隋书 · 魏征 · Chapter 3 of 85

帝纪·卷三

PinyinModern Translation
Size

yáng dì shàng

这句话大意是:炀帝上。

yáng huáng dì huì guǎng yī míng yīng xiǎo zì ā chuāng gāo zǔ dì èr zi yě

这句话大意是:炀皇帝,讳广,一名英,小字阿𪭢,高祖第二子也。

mǔ yuē wén xiàn dú gū huáng hòu

这句话大意是:母曰文献独孤皇后。

shàng měi zī yí shǎo mǐn huì gāo zǔ jí hòu yú zhū zi zhōng tè suǒ zhōng ài

这句话大意是:上美 姿仪,少敏慧,高祖及后于诸子中特所钟爱。

zài zhōu yǐ gāo zǔ xūn fēng yàn mén jùn gōng

这句话大意是:在周,以高祖勋,封雁门郡公。

kāi huáng yuán nián lì wèi jìn wáng bài zhù guó bīng zhōu zǒng guǎn shí nián shí sān

这句话大意是:开皇 元年,立为晋王,拜柱国、并州总管,时年十三。

xún shòu wǔ wèi dà jiàng jūn jìn wèi shàng zhù guó hé běi dào héng tái shàng shū lìng dà jiàng jūn rú gù

这句话大意是:寻授武卫大将军,进位上柱国、 河北道行台尚书令,大将军如故。

gāo zǔ lìng xiàng chéng gōng sháo ān dào gōng li chè fǔ dǎo zhī

这句话大意是:高祖令项城公韶、安道公李彻辅导之。

shàng hǎo xué shàn zhǔ wén chén shēn yán zhòng cháo yě zhǔ wàng

这句话大意是:上好学, 善属文,沉深严重,朝野属望。

gāo zǔ mì lìng shàn xiāng zhě lái hé biàn shì zhū zǐ hé yuē jìn wáng méi shàng shuāng gǔ lóng qǐ guì bù kě yán

这句话大意是:高祖密令善相者来和遍视诸子,和曰:“晋王眉上 双骨隆起,贵不可言。

jì ér gāo zǔ xìng shàng suǒ jū dì jiàn yuè qì xián duō duàn jué yòu yǒu chén āi ruò bù yòng zhě yǐ wéi bù hǎo shēng jì shàn zhī

这句话大意是:”既而高祖幸上所居第,见乐器弦多断绝,又有尘埃,若不 用者,以为不好声妓,善之。

shàng yóu zì jiǎo shì dāng shí chēng wéi rén xiào

这句话大意是:上尤自矫饰,当时称为仁孝。

cháng guān liè yù yǔ zuǒ yòu jìn yóu yī shàng yuē shì zú jiē zhān shī wǒ dú yī cǐ hu

这句话大意是:尝观猎遇雨,左右进油 衣,上曰:“士卒皆沾湿,我独衣此乎!

nǎi lìng chí qù

这句话大意是:”乃令持去。

liù nián zhuǎn huái nán dào héng tái shàng shū lìng

这句话大意是:六年,转淮南道行台尚书令。

qí nián zhēng bài yōng zhōu mù nèi shǐ lìng

这句话大意是:其年,征拜雍州牧、内史令。

bā nián dōng dà jǔ fá chén yǐ shàng wéi xíng jūn yuán shuài

这句话大意是:八年冬,大举伐陈,以上为行军元帅。

jí chén píng zhí chén xiāng zhōu cì shǐ shī wén qìng sàn qí cháng shì chén kè qīng shì lìng yáng huì lǎng xíng fǎ jiān xú xī shàng shū dōu lìng shǐ jì huì yǐ qí xié nìng yǒu hài yú mín zhǎn zhī yòu què xià yǐ xiè sān wú

这句话大意是:及陈平,执陈 湘州刺史施文庆、散骑常侍沈客卿、市令阳慧朗、刑法监徐析、尚书都令史暨慧, 以其邪佞,有害于民,斩之右阙下,以谢三吴。

yú shì fēng fǔ kù zī cái wú suǒ qǔ tiān xià chēng xián

这句话大意是:于是封府库,资财无所取,天下称 贤。

jìn wèi tài wèi cì lù chē chéng mǎ gǔn miǎn zhī fú xuán guī bái bì gè yī

这句话大意是:进位太尉,赐辂车、乘马,衮冕之服,玄珪、白璧各一。

fù bài bīng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:复拜并州总管。

é ér jiāng nán gāo zhì huì děng xiāng jù zuò luàn xǐ shàng wèi yáng zhōu zǒng guǎn zhèn jiāng dōu měi suì yī zhāo

这句话大意是:俄而 江南高智慧等相聚作乱,徙上为扬州总管,镇江都,每岁一朝。

gāo zǔ zhī cí tài shān yě lǐng wǔ hou dà jiàng jūn

这句话大意是:高祖之祠太山也, 领武候大将军。

míng nián guī fān

这句话大意是:明年归籓。

hòu shù zài tū jué kòu biān fù wéi xíng jūn yuán shuài chū líng wǔ wú lǔ ér hái

这句话大意是:后数载,突厥寇边,复为行军元帅,出灵武,无虏而还。

jí tài zǐ yǒng fèi lì shàng wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:及太子勇废,立上为皇太子。

shì yuè dāng shòu cè

这句话大意是:是月,当受册。

gāo zǔ yuē wú yǐ dà xīng gōng chéng dì yè

现代白话:高祖曰:“我以大兴公成帝业。

lìng shàng chū shè dà xīng xiàn

这句话大意是:”令 上出舍大兴县。

qí yè liè fēng dà xuě dì zhèn shān bēng mín shè duō huài yā sǐ zhě bǎi yú kǒu

这句话大意是:其夜,烈风大雪,地震山崩,民舍多坏,压死者百余口。

rén shòu chū fèng zhào xún fǔ dōng nán

这句话大意是:仁寿初, 奉诏巡抚东南。

shì hòu gāo zǔ měi bì shǔ rén shòu gōng héng lìng shàng jiān guó

这句话大意是:是后高祖每避暑仁寿宫,恒令上监国。

sì nián qī yuè gāo zǔ bēng shàng jí huáng dì wèi yú rén shòu gōng

这句话大意是:四年七月,高祖崩,上即皇帝位于仁寿宫。

bā yuè fèng zǐ gōng hái jīng shī

这句话大意是:八月,奉梓宫还京师。

bīng zhōu zǒng guǎn hàn wáng liàng jǔ bīng fǎn zhào shàng shū zuǒ pú yè yáng sù tǎo píng zhī

这句话大意是:并州总管汉 王谅举兵反,诏尚书左仆射杨素讨平之。

jiǔ yuè yǐ sì yǐ bèi shēn jiāng jūn cuī péng wèi zuǒ lǐng jūn dà jiàng jūn

这句话大意是:九月乙巳,以备身将军崔彭为左领军大将 军。

shí yī yuè yǐ wèi xìng luò yáng

这句话大意是:十一月乙未,幸洛阳。

bǐng shēn fā dīng nán shù shí wàn jué qiàn zì lóng mén dōng jiē cháng píng jí jùn dǐ lín qīng guān dù hé zhì jùn yí xiāng chéng dá yú shàng luò yǐ zhì guān fáng

这句话大意是:丙申,发丁男数十万掘堑,自龙门东接长平、汲郡,抵 临清关,度河,至浚仪、襄城,达于上洛,以置关防。

guǐ chǒu zhào yuē

这句话大意是:癸丑,诏曰:。

qián dào biàn huà yīn yáng suǒ yǐ xiāo xī yán chuàng bù tóng shēng líng suǒ yǐ shùn xù

这句话大意是:乾道变化,阴阳所以消息,沿创不同,生灵所以顺叙。

ruò shǐ tiān yì bù biàn shī huà hé yǐ chéng sì shí rén shì bù yì wéi zhèng hé yǐ lí wàn xìng

现代白话:若使天意不变,施化何 以成四时,人事不易,为政凭什么厘万姓!

yì bù yún hū tōng qí biàn shǐ mín bù juàn

这句话大意是:《易》不云乎:“通其变,使民不倦”;。

biàn zé tōng tōng zé jiǔ

这句话大意是:“变则通,通则久。

yǒu dé zé kě jiǔ yǒu gōng zé kě dà

这句话大意是:”“有德则可久,有功则可大。

zhèn yòu wén zhī ān ān ér néng qiān mín yòng pī biàn

这句话大意是:”朕又闻之,安安而能迁,民 用丕变。

shì gù jī yì liǎng zhōu rú wǔ wáng zhī yì yīn rén wǔ xǐ chéng tāng hòu zhī yè

这句话大意是:是故姬邑两周,如武王之意,殷人五徙,成汤后之业。

ruò bù yīn rén shùn tiān gōng yè jiàn hu biàn ài rén zhì guó zhě kě bù wèi yú

这句话大意是:若不因人顺天,功 业见乎变,爱人治国者可不谓欤!

rán luò yì zì gǔ zhī dōu wáng jī zhī nèi tiān dì zhī suǒ hé yīn yáng zhī suǒ hé

这句话大意是:然洛邑自古之都,王畿之内,天地之所合,阴阳 之所和。

kòng yǐ sān hé gù yǐ sì sài shuǐ lù tōng gòng fù děng

这句话大意是:控以三河,固以四塞,水陆通,贡赋等。

gù hàn zǔ yuē wú xíng tiān xià duō yǐ wéi jiàn luò yáng

现代白话:故汉祖曰:“我行天下多了,唯 见洛阳。

zì gǔ huáng wáng hé cháng bù liú yì suǒ bù dōu zhě gài yǒu yóu yān

现代白话:”自古皇王,何尝不留意,所不都者盖有由呢。

huò yǐ jiǔ zhōu wèi yī huò yǐ kùn qí fǔ kù zuò luò zhī zhì suǒ yǐ wèi xiá yě

这句话大意是:或以九州未一,或以困其 府库,作洛之制所以未暇也。

wǒ yǒu duò zhī shǐ biàn yù chuàng cí huái luò rì fù yī rì yuè jì yú jīn

这句话大意是:我有隋之始,便欲创兹怀、洛,日复一日,越暨于今。

niàn zī zài zī xīng yán gǎn gěng

这句话大意是:念兹在兹,兴言感哽!

