太平御览 · 李昉 · Chapter 792 of 1000

四夷部·卷十三·西戎一

PinyinModern Translation
Size

zǒng xù xī róng

这句话大意是:○总序西戎。

yì yuē gāo zōng fá guǐ fāng sān nián kè zhī

这句话大意是:《易》曰:高宗伐鬼方,三年克之。

guǐ fāng xī qiāng yě

这句话大意是:(鬼方,西羌也。

shū yuē xī róng jí xù

这句话大意是:《书》曰:西戎即叙。

xiàn yǔ gōng yě

这句话大意是:(羡禹功也。

shī yuē zài qí bǎn wū luàn wǒ xīn qǔ

这句话大意是:《诗》曰:在其板屋,乱我心曲。

xī róng bǎn wū yě

这句话大意是:(西戎板屋也。

yòu yuē zì bǐ dǐ qiāng mò gǎn bù lái wáng

这句话大意是:又曰:自彼氐、羌,莫敢不来王。

ěr yǎ yuē xi zhì wū bīn guó

现代白话:《你雅》曰:西至于邠国。

jí yuǎn zhī guó

这句话大意是:(极远之国。

yòu yuē xi zhì rì suǒ rù wèi tài méng jí méng fàn yě

这句话大意是:又曰:西至日所入为太蒙,(即蒙泛也。

tài méng zhī rén xìn

这句话大意是:)太蒙之人信。

lǐ yuē xī fāng yuē róng bèi fā yī pí yǒu bù lì shí zhě yǐ

现代白话:《礼》曰:西方曰戎,被发衣皮,有不粒食者了。

chuán yuē xīn yǒu shì yī chuān jiàn bèi fā ér jì wū yě yuē bù jí bǎi nián cǐ qí róng hu

这句话大意是:《传》曰:辛有适伊川,见被发而祭于野,曰:"不及百年,此其戎吗?

qí lǐ xiān wáng yǐ

现代白话:其礼先亡了!

yòu yuē qín jìn qiān lù hún zhī róng wū yī chuān

这句话大意是:又曰:秦、晋迁陆浑之戎于伊川。

hàn shū yuē xī yù yǐ xiào wǔ shí shǐ tōng běn sān shí liù guó qí hòu shāo fēn zhì wǔ shí yú jiē zài xiōng nú zhī xi wū sūn zhī nán

这句话大意是:《汉书》曰:西域以孝武时始通,本三十六国,其后稍分至五十馀,皆在匈奴之西、乌孙之南。

nán běi yǒu tài shān zhōng yāng zhě hé dōng xī liù qiān yú lǐ nán běi qiān yú lǐ

这句话大意是:南北有大山,中央者河,东西六千馀里,南北千馀里。

dōng zé jiē hàn xiàn yǐ yù mén yáng guān xi zé xiàn yǐ cōng lǐng

这句话大意是:东则接汉,限以玉门、阳关,西则限以葱领。

hàn shū yuē chū yáng guān zì jìn zhě shǐ yuē ruò qiāng chuò yīn ér zhē qiè

这句话大意是:《汉书》曰:出阳关,自近者始,曰婼羌,(婼,音而遮切。

ruò qiāng guó wáng hào qù hú lái wáng

这句话大意是:)婼羌国王号去胡来王。

yán qù lí hú róng lái fù hàn yě

这句话大意是:(言去离胡戎来附汉也。

yòu yuē hàn wǔ dì zhēng hé zhōng èr shī jiāng jūn lǐ guǎng lì yǐ jūn jiàng xiōng nú dì jì huǐ wū zhēng fá ér sōu sù dū wèi sāng hóng yáng yǔ chéng xiàng yù shǐ zòu yán gù lún tái yǐ dōng jié zhī qú lí jiē gù guó lún tái qú lí dì míng jīn zài jiāo hé běi tíng jiè

这句话大意是:又曰:汉武帝征和中,贰师将军李广利以军降匈奴,帝既悔于征伐,而搜粟都尉桑弘羊与丞相御史奏言:"故轮台以东捷枝、渠梨皆故国,(轮台、渠梨,地名,今在交河北庭界。

de guǎng ráo shuǐ cǎo yǒu gài tián wǔ qiān qǐng yǐ shàng chù wēn hé tián měi kě yì tōng gōu qú zhǒng wǔ gǔ yǔ zhōng guó tóng shí shú

这句话大意是:)地广饶水草,有溉田五千顷以上,处温和,田美,可益通沟渠,种五谷,与中国同时熟。

tián yī suì yǒu jī gǔ

这句话大意是:田一岁,有积谷。

mù rén zhuàng jiàn yǒu lèi zhòng gǎn xǐ zhě yì tián suǒ lèi zhòng wèi qī zǐ jiā shǔ yě

这句话大意是:募人壮健有累重敢徙者诣田所,(累重,谓妻子家属也。

jiù xù jī wèi běn yè kěn gài tián shāo zhù liè tíng lián yù xi yǐ wēi xī guó

这句话大意是:)就畜积为本业,垦溉田,稍筑列亭连域西,以威西国。

dì shēn chén jì wǎng zhī huǐ nǎi xià zhào yuē qián yǒu sī zòu yù yì rén fù sān shí zhù biān yòng shì zhòng kùn lǎo ruò gū dú yě

这句话大意是:"帝深陈既往之悔,乃下诏曰:"前有司奏,欲益人赋三十助边用,是重困老弱孤独也。

yóu shì bù fù chū jūn ér fēng chéng xiàng chē qiān qiū wèi fù mín hòu yǐ míng xiū xī sī fù yǎng rén yě

这句话大意是:"由是不复出军,而封丞相车千秋为富民侯,以明休息,思富养人也。

hòu hàn shū yuē xī qiāng zhī běn chū zì sān miáo gài qiāng xìng zhī bié

这句话大意是:《后汉书》曰:西羌之本,出自三苗,盖羌姓之别。

qí guó jìn nán yuè jí shùn liú sì xiōng xǐ zhī sān wēi hé guān zhī xī nán qiāng de shì yě

这句话大意是:其国近南岳,及舜流四凶,徙之三危,河关之西南羌地是也。

bīn wū cì zhī zhì wū hé shǒu mián de qiān lǐ

这句话大意是:滨于赐支,至于河首,绵地千里。

cì zhī zhě yǔ gòng suǒ wèi xī zhī zhě yě

这句话大意是:赐支者,《禹贡》所谓"析支"者也。

nán jiē shǔ hàn

这句话大意是:南接蜀、汉。

suǒ jū wú cháng yī suí shuǐ cǎo

这句话大意是:所居无常,依随水草。

de shǎo wǔ gǔ yǐ chǎn mù wèi yè

这句话大意是:地少五谷,以产牧为业。

qí sú rén mín shì zú wú dìng huò yǐ fù míng mǔ xìng wèi zhǒng hào sān èr shì hòu xiāng yǔ hūn yīn

