太平御览 · 李昉 · Chapter 865 of 1000

饮食部·卷二十三

PinyinModern Translation
Size

yán

这句话大意是:○盐。

shū yuē qīng zhōu jué gòng yán chī

这句话大意是:《书》曰:青州,厥贡盐、𫄨。

zhōu lǐ tiān guān biān rén yuē cháo shì zhī biān qí shí xíng yán

这句话大意是:《周礼·天官·笾人》曰:朝事之笾,其实形盐。

àn yán wèi wéi hǔ xíng wèi zhī xíng yán

这句话大意是:(案,盐谓为虎形,谓之形盐。

yòu yuē zhǎng yán zhī zhèng lìng yǐ gòng bǎi shì zhī yán

这句话大意是:又曰:掌盐之政令,以共百事之盐。

jì sì gòng qí kǔ yán sàn yán

这句话大意是:祭祀,共其苦盐、散盐。

dù zi chūn dú kǔ wèi gǔ wèi chū yán zhí yòng bù liàn yě yě

这句话大意是:(杜子春读苦为盬,谓出盐直用,不湅冶也。

zhèng sī nóng yún sàn yán liàn yě zhě

这句话大意是:郑司农云:散盐,湅冶者。

xuán wèi sàn yán zhǔ shuǐ wèi yán yě

这句话大意是:玄谓:散盐,煮水为盐也。

bīn kè gòng qí xíng yán sàn yán

这句话大意是:)宾客,共其形盐、散盐。

wáng zhī shàn xiū gòng yí yán

这句话大意是:王之膳羞,共饴盐。

yí yán yán zhī tián zhě jīn róng yán yǒu yě

这句话大意是:(饴盐,盐之甜者,今戎盐有也。

jǐ qí shì zhōu yán yǐ dài jiè lìng

这句话大意是:)几齐事,鬻盐以待戒令。

qí shì hé wǔ wèi zhī shì

这句话大意是:(齐事,和五味之事。

zhōu yán liàn zhì zhī

这句话大意是:鬻盐,湅治之。

zhōu yīn zhǔ yě

这句话大意是:鬻音煮也。

jì yuē jì zōng miào yán yuē xián cuó

这句话大意是:《记》曰:祭宗庙,盐曰咸鹾。

dà xián yuē cuō

这句话大意是:(大咸曰醝。

yòu yuē xī hǎi zhī měi ér jiān yán zhī shàng guì tiān chǎn yě

这句话大意是:又曰:醯醢之美,而煎盐之尚,贵天产也。

yòu yuē táo zhū luǎn yán

这句话大意是:又曰:桃诸卵盐。

dà yán

这句话大意是:(大盐。

yòu yuē gōng shuāi shí cài guǒ yǐn shuǐ jiāng

这句话大意是:又曰:功衰,食菜果,饮水浆。

wú yán lào bù néng shí shí yán lào kě yě

这句话大意是:无盐酪不能食,食盐酪可也。

gōng shuāi qí zhǎn zhī mò yě

这句话大意是:(功衰,齐斩之末也。

mǐng cù

这句话大意是:酩,酢。

zuǒ zhuàn yuē wáng shǐ zhōu gōng yuè lái pìn xiǎng yǒu chāng chù bái hēi xíng yán

这句话大意是:《左传》曰:王使周公阅来聘,飨有昌歜、白黑形盐。

cí yuē guó jūn wén zú zhāo yě wǔ kě wèi yě zé yǒu bèi wù zhī xiǎng yǐ xiàng qí dé

这句话大意是:辞曰:"国君文足昭也,武可畏也,则有备物之飨,以象其德。

jiàn wǔ wèi xiū jiā gǔ yán hǔ xíng yán wǔ wèi zhī jiāng gù kè wèi hǔ xíng yǐ xiàng qí wǔ

这句话大意是:荐五味,羞嘉谷,盐虎形,(盐,五味之将,故刻为虎形,以象其武。

yǐ xiàn qí gōng

这句话大意是:)以献其功。

wú hé yǐ kān zhī

现代白话:我凭什么堪之?

yòu yuē jìn rén móu qù gù jiàng zhū dài fū jiē yuē bì jū jù xiá shì zhī de wò ráo ér jìn gǔ

这句话大意是:又曰:晋人谋去故绛,诸大夫皆曰:"必居邭、瑕氏之地,沃饶而近盬。

gǔ yán yě

这句话大意是:"(盬,盐也。

yī shì xiàn yǒu yán chí shì yě

这句话大意是:猗氏县有盐池是也。

yòu yuē qí yàn zǐ yuē shān mù rú shì fú jiā wū shān

现代白话:又曰:齐晏孔子说:山木如市,弗加于山;。

yú yán shèn há fú jiā wū hǎi

这句话大意是:鱼、盐、蜃、蛤,弗加于海。

shuō wén yuē yán xián yě

这句话大意是:《说文》曰:盐,咸也。

gǔ hé dōng yán chí mào wǔ shí lǐ guǎng liù lǐ zhōu yī bǎi shí sì lǐ

这句话大意是:盬,河东盐池,袤五十里,广六里,周一百十四里。

dài yán zhī xī jīng jì yuē yán shēng shuǐ zhōng xī qǔ cháo fù qiān chē wàn lǘ shì yì duō shǎo