zhèn sù yīng bǎo lì zuǎn lín wàn bāng zūn ér bù shī xīn fèng xiān zhì

这句话大意是:朕肃膺宝历,纂临万邦,遵而不失,心奉先志。

jīn zhě hàn wáng liàng bèi nì dú bèi shān dōng suì shǐ zhōu xiàn huò lún fēi suǒ

这句话大意是:今者汉王谅 悖逆,毒被山东,遂使州县或沦非所。

cǐ yóu guān hé xuán yuǎn bīng bù fù jí jiā yǐ bīng zhōu yí hù fù zài hé nán

这句话大意是:此由关河悬远,兵不赴急,加以并州移户, 复在河南。

zhōu qiān yīn rén yì zài yú cǐ

这句话大意是:周迁殷人,意在于此。

kuàng fù nán fú xiá yuǎn dōng xià yīn dà yīn jī shùn dòng jīn yě qí shí

这句话大意是:况复南服遐远,东夏殷大,因机顺动,今也其时。

qún sī bǎi bì qiān xié jué yì

这句话大意是:群司百辟,佥谐厥议。

dàn chéng zhōu xū jí fú kān qì yǔ

这句话大意是:但成周墟脊,弗堪葺宇。

jīn kě yú yī luò yíng jiàn dōng jīng biàn jí shè guān fēn zhí yǐ wéi mín jí yě

这句话大意是:今可于伊、洛营建东京,便即设 官分职,以为民极也。

fu gōng shì zhī zhì běn yǐ biàn shēng shàng dòng xià yǔ zú bì fēng lù gāo tái guǎng shà qǐ yuē shì xíng

这句话大意是:夫宫室之制本以便生,上栋下宇,足避风露,高台广厦,岂 曰适形。

gù chuán yún jiǎn dé zhī gòng chǐ è zhī dà

这句话大意是:故《传》云:“俭德之共,侈恶之大。

xuān ní yǒu yún yǔ qí bù xùn yě níng jiǎn

这句话大意是:”宣尼有云:“与其不逊也,宁俭。

qǐ wèi yáo tái qióng shì fāng wèi gōng diàn zhě hu tǔ jiē cǎi chuán ér fēi dì wáng zhě hu

这句话大意是:” 岂谓瑶台琼室方为宫殿者乎,土阶采椽而非帝王者吗?

shì zhī fēi tiān xià yǐ fèng yī rén nǎi yī rén yǐ zhǔ tiān xià yě

这句话大意是:是知非天下以奉一人,乃一 人以主天下也。

mín wéi guó běn běn gù bāng níng bǎi xìng zú shú yǔ bù zú

这句话大意是:民惟国本,本固邦宁,百姓足,孰与不足!

jīn suǒ yíng gòu wu cóng jié jiǎn wú lìng diāo qiáng jùn yǔ fù qǐ yú dāng jīn yù shǐ bēi gōng fěi shí jiāng yí yú hòu shì

这句话大意是:今所营构,务从节俭, 无令雕墙峻宇复起于当今,欲使卑宫菲食将贻于后世。

yǒu sī míng wèi tiáo gé chēng zhèn yì yān

现代白话:有司明为条格,称朕意呢。

shí èr yuè yǐ chǒu yǐ yòu wǔ wèi jiāng jūn lái hù r wèi yòu xiāo wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:十二月乙丑,以右武卫将军来护儿为右骁卫大将军。

wù chén yǐ zhù guó li jǐng wèi yòu wǔ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:戊辰,以柱国李景为右武 卫大将军。

yǐ yòu wèi lǜ zhōu luó wèi yòu wǔ hou dà jiàng jūn

这句话大意是:以右卫率周罗为右武候大将军。

dà yè yuán nián chūn zhèng yuè rén chén shuò dà shè gǎi yuán

这句话大意是:大业元年春正月壬辰朔,大赦,改元。

lì fēi xiāo shì wèi huáng hòu

这句话大意是:立妃萧氏为皇后。

gǎi yù zhōu wèi zhēn zhōu luò zhōu wèi yù zhōu

这句话大意是:改豫州为溱州,洛州 为豫州。

fèi zhū zhōu zǒng guǎn fǔ

这句话大意是:废诸州总管府。

bǐng shēn lì jìn wáng zhāo wèi huáng tài zǐ

这句话大意是:丙申,立晋王昭为皇太子。

dīng yǒu yǐ shàng zhù guó yǔ wén shù wèi zuǒ wèi dà jiàng jūn shàng zhù guó guō yǎn wèi zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn yán shòu gōng yú zhòng wén wèi yòu wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:丁酉,以上柱国宇文述为左卫 大将军,上柱国郭衍为左武卫大将军,延寿公于仲文为右卫大将军。

jǐ hài yǐ yù zhāng wáng jiǎn wèi yù zhōu mù

这句话大意是:己亥,以豫章 王暕为豫州牧。

wù shēn fā bā shǐ xún shěng fēng sú

这句话大意是:戊申,发八使巡省风俗。

xià zhào yuē

这句话大意是:下诏曰:。

xī zhě zhé wáng zhī zhì tiān xià yě qí zài ài mín hu

这句话大意是:昔者哲王之治天下也,其在爱民吗。

jì fù ér jiào jiā jǐ rén zú gù néng fēng chún sú hòu yuǎn zhì ěr ān

这句话大意是:既富而教,家给人足,故能风淳俗厚,远 至迩安。

zhì dìng gōng chéng lǜ yóu sī dào

这句话大意是:治定功成,率由斯道。

zhèn sì yīng bǎo lì fǔ yù lí xiàn sù yè zhàn jīng ruò lín chuān gǔ

这句话大意是:朕嗣膺宝历,抚育黎献,夙夜战兢,若临川谷。

suī zé yù zūn xiān xù fú gǎn shī zhuì yǒng yán zhèng shù duō yǒu quē rán

这句话大意是:虽 则聿遵先绪,弗敢失坠,永言政术,多有缺然。

kuàng yǐ sì hǎi zhī yuǎn zhào mín zhī zhòng wèi huò qīn lín wèn qí jí kǔ

这句话大意是:况以四海之远,兆民之众,未获亲 临,问其疾苦。

měi lǜ yōu zè mò jǔ yuān qū bù shēn yī wù shī suǒ nǎi shāng hé qi wàn fāng yǒu zuì zé zài zhèn gōng suǒ yǐ wù mèi zēng tàn ér xī tì zài huái zhě yě

这句话大意是:每虑幽仄莫举,冤屈不申,一物失所,乃伤和气,万方有罪,责在 朕躬,所以寤寐增叹,而夕惕载怀者也。

jīn jì bù zhèng wéi shǐ yi cún kuān dà

这句话大意是:今既布政惟始,宜存宽大。

kě fēn qiǎn shǐ rén xún shěng fāng sú xuān yáng fēng huà jiàn bá yān zhì shēn dá yōu wǎng

这句话大意是:可分遣使人, 巡省方俗,宣扬风化,荐拔淹滞,申达幽枉。

xiào tì lì tián gěi yǐ yōu fù

这句话大意是:孝悌力田,给以优复。

guān guǎ gū dú bù néng zì cún zhě liàng jiā zhèn jì

这句话大意是:鳏寡孤独不能 自存者,量加赈济。

yì fū jié fù jīng biǎo mén lǘ

这句话大意是:义夫节妇,旌表门闾。

gāo nián zhī lǎo jiā qí bǎn shòu bìng yī bié tiáo cì yǐ sù bó

这句话大意是:高年之老,加其版授,并依别条,赐以 粟帛。

dǔ jí zhī tú gěi shì dīng zhě suī yǒu shì yǎng zhī míng céng wú zhōu shàn zhī shí míng jiā jiǎn jiào shǐ de cún yǎng

这句话大意是:笃疾之徒,给侍丁者,虽有侍养之名,曾无赒赡之实,明加检校,使得存养。

ruò yǒu míng xíng xiǎn zhù cāo lǚ xiū jié jí xué yè cái néng yī yì kě qǔ xián yi fǎng cǎi jiāng shēn rù cháo

这句话大意是:若有名行显著,操履修洁,及学业才能,一艺可取,咸宜访采,将身入朝。

suǒ zài zhōu xiàn yǐ lǐ fā qiǎn

这句话大意是:所在州 县,以礼发遣。

qí yǒu chǔn zhèng hài rén bù biàn yú shí zhě shǐ hái zhī rì jù lù zòu wén

这句话大意是:其有蠢政害人,不便于时者,使还之日,具录奏闻。

jǐ yǒu yǐ wú zhōu zǒng guǎn yǔ wén bì wèi xíng bù shàng shū

这句话大意是:己酉,以吴州总管宇文弼为刑部尚书。

èr yuè jǐ mǎo yǐ shàng shū zuǒ pú yè yáng sù wèi shàng shū lìng

这句话大意是:二月己卯,以尚书左仆射杨素为尚书令。

sān yuè dīng wèi zhào shàng shū lìng yáng sù nà yán yáng dá jiāng zuò dà jiàng yǔ wén kǎi yíng jiàn dōng jīng xǐ yù zhōu guō xià jū rén yǐ shí zhī

这句话大意是:三月丁未,诏尚书令杨素、纳言杨达、将作大匠宇文恺营建东京,徙豫州郭下居人 以实之。

wù shēn zhào yuē tīng cǎi yú sòng móu jí shù mín gù néng shěn zhèng xíng zhī dé shī

这句话大意是:戊申,诏曰:“听采舆颂,谋及庶民,故能审政刑之得失。

shì zhī mèi dàn sī zhì yù shǐ yōu wǎng bì dá yí lún yǒu zhāng

这句话大意是:是知昧旦思治, 欲使幽枉必达,彝伦有章。

ér mù zǎi rèn chēng cháo wěi gǒu wèi jiǎo xìng yǐ qiú kǎo kè xū lì diàn zuì bù cún zhì shí gāng jì yú shì fú lǐ yuān qū suǒ yǐ mò shēn