这句话大意是:其俗,人民氏族无定,或以父名母姓为种号,三二世后,相与婚姻。

fù méi zé qī hòu mǔ

这句话大意是:父没则妻后母。

xiōng wáng zé nà lí sǎo guǎ sǎo yuē lí

这句话大意是:兄亡则纳嫠嫂,(寡嫂曰嫠。

gù guó wú guān guǎ zhǒng lèi fán chì

这句话大意是:)故国无鳏寡,种类繁炽。

bù lì jūn chén wú xiāng zhǎng yī

这句话大意是:不立君臣,无相长一。

qiáng zé fēn zhǒng wèi jiǎo qiú háo ruò zé wèi fù luò

这句话大意是:强则分种为角酋豪,弱则为附落。

gēng xiāng chāo bào yǐ lì wèi xióng

这句话大意是:更相抄暴,以力为雄。

shā rén cháng sǐ wú tā jìn lìng

这句话大意是:杀人偿死,无他禁令。

qí bīng cháng zài shān gǔ duǎn wū píng dì bù néng chí jiǔ ér guǒ wū chù tū

这句话大意是:其兵长在山谷,短于平地,不能持久,而果于触突。

yǐ zhàn sǐ wèi jí lì bìng zhōng wèi bù xiáng

这句话大意是:以战死为吉利,病终为不祥。

shén nài hán kǔ tóng zhī qín shòu

这句话大意是:甚耐寒苦,同之禽兽。

suī fù rén chǎn zǐ yì bù bì fēng xuě

这句话大意是:虽妇人产子,亦不避风雪。

xìng jiān gù yǒng měng de xī fāng jīn xíng zhī qì yān

现代白话:性坚固勇猛,得西方金行之气呢。

wáng zhèng xiū zé bīn fú dé jiào shī zé kòu luàn

这句话大意是:王政修则宾服,德教失则寇乱。

yòu yuē xī xià hòu shì tài kāng shī guó sì yí bèi pàn

这句话大意是:又曰:昔夏后氏太康失国,四夷背叛。

jí hòu xiāng jí wèi nǎi zhēng quǎn yí qī nián rán hòu lái bīn

这句话大意是:及后相即位,乃征畎夷,七年然后来宾。

yòu yuē wǔ yǐ bào nüè quǎn róng kòu biān

这句话大意是:又曰:武乙暴虐,犬戎寇边。

zhōu gǔ gōng yú liáng shān ér bì yú qí xià

这句话大意是:周古公逾梁山,而避于岐下。

jí zi jì lì suì fá xī luò guǐ róng

这句话大意是:及子季历,遂伐西落鬼戎。

yòu yuē wén wáng wèi xī bó xi yǒu kūn yí zhī huàn běi yǒu xiǎn yǔn zhī nán

这句话大意是:又曰:文王为西伯,西有昆夷之患,北有猃狁之难。

suì ràng róng dí xī róng zhī guó mò bù bīn fú

这句话大意是:遂攘戎狄,西戎之国莫不宾服。

yòu yuē mù wáng shí róng dí bù gòng

这句话大意是:又曰:穆王时,戎狄不贡。

wáng nǎi xī zhēng quǎn róng huò qí wǔ wáng yòu de sì bái lù sì bái láng

这句话大意是:王乃西征犬戎,获其五王,又得四白鹿、四白狼。

wáng suì qiān róng yú tài yuán

这句话大意是:王遂迁戎于太原。

yòu yuē píng wáng zhī mò zì lǒng shān yǐ dōng jí hu yī luò wǎng wǎng yǒu róng

这句话大意是:又曰:平王之末,自陇山以东,及乎伊、洛,往往有戎。

wū shì wèi yǒu dí zhì yuán zhì yuán yīn yuàn

这句话大意是:于是渭有狄〈豸原〉、(〈豸原〉音苑。

guī jì zhī róng jīng běi yǒu yì qú zhī róng luò chuān yǒu dà lì zhī róng wèi nán yǒu lí róng yī luò jiān yǒu yáng jù quán gāo zhī róng yǐng chuān yǐ xī yǒu mán shì zhī róng

这句话大意是:)邽冀之戎,泾北有义渠之戎,洛川有大荔之戎,渭南有骊戎,伊、洛间有杨拒、泉皋之戎,颍川以西有蛮氏之戎。

yòu yuē jìn wén gōng yù xiū bà yè nǎi lù róng dí tōng dào yǐ fú wáng shì

这句话大意是:又曰:晋文公欲修霸业,乃赂戎狄通道,以扶王室。

qín mù gōng de róng rén yóu yú suì bà xī róng kāi dì qiān lǐ

这句话大意是:秦穆公得戎人由余,遂霸西戎,开地千里。

yòu yuē lù hún zhī róng pàn jìn jìn lìng xún wú miè zhī

这句话大意是:又曰:陆浑之戎叛晋,晋令荀吴灭之。

chu zhí mán shì ér jǐn qiú qí mín

这句话大意是:楚执蛮氏,而尽囚其民。

yòu yuē zhōu zhēn wáng bā nián qín lì gōng miè dà lì qǔ qí de

这句话大意是:又曰:周贞王八年,秦厉公灭大荔,取其地。

zhào yì miè dài róng dài róng jí de róng yě

这句话大意是:赵亦灭代戎,代戎即地戎也。

hán wèi fù gòng shāo bìng yī luò yīn róng miè zhī qí yí tuō zhě jiē táo bèn xi yú qiān lǒng

这句话大意是:韩魏复共稍并伊洛阴戎,灭之,其遗脱者皆逃奔,西逾汧陇。

zì shì zhōng guó wú róng kòu

这句话大意是:自是中国无戎寇。

hòu hàn shū yuē wǔ dì shí xī yù nèi shǔ yǒu sān shí liù guó

这句话大意是:《后汉书》曰:武帝时,西域内属有三十六国。

hàn wèi zhì shǐ zhě xiào wèi lǐng hù zhī xuān dì gǎi yuē dū hù

这句话大意是:汉为置使者校尉领护之,宣帝改曰都护。

yuán dì yòu zhì wù sì xiào wèi tún tián wū chē shī

这句话大意是:元帝又置戊巳校尉,屯田于车师。

hàn guān yí yuē wù sì zhōng yāng zhèn fù sì fāng yě

这句话大意是:(《汉官仪》曰:戊巳,中央镇覆四方也。

āi píng jiān zì xiāng fēn gē wèi wǔ shí wǔ guó

这句话大意是:)哀平间,自相分割为五十五国。

yòu yuē jiàn wǔ zhōng xī qiāng jiē qiǎn shǐ qiú nèi shǔ yuàn qǐng dū hù

这句话大意是:又曰:建武中,西羌皆遣使求内属,愿请都护。

shì zǔ yǐ tiān xià chū dìng wèi huáng wài shì qì bù xǔ zhī

这句话大意是:世祖以天下初定,未遑外事,讫不许之。

yòu yuē míng dì mìng jiāng běi zhēng xiōng nú qǔ yī wú lú de zhì yi hé dū wèi yǐ tún tián suì tōng xī yù yú tián zhū guó jiē qiǎn zi rù shì

