隋书 · 魏征 · Chapter 8 of 85

志·卷三

PinyinModern Translation
Size

lǐ yí sān

这句话大意是:礼仪三。

chén yǒng dìng sān nián qī yuè wǔ dì bēng

这句话大意是:陈永定三年七月,武帝崩。

xīn chú shàng shū zuǒ chéng yǔ chí chēng jìn sòng yǐ lái huáng dì dà xíng yí zhù wèi zǔ yī rì gào nán jiāo tài miào zòu cè fèng shì

这句话大意是:新除尚书左丞庾持称:“晋、宋以来,皇帝大行仪 注,未祖一日,告南郊太庙,奏策奉谥。

zǐ gōng jiāng dēng wēn liáng shì zhōng bǎn zòu yǐ chēng mǒu shì huáng dì

这句话大意是:梓宫将登辒辌,侍中版奏,已称某谥皇帝。

qiǎn diàn chū yú bì jiē xià fāng yǐ cǐ shí nǎi dú āi cè

这句话大意是:遣奠,出于陛阶下,方以此时,乃读哀策。

ér qián dài cè wén yóu yún dà xíng huáng dì qǐng míng jiā xiáng zhèng

这句话大意是:而前代策文,犹云大行皇帝,请明加详 正。

guó zǐ bó shì lǐng bù bīng xiào wèi zhī yí lǐ chén wén ā děng wèi yīng shào fēng sú tōng qián dì shì wèi dìng chén zǐ chēng dà xíng yǐ bié sì zhǔ

这句话大意是:”国子博士、领步兵校尉、知仪礼沈文阿等谓:“应劭《风俗通》,前帝谥未 定,臣子称大行,以别嗣主。

jìn jiǎn liáng yí zì zǐ gōng jiāng dēng wēn liáng bǎn zòu jiē chēng mǒu shì huáng dì dēng wēn liáng

这句话大意是:近检梁仪,自梓宫将登辒辌,版奏皆称某谥皇帝登辒 辌。

fú xún jīn zǔ jì yǐ fèng cè shì āi cè jì zài tíng qiǎn jì bù yīng yóu chēng dà xíng

这句话大意是:伏寻今祖祭已奉策谥,哀策既在庭,遣祭不应犹称大行。

qiě āi cè zhuàn shū cáng yú xuán gōng

这句话大意是:且哀策篆书,藏于玄 宫。

wèi yī liáng yí chēng shì yǐ chuán wú qióng

这句话大意是:”谓“依梁仪称谥,以传无穷”。

zhào kě zhī

这句话大意是:诏可之。

tiān jiā yuán nián bā yuè guǐ hài shàng shū yí cáo qǐng jīn yuè huì huáng tài hòu fú ān jí jūn dàn chú yí zhù

这句话大意是:天嘉元年八月癸亥,尚书仪曹请今月晦皇太后服安吉君禫除仪注。

chén zhū yì wèi zhì qīn qī duàn jiā jiàng gù zài qī ér zài zhōu zhī sàng duàn èr shí wǔ yuè

这句话大意是:沈洙议: “谓至亲期断,加降故再期,而再周之丧,断二十五月。

dàn zhòng fú bù kě dùn chú gù biàn zhī yǐ xiān gǎo chuàng jù bù kě biàn yù gù chēng zhī yǐ xiáng dàn

这句话大意是:但重服不可顿除,故变之 以纤缟,创巨不可便愈,故称之以祥禫。

dàn zhě dàn yě suǒ yǐ jiàn qū qí qíng

这句话大意是:禫者,淡也,所以渐祛其情。

zhì rú fù zài wèi mǔ chū shì hòu zhī zǐ zé qū jiàng zhī yǐ qī

这句话大意是:至如父在为 母出适后之子,则屈降之以期。

qī ér chú fú wú fù shuāi má

这句话大意是:期而除服,无复衰麻。

yuán qíng yǒu běn tóng zhī yì xǔ yǐ xīn zhì

这句话大意是:缘情有本同之义,许以心制。

xīn zhì jì wú zhàng dié kě chú bù róng fù gǎi xuán jì shì xīn yōu zé wú suǒ gèng dàn qí xīn yě

这句话大意是:心制既无杖绖可除,不容复改玄‘,既是心忧,则无所更淡其心也。

qiě dàn zhàng qī zhě shí wǔ yuè yǐ yǒu dàn zhì

这句话大意是:且禫杖期者, 十五月已有禫制。

jīn shēn qí miǎn huái zhī gǎn gù duàn yǐ zài zhōu zhǐ èr shí wǔ yuè ér yǐ

这句话大意是:今申其免怀之感,故断以再周,止二十五月而已。

suǒ yǐ sòng yuán jiā lì yì xīn sàng yǐ èr shí wǔ yuè wéi xiàn

这句话大意是:所以宋元嘉立 义,心丧以二十五月为限。

dà míng zhōng wáng huáng hòu fù sāng yòu shēn míng qí zhì

这句话大意是:大明中,王皇后父丧,又申明其制。

qí jiàn yuán zhōng tài zǐ mù fēi sàng yì tóng yòng cǐ lǐ

这句话大意是:齐建元中,太子穆 妃丧,亦同用此礼。

wéi wáng jiǎn gǔ jīn jí jì yún xīn zhì zhōng èr shí qī yuè yòu wèi wáng qūn suǒ nán

这句话大意是:唯王俭《古今集记》云心制终二十七月,又为王逡所难。

hé tóng zhī yí zhù yòng èr shí wǔ yuè ér chú

这句话大意是:何佟 之仪注用二十五月而除。

àn gǔ xún jīn yi yǐ zài zhōu èr shí wǔ yuè wèi duàn

这句话大意是:案古循今,宜以再周二十五月为断。

jīn huáng tài hòu yú ān jí jūn xīn sàng zhī qī yi chú yú zài zhōu wú fù xīn dàn zhī lǐ

这句话大意是:今皇太后于安吉君心 丧之期,宜除于再周,无复心禫之礼。

zhào kě zhī

这句话大意是:”诏可之。

duò zhì zhū yuè bēng dú jié tiān zǐ sù fú bì zhèng qǐn chè shàn sān rì

这句话大意是:隋制,诸岳崩渎竭,天子素服,避正寝,撤膳三日。

qiǎn shǐ jì bēng jié zhī shān chuān shēng yòng tài láo

这句话大意是:遣使祭崩竭之山川,牲用 太牢。

huáng dì běn fú dà gōng yǐ shàng qīn jí wài zǔ fù mǔ huáng hòu fù mǔ zhū guān zhèng yī pǐn sàng huáng dì bù shì shì sān rì

这句话大意是:皇帝本服大功已上亲及外祖父母、皇后父母、诸官正一品丧,皇帝不视事三日。

huáng dì běn fú wǔ fú nèi qīn jí pín bǎi guān zhèng èr pǐn yǐ shàng sàng bìng yī jǔ āi

这句话大意是:皇帝本服五服内亲及嫔、百官正二品已上丧,并一举哀。

tài yáng kuī guó jì rì huáng dì běn fú xiǎo gōng sī má qīn bǎi guān sān pǐn yǐ shàng sàng huáng dì jiē bù shì shì yī rì

这句话大意是:太阳亏、国忌日,皇帝本 服小功缌麻亲、百官三品已上丧,皇帝皆不视事一日。

huáng tài hòu huáng hòu wèi běn fú wǔ fú nèi zhū qīn jí pín yī jǔ āi

这句话大意是:皇太后、皇后为本服五服内诸亲及嫔,一举哀。

huáng tài zǐ wèi běn fú wǔ fú zhī nèi qīn jí dōng gōng sān shī sān shǎo gōng chén sān pǐn yǐ shàng yī jǔ āi

这句话大意是:皇太子为本服五服之内亲及东 宫三师、三少、宫臣三品已上,一举哀。

liáng tiān jiàn yuán nián qí lín chuān xiàn wáng suǒ shēng qiè xiè mù bèi fā bù zhì yán mén

这句话大意是:梁天监元年,齐临川献王所生妾谢墓被发,不至埏门。

xiāo zǐ jìn chuán zhòng zī lǐ guān hé tóng zhī

这句话大意是:萧子晋传重,谘礼官何 佟之。

tóng zhī yì yǐ wéi gǎi zàng fú sī jiàn jiù bù kě wú fú gù yě

这句话大意是:佟之议,以为:“改葬服缌,见柩不可无服故也。

cǐ zhǐ qīn fén tǔ bù jí yú guǒ kě yī xīn gōng huǒ chù sān rì kū jiǎ ér yǐ

这句话大意是:此止侵坟土,不及于椁, 可依新宫火处三日哭假而已。

dì yǐ wéi de lǐ

这句话大意是:”帝以为得礼。

èr nián hé tóng zhī yì zhuī fú sān nián wú dàn

这句话大意是:二年,何佟之议:“追服三年无禫。

shàng shū yì bìng yǐ tóng zhī yán wèi de

这句话大意是:” 尚书议,并以佟之言为得。

yòu èr nián shǐ xīng wáng sì zi sàng

这句话大意是:又二年,始兴王嗣子丧。

bó shì guǎn xuān yì shǐ guó cháng cóng fú sī má

这句话大意是:博士管晅议,使国长从服缌麻。

sì nián zhǎng xiōng lǐ yán zhí zhī dìng yí zhù yǐ wáng yuè yù rùn hòu nián zhōng xiáng yí suǒ fù yuè

这句话大意是:四年,掌凶礼严植之定《仪注》,以亡月遇闰,后年中祥,疑所附月。

dì yuē rùn gài yú fēn yuè jié zé gè yǒu suǒ lì

这句话大意是:帝曰: “闰盖余分,月节则各有所隶。

ruò jié shǔ qián yuè zé yi yǐ qián yuè wèi jì jié shǔ hòu yuè zé yi yǐ hòu yuè wèi jì

这句话大意是:若节属前月,则宜以前月为忌,节属后月,则宜以 后月为忌。

xiáng féng rùn zé yi qǔ yuǎn rì

这句话大意是:祥逢闰则宜取远日。

yòu sì nián ān chéng guó cì chēng miào xīn jiàn yù kè jīn rì qiān lì suǒ shēng wú tài fēi shén zhǔ

这句话大意是:又四年,安成国刺称:“庙新建,欲克今日迁立所生吴太妃神主。

guó wáng jì yǒu fēi sàng yù shǐ chén xià dài jì

这句话大意是:国王既有妃 丧,欲使臣下代祭。

míng shān bīn yì yǐ wéi bù kě

这句话大意是:”明山宾议,以为:“不可。

yi dài wáng fēi fú jìng qīn fèng shèng lǐ

这句话大意是:宜待王妃服竟,亲奉盛礼。

wǔ nián guì pín mǔ chē sàng yì zhě yí qí yí

这句话大意是:五年,贵嫔母车丧,议者疑其仪。

míng shān bīn yǐ wéi guì pín jì jū mǔ yōu huáng tài zǐ chū guì pín bié dì yī jǔ āi yǐ shēn shèng qíng zhù bù guāi lǐ

这句话大意是:明山宾以为:“贵嫔既居母忧,皇太子出贵 嫔别第,一举哀,以申圣情,庶不乖礼。

dì cóng zhī

这句话大意是:”帝从之。

yòu wǔ nián cí bù láng sī mǎ jiǒng dié guì pín mǔ chē wáng yīng yǒu fú zhì wèi yi zhǔn gōng zǐ wèi mǔ má yī zhī zhì jì zàng ér chú

这句话大意是:又五年,祠部郎司马褧牒:“贵嫔母车亡,应有服制”,谓“宜准公子为母麻 衣之制,既葬而除”。

dì cóng zhī

这句话大意是:帝从之。

liù nián shēn míng zàng zhì fán mù bù dé zào shí rén shòu bēi wéi tīng zuò shí zhù jì míng wèi ér yǐ

这句话大意是:六年,申明葬制,凡墓不得造石人兽碑,唯听作石柱,记名位而已。

qī nián ān chéng wáng cí tài fēi sàng zhōu shě dié shǐ ān chéng shǐ xīng zhū wáng yǐ chéng fú rì yī rì wèi wèi shòu diào

