qǐ zhāo yáng zuò è èr yuè jǐn zhe yōng shè tí gé shí èr yuè fán liù nián
这句话大意是:起昭阳作噩二月,尽著雍摄提格十二月,凡六年。
huì tuō huan tè mù ěr míng zōng zhī zhǎng zǐ mǔ nán fù lǔ shì yán yòu qī nián sì yuè bǐng yín shēng dì yú běi fāng
现代白话:讳托欢特穆你,明宗之长子,母南富鲁氏,延祐七年四月丙寅,生帝于北方。
tiān lì èr nián míng zōng bēng
这句话大意是:天历二年,明宗崩。
zhì shùn yuán nián sì yuè xǐ dì yú gāo lí
这句话大意是:至顺元年四月,徙帝于高丽;。
míng nián yí yú guǎng xī zhī jìng jiāng
这句话大意是:明年,移于广西之静江。
yuán tǒng yuán nián
这句话大意是:◎元统元年。
chūn èr yuè tuō huan tè mù ěr běi xíng zhì liáng xiāng jīng shī jù lǔ bù yíng zhī
现代白话:春,二月,托欢特穆你北行至良乡,京师具卤簿迎之。
yǎ kè tè mù ěr bìng mǎ ér xíng yú mǎ shàng jǔ biān zhǐ huà gào yǐ guó jiā duō nàn qiǎn shǐ fèng yíng zhī gù ér tuō huan tè mù ěr yī wú chóu dá
现代白话:雅克特穆你并马而行,于马上举鞭指画,告以国家多难,遣使奉迎之故,而托欢特穆你一无酬答。
yǎ kè tè mù ěr yí qí yì bù kě cè qiě kǒng zhuī lǐ míng zōng bào bēng zhī gù xīn zhì rì yǐ mào luàn
现代白话:雅克特穆你疑其意不可测,且恐追理明宗暴崩之故,心志日以瞀乱。
huì tài shǐ yì yán tuō huan tè mù ěr bù kě lì lì zé tiān xià luàn yǐ gù yì wèi jué
现代白话:会太史亦言托欢特穆你不可立,立则天下乱,以故议未决。
qiān yán zhě shù yuè guó shì jiē jué yú yǎ kè tè mù ěr zòu huáng tài hòu ér xíng zhī
现代白话:迁延者数月,国事皆决于雅克特穆你,奏皇太后而行之。
yǎ kè tè mù ěr zì wén zōng fù bì suì bǐng dà quán xié zhèn zhǔ zhī wēi sì yì wú jì yī yàn huò zǎi shí sān mǎ
现代白话:雅克特穆你自文宗复辟,遂秉大权,挟震主之威,肆意无忌,一宴或宰十三马。
qǔ tài dìng dì hòu wèi fū rén qián hòu shàng zōng shì zhī nǚ sì shí rén huò yǒu jiāo lǐ sān rì jù qiǎn guī zhě
这句话大意是:取泰定帝后为夫人,前后尚宗室之女四十人,或有交礼三日遽遣归者。
hòu fáng chōng chì bù néng jǐn shi yī rì yàn zhào shì yán jiā nán nǚ liè zuò míng wéi yuān yāng huì jiàn zuò yú yī fù sè shén lì wèn yuē cǐ wèi shuí
这句话大意是:后房充斥,不能尽识,一日宴赵世延家,男女列坐,名为鸳鸯会,见坐隅一妇色甚丽,问曰:“此为谁?