现代白话:又曰:明帝命将北征匈奴,取伊我卢地,置宜禾都尉以屯田,遂通西域,于阗诸国皆遣子入侍。

yòu yuē jiàn chū yuán nián chūn jiǔ quán tài shǒu duàn péng dà pò chē shī wū jiāo hé chéng zhāng dì bù yù pí bì zhōng guó yǐ shì yí dí nǎi yíng hái wù sì xiào wèi bù fù qiǎn dū hù

这句话大意是:又曰:建初元年春,酒泉太守段彭大破车师于交河城,章帝不欲疲弊中国以事夷狄,乃迎还戊巳校尉,不复遣都护。

èr nián fù ba tún tián

这句话大意是:二年,复罢屯田。

yòu yuē hé dì yǒng yuán sān nián bān chāo suì dìng xī yù

这句话大意是:又曰:和帝永元三年,班超遂定西域。

yīn yǐ chāo wèi dū hù zhì qiū cí

这句话大意是:因以超为都护,治龟兹。

fù zhì wù sì xiào wèi lǐng bīng wǔ qiān rén zhì chē shī

这句话大意是:复置戊巳校尉,领兵五千人治车师。

yòu yuē liù nián bān chāo fù jī pò yān qí wū shì wǔ shí yú guó xī nà zhì nèi shǔ

现代白话:又曰:六年,班超复击破呢耆,于是五十馀国悉纳质内属。

qí tiáo zhī ān xī zhū guó zhì yú hǎi bīn sì wàn lǐ wài jiē chóng yì gòng xiàn

这句话大意是:其条支、安息诸国,至于海滨四万里外,皆重译贡献。

yòu yuē jiǔ nián bān chāo yuàn gān yīng qióng lín xī hǎi ér hái jiē qián shì suǒ bù zhì shān jīng suǒ wèi xiáng mò bù bèi qí fēng tǔ chuán qí zhēn guài yān

现代白话:又曰:九年,班超掾甘英穷临西海而还,皆前世所不至,《山经》所未详,莫不备其风土,传其珍怪呢。

wū shì yuǎn guó méng qí dōu lēi jiē lái guī fú

这句话大意是:于是远国蒙奇、兜勒,皆来归服。

bān gù xī róng lùn yuē xiào wǔ zhī dài tú zhì xiōng nú huàn qí jiān cóng xī guó jié dǎng nán qiāng cóng yīn zi róng fǎn

这句话大意是:班固《西戎论》曰:孝武之代,图制匈奴,患其兼从西国,结党南羌,(从,音子容反。

nǎi biǎo hé xī liè sì jùn kāi yù mén tōng xī yù yǐ duàn xiōng nú yòu bì gé jué nán qiāng ròu zhī chán yú shī yuán yóu shì yuǎn dùn ér mù nán wú wáng tíng

这句话大意是:)乃表河西,列四郡,开玉门,通西域,以断匈奴右臂,隔绝南羌、月氏,单于失援,由是远遁,而幕南无王庭。

yīn wén jǐng xuán mò yǎng rén tiān xià fēng fù cái lì yǒu yú shì mǎ qiáng shèng gù néng dǔ xī bù dài mào zé jiàn zhū yá qī jùn

这句话大意是:因文、景玄默养人,天下丰富,财力有馀,士马强盛,故能赌犀布、玳瑁,则建朱崖七郡;。

huò jǔ yīn ju

这句话大意是:惑蒟(音矩。

jiàng zhú zhàng zé kāi zāng kē yuè guī

这句话大意是:)酱、竹杖,则开牂柯、越巂;。

wén tiān mǎ pú táo zé tōng dà yuān ān xī

这句话大意是:闻天马蒲陶,则通大宛、安息。

zì shì zhī hòu wàn lǐ xiāng fèng shī lǚ zhī fèi bù kě shèng jì

这句话大意是:自是之后,万里相奉,师旅之费,不可胜计。

zhì wū yòng dù bù zú nǎi què jiǔ gū guǎn yán tiě zhù yuē jīn pí bì suàn zhì chē chuán zū jí liù chù rén lì qū cái yòng jié yīn zhī yǐ xiōng nián qún dào bìng qǐ shì yǐ mò nián suì qì lún tái zhī de ér xià āi tòng zhī zhào qǐ fēi rén shèng zhī suǒ huǐ zāi

现代白话:至于用度不足,乃榷酒酤,筦盐铁,铸曰金,皮币,算至车船,租及六畜,人力屈,财用竭,因之以凶年,群盗并起,是以末年遂弃轮台之地,而下哀痛之诏,岂非仁圣之所悔啊?

qiě xī yù jìn yǒu lóng duī yuǎn zé cōng lǐng shēn rè tóu tòng xuán dù zhī è huái nán dù qīn yáng xióng zhī lùn jiē yǐ wéi cǐ tiān dì suǒ yǐ jiè bié qū yù jué wài nèi yě

这句话大意是:且西域近有龙堆,远则葱岭,身热头痛,悬度之阨,淮南、杜钦、扬雄之论,皆以为此天地所以界别区域,绝外内也。

shū yún xī róng jí xù

这句话大意是:《书》云:"西戎即序。

yǔ jiù ér xù zhī fēi zhǐ wēi fú zhì qí gòng wù yě

这句话大意是:"禹就而序之,非止威服,致其贡物也。

wèi zhēng xī róng lùn yuē zì gǔ kāi yuǎn yí tōng jué yù bì yīn hóng gǎi zhī zhǔ jiē qǐ hǎo shì zhī chén

这句话大意是:魏征《西戎论》曰:自古开远夷、通绝域,必因宏改之主,皆起好事之臣。

zhāng qiān záo kōng wū qián bān chāo tóu bǐ wū hòu huò jié zhī zhòng bǎo huò shè zhī lì jiàn tóu qū wàn sǐ zhī de yǐ lì yī zhāo zhī gōng

这句话大意是:张骞凿空于前,班超投笔于后,或结之重宝,或摄之利剑,投躯万死之地,以立一朝之功。

jiē yóu zhǔ shàng lái yuǎn zhī míng chén xùn qīng shēng zhī jié shì zhī shàng zhī suǒ hào xià bì yǒu shèn yān zhě yě

现代白话:皆由主尚来远之名,臣徇轻生之节,是知上之所好,下必有甚呢者也。

yáng dì guī mó hóng chǐ yǎn tūn hàn wài

这句话大意是:炀帝规摹宏侈,掩吞汉外。

péi jǔ fāng jìn xī yù tú jì yǐ dàng qí xīn

这句话大意是:裴矩方进西域图记,以荡其心。

gù wàn shèng qīn chū yù mén guān zhì yī wú qiě mò jùn ér guān yòu jì wū liú shā sāo rán wú liáo shēng yǐ

现代白话:故万乘亲出玉门关,置伊我、且末郡,而关右暨于流沙,骚然无聊生了。

gǔ zhé wáng zhī zhì fāng wǔ qiān lǐ wu ān zhū xià bù shì yào huāng

这句话大意是:古哲王之制,方五千里,务安诸夏,不事要荒。

qǐ wēi bù néng jiā dé bù néng bèi

这句话大意是:岂威不能加,德不能被?