这句话大意是:而牧宰任称朝委,苟为徼幸,以求考课,虚立殿最,不 存治实,纲纪于是弗理,冤屈所以莫申。

guān hé zhòng zǔ wú yóu zì dá

这句话大意是:关河重阻,无由自达。

zhèn gù jiàn lì dōng jīng gōng qīn cún wèn

这句话大意是:朕故建立东京,躬 亲存问。

jīn jiāng xún lì huái hǎi guān shěng fēng sú juàn qiú dǎng yán tú fán cí hàn ér xiāng xiào zhī nèi quē ěr wú wén

现代白话:今将巡历淮海,观省风俗,眷求谠言,徒繁词翰,而乡校之内,阙你无闻。

kuāng rán xī tì yòng wàng xīng qǐn

这句话大意是:恇然夕惕,用忘兴寝。

qí mín xià yǒu zhī zhōu xiàn guān rén zhèng zhì kē kè qīn hài bǎi xìng bèi gōng xùn sī bù biàn yú mín zhě yi tīng yì cháo táng fēng zòu shù hū sì cōng yǐ dá tiān xià wú yuān

这句话大意是:其民下有知州县官人政治苛刻,侵害百姓,背公徇私,不便 于民者,宜听诣朝堂封奏,庶乎四聪以达,天下无冤。

yòu yú zào jiàn yíng xiǎn rén gōng cǎi hǎi nèi qí qín yì shòu cǎo mù zhī lèi yǐ shí yuán yuàn

这句话大意是:”又于皂涧营显仁宫,采海 内奇禽异兽草木之类,以实园苑。

xǐ tiān xià fù shāng dà jiǎ shù wàn jiā yú dōng jīng

这句话大意是:徙天下富商大贾数万家于东京。

xīn hài fā hé nán zhū jùn nán nǚ bǎi yú wàn kāi tōng jì qú zì xī yuàn yǐn gǔ luò shuǐ dá yú hé zì bǎn zhǔ yǐn hé tōng yú huái

这句话大意是:辛亥,发河南诸 郡男女百余万,开通济渠,自西苑引谷、洛水达于河,自板渚引河通于淮。

gēng shēn qiǎn huáng mén shì láng wáng hóng shàng yí tóng yú shì chéng wǎng jiāng nán cǎi mù zào lóng zhōu fèng yǎn huáng lóng chì jiàn lóu chuán děng shù wàn sōu

这句话大意是:庚申, 遣黄门侍郎王弘、上仪同于士澄往江南采木,造龙舟、凤甗、黄龙、赤舰、楼船等 数万艘。

xià sì yuè guǐ hài dà jiàng jūn liú fāng jī lín yì pò zhī

这句话大意是:夏四月癸亥,大将军刘方击林邑,破之。

wǔ yuè gēng xū mín bù shàng shū yì fēng hòu wéi chōng zú

这句话大意是:五月庚戌,民部尚书义丰侯韦冲 卒。

liù yuè jiǎ zǐ yíng huò rù tài wēi

这句话大意是:六月甲子,荧惑入太微。

qiū qī yuè dīng yǒu zhì zhàn wáng zhī jiā jǐ fù shí nián

这句话大意是:秋七月丁酉,制战亡之家给复十年。

bǐng wǔ téng wáng lún wèi wáng jí bìng duó jué xǐ biān

这句话大意是:丙午,滕王纶、 卫王集并夺爵徙边。

rùn qī yuè jiǎ zǐ yǐ shàng shū lìng yáng sù wèi tài zǐ tài shī ān dé wáng xióng wèi tài zǐ tài fù hé jiān wáng hóng wèi tài zǐ tài bǎo

这句话大意是:闰七月甲子,以尚书令杨素为太子太师,安德王雄为太子太傅, 河间王弘为太子太保。

bǐng zǐ zhào yuē

这句话大意是:丙子,诏曰:。

jūn mín jiàn guó jiào xué wèi xiān yí fēng yì sú bì zì cí shǐ

这句话大意是:君民建国,教学为先,移风易俗,必自兹始。

ér yán jué yì guāi duō lì nián dài jìn dé xiū yè qí dào jìn wēi

这句话大意是:而言绝义乖,多历年代,进德修 业,其道浸微。

hàn cǎi kēng fén zhī yú bù jué rú xiàn jìn chéng bǎn dàng zhī yùn sǎo dì jiāng jǐn

这句话大意是:汉采坑焚之余,不绝如线,晋承板荡之运,扫地将尽。

zì shí jué hòu jūn guó duō yú suī fù hóng yǔ shí jiàn shì tóng ài lǐ hán zhàng huò chén dài wèi xū qì

这句话大意是:自时厥后, 军国多虞,虽复黉宇时建,示同爱礼,函丈或陈,殆为虚器。

suì shǐ yū qīng tuō zǐ fēi yǐ xué yōu zhì jǐn cāo dāo lèi duō qiáng miàn

这句话大意是:遂使纡青拖紫,非以 学优,制锦操刀,类多墙面。

shàng líng xià tì gāng wéi mǐ lì yā quē dào xiāo shí yóu yú cǐ

这句话大意是:上陵下替,纲维靡立,雅缺道消,实由于此。

zhèn zuǎn chéng hóng xù sī hóng dà xun jiāng yù zūn shī zhòng dào yòng chǎn jué yáo jiǎng xìn xiū mù dūn jiǎng míng jiào

这句话大意是:朕纂承 洪绪,思弘大训,将欲尊师重道,用阐厥繇,讲信修睦,敦奖名教。

fāng jīn yǔ zhòu píng yī wén guǐ yōu tóng shí bù zhī nèi bì yǒu fāng cǎo sì hǎi zhī zhōng qǐ wú qí xiù

这句话大意是:方今宇宙平一, 文轨攸同,十步之内,必有芳草,四海之中,岂无奇秀!

zhū zài jiā jí jiàn rù xué zhě ruò yǒu dǔ zhì hào gǔ dān yuè diǎn fén xué xíng yōu mǐn kān yīng shí wù suǒ zài cǎi fǎng jù yǐ míng wén jí dāng suí qí qì néng zhuó yǐ bù cì

这句话大意是:诸在家及见入学者,若有 笃志好古,耽悦典坟,学行优敏,堪膺时务,所在采访,具以名闻,即当随其器能, 擢以不次。

ruò yán jīng jīng shù wèi yuàn jìn shì zhě kě yī qí yì yè shēn qiǎn mén yìn gāo bēi suī wèi shēng cháo bìng liàng zhǔn gěi lù

这句话大意是:若研精经术,未愿进仕者,可依其艺业深浅,门荫高卑,虽未升朝,并 量准给禄。

zhù fu xún xún shàn yòu bù rì chéng qì jì jì yíng cháo hé yuǎn zhī yǒu

这句话大意是:庶夫恂恂善诱,不日成器,济济盈朝,何远之有!

qí guó zǐ děng xué yì yi shēn míng jiù zhì jiào xí shēng tú jù wèi kè shì zhī fǎ yǐ jǐn dǐ lì zhī dào

这句话大意是:其国子等学,亦宜申 明旧制,教习生徒,具为课试之法,以尽砥砺之道。

bā yuè rén yín shàng yù lóng zhōu xìng jiāng dū

这句话大意是:八月壬寅,上御龙舟,幸江都。

yǐ zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn guō yǎn wèi qián jūn yòu wǔ wèi dà jiàng jūn li jǐng wèi hòu jūn

这句话大意是:以左武卫大将军郭衍为前军,右武卫大将军李 景为后军。

wén wǔ guān wǔ pǐn yǐ shàng gěi lóu chuán jiǔ pǐn yǐ shàng gěi huáng miè

这句话大意是:文武官五品已上给楼船,九品已上给黄蔑。

zhú lú xiāng jiē èr bǎi yú lǐ

这句话大意是:舳舻相接,二百余里。

dōng shí yuè jǐ chǒu shè jiāng huái yǐ nán

这句话大意是:冬十 月己丑,赦江淮已南。

yáng zhōu gěi fù wǔ nián jiù zǒng guǎn nèi gěi fù sān nián

这句话大意是:扬州给复五年,旧总管内给复三年。

shí yī yuè jǐ wèi yǐ dà jiàng jūn cuī zhòng fāng wèi lǐ bù shàng shū

这句话大意是:十一月己未,以大将军 崔仲方为礼部尚书。

èr nián chūn zhēng yuè xīn yǒu dōng jīng chéng cì jiān dū zhě gè yǒu chà

这句话大意是:二年春正月辛酉,东京成,赐监督者各有差。

yǐ dà lǐ qīng liáng pí wèi xíng bù shàng shū

这句话大意是:以大理卿梁毗为刑部尚书。

dīng mǎo qiǎn shí shǐ bìng shěng zhōu xiàn

这句话大意是:丁卯, 遣十使并省州县。

èr yuè bǐng xū zhào shàng shū lìng yáng sù lì bù shàng shū niú hóng dà jiàng jūn yǔ wén kǎi nèi shǐ shì láng yú shì jī lǐ bù shì láng xǔ shàn xīn zhì dìng yú fú

这句话大意是:二月丙戌,诏尚书令杨素、吏部尚书牛弘、大将军宇文恺、内史 侍郎虞世基、礼部侍郎许善心制定舆服。

shǐ bèi niǎn lù jí wǔ shí fù chē

这句话大意是:始备辇路及五时副车。

shàng cháng fú pí biàn shí yǒu èr qí wén guān biàn fú pèi yù wǔ pǐn yǐ shàng gěi dú chē tōng xiǎn sān gōng qīn wáng jiā yóu luò wǔ guān píng jīn zé kù dié sān pǐn yǐ shàng gěi bó shuò

这句话大意是:上常服,皮弁十有 二琪,文官弁服,佩玉,五品已上给犊车、通幰,三公亲王加油络,武官平巾帻, 裤褶,三品已上给瓟槊。

xià zhì xū lì fú sè jiē yǒu chà

这句话大意是:下至胥吏,服色皆有差。

fēi shù rén bù dé róng fú

这句话大意是:非庶人不得戎服。

wù xū zhì dōu wèi guān

这句话大意是:戊戌,置都尉 官。

sān yuè gēng wǔ chē jià fā jiāng dū

这句话大意是:三月庚午,车驾发江都。

xiān shì tài fǔ shǎo qīng hé chóu tài fǔ chéng yún dìng xīng shèng xiū yí zhàng yú shì kè zhōu xiàn sòng yǔ máo