yì yù yǔ jù guī zuǒ yòu yuē cǐ tài shī jiā rén yě
这句话大意是:”意欲与俱归,左右曰:“此太师家人也。
zhì shì huāng yín rì shén tǐ léi ruò xuè ér sǐ
这句话大意是:”至是荒淫日甚,体羸,溺血而死。
tài hòu nǎi yǔ dà chén dìng yì lì tuō huan tè mù ěr qiě yuē wàn suì zhī hòu qí chuán wèi yú yǎ kè tè gǔ sī ruò wǔ zōng rén zōng gù shì
现代白话:太后乃与大臣定议立托欢特穆你,且曰:“万岁之后,其传位于雅克特古斯,若武宗、仁宗故事。
zhū wáng zōng qī fèng shàng xǐ shòu quàn jìn
这句话大意是:”诸王、宗戚奉上玺绶劝进。
liù yuè jǐ sì tuō huan tè mù ěr jí huáng dì wèi yú shàng dōu
现代白话:六月,己巳,托欢特穆你即皇帝位于上都。
zhào shè tiān xià
这句话大意是:诏赦天下。
xīn wèi mìng ba yán wèi tài shī zhōng shū yòu chéng xiàng jiān xiū guó shǐ sà dūn wèi tài fù zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:辛未,命巴延为太师、中书右丞相、监修国史,萨敦为太傅、左丞相。
shí yǒu ā lǔ huī tè mù ěr zhě míng zōng qīn chén yě yán yú dì yuē tiān xià shì zhòng yi wěi zǎi xiàng jué zhī zhù kě zé qí chéng gōng
现代白话:时有阿鲁辉特穆你者,明宗亲臣也,言于帝曰:“天下事重,宜委宰相决之,庶可责其成功。
ruò gōng zì tīng duàn zé bì fù è míng
这句话大意是:若躬自听断,则必负恶名。
dì xìn zhī yóu shì shēn jū gōng zhōng měi shì jué yú zǎi xiàng ér jǐ wú suǒ zhuān yān
现代白话:”帝信之,由是深居宫中,每事决于宰相,而己无所专呢。
shì yuè dà lín yǔ jīng jī shuǐ píng dì zhàng yú
这句话大意是:是月,大霖雨,京畿水,平地丈馀。
jīng shuǐ yì guān zhōng shuǐ zāi
这句话大意是:泾水溢,关中水灾。
huáng hé dà yì hé nán shuǐ zāi
这句话大意是:黄河大溢,河南水灾。
liǎng huái hàn mín dà jī
这句话大意是:两淮旱,民大饥。
dì chū shòu fó jiè shí jiàn mǎ hā lǎ fú qián yǒu wù wèi gōng yīn wèn xué shì shí lǎ bo yuē cǐ hé wù
这句话大意是:帝初受佛戒时,见玛哈喇佛前有物为供,因问学士实喇卜曰:“此何物?
yuē yáng xīn
这句话大意是:”曰:“羊心。
dì yuē céng wén yòng rén xīn gān zhě yǒu zhū
这句话大意是:”帝曰:“曾闻用人心肝者,有诸?
yuē wén zhī ér wèi cháng mù dǔ
这句话大意是:”曰:“闻之,而未尝目睹。
qǐng wèn lài ma
这句话大意是:请问赖嘛。
lài ma zhě dì shī yě
这句话大意是:”赖嘛者,帝师也。
dì suì mìng shí lǎ bǔ wèn zhī dá yuē yǒu zhī fán rén méng dǎi xīn hài rén zhě shì jué zé yǐ qí xīn gān zuò gōng ěr
这句话大意是:帝遂命实喇卜问之,答曰:“有之,凡人萌歹心害人者,事觉,则以其心肝作供耳。
yuē cǐ yáng céng hài rén hu
这句话大意是:”曰:“此羊曾害人吗?