这句话大意是:(戴延之《西京记》曰:盐生水中,夕取朝复,千车万驴,适意多少。

xī xī fāng jiǎn yě

这句话大意是:)卤,西方碱也。

dōng fāng wèi zhī chì xī fāng wèi zhī xī

这句话大意是:东方谓之斥,西方谓之卤。

cuó jiǎn yě hé nèi wèi zhī jiǎn

这句话大意是:鹾,碱也,河内谓之碱。

guǎng yǎ yuē xī xiào yīn xiāo

这句话大意是:《广雅》曰:〈卤肖〉、(音消。

xī zòu qī dòu qiè

这句话大意是:)〈卤奏〉、(七豆切。

xī wēn yīn wēn

这句话大意是:)〈卤昷〉、(音温。

xī biǎn bù diǎn qiē

这句话大意是:)〈卤扁〉,(步典切。

yán yě

这句话大意是:)盐也。

shǐ jì yuē mù mín yuè gěi fèi yòng guān qì zuò zhǔ yán gōng yǔ láo pén

这句话大意是:《史记》曰:募民月给费用官器作煮盐,宫与牢、盆。

hàn shū yuē wáng mǎng zhào yuē yán shí zhě zhī jiāng

这句话大意是:《汉书》曰:王莽诏曰:"盐,食者之将。

yòu yuē wú dōng hǎi shuǐ wèi yán guó yòng ráo zú

这句话大意是:又曰:吴东海水为盐,国用饶足。

wú lù dì lǐ zhì yuē wú wáng zhǔ hǎi shuǐ wèi yán

这句话大意是:(《吴录·地理志》曰:吴王煮海水为盐。

jīn hǎi yán xiàn shì yě

这句话大意是:今海盐县是也。

xù hàn shū yuē yú yì wèi wǔ dū tài shǒu shǐ dào jùn gǔ shí qiān wǔ bǎi yán shí bā qiān

这句话大意是:《续汉书》曰:虞翊为武都太守,始到郡,谷石千五百,盐石八千。

shì shì sān suì gǔ shí bā qiān yán bǎi

这句话大意是:视事三岁,谷石八千,盐百。

yòu yuē tiān zhú guó chū hēi yán

这句话大意是:又曰:天竺国出黑盐。

dōng guān hàn jì yuē gǔ fù wèi xiàn yuàn yíng yán hé dōng huì dào zéi qǐ děng bèi fàng sàn qí yán fù dú wán hái zhì xiàn zhōng

这句话大意是:《东观汉记》曰:贾复为县掾,迎盐河东,会盗贼起,等辈放散,其盐复独完,还致县中。

hòu hàn shū yuē dì wǔ lún zì yǐ jiǔ wèi guān bù dá suì jiāng jiā zhǔ kè hé dōng biàn míng xìng zì chēng wáng bó qí zài yán wǎng lái

这句话大意是:《后汉书》曰:第五伦自以久为官不达,遂将家属客河东,变名姓,自称王伯齐,载盐往来。

yòu tài yuán shàng dǎng suǒ guò zhé wèi fèn chú ér qù

这句话大意是:又太原、上党所过,辄为粪除而去。

yòu wáng fú lùn yuē qiě gōng yù yǐ shí xǐ jīn yǐ yán

这句话大意是:又《王符论》曰:且攻玉以石,洗金以盐。

shī xiǎo yǎ yuē tā shān zhī shí kě yǐ gōng yù

现代白话:(《诗·小雅》曰:他山之石,能够攻玉。

jīn zhī jīn gōng fā jīn sè zhě jiē cuì zhī yán shuǐ yě

这句话大意是:今之金工发金色者,皆淬之盐水也。

wèi zhì yuē wèi jì yǔ xún yù shū yuē fu yán guó zhī dà bǎo yě

这句话大意是:《魏志》曰:卫觊与荀彧书曰:"夫盐,国之大宝也。

zì luàn yǐ lái fàng sàn yi rú jiù zhì shǐ zhě jiān mài yǐ qí zhí yì shì lí niú ruò yǒu guī mín yǐ gōng jǐ zhī

这句话大意是:自乱以来放散,宜如旧置使者监卖,以其直益市犁牛,若有归民,以供给之。

yòu yuē shān ài píng shǔ hòu yán wū sī mǎ wén wáng liú lǒng yòu bīng èr wàn rén shǔ bīng èr wàn rén zhǔ yán xìng yě wèi jūn nóng yào yòng

这句话大意是:又曰:邓艾平蜀后,言于司马文王,留陇右兵二万人、蜀兵二万人,煮盐兴冶,为军农要用。

wèi lüè yuē hàn lìng āi láo mín jiā chū yán yī hú yǐ wéi fù

这句话大意是:《魏略》曰:汉令哀牢民家出盐一斛以为赋。

wú zhì yuē zhū huán zú jiā wú yú cái

这句话大意是:《吴志》曰:朱桓卒,家无馀财。

sūn quán cì yán wǔ qiān hú yǐ zhōu sāng shì

这句话大意是:孙权赐盐五千斛,以周丧事。

shǔ zhì yuē xiān zhǔ dìng yì zhōu zhì yán fǔ xiào wèi jiào yán tiě zhī lì

这句话大意是:《蜀志》曰:先主定益州,置盐府校尉,较盐、铁之利。

jìn shū yuē sù shèn guó wú yán tiě shāo mù zuò huī qǔ zhī ér shí zhī

这句话大意是:《晋书》曰:肃慎国无盐、铁,烧木作灰,取汁而食之。

yòu yuē guō wén zì wén jǔ yǐn jū wú xīng yú kàng dà bì shān zhōng

这句话大意是:又曰:郭文,字文举,隐居吴兴馀杭大辟山中。

héng zhe lù qiú gé jīn bù yǐn jiǔ shí ròu qū zhǒng shū mài cǎi cǎo yè mù shí mào yán yǐ zì gòng

这句话大意是:恒着鹿裘葛巾,不饮酒食肉,区种菽麦,采草叶木实贸盐以自供。

rén huò chou xià jià zhě yì jí yǔ zhī

这句话大意是:人或酬下价者,亦即与之。

sòng shū yuē yù zhāng wáng dà huì bīn liáo zhāng róng shí zhì shǐ bì xíng zhì rén biàn qù róng yù qiú yán suàn kǒu zhōng bù yán fāng yáo shí zhǐ bàn rì nǎi xi