这句话大意是:七年,安成王慈太妃丧,周舍牒:“使安成、始兴诸王以成服日一日为位受吊。

dì yuē sàng wú èr zhǔ

这句话大意是:” 帝曰:“丧无二主。

èr wáng jì zài yuǎn sì zi yi jì shè shì

这句话大意是:二王既在远,嗣子宜祭摄事。

zhōu shě dié sì zi zhe xì bù yī juàn lǐng dài

这句话大意是:”周舍牒:“嗣子著细布衣、绢 领带。

dān yī yòng shí wǔ shēng gé

这句话大意是:单衣用十五升葛。

fán yǒu shì jí suì shí jié shuò wàng bìng yú líng suǒ zhāo xī kū

这句话大意是:凡有事及岁时节朔望,并于灵所朝夕哭。

sān nián bù tīng lè

这句话大意是:三年不听乐。

shí sì nián shè rén zhū yì yì lǐ nián suī wèi jí chéng rén yǐ yǒu jué mìng zhě zé bù wèi shāng

这句话大意是:十四年,舍人朱异议:“《礼》,年虽未及成人,已有爵命者,则不为殇。

fēng yáng hòu nián suī zhōng shāng yǐ yǒu bài fēng bù yīng shāng fú

这句话大意是:封 阳侯年虽中殇,已有拜封,不应殇服。

dì kě zhī

这句话大意是:”帝可之。

yú shì zhū wáng fú fēng yáng hòu yī chéng rén zhī fú

这句话大意是:于是诸王服封阳侯依成人之服。

dà tóng liù nián huáng tài zǐ qǐ jǐn àn xià shāng zhī xiǎo gōng bù xíng hūn guān jià sān jiā zhī lǐ zé xiáng fú zhī dà gōng lǐ bù dé yǒu sān jiā

这句话大意是:大同六年,皇太子启:“谨案下殇之小功,不行婚冠嫁三嘉之礼,则降服之大 功,理不得有三嘉。

jīn xíng sān jiā zhī lǐ qiè yǒu xiǎo yí

这句话大意是:今行三嘉之礼,窃有小疑。

dì yuē lǐ yún dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi

现代白话:”帝曰:“《礼》云:‘大功之末, 能够冠子。

fù xiǎo gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià zǐ qǔ fù

现代白话:父小功之末,能够冠子、嫁子、娶妇。

jǐ suī xiǎo gōng jì zú kū kě yǐ guān qǔ qī

现代白话:己虽小功,既卒哭,能够冠、娶 妻。

xià shāng zhī xiǎo gōng zé bù kě

这句话大意是:下殇之小功则不可。

jìn dài cài mó xiè chén dīng zuǎn féng huái děng suì yún xiáng fú dà gōng kě yǐ jià nǚ

这句话大意是:’晋代蔡谟、谢沈、丁纂、冯怀等遂云:‘降服大功,可 以嫁女。

sòng dài péi sōng zhī hé chéng tiān yòu yún nǚ yǒu dà gōng zhī fú yì dé chū jià

这句话大意是:’宋代裴松之、何承天又云:‘女有大功之服,亦得出嫁。

fàn jiān xún bó zi děng suī fù shuài yì zhì nán yì wèi néng zhé

这句话大意是:’范坚、荀伯 子等,虽复率意致难,亦未能折。

tài shǐ liù nián yú hé lì yì dà gōng zhī mò nǎi kě qǔ fù

这句话大意是:太始六年,虞和立议:‘大功之末,乃可娶妇。

yú shí bó xún xián tóng hé yì

这句话大意是:’ 于时博询,咸同和议。

qí yǒng míng shí yī nián yǒu dà sī mǎ zhǎng zǐ zhī sàng wǔ dì zǐ nǚ tóng fú dà gōng

这句话大意是:齐永明十一年,有大司马长子之丧,武帝子女同服大功。

zuǒ chéng gù gǎo zhī yì yún dà gōng zhī mò fēi zhí huáng nǚ pín jiàng wú yí huáng zǐ pīng nà yì zài fēi ài

这句话大意是:左 丞顾杲之议云:‘大功之末,非直皇女嫔降无疑,皇子娉纳,亦在非硋。

fán cǐ zhū yì jiē shì gōng bèi zhèng wén wu wèi tōng ěr

这句话大意是:’凡此诸 议,皆是公背正文,务为通耳。

xú yuán wáng wén xiàn bìng yún qī fú jiàng wèi dà gōng jiē bù kě yǐ hūn jià

现代白话:徐爰、王文宪并云:‘期服降为大功,皆不能够婚 嫁。

yú yì nǎi wèi bù guāi ér yòu bù shì qí yì

这句话大意是:’于义乃为不乖,而又不释其意。

tiān jiàn shí nián xìn ān gōng zhǔ dāng chū shì ér yǒu lín chuān zhǎng zǐ dà gōng zhī cǎn jù lùn cǐ yì cū yǐ xiáng xī

这句话大意是:天监十年,信安公主当出适,而有临川长子 大功之惨,具论此义,粗已详悉。

tài zǐ jīn yòu qǐ shěn dà gōng zhī mò nǎi xià shāng zhī xiǎo gōng xíng hūn guān jià sān jí zhī shì

这句话大意是:太子今又启审大功之末乃下殇之小功行婚冠嫁三 吉之事。

àn lǐ suǒ yán xià shāng xiǎo gōng běn shì qī fú gù bù dé yǒu sān jí zhī lǐ

这句话大意是:案《礼》所言下殇小功,本是期服,故不得有三吉之礼。

kuàng běn fú shì qī jiàng wèi dà gōng lǐ dāng bù kě

这句话大意是:况本服是期,降 为大功,理当不可。

rén jiān xíng zhě shì yòng zhèng xuán nì jiàng zhī yì

这句话大意是:人间行者,是用郑玄逆降之义。

zá jì yún dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià zǐ

这句话大意是:《杂记》云:‘大功之末,可 以冠子嫁子。

cǐ wèi běn fú dà gōng zi zé xiǎo gōng yú yuè yǐ hòu yú qíng chà qīng suǒ yǐ xǔ yǒu guān jià

这句话大意是:’此谓本服大功,子则小功,逾月以后,于情差轻,所以许有冠嫁。

cǐ zé xiǎo gōng zhī mò tōng de qǔ fù

这句话大意是:此则小功之末,通得取妇。

qián suǒ yún dà gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià zǐ cǐ shì jiǎn chū dà gōng zhī shēn bù dé qǔ fù

现代白话:前所云‘大功之末,能够冠子嫁子’,此是简出大功之 身,不得取妇。

hòu yán xiǎo gōng zhī mò kě yǐ guàn zi jià zǐ fēi zhí zi de guān jià yì de qǔ fù

现代白话:后言‘小功之末,能够冠子嫁子’,非直子得冠嫁,亦得取妇。

gù yǒu chū mò

这句话大意是:故 有出没。

hūn lǐ guó zhī dà diǎn yi yǒu huà yī

这句话大意是:婚礼国之大典,宜有画一。

jīn zōng shì jí wài qī bù dé fù zhé yǒu gàn qǐ lǐ guān bù dé zhé wèi qǔ yì

这句话大意是:今宗室及外戚,不得复辄有干启,礼官不得辄 为曲议。

kě yī cǐ yǐ wéi fǎ

这句话大意是:可依此以为法。

hòu qí dìng lìng qīn wáng gōng zhǔ tài fēi fēi jí cóng sān pǐn yǐ shàng sàng zhě jiè bái gǔ yī miàn sàng bì jìn shū

这句话大意是:后齐定令,亲王、公主、太妃、妃及从三品已上丧者,借白鼓一面,丧毕进输。

wáng jùn gōng zhǔ tài fēi yí tóng sān sī yǐ shàng jí lìng pú jiē tīng lì xiōng mén bǎi lì

这句话大意是:王、郡公主、太妃、仪同三司已上及令仆,皆听立凶门柏历。

sān pǐn yǐ shàng jí wǔ děng kāi guó tōng yòng fāng xiāng

这句话大意是:三品已上及五等开国, 通用方相。

sì pǐn yǐ xià dá yú shù rén yǐ qī tóu

这句话大意是:四品已下,达于庶人,以魌头。

jīng zé yī pǐn jiǔ liú èr pǐn sān pǐn qī liú sì pǐn wǔ pǐn wǔ liú liù pǐn qī pǐn sān liú bā pǐn yǐ xià dá yú shù rén wéi zhào ér yǐ

这句话大意是:旌则一品九旒,二品、三品七旒,四品、 五品五旒,六品、七品三旒,八品已下,达于庶人,唯旐而已。

qí jiàn zhào sān pǐn yǐ shàng jí kāi guó zi nán qí cháng zhì zhěn sì pǐn wǔ pǐn zhì lún liù pǐn zhì yú jiǔ pǐn zhì jiào

这句话大意是:其建旐,三品已上 及开国子、男,其长至轸,四品、五品至轮,六品至于九品至较。

xūn pǐn dá yú shù rén bù guò qī chǐ

这句话大意是:勋品达于庶人, 不过七尺。

wáng yuán guǐ zi yù gǎi zàng zǔ jí zǔ mǔ liè shàng wèi zhī suǒ fú

这句话大意是:王元轨子欲改葬祖及祖母,列上未知所服。

xíng zi cái yì yuē lǐ gǎi zàng sī má

这句话大意是:邢子才议曰:“《礼》‘改葬缌麻’。

zhèng xuán zhù chén wèi jūn zi wèi fù qī wèi fu

这句话大意是:郑玄注:‘臣为君,子为父,妻为夫。

wéi sān rén ér yǐ

这句话大意是:’唯三人而已。

rán dí zēng sūn sūn chéng zhòng zhě zēng zǔ fù mǔ zǔ fù mǔ gǎi zàng jì bìng sān nián zhī fú jiē yīng fú sī

这句话大意是:然嫡曾孙、孙承重者,曾祖 父母、祖父母改葬,既并三年之服,皆应服缌。

ér zhǐ yán sān rén ruò fēi yí lòu biàn shì jǔ qí lüè ěr

这句话大意是:而止言三人,若非遗漏,便是举其 略耳。

kāi huáng chū gāo zǔ sī dìng diǎn lǐ

这句话大意是:开皇初,高祖思定典礼。

tài cháng qīng niú hóng zòu yuē shèng jiào líng tì guó zhāng cán quē hàn jìn wèi fǎ suí sú yīn shí wèi zú jīng guó bì rén hóng fēng shī huà

这句话大意是:太常卿牛弘奏曰:“圣教陵替,国章残缺,汉、晋为 法,随俗因时,未足经国庇人,弘风施化。

qiě zhì lǐ zuò yuè shì guī yuán shǒu jiāng nán wáng jiǎn piān yú yī chén sī zhuàn yí zhù duō wéi gǔ fǎ

这句话大意是:且制礼作乐,事归元首,江南王俭,偏 隅一臣,私撰仪注,多违古法。

jiù lú fēi dōng jiē zhī wèi xiōng mén qǐ shè zhòng zhī lǐ

这句话大意是:就庐非东阶之位,凶门岂设重之礼?

liǎng xiāo lěi dài jǔ guó zūn xíng

这句话大意是:两萧累代,举 国遵行。

hòu wèi jí qí fēng niú běn gé shū bù xún jiū yáo xiāng shī zǔ gù shān dōng zhī rén jìn yǐ chéng sú

这句话大意是:后魏及齐,风牛本隔,殊不寻究,遥相师祖,故山东之人,浸以成俗。

xi wèi yǐ xiáng shī lǚ fú huáng bīn jiā zhī lǐ jǐn wèi xiáng dìng

这句话大意是:西 魏已降,师旅弗遑,宾嘉之礼,尽未详定。

jīn xiū míng qǐ yùn xiàn zhāng yī shǐ qǐng jù qián jīng gé cí sú bì

这句话大意是:今休明启运,宪章伊始,请据前经,革 兹俗弊。

zhào yuē kě

这句话大意是:”诏曰:“可。

hóng yīn zòu zhēng xué zhě zhuàn yí lǐ bǎi juǎn

这句话大意是:”弘因奏征学者,撰仪礼百卷。

xī yòng dōng qí yí zhù yǐ wéi zhǔn yì wēi cǎi wáng jiǎn lǐ

这句话大意是:悉用东齐《仪注》以为准, 亦微采王俭礼。

xiū bì shàng zhī zhào suì bān tiān xià xián shǐ zūn yòng yān

现代白话:修毕,上之,诏遂班天下,咸使遵用呢。

qí sàng jì shàng zì wáng gōng xià dǎi shù rén zhuó lìng jiē wèi dìng zhì wú xiāng chà yuè

