隋书 · 魏征 · Chapter 68 of 85

列传·卷三十三

PinyinModern Translation
Size

yǔ wén kǎi

这句话大意是:○宇文恺。

yǔ wén kǎi zì ān lè qǐ guó gōng xīn zhī dì yě

这句话大意是:宇文恺,字安乐,杞国公忻之弟也。

zài zhōu yǐ gōng chén zi nián sān suì cì jué shuāng quán bó qī suì jìn fēng ān píng jùn gōng yì èr qiān hù

这句话大意是:在周,以功臣子,年三岁,赐爵双泉伯, 七岁,进封安平郡公,邑二千户。

kǎi shǎo yǒu qì jú

这句话大意是:恺少有器局。

jiā shì wǔ jiàng zhū xiōng bìng yǐ gōng mǎ zì dá kǎi dú hào xué bó lǎn shū jì jiě zhǔ wén duō jì yì hào wèi míng fù gōng zǐ

这句话大意是:家世武将,诸兄并以弓马自达,恺 独好学,博览书记,解属文,多伎艺,号为名父公子。

chū wèi qiān niú lèi qiān yù zhèng zhōng dài fū yí tóng sān sī

这句话大意是:初为千牛,累迁御正中大夫、 仪同三司。

gāo zǔ wèi chéng xiàng jiā shàng kāi fǔ zhōng dài fū

这句话大意是:高祖为丞相,加上开府中大夫。

jí jiàn zuò zhū yǔ wén shì kǎi chū yì zài shā zhōng yǐ qí yǔ zhōu běn bié xiōng xīn yǒu gōng yú guó shǐ rén chí shè zhī jǐn ér de miǎn

这句话大意是:及践阼,诛宇文氏,恺初亦在杀中,以 其与周本别,兄忻有功于国,使人驰赦之,仅而得免。

hòu bài yíng zōng miào fù jiān tài zǐ zuǒ zhù zi

这句话大意是:后拜营宗庙副监、太子左庶 子。

miào chéng bié fēng zèng shān xiàn gōng yì qiān hù

这句话大意是:庙成,别封甑山县公,邑千户。

jí qiān dū shàng yǐ kǎi yǒu qiǎo sī zhào lǐng yíng xīn dū fù jiān

这句话大意是:及迁都,上以恺有巧思,诏领营新都副监。

gāo jiǒng suī zǒng dà gāng fán suǒ guī huà jiē chū yú kǎi

这句话大意是:高 颎虽总大纲,凡所规画,皆出于恺。

hòu jué wèi shuǐ dá hé yǐ tōng yùn cáo zhào kǎi zǒng dū qí shì

这句话大意是:后决渭水达河,以通运漕,诏恺总督其事。

hòu bài lái zhōu cì shǐ shén yǒu néng míng

这句话大意是:后 拜莱州刺史,甚有能名。

xiōng xīn bèi zhū chú míng yú jiā jiǔ bù dé diào

这句话大意是:兄忻被诛,除名于家,久不得调。

huì cháo tíng yǐ lǔ bān gù dào jiǔ jué bù xíng lìng kǎi xiū fù zhī jì ér shàng jiàn rén shòu gōng fǎng kě rèn zhě yòu pú yè yáng sù yán kǎi yǒu qiǎo sī shàng rán zhī yú shì jiǎn jiào jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:会朝廷以鲁班故道久绝 不行,令恺修复之.既而上建仁寿宫,访可任者, 右仆射杨素言恺有巧思,上然之, 于是检校将作大匠。

suì yú bài rén shòu gōng jiān shòu yí tóng sān sī xún wèi jiāng zuò shǎo jiān

这句话大意是:岁余,拜仁寿宫监,授仪同三司,寻为将作少监。

wén xiàn huáng hòu bēng kǎi yǔ yáng sù yíng shān líng shì shàng shàn zhī fù jué ān píng jùn gōng yì qiān hù

这句话大意是:文献皇后崩, 恺与杨素营山陵事,上善之,复爵安平郡公,邑千户。

yáng dì jí wèi qiān dū luò yáng yǐ kǎi wèi yíng dōng dōu fù jiān xún qiān jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:炀帝即位,迁都洛阳,以恺 为营东都副监,寻迁将作大匠。

kǎi chuāi dì xīn zài hóng chǐ yú shì dōng jīng zhì dù qióng jí zhuàng lì

这句话大意是:恺揣帝心在宏侈,于是东京制度穷极壮丽。

dì dà yuè zhī jìn wèi kāi fǔ bài gōng bù shàng shū

这句话大意是:帝大悦 之,进位开府,拜工部尚书。

jí cháng chéng zhī yì zhào kǎi guī dù zhī

这句话大意是:及长城之役,诏恺规度之。

shí dì běi xún yù kuā róng dí lìng kǎi wèi dà zhàng qí xià zuò shù qiān rén

这句话大意是:时帝北巡,欲夸戎狄,令 恺为大帐,其下坐数千人。

dì dà yuè cì wù qiān duàn

这句话大意是:帝大悦,赐物千段。

yòu zào guān fēng xíng diàn shàng róng shì wèi zhě shù bǎi rén lí hé wèi zhī xià shī lún zhóu tuī yí shū hū yǒu ruò shén gōng

这句话大意是:又造观风行殿,上容侍卫者数百人, 离合为之,下施轮轴,推移倏忽,有若神功。

róng dí jiàn zhī mò bù jīng hài

这句话大意是:戎狄见之,莫不惊骇。

dì mí yuè yān qián hòu shǎng lài bù kě shèng jì

现代白话:帝弥悦呢,前 后赏赉,不可胜纪。

zì yǒng jiā zhī luàn míng táng fèi jué duò yǒu tiān xià jiāng fù gǔ zhì yì zhě fēn rán jiē bù néng jué

这句话大意是:自永嘉之乱,明堂废绝,隋有天下,将复古制,议者纷然,皆不能决。

kǎi bó kǎo qún jí zòu míng táng yì biǎo yuē

这句话大意是:恺博考 群籍,奏《明堂议表》曰:。

chén wén zài tiān chéng xiàng fáng xīn wèi bù zhèng zhī gōng zài dì chéng xíng bǐng wǔ jū zhèng yáng zhī wèi

这句话大意是:臣闻在天成象,房心为布政之宫,在地成形,丙午居正阳之位。

guān yún gào yuè shùn shēng shā zhī xù

这句话大意是:观云告月,顺 生杀之序;。

wǔ shì jiǔ gōng tǒng rén shén zhī jì

这句话大意是:五室九宫,统人神之际。

jīn kǒu mù shé fā lìng zhào mín

这句话大意是:金口木舌,发令兆民;。

yù zàn huáng cóng shì yán zōng sì

这句话大意是:玉瓒黄琮,式严宗祀。

hé cháng bù jīn zhuāng yǐ níng jǐn miào sī yú guī mó níng suì miǎn liú zhì zǐ lái yú jǔ yuē

这句话大意是:何尝不矜庄扆宁,尽妙思于规摹,凝睟冕旒,致子来于矩矱。

fú wéi huáng dì bì xià tí héng wò qì yù biàn chéng qián jiǎn wǔ dēng sān fù shàng huáng zhī huà liú xiōng qù bào pī xià wǔ zhī xù

这句话大意是:伏惟皇帝陛下,提衡握契,御辩乘干,减五登三,复上皇之化,流凶去暴,丕 下武之绪。

yòng bǎi xìng zhī yì xīn qū yī dài yǐ tóng yù kāng zāi kāng zāi mín wú néng ér míng yǐ