这句话大意是:《宋书》曰:豫章王大会宾僚,张融食炙始毕,行炙人便去,融欲求盐,蒜,口终不言,方摇食指,半日乃息。

yòu yuē zhāng róng zuò hǎi fù wén cí guǐ jī dú yǔ zhòng yì

这句话大意是:又曰:张融作《海赋》,文辞诡激,独与众异。

hòu yǐ shì zhèn jūn jiāng jūn gù kǎi zhī yuē qīng zuò cǐ fù shí chāo xuán xū dàn hèn bù dào yán ěr

这句话大意是:后以示镇军将军顾凯之,曰:"卿作此赋,实超玄虚,但恨不道盐耳。

róng jí qiú bǐ zhù yuē lù shā gòu bái áo bō chū sù jī xuě zhōng chūn fēi shuāng shǔ lù

这句话大意是:"融即求笔注曰:"漉沙构白,熬波出素,积雪中春,飞霜暑路。

qí shū yuē cuī wèi zǔ fù sàng bù shí yán

这句话大意是:《齐书》曰:崔慰祖父丧,不食盐。

mǔ yuē rǔ jì wú xiōng dì yòu wèi yǒu zǐ xī huǐ bù miè xìng gù dāng bù jìn yáo xiū ěr rú hé jué yán

现代白话:母曰:"你既无兄弟,又未有子息,毁不灭性,故当不进肴羞耳,如何绝盐?

wú jīn yì bù shí yǐ

现代白话:我今亦不食了!

wèi zǔ bù dé yǐ cóng zhī

这句话大意是:"慰祖不得已从之。

liáng shū yuē hóu jǐng xiàn tái chéng yàn jí qí dǎng yòu zhào sēng tōng

这句话大意是:《梁书》曰:侯景陷台城,宴集其党,又召僧通。

sēng tōng qǔ ròu wèn yán yǐ jìn jǐng wèn yuē hǎo bù

这句话大意是:僧通取肉揾盐,以进景,问曰:"好不?

jǐng dá suǒ hèn tài xián

这句话大意是:"景答:"所恨太咸。

sēng tōng yuē dà xián zé làn

这句话大意是:"僧通曰:"大咸则烂。

jí jǐng sǐ wáng sēng biàn jié qí èr shǒu sòng qí xuān yòu chuán shǒu wǎng jiāng líng guǒ yǐ yán wǔ hú zhì fù zhōng sòng yú jiàn kāng bào zhī yú shì

这句话大意是:"及景死,王僧辨截其二手送齐宣,又传首往江陵,果以盐五斛置腹中,送于建康,暴之于市。

bǎi xìng zhēng qǔ tú kuài gēng shí jiē jǐn

这句话大意是:百姓争取屠脍羹,食皆尽。

hòu wèi shū yuē shì zǔ nán fá qiǎn li xiào bó cì liú yì gōng děng yán gè jiǔ zhǒng bìng hú gǔ

这句话大意是:《后魏书》曰:世祖南伐,遣李孝伯赐刘义恭等盐各九种,并胡鼓。

xiào bó yuē yǒu hòu zhào fán cǐ yán gè yǒu suǒ yi

这句话大意是:孝伯曰:"有后诏:凡此盐各有所宜。

bái yán shí yán zhǔ shàng zì suǒ shí

这句话大意是:白盐、食盐,主上自所食;。

hēi yán zhì fù zhàng qì mǎn mò zhī liù zhū yǐ jiǔ xià

这句话大意是:黑盐,治腹胀气满,末之六铢,以酒下;。

hú yán zhì mù tòng

这句话大意是:胡盐,治目痛;。

róng yán zhì zhū chuāng

这句话大意是:戎盐,治诸疮;。

chì yán bó yán chòu yán mǎ chǐ yán sì zhǒng bìng fēi shí yán

这句话大意是:赤盐、驳盐、臭盐、马齿盐四种,并非食盐。

yòu yuē hū jí guó shuǐ qì xián níng yán shēng shù shàng

这句话大意是:又曰:忽吉国水气咸,凝盐生树上。

yòu yuē jǔ qú méng xùn píng jiǔ quán wū sòng yáo shì de shū shù qiān juǎn yán mǐ shù shí hú ér yǐ

这句话大意是:又曰:沮渠蒙逊平酒泉,于宋繇室得书数千卷,盐、米数十斛而已。

méng xùn tàn yuē gū bù xǐ kè lǐ shì xīn de sòng yáo ěr

这句话大意是:蒙逊叹曰:"孤不喜克李氏,欣得宋繇耳。

běi qí shū yuē fáng jǐng bó mǔ wáng jū sāng bù shí yán cài yīn cǐ suì wèi shuǐ bìng jī nián bù yù

这句话大意是:《北齐书》曰:房景伯母亡,居丧不食盐菜,因此遂为水病,积年不愈。

yòu yuē cuī xiān zòu qǐng hǎi yí zhǔ yán yǒu lì jūn guó

这句话大意是:又曰:崔暹奏请海沂煮盐,有利军国。

wén xiāng yǐ wèn cuī áng áng yuē yì jì guān zhǔ xū duàn zhī zào

这句话大意是:文襄以问崔昂,昂曰:"亦既官煮,须断之灶。

guān lì suī duō bù jí rén guǎng

这句话大意是:官力虽多,不及人广。

qǐng zhǔn kāi shì báo wèi zào shuì sī guǎn gěi bǐ cǐ yǒu yi

这句话大意是:请准开市,薄为灶税,私馆给,彼此有宜。

cháo tíng cóng zhī

这句话大意是:"朝廷从之。

táng shū yuē wǔ dé zhōng cháng ān gǔ chéng yán qú shuǐ shēng yán sè hóng bái wèi gān zhuàng rú fāng yìn