这句话大意是:其丧纪,上自王公,下逮庶人,著令皆为定制,无相差越。

zhèng yī pǐn hōng zé hóng lú qīng jiān hù sāng shì sī yí lìng shì lǐ zhì

这句话大意是:正一品薨,则鸿胪 卿监护丧事,司仪令示礼制。

èr pǐn yǐ shàng zé hóng lú chéng jiān hù sī yí chéng shì lǐ zhì

这句话大意是:二品已上,则鸿胪丞监护,司仪丞示礼制。

wǔ pǐn yǐ shàng hōng zú jí sān pǐn yǐ shàng yǒu qī qīn yǐ shàng sàng bìng zhǎng yí yī rén shì lǐ zhì

这句话大意是:五品已上 薨、卒,及三品已上有期亲已上丧,并掌仪一人示礼制。

guān rén zài zhí sàng tīng liǎn yǐ cháo fú yǒu fēng zhě liǎn yǐ miǎn fú wèi yǒu guān zhě bái qià dān yī

这句话大意是:官人在职丧,听敛以朝服, 有封者,敛以冕服,未有官者,白帢单衣。

fù rén yǒu guān pǐn zhě yì yǐ qí fú liǎn

这句话大意是:妇人有官品者,亦以其服敛。

guān nèi bù dé zhì jīn yín zhū bǎo

这句话大意是:棺内不得 置金银珠宝。

zhū zhòng yī pǐn xuán lì liù wǔ pǐn yǐ shàng sì liù pǐn yǐ xià èr

这句话大意是:诸重,一品悬鬲六,五品已上四,六品已下二。

ér chē sān pǐn yǐ shàng yóu xiǎn zhū sī luò wǎng shī zhuàn liǎng xiāng huà lóng xiǎn gān zhū mò chuí liù liú sū

这句话大意是:轜车,三品已上油幰, 朱丝络网,施襈,两箱画龙,幰竿诸末垂六旒苏。

qī pǐn yǐ shàng yóu xiǎn shī zhuàn liǎng xiāng huà yún qì chuí sì liú sū

这句话大意是:七品已上油幰,施襈,两箱画云 气,垂四旒苏。

bā pǐn yǐ xià dá yú shù rén biē jiǎ chē wú xiǎn zhuàn liú sū huà shì

这句话大意是:八品已下,达于庶人,鳖甲车,无幰襈旒苏画饰。

zhí fú yī pǐn wǔ shí rén sān pǐn yǐ shàng sì shí rén sì pǐn sān shí rén bìng bù zé shēn yī

这句话大意是:执绋,一品五十 人,三品已上四十人,四品三十人,并布帻深衣。

sān pǐn yǐ shàng sì yǐn sì pī liù duó liù shà

这句话大意是:三品已上四引、四披、六铎、六 翣。

wǔ pǐn yǐ shàng èr yǐn èr pī sì duó sì shà

这句话大意是:五品已上二引、二披、四铎、四翣。

jiǔ pǐn yǐ shàng èr duó èr shà

这句话大意是:九品已上二铎、二翣。

sì pǐn yǐ shàng yòng fāng xiāng qī pǐn yǐ shàng yòng qī tóu

这句话大意是:四品已上用方相, 七品已上用魌头。

zài jīng shī zàng zhě qù chéng qī lǐ wài

这句话大意是:在京师葬者,去城七里外。

sān pǐn yǐ shàng lì bēi chī shǒu guī fū

这句话大意是:三品已上立碑,螭首龟趺。

fū shàng gāo bù dé guò jiǔ chǐ

这句话大意是:趺上高不 得过九尺。

qī pǐn yǐ shàng lì jié gāo sì chǐ

这句话大意是:七品已上立碣,高四尺。

guī shǒu fāng fū

这句话大意是:圭首方趺。

ruò yǐn lún dào sù xiào yì zhe wén zhě suī wú jué zòu tīng lì jié

这句话大意是:若隐沦道素,孝义著闻者,虽无爵, 奏,听立碣。

sān nián jí qī sàng bù shù rùn

这句话大意是:三年及期丧,不数闰。

dà gōng yǐ xià shù zhī

这句话大意是:大功已下数之。

yǐ rùn yuè wáng zhě xiáng jí jì rì jiē yǐ rùn suǒ fù zhī yuè wèi zhèng

这句话大意是:以闰月亡者,祥及忌日,皆以闰所附之 月为正。

xiōng fú bù rù gōng mén

这句话大意是:凶服不入公门。

qī sàng yǐ xià bù jiě guān zhě zài wài cáo shì niè yuán shā mào

这句话大意是:期丧已下不解官者,在外曹礻聂缘纱帽。

ruò zhòng sàng bèi qǐ zhě zào juàn xià qún mào

这句话大意是:若重丧被起者,皂绢 下裙帽。

ruò rù gōng diàn jí xū cháo jiàn zhě guān fú yī bǎi guān lì

这句话大意是:若入宫殿及须朝见者,冠服依百官例。

qí shuāi xīn sàng yǐ shàng suī yǒu duó qíng bìng zhōng sàng bù diào bù hè bù yù yàn

这句话大意是:齐衰心丧已上,虽有夺情,并终丧不吊不贺不预宴。

qī sàng wèi liàn dà gōng wèi zàng bù diào bù hè bìng zhōng sàng bù yù yàn

这句话大意是:期丧未练,大功未葬,不 吊不贺,并终丧不预宴。

xiǎo gōng yǐ xià jiǎ mǎn yī lì

这句话大意是:小功已下,假满依例。

jū wǔ fú zhī sàng shòu cè jí zhī zhí yí wèi yī cháng shì wéi gǔ yuè cóng ér bù zuò

这句话大意是:居五服之丧,受册及之职,仪卫依 常式,唯鼓乐从而不作。

ruò yǐ róng shì bù yòng cǐ zhì

这句话大意是:若以戎事,不用此制。

zì qín jiān tiān xià cháo jìn zhī lǐ suì fèi

这句话大意是:自秦兼天下,朝觐之礼遂废。

jí zhōu fēng xiāo chá wèi liáng wáng qì yú duò héng chēng fān guó shǐ yǒu cháo jiàn zhī yí

这句话大意是:及周封萧詧为梁王,讫于隋,恒称籓国,始有朝 见之仪。

liáng wáng zhī cháo zhōu rù jī dà zhǒng zǎi mìng yǒu sī zhì jī

这句话大意是:梁王之朝周,入畿,大冢宰命有司致积。

qí xì wǔ láo mǐ jiǔ shí jǔ hào hǎi gè sān shí wǔ wèng jiǔ shí bā hú mǐ hé gè wǔ shí chē xīn chú gè bǎi chē

这句话大意是:其饩五牢,米九十筥,皞醢各三 十五瓮,酒十八壶,米禾各五十车,薪刍各百车。

jì zhì dà sī kōng shè jiǔ bīn yǐ zhì guǎn

这句话大意是:既至,大司空设九傧以致馆。

liáng wáng shù bó chéng mǎ shè jiǔ jiè yǐ dài zhī

这句话大意是:梁 王束帛乘马,设九介以待之。

lǐ chéng ér chū

这句话大意是:礼成而出。

míng rì wáng cháo shòu xiǎng yú miào

这句话大意是:明日,王朝,受享于庙。

jì zhì xiǎng dà zhǒng zǎi yòu mìng gōng yī rén xuán miǎn chéng chē chén jiǔ bīn yǐ shù bó chéng mǎ zhì shí yú bīn jí bīn zhī cóng gè yǒu chà

这句话大意是:既致享,大冢宰 又命公一人,玄冕乘车,陈九傧,以束帛乘马,致食于宾及宾之从各有差。

zhì shí qì yòu mìng gōng yī rén biàn fú chéng chē zhí zhì shè jiǔ bīn yǐ láo bīn

这句话大意是:致食讫, 又命公一人,弁服乘车,执贽,设九傧以劳宾。

wáng shè jiǔ jiè yíng yú mén wài

这句话大意是:王设九介,迎于门外。

míng rì cháo fú chéng chē hái zhì yú gōng

这句话大意是:明日,朝服 乘车,还贽于公。

gōng pí biàn yíng yú dà mén shòu zhì shòu zhì bìng yú táng zhī zhōng yíng

这句话大意是:公皮弁迎于大门,授贽受贽,并于堂之中楹。

yòu míng rì wáng cháo fú shè jiǔ jiè chéng chē bèi yí wèi yǐ jiàn yú gōng

这句话大意是:又明日,王朝服, 设九介,乘车,备仪卫,以见于公。

shì bì gōng zhì xiǎng

这句话大意是:事毕,公致享。

míng rì sān gū yī rén yòu zhí zhì láo yú liáng wáng

这句话大意是:明日,三孤一人,又执贽劳于 梁王。

míng rì wáng hái zhì

这句话大意是:明日,王还贽。

yòu míng rì wáng jiàn sān gū rú jiàn sān gōng

这句话大意是:又明日,王见三孤,如见三公。

míng rì qīng yī rén yòu zhí zhì láo wáng

这句话大意是:明日,卿一人,又执贽劳王。

wáng jiàn qīng yòu rú sān gū

这句话大意是:王见卿,又如三孤。

yú shì sān gōng sān gū liù qīng yòu gè xì bīn bìng shǔ guān zhī zhǎng wèi shǐ

这句话大意是:于是三公、三孤、六卿,又各饩宾,并属官之长为使。

láo mǐ shù bó tóng sān gōng

这句话大意是:牢米束 帛同三公。

kāi huáng sì nián zhēng yuè liáng zhǔ xiāo kuī cháo yú jīng shī cì yú jiāo wài

这句话大意是:开皇四年正月,梁主萧岿朝于京师,次于郊外。

zhào guǎng píng wáng yáng xióng lì bù shàng shū wéi shì kāng chí jié yǐ yíng

这句话大意是:诏广平王杨雄、吏部尚书韦世 康持节以迎。

wèi wèi shè cì yú yì guǎn

这句话大意是:卫尉设次于驿馆。

xióng děng jiàng jiù biàn mù

这句话大意是:雄等降就便幕。

kuī fú tōng tiān guān jiàng shā páo duān tǐng lì yú dōng jiē xià xī miàn

这句话大意是:岿服通天冠、绛纱袍、端珽,立于 东阶下,西面。

wén wǔ péi shì rú qí guó

这句话大意是:文武陪侍,如其国。

xióng děng lì yú mén yòu dōng miàn

这句话大意是:雄等立于门右,东面。

kuī shè nèi shǐ lìng liǔ gù yán chū mén qǐng shì

这句话大意是:岿摄内史令柳顾言出门 请事。

shì kāng yuē fèng zhào láo yú liáng dì

这句话大意是:世康曰:“奉诏劳于梁帝。

gù yán rù gào

这句话大意是:”顾言入告。

kuī chū yíng yú guǎn mén zhī wài xī miàn zài bài

这句话大意是:岿出,迎于馆门之外,西面再拜。

chí jié zhě dǎo xióng yǔ kuī jù rù zhì yú tíng xià

这句话大意是:持节者导雄与岿俱入,至于庭下。

kuī běi miàn zài bài shòu zhào qì

这句话大意是:岿北面再拜受诏讫。

xióng děng nǎi chū lì yú guǎn mén wài dào yòu dōng xiàng

这句话大意是:雄等乃出,立于馆门外道右 东向。

kuī sòng yú mén wài xī miàn zài bài

这句话大意是:岿送于门外,西面再拜。

jí fèng jiàn gāo zǔ guān tōng tiān guān fú jiàng shā páo yù dà xīng diàn rú cháo yí

