亮执朝廷之权,趋向者多归之。

dǎo nèi bù néng píng cháng yù xī fēng chén qǐ jǔ shàn zì bì

这句话大意是:导内不能平,常遇西风尘起,举扇自蔽。

xú yuē yuán guī chén wū rén

这句话大意是:徐曰:"元规尘污人。

jiā yǔ yuē yán huí shi zèng zhōng chén

这句话大意是:《家语》曰:颜回拾甑中尘。

bó wù zhì yuē xú zhōu rén wèi chén tǔ wèi péng kuài wú rén wèi chén tǔ wèi tǔ yāo yǎng

这句话大意是:《博物志》曰:徐州人谓尘土为蓬块,吴人谓尘土为〈土夭〉坱。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián qín lù yuē mù róng chōng pàn fú jiān qiǎn píng yuán gōng huī tǎo zhī

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·前秦录》曰:慕容冲叛,苻坚遣平原公晖讨之。

chōng nǎi lìng fù rén gè jiāng yī náng shèng chén jiē lìng qí niú fú wén cǎi yī zhí chí cháng shuò wū chén hòu

这句话大意是:冲乃令妇人各将一囊盛尘,皆令骑牛,服文采衣,执持长槊于陈后。

chōng chen gōng huī bīng rèn jiāo jiē chāng yán bān duì hé zài wū shì bēn jìng ér jìn jiē huǐ náng yáng chén āi wù lián tiān mò cè duō shǎo huī zhòng dà kuì

这句话大意是:冲晨攻晖,兵刃交接,昌言班队何在,于是奔竞而进,皆毁囊扬尘,埃雾连天,莫测多少,晖众大溃。

xuán yàn chūn qiū yuē yú jiā sù pín zhòu zé kǔ wū zuò láo yè zé gān wū pí qǐn sān shí zhī jì shū jiē shēng chén

这句话大意是:《玄晏春秋》曰:余家素贫,昼则苦于作劳,夜则甘于疲寝,三时之际,书皆生尘。

shān hǎi jīng yuē hēi shuǐ zhī nán yǒu xuán shé shí chén

这句话大意是:《山海经》曰:黑水之南,有玄蛇食尘。

yòu yuē dà rén guó yǒu qīng shé tóu fāng shí chén

这句话大意是:又曰:大人国有青蛇,头方,食尘。

dì wáng shì jì yuē huáng dì mèng dà fēng chuī tiān xià chén āi jiē qù

这句话大意是:《帝王世纪》曰:黄帝梦大风,吹天下尘埃皆去。

yòu mèng rén zhí qiān jūn zhī nǔ qū yáng shù wàn qún

这句话大意是:又梦人执千钧之弩,驱羊数万群。

dì tàn yuē fēng wèi hào lìng gòu qù tǔ hòu zài yě

这句话大意是:帝叹曰:风为号令,垢去土后在也。

qǐ yǒu xìng fēng míng hòu zhě zāi

现代白话:岂有姓风名后者啊?

qiān jūn zhī nǔ yì lì néng yuǎn qū yáng shù wàn qún mù mín wéi shàn qǐ yǒu xìng lì míng mù zhě zāi

现代白话:千钧之弩,异力能远驱,羊数万群,牧民为善,岂有姓力名牧者啊?

de fēng hòu wū hǎi yú dé lì mù wū dà zé

这句话大意是:得风后于海隅,得力牧于大泽。

shén xiān chuán yuē wáng fāng píng yuē shèng rén yán hǎi zhōng fù yáng chén

这句话大意是:《神仙传》曰:王方平曰:圣人言海中复扬尘。

lǎo zi yuē hé qí guāng tóng qí chén

这句话大意是:《老子》曰:和其光,同其尘。

zhuāng zi yuē yě mǎ yě chén āi yě

这句话大意是:《庄子》曰:野马也,尘埃也。

huái nán zǐ yuē de bù mǎn dōng nán gù shuǐ lǎo chén āi guī yān

现代白话:《淮南子》曰:地不满东南,故水潦尘埃归呢。

yòu yuē meng chen ér yù wú mèi shè shuǐ ér yù wú rú bù kě de yě

这句话大意是:又曰:蒙尘而欲无昧,涉水而欲无濡,不可得也。

yǔ lín yuē liú dào zhēn nián shí wǔ liù zài mén qián nòng chén chuí bí tì zhì xiōng

这句话大意是:《语林》曰:刘道真年十五六,在门前弄尘,垂鼻涕至胸。

gě hóng zhǒu hòu fāng yuē zhì yē sǐ fāng qǔ dào zhōng rè chén tǔ yǐ jī yē rén xīn xià jí huó

这句话大意是:葛洪《肘后方》曰:治暍死方,取道中热尘土,以积暍人心下,即活。

chǔ cí yuē ān néng yǐ hào hào zhī bái ér méng shì sú zhī chén āi yě

这句话大意是:《楚辞》曰:安能以皓皓之白,而蒙世俗之尘埃也?

sòng xiè zhuāng yuè fù yuē chén wáng chū sàng yìng liú duān yōu duō xiá lǜ tái shēng gé fāng chén níng xiè

这句话大意是:宋谢庄《月赋》曰:陈王初丧应刘,端忧多暇,绿苔生阁,芳尘凝榭。

cáo zi jiàn luò shén fù yuē luó wà shēng chén

这句话大意是:曹子建《洛神赋》曰:罗袜生尘。

gǔ shī yún jūn wèi qīng lù chén qiè wèi zhuó shuǐ ní

这句话大意是:古诗云:君为清路尘,妾为浊水泥。

yòu yuē jīng luò duō fēng chén sù yī huà wèi zī

这句话大意是:又曰:京洛多风尘,素衣化为缁。

shì shuō yuē yú gōng shàn gē fā shēng dòng liáng chén

这句话大意是:《世说》曰:虞公善歌,发声动梁尘。

li kāng yóu xiān xù yuē rén shēng tiān dì zhī jiān ruò liú diàn zhī guò hù yǒu qīng chén zhī qī ruò cǎo

这句话大意是:李康《游仙序》曰:人生天地之间,若流电之过户牖,轻尘之栖弱草。

bīng shū yuē míng jiàng wàng chén zhī mǎ bù zhī duō shǎo yě

这句话大意是:《兵书》曰:名将望尘,知马步之多少也。

jìn shū yuē pān yuè chǎn shì gǔ mì wàng chén ér bài

这句话大意是:《晋书》曰:潘岳谄事贾谧,望尘而拜。

yòu yuē jiǎn wén dì xìng chōng dàn suǒ jū níng chén mǎn xí chén rú yě

这句话大意是:又曰:简文帝性冲澹,所居凝尘满席,湛如也。

✦ You read 地部·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.