gài bù yǐ sì yí láo zhōng guó bù yǐ wú yòng hài yǒu yòng yě

这句话大意是:盖不以四夷劳中国,不以无用害有用也。

shì yǐ qín shù wǔ lǐng hàn shì sān biān huò dào jìn xiāng jì huò hù kǒu jiǎn bàn

这句话大意是:是以秦戍五岭,汉事三边,或道殣相继,或户口减半;。

duò shì shì qí qiáng shèng yì láng bèi wū qīng hǎi

这句话大意是:隋室恃其强盛,亦狼狈于青海。

cǐ jiē yī rén shī qí dào gù yì zhào lí qí dú yě

这句话大意是:此皆一人失其道,故亿兆罹其毒也。

ruò qiāng

这句话大意是:○婼羌。

shuō wén yuē qiāng xi ruò qiāng róng mù yáng rén cóng rén mù yáng

这句话大意是:《说文》曰:羌,西婼羌戎牧羊人,从人牧羊。

hàn shū yuē chū yáng guān zì jìn zhě shǐ yuē ruò qiāng guó wáng hào qù hú lái wáng

这句话大意是:《汉书》曰:出阳关,自近者始,曰婼羌,国王号去胡来王。

qù yáng guān qiān bā bǎi lǐ qù cháng ān liù qiān sān bǎi lǐ

这句话大意是:去阳关千八百里,去长安六千三百里。

xi jiē qiě mò

这句话大意是:西接且末。

suí chù zhú shuǐ cǎo bù tián zuò yǎng shàn shàn qiě mò gǔ

这句话大意是:随畜逐水草,不田作,仰鄯善、且末谷。

shān yǒu tiě zì zuò bīng jiǎ yǒu gōng máo fú dāo jiàn

这句话大意是:山有铁,自作兵甲,有弓矛,服刀剑。

liú dé yuē fú dāo pāi bì yě

这句话大意是:(刘德曰:服刀,拍髀也。

shī gǔ yuē zhǐ yīn mò bì yīn bǐ yòu yīn bì

这句话大意是:师古曰:指音貊,髀音俾,又音陛。

shàn shàn

这句话大意是:○鄯善。

hàn shū shàn shàn guó běn míng lóu lán wáng zhì hàn ní chéng

这句话大意是:《汉书》:鄯善国,本名楼兰,王治扞泥城。

hàn yīn niǎo

这句话大意是:(扞音鸟。

fǔ guó hóu què hú hóu shàn shàn dū wèi jī chē shī dū wèi zuǒ yòu qiě qú jī chē shī jūn gè yī rén yì cháng èr rén

这句话大意是:)辅国侯、却胡侯、鄯善都尉、击车师都尉、左右且渠、击车师君各一人,译长二人。

yòu yuē shàn shàn de shā lǔ shǎo tián jì tián yǎng gǔ páng guó

这句话大意是:又曰:鄯善地沙卤,少田,寄田仰谷旁国。

guó chū yù duō jiā wěi chēng liǔ hú tóng bái cǎo

这句话大意是:国出玉,多葭苇、柽柳、胡桐、白草。

mèng kāng yuē bái cǎo cǎo zhī bái zhě yě

这句话大意是:(孟康曰:白草,草之白者也。

hú tóng shì sāng ér duō qū

这句话大意是:胡桐,似桑而多曲。

shī gǔ yuē hú tóng lèi kě yǐ hàn jīn yín jīn gōng jiàng jiē yòng zhī

现代白话:师古曰:胡桐泪能够汗金银,今工匠皆用之。

mín suí xù mù zhú shuǐ cǎo yǒu lǘ mǎ duō tuó tuó

这句话大意是:)民随畜牧逐水草,有驴马,多橐佗。

shī gǔ yuē tuó gǔ tā zì yě

这句话大意是:(师古曰:佗,古他字也。

yòu yuē wǔ dì qiǎn cóng piào hóu zhào pò nú jiāng shǔ guó qí jí jùn bīng shù wàn jī gū shī lǔ lóu lán wáng pò gū shī

这句话大意是:又曰:武帝遣从票侯赵破奴将属国骑及郡兵数万击姑师,虏楼兰王,破姑师。

wū shì hàn liè tíng zhāng zhì yù mén yǐ

现代白话:于是汉列亭鄣至玉门了。

yòu yuē lóu lán guó zuì zài dōng chuí jìn hàn dāng bái lóng duī fá shuǐ cǎo

这句话大意是:又曰:楼兰国最在东垂,近汉,当白龙堆,乏水草。

cháng zhǔ fā dǎo fù shuǐ dān liáng sòng yíng hàn shǐ

这句话大意是:常主发导,负水担粮,送迎汉使。

yòu yuē yuán fèng sì nián dà jiàng jūn huò guāng bái qiǎn píng lè jiān fu jiè zǐ wǎng cì qí wáng

这句话大意是:又曰:元凤四年,大将军霍光白遣平乐监傅介子往刺其王。

jiè zǐ qīng jiāng yǒng gǎn shì jī jīn bì yáng yán yǐ cì wài guó wèi míng

这句话大意是:介子轻将勇敢士,赍金币,杨言以赐外国为名。

jì zhì lóu lán zhà qí wáng yù cì zhī

这句话大意是:既至楼兰,诈其王欲赐之。

wáng xǐ yǔ jiè zǐ yǐn zuì jiāng qí wáng píng yǔ zhuàng shì èr rén cóng hòu cì shā zhī guì rén zuǒ yòu jiē sàn zǒu

这句话大意是:王喜,与介子饮,醉,将其王屏语,壮士二人从后刺杀之,贵人、左右皆散走。

jiè zǐ gào yù yǐ wáng fù hàn zuì tiān zǐ qiǎn wǒ zhū wáng dāng gēng lì wáng dì wèi tú qí zài hàn zhě

这句话大意是:介子告谕以"王负汉罪,天子遣我诛王,当更立王弟尉屠耆在汉者。

hàn bīng fāng zhì wú gǎn dòng zì lìng miè guó yǐ

现代白话:汉兵方至,毋敢动,自令灭国了!

jiè zǐ suì zhǎn wáng cháng guī shǒu cháng guī zhě qí wáng míng yě

这句话大意是:"介子遂斩王尝归首,(尝归者,其王名也。

chí chuán yì què xuán shǒu běi què xià

这句话大意是:)驰传诣阙,悬首北阙下。

fēng jiè zǐ wèi yì yáng hòu

这句话大意是:封介子为义阳侯。

nǎi lì wèi tú qí wèi wáng gēng míng qí guó wèi shàn shàn wèi kè yìn zhāng

这句话大意是:乃立尉屠耆为王,更名其国为鄯善,为刻印章。

cì yǐ gōng nǚ wèi fū rén bèi chē qí zī zhòng chéng xiàng jiāng jūn bǎi guān sòng zhì héng mén wài héng yīn guāng