这句话大意是:及奉见,高祖冠通天冠,服绛纱袍,御大兴殿,如 朝仪。

kuī fú yuǎn yóu guān cháo fú yǐ rù jūn chén bìng bài lǐ bì ér chū

这句话大意是:岿服远游冠,朝服以入,君臣并拜,礼毕而出。

gǔ zhě tiān zǐ zhēng fá zé yí yú shè zào yú zǔ lèi yú shàng dì

这句话大意是:古者天子征伐,则宜于社,造于祖,类于上帝。

hái yì yǐ shēng biàn gào

这句话大意是:还亦以牲遍告。

liáng tiān jiàn chū lù liǎn yì dìng jūn lǐ zūn qí zhì

这句话大意是:梁天监初,陆 琏议定军礼,遵其制。

dì yuē yi zhě qǐng zhēng tǎo zhī yi zào zhě bǐng móu yú miào lèi zhě fèng tiān shí yǐ míng fá bìng míng bù gǎn zì zhuān

这句话大意是:帝曰:“宜者请征讨之宜,造者禀谋于庙,类者奉天时以明 伐,并明不敢自专。

chén bì chéng mìng kě yě

这句话大意是:陈币承命可也。

liǎn bù néng duì

这句话大意是:”琏不能对。

yán zhí zhī yòu zhēng zhī yú shì gào yòng shēng bì fǎn yì rú zhī

这句话大意是:严植之又争之,于是告用牲币, 反亦如之。

hòu qí tiān zǐ qīn zhēng zuǎn yán zé fú tōng tiān guān wén wù chōng tíng

这句话大意是:后齐天子亲征纂严,则服通天冠,文物充庭。

yǒu sī zòu gēng yī nǎi rù guān wǔ biàn biàn zuǒ diāo fù chán yǐ chū

这句话大意是:有司奏更衣,乃入,冠武弁,弁 左貂附蝉以出。

shì qì zé rì bèi fǎ jià chéng mù lù yǐ xuǎn yú miào

这句话大意是:誓讫,择日备法驾,乘木辂,以选于庙。

zài qiān miào zhǔ yú zhāi chē yǐ sì xíng

这句话大意是:载迁庙主于斋车,以俟行。

cì yí yú shè yǒu sī yǐ máo xuè xìn jūn gǔ zài dì shè shí zhǔ yú chē yǐ sì xíng

这句话大意是:次宜于社,有司以毛血衅军鼓,载帝社石主于车,以俟行。

cì zé rì chén liù jūn bèi dà jià lèi yú shàng dì

这句话大意是:次择日陈六军,备大驾, 类于上帝。

cì zé rì qí hòu tǔ shén zhōu yuè zhèn hǎi dú yuán chuān děng

这句话大意是:次择日祈后土、神州、岳镇、海渎、源川等。

nǎi wèi kǎn méng dū jiāng liè shēng yú kǎn nán běi shǒu

这句话大意是:乃为坎盟,督将列牲于坎 南,北首。

yǒu sī kǎn qián dú méng wén gē shēng ěr chéng xuè

这句话大意是:有司坎前读盟文,割牲耳,承血。

huáng dì shòu shēng ěr biàn shòu dà jiàng nǎi zhì yú kǎn

这句话大意是:皇帝受牲耳,遍授大将,乃置于坎。

yòu shà xuè shà biàn yòu yǐ zhì kǎn

这句话大意是:又歃血,歃遍,又以置坎。

lǐ bì mái shēng jí méng shū

这句话大意是:礼毕,埋牲及盟书。

yòu bǔ rì jiàn yá qí yú dān jì yǐ tài láo jí suǒ guò míng shān dà chuān shǐ yǒu sī zhì jì

这句话大意是:又卜日,建牙旗于单,祭以太牢, 及所过名山大川,使有司致祭。

jiāng jiè zhàn suǒ bo gāng rì bèi xuán shēng liè jūn róng shè chái yú chén dì wèi shàn ér mà jì

这句话大意是:将届战所,卜刚日,备玄牲,列军容,设柴于辰地, 为𫮃而祃祭。

dà sī mǎ diàn shǐ yǒu sī diàn máo xuè lè zòu dà hù zhī yīn

这句话大意是:大司马奠矢,有司奠毛血,乐奏《大护》之音。

lǐ bì chè shēng chái liáo

这句话大意是:礼毕,彻牲,柴燎。

zhàn qián yī rì huáng dì dǎo zǔ sī kōng dǎo shè

这句话大意是:战前一日,皇帝祷祖,司空祷社。

zhàn shèng zé gè bào yǐ tài láo

这句话大意是:战胜则各报以太牢。

yòu yǐ tài láo shǎng yòng mìng zhàn shì yú zǔ yǐn gōng chén rù jīng mén jí shén tíng ér shòu bǎn yān

现代白话:又以太牢赏用命战士于祖, 引功臣入旌门,即神庭而授版呢。

yòu fá bù yòng mìng yú shè jí shén tíng xíng lù qì zhèn lǚ ér hái

这句话大意是:又罚不用命于社,即神庭行戮讫,振旅而还。

gé miào yì shè qì zé rì xíng yǐn zhì lǐ wén wù chōng tíng

这句话大意是:格 庙诣社讫,择日行饮至礼,文物充庭。

yǒu sī zhí jiǎn jì nián hào yuè shuò chén liù shī kǎi rù gé miào zhī shì yǐn zhì cè xūn zhī měi yīn shù qí gōng bù tì shǎng diǎn yān

现代白话:有司执简,纪年号月朔,陈六师凯入格庙之 事,饮至策勋之美,因述其功,不替赏典呢。

duò zhì xíng xìng suǒ guò míng shān dà chuān zé yǒu sī zhì jì

这句话大意是:隋制,行幸所过名山大川,则有司致祭。

yuè dú yǐ tài láo shān chuān yǐ shào láo

这句话大意是:岳渎以太牢,山川以少牢。

qīn zhēng jí xún shòu zé lèi shàng dì yi shè zào miào huán lǐ yì rú zhī jiāng fā rèn zé jì

这句话大意是:亲征及巡 狩,则类上帝、宜社、造庙,还礼亦如之,将发轫,则“Q祭。

qí lǐ yǒu sī yú guó mén wài wěi tǔ wéi shān xiàng shè mái kǎn

这句话大意是:其礼,有司于国门 外委土为山象,设埋坎。

yǒu sī kū yáng chén zǔ dòu

这句话大意是:有司刳羊,陈俎豆。

jià jiāng zhì wěi diàn bì jiàn fǔ hǎi jiā yáng yú xi shǒu

这句话大意是:驾将至,委奠币,荐脯醢,加羊于 “Q,西首。

yòu diàn jiǔ jiě yáng bìng zhuàn mái yú kǎn

这句话大意是:又奠酒解羊,并馔埋于坎。

jià zhì tài pú jì liǎng zhǐ jí guǐ qián nǎi yǐn shòu jué suì lì shàng ér xíng

这句话大意是:驾至,太仆祭两轵及轨前,乃饮,授爵, 遂轹“Q上而行。

dà yè qī nián zhēng liáo dōng yáng dì qiǎn zhū jiāng yú jì chéng nán sāng qián hé shàng zhù shè jì èr tán shè fāng wěi xíng yi shè lǐ

这句话大意是:大业七年,征辽东,炀帝遣诸将于蓟城南桑干河上筑社稷二坛,设方壝,行宜 社礼。

dì zhāi yú lín shuò gōng huái huāng diàn yù gào guān jí shì cóng gè zhāi yú qí suǒ

这句话大意是:帝斋于临朔宫怀荒殿,预告官及侍从各斋于其所。

shí èr wèi shì bìng zhāi

这句话大意是:十二卫士并斋。

dì gǔn miǎn yù lù bèi fǎ jià

这句话大意是:帝衮冕玉 辂,备法驾。

lǐ bì yù jīn lù fú tōng tiān guān hái gōng

这句话大意是:礼毕,御金辂,服通天冠,还宫。

yòu yú gōng nán lèi shàng dì jī chái yú liáo tán shè gāo zǔ wèi yú dōng fāng

这句话大意是:又于宫南类上帝,积柴于燎坛,设 高祖位于东方。

dì fú dà qiú yǐ miǎn chéng yù lù jì diàn yù bó bìng rú yi shè

这句话大意是:帝服大裘以冕,乘玉辂,祭奠玉帛,并如宜社。

zhū jūn shòu zuò bì dì jiù wèi guān liǎo nǎi chū

这句话大意是:诸军受胙毕,帝就 位,观燎,乃出。

yòu yú jì chéng běi shè tán jì mǎ zǔ yú qí shàng yì yǒu liǎo

这句话大意是:又于蓟城北设坛,祭马祖于其上,亦有燎。

yòu yú qí rì shǐ yǒu sī bìng jì xiān mù jí mǎ bù wú zhōng gǔ zhī lè

这句话大意是:又于其日,使有司并 祭先牧及马步,无钟鼓之乐。

zhòng jūn jiāng fā dì yù lín shuò gōng qīn shòu jié dù

这句话大意是:众军将发,帝御临朔宫,亲授节度。

měi jūn dà jiàng yà jiāng gè yī rén

这句话大意是:每军大将、亚将 各一人。

qí bīng sì shí duì

这句话大意是:骑兵四十队。

duì bǎi rén zhì yī dào

这句话大意是:队百人置一纛。

shí duì wèi tuán tuán yǒu piān jiàng yī rén

这句话大意是:十队为团,团有偏将一人。

dì yī tuán jiē qīng sī lián míng guāng jiǎ tiě jù zhuāng qīng yīng fú jiàn suān ní qí

这句话大意是:第一团,皆青丝 连明光甲、铁具装、青缨拂,建狻猊旗。

dì èr tuán jiàng sī lián zhū xī jiǎ shòu wén jù zhuāng chì yīng fú jiàn pí xiū qí

这句话大意是:第二团,绛丝连朱犀甲、兽文具装、赤缨 拂,建貔貅旗。

dì sān tuán bái sī lián míng guāng jiǎ tiě jù zhuāng sù yīng fú jiàn pì xié qí

这句话大意是:第三团,白丝连明光甲、铁具装、素缨拂,建辟邪旗。

dì sì tuán wū sī lián xuán xī jiǎ shòu wén jù zhuāng jiàn yīng fú jiàn liù bó qí

这句话大意是:第四团,乌 丝连玄犀甲、兽文具装、建缨拂,建六驳旗。

qián bù gǔ chuī yī bù dà gǔ xiǎo gǔ jí pí zhǎng míng zhōng míng děng gè shí bā jù gǔ jīn zhēng gè èr jù

这句话大意是:前部鼓吹一部,大鼓、小鼓及鼙、长 鸣、中鸣等各十八具,鼓、金钲各二具。

hòu bù náo chuī yī bù náo èr miàn gē xiāo jí jiā gè sì jù jié gǔ yī miàn wú chuī bì lì héng dí gè sì jù dà jiǎo shí bā jù

这句话大意是:后部铙吹一部,铙二面,歌箫及笳各四 具,节鼓一面,吴吹筚篥、横笛各四具,大角十八具。

yòu bù zú bā shí duì fēn wéi sì tuán

这句话大意是:又步卒八十队,分为四团。

tuán yǒu piān jiàng yī rén

这句话大意是:团有偏将一人。

dì yī tuán měi duì gěi qīng sǔn dàng fān yī

这句话大意是:第一团,每队给青隼荡幡一。

dì èr tuán měi duì huáng sǔn dàng fān yī

这句话大意是:第二团,每队黄隼荡幡一。

dì sān tuán měi duì bái sǔn dàng fān yī

这句话大意是:第三团, 每队白隼荡幡一。

dì sì tuán měi duì cāng sǔn dàng fān yī

这句话大意是:第四团,每队苍隼荡幡一。

cháng shuò shǔn nǔ jí jiǎ ěr děng gè chēng bīng shù

这句话大意是:长槊楯弩及甲毦等,各称兵数。

shòu xiáng shǐ zhě yī rén gěi èr mǎ yáo chē yī chéng bái shòu fān jí jié gè yī qí lì sān rén chē fú bái cóng shí èr rén

这句话大意是:受降 使者一人,给二马轺车一乘,白兽幡及节各一,骑吏三人,车辐白从十二人。

chéng zhào wèi fǔ bù shòu dà jiàng zhì

这句话大意是:承诏 慰抚,不受大将制。

zhàn zhèn zé wèi jiān jūn

这句话大意是:战阵则为监军。

jūn jiāng fā hou dà jiǎo yī tòng bù zú dì yī tuán chū yíng dōng mén dōng xiàng zhèn