这句话大意是:先是,太府少卿何稠、太府丞云定兴盛修仪仗,于是 课州县送羽毛。

bǎi xìng qiú bǔ zhī wǎng luó bèi shuǐ lù qín shòu yǒu kān chǎng ěr zhī yòng zhě dài wú yí lèi

这句话大意是:百姓求捕之,网罗被水陆,禽兽有堪氅毦之用者,殆无遗类。

zhì shì ér chéng

这句话大意是:至是 而成。

xià sì yuè gēng xū shàng zì yī quē chén fǎ jià bèi qiān chéng wàn qí rù yú dōng jīng

这句话大意是:夏四月庚戌,上自伊阙陈法驾,备千乘万骑,入于东京。

xīn hài shàng yù duān mén dà shè miǎn tiān xià jīn nián zū shuì

这句话大意是:辛亥,上御端门, 大赦,免天下今年租税。

guǐ chǒu yǐ jì zhōu cì shǐ yáng wén sī wèi mín bù shàng shū

这句话大意是:癸丑,以冀州刺史杨文思为民部尚书。

wǔ yuè jiǎ yín jīn zǐ guāng lù dài fū bīng bù shàng shū li tōng zuò shì miǎn

这句话大意是:五月甲寅,金紫光 禄大夫、兵部尚书李通坐事免。

yǐ mǎo zhào yuē jīng biǎo xiān zhé shì cún xiǎng sì suǒ yǐ yōu lǐ xián néng xiǎn zhāng yí ài

这句话大意是:乙卯,诏曰:“旌表先哲,式存飨祀,所以优礼贤 能,显彰遗爱。

zhèn yǒng jiàn qián xiū shàng xiǎng míng dé hé cháng bù xīng tàn jiǔ yuán shǔ huái qiān zǎi

这句话大意是:朕永鉴前修,尚想名德,何尝不兴叹九原,属怀千载。

qí zì gǔ yǐ lái xián rén jūn zǐ yǒu néng shù shēng lì dé zuǒ shì kuāng shí bó lì shū gōng yǒu yì yú rén zhě bìng yi yíng lì cí yǔ yǐ shí zhì jì

现代白话:其自古已来 贤人有德行的人,有能树声立德、佐世匡时、博利殊功、有益于人者,并宜营立祠宇,以 时致祭。

fén lǒng zhī chù bù dé qīn jiàn

这句话大意是:坟垄之处,不得侵践。

yǒu sī liàng wèi tiáo shì chēng zhèn yì yān

现代白话:有司量为条式,称朕意呢。

liù yuè rén zǐ yǐ shàng shū lìng tài zǐ tài shī yáng sù wèi sī tú

这句话大意是:”六月壬子,以尚书令、 太子太师杨素为司徒。

jìn fēng yù zhāng wáng jiǎn wèi qí wáng

这句话大意是:进封豫章王暕为齐王。

qiū qī yuè guǐ chǒu yǐ wèi wèi qīng wèi xuán wèi gōng bù shàng shū

这句话大意是:秋七月癸丑,以卫尉卿卫玄为工部尚 书。

gēng shēn zhì bǎi guān bù dé jì kǎo zēng jí bì yǒu dé xíng gōng néng zhuó rán xiǎn zhù zhě zhuó zhī

这句话大意是:庚申,制百官不得计考增级,必有德行功能灼然显著者擢之。

rén xū zhuó fān dǐ jiù chén xiān yú luō děng èr shí qī rén guān jué yǒu chà

这句话大意是:壬戌,擢籓邸旧 臣鲜于罗等二十七人官爵有差。

jiǎ xū huáng tài zǐ zhāo hōng

这句话大意是:甲戌,皇太子昭薨。

yǐ hài shàng zhù guó sī tú chǔ guó gōng yáng sù hōng

这句话大意是:乙亥,上柱国、司徒、楚国公 杨素薨。

bā yuè xīn mǎo fēng huáng sūn tán wèi yàn wáng tōng wèi yuè wáng yòu wèi dài wáng

这句话大意是:八月辛卯,封皇孙倓为燕王,侗为越王,侑为代王。

jiǔ yuè yǐ chǒu lì qín xiào wáng jùn zi hào wèi qín wáng

这句话大意是:九月乙丑,立秦孝王 俊子浩为秦王。

dōng shí yuè wù zǐ yǐ líng zhōu cì shǐ duàn wén zhèn wèi bīng bù shàng shū

这句话大意是:冬十月戊子,以灵州刺史段文振为兵部尚书。

shí èr yuè gēng yín zhào yuē qián dài dì wáng yīn shí chuàng yè jūn mín jiàn guó lǐ zūn nán miàn

这句话大意是:十二月庚寅,诏曰: “前代帝王,因时创业,君民建国,礼尊南面。

ér lì yùn tuī yí nián shì yǒng jiǔ qiū lǒng cán huǐ qiáo mù xiāng qū yíng zhào yīn wú fēng shù mò biàn

这句话大意是:而历运推移,年世永久,丘垄残毁, 樵牧相趋,茔兆堙芜,封树莫辨。

xīng yán lún miè yǒu chuàng yú huái

这句话大意是:兴言沦灭,有怆于怀。

zì gǔ yǐ lái dì wáng líng mù kě gěi suí jìn shí hù juān qí zá yì yǐ gōng shǒu shì

这句话大意是:自古已来帝王陵墓,可给 随近十户,蠲其杂役,以供守视。

sān nián chūn zhēng yuè guǐ hài chì bīng zhōu nì dǎng yǐ liú pèi ér táo wáng zhě suǒ huò zhī chù jí yi zhǎn jué

这句话大意是:三年春正月癸亥,敕并州逆党已流配而逃亡者,所获之处,即宜斩决。

bǐng zǐ cháng xīng jìng tiān chū yú dōng bì èr xún ér zhǐ

这句话大意是:丙子, 长星竟天,出于东壁,二旬而止。

shì yuè wǔ yáng jùn shàng yán hé shuǐ qīng

这句话大意是:是月,武阳郡上言,河水清。

èr yuè jǐ chǒu huì xīng jiàn yú kuí sǎo wén chāng lì dà líng wǔ chē běi hé rù tài wēi sǎo dì zuò qián hòu bǎi yú rì ér zhǐ

这句话大意是:二月己丑,彗星见 于奎,扫文昌,历大陵、五车、北河,入太微,扫帝坐,前后百余日而止。

sān yuè xīn hài chē jià hái jīng shī

这句话大意是:三月辛 亥,车驾还京师。

rén zǐ yǐ dà jiàng jūn yáo biàn wèi zuǒ tún wèi jiāng jūn

这句话大意是:壬子,以大将军姚辩为左屯卫将军。

guǐ chǒu qiǎn yǔ qí wèi zhū kuān shǐ yú liú qiú guó

这句话大意是:癸丑,遣羽骑尉朱宽使于流 求国。

yǐ mǎo hé jiān wáng hóng hōng

这句话大意是:乙卯,河间王弘薨。

xià sì yuè gēng chén zhào yuē gǔ zhě dì wáng guān fēng wèn sú jiē suǒ yǐ yōu qín zhào shù ān jí xiá huāng

这句话大意是:夏四月庚辰,诏曰:“古者帝王观风问俗,皆所以忧勤 兆庶,安集遐荒。

zì fán yí nèi fù wèi huáng qīn fǔ shān dōng jīng luàn xū jiā cún xù

这句话大意是:自蕃夷内附,未遑亲抚,山东经乱,须加存恤。

jīn yù ān jí hé běi xún shěng zhào wèi

这句话大意是:今欲安辑河北, 巡省赵、魏。

suǒ sī yī shì

这句话大意是:所司依式。

jiǎ shēn bān lǜ lìng dà shè tiān xià guān nèi gěi fù sān nián

这句话大意是:”甲申,颁律令,大赦天下,关内给复三年。

rén chén gǎi zhōu wèi jùn

这句话大意是:壬辰,改州 为郡。

gǎi dù liàng quán héng bìng yī gǔ shì

这句话大意是:改度量权衡,并依古式。

gǎi shàng zhù guó yǐ xià guān wèi dài fū

这句话大意是:改上柱国已下官为大夫。

jiǎ wǔ zhào yuē

这句话大意是:甲午,诏曰:。

tiān xià zhī zhòng fēi dú zhì suǒ ān dì wáng zhī gōng qǐ yī shì zhī lüè

这句话大意是:天下之重,非独治所安,帝王之功,岂一士之略。

zì gǔ míng jūn zhé hòu lì zhèng jīng bāng hé cháng bù xuǎn xián yǔ néng shōu cǎi yōu zhì

这句话大意是:自古明君哲后,立政经邦, 何尝不选贤与能,收采幽滞。

zhōu chèn duō shì hàn hào dé rén cháng xiǎng qián fēng zài huái qīn zhù

这句话大意是:周称多士,汉号得人,常想前风,载怀钦伫。

zhèn fù yǐ sù xīng miǎn liú dài dàn yǐn lǐng yán gǔ zhì yǐ zhōu xíng jì yǔ qún cái gòng kāng shù jì

这句话大意是:朕负扆 夙兴,冕旒待旦,引领岩谷,置以周行,冀与群才共康庶绩。

ér huì máo jì mò tóu gān hǎn zhì qǐ měi pú tāo cǎi wèi zhí liáng gōng jiāng jiè shí zài huái què hū nán bá

这句话大意是:而汇茅寂寞,投竿罕 至,岂美璞韬采,未值良工,将介石在怀,确乎难拔?

yǒng jiàn qián zhé wǔ rán xīng tàn

这句话大意是:永鉴前哲,怃然兴叹!