这句话大意是:赐以宫女为夫人,备车骑辎重,丞相、将军、百官送至横门外,(横音光。

zǔ ér qiǎn zhī

这句话大意是:)祖而遣之。

běi shǐ yuē shàn shàn chéng fāng yī lǐ de duō shā lǔ shǎo shuǐ cǎo

这句话大意是:《北史》曰:鄯善城方一里,地多沙卤,少水草。

běi jí bái lóng duī lù

这句话大意是:北即白龙堆路。

hòu wèi xiào wén tài hé sì nián qiǎn qí dì sù yán qí rù shì

这句话大意是:后魏孝文太和四年,遣其弟素延耆入侍。

yú tián

这句话大意是:○于阗。

hàn shū yuē yú tián guó wáng zhì xī yù qù cháng ān jiǔ qiān liù bǎi qī shí lǐ

这句话大意是:《汉书》曰:于阗国王治西域,去长安九千六百七十里。

yú tián zhī xi shuǐ jiē xi liú zhù hǎi qí dōng liú zhù yán zé hé yuán chū yān

现代白话:于阗之西,水皆西流注海,其东流注盐泽,河源出呢。

duō yù shí

这句话大意是:多玉石。

yù shí yù zhī pú yě

这句话大意是:(玉石,玉之璞也。

hòu hàn shū yuē yú tián qù luò yáng wàn yī qiān qī bǎi lǐ

这句话大意是:《后汉书》曰:于阗去洛阳万一千七百里。

jiàn wǔ mò shā chē wáng xián qiáng shèng gōng bìng yú tián xǐ qí wáng shù lín wèi lí guī wáng

这句话大意是:建武末,莎车王贤强盛,攻并于阗,徙其王俞林为骊归王。

míng dì yǒng píng zhōng yú tián jiāng xiū mò bà jí shā chē zì lì wèi yú tián wáng xiū mò bà sǐ xiōng zi guǎng dé lì

这句话大意是:明帝永平中,于阗将休莫霸及莎车自立为于阗王,休莫霸死,兄子广德立。

hòu suì miè shā chē qí guó zhuǎn shèng

这句话大意是:后遂灭莎车,其国转盛。

běi shǐ yuē yú tián guó zài cōng lǐng zhī běi èr bǎi yú lǐ suǒ dū chéng fāng bā jiǔ lǐ

这句话大意是:《北史》曰:于阗国在葱岭之北二百馀里,所都城方八、九里。

chéng dōng sān shí lǐ yǒu shǒu bá hé zhōng chū yù shí

这句话大意是:城东三十里有首拔河,中出玉石。

tǔ yí wǔ gǔ bìng sāng má shān duō měi yù yǒu hǎo mǎ tuo luó

这句话大意是:土宜五谷并桑麻,山多美玉,有好马驼骡。

qí xíng fǎ shā rén zhě sǐ yě

这句话大意是:其刑法,杀人者死也。

yòu yuē yú tián sú zhòng fó fǎ sì tǎ sēng ní shén zhòng wáng yóu xìn shàng měi shè zhāi rì bì qīn zì sǎ sǎo kuì shí yān

现代白话:又曰:于阗俗重佛法,寺塔僧尼甚众,王尤信尚,每设斋日,必亲自洒扫、馈食呢。

chéng nán wǔ shí lǐ yǒu zàn mó sì jí xī luó hàn bǐ qiū lú zhān wèi qí wáng zào fù wèng fú tú zhī suǒ shí shàng yǒu pì zhī fó xiǎn chù shuāng jī yóu cún

这句话大意是:城南五十里有赞摩寺,即昔罗汉比丘卢旃为其王造覆瓮浮图之所,石上有辟支佛跣处,双迹犹存。

xi yǒu bǐ mó sì yún shì lǎo zi huà hú chéng fó zhī suǒ

这句话大意是:西有比摩寺,云是老子化胡成佛之所。

yòu yuē yú tián chéng dōng èr shí lǐ yǒu dà shuǐ běi liú hào shù zhī shuǐ jí huáng hé yě

这句话大意是:又曰:于阗城东二十里,有大水北流,号树枝水,即黄河也。

yòu yuē hòu wèi wén xiàn mò rú rú kòu yú tián

这句话大意是:又曰:后魏文献末,蠕蠕寇于阗。

yú tián huàn zhī qiǎn shǐ sù mù qié shàng biǎo qiú jiù

这句话大意是:于阗患之,遣使素目伽上表求救。

dì zhào yǐ xiá zǔ bù xíng

这句话大意是:帝诏以遐阻不行。

yòu yuē hòu zhōu wǔ dì jiàn dé sān nián qí wáng qiǎn shǐ xiàn míng mǎ

这句话大意是:又曰:后周武帝建德三年,其王遣使献名马。

duò dà yè zhōng pín qiǎn cháo gòng

这句话大意是:隋大业中,频遣朝贡。

qí wáng xìng wáng zì zǎo shì mén liàn jǐn mào jīn shǔ guān qī dài jīn huā

这句话大意是:其王姓王,字早示门,练锦帽,金鼠冠,妻戴金花。

qí wáng fā bù lìng rén jiàn sú yán ruò jiàn wáng fā qí nián bì jiǎn

这句话大意是:其王发不令人见,俗言若见王发,其年必俭。

liáng shū yuē wǔ dì tiān jiān shí sān nián wáng qiǎn shǐ xiàn suō luó pó bù zhāng

这句话大意是:《梁书》曰:武帝天监十三年,王遣使献娑罗婆步鄣。

shí bā nián yòu xiàn liú lí yīng

这句话大意是:十八年,又献琉璃罂。

táng shū yuē qí guó chū měi yù

这句话大意是:《唐书》曰:其国出美玉。

wáng xìng yù chí míng wū mì

这句话大意是:王姓尉迟,名屋密。

zhēn guàn liù nián qiǎn shǐ xiàn yù dài

这句话大意是:贞观六年,遣使献玉带。

tài zōng yōu zhào dá zhī

这句话大意是:太宗优诏答之。

dà qín

这句话大意是:○大秦。

hòu hàn shū yuē dà qín guó yī míng lí jiān zài hǎi xī dì fāng shù qiān lǐ

这句话大意是:《后汉书》曰:大秦国,一名黎鞬,在海西,地方数千里。

yǐ shí wèi chéng guō liè zhì yóu tíng shèng xì zhī

这句话大意是:以石为城郭,列置邮亭,垩塈之。

yòu yuē mín sú lì tián cán sāng jiē kūn tóu ér yī wén xiù chéng zī píng bái gài xiǎo chē chū rù jī gǔ jiàn jīng qí fān zhì

这句话大意是:又曰:民俗力田蚕桑,皆髡头而衣文绣,乘辎𫐌白盖小车,出入击鼓,建旌旗幡帜。

yòu yuē wáng gōng shì jiē yǐ shuǐ jīng wèi zhù shí qì yì rán

这句话大意是:又曰:王宫室皆以水精为柱,食器亦然。

yòu yuē qí rén mín jiē zhǎng dà píng zhèng yǒu lèi zhōng guó gù wèi zhī dà qín guó

这句话大意是:又曰:其人民皆长大平正,有类中国,故谓之大秦国。

duō jīn yín qí bǎo yǒu yè guāng bì míng yuè zhū hài jī xī shān hú hǔ pò liú lí láng gān zhī chéng jīn lǚ jì zá sè líng zuò huáng jīn tu huǒ huàn bù