这句话大意是:《唐书》曰:武德中,长安古城盐渠水生盐,色红白,味甘,状如方印。

yòu yuē zuǒ yòu shén cè yán zhōu xíng yíng jié dù shǐ hú jiān chāng jiē biǎo zòu chū chéng yán zhōu xī zhōng huò rǎng tǔ yòu zhì fēng pù shuǐ lù huí yuǎn jí shí yǒu yǔ fèi yán bìng xī shēng yán

这句话大意是:又曰:左右神策、盐州行营节度使胡坚昌皆表奏:"初城盐州卤中获壤土,又置烽堡,水路回远,即时有雨,废盐并悉生盐。

shì fú shèng dé kě wèi tiān zàn qǐng xuān fù shǐ guǎn

这句话大意是:事扶圣德,可谓天赞,请宣付史馆。

zhì kě

这句话大意是:"制可。

yòu yuē dài zōng shí hé zhōng fǔ yán chí shēng ruì yán

这句话大意是:又曰:代宗时,河中府盐池生瑞盐。

hán huàng zòu yuē tǔ dé zhī ruì

这句话大意是:韩滉奏曰:"土德之瑞。

yòu yuē li shèng hōng hòu dé zōng yǐ chū chéng yán zhōu fù yán chí shàng cì zǎi xiàng xīn yán cè rán sī zhī mìng zhì yán wū líng zuò

这句话大意是:又曰:李晟薨后,德宗以初城盐州复盐池,上赐宰相新盐,恻然思之,命置盐于灵座。

yòu yuē liú guǐ guó qù jīng shī wàn wǔ qiān lǐ biān wū běi hǎi duō jǔ zé yǒu yú yán zhī lì

这句话大意是:又曰:流鬼国去京师万五千里,边于北海,多沮泽,有鱼、盐之利。

yòu yuē chū què yán qǐ wū dì wǔ qí

这句话大意是:又曰:初,榷盐起于第五琦。

jí liú yàn dài qí rèn fǎ shù jīng mì guān wú yí lì

这句话大意是:及刘晏代其任,法术精密,官无遗利。

chū suì rù qián liù shí wàn guàn jì suì shí bèi ér rén wú yàn kǔ

这句话大意是:初,岁入钱六十万贯,季岁十倍,而人无厌苦。

dà lì mò tōng jì yī suì zhēng fù suǒ rù ér yán cuō dàng tiān xià tài bàn zhī fù

这句话大意是:大历末,通计一岁征赋所入,而盐醝当天下太半之赋。

guǎn zǐ yuē qí yǒu qú zhī yán yàn yǒu liáo dōng zhī zhǔ

这句话大意是:《管子》曰:齐有渠之盐,燕有辽东之煮。

shí kǒu zhī jiā shí rén shì yán

这句话大意是:十口之家,十人舐盐;。

bǎi kǒu zhī jiā bǎi rén shì yán

这句话大意是:百口之家,百人舐盐。

fán shí yán zhī shù yī yuè zhàng fū wǔ shēng shǎo bàn fù rén sān shēng shǎo bàn yīng ér èr shēng shǎo bàn

这句话大意是:凡食盐之数,一月,丈夫五升少半、妇人三升少、半婴儿二升少半。

yán zhī zhòng shēng jiā fēn hào ér fǔ bǎi shēng jiā shén hào ér fǔ qiān

这句话大意是:盐之重,升加分耗而釜百,升加什耗而斧千。

jūn fá jū xīn zhǔ pǔ shuǐ wèi yán zhèng ér jī zhī sān wàn zhōng

这句话大意是:君伐沮薪,煮浦水为盐正而积之三万锺。

zhì yáng chūn nóng shì fāng zuò lìng mín wú de zhù yuán qiáng wú de shàn zhǒng mù dài fū wú de zhì gōng shì tái xiè běi hǎi zhī zhòng wú de jù yōng ér zhǔ yán rán yán zhī jià bì sì shén bèi

这句话大意是:至阳春农事方作,令民无得筑垣墙,毋得缮冢墓,大夫无得治宫室台榭,北海之众无得聚庸而煮盐,然盐之价必四什倍。

jūn yǐ sì shén zhī gǔ xún hé jì zhī liú nán shū liáng zhào sòng wèi pú yáng

这句话大意是:君以四什之贾,循河、济之流,南输梁、赵、宋、卫、濮阳。

è shí wú yán zé zhǒng shǒu yǔ zhī běn qí yòng yán dú zhòng

这句话大意是:恶食无盐则肿,守圉之本,其用盐独重。

jūn fá zū xīn zhǔ pèi shuǐ yǐ jí wū tiān xià rán zé tiān xià bù jiǎn yǐ

现代白话:君伐菹薪,煮沛水以籍于天下,然则天下不减了。

yòu yuē huán gōng chéng yán sān wàn liù qiān zhōng lìng lì dí zhī de chéng jīn wàn yī qiān yú jīn