这句话大意是:军将发,候大角一通,步卒第一团出营东门, 东向阵。

dì èr tuán chū yíng nán mén nán xiàng zhèn

这句话大意是:第二团出营南门,南向阵。

dì sān tuán chū yíng xī mén xī xiàng zhèn

这句话大意是:第三团出营西门,西向阵。

dì sì tuán chū yíng běi mén běi xiàng zhèn

这句话大意是:第四团出营北门, 北向阵。

zhèn sì miàn tuán yíng rán hòu zhū tuán yán jià lì

这句话大意是:阵四面团营,然后诸团严驾立。

dà jiǎo sān tòng zé náo gǔ jù zhèn qí dì yī tuán yǐn xíng

这句话大意是:大角三通,则铙鼓俱振,骑第一团引行。

duì jiān xiāng qù gè shí wǔ bù

这句话大意是:队间相去各十五步。

cì dì èr tuán cì qián bù gǔ chuī cì gōng shǐ yī duì hé èr bǎi qí

这句话大意是:次第二团,次前部鼓吹,次弓矢一队,合二百骑。

jiàn dūn shòu qí bó shuò èr zhāng dà jiàng zài qí xià

这句话大意是:建蹲兽旗, 瓟槊二张,大将在其下。

cì dàn mǎ èr shí pǐ cì dà jiǎo cì hòu bù náo cì dì sān tuán cì dì sì tuán cì shòu xiáng shǐ zhě

这句话大意是:次诞马二十匹,次大角,次后部铙,次第三团,次第四团, 次受降使者。

cì jí zī zhòng róng chē sǎn bīng děng yì yǒu sì tuán

这句话大意是:次及辎重戎车散兵等,亦有四团。

dì yī zī zhòng chū shōu dōng miàn zhèn fēn wéi liǎng dào jiā yǐ xíng

这句话大意是:第一辎重出,收东面阵,分为两道, 夹以行。

dì èr zī zhòng chū shōu nán miàn zhèn jiā yǐ xíng

这句话大意是:第二辎重出,收南面阵,夹以行。

dì sān zī zhòng chū shōu xī miàn zhèn jiā yǐ xíng

这句话大意是:第三辎重出,收西面阵,夹以行。

dì sì zī zhòng chū shōu běi miàn zhèn jiā yǐ xíng

这句话大意是:第四 辎重出,收北面阵,夹以行。

yà jiāng lǐng wǔ bǎi qí jiàn téng bào qí diàn jūn hòu

这句话大意是:亚将领五百骑,建腾豹旗,殿军后。

zhì yíng zé dì yī tuán qí zhèn yú dōng miàn dì èr tuán qí zhèn yú nán miàn gǔ chuī yì dà jiàng jū zhōng zhù mǎ nán xiàng

这句话大意是:至营,则第一团 骑阵于东面,第二团骑阵于南面,鼓吹翊大将居中,驻马南向。

dì sān tuán qí zhèn yú xī miàn dì sì tuán qí zhèn yú běi miàn hé wéi fāng zhèn

这句话大意是:第三团骑阵于西面, 第四团骑阵于北面,合为方阵。

sì tuán wài xiàng bù zú yì zī zhòng rù yú zhèn nèi yǐ cì ān yíng

这句话大意是:四团外向,步卒翊辎重入于阵内,以次安营。

yíng dìng sì miàn zhèn zhě yǐn qí rù yíng

这句话大意是:营定, 四面阵者,引骑入营。

yà jiāng lǜ xiāo qí yóu yì dū chá

这句话大意是:亚将率骁骑游弈督察。

qí ān yíng zhī zhì yǐ chē wài bù jiān shè mǎ qiāng cì shī bīng mù nèi ān zá chù

这句话大意是:其安营之制,以车外布,间设马枪, 次施兵幕,内安杂畜。

shì bì dà jiàng yà jiāng děng gè jiù yá zhàng

这句话大意是:事毕,大将、亚将等,各就牙帐。

qí mǎ bù duì yǔ jūn zhōng sàn bīng jiāo wèi liǎng fān wǔ rì ér dài

这句话大意是:其马步队与军中散兵,交 为两番,五日而代。

yú shì měi rì qiǎn yī jūn fā xiāng qù sì shí lǐ lián yíng jiàn jìn

这句话大意是:于是每日遣一军发,相去四十里,连营渐进。

èr shí sì rì xù fā ér jǐn

这句话大意是:二十四日续发而 尽。

shǒu wěi xiāng jì gǔ jiǎo xiāng wén jīng qí xuān jiǔ bǎi liù shí lǐ

这句话大意是:首尾相继,鼓角相闻,旌旗亘九百六十里。

tiān zǐ liù jūn cì fā liǎng bù qián hòu xiān zhì yòu xuān bā shí lǐ

这句话大意是:天子六军次发,两部前后先置,又 亘八十里。

tōng zhū dào hé sān shí jūn xuān yī qiān sì shí lǐ

这句话大意是:通诸道合三十军,亘一千四十里。

zhū jūn gè yǐ bó wèi dài zhǎng chǐ wǔ cùn kuò èr cùn tí qí jūn hào wèi jì

这句话大意是:诸军各以帛为带,长尺五寸,阔二寸, 题其军号为记。

yù yíng nèi zhě hé shí èr wèi sān tái wǔ shěng jiǔ sì bìng fēn lì nèi wài qián hòu zuǒ yòu liù jūn yì gè tí qí jūn hào bù dé zì yán tái shěng

这句话大意是:御营内者,合十二卫、三台、五省、九寺,并分隶内外前后左右六 军,亦各题其军号,不得自言台省。

wáng gōng yǐ xià zhì yú bīng dīng sī lì xī yǐ bó wèi dài zhui yú yī lǐng míng jūn jì dài

这句话大意是:王公已下,至于兵丁厮隶,悉以帛为带,缀于 衣领,名“军记带”。

zhū jūn bìng gěi fān shù bǎi yǒu shì shǐ rén jiāo xiāng qù lái zhě zhí yǐ xíng

这句话大意是:诸军并给幡数百,有事,使人交相去来者,执以行。

bù zhí fān ér lí běn jūn zhě tā jūn yàn jūn jì dài zhī fēi bù bīng zé suǒ zài zhǎn zhī

这句话大意是:不执幡 而离本军者,他军验军记带,知非部兵,则所在斩之。

shì suì yě xíng xìng wàng hǎi zhèn yú tū lí shān wèi tán sì huáng dì xíng mà jì

这句话大意是:是岁也,行幸望海镇,于秃 黎山为坛,祀黄帝,行祃祭。

zhào tài cháng shǎo qīng wéi jì bó shì zhě liàng zòu dìng qí lǐ

这句话大意是:诏太常少卿韦霁、博士褚亮奏定其礼。

huáng dì jí zhū yù jì chén jìn shì guān zhū jūn jiāng jiē zhāi yī xiǔ

这句话大意是:皇帝及诸预祭 臣近侍官诸军将,皆斋一宿。

yǒu sī gòng zhàng shè wèi wèi mái kǎn shén zuò xī běi nèi wěi zhī wài

这句话大意是:有司供帐设位,为埋坎神坐西北,内壝之外。

jiàn èr qí yú nán mén wài

这句话大意是:建二旗 于南门外。

yǐ xióng xí shè dì xuān yuán shén zuò yú wěi nèi zhì jiǎ zhòu gōng shǐ yú zuò cè jiàn shuò yú zuò hòu

这句话大意是:以熊席设帝轩辕神坐于壝内,置甲胄弓矢于坐侧,建槊于坐后。

huáng dì chū cì rù mén qún guān dìng wèi jiē zài bài diàn

这句话大意是:皇帝出 次入门,群官定位,皆再拜奠。

lǐ bì hái gōng

这句话大意是:礼毕,还宫。

duò zhì cháng yǐ zhòng chūn yòng shào láo jì mǎ zǔ yú dà zé zhū yù jì guān jiē yú jì suǒ zhì zhāi yī rì jī chái yú liáo tán lǐ bì jiù liǎo

这句话大意是:隋制,常以仲春,用少牢祭马祖于大泽,诸预祭官,皆于祭所致斋一日,积柴 于燎坛,礼毕,就燎。

zhòng xià jì xiān mù zhòng qiū jì mǎ shè zhòng dōng jì mǎ bù bìng yú dà zé jiē yǐ gāng rì

这句话大意是:仲夏祭先牧,仲秋祭马社,仲冬祭马步,并于大泽,皆以刚 日。

shēng yòng shào láo rú jì mǎ zǔ mái ér bù liǎo

这句话大意是:牲用少牢,如祭马祖,埋而不燎。

kāi huáng èr shí nián tài wèi jìn wáng guǎng běi fá tū jué sì yuè jǐ wèi cì yú hé shàng mà jì xuān yuán huáng dì yǐ tài láo zhì bì chén jiá bīng xíng sān xiàn zhī lǐ

这句话大意是:开皇二十年,太慰晋王广北伐突厥,四月己未,次于河上,祃祭轩辕黄帝,以 太牢制币,陈甲兵,行三献之礼。

hòu qí mìng jiāng chū zhēng zé tài bǔ yì tài miào zhuó líng guī shòu gǔ qí yú miào

这句话大意是:后齐命将出征,则太卜诣太庙,灼灵龟,授鼓旗于庙。

huáng dì chén fǎ jià fú gǔn miǎn zhì miào bài yú tài zǔ

这句话大意是:皇帝陈法驾,服衮冕, 至庙,拜于太祖。

biàn gào qì jiàng jiù zhōng jiē yǐn shàng jiàng cāo yuè shòu kē yuē cóng cǐ shàng zhì tiān jiāng jūn zhì zhī

这句话大意是:遍告讫,降就中阶,引上将,操钺授柯,曰:“从此上至天,将 军制之。

yòu cāo fǔ shòu kē yuē cóng cǐ xià zhì quán jiāng jūn zhì zhī

这句话大意是:”又操斧授柯,曰:“从此下至泉,将军制之。

jiāng jūn jì shòu fǔ yuè duì yuē guó bù kě cóng wài lǐ jūn bù kě cóng zhōng zhì

这句话大意是:”将军既受斧钺,对曰: “国不可从外理,军不可从中制。

chén jì shòu mìng yǒu gǔ qí fǔ yuè zhī wēi yuàn jiǎ yī yán zhī mìng yú chén

这句话大意是:臣既受命,有鼓旗斧钺之威,愿假一言之命于臣。

dì yuē gǒu lì shè jì jiāng jūn cái zhī

这句话大意是:” 帝曰:“苟利社稷,将军裁之。

jiāng jūn jiù chē zài fǔ yuè ér chū

这句话大意是:”将军就车,载斧钺而出。

huáng dì tuī gǔ dù kǔn yuē cóng cǐ yǐ wài jiāng jūn zhì zhī

这句话大意是:皇帝推毂度阃,曰: “从此以外,将军制之。

zhōu dà jiàng chū zhēng qiǎn tài zhù yǐ yáng yī jì suǒ guò míng shān dà chuān

这句话大意是:周大将出征,遣太祝,以羊一,祭所过名山大川。

míng dì wǔ chéng yuán nián tǔ yù hún kòu biān

这句话大意是:明帝武成元年,吐谷浑寇边。

dì cháng fú chéng mǎ qiǎn dà sī mǎ hè lán xiáng yú tài zǔ zhī miào sī xiàn fèng yuè jìn shòu dà jiàng

这句话大意是:帝常服乘马,遣大司马贺兰祥于太祖之庙,司宪奉钺,进授大将。

dà jiàng bài shòu yǐ shòu cóng zhě

这句话大意是:大将拜受,以授 从者。

lǐ bì chū shòu jiá bīng

这句话大意是:礼毕,出受甲兵。

duò zhì huáng tài zǐ qīn róng jí dà jiàng chū shī zé yǐ jiā zhūn yī xìn gǔ jiē gào shè miào

这句话大意是:隋制,皇太子亲戎,及大将出师,则以豭肫一衅鼓,皆告社庙。

shòu fǔ yuè qì bù de fǎn sù yú jiā

这句话大意是:受斧钺讫,不 得反宿于家。

kāi huáng bā nián jìn wáng guǎng jiāng fá chén nèi shǐ lìng lǐ dé lín shè tài wèi gào yú tài zǔ miào