fán jué zài wèi pì zhū gǔ gōng ruò jì jù chuān yì tóng zhōu jí

这句话大意是:凡厥 在位,譬诸股肱,若济巨川,义同舟楫。

qǐ de bǎo cí chǒng lù huì ěr suǒ zhī yōu yóu zú suì shén fēi wèi yě

现代白话:岂得保兹宠禄,晦你所知,优游卒岁,甚 非谓也。

qí dài fū zhī jǔ shàn liáng shǐ yǐ wéi zhì gōng zāng wén zhòng zhī bì xián ní fù jī qí qiè wèi

这句话大意是:祁大夫之举善,良史以为至公,臧文仲之蔽贤,尼父讥其窃位。

qiú zhū wǎng gǔ fēi wú bāo biǎn yi sī jìn shàn yòng kuāng guǎ bó

这句话大意是:求诸往古, 非无褒贬,宜思进善,用匡寡薄。

fu xiào tì yǒu wén rén lún zhī běn dé xíng dūn hòu lì shēn zhī jī

这句话大意是:夫孝悌有闻,人伦之本,德行敦厚,立身之基。

huò jié yì kě chēng huò cāo lǚ qīng jié suǒ yǐ jī tān lì sú yǒu yì fēng huà

这句话大意是:或节义可称,或操履清洁,所以激贪厉俗,有益风化。

qiáng yì zhèng zhí zhí xiàn bù náo xué yè yōu mǐn wén cái měi xiù bìng wèi láng miào zhī yòng shí nǎi hú liǎn zhī zī

这句话大意是:强毅正直,执宪不挠,学业 优敏,文才美秀,并为廊庙之用,实乃瑚琏之资。

cái kān jiàng lüè zé bá zhī yǐ yù wǔ lǚ lì xiāo zhuàng zé rèn zhī yǐ zhǎo yá

这句话大意是:才堪将略,则拔之以御侮,膂力 骁壮,则任之以爪牙。

yuán jí yī yì kě qǔ yì yi cǎi lù zhòng shàn bì jǔ yǔ shí wú qì

这句话大意是:爰及一艺可取,亦宜采录,众善毕举,与时无弃。

yǐ cǐ qiú zhì shù jī fēi yuǎn

这句话大意是:以此求治, 庶几非远。

wén wǔ yǒu zhí shì zhě wǔ pǐn yǐ shàng yi yī lìng shí kē jǔ rén

这句话大意是:文武有职事者,五品已上,宜依令十科举人。

yǒu yī yú cǐ bù bì qiú bèi

这句话大意是:有一于此,不必求备。

zhèn dāng dài yǐ bù cì suí cái shēng zhuó

这句话大意是:朕 当待以不次,随才升擢。

qí jiàn rèn jiǔ pǐn yǐ shàng guān zhě bù zài jǔ sòng zhī xiàn

这句话大意是:其见任九品已上官者,不在举送之限。

bǐng shēn chē jià běi xún shòu

这句话大意是:丙申,车驾北巡狩。

dīng yǒu yǐ xíng bù shàng shū yǔ wén bì wèi lǐ bù shàng shū

这句话大意是:丁酉,以刑部尚书宇文弼为礼部尚书。

wù xū chì bǎi sī bù dé jiàn bào hé jià qí yǒu xū kāi wèi lù zhě yǒu sī jì de suǒ shōu jí yǐ jìn cāng chou cì wu cóng yōu hòu

这句话大意是:戊戌,敕百司不得 践暴禾稼,其有须开为路者,有司计地所收,即以近仓酬赐,务从优厚。

jǐ hài cì chì àn zé

这句话大意是:己亥,次 赤岸泽。

yǐ tài láo jì gù tài shī li mù mù

这句话大意是:以太牢祭故太师李穆墓。

wǔ yuè dīng sì tū jué qǐ mín kè hán qiǎn zi zhí tè qín lái cháo

这句话大意是:五月丁巳,突厥启民可汗遣子拓特勤来朝。

wù wǔ fā hé běi shí yú jùn dīng nán záo tài háng shān dá yú bīng zhōu yǐ tōng chí dào

这句话大意是:戊午, 发河北十余郡丁男凿太行山,达于并州,以通驰道。

bǐng yín qǐ mín kè hán qiǎn qí xiōng zi pí lí qié tè qín lái cháo

这句话大意是:丙寅,启民可汗遣其兄子毗黎 伽特勤来朝。

xīn wèi qǐ mín kè hán qiǎn shǐ qǐng zì rù sāi fèng yíng yú jià

这句话大意是:辛未,启民可汗遣使请自入塞,奉迎舆驾。

shàng bù xǔ

这句话大意是:上不许。

guǐ yǒu yǒu xīng bèi yú wén chāng shàng jiàng xīng jiē dòng yáo

这句话大意是:癸酉,有星孛于 文昌上将,星皆动摇。

liù yuè xīn sì liè yú lián gǔ

这句话大意是:六月辛巳,猎于连谷。

dīng hài zhào yuē

这句话大意是:丁亥,诏曰:。

yù zhuī xiào xiǎng dé mò zhì yān chóng jiàn qǐn miào lǐ zhī dà zhě

现代白话:聿追孝飨,德莫至呢,崇建寝庙,礼之大者。

rán zé zhì wén yì dài sǔn yì shū shí xué miè kēng fén jīng diǎn sàn yì xiàn zhāng yān zhuì miào táng zhì dù shī shuō bù tóng

这句话大意是:然则质文异代,损益殊时,学灭 坑焚,经典散逸,宪章湮坠,庙堂制度,师说不同。

suǒ yǐ shì shù duō shǎo mò néng shì zhèng lián shì yì gōng yì wú zhǔn dìng

这句话大意是:所以世数多少,莫能是正,连 室异宫,亦无准定。

zhèn huò fèng zǔ zōng qīn chéng jǐng yè yǒng wéi yán pèi sī lóng dà diǎn

这句话大意是:朕获奉祖宗,钦承景业,永惟严配,思隆大典。

yú shì xún móu zài wèi bó fǎng rú shù

这句话大意是:于是询谋在位, 博访儒术。

xián yǐ wéi gāo zǔ wén huáng dì shòu tiān míng mìng yǎn yǒu qū xià zhěng qún fēi yú sì hǎi gé diāo bì yú bǎi wáng xù yù huǎn xíng shēng líng jiē suì qí xìng qīng yáo báo fù bǐ wū gè ān qí yè

这句话大意是:咸以为高祖文皇帝受天明命,奄有区夏,拯群飞于四海,革凋敝于百王, 恤狱缓刑,生灵皆遂其性,轻徭薄赋,比屋各安其业。

huī yí yǔ zhòu hùn yī chē shū

这句话大意是:恢夷宇宙,混壹车书。

dōng jiān xi bèi wú sī bù fú nán zhēng běi yuàn jù hé lái sū

这句话大意是:东渐 西被,无思不服,南征北怨,俱荷来苏。

jià cuì chéng fēng lì dài suǒ fú zhì biàn fā zuǒ rèn shēng jiào suǒ hǎn jí mò bù jué jiǎo guān sài dùn sǎng què tíng

这句话大意是:驾毳乘风,历代所弗至,辫发左衽,声教 所罕及,莫不厥角关塞,顿颡阙庭。

yì mǐ jué shí shū wú xū yuè tāo gē yǎn wǔ tiān xià yàn rú

这句话大意是:译靡绝时,书无虚月,韬戈偃武,天下晏如。

jiā ruì xiū zhēng biǎo lǐ zhī fú yī yú wěi yú wú de ér míng zhě yě

这句话大意是:嘉瑞休征,表里禔福,猗欤伟欤,无得而名者也。

zhèn yòu wén zhī dé hòu zhě liú guāng zhì biàn zhě lǐ rù

这句话大意是:朕又闻之,德厚者流光,治辨者 礼缛。

shì yǐ zhōu zhī wén wǔ hàn zhī gāo guāng qí diǎn zhāng tè lì shì hào sī zhòng qǐ fēi yuán qíng chēng shù jí chóng xiǎn zhī yì hu

这句话大意是:是以周之文、武,汉之高、光,其典章特立,谥号斯重,岂非缘情称述,即 崇显之义吗?

gāo zǔ wén huáng dì yi bié jiàn miào yǔ yǐ zhāng wēi wēi zhī dé réng zūn yuè jì yòng biǎo zhēng zhēng zhī huái

这句话大意是:高祖文皇帝宜别建庙宇,以彰巍巍之德,仍遵月祭,用表蒸蒸之怀。

yǒu sī yǐ shí chuàng xuǎn wu hé diǎn zhì

这句话大意是:有司以时创选,务合典制。

yòu míng wèi jì shū lǐ yì yì děng

这句话大意是:又名位既殊,礼亦异等。

tiān zǐ qī miào shì zhe qián jīng zhū hóu èr zhāo yì yǒu chà jiàng gù qí yǐ duō wèi guì

这句话大意是:天子七庙,事著前经,诸侯二 昭,义有差降,故其以多为贵。

wáng zhě zhī lǐ jīn kě yī yòng yí jué hòu kūn

这句话大意是:王者之礼,今可依用,贻厥后昆。

wù zǐ cì yú lín jùn

这句话大意是:戊子,次榆林郡。

dīng yǒu qǐ mín kè hán lái cháo

这句话大意是:丁酉,启民可汗来朝。

jǐ hài tǔ yù hún gāo chāng bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:己亥,吐谷浑、高昌并遣使贡方物。

jiǎ chén shàng yù běi lóu guān yú yú hé yǐ yàn bǎi liáo

这句话大意是:甲辰,上御北楼,观渔于河,以宴百僚。

qiū qī yuè xīn hài qǐ mín kè hán shàng biǎo qǐng biàn fú xí guān dài

这句话大意是:秋七月辛亥,启民可汗上表请变服,袭冠 带。

zhào qǐ mín zàn bài bù míng wèi zài zhū hóu wáng shàng

这句话大意是:诏启民赞拜不名,位在诸侯王上。

jiǎ yín shàng yú jùn chéng dōng yù dà zhàng qí xià bèi yí wèi jiàn jīng qí yàn qǐ mín jí qí bù luò sān qiān wǔ bǎi rén zòu bǎi xì zhī lè