这句话大意是:又曰:桓公成盐三万六千锺,令吏籴之,得成金万一千馀斤。

shī zi yuē nán hǎi zhī niǎn běi hǎi zhī yán

这句话大意是:《尸子》曰:南海之辇,北海之盐。

lǔ lián zǐ yuē lián sù shā jù zi shàn zhǔ yán

这句话大意是:《鲁连子》曰:连宿沙瞿子善煮盐;。

shǐ zhǔ kuì shā suī shí sù bù néng de yě

这句话大意是:使煮溃沙,虽十宿不能得也。

bào pǔ zǐ yuē zuò chì yán fǎ yòng hán yán yī jīn yǔ ní yī jīn nèi tiě qì zhōng yǐ shuǐ shāo jiē xiāo ér chì yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:作赤盐法:用寒盐一斤,雨泥一斤,内铁器中,以水烧,皆消而赤也。

jīn lóu zǐ yuē bái yán xiǎo xiǎo yǒu fēng dòng jiǎo rú shuǐ jīng

这句话大意是:《金楼子》曰:白盐,小小有峰洞,皎如水精。

jí qí yìng rì guāng shì hǔ pò

这句话大意是:及其映日光,似琥珀。

hú rén hé zhī yǐ gōng guó chú míng wéi jūn wáng yán yì míng yù huá yán

这句话大意是:胡人和之以供国厨,名为君王盐,亦名玉华盐。

yòu yuē yǒu qīng chí yán zhèng sì fāng guǎng bàn cùn qí xíng fú shū

这句话大意是:又曰:有清池盐,正四方,广半寸,其形扶疏。

shì yǒu rén gēng chí páng de qǔ chí shuǐ bō zhǒng zhī qù wù huí gù jí shēng cǐ yán

这句话大意是:似有人耕池旁地,取池水波种之,去勿回顾,即生此盐。

guó yǔ yuē huán gōng tōng qí guó zhī yú yán yú dōng lái

这句话大意是:《国语》曰:桓公通齐国之鱼盐于东莱。

shān hǎi jīng yuē jǐng shān nán wàng yán guī huò wú guī zì

这句话大意是:《山海经》曰:景山南望盐皈(或无皈字。

bài zhī chí běi wàng shǎo zé qí cǎo duō cǎo zhū cǎo yǔ qín shū qí yīn duō chēng qí yáng duō yù

这句话大意是:)败之池,北望少泽,其草多{艹诸}{艹与}、秦菽,其阴多赪,其阳多玉。

guō jǐng chún yún yán bài zé jí jiě xiàn yán chí yě

这句话大意是:郭景纯云,盐败泽即解县盐池也。

lǚ shì chūn qiū yuē hé zhī měi zhě dà xià zhī yán

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:和之美者,大夏之盐。

gāo yòu yuē dà xià zé míng huò shān míng

这句话大意是:(高诱曰:大夏,泽名,或山名。

chūn qiū hòu yǔ yuē zhāng yí shuō zhào wáng yuē jīn rì chu yǔ qín wèi xiōng dì zhī guó ér hán wèi chēng wéi fān chén qí xiàn yú yán zhī de duàn zhào zhī yòu bì

这句话大意是:《春秋后语》曰:张仪说赵王曰:"今日楚与秦为兄弟之国,而韩、魏称为藩臣,齐献鱼、盐之地,断赵之右臂。

qí fù hǎi yǒu yú yán zhī lì

这句话大意是:"(齐负海,有鱼盐之利。

jīn yún xiàn yú yán zhī de jiáo cí yǐ xié zhào yě

这句话大意是:今云献鱼盐之地,矫辞以胁赵也。

huái nán wàn bì shù yuē yán néng léi luǎn

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:盐能累卵。

qǔ róng yán tu luǎn qǔ tā luǎn zhì qí shàng jí lèi yě

这句话大意是:(取戎盐涂卵,取他卵置其上,即累也。

yán tiě lùn yuē gǔ zhě háo qiáng dà jiā de zhǔ hǎi wèi yán mín jiē yī wèi jiān zhī yè yě

这句话大意是:《盐铁论》曰:古者豪强大家得煮海为盐,民皆依为奸之业也。

shì shuō yuē qín mù gōng shǐ gǔ rén zài yán bǎi lǐ xī shǐ jiāng chē

这句话大意是:《世说》曰:秦缪公使贾人载盐,百里奚使将车。

fēng sú tōng yuē xián rú tàn sú shuō xián yì yǔ rè zhèng děng tàn huǒ bù kě yǐ rù kǒu rén shí de tài xián yì tǔ zhī

现代白话:《风俗通》曰:咸如炭,俗说:咸亦与热正等,炭火不能够入口,人食得太咸,亦吐之。

jǐn àn dōng hǎi xù rén xiǎo zhī yán fǎ zhě yún jiǎo yán mù shuǐ duō rì měi jiāo hēi rú tàn fēi wèi zào zhōng huǒ tàn yě

这句话大意是:谨案,东海昫人晓知盐法者云:搅盐木水多日,每焦黑如炭,非谓灶中火炭也。

wú shí wài guó chuán yuē zhǎng hǎi zhōu yǒu wān wān zhōng cháng chū zì rán bái yán yì yì rú xì shí zǐ

这句话大意是:《吴时外国传》曰:涨海州有湾,湾中常出自然白盐,峄峄如细石子。

tiān zhú guó yǒu xīn táo shuǐ shuǐ gān měi xià yǒu shí yán bái rú shuǐ jīng

这句话大意是:天竺国有新淘水,水甘美,下有石盐,白如水精。

nán zhōu yì wù zhì yún yán rú shí yīng

这句话大意是:(《南州异物志》云:盐如石英。

jìn lìng yuē fán mín bù dé sī zhǔ yán fàn zhě sì suì xíng zhǔ lì èr suì xíng

这句话大意是:《晋令》曰:凡民不得私煮盐,犯者四岁刑,主吏二岁刑。

shǔ wáng běn jì yuē xuān dì dì jié zhōng shǐ chuān yán jǐng shù shí suǒ

这句话大意是:《蜀王本纪》曰:宣帝地节中,始穿盐井数十所。

shì běn yuē sù shā zuò zhǔ yán

这句话大意是:《世本》曰:宿沙作煮盐。

sòng zhì yuē sù shā wèi qí líng gōng chén

这句话大意是:(《宋志》曰:宿沙卫,齐灵公臣。

qí bīn hǎi gù wèi wèi zhǔ yán zhī lì

这句话大意是:齐滨海,故卫为煮盐之利。

jìn tài kāng dì jì yuē zǐ tóng xiàn chū sǎn zǐ yán

这句话大意是:《晋太康地记》曰:梓潼县出伞子盐。

guǎng zhì yuē yán tǐ yīn wū shuǐ gù huò shuǐ qiě shēng yú shuǐ gù huò yǔ tǔ zá chǎn yú de duō cè yú hǎi bīn dàn wèi bì qiān lǐ xiāng bǐ ěr