这句话大意是:多金银奇宝,有夜光璧、明月珠、骇鸡犀、珊瑚、虎魄、琉璃、琅玕,织成金缕罽、杂色绫,作黄金涂、火浣布。

yòu yuē hé huì zhū xiāng jiān qí zhī yǐ wéi sū hé

这句话大意是:又曰:合会诸香,煎其汁,以为苏合。

yǐ jīn yín wèi qián

这句话大意是:以金银为钱。

yín qián shí dāng jīn qián yī

这句话大意是:银钱十当金钱一。

yòu yuē huán dì yán xī jiǔ nián dà qín wáng ān dūn qiǎn shǐ zì rì nán jiǎo wài xiàn xiàng yá xī jiǎo dài mào shǐ yī tòng yān

现代白话:又曰:桓帝延熹九年,大秦王安敦遣使自日南徼外献象牙、犀角、玳瑁,始一通呢。

yòu yuē qí guó wú dào zéi ér dào duō měng shòu shī zǐ zhē hài xíng lǚ

这句话大意是:又曰:其国无盗贼,而道多猛兽师子,遮害行旅。

bù bǎi yú rén jī bīng qì zhé wèi suǒ shí

这句话大意是:不百馀人赍兵器,辄为所食。

yòu yǒu fēi qiáo shù bǎi lǐ kě dù hǎi

这句话大意是:又有飞桥数百里,可渡海。

wèi lüè yuē qí guó zhōng shān chū jiǔ sè cì yù shí yī yuē qīng èr yuē chì sān yuē huáng sì yuē bái wǔ yuē hēi liù yuē lǜ qī yuē zǐ bā yuē hóng jiǔ yuē gàn

这句话大意是:《魏略》曰:其国中山出九色次玉石,一曰青,二曰赤,三曰黄,四曰白,五曰黑,六曰绿,七曰紫,八曰红,九曰绀。

duō shén guī zhū liè mǎ xuán xióng

这句话大意是:多神龟、朱鬛马、玄熊;。

chì bái hēi huáng qīng lǜ gàn piāo hóng zǐ shí zhǒng liú lí

这句话大意是:赤、白、黑、黄、青、绿、绀、缥、红、紫十种琉璃。

tōng diǎn yuē guó zhī xī nán zhǎng hǎi zhōng kě qī bā bǎi lǐ xíng dào shān hú yuān shuǐ dǐ yǒu pán shí shān hú shēng qí shàng

这句话大意是:《通典》曰:国之西南涨海中,可七、八百里行,到珊瑚渊,水底有盘石,珊瑚生其上。

dà qín rén cháng chéng dà bó zài tiě wǎng lìng shuǐ gōng xiān mò rù shì zhī kě xià wǎng nǎi xià

这句话大意是:大秦人常乘大舶,载铁网,令水工先没入,视之可下网,乃下。

chū shēng bái

这句话大意是:初生白。

ér jiàn jiàn shì jūn shēng máo zhōng lì suì xǔ chū wǎng mù jiān biàn zuò huáng sè zhī tiáo jiāo cuò gāo jí sān sì chǐ dà zhě wéi chǐ yú sān nián sè nǎi chì hǎo

这句话大意是:而渐渐似菌生茅中,历岁许,出网目间变作黄色,枝条交错,高极三、四尺,大者围尺馀,三年色乃赤好。

hòu méi shì zhī zhī kě cǎi biàn yǐ tiě chāo fā qí gēn nǎi yǐ suǒ xì wǎng shǐ rén wū bó shàng jiǎo chē jǔ chū

这句话大意是:后没视之,知可采,便以铁钞发其根,乃以索系网,使人于舶上绞车举出。

hái guó wéi yí lǐ zài zì yì suǒ zuò

这句话大意是:还国〈囗夷〉理载,恣意所作。

ruò shī shí bù jǔ biàn dù bài

这句话大意是:若失时不举便蠹败。

qiū cí guī yīn qiū cí yīn zī

这句话大意是:○龟兹(龟音丘,兹音姿)。

běi shǐ yuē qiū cí guó zài yù lí xī běi bái shān zhī nán yī bǎi qī shí lǐ

这句话大意是:《北史》曰:龟兹国,在尉犁西北,白山之南一百七十里。

wáng xìng bái jí hòu liáng lǚ guāng suǒ lì bái zhèn zhī hòu

这句话大意是:王姓白,即后凉吕光所立白震之后。

qí wáng tóu xì cǎi dài chuí zhī wū hòu zuò jīn shī zǐ chuáng

这句话大意是:其王头系彩带,垂之于后,坐金师子床。

yòu yuē chū xì zhān ráo tóng tiě qiān mí pí qú shū shā yán lǜ cí huáng hú fěn ān xī xiāng děng

这句话大意是:又曰:出细毡,饶铜、铁、铅、麋皮、氍毹、沙盐、绿雌黄、胡粉、安息香等。

yòu yuē qí guó běi dà shān zhōng yǒu rú gāo zhě liú chū chéng chuān xíng shù lǐ rù dì zhuàng rú tí hú

这句话大意是:又曰:其国北大山中,有如膏者流出成川,行数里入地,状如醍醐。

fú zhī fā chǐ yǐ luò zhě néng lìng gēng shēng

这句话大意是:服之,发齿已落者,能令更生;。

lì rén fú zhī jiē yù

这句话大意是:疠人服之皆愈。

táng shū yuē qiū cí yǒu chéng guō nán nǚ jiē jiǎn fà chuí yǔ dǐng qí

这句话大意是:《唐书》曰:龟兹有城郭,男女皆剪发,垂与顶齐。

wéi wáng bù jiǎn fà yǐ jǐn méng dǐng zhe jǐn páo jīn bǎo dài zuò jīn shī zǐ chuáng

这句话大意是:惟王不剪发,以锦蒙顶,着锦袍、金宝带,坐金师子床。

yǒu liáng mǎ fēng niú ráo pú táo jiǔ

这句话大意是:有良马、封牛,饶葡萄酒。

yòu yuē zhēn guàn sì nián qiǎn shǐ lái xiàn mǎ

这句话大意是:又曰:贞观四年,遣使来献马。

tài zōng cì yǐ xǐ shū fǔ wèi shén hòu

这句话大意是:太宗赐以玺书,抚慰甚厚。

zì cǐ cháo gòng bù jué

这句话大意是:自此朝贡不绝。

yòu yuē zhēn guàn èr shí nián tài zōng qiǎn zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn ā shǐ nà dù ěr ān xī dū hù guō xiào kè lǜ wǔ jiāng jūn fā tiě lè shí sān bù bīng yǐ fá qiū cí

现代白话:又曰:贞观二十年,太宗遣左骁卫大将军阿史那杜你、安西都护郭孝恪,率五将军,发铁勒十三部兵,以伐龟兹。

qín qí wáng jí dà jiàng jié liè diān děng bìng pò qí dà chéng wǔ suǒ lǔ nán nǚ shù wàn kǒu lè shí jì gōng ér xuán