这句话大意是:甲寅,上于郡城东御大帐,其下备仪卫,建 旌旗,宴启民及其部落三千五百人,奏百戏之乐。

cì qǐ mín jí qí bù luò gè yǒu chà

这句话大意是:赐启民及其部落各有差。

bǐng zǐ shā guāng lù dài fu hè ruò bì lǐ bù shàng shū yǔ wén bì tài cháng qīng gāo jiǒng

这句话大意是:丙子, 杀光禄大夫贺若弼、礼部尚书宇文弼、太常卿高颎。

shàng shū zuǒ pú yè sū wēi zuò shì miǎn

这句话大意是:尚书左仆射苏威坐事免。

fā dīng nán bǎi yú wàn zhù cháng chéng xi jù yú lín dōng zhì zǐ hé yī xún ér ba sǐ zhě shí wǔ liù

这句话大意是:发丁 男百余万筑长城,西距榆林,东至紫河,一旬而罢,死者十五六。

bā yuè rén wǔ chē jià fā yú lín

这句话大意是:八月壬午,车驾 发榆林。

yǐ yǒu qǐ mín shì lú qīng dào yǐ hòu chéng yú

这句话大意是:乙酉,启民饰庐清道,以候乘舆。

dì xìng qí zhàng qǐ mín fèng shāng shàng shòu yàn cì jí hòu

这句话大意是:帝幸其帐,启民奉觞上寿,宴赐极厚。

shàng wèi gāo lí shǐ zhě yuē guī yǔ ěr wáng dāng zǎo lái cháo jiàn

现代白话:上谓高丽使者曰:“归语你王,当早来朝见。

bù rán zhě wú yǔ qǐ mín xún bǐ tǔ yǐ

现代白话:不然者,我与启民巡彼土了。

huáng hòu yì xìng yì chéng gōng zhǔ zhàng

这句话大意是:”皇后 亦幸义城公主帐。

jǐ chǒu qǐ mín kè hán guī fān

这句话大意是:己丑,启民可汗归蕃。

guǐ sì rù lóu fán guān

这句话大意是:癸巳,入楼烦关。

rén yín cì tài yuán

这句话大意是:壬寅,次太原。

zhào yíng jìn yáng gōng

这句话大意是:诏营晋 阳宫。

jiǔ yuè jǐ wèi cì jì yuán

这句话大意是:九月己未,次济源。

xìng yù shǐ dài fū zhāng héng zhái yàn xiǎng jí huān

这句话大意是:幸御史大夫张衡宅,宴享极欢。

jǐ sì zhì yú dōng dōu

这句话大意是:己巳,至于东都。

rén shēn yǐ qí wáng jiǎn wèi hé nán yǐn kāi fǔ yí tóng sān sī

这句话大意是:壬申, 以齐王暕为河南尹、开府仪同三司。

guǐ yǒu yǐ mín bù shàng shū yáng wén sī wèi nà yán

这句话大意是:癸酉,以民部尚书杨文思为纳言。

sì nián chūn zhēng yuè yǐ sì zhào fā hé běi zhū jùn nán nǚ bǎi yú wàn kāi yǒng jì qú yǐn qìn shuǐ nán dá yú hé běi tōng zhuō jùn

这句话大意是:四年春正月乙巳,诏发河北诸郡男女百余万开永济渠,引沁水,南达于河,北 通涿郡。

gēng xū bǎi liáo dà shè yú yǔn wǔ diàn

这句话大意是:庚戌,百僚大射于允武殿。

dīng mǎo cì chéng nèi jū mín mǐ gè shí shí

这句话大意是:丁卯,赐城内居民米各十石。

rén shēn yǐ tài fǔ qīng yuán shòu wèi nèi shǐ lìng hóng lú qīng yáng xuán gǎn wèi lǐ bù shàng shū

这句话大意是:壬申,以太府卿 元寿为内史令,鸿胪卿杨玄感为礼部尚书。

guǐ yǒu yǐ gōng bù shàng shū wèi xuán wèi yòu hou wèi dà jiàng jūn dà lǐ qīng cháng sūn chì wèi mín bù shàng shū

这句话大意是:癸酉,以工部尚书卫玄为右候卫大将军, 大理卿长孙炽为民部尚书。

èr yuè jǐ mǎo qiǎn sī cháo yè zhě cuī yì shǐ tū jué chù luō zhì hàn xuè mǎ

这句话大意是:二月己卯,遣司朝谒者崔毅使突厥处罗,致汗血马。

sān yuè xīn yǒu yǐ jiāng zuò dà jiàng yǔ wén kǎi wèi gōng bù shàng shū

这句话大意是:三 月辛酉,以将作大匠宇文恺为工部尚书。

rén xū bǎi jì wēi chì tǔ jiā luó shě guó bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:壬戌,百济、倭、赤土、迦罗舍国并遣使 贡方物。

yǐ chǒu chē jià xìng wǔ yuán yīn chū sài xún cháng chéng

这句话大意是:乙丑,车驾幸五原,因出塞巡长城。

bǐng yín qiǎn tún tián zhǔ shì cháng jùn shǐ chì tǔ zhì luō shā

这句话大意是:丙寅,遣屯田主事常骏使赤土,致罗 刹。

xià sì yuè bǐng wǔ yǐ lí shí zhī fén yuán lín quán yàn mén zhī xiù róng wèi lóu fán jùn

这句话大意是:夏四月丙午,以离石之汾源、临泉、雁门之秀容为楼烦郡。

qǐ fén yáng gōng

这句话大意是:起汾阳宫。

guǐ chǒu yǐ hé nèi tài shǒu zhāng dìng hé wèi zuǒ tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:癸丑, 以河内太守张定和为左屯卫大将军。

yǐ mǎo zhào yuē tū jué yì lì zhēn dòu qǐ mín kè hán shuài lǐng bù luò bǎo fù guān sài zūn fèng cháo huà sī gǎi róng sú pín rù yè jìn lǚ yǒu chén qǐng

这句话大意是:乙卯,诏曰:“突厥意利珍豆启民可汗率领部 落,保附关塞,遵奉朝化,思改戎俗,频入谒觐,屡有陈请。

yǐ zhān qiáng cuì mù shì qióng huāng lòu shàng dòng xià yǔ yuàn tóng bǐ wū

这句话大意是:以毡墙毳幕,事穷荒 陋,上栋下宇,愿同比屋。

chéng xīn kěn qiè zhèn zhī suǒ zhòng

这句话大意是:诚心恳切,朕之所重。

yí yú wàn shòu shù zhì chéng zào wū qí wéi zhàng chuáng rù yǐ shàng suí shì liàng gěi wu cóng yōu hòu chēng zhèn yì yān

现代白话:宜于万寿戍置城造屋,其帷帐床 褥已上,随事量给,务从优厚,称朕意呢。

wǔ yuè rén shēn shǔ jùn huò sān zú wū zhāng yè huò xuán hú gè yī

这句话大意是:”五月壬申,蜀郡获三足乌,张掖获玄 狐,各一。

qiū qī yuè xīn sì fā dīng nán èr shí yú wàn zhù cháng chéng zì yú gǔ ér dōng

这句话大意是:秋七月辛巳,发丁男二十余万筑长城,自榆谷而东。

yǐ wèi zuǒ yì wèi dà jiàng jūn yǔ wén shù pò tǔ yù hún yú màn tóu chì shuǐ

这句话大意是:乙未,左翊卫大将 军宇文述破吐谷浑于曼头、赤水。

bā yuè xīn yǒu qīn cí héng yuè hé běi dào jùn shǒu bì jí

这句话大意是:八月辛酉,亲祠恒岳,河北道郡守毕集。

dà shè tiān xià

这句话大意是:大赦天 下。

chē jià suǒ jīng jùn xiàn miǎn yī nián zū diào

这句话大意是:车驾所经郡县,免一年租调。

jiǔ yuè xīn wèi zhēng tiān xià yīng shī xī jí dōng jīng zhì zhě wàn yú rén

这句话大意是:九月辛未,征天下鹰师悉集东京,至者万余人。

wù yín huì xīng chū yú wǔ chē sǎo wén chāng zhì fáng ér miè

这句话大意是:戊寅,彗星出于五车,扫文昌,至房而灭。

xīn sì zhào miǎn cháng chéng yì zhě yī nián zū fù

这句话大意是:辛巳,诏免长城役者一年租赋。

dōng shí yuè bǐng wǔ zhào yuē xiān shī ní fù shèng dé zài gōng dàn fā tiān zòng zhī zī xiàn zhāng wén wǔ zhī dào

这句话大意是:冬十月 丙午,诏曰:“先师尼父,圣德在躬,诞发天纵之姿,宪章文武之道。

mìng shì yīng qī yùn cí sù wáng ér tuí shān zhī tàn hū yú yú qiān sì shèng dé zhī měi bù cún yú bǎi dài

这句话大意是:命世膺期, 蕴兹素王,而颓山之叹,忽逾于千祀,盛德之美,不存于百代。

yǒng wéi yì fàn yi yǒu yōu chóng

这句话大意是:永惟懿范,宜有优 崇。

kě lì kǒng zǐ hòu wèi shào shèng hóu

这句话大意是:可立孔子后为绍圣侯。

yǒu sī qiú qí miáo yì lù yǐ shēn shàng

这句话大意是:有司求其苗裔,录以申上。

xīn hài zhào yuē xī zhōu wáng xià chē shǒu fēng táng yú zhī yìn hàn dì chéng lì yì mìng yīn zhōu zhī hòu

这句话大意是:”辛亥,诏曰:“昔周王下 车,首封唐虞之胤,汉帝承历,亦命殷周之后。

jiē suǒ yǐ bāo lì xiān dài xiàn zhāng zài xī

这句话大意是:皆所以褒立先代,宪章在昔。

zhèn sì yīng jǐng yè bàng qiú yǎ xùn yǒu yī hóng yì qīn ruò lìng diǎn

这句话大意是:朕嗣 膺景业,傍求雅训,有一弘益,钦若令典。

yǐ wéi zhōu jiān xià yīn wén zhì dà bèi hàn yǒu tiān xià chē shū hùn yī wèi jìn yán xí fēng liú wèi yuǎn