现代白话:用百姓之异心,驱一代以同域,康啊康啊,民无能而名了。

gù shǐ tiān fú de bǎo tǔ lǐ fēi gān zào wù zī shēng chéng yuán fǎn piáo

这句话大意是:故使天符地 宝,吐醴飞甘,造物资生,澄源反朴。

jiǔ wéi qīng mì sì biǎo xuē píng xí wǒ yì guān qí qí wén guǐ

这句话大意是:九围清谧,四表削平,袭我衣冠,齐其文轨。

máng máng shàng xuán chén guī bì zhī jìng

这句话大意是:茫茫上玄,陈珪璧之敬;。

sù sù qīng miào gǎn shuāng lù zhī chéng

这句话大意是:肃肃清庙,感霜露之诚。

zhèng jīn zòu jiǔ sháo liù jīng zhī lè dìng shí qú wǔ guān sān yōng zhī lǐ

这句话大意是:正金奏《九韶》、《六茎》之乐, 定石渠五官、三雍之礼。

nǎi bo chán xi yuán móu luò shí biàn fāng miàn shì yǎng bǐng shén móu fū tǔ jùn chuān wèi mín lì jí

这句话大意是:乃卜瀍西,爰谋洛食,辨方面势,仰禀神谋,敷土浚川, 为民立极。

jiān yù zūn xiān yán biǎo zhì míng táng yuán zhào xià chén zhān xīng kuí rì

这句话大意是:兼聿遵先言,表置明堂,爰诏下臣,占星揆日。

yú shì cǎi sōng shān zhī mì jiǎn pī wèn shuǐ zhī líng tú fǎng tōng yì yú cán wáng gòu dōng guān yú sàn yì

这句话大意是:于是采崧山之秘简,披 汶水之灵图,访通议于残亡,购《冬官》于散逸。

zǒng jí zhòng lùn lēi chéng yī jiā

这句话大意是:总集众论,勒成一家。

xī zhāng héng hún xiàng yǐ sān fēn wèi yí dù péi xiù yú dì yǐ èr cùn wèi qiān lǐ

这句话大意是:昔张衡浑 象,以三分为一度,裴秀舆地,以二寸为千里。

chén zhī cǐ tú yòng yī fēn wèi yī chǐ tuī ér yǎn zhī jì lún huàn yǒu xù

这句话大意是:臣之此图,用一分为一尺,推而演 之,冀轮奂有序。

ér jīng gòu zhī zhǐ yì zhě shū tú huò yǐ qǐ jǐng wéi zhòng wū huò yǐ yuán měi wèi lóng dòng gè yǐ yì shuō shì bù jīng jiàn

这句话大意是:而经构之旨,议者殊途,或以绮井为重屋,或以圆楣为隆栋,各 以臆说,事不经见。

jīn lù qí yí nán wèi zhī tōng shì jiē chū zhèng jù yǐ xiāng fā míng

这句话大意是:今录其疑难,为之通释,皆出证据,以相发明。

yì yuē

这句话大意是:议曰:。

chén kǎi jǐn àn huái nán zǐ yuē xī zhě shén nóng zhī zhì tiān xià yě gān yǔ yǐ shí wǔ gǔ fán zhí chūn shēng xià zhǎng qiū shōu dōng cáng yuè shěng shí kǎo zhōng suì xiàn gòng yǐ shí cháng gǔ sì yú míng táng

这句话大意是:臣恺谨案《淮南子》曰:“昔者神农之治天下也,甘雨以时,五谷蕃植,春生 夏长,秋收冬藏,月省时考,终岁献贡,以时尝谷,祀于明堂。

míng táng zhī zhì yǒu gài ér wú sì fāng fēng yǔ bù néng xí zào shī bù néng shāng qiān yán ér rù zhī

这句话大意是:明堂之制,有盖而 无四方,风雨不能袭,燥湿不能伤,迁延而入之。

chén kǎi yǐ wéi shàng gǔ piáo lüè chuàng lì diǎn xíng

这句话大意是:”臣恺以为上古朴略,创立典刑。

shàng shū dì mìng yàn yuē dì zhě chéng tiān lì wǔ fǔ yǐ zūn tiān zhòng xiàng

这句话大意是:《尚书帝命验》曰:“帝者承天立五府,以尊天重象。

chì yuē wén zǔ huáng yuē shén dòu bái yuē xiǎn jì hēi yuē xuán ju cāng yuē líng fǔ

这句话大意是:赤曰文祖,黄曰神斗,白曰 显纪,黑曰玄矩,苍曰灵府。

zhù yún táng yú zhī tiān fǔ xià zhī shì shì yīn zhī chóng wū zhōu zhī míng táng jiē tóng yǐ

现代白话:”注云:“唐、虞之天府,夏之世室,殷之重屋,周 之明堂,皆同了。

shī zi yuē yǒu yú shì yuē zǒng zhāng

这句话大意是:”《尸子》曰:“有虞氏曰总章。

zhōu guān kǎo gōng jì yuē xià hòu shì shì shì táng xiū èr qī bó sì xiū yī

这句话大意是:”《周官·考工记》曰:“夏 后氏世室,堂修二七,博四修一。

zhù yún xiū nán běi zhī shēn yě

这句话大意是:”注云:“修南北之深也。

xià dù yǐ bù jīn xiū shí sì bù qí bó yì yǐ sì fēn xiū zhī yī zé míng táng bó shí qī bù bàn yě

这句话大意是:夏度以步,今修十四 步,其博益以四分修之一,则明堂博十七步半也。

chén kǎi àn sān wáng zhī shì xià zuì wéi gǔ cóng zhì shàng wén lǐ yīng jiàn jiù kuān dà hé yīn xià shì nǎi dà yīn táng

这句话大意是:”臣恺按,三王之世,夏最为古, 从质尚文,理应渐就宽大,何因夏室乃大殷堂?

xiāng xíng wèi lùn lǐ kǒng bù ěr

现代白话:相形为论,理恐不你。

jì yún táng xiū qī bó sì xiū yī ruò xià dù yǐ bù zé yīng xiū qī bù

这句话大意是:《记》云 “堂修七,博四修一”,若夏度以步,则应修七步。

zhù yún jīn táng xiū shí sì bù nǎi shì zēng yì jì wén

这句话大意是:注云“今堂修十四步”,乃是 增益《记》文。

yīn zhōu èr táng dú wú jiā zì biàn shì qí yì lèi lì bù tóng

这句话大意是:殷、周二堂独无加字,便是其义,类例不同。

shān dōng lǐ běn zhé jiā èr qī zhī zì hé de yīn wú jiā xún zhī wén zhōu quē zēng yán zhī yì

这句话大意是:山东《礼》本辄加二 七之字,何得殷无加寻之文,周阙增筵之义?

yán hé qí qù huò shì bù rán

这句话大意是:研核其趣,或是不然。

chóu jiào gǔ shū bìng wú èr zì cǐ nǎi sāng jiān sú rú xìn qíng jiā jiǎn

这句话大意是:雠校古书,并 无二字,此乃桑间俗儒信情加减。

huáng tú yì yún xià hòu shì yì qí táng zhī dà yī bǎi sì shí sì chǐ zhōu rén míng táng yǐ wéi liǎng zhù jiān

这句话大意是:《黄图议》云:“夏后氏益其堂之大一百四十四 尺,周人明堂以为两杼间。

mǎ gōng zhī yán zhǐ lùn táng zhī yī miàn jù cǐ wéi zhǔn zé sān dài táng jī bìng fāng de wéi shàng yuán zhī zhì

这句话大意是:”马宫之言,止论堂之一面,据此为准,则三代堂基并 方,得为上圆之制。

zhū shū suǒ shuō bìng yún xià fāng zhèng zhù zhōu guān dú wèi cǐ yì fēi zhí yǔ gǔ wéi yì yì nǎi guāi bèi lǐ wén