dì shī bù néng dá
这句话大意是:”帝师不能答。
qián hàn lín xué shì wú chéng zú
这句话大意是:前翰林学士吴澄卒。
chéng dá wèn wěi wěi shǐ rén huàn ruò bīng shì
这句话大意是:澄答问亹亹,使人涣若冰释。
sì fāng zhī shì lái xué zhě bù xià qiān shù bǎi rén chēng wéi cǎo lú xiān shēng
这句话大意是:四方之士,来学者不下千数百人,称为草庐先生。
zú nián bā shí wǔ
这句话大意是:卒年八十五。
zèng jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng zhuī fēng jiān chuān jùn gōng shì wén zhèng
这句话大意是:赠江西行省左丞,追封监川郡公,谥文正。
qiū qī yuè lín yǔ
这句话大意是:秋,七月,霖雨。
bā yuè rén shēn gǒng chāng huī zhōu shān bēng
这句话大意是:八月,壬申,巩昌徽州山崩。
shì yuè lì qí chè shì wèi huáng hòu
这句话大意是:是月,立奇彻氏为皇后。
hòu yǎ kè tè mù ěr zhī nǚ yě
现代白话:后,雅克特穆你之女也。
kuí zhāng gé shì shū xué shì yú jí xiè bìng guī
这句话大意是:奎章阁侍书学士虞集谢病归。
chū yù shǐ zhōng chéng mǎ zǔ cháng qiú jí jiàn yǐn qí kè gōng bó suì jí yuē shì zi suī xiǎo yǒu cái rán fēi yuǎn qì kǒng bù dé lìng zhōng
这句话大意是:初,御史中丞马祖常,求集荐引其客龚伯璲,集曰:“是子虽小有才,然非远器,恐不得令终。
zǔ cháng gù qǐng jí gù jù zhī zǔ cháng bú yuè
这句话大意是:”祖常固请,集固拒之,祖常不悦。
níng zōng bēng dà chén jiāng lì dì yòng zhì dà gù shì zhào zhū lǎo chén fù shàng dōu yì zhèng jí zài zhào liè zǔ cháng shǐ rén gào zhī yuē yù shǐ yǒu yán
这句话大意是:宁宗崩,大臣将立帝,用至大故事,召诸老臣赴上都议政,集在召列,祖常使人告之曰:“御史有言。
nǎi xiè bìng guī lín chuān
这句话大意是:”乃谢病归临川。
chū wén zōng chù dì jū jiāng nán shǐ jí shū zhào bō gào zhōng wài
这句话大意是:初,文宗黜帝居江南,使集书诏播告中外。
shí shěng tái chén jiē wén zōng sù suǒ xìn yòng yù shǐ yì bù gǎn chì yán qí shì yì zài fěng jí sù qù ér yǐ
这句话大意是:时省、台臣皆文宗素所信用,御史亦不敢斥言其事,意在讽集速去而已。
bó suì hòu zuò shì jiàn shā shì nǎi fú jí zhī rén
这句话大意是:伯璲后坐事见杀,世乃服集知人。
jiǔ yuè jiǎ yín zhōng shū shěng yán guān yuán dì shēng zhì ài xuǎn fǎ qǐng zì xǐng yuàn tái guān wài qí yú bù xǔ dì shēng
这句话大意是:九月,甲寅,中书省言:“官员递升,窒碍选法,请自省、院、台官外,其馀不许递升。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
gēng shēn zhào tài shī yòu chéng xiàng ba yán tài fù zuǒ chéng xiàng sà dūn zhuān lǐ guó jiā dà shì yú jiē bù dé jiān lǐng sān zhí
这句话大意是:庚申,诏太师、右丞相巴延,太傅、左丞相萨敦,专理国家大事,馀皆不得兼领三职。
zhào miǎn rú rén yì
这句话大意是:诏免儒人役。
qín zhōu shān bēng
这句话大意是:秦州山崩。
dōng shí yuè bǐng yín fèng zhōu shān bēng
这句话大意是:冬,十月,丙寅,凤州山崩。
wù chén zhào gǎi zhì shùn sì nián wèi yuán tǒng yuán nián
这句话大意是:戊辰,诏改至顺四年为元统元年。
zhōng shū shěng chén yán fán cháo hè yù yǔ qǐng biàn fú xíng lǐ
这句话大意是:中书省臣言:“凡朝贺遇雨,请便服行礼。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