这句话大意是:以为周兼夏殷,文质大备,汉有天下, 车书混一,魏晋沿袭,风流未远。

bìng yi lì hòu yǐ cún jì jué zhī yì

这句话大意是:并宜立后,以存继绝之义。

yǒu sī kě qiú qí zhòu xù liè wén

这句话大意是:有司可求其胄绪列闻。

yǐ mǎo bān xīn shì yú tiān xià

这句话大意是:” 乙卯,颁新式于天下。

wǔ nián chūn zhēng yuè bǐng zǐ gǎi dōng jīng wèi dōng dōu

这句话大意是:五年春正月丙子,改东京为东都。

guǐ wèi zhào tiān xià jūn tián

这句话大意是:癸未,诏天下均田。

wù zǐ shàng zì dōng dōu hái jīng shī

这句话大意是:戊子,上自东都还京师。

jǐ chǒu zhì mín jiān tiě chā dā gōu shuò rèn zhī lèi jiē jìn jué zhī

这句话大意是:己丑,制民间铁叉、搭钩、槊刃之类,皆禁绝之。

tài shǒu měi suì mì shàng shǔ guān jǐng jì

这句话大意是:太守每岁密上属官景迹。

èr yuè wù xū cì yú wén xiāng

这句话大意是:二月戊 戌,次于阌乡。

zhào jì gǔ dì wáng líng jí kāi huáng gōng chén mù

这句话大意是:诏祭古帝王陵及开皇功臣墓。

gēng zǐ zhì wèi zhōu guān bù dé wèi yìn

这句话大意是:庚子,制魏、周官不得为荫。

xīn chǒu chì tǔ guó qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:辛丑, 赤土国遣使贡方物。

wù shēn chē jià zhì jīng shī

这句话大意是:戊申,车驾至京师。

bǐng chén yàn qí jiù sì bǎi rén yú wǔ dé diàn bān cì gè yǒu chà

这句话大意是:丙辰,宴耆旧四百人于武德殿,颁赐各有 差。

jǐ wèi shàng yù chóng dé diàn zhī xi yuàn qiǎo rán bù yí gù wèi zuǒ yòu yuē cǐ xiān dì zhī suǒ jū shí yòng zēng gǎn qíng suǒ wèi ān yí yú cǐ yuàn zhī xi bié yíng yī diàn

这句话大意是:己未,上御崇德殿之西院,愀然不怡,顾谓左右曰:“此先帝之所居,实用增 感,情所未安,宜于此院之西别营一殿。

rén xū zhì fù mǔ tīng suí zi zhī guān

这句话大意是:”壬戌,制父母听随子之官。

sān yuè jǐ sì chē jià xi xún hé yòu

这句话大意是:三月己巳, 车驾西巡河右。

gēng wǔ yǒu sī yán wǔ gōng nán zǐ shǐ yǒng zūn yǔ cóng fù kūn dì tóng jū

这句话大意是:庚午,有司言,武功男子史永遵与从父昆弟同居。

shàng jiā zhī cì wù yī bǎi duàn mǐ èr bǎi shí biǎo qí mén lǘ

这句话大意是:上嘉之,赐物一 百段,米二百石,表其门闾。

yǐ hài xìng fú fēng jiù zhái

这句话大意是:乙亥,幸扶风旧宅。

xià sì yuè jǐ hài dà liè yú lǒng xī

这句话大意是:夏四月己亥,大猎于陇西。

rén yín gāo chāng tǔ yù hún yī wú bìng qiǎn shǐ lái cháo

现代白话:壬寅, 高昌、吐谷浑、伊我并遣使来朝。

yǐ sì cì dí dào dǎng xiàng qiāng lái gòng fāng wù

这句话大意是:乙巳,次狄道,党项羌来贡方物。

guǐ hài chū lín jīn guān dù huáng hé zhì xī píng chén bīng jiǎng wǔ

这句话大意是:癸亥,出临津 关,渡黄河,至西平,陈兵讲武。

wǔ yuè yǐ hài shàng dà liè yú bá yán shān cháng wéi zhōu gèn èr qiān lǐ

这句话大意是:五月乙亥,上大猎于拔延山,长围周亘二千里。

gēng chén rù cháng níng gǔ

这句话大意是:庚辰,入长宁谷。

rén wǔ dù xīng lǐng

这句话大意是:壬午,度星岭。

jiǎ shēn yàn qún chén yú jīn shān zhī shàng

这句话大意是:甲申,宴群臣于金山之上。

bǐng xū liáng hào wěi yù mǎ dù ér qiáo huài zhǎn cháo sàn dài fū huáng xuān jí dū yì zhě jiǔ rén

这句话大意是:丙戌,梁浩亹御马度 而桥坏,斩朝散大夫黄亘及督役者九人。

tǔ yù hún wáng lǜ zhòng bǎo fù yuán chuān dì fēn mìng nèi shǐ yuán shòu nán zhūn jīn shān bīng bù shàng shū duàn wén zhèn běi tún xuě shān tài pú qīng yáng yì chén dōng zhūn pí pá xiá jiāng jūn zhāng shòu xī zhūn ní lǐng sì miàn wéi zhī

这句话大意是:吐谷浑王率众保覆袁川,帝分命内史元寿 南屯金山,兵部尚书段文振北屯雪山,太仆卿杨义臣东屯琵琶峡,将军张寿西屯泥 岭,四面围之。

hún zhǔ fú yǔn yǐ shù shí qí dùn chū qiǎn qí míng wáng zhà chēng fú yǔn bǎo chē wǒ zhēn shān

这句话大意是:浑主伏允以数十骑遁出,遣其名王诈称伏允,保车我真山。

rén chén zhào yòu tún wèi dà jiàng jūn zhāng dìng hé wǎng bǔ zhī

这句话大意是:壬辰, 诏右屯卫大将军张定和往捕之。

dìng hé tǐng shēn tiǎo zhàn wèi zéi suǒ shā

这句话大意是:定和挺身挑战,为贼所杀。

yà jiāng liǔ wǔ jiàn jī pò zhī zhǎn shǒu shù bǎi jí

这句话大意是:亚将柳武建击破之,斩 首数百级。

jiǎ wǔ qí xian tóu wáng bèi wéi qióng cù lǜ nán nǚ shí yú wàn kǒu lái jiàng

这句话大意是:甲午,其仙头王被围穷蹙,率男女十余万口来降。

liù yuè dīng yǒu qiǎn zuǒ guāng lù dài fū liáng mò yòu yì wèi jiāng jūn li qióng děng zhuī hún zhǔ jiē yù zéi sǐ zhī

这句话大意是:六月丁酉,遣左光禄 大夫梁默、右翊卫将军李琼等追浑主,皆遇贼死之。

guǐ mǎo jīng dà dǒu bá gǔ shān lù ài xiǎn yú guàn ér chū

这句话大意是:癸卯,经大斗拔谷,山路隘险, 鱼贯而出。

fēng xiàn huì míng yǔ cóng guān xiāng shī shì zú dòng sǐ zhě tài bàn

这句话大意是:风霰晦冥,与从官相失,士卒冻死者太半。

bǐng wǔ cì zhāng yè

这句话大意是:丙午,次张掖。

xīn hài zhào zhū jùn xué yè gāi tōng cái yì yōu qià lǚ lì xiāo zhuàng chāo jué děng lún zài guān qín fèn kān lǐ zhèng shì lì xìng zhèng zhí bù bì qiáng yù sì kē jǔ rén

这句话大意是:辛亥,诏诸 郡学业该通才艺优洽、膂力骁壮超绝等伦、在官勤奋堪理政事、立性正直不避强御 四科举人。

rén zǐ gāo chāng wáng qū bó yǎ lái cháo yī wú tǔ zhūn shè děng xiàn xī yù shù qiān lǐ zhī de

现代白话:壬子,高昌王麹伯雅来朝,伊我吐屯设等献西域数千里之地。

shàng dà yuè

这句话大意是:上大悦。

guǐ chǒu zhì xī hǎi hé yuán shàn shàn qiě mò děng sì jùn

这句话大意是:癸丑,置西海、河源、鄯善、且末等四郡。

bǐng chén shàng yù guān fēng xíng diàn shèng chén wén wù zòu jiǔ bù lè shè yú lóng màn yán yàn gāo chāng wáng tǔ zhūn shè yú diàn shàng yǐ chǒng yì zhī

这句话大意是:丙辰,上御观风行殿,盛陈文物,奏九 部乐,设鱼龙曼延,宴高昌王、吐屯设于殿上,以宠异之。

qí mán yí péi liè zhě sān shí yú guó

这句话大意是:其蛮夷陪列者三十余国。

wù wǔ dà shè tiān xià

这句话大意是:戊午,大赦天下。

kāi huáng yǐ lái liú pèi xī fàng hái xiāng jìn yáng nì dǎng bù zài cǐ lì

这句话大意是:开皇已来流配,悉放还乡,晋阳逆党,不在此例。

lǒng yòu zhū jùn gěi fù yī nián xíng jīng zhī suǒ gěi fù èr nián

这句话大意是:陇右诸郡,给 复一年,行经之所,给复二年。

qiū qī yuè dīng mǎo zhì mǎ mù yú qīng hǎi zhǔ zhōng yǐ qiú lóng zhǒng wú xiào ér zhǐ

这句话大意是:秋七月丁卯,置马牧于青海渚中,以求龙种,无效 而止。

jiǔ yuè guǐ wèi chē jià rù cháng ān

这句话大意是:九月癸未,车驾入长安。

dōng shí yuè guǐ hài zhào yuē yōu dé shàng chǐ zài zhī diǎn xùn zūn shì qǐ yán yì zhāng jiāo xù

这句话大意是:冬十月癸亥,诏曰:“优德尚齿,载之典训,尊事 乞言,义彰胶序。

zhōu xióng wèi shī qǔ fēi jīn lì fāng shū yuán lǎo kè zhuàng qí yóu

这句话大意是:鬻熊为师,取非筋力,方叔元老,克壮其猷。

zhèn yǒng yán jī gǔ yòng qiú zhì zhì shì yǐ páng méi huáng fā gèng lìng shōu xù wu jiǎn zhì yōu wú kuī yào shàn zhù děng wò zhì zhù qí hóng yì