这句话大意是:诸书所说,并云下方,郑注《周官》,独为此义,非直与古违 异,亦乃乖背礼文。

xún wén qiú lǐ shēn kǒng wèi qiè

这句话大意是:寻文求理,深恐未惬。

shī zi yuē yīn rén yáng guǎn

这句话大意是:《尸子》曰:“殷人阳馆。

kǎo gōng jì yuē yīn rén chóng wū táng xiū qī xún táng chóng sān chǐ sì ā chóng wū

这句话大意是:”《考工记》 曰:“殷人重屋,堂修七寻,堂崇三尺,四阿重屋。

zhù yún qí xiū qī xún wǔ zhàng liù chǐ fàng xià zhōu zé qí bó jiǔ xún qī zhàng èr chǐ

这句话大意是:”注云:其修七寻,五丈六尺, 放夏周则其博九寻,七丈二尺。

yòu yuē zhōu rén míng táng dù jiǔ chǐ zhī yán dōng xī jiǔ yán

这句话大意是:”又曰:“周人明堂,度九尺之筵,东西九筵。

nán běi qī yán

这句话大意是:南 北七筵。

táng chóng yī yán

这句话大意是:堂崇一筵。

wǔ shì fán èr yán

这句话大意是:五室,凡二筵。

lǐ jì míng táng wèi yuē tiān zǐ zhī miào fù miào zhòng yán

这句话大意是:”《礼记·明堂位》曰:“天子之庙,复庙重 檐。

zhèng zhù yún fù miào chóng wū yě

这句话大意是:”郑注云:“复庙,重屋也。

zhù yù zǎo yún tiān zǐ miào jí lù qǐn jiē rú míng táng zhì

这句话大意是:”注《玉藻》云:“天子庙及露寝,皆如明堂制。

lǐ tú yún yú nèi shì zhī shàng qǐ tōng tiān zhī guān guān bā shí yī chǐ de gōng zhī shù qí shēng zhuó jūn zhī xiàng yě

这句话大意是:” 《礼图》云:“于内室之上,起通天之观,观八十一尺,得宫之数,其声浊,君之 象也。

dà dài lǐ yuē míng táng zhě gǔ yǒu zhī

这句话大意是:”《大戴礼》曰:“明堂者,古有之。

fán jiǔ shì yī shì yǒu sì hù bā yǒu

这句话大意是:凡九室,一室有四户八牖。

yǐ máo gài shàng yuán xià fāng wài shuǐ yuē bì yōng

这句话大意是:以茅盖, 上圆下方,外水曰璧雝。

chì zhuì hù bái zhui yǒu

这句话大意是:赤缀户,白缀牖。

táng gāo sān chǐ dōng xī jiǔ rèn nán běi qī yán

这句话大意是:堂高三尺,东西九仞,南北七筵。

qí gōng fāng sān bǎi bù

这句话大意是:其宫 方三百步。

fán rén mín jí liù chù yì wǔ gǔ zāi shēng yú tiān dào bù shùn

这句话大意是:凡人民疾,六畜疫,五谷灾,生于天道不顺。

tiān dào bù shùn shēng yú míng táng bù shì

这句话大意是:天道不顺,生于明堂不饰。

gù yǒu tiān zāi zé shì míng táng

这句话大意是:故有天灾,则饰明堂。

zhōu shū míng táng yuē táng fāng bǎi yī shí èr chǐ gāo sì chǐ jiē bó liù chǐ sān cùn

这句话大意是:”《周书·明堂》曰:“堂方百一十二尺,高四尺,阶博六 尺三寸。

shì jū nèi fāng bǎi chǐ shì nèi fāng liù shí chǐ

这句话大意是:室居内,方百尺,室内方六十尺。

hù gāo bā chǐ bó sì chǐ

这句话大意是:户高八尺,博四尺。

zuò luò yuē míng táng tài miào lù qǐn xián yǒu sì ā zhòng kàng zhòng láng

这句话大意是:”《作洛》曰: “明堂太庙露寝,咸有四阿,重亢重廊。

kǒng shì zhù yún zhòng kàng lèi dòng zhòng láng lèi wū yě

这句话大意是:”孔氏注云:“重亢累栋,重廊累屋也。

lǐ tú yuē qín míng táng jiǔ shì shí èr jiē gè yǒu suǒ jū

这句话大意是:” 《礼图》曰:“秦明堂九室十二阶,各有所居。

lǚ shì chūn qiū yuē yǒu shí èr táng

这句话大意是:”《吕氏春秋》曰:“有十二堂。

yǔ yuè lìng tóng bìng bù lùn chǐ zhàng

这句话大意是:” 与《月令》同,并不论尺丈。

chén kǎi àn shí èr jiē suī bù yǔ lǐ hé yī yuè yī jiē fēi wú lǐ sī

这句话大意是:臣恺案,十二阶虽不与《礼》合,一月一阶,非无理 思。

huáng tú yuē táng fāng bǎi sì shí sì chǐ fǎ kūn zhī cè yě fāng xiàng de

这句话大意是:《黄图》曰:“堂方百四十四尺,法坤之策也,方象地。

wū yuán měi jìng èr bǎi yī shí liù chǐ fǎ qián zhī cè yě yuán xiàng tiān

这句话大意是:屋圆楣径二百一十六 尺,法干之策也,圆象天。

tài shì jiǔ gōng fǎ jiǔ zhōu

这句话大意是:太室九宫,法九州。

tài shì fāng liù zhàng fǎ yīn zhī biàn shù

这句话大意是:太室方六丈,法阴之变数。

shí èr táng fǎ shí èr yuè sān shí liù hù fǎ jí yīn zhī biàn shù qī shí èr yǒu fǎ wǔ xíng suǒ xíng rì shù

这句话大意是:十二堂 法十二月,三十六户法极阴之变数,七十二牖法五行所行日数。

bā dá xiàng bā fēng fǎ bā guà

这句话大意是:八达象八风,法八 卦。

tōng tiān tāi jìng jiǔ chǐ fǎ qián yǐ jiǔ fù liù

这句话大意是:通天台径九尺,法干以九覆六。

gāo bā shí yī chǐ fǎ huáng zhōng jiǔ jiǔ zhī shù

这句话大意是:高八十一尺,法黄钟九九之数。

èr shí bā zhù xiàng èr shí bā sù

这句话大意是:二十八柱象二 十八宿。

táng gāo sān chǐ shàng jiē sān děng fǎ sān tǒng

这句话大意是:堂高三尺,上阶三等,法三统。

táng sì xiàng wǔ sè fǎ sì shí wǔ xíng

这句话大意是:堂四向五色,法四时五行。

diàn mén qù diàn qī shí èr bù fǎ wǔ xíng suǒ xíng

这句话大意是:殿门去殿七十 二步,法五行所行。

mén táng zhǎng sì zhàng qǔ tài shì sān zhī èr

这句话大意是:门堂长四丈,取太室三之二。

yuán gāo wú bì mù zhī zhào yǒu liù chǐ qí wài bèi zhī

这句话大意是:垣高无蔽目之照,牖六尺,其外 倍之。

diàn yuán fāng zài shuǐ nèi fǎ de yīn yě

这句话大意是:殿垣方,在水内,法地阴也。

shuǐ sì zhōu yú wài xiàng sì hǎi yuán fǎ yáng yě

这句话大意是:水四周于外,象四海,圆法阳也。

shuǐ kuò èr shí sì zhàng xiàng èr shí sì qì

这句话大意是:水阔二十四 丈,象二十四气。

shuǐ nèi jìng sān zhàng yīng jìn lǐ jīng

这句话大意是:水内径三丈,应《觐礼经》。

wǔ dì yuán fēng èr nián lì míng táng wèn shàng wú shì

这句话大意是:”武帝元封二年,立明堂汶上,无 室。

qí wài lüè yī cǐ zhì

这句话大意是:其外略依此制。

tài shān tōng yì jīn wáng bù kě de ér biàn yě

这句话大意是:《泰山通议》今亡,不可得而辨也。

yuán shǐ sì nián bā yuè qǐ míng táng pì yōng cháng ān chéng nán mén zhì dù rú yí

这句话大意是:元始四年八月,起明堂、辟雍长安城南门,制度如仪。

yī diàn yuán sì miàn mén bā guān shuǐ wài zhōu dī rǎng gāo sì chǐ hé huì zhù zuò sān xún