这句话大意是:禽其王,及大将羯猎颠等,并破其大城五所,虏男女数万口,勒石纪功而旋。

fú qí wáng hē lí bù shī bì jí nà lì jié liè diān děng xiàn wū shè miào

这句话大意是:俘其王诃黎布失毕,及那利羯猎颠等,献于社庙。

xún yǐ hē lí bù shī bì wèi zuǒ wǔ yì wèi zhōng láng jiàng nà lì yǐ xià shòu guān gè yǒu chà

这句话大意是:寻以诃黎布失毕为左武翊卫中郎将,那利以下授官各有差。

yòu yuē xiān shì tài zōng jì pò qiū cí yí zhì ān xī dū hù fǔ wū qí guó chéng yǐ guō xiào kè wèi dū hù jiān tǒng yú tián shū lè suì yè wèi zhī sì zhèn

这句话大意是:又曰:先是,太宗既破龟兹,移置安西都护府于其国城,以郭孝恪为都护,兼统于阗、疏勒、碎叶,谓之四镇。

gāo zōng sì wèi bù yù guǎng de láo rén fù mìng yǒu sī qì qiū cí děng sì zhèn yí ān xī yī jiù xī zhōu

这句话大意是:高宗嗣位,不欲广地劳人,复命有司弃龟兹等四镇,移安西,依旧西州。

yòu yuē cháng shòu yuán nián wǔ wēi jūn zǒng guǎn wáng xiào jié ā shǐ nà zhōng jié dà pò tǔ bō kè fù qiū cí yú tián děng sì zhèn

这句话大意是:又曰:长寿元年,武威军总管王孝杰、阿史那忠节大破吐蕃,克复龟兹、于阗等四镇。

zì cǐ fù wū qiū cí zhì ān xī dū hù fǔ yòng hàn bīng sān wàn rén yǐ zhèn zhī

这句话大意是:自此复于龟兹置安西都护府,用汉兵三万人以镇之。

zé tiān shí yǒu tián yáng míng zhōng zōng shí yǒu guō yuán zhèn kāi yuán chū zé zhāng xiào sōng dù xiān děng wéi ān xī dū hù jiē yǒu zhèng jī wèi yí rén suǒ fú

这句话大意是:则天时有田杨名,中宗时有郭元振,开元初则张孝嵩、杜暹等为安西都护,皆有政绩,为夷人所伏。

tiān zhú

这句话大意是:○天竺。

hòu hàn shū yuē tiān zhú guó yī míng yuān dú zài ròu zhī dōng nán shù qiān lǐ bēi shī shǔ rè

这句话大意是:《后汉书》曰:天竺国,一名身毒,在月氏东南数千里,卑湿暑热。

qí guó lín dà shuǐ chéng xiàng ér zhàn xiū fú tú dào bù shā fá suì yǐ chéng sú

这句话大意是:其国临大水,乘象而战,修浮图道,不杀伐,遂以成俗。

chū xiàng xī dài mào jīn yín zhū xiāng shí mì hēi yán děng

这句话大意是:出象、犀、玳瑁、金、银、诸香、石密、黑盐等。

yòu yuē míng dì mèng jiàn jīn rén zhǎng dà xiàng yǒu guāng míng

这句话大意是:又曰:明帝梦见金人,长大,项有光明。

yǐ wèn qún chén huò yuē xī fāng yǒu shén míng yuē fú qí xíng zhǎng zhàng liù chǐ ér huáng jīn sè

这句话大意是:以问群臣,或曰:"西方有神,名曰佛,其形长丈六尺,而黄金色。

dì wū shì qiǎn shǐ tiān zhú wèn fú dào fǎ suì xíng wū zhōng guó tú huà xíng xiàng yān

现代白话:"帝于是遣使天竺,问佛道法,遂行于中国,图画形象呢。

nán shǐ yuē liáng tiān jiàn chū wáng lái gòng xiàn

这句话大意是:《南史》曰:梁天监初,王来贡献。

wáng yǒu luó jì wū dǐng yú jiǎn zhī

这句话大意是:王有螺髻于顶,馀剪之。

chuān ěr chuí dāng

这句话大意是:穿耳垂珰。

sú duō tú xiǎn yī zhòng bái sè

这句话大意是:俗多徒跣,衣重白色。

yǒu wén zì huò shàn tiān wén suàn lì zhī shù

这句话大意是:有文字,或善天文、算历之术。

qí rén jiē xué xī tán zhāng shū wū bèi duō shù yè yǐ jì shì

这句话大意是:其人皆学《悉昙章》,书于贝多树叶以记事。

běi shǐ yuē tiān zhú guó qù dài sān wàn yī qiān wǔ bǎi lǐ

这句话大意是:《北史》曰:天竺国,去代三万一千五百里。

yǒu fú chǒu chéng zhōu zā shí lǐ

这句话大意是:有伏丑城,周匝十里。

chéng zhōng chū mó ní zhū shān hú

这句话大意是:城中出摩尼珠、珊瑚。

chéng dōng sān bǎi lǐ yǒu bá lài chéng chéng zhōng chū huáng jīn bái zhēn tán chì tán shí mì

这句话大意是:城东三百里有拔赖城,城中出黄金、白真檀、赤檀、石蜜。

táng shū yuē zhōng tiān zhú qí dū chéng zhōu huí qī shí yú lǐ běi lín chán lián hé

这句话大意是:《唐书》曰:中天竺,其都城周回七十馀里,北临禅连河。

yún xī yǒu pó luó mén lǐng tú qiān rén yì yè wū shù xià shù shén jiàng zhī suì wèi fū fù gōng shì zì rán ér lì tóng pú shén shèng wū shì shǐ yì bǎi shén zhù chéng yǐ tǒng zhī jīng rì ér jiù

这句话大意是:云昔有婆罗门领徒千人肄业于树下,树神降之,遂为夫妇,宫室自然而立,僮仆甚盛,于是使役百神,筑城以统之,经日而就。

cǐ hòu yǒu ā yù wáng pō xíng kē zhèng zhì páo luò zhī xíng wèi zhī dì yù

这句话大意是:此后有阿育王,颇行苛政,置炮烙之刑,谓之地狱。

jīn chéng zhōng jiàn yǒu jī yān

现代白话:今城中见有迹呢。

yòu yuē wǔ dé zhōng qí guó dà luàn qí sì wáng shī luó yì duō liàn bīng jù zhòng suǒ xiàng wú dí xiàng bù jiě ān rén bù shì jiǎ jū liù zài ér sì tiān dǔ zhī jūn jiē běi miàn yǐ chén zhī wēi shì yuǎn zhèn zhèng xíng shén sù

这句话大意是:又曰:武德中,其国大乱,其嗣王尸罗逸多练兵聚众,所向无敌,象不解鞍,人不释甲,居六载,而四天竺之君皆北面以臣之,威势远振,政刑甚肃。

zhēn guàn shí wǔ nián shī luó yì duō zì chēng mó qié tuó wáng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:贞观十五年,尸罗逸多自称摩伽陀王,遣使朝贡。

tài zōng jiàng xǐ shū wèi wèn shī luó yì duō dà jīng wèn zhū guó rén yuē zì gǔ céng yǒu mó hē zhèn qiě shǐ rén zhì wú guó hu