这句话大意是:朕永言稽古,用求 至治,是以庞眉黄发,更令收叙,务简秩优,无亏药膳,庶等卧治,伫其弘益。

jīn suì qí lǎo fù jí zhě kě yú jìn jùn chǔ zhì

这句话大意是:今 岁耆老赴集者,可于近郡处置。

nián qī shí yǐ shàng jí huàn chén zhì bù kān jū zhí jí gěi cì bó sòng huán běn jùn

这句话大意是:年七十以上,疾患沉滞,不堪居职,即给赐帛,送 还本郡。

qí guān zhì qī pǐn yǐ shàng zhě liàng gěi lǐn yǐ zhōng jué shēn

这句话大意是:其官至七品已上者,量给廪,以终厥身。

shí yī yuè bǐng zǐ chē jià xìng dōng dōu

这句话大意是:”十一月丙子,车驾幸东都。

liù nián chūn zhēng yuè guǐ hài shuò dàn yǒu dào shù shí rén jiē sù guān liàn yī fén xiāng chí huá zì chēng mí lè fó rù zì jiàn guó mén

这句话大意是:六年春正月癸亥朔,旦,有盗数十人,皆素冠练衣,焚香持华,自称弥勒佛, 入自建国门。

jiān mén zhě jiē qǐ shǒu

这句话大意是:监门者皆稽首。

jì ér duó wèi shì zhàng jiāng wéi luàn

这句话大意是:既而夺卫士仗,将为乱。

qí wáng jiǎn yù ér zhǎn zhī

这句话大意是:齐王暕遇而斩之。

yú shì dū xià dà suǒ yǔ xiāng lián zuò zhě qiān yú jiā

这句话大意是:于是都下 大索,与相连坐者千余家。

dīng chǒu jué dǐ dà xì yú duān mén jiē tiān xià qí jì yì yì bì jí zhōng yuè ér ba

这句话大意是:丁丑,角抵大戏于端门街,天下奇伎异艺毕集,终月而 罢。

dì shù wēi fú wǎng guān zhī

这句话大意是:帝数微服往观之。

jǐ chǒu wō guó qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:己丑,倭国遣使贡方物。

èr yuè yǐ sì wǔ bēn láng jiàng chén léng cháo qǐng dà fu zhāng zhèn zhōu jī liú qiú pò zhī xiàn fú wàn qī qiān kǒu bān cì bǎi guān

这句话大意是:二月乙巳,武贲郎将陈棱、朝请大 夫张镇州击流求,破之,献俘万七千口,颁赐百官。

yǐ mǎo zhào yuē fu dì tú cǎo chuàng wáng yè jiān nán xián zhàng gǔ gōng yè tóng xīn dé yòng néng zhěng jué tuí yùn kè yīng dà bǎo rán hòu chóu yōng mào shǎng kāi guó chéng jiā shì yǐ shān hé chuán zhī bù xiǔ

这句话大意是:乙卯,诏曰:“夫帝图草创, 王业艰难,咸仗股肱,叶同心德,用能拯厥颓运,克膺大宝,然后畴庸茂赏,开国 承家,誓以山河,传之不朽。

jìn dài sāng luàn sì hǎi wèi yī máo tǔ wàng jiǎ míng shí xiāng guāi lì cí yǒng jiǔ mò néng chéng gé

这句话大意是:近代丧乱,四海未一,茅土妄假,名实相乖,历兹永 久,莫能惩革。

huáng yùn zhī chū bǎi dù yī shǐ yóu xún jiù guàn wèi xiá gǎi zuò jīn tiān xià jiāo tài wén guǐ yōu tóng yi lǜ zūn xiān diǎn yǒng chuí dà xùn

这句话大意是:皇运之初,百度伊始,犹循旧贯,未暇改作,今天下交泰,文轨攸 同,宜率遵先典,永垂大训。

zì jīn yǐ hòu wéi yǒu gōng xūn nǎi de cì fēng réng lìng zǐ sūn chéng xí

这句话大意是:自今已后,唯有功勋乃得赐封,仍令子孙承袭。

bǐng chén gǎi fēng ān dé wáng xióng wèi guān wáng hé jiān wáng zǐ qìng wèi xún wáng

这句话大意是:”丙 辰,改封安德王雄为观王,河间王子庆为郇王。

gēng shēn zhēng wèi qí zhōu chén lè rén xī pèi tài cháng

这句话大意是:庚申,征魏、齐、周、陈乐人,悉 配太常。

sān yuè guǐ hài xìng jiāng dū gōng

这句话大意是:三月癸亥,幸江都宫。

jiǎ zǐ yǐ hóng lú qīng shǐ xiáng wèi zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:甲子,以鸿胪卿史祥为左骁卫大将军。

xià sì yuè dīng wèi yàn jiāng huái yǐ nán fù lǎo bān cì gè yǒu chà

这句话大意是:夏四月丁未, 宴江淮已南父老,颁赐各有差。

liù yuè xīn mǎo shì wéi chì tǔ bìng qiǎn shǐ gòng fāng wù

这句话大意是:六月辛卯,室韦、赤土并遣使贡方物。

rén chén yàn mén zéi shuài wèi wén tōng jù zhòng sān qiān bǎo yú mò bì gǔ

这句话大意是:壬辰,雁门 贼帅尉文通聚众三千,保于莫壁谷。

qiǎn yīng yáng yáng bó quán jī pò zhī

这句话大意是:遣鹰扬杨伯泉击破之。

jiǎ yín zhì jiāng dū tài shǒu zhì tóng jīng yǐn

这句话大意是:甲寅,制江都太守秩同 京尹。

dōng shí yuè rén shēn xíng bù shàng shū liáng pí zú

这句话大意是:冬十月壬申,刑部尚书梁毗卒。

rén zǐ mín bù shàng shū yín qīng guāng lù dài fu zhǎng sūn chì zú

这句话大意是:壬子,民部尚书、银青光禄大夫长孙炽卒。

shí èr yuè jǐ wèi zuǒ guāng lù dài fu lì bù shàng shū niú hóng zú

这句话大意是:十二月己未,左光禄大夫、吏部尚书牛弘卒。

xīn yǒu zhū yá rén wáng wàn chāng jǔ bīng zuò luàn qiǎn lǒng xi tài shǒu hán hóng tǎo píng zhī

这句话大意是:辛酉,朱崖人王万昌举兵作乱,遣陇 西太守韩洪讨平之。

qī nián chūn zhēng yuè rén yín zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn guāng lù dài fu zhēn dìng hóu guō yǎn zú

这句话大意是:七年春正月壬寅,左武卫大将军、光禄大夫、真定侯郭衍卒。

èr yuè jǐ wèi shàng shēng diào tái lín yáng zi jīn dà yàn bǎi liáo bān cì gè yǒu chà

这句话大意是:二月己未,上升 钓台,临扬子津,大宴百僚,颁赐各有差。

gēng shēn bǎi jì qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:庚申,百济遣使朝贡。

yǐ hài shàng zì jiāng dū yù lóng zhōu rù tōng jì qú suì xìng yú zhuō jùn

这句话大意是:乙亥,上自江都 御龙舟入通济渠,遂幸于涿郡。

rén wǔ zhào yuē wǔ yǒu qī dé xiān zhī yǐ ān mín

这句话大意是:壬午,诏曰:“武有七德,先之以安民;。

zhèng yǒu liù běn xìng zhī yǐ jiào yì

这句话大意是:政有六本, 兴之以教义。

gāo lí gāo yuán kuī shī fān lǐ jiāng yù wèn zuì liáo zuǒ huī xuān shèng lüè

这句话大意是:高丽高元,亏失籓礼,将欲问罪辽左,恢宣胜略。

suī huái fá guó réng shì shěng fāng

这句话大意是:虽怀伐国,仍事省 方。

jīn wǎng zhuō jùn xún fǔ mín sú

这句话大意是:今往涿郡,巡抚民俗。

qí hé běi zhū jùn jí shān xī shān dōng nián jiǔ shí yǐ shàng zhě bǎn shòu tài shǒu bā shí zhě shòu xiàn lìng

这句话大意是:其河北诸郡及山西、山东年九十已上者,版授太守,八 十者授县令。

sān yuè dīng hài yòu guāng lù dài fu zuǒ tún wèi dà jiàng jūn yáo biàn zú

这句话大意是:”三月丁亥,右光禄大夫、左屯卫大将军姚辩卒。

xià sì yuè gēng wǔ zhì zhuō jùn zhī lín shuò gōng

这句话大意是:夏四月庚午,至涿 郡之临朔宫。

wǔ yuè wù zǐ yǐ wǔ wēi tài shǒu fán zi gài wèi mín bù shàng shū

这句话大意是:五月戊子,以武威太守樊子盖为民部尚书。

qiū dà shuǐ shān dōng hé nán piào méi sān shí yú jùn mín xiāng mài wèi nú bì

这句话大意是:秋,大水,山东、河南漂 没三十余郡,民相卖为奴婢。

dōng shí yuè yǐ mǎo dǐ zhù shān bēng yǎn hé nì liú shù shí lǐ

这句话大意是:冬十月乙卯,底柱山崩,偃河逆流数十里。

wù wǔ yǐ dōng píng tài shǒu tǔ wàn xù wèi zuǒ tún wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:戊午,以 东平太守吐万绪为左屯卫大将军。

shí èr yuè jǐ wèi xī miàn tū jué chù luō duō lì kè hán lái cháo

这句话大意是:十二月己未,西面突厥处罗多利可汗来朝。

shàng dà yuè jiē yǐ shū lǐ

这句话大意是:上大 悦,接以殊礼。

yú shí liáo dōng zhàn shì jí kuì yùn zhě tián yān yú dào zhòu yè bù jué kǔ yì zhě shǐ wèi qún dào

这句话大意是:于时辽东战士及餽运者填咽于道,昼夜不绝,苦役者始为群盗。

jiǎ zi chì dū wèi yīng yáng yǔ jùn xiàn xiāng zhī zhuī bǔ suí huò zhǎn jué zhī

这句话大意是:甲 子,敕都尉、鹰扬与郡县相知追捕,随获斩决之。

✦ You read 帝纪·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.