这句话大意是:一殿,垣四面,门八观, 水外周,堤壤高四尺,和会筑作三旬。

wǔ nián zhēng yuè liù rì xīn wèi shǐ jiāo tài zǔ gāo huáng dì yǐ pèi tiān

这句话大意是:五年正月六日辛未,始郊太祖高皇帝以配天。

èr shí èr rì dīng hài zōng sì xiào wén huáng dì yú míng táng yǐ pèi shàng dì jí xiān xián bǎi bì qīng shì yǒu yì zhě yú shì zhì ér jì zhī

这句话大意是:二十二日丁亥,宗祀孝文皇帝于明堂以配上帝,及先贤、百辟、卿士有益者,于是 秩而祭之。

qīn fú sān lǎo wǔ gēng tǎn ér gē shēng guì ér jìn zhī

这句话大意是:亲扶三老五更,袒而割牲,跪而进之。

yīn bān shí lìng xuān ēn zé

这句话大意是:因班时令,宣恩泽。

zhū hóu wáng zōng shì sì yí jūn zhǎng xiōng nú xī guó shì zǐ xī fèng gòng zhù jì

这句话大意是:诸侯王、宗 室、四夷君长、匈奴、西国侍子,悉奉贡助祭。

lǐ tú yuē jiàn wǔ sān shí nián zuò míng táng míng táng shàng yuán xià fāng shàng yuán fǎ tiān xià fāng fǎ de shí èr táng fǎ rì chén jiǔ shì fǎ jiǔ zhōu

这句话大意是:《礼图》曰:“建武三十年作明堂,明堂上圆下方,上圆法天,下方法地,十 二堂法日辰,九室法九州。

shì bā yǒu bā jiǔ qī shí èr fǎ yī shí zhī wáng

这句话大意是:室八牖,八九七十二,法一时之王。

shì yǒu èr hù èr jiǔ shí bā hù fǎ tǔ wáng shí bā rì

这句话大意是:室有二户,二九十 八户,法土王十八日。

nèi táng zhèng tán gāo sān chǐ tǔ jiē sān děng

这句话大意是:内堂正坛高三尺,土阶三等。

hú bó shǐ zhù hàn guān yún gǔ qīng miào gài yǐ máo jīn gài yǐ wǎ wǎ xià jiè máo yǐ cún gǔ zhì

这句话大意是:”胡伯始注《汉官》云:“古 清庙盖以茅,今盖以瓦,瓦下藉茅,以存古制。

dōng jīng fù yuē nǎi yíng sān gōng bù zhèng bān cháng

这句话大意是:”《东京赋》曰:“乃营三宫,布 政颁常。

fù miào chóng wū bā dá jiǔ fáng

这句话大意是:复庙重屋,八达九房。

zào zhōu qīng chí wéi shuǐ yāng yāng

这句话大意是:造舟清池,惟水泱泱。

xuē zōng zhù yún fù zhòng liù fù wèi wū píng fù zhòng dòng yě

这句话大意是:”薛综注云:“复重廇覆, 谓屋平覆重栋也。

xù hàn shū jì sì zhì yún míng dì yǒng píng èr nián sì wǔ dì yú míng táng wǔ dì zuò gè chù qí fāng huáng dì zài wèi jiē rú nán jiāo zhī wèi

这句话大意是:”《续汉书·祭祀志》云:“明帝永平二年,祀五帝于明堂,五 帝坐各处其方,黄帝在未,皆如南郊之位。

guāng wǔ wèi zài qīng dì zhī nán shǎo tuì xī miàn gè yī dú zòu yuè rú nán jiāo

这句话大意是:光武位在青帝之南,少退西面,各一犊, 奏乐如南郊。

chén kǎi àn shī yún wǒ jiāng sì wén wáng yú míng táng wǒ jiāng wǒ xiǎng wéi niú wéi yáng

这句话大意是:”臣恺按《诗》云,《我将》祀文王于明堂,“我将我享,维牛维羊”。

jù cǐ zé bèi tài láo zhī jì

这句话大意是:据此则备太牢之祭。

jīn yún yī dú kǒng yǔ gǔ shū

这句话大意是:今云一犊,恐与古殊。

zì jìn yǐ qián wèi yǒu chún wěi qí yuán qiáng bì shuǐ yī yī běn tú

这句话大意是:自晋以前,未有鹑尾,其圆墙璧水,一 依本图。

jìn qǐ jū zhù péi wěi yì yuē zūn zǔ pèi tiān qí yì míng zhe miào yǔ zhī zhì lǐ jù wèi fēn

这句话大意是:《晋起居注》裴𬱟议曰:“尊祖配天,其义明著,庙宇之制,理据未分。

zhí kě wèi yī diàn yǐ chóng yán sì qí yú zá suì yī jiē chú zhī

这句话大意是:直可为一殿,以崇严祀,其余杂碎,一皆除之。

chén kǎi àn tiān chuí xiàng shèng rén zé zhī

这句话大意是:”臣恺案,天垂象,圣人则之。

pì yōng zhī xīng jì yǒu tú zhuàng jìn táng fāng gòu bù hé tiān wén

这句话大意是:辟 雍之星,既有图状,晋堂方构,不合天文。

jì quē chóng lóu yòu wú bì shuǐ kōng táng guāi wǔ shì zhī yì zhí diàn wéi jiǔ jiē zhī wén

这句话大意是:既阙重楼,又无璧水,空堂乖五室之义, 直殿违九阶之文。

fēi gǔ qī tiān yī hé guò shèn

这句话大意是:非古欺天,一何过甚!

hòu wèi yú běi tái chéng nán zào yuán qiáng zài bì shuǐ wài mén zài shuǐ nèi jiǒng lì bù yǔ qiáng xiāng lián

这句话大意是:后魏于北台城南造圆墙,在璧水外,门在 水内迥立,不与墙相连。

qí táng shàng jiǔ shì sān sān xiāng zhòng bù yī gǔ zhì shì jiān tōng xiàng wéi chuǎn chù duō

这句话大意是:其堂上九室,三三相重,不依古制,室间通巷,违舛处多。

qí shì jiē yòng jī lèi jí chéng biǎn lòu

这句话大意是:其室皆用墼累,极成褊陋。

hòu wèi lè zhì yuē xiào chāng èr nián lì míng táng yì zhě huò yán jiǔ shì huò yán wǔ shì zhào duàn cóng wǔ shì

这句话大意是:后魏《乐志》曰:“孝昌二年立明堂,议者或言九室, 或言五室,诏断从五室。

hòu yuán chā zhí zhèng fù gǎi wéi jiǔ shì zāo luàn bù chéng

这句话大意是:后元叉执政,复改为九室,遭乱不成。

sòng qǐ jū zhù yuē xiào wǔ dì dà míng wǔ nián lì míng táng qí qiáng yǔ guī fàn nǐ zé tài miào wéi shí èr jiān yǐ yìng qī shù