这句话大意是:《广志》曰:盐体因于水故,或水且生于水故,或与土杂产于地,多侧于海滨,但未必千里相比耳。

zhǔ yán yǔ hǎi tóng

这句话大意是:煮盐与海同。

hé dōng yǒu yìn chéng yán xī fāng yǒu shí zǐ yán jiē shēng wū shuǐ

这句话大意是:河东有印成盐,西方有石子盐,皆生于水。

běi hǎi

这句话大意是:(北海。

běi hǎi hú zhōng yǒu qīng yán wǔ yuán yǒu zǐ yán bō sī guó yǒu bái yán rú xì shí zǐ

这句话大意是:)北海湖中有青盐,五原有紫盐,波斯国有白盐,如细石子。

xuán yàn chūn qiū yuē gù shì zhōng liú zi yáng shí bǐng zhī yán shēng jīng wèi zhī zhì

这句话大意是:《玄晏春秋》曰:故侍中刘子杨食饼,知盐生精味之至。

qín jì yuē kuài jī wáng dào zi wèi fú láng shè shèng zhuàn láng yún yán wèi xiǎo shēng

这句话大意是:(《秦记》曰:会稽王道子为符郎设盛馔,郎云:"盐味小生。

bó wù zhì yuē lín qióng huǒ bìng zhū gě liàng wǎng shì zhī hòu huǒ yì shèng

这句话大意是:《博物志》曰:临邛火并,诸葛亮往视之后,火益盛。

yǐ pén zhù shuǐ zhǔ zhī zé yán

这句话大意是:以盆贮水,煮之则盐。

hòu rén yǐ huǒ tóu jǐng zhōng huǒ jí miè zhì jīn bù rán

这句话大意是:后人以火投井中,火即灭,至今不然。

liáng sì gōng zǐ jì yuē gāo chāng guó qiǎn shǐ gòng yán èr kē kē dà rú dòu zhuàng bái shì yù

这句话大意是:《梁四公子记》曰:高昌国遣使贡盐二颗,颗大如斗状,白似玉。

dì yǐ qí zì wàn lǐ jué yù ér lái xiàn shù nián fāng dá mìng jié yīn jié

这句话大意是:帝以其自万里绝域而来献,数年方达,命杰(音竭。

gōng yà zhī wèi qí shǐ yuē yán yī kē shì nán shāo yáng shān yuè wàng shōu zhī zhě yī shì běi shāo yáng shān fēi yuè wàng shōu zhī zhě

这句话大意是:)公迓之,谓其使曰:"盐一颗是南烧羊山月望收之者,一是北烧羊山非月望收之者。

shǐ zhě jù chén yán fèng wáng jí mìng gù fēi shí ěr

现代白话:"使者具陈:"盐,奉王急命,故非时你。

yīn wèn zǐ yán bì pò yún zhōng lù zāo běi liáng suǒ duó bù gǎn yán zhī

这句话大意是:"因问紫盐、碧珀,云"中路遭北凉所夺,不敢言之。

dì wèn jié yuē gōng qún wù zhī yì duì yuē nán shāo yáng shān yán wén lǐ cū běi shāo yáng shān yán wén lǐ mì

这句话大意是:"帝问杰曰公群物之异,对曰:"南烧羊山盐文理粗,北烧羊山盐文理密。

yuè wàng shōu zhī zhě míng chè rú bīng yǐ zhān tuó zhǔ zhī kě yàn

这句话大意是:月望收之者,明彻如冰,以毡橐煮之可验。

jiāo hé zhī jiān píng qì zhōng jué shēn shù chǐ yǒu mò yán rú hóng rú zǐ sè xiān wèi gān shí zhī zhǐ tòng

这句话大意是:交河之间,平碛中,掘深数尺,有末盐,如红如紫,色鲜味甘,食之止痛。

gēng shēn yī zhàng xià yǒu bì pò hēi yú chún qī huò dà rú chē lún mò ér shí zhī gōng fù xiǎo rén fù zhèng jiǎ zhū jí

现代白话:更深一丈,下有碧珀,黑逾纯漆,或大如车轮,末而食之,攻妇品行较差的人腹症瘕诸疾。

bǐ guó zhēn yì bì dāng zhì gòng shì yǐ zhī zhī

这句话大意是:彼国珍异,必当致贡,是以知之。

liáng zhōu yì wù zhì yuē jiāng lài zhī xū jīn chēng lóng chéng

这句话大意是:《凉州异物志》曰:姜赖之墟,今称龙城。

héng xī wú dào yǐ gǎn tiān tíng

这句话大意是:恒溪无道,以感天庭。

shàng dì hè nù yì hǎi dàng qīng

这句话大意是:上帝赫怒,溢海荡倾。

jiāng lài hú guó míng yě

这句话大意是:(姜赖,胡国名也。

héng xī qí wáng zì yě qín tān wú yàn

这句话大意是:恒溪,其王字也,矜贪无厌。

shàng dì huà wèi shā mén yóu yú guān qí zhèng suì cóng xī qǐ zhī yǐ yán yǔ dì dì nǎi zhèn nù shǐ pú chāng yì yǐ dàng fù yě