现代白话:太宗降玺书慰问,尸罗逸多大惊,问诸国人曰:"自古曾有摩诃振且使人至我国吗?

jiē yuē wèi zhī yǒu yě

现代白话:"皆曰:"从来没有这种情况!

nǎi mó bài ér shòu zhào shū yīn qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:"乃膜拜而受诏书,因遣使朝贡。

tài zōng yǐ qí de yuǎn lǐ zhī shén hòu

这句话大意是:太宗以其地远,礼之甚厚。

fù qiǎn wèi wèi chéng li yì biǎo bào shǐ shī luó yì duō qiǎn dà chén jiāo yíng qīng dū yì yǐ zòng guān fén xiāng jiā dào

这句话大意是:复遣卫尉丞李义表报使,尸罗逸多遣大臣郊迎,倾都邑以纵观,焚香夹道。

yì duō lǜ qí chén xià dōng miàn bài shòu chì shū fù qiǎn shǐ xiàn dà zhū jí yù jīn xiāng pú tí shù

这句话大意是:逸多率其臣下东面拜受敕书,复遣使献大珠及郁金香、菩提树。

yòu yuē zhēn guàn shí nián shā mén xuán zàng zhì qí guó jiāng fàn běn jīng lùn liù bǎi yú bù ér guī

这句话大意是:又曰:贞观十年,沙门玄奘至其国,将梵本经论六百馀部而归。

xiān shì qiǎn yòu lǜ fǔ zhǎng shǐ wáng xuán cè wǎng shǐ tiān zhú qí sì tiān dǔ wáng xián qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:先是,遣右率府长史王玄策往使天竺,其四天竺王咸遣使朝贡。

huì zhōng tiān zhú wáng shī luó yì duō sǐ guó zhōng dà luàn qí dì ā luó nà shùn cuàn lì nǎi jǐn fā hú bīng yǐ jù xuán cè

这句话大意是:会中天竺王尸罗逸多死,国中大乱,其弟阿罗那顺篡立,乃尽发胡兵以拒玄策。

xuán cè zhàn bù dí

这句话大意是:玄策战不敌,。

nǎi bá shēn xiāo dùn

这句话大意是:乃拔身宵遁,。

zǒu zhì tǔ bō

这句话大意是:走至吐蕃,。

fā jīng ruì yī qiān èr bǎi rén

这句话大意是:发精锐一千二百人,。

bìng xì pó luō guó qī qiān yú qí

这句话大意是:并塈婆罗国七千馀骑,。

yǐ cóng xuán cè

这句话大意是:以从玄策,。

yǔ fù shǐ jiǎng shī rén lǜ èr guó bīng jìn zhì zhōng tiān zhú guó chéng

这句话大意是:与副使蒋师仁率二国兵进至中天竺国城,。

lián zhàn sān rì

这句话大意是:连战三日,。

dà pò zhī

这句话大意是:大破之,。

zhǎn shǒu sān qiān yú jí

这句话大意是:斩首三千馀级,。

fù shuǐ nì sǐ zhě qiě wàn rén

这句话大意是:赴水溺死者且万人。

ā luó nà shùn qì chéng ér dùn shī rén jìn bīng qín huò zhī lǔ nán nǚ wàn èr qiān rén niú mǎ sān wàn yú tóu pǐ

这句话大意是:阿罗那顺弃城而遁,师仁进兵擒获之,虏男女万二千人、牛马三万馀头匹。

wū shì tiān zhú zhèn jù

这句话大意是:于是天竺震惧。

fú ā luó nà shùn yǐ guī

这句话大意是:俘阿罗那顺以归。

èr shí èr nián zhì jīng shī tài zōng dà yuè mìng yǒu sī gào zōng miào

这句话大意是:二十二年至京师,太宗大悦,命有司告宗庙。

yīn wèi qún chén yuē fū rén ěr mù wán wū shēng sè kǒu bí dān wū chòu wèi cǐ nǎi bài dé zhī yuán

这句话大意是:因谓群臣曰:"夫人耳目玩于声色,口鼻耽于臭味,此乃败德之源。

ruò pó luó mén bù jié lüè wǒ shǐ rén qǐ wèi fú lǔ yá

这句话大意是:若婆罗门不劫掠我使人,岂为俘虏邪?

xī zhōng shān yǐ tān bǎo qǔ bì shǔ hòu yǐ jīn niú zhì miè mò bù yóu zhī

这句话大意是:昔中山以贪宝取弊,蜀侯以金牛致灭,莫不由之。

bài xuán cè cháo sàn dài fū

这句话大意是:"拜玄策朝散大夫。

shì shí jiù qí guó de fāng shì nà luō ěr pó mèi zì yán shòu èr bǎi suì yún yǒu cháng shēng zhī shù

这句话大意是:是时就其国,得方士那罗迩婆寐,自言寿二百岁,云有长生之术。

tài zōng shēn jiā lǐ dài guǎn zhī wū jīn biāo mén nèi zào yán nián zhī yào lìng bīng bù shàng shū cuī dūn lǐ jiān zhǔ zhī

这句话大意是:太宗深加礼待,馆之于金飚门内,造延年之药,令兵部尚书崔敦礼监主之。

fā shǐ tiān xià cǎi zhū qí yào yào chéng jìng fú bù xiào hòu fàng hái běn guó

这句话大意是:发使天下采诸奇药,药成,竟服不效,后放还本国。

yòu yuē kāi yuán bā nián nán tiān zhú guó qiǎn shǐ xiàn wǔ sè néng yán yīng wǔ

这句话大意是:又曰:开元八年,南天竺国遣使献五色能言鹦鹉。

yì wù zhì yuē tiān zhú dà guó yě fāng sān wàn lǐ fú dào suǒ zài

这句话大意是:《异物志》曰:天竺,大国也,方三万里,佛道所在。

qí guó wáng zhì chéng guō gōng diàn jiē diāo wén kè lòu zhōng gǔ yīn lè tiào wán yuè jiàn

这句话大意是:其国王治城郭,宫殿皆雕文刻镂,锺鼓音乐,跳丸跃剑。

tōng diǎn yuē hòu wèi xuān wǔ shí nán tiān zhú guó qiǎn shǐ xiàn jùn mǎ yún qí guó chū shī zi zhì jūn

这句话大意是:《通典》曰:后魏宣武时,南天竺国遣使献骏马,云其国出师子〈豸军〉;。

zhì jūn hú kūn qiè

这句话大意是:(〈豸军〉,胡昆切。

yǒu huǒ jì rú yún mǔ ér sè zǐ liè zhī zé báo rú chán yì jī zhī zé rú shā hú zhī chóng tà

这句话大意是:)有火齐,如云母,而色紫,列之则薄如蝉翼,积之则如纱縠之重沓;。

yǒu jīn gāng shì zǐ shí yīng bǎi liàn bù xiāo kě yǐ gōng yù

现代白话:有金刚,似紫石英,百炼不销,能够攻玉。

✦ You read 四夷部·卷十三·西戎一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.