这句话大意是:”《宋起居注》曰: “孝武帝大明五年立明堂,其墙宇规范,拟则太庙,唯十二间,以应期数。

yī hàn wèn shàng tú yí shè wǔ dì wèi

这句话大意是:依汉 《汶上图仪》,设五帝位。

tài zǔ wén huáng dì duì xiǎng dǐng zǔ fǔ guǐ yī yī miào lǐ

这句话大意是:太祖文皇帝对飨,鼎俎簠簋,一依庙礼。

liáng wǔ jí wèi zhī hòu yí sòng shí tài jí diàn yǐ wéi míng táng

这句话大意是:”梁武即位之 后,移宋时太极殿以为明堂。

wú shì shí èr jiān

这句话大意是:无室,十二间。

lǐ yí yì yún jì yòng chún qī zǔ wǎ zūn wén yú jiāo zhì yú miào

这句话大意是:《礼疑议》云:“祭用纯漆俎瓦樽, 文于郊,质于庙。

zhǐ yī xiàn yòng qīng jiǔ

这句话大意是:止一献,用清酒。

píng chén zhī hòu chén de mù guān suì liàng bù shù jì qí chǐ zhàng

这句话大意是:”平陈之后,臣得目观,遂量步数,记其尺丈。

yóu jiàn jī nèi yǒu fén shāo cán zhù huǐ zhuó zhī yú rù dì yī zhàng yǎn rán rú jiù

这句话大意是:犹见基内有焚烧残柱,毁斫之余,入地一丈,俨然如旧。

zhù xià yǐ zhāng mù wèi fū zhǎng zhàng yú kuò sì chǐ xǔ liǎng liǎng xiāng bìng

这句话大意是:柱下以樟木为跗,长丈余, 阔四尺许,两两相并。

wǎ ān shù zhòng

这句话大意是:瓦安数重。

gōng chéng chù suǒ nǎi zài guō nèi

这句话大意是:宫城处所,乃在郭内。

suī jiǎo ài bēi lòu wèi hé guī mó zǔ zōng zhī líng de chóng yán sì

这句话大意是:虽湫隘卑陋,未合规摹, 祖宗之灵,得崇严祀。

zhōu qí èr dài quē ér bù xiū dà xiǎng zhī diǎn yú yān mǐ tuō

现代白话:周、齐二代,阙而不修,大飨之典,于呢靡托。

zì gǔ míng táng tú wéi yǒu èr běn yī shì zōng zhōu liú xī yuán chén liú chāng zōng děng zuò sān tú lüè tóng

这句话大意是:自古明堂图惟有二本,一是宗周,刘熙、阮谌、刘昌宗等作,三图略同。

yī shì hòu hàn jiàn wǔ sān shí nián zuò lǐ tú yǒu běn bù xiáng zhuàn rén

这句话大意是:一是 后汉建武三十年作,《礼图》有本,不详撰人。

chén yuǎn xún jīng zhuàn bàng qiú zǐ shǐ yán jiū zhòng shuō zǒng zhuàn jīn tú

这句话大意是:臣远寻经传,傍求子史,研究众说, 总撰今图。

qí yàng yǐ mù wèi zhī xià wèi fāng táng táng yǒu wǔ shì shàng wèi yuán guān guān yǒu sì mén

这句话大意是:其样以木为之,下为方堂,堂有五室,上为圆观,观有四门。

dì kě qí zòu

这句话大意是:帝可其奏。

huì liáo dōng zhī yì shì bù guǒ xíng

这句话大意是:会辽东之役,事不果行。

yǐ dù liáo zhī gōng jìn wèi jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:以渡辽之功,进位金紫光禄大夫。

qí nián zú guān shí nián wǔ shí bā

这句话大意是:其年卒 官,时年五十八。

dì shén xī zhī

这句话大意是:帝甚惜之。

shì yuē kāng

这句话大意是:谥曰康。

zhuàn dōng dōu tú jì èr shí juǎn míng táng tú yì èr juǎn shì yí yī juàn jiàn xíng yú shì

这句话大意是:撰《东都图记》二十卷、《明堂图议》二卷、 《释疑》一卷,见行于世。

zi rú tóng yóu qí wèi

这句话大意是:子儒童,游骑尉。

shǎo zǐ wēn qǐ bù chéng wù láng

这句话大意是:少子温,起部承务郎。

yán pí

这句话大意是:○阎毗。

yán pí yú lín shèng lè rén yě

这句话大意是:阎毗,榆林盛乐人也。

zǔ jìn wèi běn jùn tài shǒu

这句话大意是:祖进,魏本郡太守。

fù qìng zhōu shàng zhù guó níng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:父庆,周上柱国、宁州总管。

pí qī suì xí jué shí bǎo xiàn gōng yì qiān hù

这句话大意是:毗七 岁,袭爵石保县公,邑千户。

jí zhǎng yí mào qín yán pō hǎo jīng shǐ

这句话大意是:及长,仪貌矜严,颇好经史。

shòu hàn shū yú xiāo gāi lüè tōng dà zhǐ

这句话大意是:受《汉书》于萧该,略 通大旨。

néng zhuàn shū gōng cǎo lì yóu shàn huà wéi dāng shí zhī miào

这句话大意是:能篆书,工草隶,尤善画,为当时之妙。

zhōu wǔ dì jiàn ér yuè zhī mìng shàng qīng dōu gōng zhǔ

这句话大意是:周武帝见而悦之,命尚清都公主。

xuān dì jí wèi bài yí tóng sān sī shòu qiān niú zuǒ yòu

这句话大意是:宣帝即位,拜仪同三司,授千牛左右。

gāo zǔ shòu shàn yǐ jì yì shì dōng gōng shù yǐ diāo lì zhī wù qǔ yuè yú huáng tài zǐ yóu shì shèn jiàn qīn dài měi chēng zhī yú shàng

这句话大意是:高祖受禅,以技艺侍东宫,数以雕丽之物取 悦于皇太子,由是甚见亲待,每称之于上。

xún bài chē qí sù wèi dōng gōng

这句话大意是:寻拜车骑,宿卫东宫。

shàng cháng qiǎn gāo jiǒng dà yuè yú lóng tái zé zhū jūn bù wu duō bù qí zhěng wéi pí yī jūn fǎ zhì sù rán

这句话大意是:上尝遣高颎大阅 于龙台泽,诸军部伍多不齐整,唯毗一军法制肃然。

jiǒng yán zhī yú shàng tè méng cì bó

这句话大意是:颎言之于上,特蒙赐帛。

é jiān tài zǐ zōng wèi lǜ zhǎng shǐ xún jiā shàng yí tóng

这句话大意是:俄兼 太子宗卫率长史,寻加上仪同。

tài zǐ fú wán zhī wù duō pí suǒ wéi

这句话大意是:太子服玩之物,多毗所为。

jí tài zǐ fèi pí zuò zhàng yī bǎi yǔ qī zǐ jù pèi wèi guān nú bì

这句话大意是:及太子废,毗坐杖一百, 与妻子俱配为官奴婢。

hòu èr suì fàng miǎn wèi mín

这句话大意是:后二岁,放免为民。

yáng dì sì wèi shèng xiū jūn qì yǐ pí xìng qiǎo ān liàn jiù shì zhào diǎn qí zhí

这句话大意是:炀帝嗣位,盛修军器,以毗性巧,谙练 旧事,诏典其职。

xún shòu cháo qǐng láng

这句话大意是:寻授朝请郎。

pí lì yì niǎn lù chē yú duō suǒ zēng sǔn yǔ zài yú fú zhì

这句话大意是:毗立议,辇辂车舆,多所增损,语在《舆服志》。

zhuó bài qǐ bù láng

这句话大意是:擢拜起部郎。

dì cháng dà bèi fǎ jià xián shǔ chē tài duō gù wèi pí yuē kāi huáng zhī rì shǔ chē shí yǒu èr chéng yú shì yì de