这句话大意是:上帝化为沙门,游于观其政,遂从溪乞之,以盐与帝,帝乃震怒,使蒲昌溢以荡覆也。

gāng lǔ qiān lǐ jí lí zhī xíng qí xià yǒu yán lèi qí ér shēng

这句话大意是:)刚卤千里,蒺藜之形,其下有盐,累棋而生。

qí de huà wèi xī ér gāng jiān nì rú jí lí mù xin fā fā qí dǐ yán fāng dà rú qí yǐ cì xiāng lèi yě

这句话大意是:(其地化为卤而刚坚,嶷如蒺{莉木},忄发发其底,盐方大如棋,以次相累也。

zuò yǐ yán qǐ tiān dì gù shǐ cǐ dì huà shēng yán yě

这句话大意是:坐以盐乞天帝,故使此地化生盐也。

yòu yuē yán shān èr yuè sān sè wèi zhì chì zhě rú dān hēi zhě rú qī

这句话大意是:又曰:盐山二岳,三色为质,赤者如丹,黑者如漆。

xiǎo dà cóng yì lòu zhī xiě wù chì yǔ hēi zhě jiē xiǎo wéi bái dà

这句话大意是:小大从意,镂之写物,(赤与黑者皆小,惟白大。

huò rú qiè xiāng cóng rén suǒ wéi xíng yě

这句话大意是:或如箧相,从人所为形也。

zuò shòu pì è pèi zhī wèi jí

这句话大意是:)作兽辟恶,佩之为吉。

huò zhì wèi niǎo shòu yǐ pèi zhī

这句话大意是:(或治为鸟兽以佩之。

róng yán kě yǐ liáo jí

现代白话:)戎盐能够疗疾。

sì fāng jiē yòng bái zhě zuò sàn yǐ chú tóu fēng

这句话大意是:(四方皆用白者作散,以除头风。

yǐ qí chū hú guó gù yán róng yán yě

这句话大意是:以其出胡国,故言戎盐也。

liáng zhōu jì yuē yǒu qīng yán chí chū yán zhèng fāng bàn cùn qí xíng sì shí shén tián měi

这句话大意是:《凉州记》曰:有青盐池,出盐正方半寸,其形似石,甚甜美。

yì zhōu jì yuē wèn shān yuè guī zhǔ yán fǎ gè yì

这句话大意是:《益州记》曰:汶山、越巂煮盐法各异。

wèn shān yǒu xián shí xiān yǐ shuǐ zì jì ér jiān zhī

这句话大意是:汶山有咸石,先以水渍,既而煎之;。

yuè guī xiān shāo tàn yǐ yán jǐng shuǐ wò tàn guā qǔ yán

这句话大意是:越巂先烧炭,以盐井水沃炭,刮取盐。

jīng zhōu jì yuē yán shuǐ zì níng shēng sǎn zǐ yán fāng cùn zhōng yāng lóng qǐ xíng rú zhāng sǎn

这句话大意是:《荆州记》曰:盐水自凝,生伞子盐,方寸,中央隆起,形如张伞。

běn cǎo jīng yuē lǔ yán yī míng hán shí wèi kǔ

这句话大意是:《本草经》曰:卤盐,一名寒石,味苦。

róng yán zhǔ míng mù

这句话大意是:戎盐,主明目。

dà yán yī míng hú yán

这句话大意是:大盐,一名胡盐。

lǚ shì chūn qiū yuē běn cǎo yún róng yán yī míng hú yán

这句话大意是:(《吕氏春秋》曰:《本草》云:"戎盐一名胡盐。

cuī yīn bó tú lùn yuē jiāng yáng liù yán

这句话大意是:崔骃《博徒论》曰:江阳六盐。

xiào lín yuē yáo biāo zhì wǔ chāng yù fēng yǔ chén zhè jiāng zhǔ shǒu fēng

这句话大意是:《笑林》曰:姚彪至武昌,遇风,与沈浙江渚守风。

liáng yòng jìn qiǎn rén cóng biāo dài yán bǎi hú

这句话大意是:粮用尽,遣人从彪贷盐百斛。

biāo de shū bù dá chì zuǒ yòu dào yán bǎi hú zhe jiāng shuǐ zhōng yuē míng wú bù xī xī suǒ yǔ ěr

现代白话:彪得书不答,敕左右倒盐百斛着江水中,曰:"明我不惜,惜所与耳!

lǐng biǎo yì lù yuē yě jiān yán guǎng nán zhǔ hǎi qí wú xiàn shāng rén nà què jì jià jí wēi

这句话大意是:《岭表异录》曰:野煎盐,广南煮海其无限,商人纳榷,计价极微。

shù nèi yǒu ēn zhōu chǎng shí qiáo chǎng fǔ ěr cāng míng qù fǔ zuì yuǎn

这句话大意是:数内有恩州场、石桥场,俯迩沧溟,去府最远。

shāng rén wū suǒ sī gěi yī bǎi shí què kè zhǐ xiāo zá huò sān èr qiān jí wǎng běn chǎng yán bìng wú guān zhě gěi qiǎn

这句话大意是:商人于所司给一百石榷,课止销杂货三、二千,及往本场盐,并无官者给遣。

shāng rén dàn jiāng rén jiǔ shōu jù xián shā jué de wèi kēng kēng kǒu xī bù zhú mù pù péng diàn yú qí shàng duī shā cháo lái tóu shā xián lǔ lín zài kēng nèi

这句话大意是:商人但将人九收聚咸沙,掘地为坑,坑口稀布竹木,铺蓬簟于其上,堆沙,潮来投沙,咸卤淋在坑内。

cì hou cháo tuì yǐ huǒ jù zhào zhī qì chōng huǒ miè zé qǔ xī jì yòng zhú pán jiān zhī qǐng kè ér jiù