这句话大意是:开皇八年,晋王广将伐陈,内史令李德林摄太尉,告于太祖庙。

lǐ bì yòu mìng yǒu sī yí yú tài shè

这句话大意是:礼毕, 又命有司宜于太社。

gǔ zhě sān nián liàn bīng rù ér zhèn lǚ zhì yú chūn qiū sōu wú yì yǐ jiǎng qí shì yān

现代白话:古者三年练兵,入而振旅,至于春秋搜浯,亦以讲其事呢。

liáng chén shí yī sòng yuán jiā èr shí wǔ nián sōu xuān wǔ chǎng

这句话大意是:梁、陈时,依宋元 嘉二十五年搜宣武场。

qí fǎ zhì xíng jūn diàn yú mù fǔ shān nán gāng bìng shè wáng gōng bǎi guān mù

这句话大意是:其法,置行军殿于幕府山南冈,并设王公百官幕。

xiān liè yī rì qiǎn mǎ qí bù wéi

这句话大意是:先猎一日, 遣马骑布围。

yòu lǐng jūn jiāng jūn dū yòu zuǒ lǐng jūn jiāng jūn dū zuǒ dà sī mǎ dǒng zhèng zhū jūn

这句话大意是:右领军将军督右,左领军将军督左,大司马董正诸军。

liè rì shì zhōng sān zòu yī zòu duī yī gǔ wèi yán sān yán qì yǐn zhàng wèi xiǎo jià lǔ bù

这句话大意是:猎日,侍中三 奏,一奏搥一鼓为严,三严讫,引仗为小驾卤簿。

huáng dì chéng mǎ róng fú cóng zhě xī jiàng shān zé huáng huī jǐng bì gǔ chuī rú cháng yí

这句话大意是:皇帝乘马戎服,从者悉绛衫帻, 黄麾警跸,鼓吹如常仪。

liè qì yàn huì xiǎng láo bǐ xiào duō shǎo

这句话大意是:猎讫,宴会享劳,比校多少。

lù yī rén yǐ chéng luàn fǎ

这句话大意是:戮一人以惩乱法。

huì bì hái gōng

这句话大意是:会毕,还 宫。

hòu qí cháng yǐ jì qiū huáng dì jiǎng wǔ yú dū wài

这句话大意是:后齐常以季秋,皇帝讲武于都外。

yǒu sī xiān lái yě wèi chǎng wèi èr jūn jìn zhǐ zhī jié

这句话大意是:有司先莱野为场,为二军进止之节。

yòu bié shàn yú běi chǎng yú jià tíng guān

这句话大意是:又别𫮃 于北场,舆驾停观。

suì mìng jiāng jiǎn shì jiào zhòng wèi zhàn zhèn zhī fǎ

这句话大意是:遂命将简士,教众为战阵之法。

fán wèi zhèn shǎo zhě zài qián zhǎng zhě zài hòu

这句话大意是:凡为阵,少者在前,长者在后。

qí hái zé zhǎng zhě zài qián shǎo zhě zài hòu

这句话大意是:其还,则长者在前,少者在后。

zhǎng zhě chí gōng shǐ duǎn zhě chí jīng qí

这句话大意是:长者持弓矢,短者持旌旗。

yǒng zhě chí zhēng gǔ dāo dùn wèi qián xíng zhàn shì cì zhī shuò zhě cì zhī gōng jiàn wèi hòu xíng

这句话大意是:勇者持钲鼓刀楯,为前 行,战士次之,槊者次之,弓箭为后行。

jiàng shuài xiān jiào shì mù shǐ xí jiàn jīng qí zhǐ huī zhī zōng fā qǐ zhī yì qí wò zé guì

这句话大意是:将帅先教士目,使习见旌旗指麾之踪,发 起之意,旗卧则跪。

jiào shì ěr shǐ xí jīn gǔ dòng zhǐ zhī jié shēng gǔ zé jìn míng jīn zé zhǐ

这句话大意是:教士耳,使习金鼓动止之节,声鼓则进,鸣金则止。

jiào shì xīn shǐ zhī xíng fá zhī kǔ shǎng cì zhī lì

这句话大意是:教士心, 使知刑罚之苦,赏赐之利。

jiào shì shǒu shǐ xí chí wǔ bīng zhī biàn zhàn dòu zhī bèi

这句话大意是:教士手,使习持五兵之便,战斗之备。

jiào shì zú shǐ xí guì jí háng liè yǎn ní zhī tu

这句话大意是:教士足,使习跪 及行列崄泥之涂。

qián wǔ rì jiē qǐng bīng yán yú chǎng suǒ yī fāng sè jiàn qí wèi hé mén

这句话大意是:前五日,皆请兵严于场所,依方色建旗为和门。

dōu shàn zhī zhōng jí sì jiǎo jiē jiàn wǔ cǎi yá qí

这句话大意是:都𫮃之中及四角, 皆建五采牙旗。

yīng jiǎng wǔ zhě gè jí yú qí jūn

这句话大意是:应讲武者,各集于其军。

jiè gǔ yī tòng jūn shì jiē yán bèi

这句话大意是:戒鼓一通,军士皆严备。

èr tōng jiàng shì guàn jiǎ

这句话大意是:二通,将士贯甲。

sān tòng bù jūn gè wèi zhí zhèn yǐ xiāng sì

这句话大意是:三通,步军各为直阵以相俟。

dà jiàng gè chù jūn zhōng lì qí gǔ xià

这句话大意是:大将各处军中,立旗鼓下。

yǒu sī chén xiǎo jià lǔ bù huáng dì wǔ biàn chéng gé lù dà sī mǎ jiè zhòu chéng fèng yǐn rù xíng diàn

这句话大意是:有司陈小驾卤簿,皇帝武 弁,乘革辂,大司马介胄乘,奉引入行殿。

bǎi sī péi liè

这句话大意是:百司陪列。

wèi dìng èr jūn dié wèi kè zhǔ

这句话大意是:位定,二军迭为客主。

xiān jǔ wèi kè hòu jǔ wéi zhǔ

这句话大意是:先举 为客,后举为主。

cóng wǔ háng xiāng shèng fǎ wèi zhèn yǐ yīng zhī

这句话大意是:从五行相胜法,为阵以应之。

hòu qí chūn sōu lǐ yǒu sī guī dà fáng jiàn huò qí yǐ biǎo huò chē

这句话大意是:后齐春搜礼,有司规大防,建获旗,以表获车。

sōu qián yī rì mìng bù wéi

这句话大意是:搜前一日,命布围。

lǐng jūn jiāng jūn yī rén dū zuǒ zhēn huò jūn jiāng jūn yī rén dū yòu zhēn

这句话大意是:领军将军 一人,督左甄,获军将军一人,督右甄。

dà sī mǎ yī rén jū zhōng jié zhì zhū jūn

这句话大意是:大司马一人,居中,节制诸军。

tiān zǐ chén xiǎo jià fú tōng tiān guān chéng mù lù yì xíng gōng

这句话大意是:天子陈小 驾,服通天冠,乘木辂,诣行宫。

jiāng qīn qín fú róng fú sà jǐ zhě jiē yán

这句话大意是:将亲禽,服戎服,钑戟者皆严。

wǔ wèi zhāng zhēn wéi qí gǔ xiāng wàng xián méi ér jìn

这句话大意是:武卫张甄围,旗 鼓相望,衔枚而进。

zhēn cháng kāi yī fāng yǐ lìng sān qū

这句话大意是:甄常开一方,以令三驱。

wéi hé lì bēn qí lìng yuē niǎo shòu zhī ròu bù dēng yú zǔ zhě bù shè

这句话大意是:围合,吏奔骑令曰:“鸟兽之肉,不 登于俎者不射。

pí gé chǐ yá gǔ jiǎo máo yǔ bù dēng yú qì zhě bù shè

这句话大意是:皮革齿牙,骨角毛羽,不登于器者不射。

zhēn hé dà sī mǎ míng gǔ cù wéi zhòng jūn gǔ zào míng jiǎo zhì qī chù ér zhǐ

这句话大意是:”甄合,大司马鸣鼓促围, 众军鼓噪鸣角,至期处而止。

dà sī mǎ zhūn běi jīng mén èr zhēn shuài zhūn zuǒ yòu jīng mén

这句话大意是:大司马屯北旌门,二甄帅屯左右旌门。

tiān zǐ chéng mǎ cóng nán jīng mén rù qīn shè qín

这句话大意是:天子乘马,从 南旌门入,亲射禽。

yè zhě yǐ hù chē shōu qín zài hái chén yú hù qí zhī běi

这句话大意是:谒者以护车收禽,载还,陈于护旗之北。

wáng gōng yǐ xià yǐ cì shè qín jiē sòng qí xià

这句话大意是:王公已下以次射禽, 皆送旗下。

shì bì dà sī mǎ míng gǔ jiě wéi fù zhūn

这句话大意是:事毕,大司马鸣鼓解围,复屯。

diàn zhōng láng zhōng lǜ qí shǔ shōu qín yǐ shí hù chē

这句话大意是:殿中郎中率其属收禽,以实护车。

tiān zǐ hái xíng gōng

这句话大意是:天子 还行宫。

mìng yǒu sī měi qín zé qǔ sān shí yī yuē gàn dòu èr yuē bīn kè sān yuē chōng jūn zhī pào

这句话大意是:命有司每禽择取三十,一曰干豆,二曰宾客,三曰充君之疱。

qí yú jí yú wéi xià liàng shí gāo jiàng shì

这句话大意是:其余即于围 下量饣高将士。

lǐ bì gǎi fú sà zhě tāo rèn ér hái

这句话大意是:礼毕,改服,钑者韬刃而还。

xià miáo qiū xiǎn dōng shòu lǐ jiē tóng

这句话大意是:夏苗、秋狝、冬狩,礼皆同。

hé qīng zhōng dìng lìng měi suì shí èr yuè bàn hòu jiǎng wǔ zhì huì zhú chú

这句话大意是:河清中 定令,每岁十二月半后讲武,至晦逐除。

èr jūn bīng mǎ yòu rù qiān qiū mén zuǒ rù wàn suì mén bìng zhì yǒng xiàng nán xià zhì zhāo yáng diàn běi èr jūn jiāo

这句话大意是:二军兵马,右入千秋门,左入万岁门,并 至永巷南下,至昭阳殿北,二军交。

yī jūn cóng xī shàng gé yī jūn cóng dōng shàng gé bìng cóng duān mén nán chū chāng hé mén qián qiáo nán xì shè bìng qì sòng zhì chéng nán guō wài ba

这句话大意是:一军从西上阁,一军从东上阁,并从端门南, 出阊阖门前桥南,戏射并讫,送至城南郭外罢。

hòu qí sān yuè sān rì huáng dì cháng fú shèng yú yì shè suǒ shēng táng jí zuò huáng tài zǐ jí qún guān zuò dìng dēng gē jìn jiǔ xíng jué

这句话大意是:后齐三月三日,皇帝常服乘舆,诣射所,升堂即坐,皇太子及群官坐定,登歌, 进酒行爵。

huáng dì rù biàn diàn gēng yī yǐ chū huá liú lìng jìn yù mǎ yǒu sī jìn gōng shǐ

这句话大意是:皇帝入便殿,更衣以出,骅骝令进御马,有司进弓矢。

dì shè qì hái yù zuò shè xuán hòu yòu bì qún guān nǎi shè wǔ liè

这句话大意是:帝射讫,还御坐, 射悬侯,又毕,群官乃射五埒。

yī pǐn èr pǐn sān shí fā yī fà diào mǎ shí fā shè xià shí fā shè shàng sān fā shè zhāng sān fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:一品二品三十发,一发调马,十发射下,十发射上, 三发射麞,三发射帖,三发射兽头。

sān pǐn èr shí wǔ fā yī fà diào mǎ wǔ fā shè xià shí fā shè shàng sān fā shè zhāng sān fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:三品二十五发,一发调马,五发射下,十发射 上,三发射麞,三发射帖,三发射兽头。

sì pǐn èr shí fā yī fà diào mǎ wǔ fā shè xià bā fā shè shàng èr fā shè zhāng èr fā shè tiè èr fā shè shòu tóu