这句话大意是:帝尝大备法驾,嫌属车太多,顾谓毗曰:“开皇之日,属车十有二乘,于事亦 得。

jīn bā shí yī chéng yǐ niú jià chē bù zú yǐ yì wén wù

这句话大意是:今八十一乘,以牛驾车,不足以益文物。

zhèn yù jiǎn zhī cóng hé wèi kě

这句话大意是:朕欲减之,从何为可?

pí duì yuē chén chū dìng shù gòng yǔ wén kǎi cān xiáng gù shí jù hàn hú bó shǐ cài yōng děng yì shǔ chē bā shí yī chéng cǐ qǐ yú qín suì wèi hòu shì

这句话大意是:”毗对曰: “臣初定数,共宇文恺参详故实,据汉胡伯始、蔡邕等议,属车八十一乘,此起于 秦,遂为后式。

gù zhāng héng fù yún shǔ chē jiǔ jiǔ shì yě

这句话大意是:故张衡赋云‘属车九九’是也。

cì jí fǎ jià sān fēn jiǎn yī wèi sān shí liù chéng

这句话大意是:次及法驾,三分减一,为三十六乘。

cǐ hàn zhì yě

这句话大意是:此汉制也。

yòu jù sòng xiào jiàn shí yǒu sī zòu yì jìn qiān jiāng zuǒ wéi shè wǔ chéng shàng shū lìng jiàn píng wáng hóng yuē bā shí yī chéng yì jiān jiǔ guó sān shí liù chéng wú suǒ zhǔn píng

这句话大意是:又据宋孝建时,有司奏议,晋迁江左,惟设五乘,尚书令、建平王宏曰: ‘八十一乘,议兼九国,三十六乘,无所准凭。

jiāng zuǒ wǔ chéng jiǎn bù zhòng lǐ

这句话大意是:江左五乘,俭不中礼。

dàn dì wáng wén wù qí liú zhī shù yuán jí miǎn yù jiē tóng shí èr

这句话大意是:但帝王文物, 旗旒之数,爰及冕玉,皆同十二。

jīn yi zhǔn cǐ shè shí èr chéng

这句话大意是:今宜准此,设十二乘。

kāi huáng píng chén yīn yǐ wéi fǎ

这句话大意是:’开皇平陈,因以为法。

jīn xiàn zhāng wǎng gǔ dà jià yī qín fǎ jià yī hàn xiǎo jià yī sòng yǐ wéi chà děng

这句话大意是:今宪章往古,大驾依秦,法驾依汉,小驾依宋,以为差等。

dì yuē hé yòng qín fǎ hu

这句话大意是:”帝曰:“何用秦法吗?

dà jià yi sān shí liù fǎ jià yi yòng shí èr xiǎo jià chú zhī

这句话大意是:大驾宜三十六,法驾宜用十二,小驾除之。

pí yán jīng gù shì jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:”毗研精故事,皆此类也。

cháng chéng zhī yì pí zǒng qí shì

这句话大意是:长城之役,毗总其事。

jí dì yǒu shì héng yuè zhào pí yíng lì tán chǎng

这句话大意是:及帝有事恒岳,诏毗营立坛场。

xún zhuǎn diàn nèi chéng cóng xìng zhāng yè jùn

这句话大意是:寻转殿内丞,从幸张掖 郡。

gāo chāng wáng cháo yú xíng suǒ zhào pí chí jié yíng láo suì jiāng hù rù dōng dōu

这句话大意是:高昌王朝于行所,诏毗持节迎劳,遂将护入东都。

xún yǐ mǔ yōu qù zhí

这句话大意是:寻以母忧去职。

wèi qī qǐ lìng shì shì

这句话大意是:未期,起令 视事。

jiāng xìng liáo dōng zhī yì zì luò kǒu kāi qú dá yú zhuō jùn yǐ tōng yùn cáo

这句话大意是:将兴辽东之役,自洛口开渠,达于涿郡,以通运漕。

pí dū qí yì

这句话大意是:毗督其役。

míng nián jiān lǐng yòu yì wèi zhǎng shǐ yíng jiàn lín shuò gōng

这句话大意是:明年,兼领 右翊卫长史,营建临朔宫。

jí zhēng liáo dōng yǐ běn guān lǐng wǔ bēn láng jiàng diǎn sù wèi

这句话大意是:及征辽东,以本官领武贲郎将,典宿卫。

shí zhòng jūn wéi liáo dōng chéng dì lìng pí yì chéng xià xuān yù zéi gōng nǔ luàn fā suǒ chéng mǎ zhōng liú shǐ pí yán sè bù biàn cí qì yì yáng zú shì ér qù

这句话大意是:时众军围辽东 城,帝令毗诣城下宣谕,贼弓弩乱发,所乘马中流矢,毗颜色不变,辞气抑扬,卒 事而去。

xún bài cháo qǐng dài fū qiān diàn nèi shǎo jiān yòu lǐng jiāng zuò shǎo jiān shì

这句话大意是:寻拜朝请大夫,迁殿内少监,又领将作少监事。

hòu fù cóng dì zhēng liáo dōng huì yáng xuán gǎn zuò nì dì bān shī bīng bù shì láng hú sī zhèng bēn liáo dōng dì lìng pí lǜ qí èr qiān zhuī zhī bù jí

这句话大意是:后复从帝征辽东,会杨玄 感作逆,帝班师,兵部侍郎斛斯政奔辽东,帝令毗率骑二千追之,不及。

zhèng jù gāo lí bǎi yá chéng pí gōng zhī èr rì yǒu zhào zhēng hái

这句话大意是:政据高丽 柏崖城,毗攻之二日,有诏征还。

cóng zhì gāo yáng bào zú shí nián wǔ shí

这句话大意是:从至高阳,暴卒,时年五十。

dì shén dào xī zhī zèng diàn nèi jiān

这句话大意是:帝甚悼惜之,赠殿 内监。

hé chóu liú lóng huáng xuān xuān dì gǔn

这句话大意是:○何稠 刘龙 黄亘 亘弟衮。

hé chóu zì guì lín guó zǐ jì jiǔ tuǒ zhī xiōng zi yě

这句话大意是:何稠,字桂林,国子祭酒妥之兄子也。

fù tōng shàn zhuó yù

这句话大意是:父通,善斫玉。

chóu xìng jué qiǎo yǒu zhì sī yòng yì jīng wēi

这句话大意是:稠性绝巧,有智思,用 意精微。

nián shí yú suì yù jiāng líng xiàn suí tuǒ rù cháng ān

这句话大意是:年十余岁,遇江陵陷,随妥入长安。

shì zhōu yù shì xià shì

这句话大意是:仕周御饰下士。

jí gāo zǔ wèi chéng xiàng zhào bǔ cān jūn jiān zhǎng xì zuò shǔ

这句话大意是:及高祖为丞相,召补 参军,兼掌细作署。

kāi huáng chū shòu dū du lèi qiān yù fǔ jiān lì tài fǔ chéng

这句话大意是:开皇初,授都督,累迁御府监,历太府丞。

chóu bó lǎn gǔ tú duō shí jiù wù

这句话大意是:稠博览古图,多识 旧物。

bō sī cháng xiàn jīn mián jǐn páo zǔ zhī shū lì

这句话大意是:波斯尝献金绵锦袍,组织殊丽。

shàng mìng chóu wèi zhī

这句话大意是:上命稠为之。

chóu jǐn jì chéng yú suǒ xiàn zhě shàng shén yuè

这句话大意是:稠锦既成,逾所献者,上甚悦。

shí zhōng guó jiǔ jué liú lí zhī zuò jiàng rén wú gǎn cuò yì chóu yǐ lǜ cí wèi zhī yǔ zhēn bù yì