这句话大意是:伺候潮退,以火炬照之,气冲火灭,则取卤计,用竹盘煎之,顷克而就。

zhú pán zhě yǐ miè xì zhī zhú huò biǎo lǐ yǐ mǔ lì huī ní zhī

这句话大意是:竹盘者,以篾细织竹镬,表里以牡砺灰泥之。

zì shōu hǎi shuǐ jiān yán wèi zhī yě jiān yì de rú cǐ yě

这句话大意是:自收海水煎盐,谓之野煎,易得如此也。

jiāng huái shì xī nóng dàn jí zhì fàn lì wū xī zhōng lì fú zhě jí shì chún xī yě

这句话大意是:(江淮试卤浓淡,即置饭粒于卤中,粒浮者,即是纯卤也。

jiàng

这句话大意是:○酱。

lǐ jì yuē kuài zhì chù wài xī jiàng chù nèi

这句话大意是:《礼记》曰:脍炙处外,醯酱处内。

yòu yuē xiàn shú shí zhě cāo jiàng qí

这句话大意是:又曰:献熟食者操酱齐。

yòu yuē rú jī hǎi jiàng shí liǎo

这句话大意是:又曰:濡鸡,醢酱,实蓼;。

rú yú luǎn jiàng shí liǎo

这句话大意是:濡鱼,卵酱,实蓼;。

rú biē hǎi jiàng shí liǎo

这句话大意是:濡鳖,醢酱,实蓼;。

yú kuài jiè jiàng

这句话大意是:鱼脍,芥酱;。

mí xīng hǎi jiàng

这句话大意是:麋腥,醢酱。

lún yǔ yuē bù dé qí jiàng bù shí

这句话大意是:《论语》曰:不得其酱,不食。

hàn shū yuē liú xīn wèi yáng xióng yún jīn xué yǒu lù lì rán shàng bù néng míng yì yòu rú xuán hé

这句话大意是:《汉书》曰:刘歆谓扬雄云:"今学有禄利,然尚不能明《易》,又如玄何?

wú kǒng hòu rén fù jiàng bù yě

现代白话:我恐后人覆酱瓿也!

bù yīn bù yīng míng yě

这句话大意是:"(瓿,音部,罂名也。

fēng sú tōng yuē jiàng chéng wū yán ér xián wū yán fu wù zhī biàn yǒu shí ér zhòng

这句话大意是:《风俗通》曰:酱成于盐而咸于盐,夫物之变有时而重。

yòu yuē léi bù zuò jiàng sú shuō lìng rén fù nèi léi shēng

这句话大意是:又曰:雷不作酱,俗说令人腹内雷声。

àn zǐ lù gǎn léi jīng ér shēng shàng gāng hǎo yǒng

这句话大意是:按子路感雷精而生,尚刚好勇。

sǐ wèi rén hǎi zhī

这句话大意是:死,卫人醢之。

kǒng zǐ fù hǎi měi wén léi xīn cè dá ěr

这句话大意是:孔子复醢,每闻雷,心恻怛耳。

huán tán xīn lùn yuē bǐ rén de shān yīn dǎn jiàng ér měi yú rén gòng shí shǎo tuò qí zhōng yīn qì zhī jù bù dé shí

这句话大意是:桓谭《新论》曰:鄙人得鯅(音亶)酱而美,与人共食,少唾其中,因弃之,俱不得食。

lùn héng yuē zuò dòu jiàng è wén léi cǐ yù shǐ rén jí zuò bù yù jī jiǔ

这句话大意是:《论衡》曰:作豆酱恶闻雷,此欲使人急作,不欲积久。

shì shuō yuē lù jī rù luò yù wèi sān dōu fù

这句话大意是:《世说》曰:陆机入洛,欲为《三都赋》。

wén zuǒ sī zuò zhī fǔ zhǎng ér xiào yǔ dì yún shū yún cǐ jiān yǒu cāng fǔ yù zuò sān dōu fù xū qí chéng dāng yǐ fù jiàng wèng ěr

这句话大意是:闻左思作之,抚掌而笑,与弟云书云:"此间有伧父欲作《三都赋》,须其成,当以覆酱瓮耳!

sòng shū yuē xiào wǔ cháng wèi wáng xuán mó zuò sì shí shī yún páo jiàng diào qiū cài bái cuō jiě dōng hán

这句话大意是:《宋书》曰:孝武尝为王玄谟作四时诗云:匏酱调秋菜,白醝解冬寒。

yòu yuē xiào xù wài xiōng wáng yàn guì xiǎn lǚ zhì qí mén

这句话大意是:又曰:孝绪外兄王晏贵显,屡至其门。

xiào xù dù zhī bì zhì diān fù

这句话大意是:孝绪度之,必至颠覆。

wén qí jiā guǎn chuān lí táo nì bù yǔ xiāng jiàn

这句话大意是:闻其笳管,穿篱逃匿,不与相见。

céng shí jiàng měi wèn zhī yún shì wáng jiā suǒ de biàn tǔ cān fù jiàng

这句话大意是:曾食酱美,问之,云是王家所得,便吐餐覆酱。

jí yàn zhū qīn qī xián wèi zhī jù xiào xù yuē qīn ér bù dǎng shuí zuò zhī

这句话大意是:及晏诛,亲戚咸为之惧,孝绪曰:"亲而不党,谁坐之?

hòu jìng huò miǎn

这句话大意是:"后竟获免。

liáng liú xiào yí xiè zhì ān wáng jī xiā jiàng qǐ yuē lóng jiàng chuán gān tuì chéng kě lòu

这句话大意是:梁刘孝仪《谢智安王赍虾酱启》曰:龙酱传甘,退诚可陋。

chí hǎi chēng guì zhuī jué shī yán

这句话大意是:蚳醢称贵,追觉失言。

shàng shèng wén léi wèi zhī néng fù

这句话大意是:上圣闻雷,未之能覆。

jiā bīn liú chuò xiū yǐ wú cí

这句话大意是:嘉宾流啜,羞以无辞。

✦ You read 饮食部·卷二十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.