这句话大意是:四品二十发一发调马,五发射下,八发射 上,二发射麞,二发射帖,二发射兽头。

wǔ pǐn shí wǔ fā yī fà diào mǎ sì fā shè xià wǔ fā shè shàng èr fā shè zhāng èr fā shè tiè yī fà shè shòu tóu

这句话大意是:五品十五发一发调马,四发射下,五发射 上,二发射麞,二发射帖,一发射兽头。

shì guān yù zhàng yǐ shàng shí fā yī fà diào mǎ sì fā shè xià wǔ fā shè shàng

这句话大意是:侍官御仗已上十发一发调马,四发射下, 五发射上。

jì qiū dà shè huáng dì bèi dà jià cháng fú yù qī bǎo niǎn shè qī liè

这句话大意是:季秋大射,皇帝备大驾,常服,御七宝辇,射七埒。

zhèng sān pǐn yǐ shàng dì yī liè yī pǐn wǔ shí fā yī fà diào mǎ shí wǔ fā shè xià èr shí wǔ fā shè shàng sān fā shè zhāng sān fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:正三品已上,第一 埒,一品五十发,一发调马,十五发射下,二十五发射上,三发射麞,三发射帖, 三发射兽头。

èr pǐn sì shí liù fā yī fà diào mǎ shí wǔ fā shè xià èr shí èr fā shè shàng èr fā shè zhāng sān fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:二品四十六发一发调马,十五发射下,二十二发射上,二发射麞,三 发射帖,三发射兽头。

cóng sān pǐn sì pǐn dì èr liè sān pǐn sì shí èr fā yī fà diào mǎ shí èr fā shè xià èr shí èr fā shè shàng èr fā shè zhāng èr fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:从三品四品第二埒,三品四十二发一发调马,十二发射下, 二十二发射上,二发射麞,二发射帖,三发射兽头。

sì pǐn sān shí qī fā yī fà diào mǎ shí yī fā shè xià shí jiǔ fā shè shàng yī fà shè zhāng èr fā shè tiè sān fā shè shòu tóu

这句话大意是:四品三十七发一发调马,十一 发射下,十九发射上,一发射麞,二发射帖,三发射兽头。

wǔ pǐn dì sān liè sān shí èr fā yī fà diào mǎ jiǔ fā shè xià shí qī fā shè shàng yī fà shè zhāng èr fā shè tiè èr fā shè shòu tóu

这句话大意是:五品第三埒,三十二发 一发调马,九发射下,十七发射上,一发射麞,二发射帖,二发射兽头。

liù pǐn dì sì liè èr shí qī fā

这句话大意是:六品第四 埒,二十七发。

yī fà diào mǎ bā fā shè xià shí liù fā shè shàng yī fà shè zhāng yī fà shè tiē

这句话大意是:一发调马,八发射下,十六发射上,一发射麞,一发射帖。

qī pǐn dì wǔ liè èr shí yī fà yī fà diào mǎ liù fā shè xià shí èr fā shè shàng yī fà shè zhāng yī fà shè tiē

这句话大意是:七品第 五埒,二十一发一发调马,六发射下,十二发射上,一发射麞,一发射帖。

bā pǐn dì liù liè shí liù fā yī fà diào mǎ sì fā shè xià jiǔ fā shè shàng yī fà shè zhāng yī fà shè tiē

这句话大意是:八品第 六埒,十六发一发调马,四发射下,九发射上,一发射麞,一发射帖。

jiǔ pǐn dì qī liè shí fā

这句话大意是:九品第七埒, 十发。

yī fà diào mǎ sān fā shè xià sì fā shè shàng yī fà shè zhāng yī fà shè tiē

这句话大意是:一发调马,三发射下,四发射上,一发射麞,一发射帖。

dà shè zhì dà jiàng tài wèi gōng wèi zhī

这句话大意是:大射置大将太尉公 为之。

shè sī mǎ gè yī rén lù shì èr rén

这句话大意是:射司马各一人,录事二人。

qī liè gè zhì liè jiāng shè zhèng cān jūn gè yī rén liè shì sì rén wēi yí yī rén chéng bái mǎ yǐ dǎo de bié cān jūn yī rén xuán hòu xià fǔ cān jūn yī rén

这句话大意是:七埒各置埒将、射正参军各一人,埒士四人,威 仪一人,乘白马以导,的别参军一人,悬侯下府参军一人。

yòu gè zhì lìng shǐ liè shì děng yuán yǐ sī qí shì

这句话大意是:又各置令史埒士等员, 以司其事。

hòu zhōu zhòng chūn jiào zhèn lǚ dà sī mǎ jiàn dà huī yú lái tián zhī suǒ

这句话大意是:后周仲春教振旅,大司马建大麾于莱田之所。

xiāng shāo zhī guān yǐ qí wù gǔ duó zhēng náo gè shuài qí rén ér zhì

这句话大意是:乡稍之官,以旗物鼓铎钲铙,各 帅其人而致。

zhū qí hòu zhì zhě

这句话大意是:诛其后至者。

jiàn huī yú hòu biǎo zhī zhōng yǐ jí zhòng shù

这句话大意是:建麾于后表之中,以集众庶。

zhì míng yǎn huī zhū qí bù jí zhě

这句话大意是:质明,偃麾,诛其不及者。

nǎi chén tú qí rú zhàn zhī zhèn

这句话大意是:乃陈徒骑,如战之阵。

dà sī mǎ běi miàn shì zhī

这句话大意是:大司马北面誓之。

jūn zhōng jiē tīng gǔ jiǎo yǐ wéi jìn zhǐ zhī jié

这句话大意是:军中皆听鼓角,以为进止之节。

tián zhī rì yú suǒ lái zhī běi jiàn qí wèi hé mén

这句话大意是:田之日, 于所莱之北,建旗为和门。

zhū jiàng shuài tú qí xù rù qí mén

这句话大意是:诸将帅徒骑序入其门。

yǒu sī jū mén yǐ píng qí rén

这句话大意是:有司居门,以平其人。

jì rù ér fēn qí de xiǎn yě zé dài qián ér qí hòu yì yě zé qí qián ér tú hòu

这句话大意是:既入而分 其地,险野则待前而骑后,易野则骑前而徒后。

jì zhèn jiē zuò nǎi shè qū nì qí yǒu sī biǎo hé yú zhèn qián

这句话大意是:既阵,皆坐,乃设驱逆骑,有司表 狢于阵前。

yǐ tài láo jì huáng dì xuān yuán shì yú shòu dì wèi shàn jiàn èr qí liè wǔ bīng yú zuò cè xíng sān xiàn lǐ

这句话大意是:以太牢祭黄帝轩辕氏,于狩地为𫮃,建二旗,列五兵于坐侧,行三献礼。

suì sōu tián zhì qín yǐ jì shè

这句话大意是:遂搜田致禽以祭社。

zhòng xià jiào bá shè rú zhèn lǚ zhī zhèn suì yǐ miáo tián rú sōu fǎ zhì qín yǐ xiǎng yuè

这句话大意是:仲夏教茇舍,如振旅之阵,遂以苗田如搜法,致禽以享礿。

zhòng qiū jiào liàn bīng rú zhèn lǚ zhī zhèn suì yǐ xiǎn tián rú sōu fǎ zhì qín yǐ sì fāng

这句话大意是:仲 秋教练兵,如振旅之阵,遂以狝田如搜法,致禽以祀方。

zhòng dōng jiào dà yuè rú zhèn lǚ zhī zhèn suì yǐ shòu tián rú sōu fǎ zhì qín yǐ xiǎng zhēng

这句话大意是:仲冬教大阅,如振旅之阵, 遂以狩田如搜法,致禽以享烝。

mèng qiū yíng tài bái hou tài bái xī jiàn yú xī fāng

这句话大意是:孟秋迎太白,候太白夕见于西方。

xiān jiàn sān rì dà sī mǎ jiè qī suì jiàn qí yú yáng wǔ mén wài

这句话大意是:先见三日,大司马戒期,遂建旗于阳武门外。

sī kōng chú tán zhào yǒu sī jiàn máo xuè dēng gē zòu zhāo xià

这句话大意是:司空除坛兆,有司荐毛血,登歌奏《昭夏》。

zài wèi zhě bài shì bì chū

这句话大意是:在位者拜,事毕出。

qí rì zhōng hòu shí kè liù jūn shì mǎ jù jiè zhòu jí qí xià

这句话大意是:其日中后十刻, 六军士马,俱介胄集旗下。

zuǒ yòu wǔ bó dū shí èr shuài yán jiē shì chén wén wǔ jù jiè zhòu fèng yíng

这句话大意是:左右武伯督十二帅严街,侍臣文武,俱介胄奉迎。

yuè shī zhuàng huáng zhōng yòu wǔ zhōng jiē yīng

这句话大意是:乐师 撞黄钟,右五钟皆应。

huáng dì jiè zhòu jǐng bì yǐ chū rú cháng yí ér wú gǔ jiǎo chū guó mén ér jì

这句话大意是:皇帝介胄,警跸以出,如常仪而无鼓角,出国门而“Q祭。

zhì zé shě yú cì

这句话大意是:至则舍于次。

tài bái wèi jiàn wǔ kè zhōng wài jiē yán huáng dì jiù wèi liù jūn gǔ zào xíng sān xiàn zhī lǐ

这句话大意是:太白未见五刻,中外皆严,皇帝就位,六军鼓噪,行三献之礼。

měi xiàn gǔ zào rú chū xiàn

这句话大意是:每献, 鼓噪如初献。

shì qì fán liáo cì zuò bì gǔ zào ér hái

这句话大意是:事讫,燔燎赐胙,毕,鼓噪而还。

duò zhì dà shè jì shè hòu yú shè suǒ yòng shào láo

这句话大意是:隋制,大射祭射侯于射所,用少牢。

jūn rén měi nián mèng qiū yuè róng jù zhòng dōng jiào zhàn fǎ

这句话大意是:军人每年孟秋阅戎具,仲冬教战法。

jí dà yè sān nián yáng dì zài yú lín tū jué qǐ mín jí xī yù dōng hú jūn zhǎng bìng lái cháo gòng

这句话大意是:及大 业三年,炀帝在榆林,突厥启民及西域、东胡君长,并来朝贡。

dì yù kuā yǐ jiá bīng zhī shèng nǎi mìng yǒu sī chén dōng shòu zhī lǐ

这句话大意是:帝欲夸以甲兵之盛, 乃命有司陈冬狩之礼。

zhào yú bù liàng bá yán shān nán běi zhōu èr bǎi lǐ bìng lì biǎo jì

这句话大意是:诏虞部量拔延山南北周二百里,并立表记。

qián shòu èr rì bīng bù jiàn qí yú biǎo suǒ

这句话大意是:前狩二日,兵部 建旗于表所。

wǔ lǐ yī qí fēn wéi sì shí jūn jūn wàn rén qí wǔ qiān pǐ

这句话大意是:五里一旗,分为四十军,军万人,骑五千匹。

qián yī rì zhū jiāng gè shuài qí jūn jí yú qí xià

这句话大意是:前一日,诸将各帅其军, 集于旗下。

míng gǔ hòu zhì zhě zhǎn

这句话大意是:鸣鼓,后至者斩。

zhào sì shí dào shǐ bìng yáng qí jiàn jié fēn shēn diàn lìng jí liú jūn suǒ jiān liè

这句话大意是:诏四十道使,并扬旗建节,分申佃令,即留军所监猎。

bù wéi wéi quē nán miàn fāng xíng ér qián

这句话大意是:布围,围阙南面,方行而前。

dì fú zǐ kù dié hēi jiè zé chéng xì zhū chē qí shì rú mù lù zhòng wǎng màn lún qiú lóng rào gū hàn dōng jīng lǔ bù suǒ wèi liè chē zhě yě