这句话大意是:时中国久绝琉璃之作,匠人无敢厝意,稠以绿瓷为之,与真不异。

xún jiā yuán wài sàn qí shì láng

这句话大意是:寻加员外散骑侍 郎。

kāi huáng mò guì zhōu lǐ li guāng shì jù zhòng wéi luàn zhào chóu zhào mù tǎo zhī

这句话大意是:开皇末,桂州俚李光仕聚众为乱,诏稠召募讨之。

shī cì héng lǐng qiǎn shǐ zhě yù qí qú shuài dòng zhǔ mò chóng jiě bīng jiàng kuǎn

这句话大意是:师次衡岭,遣使者谕其渠帅 洞主莫崇解兵降款。

guì zhōu zhǎng shǐ wáng wén tóng suǒ chóng yǐ yì chóu suǒ

这句话大意是:桂州长史王文同锁崇以诣稠所。

chóu zhà xuān yán yuē zhōu xiàn bù néng suí yǎng zhì biān mín rǎo pàn fēi chóng zhī zuì yě

这句话大意是:稠诈宣言曰:“州县不能绥养, 致边民扰叛,非崇之罪也。

nǎi mìng shì zhī yǐn chóng gòng zuò bìng cóng zhě sì rén wèi shè jiǔ shí ér qiǎn zhī

这句话大意是:”乃命释之,引崇共坐,并从者四人,为设酒食而遣之。

chóng dà yuè guī dòng bù shè bèi

这句话大意是:崇大悦,归洞不设备。

chóu zhì wǔ gēng yǎn rù qí dòng xī fā lǐ bīng yǐ lín yú zéi

这句话大意是:稠至五更,掩入其洞,悉发俚兵,以临余贼。

xiàng zhōu nì shuài dù tiáo liáo luō zhōu nì shuài páng jìng děng xiāng jì jiàng kuǎn

这句话大意是:象州逆帅杜条 辽、罗州逆帅庞靖等相继降款。

fēn qiǎn jiàn zhōu kāi fǔ liáng nì tǎo pàn yí luō shòu luō zhōu cì shǐ féng xuān tǎo zéi shuài li dà tán bìng píng zhī chuán shǒu jūn mén

这句话大意是:分遣建州开府梁昵讨叛夷罗寿,罗州刺史冯暄讨贼 帅李大檀,并平之,传首军门。

chéng zhì shǔ shǒu lǐng wèi zhōu xiàn guān ér hái zhòng jiē yuè fú

这句话大意是:承制署首领为州县官而还,众皆悦服。

yǒu qīn zhōu cì shǐ níng měng lì shuài zhòng yíng jūn

这句话大意是:有钦州刺史 宁猛力,帅众迎军。

chū měng lì jué jiàng shān dòng yù tú wèi nì zhì shì huáng jù qǐng shēn rù cháo

这句话大意是:初,猛力倔强山洞,欲图为逆,至是惶惧,请身入朝。

chóu yǐ qí jí dǔ yīn shì wú cāi èr suì fàng hái zhōu yǔ zhī yuē yuē bā jiǔ yuè jiān kě yì jīng shī xiāng jiàn

这句话大意是:稠以其 疾笃,因示无猜贰,遂放还州,与之约曰:“八九月间,可诣京师相见。

chóu hái zòu zhuàng shàng yì bù yì

这句话大意是:”稠还奏 状,上意不怿。

qí nián shí yuè měng lì zú shàng wèi chóu yuē rǔ bù qián jiāng měng lì lái jīn jìng sǐ yǐ

现代白话:其年十月,猛力卒,上谓稠曰:“你不前将猛力来,今竟死了。

chóu yuē měng lì gòng chén wèi yuē jiǎ lìng shēn sǐ dāng qiǎn zi rù shì

这句话大意是:” 稠曰:“猛力共臣为约,假令身死,当遣子入侍。

yuè rén xìng zhí qí zi bì lái

这句话大意是:越人性直,其子必来。

chū měng lì lín zhōng jiè qí zǐ cháng zhēn yuē wǒ yǔ dà shǐ wèi yuē bù kě shī xìn yú guó shì

这句话大意是:”初,猛 力临终,诫其子长真曰:“我与大使为约,不可失信于国士。

rǔ zàng wǒ qì jí yi shàng lù

现代白话:你葬我讫,即宜上路。

zhǎng zhēn rú yán rù cháo shàng dà yuè yuē hé chóu zhe xìn mán yí nǎi zhì yú cǐ

这句话大意是:” 长真如言入朝,上大悦曰:“何稠著信蛮夷,乃至于此。

yǐ xūn shòu kāi fǔ

这句话大意是:”以勋授开府。

rén shòu chū wén xiàn huáng hòu bēng yǔ yǔ wén kǎi cān diǎn shān líng zhì dù

这句话大意是:仁寿初,文献皇后崩,与宇文恺参典山陵制度。

chóu xìng shǎo yán shàn hou shàng zhǐ yóu shì jiàn jiàn qīn nì

这句话大意是:稠性少言,善候上旨,由是渐 见亲昵。

jí shàng jí dǔ wèi chóu yuē rǔ jì céng zàng huáng hòu jīn wǒ fāng sǐ yi hǎo ān zhì

现代白话:及上疾笃,谓稠曰:“你既曾葬皇后,今我方死,宜好安置。

shǔ cǐ hé yì dàn bù néng wàng huái ěr

这句话大意是:属此何益, 但不能忘怀耳。

hún qí yǒu zhī dāng xiāng jiàn yú dì xià

这句话大意是:魂其有知,当相见于地下。

shàng yīn lǎn tài zǐ jǐng wèi yuē hé chóu yòng xīn wǒ fù yǐ hòu shì dòng jìng dāng gòng píng zhāng

这句话大意是:”上因揽太子颈谓曰:“何稠用心,我 付以后事,动静当共平章。

dà yè chū yáng dì jiāng xìng yáng zhōu wèi chóu yuē jīn tiān xià dà dìng zhèn chéng hóng yè fú zhāng wén wù quē lüè yóu duō

这句话大意是:大业初,炀帝将幸扬州,谓稠曰:“今天下大定,朕承洪业,服章文物,阙略 犹多。

qīng kě tǎo yuè tú jí yíng zào yú fú yǔ yí sòng zhì jiāng dū yě

这句话大意是:卿可讨阅图籍,营造舆服羽仪,送至江都也。

qí rì bài tài fǔ shǎo qīng

这句话大意是:”其日,拜太府少卿。

chóu yú shì yíng huáng huī sān wàn liù qiān rén zhàng jí chē yú niǎn lù huáng hòu lǔ bù bǎi guān yí fú yī qī ér jiù sòng yú jiāng dū

这句话大意是:稠于是 营黄麾三万六千人仗,及车舆辇辂、皇后卤簿、百官仪服,依期而就,送于江都。

suǒ yì gōng shí wàn yú rén yòng jīn yín qián wù jù yì jì

这句话大意是:所役工十万余人,用金银钱物巨亿计。

dì shǐ bīng bù shì láng míng yǎ xuǎn bù láng xuē mài děng gōu hé zhī shù nián fāng jìng háo lí wú chuǎn

这句话大意是:帝使兵部侍郎明雅、选部郎薛迈等勾核之, 数年方竟,毫厘无舛。

chóu cān huì jīn gǔ duō suǒ gǎi chuàng

这句话大意是:稠参会今古,多所改创。

wèi jìn yǐ lái pí biàn yǒu yīng ér wú jī dǎo

这句话大意是:魏、晋以来,皮弁有缨而无笄导。

chóu yuē cǐ gǔ tián liè zhī fú yě

这句话大意是:稠曰:“此古田猎之服也。

jīn fú yǐ rù cháo yi biàn qí zhì

这句话大意是:今服以入朝,宜变其制。

gù biàn shī xiàng yá zān dǎo zì chóu shǐ yě

这句话大意是:”故弁施象牙簪导,自稠始也。

yòu cóng shěng zhī fú chū wú pèi shòu chóu yuē cǐ nǎi huì shuò xiǎo cháo zhī fú

这句话大意是:又从省之服,初无佩绶,稠曰:“此乃晦朔小朝之服。

ān yǒu rén chén yè dì ér qù yìn shòu jiān wú pèi yù zhī jié hu

这句话大意是:安有人臣谒帝而去印绶,兼 无佩玉之节吗?