这句话大意是:帝服紫袴褶、黑介帻,乘闟猪车,其饰如木辂, 重辋漫轮,虬龙绕毂,汉东京卤簿所谓猎车者也。

jià liù hēi zhī

这句话大意是:驾六黑𫛛。

tài cháng chén gǔ jiā náo xiāo jiǎo yú dì zuǒ yòu gè bǎi èr shí

这句话大意是:太常陈鼓笳铙箫角于 帝左右,各百二十。

bǎi guān róng fú qí cóng gǔ xíng rù wéi

这句话大意是:百官戎服骑从,鼓行入围。

zhū jiāng bìng gǔ xíng fù wéi

这句话大意是:诸将并鼓行赴围。

nǎi shè qū nì qí qiān yǒu èr bǎi

这句话大意是:乃设驱逆骑千有 二百。

xì zhū tíng rèn yǒu sī liǎn dà suí wáng gōng yǐ xià jiē zhěng gōng shǐ chén yú jià qián

这句话大意是:闟猪停轫,有司敛大绥,王公已下,皆整弓矢,陈于驾前。

yǒu sī yòu liǎn xiǎo suí nǎi qū shòu chū guò yú dì qián

这句话大意是:有司又敛小绥, 乃驱兽出,过于帝前。

chū qū guò yǒu sī zhěng yù gōng shǐ yǐ qián dài zhào

这句话大意是:初驱过,有司整御弓矢以前,待诏。

zài qū guò bèi shēn jiāng jūn fèng jìn gōng shǐ

这句话大意是:再驱过,备身将军奉进 弓矢。

sān qū guò dì nǎi cóng qín gǔ chuī jiē zhèn zuò ér shè zhī

这句话大意是:三驱过,帝乃从禽,鼓吹皆振,坐而射之。

měi qū bì sān shòu yǐ shàng

这句话大意是:每驱必三兽以上。

dì fā kàng dà suí

这句话大意是:帝发,抗大绥。

cì wáng gōng fā zé kàng xiǎo suí

这句话大意是:次王公发,则抗小绥。

cì zhū jiāng fā shè zhī wú gǔ qū nì zhī qí nǎi zhǐ

这句话大意是:次诸将发射之,无鼓,驱逆之骑乃止。

rán hòu sān jūn sì yí bǎi xìng jiē liè

这句话大意是:然后三军四夷百姓皆 猎。

fán shè shòu zì zuǒ piǎo ér shè zhī dá yú yòu ǒu wéi shàng děng

这句话大意是:凡射兽,自左膘而射之,达于右腢,为上等。

dá yòu ěr běn wèi cì děng

这句话大意是:达右耳本,为次等。

zì zuǒ bì dá yú yòu chán wéi xià děng

这句话大意是:自左髀达于 右鋋为下等。

qún shòu xiāng cóng bù dé jǐn shā

这句话大意是:群兽相从,不得尽杀。

yǐ shāng zhī shòu bù dé zhòng shè

这句话大意是:已伤之兽,不得重射。

yòu nì xiàng rén zhě bù shè qí miàn

这句话大意是:又逆向人者,不射其面。

chū biǎo zhě bù zhú zhī

这句话大意是:出表者不逐之。

diàn jiāng zhǐ yú bù jiàn qí yú wéi nèi

这句话大意是:佃将止,虞部建旗于围内。

cóng jià zhī gǔ jí zhū jūn gǔ jù zhèn zú tú jiē zào

这句话大意是:从驾之鼓及诸军鼓俱振,卒徒皆噪。

zhū huò qín zhě xiàn yú qí suǒ zhì qí zuǒ ěr

这句话大意是:诸 获禽者,献于旗所,致其左耳。

dà shòu gōng zhī yǐ gōng zōng miào shǐ guī jiàn xī yú jīng shī

这句话大意是:大兽公之,以供宗庙,使归,荐腊于京师。

xiǎo shòu sī zhī

这句话大意是:小兽私 之。

qí zhì jì dōng huì xuǎn lè rén zǐ dì shí suì yǐ shàng shí èr yǐ xià wèi zhèn zǐ hé èr bǎi sì shí rén

这句话大意是:齐制,季冬晦,选乐人子弟十岁以上十二以下为侲子,合二百四十人。

yī bǎi èr shí rén chì zé zào gōu yī zhí táo

这句话大意是:一百二 十人,赤帻、皂褠衣,执鼗。

yī bǎi èr shí rén chì bù kù dié zhí bǐng jiǎo

这句话大意是:一百二十人赤布裤褶,执鞞角。

fāng xiāng shì huáng jīn sì mù xióng pí méng shǒu xuán yī zhū shang zhí gē yáng shǔn

这句话大意是:方相氏黄金四目,熊 皮蒙首,玄衣朱裳,执戈扬楯。

yòu zuò qióng qí zǔ míng zhī lèi fán shí èr shòu jiē yǒu máo jiǎo

这句话大意是:又作穷奇、祖明之类,凡十二兽,皆有毛角。

gǔ chuī lìng lǜ zhī zhōng huáng mén xíng zhī rǒng cóng pú yè jiāng zhī yǐ zhú è guǐ yú jìn zhōng

这句话大意是:鼓吹 令率之,中黄门行之,冗从仆射将之,以逐恶鬼于禁中。

qí rì wù yè sān chàng kāi zhū lǐ mén nuó zhě gè jí bèi fú qì zhàng yǐ dài shì

这句话大意是:其日戊夜三唱,开诸里门, 傩者各集,被服器仗以待事。

wù yè sì chàng kāi zhū chéng mén èr wèi jiē yán

这句话大意是:戊夜四唱,开诸城门,二卫皆严。

shàng shuǐ yī kè huáng dì cháng fú jí yù zuò

这句话大意是:上水一刻,皇帝常 服,即御座。

wáng gōng zhí shì guān dì yī pǐn yǐ xià cóng liù pǐn yǐ shàng péi liè yù guān

这句话大意是:王公执事官第一品已下、从六品已上,陪列预观。

nuó zhě gǔ zào rù diàn xi mén biàn yú jìn nèi

这句话大意是:傩者鼓噪,入殿西 门,遍于禁内。

fēn chū èr shàng gé zuò fāng xiāng yǔ shí èr shòu wǔ xì xuān hū zhōu biàn qián hòu gǔ zào

这句话大意是:分出二上阁,作方相与十二兽儛戏,喧呼周遍,前后鼓噪。

chū diàn nán mén fēn wéi liù dào chū yú guō wài

这句话大意是:出殿南 门,分为六道,出于郭外。

duò zhì jì chūn huì nuó zhé shēng yú gōng mén jí chéng sì mén yǐ ráng yīn qì

这句话大意是:隋制,季春晦,傩,磔牲于宫门及城四门,以禳阴气。

qiū fēn qián yī rì ráng yáng qì

这句话大意是:秋分前一日,禳阳气。

jì dōng bàng zhé dà nuó yì rú zhī

这句话大意是:季冬傍磔、大傩亦如之。

qí shēng měi mén gè yòng dī yáng jí xióng jī yī

这句话大意是:其牲,每门各用羝羊及雄鸡一。

xuǎn zhèn zǐ rú hòu qí

这句话大意是:选侲子如后齐。

dōng bā duì èr shí nuó zé sì duì

这句话大意是:冬八队, 二时傩则四队。

wèn shì shí èr rén chì zé gōu yī zhí pí biān

这句话大意是:问事十二人,赤帻褠衣,执皮鞭。

gōng rén èr shí èr rén

这句话大意是:工人二十二人。

qí yī rén fāng xiāng shì huáng jīn sì mù méng xióng pí xuán yī zhū shang

这句话大意是:其一人方相氏, 黄金四目,蒙熊皮,玄衣朱裳。

qí yī rén wéi chàng shī zhe pí yī zhí bàng

这句话大意是:其一人为唱师,著皮衣,执棒。

gǔ jiǎo gè shí

这句话大意是:鼓角各十。

yǒu sī yù bèi xióng jī dī yáng jí jiǔ yú gōng mén wèi kǎn

这句话大意是:有司预 备雄鸡羝羊及酒,于宫门为坎。

wèi míng gǔ zào yǐ rù

这句话大意是:未明,鼓噪以入。

fāng xiāng shì zhí gē yáng shǔn zhōu hū gǔ zào ér chū hé qù xiǎn yáng mén fēn yì zhū chéng mén

这句话大意是:方相氏执戈扬楯,周呼鼓噪而出, 合趣显阳门,分诣诸城门。

jiāng chū zhū zhù shī zhí shì yù fù shēng xiōng zhé zhī yú mén zhuó jiǔ ráng zhù

这句话大意是:将出,诸祝师执事,预副牲胸,磔之于门,酌酒禳祝。

jǔ shēng bìng jiǔ mái zhī

这句话大意是:举牲并酒埋之。

hòu qí zhì rì shí zé tài jí diàn xi xiāng dōng xiàng dōng táng dōng xiāng xī xiàng gè shè yù zuò

这句话大意是:后齐制,日蚀,则太极殿西厢东向,东堂东厢西向,各设御座。

qún guān gōng fú

这句话大意是:群官公服。

zhòu lòu shàng shuǐ yī kè nèi wài jiē yán

这句话大意是:昼 漏上水一刻,内外皆严。

sān mén zhě bì zhōng mén dān mén zhě yǎn zhī

这句话大意是:三门者闭中门,单门者掩之。

shí qián sān kè huáng dì fú tōng tiān guān jí yù zuò zhí wèi rú cháng bù xǐng shì

这句话大意是:蚀前三刻,皇帝服通天冠, 即御座,直卫如常,不省事。

yǒu biàn wén gǔ yīn zé bì zhèng diàn jiù dōng táng fú bái jiá dān yī

这句话大意是:有变,闻鼓音,则避正殿,就东堂,服白袷单衣。

shì chén jiē chì zé dài jiàn shēng diàn shì

这句话大意是:侍 臣皆赤帻,带剑,升殿侍。

zhū sī gè yú qí suǒ chì zé chí jiàn chū hù xiàng rì lì

这句话大意是:诸司各于其所,赤帻,持剑,出户向日立。

yǒu sī gè lǜ guān shǔ bìng xíng gōng nèi zhū mén yè mén tún wèi tài shè

这句话大意是:有司各率官 属,并行宫内诸门、掖门,屯卫太社。

yè lìng yǐ guān shǔ wéi shè shǒu sì mén yǐ zhū sī shéng rào xì shè tán sān zā

这句话大意是:邺令以官属围社,守四门,以朱丝绳绕系社 坛三匝。

tài zhù lìng chén cí zé shè

这句话大意是:太祝令陈辞责社。

tài shǐ lìng èr rén zǒu mǎ lù bǎn shàng shàng shū mén sī jí shàng zhī

这句话大意是:太史令二人,走马露版上尚书,门司疾上之。

yòu gào qīng dōu yǐn míng gǔ rú yán gǔ fǎ

这句话大意是:又告清都 尹鸣鼓,如严鼓法。

rì guāng fù nǎi zhǐ zòu jiě yán

这句话大意是:日光复,乃止,奏解严。

hòu wèi měi gōng zhàn kè jié yù tiān xià zhī wén nǎi shū bó jiàn yú gān shàng míng wéi lù bù

这句话大意是:后魏每攻战克捷,欲天下知闻,乃书帛,建于竿上,名为露布。

qí hòu xiāng yīn shī xíng

这句话大意是:其后相因施行。

kāi huáng zhōng nǎi zhào tài cháng qīng niú hóng tài zǐ shù zǐ péi zhèng zhuàn xuān lù bù lǐ

这句话大意是:开皇中,乃诏太常卿牛弘、太子庶子裴政撰宣露布礼。

jí jiǔ nián píng chén yuán shuài jìn wáng yǐ yì shàng lù bù

这句话大意是:及九年平陈,元帅晋王以驿 上露布。

bīng bù zòu qǐng yī xīn lǐ xuān xíng

这句话大意是:兵部奏,请依新礼宣行。

chéng zhào jí bǎi guān sì fāng kè shǐ děng bìng fù guǎng yáng mén wài fú cháo yī gè yī qí liè

这句话大意是:承诏集百官、四方客使等,并赴广阳门外,服朝 衣,各依其列。

nèi shǐ lìng chēng yǒu zhào zài wèi zhě jiē bài

这句话大意是:内史令称有诏,在位者皆拜。

xuān qì bài dǎo wǔ zhě sān yòu bài

这句话大意是:宣讫,拜,蹈舞者三,又拜。

jùn xiàn yì tóng

这句话大意是:郡县亦 同。

✦ You read 志·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.