nǎi jiā shòu tóu xiǎo shòu jí pèi yī zhī

这句话大意是:”乃加兽头小绶及佩一只。

jiù zhì wǔ lù yú yuán shàng qǐ xiāng tiān zǐ yǔ cān chéng tóng zài xiāng nèi

这句话大意是:旧制,五辂于辕上起箱,天子与参乘同 在箱内。

chóu yuē jūn chén tóng suǒ guò wéi xiāng bī

这句话大意是:稠曰:“君臣同所,过为相逼。

nǎi guǎng wéi pán yú bié gòu lán dùn shì chén lì yú qí zhōng

这句话大意是:”乃广为盘舆,别构栏盾,侍臣立于其 中。

yú nèi fù qǐ xū mí píng zuò tiān zǐ dú jū qí shàng

这句话大意是:于内复起须弥平坐,天子独居其上。

zì yú huī zhuàng wén wù zēng sǔn jí duō shì jiàn wēi yí zhì

这句话大意是:自余麾幢文物,增损极多,事见《威仪志》。

dì fù lìng chóu zào róng chē wàn shèng gōu chén bā bǎi lián dì shàn zhī yǐ chóu shǒu tài fǔ qīng

这句话大意是:帝复令稠造戎车万乘,钩陈八百连,帝善之,以稠守太府卿。

hòu sān suì jiān lǐng shào fǔ jiān

这句话大意是:后三岁,兼领少府监。

liáo dōng zhī yì shè yòu tún wèi jiāng jūn lǐng yù yíng nǔ shǒu sān wàn rén

这句话大意是:辽东之役,摄右屯卫将军,领御营弩手三万人。

shí gōng bù shàng shū yǔ wén kǎi zào liáo shuǐ qiáo bù chéng shī bù dé jì yòu tún wèi dà jiàng jūn mài tiě zhàng yīn ér yù hài

这句话大意是:时工部尚书宇文恺造辽水桥不成, 师不得济,右屯卫大将军麦铁杖因而遇害。

dì qiǎn chóu zào qiáo èr rì ér jiù

这句话大意是:帝遣稠造桥,二日而就。

chū chóu zhì xíng diàn jí liù hé chéng zhì shì dì yú liáo zuǒ yǔ zéi xiāng duì yè zhōng shī zhī

这句话大意是:初,稠制行殿 及六合城,至是,帝于辽左与贼相对,夜中施之。

qí chéng zhōu huí bā lǐ chéng jí nǚ yuán hé gāo shí rèn shàng bù jiǎ shì lì zhàng jiàn qí

这句话大意是:其城周回八里,城及女垣合高十 仞,上布甲士,立仗建旗。

sì yú zhì quē miàn bié yī guān guān xià sān mén chí míng ér bì

这句话大意是:四隅置阙,面别一观,观下三门,迟明而毕。

gāo lí wàng jiàn wèi ruò shén gōng

这句话大意是:高丽望见, 谓若神功。

shì suì jiā jīn zǐ guāng lù dài fu

这句话大意是:是岁,加金紫光禄大夫。

míng nián shè zuǒ tún wèi jiāng jūn cóng zhì liáo zuǒ

这句话大意是:明年,摄左屯卫将军,从至辽左。

shí èr nián jiā yòu guāng lù dài fu cóng xìng jiāng dū

这句话大意是:十二年,加右光禄大夫,从幸江都。

yù yǔ wén huà jí zuò luàn yǐ wéi gōng bù shàng shū

这句话大意是:遇宇文化及作乱,以为工部尚书。

huà jí bài xiàn yú dòu jiàn dé jiàn dé fù yǐ wéi gōng bù shàng shū shū guó gōng

这句话大意是:化及败, 陷于窦建德,建德复以为工部尚书、舒国公。

jiàn dé bài guī yú dà táng shòu jiāng zuò shǎo jiang zú

这句话大意是:建德败,归于大唐,授将作少匠,卒。

kāi huáng shí yǒu liú lóng zhě hé jiān rén yě

这句话大意是:开皇时,有刘龙者,河间人也。

xìng qiáng míng yǒu qiǎo sī

这句话大意是:性强明,有巧思。

qí hòu zhǔ zhī zhī lìng xiū sān jué tái shén chēng zhǐ yīn ér lì zhí tōng xiǎn

这句话大意是:齐后主知之,令修三爵台, 甚称旨,因而历职通显。

jí gāo zǔ jiàn zuò dà jiàn qīn wěi bài yòu wèi jiāng jūn jiān jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:及高祖践阼,大见亲委,拜右卫将军,兼将作大匠。

qiān dū zhī shǐ yǔ gāo jiǒng cān zhǎng zhì dù dài hào wèi néng

这句话大意是:迁都 之始,与高颎参掌制度,代号为能。

dà yè shí yǒu huáng xuān zhě bù zhī hé xǔ rén yě jí qí dì gǔn jù qiǎo sī jué rén

这句话大意是:大业时,有黄亘者,不知何许人也,及其弟衮,俱巧思绝人。

yáng dì měi lìng qí xiōng dì zhí shào fǔ jiāng zuò

这句话大意是:炀帝每令其兄弟 直少府将作。

yú shí gǎi chuàng duō wù xuān gǔn měi cān diǎn qí shì

这句话大意是:于时改创多务,亘、衮每参典其事。

fán yǒu suǒ wéi hé chóu xiān lìng xuān gǔn lì yàng dāng shí gōng rén jiē chēng qí shàn mò néng yǒu suǒ sǔn yì

这句话大意是:凡有所为,何稠先令亘、衮立样, 当时工人皆称其善,莫能有所损益。

xuān guān zhì cháo sàn dài fū gǔn guān zhì sàn qí shì láng

这句话大意是:亘官至朝散大夫,衮官至散骑侍郎。

shǐ chén yuē yǔ wén kǎi xué yì jiān gāi sī lǐ tōng shàn guī ju zhī miào cān zòng bān ěr dāng shí zhì dù xián qǔ zé yān

现代白话:史臣曰:宇文恺学艺兼该,思理通赡,规矩之妙,参纵班、你,当时制度,咸 取则呢。

qí qǐ rén shòu gōng yíng jiàn luò yì yāo qiú shí xìng qióng chǐ jí lì shǐ wén huáng shī dé yáng dì wáng shēn wēi luàn zhī yuán yì yì cǐ zhī yóu

这句话大意是:其起仁寿宫,营建洛邑,要求时幸,穷侈极丽,使文皇失德,炀帝亡身, 危乱之源,抑亦此之由。

zhì yú kǎo lǎn shū chuán dìng míng táng tú suī yì guò qí tōng yǒu zú guān zhě

这句话大意是:至于考览书传,定《明堂图》,虽意过其通,有足观者。

pí chóu qiǎo sī guò rén pō xí jiù shì jī qián wáng zhī cǎi zhāng chéng yī dài zhī wén wù

这句话大意是:毗、稠巧思过人,颇习旧事,稽前王之采章,成一代之文物。

suī shī zhī yú huá shèng yì yǒu kě chuán yú hòu yān

现代白话:虽失之于华盛,亦有 可传于后呢。

✦ You read 列传·卷三十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.