dīng chǒu yī huáng tài hòu xíng nián zhī shù shì fàng zuì qiú èr shí qī rén
这句话大意是:丁丑,依皇太后行年之数,释放罪囚二十七人。
wù zǐ fēng sà dūn wèi róng wáng téng jí sī xí fù fēng wèi tài píng wáng
这句话大意是:戊子,封萨敦为荣王,腾吉斯袭父封为太平王。
gēng yín zhōng shū shěng chén qǐng jí yì wǔ zōng yīng zōng míng zōng sān cháo huáng hòu shēng fù
这句话大意是:庚寅,中书省臣请集议武宗、英宗、明宗三朝皇后升祔。
yǎn shèng gōng kǒng sī huì zú zi kè jiān xí
这句话大意是:衍圣公孔思晦卒,子克坚袭。
shí yī yuè bǐng shēn kǒng chāng chéng jì xiàn dì liè shān bēng lìng yǒu sī zhèn bèi zāi rén mín
这句话大意是:十一月,丙申,恐昌成纪县地裂山崩,令有司赈被灾人民。
xīn chǒu qǐ zōng máo diàn
这句话大意是:辛丑,起棕毛殿。
xīn hài zhuī shì jì yā ěr huáng dì wèi shèng míng yuán xiào huáng dì miào hào wén zōng
现代白话:辛亥,追谥济雅你皇帝为圣明元孝皇帝,庙号文宗。
shí qǐn miào wèi jiàn yú yīng zōng shì cì quán jié cǎi diàn yǐ fèng ān shén zhǔ
这句话大意是:时寝庙未建,于英宗室次权结采殿以奉安神主。
fēng ba yán wèi qín wáng
这句话大意是:封巴延为秦王。
jiāng xī hú guǎng jiāng zhè hé nán fù lì què chá yùn sī
这句话大意是:江西、湖广、江浙、河南复立榷茶运司。
shì rì qín zhōu shān bēng dì liè
这句话大意是:是日,秦州山崩地裂。
yǐ mǎo yǐ yǎ kè tè mù ěr píng jiāng suǒ cì tián wǔ bǎi qǐng fù cì qí zi téng jí sī
现代白话:乙卯,以雅克特穆你平江所赐田五百顷,复赐其子腾吉斯。
zhào qín wáng yòu chéng xiàng ba yán róng wáng zuǒ chéng xiàng sà dūn zǒng bǎi guān zǒng shù zhèng
这句话大意是:诏秦王、右丞相巴延,荣王、左丞相萨敦,总百官,总庶政。
shí èr yuè yǐ chǒu guǎng xī yáo kòu hú nán xiàn dào zhōu qiān hù guō zhèn zhàn sǐ yáo fén lüě ér qù
这句话大意是:十二月,乙丑,广西猺寇湖南,陷道州,千户郭震战死,猺焚掠而去。
rén shēn qiǎn shěng tái guān fēn lǐ tiān xià qiú zuì zhuàng míng zhě chǔ jué yuān zhě biàn zhī yí zhě yàn zhī yān zhì zhě zuì qí yǒu sī
这句话大意是:壬申,遣省台官分理天下囚,罪状明者处决,冤者辨之,疑者谳之,淹滞者罪其有司。
yǐ hài wèi huáng tài hòu zhì huī zhèng yuàn shè guān shǔ sān bǎi liù shí yǒu liù yuán
这句话大意是:乙亥,为皇太后置徽政院,设官属三百六十有六员。
jiān chá yù shǐ duō ěr jì ba lēi shàng shū chén shí zhèng wǔ shì qí yī yuē tài shǐ yán míng nián sān yuè guǐ mǎo wàng rì shí jì sì yuè wù wǔ shuò rì yòu shí
现代白话:监察御史多你济巴勒,上疏陈时政五事:“其一曰太史言明年三月癸卯望,日食既,四月戊午朔,日又食。
huáng shàng yi fèn qián gāng xiū xíng zhèng shū yuǎn xié nìng zhuān rèn zhōng liáng zhù kě xiāo mǐ zāi biàn yǐ wéi zhēn xiáng
这句话大意是:皇上宜奋干纲,修刑政,疏远邪佞,专任忠良,庶可消弭灾变以为祯祥。
èr yuē qīn sì jiāo miào
这句话大意是:二曰亲祀郊庙。
sān yuē bó xuǎn xūn jiù zhī zǐ duān jǐn zhèng zhí zhě qián hòu fǔ dǎo shǐ xī xì zhī shì bù jiē yú mù lǐ sú zhī yán bù jí yú ěr zé shèng dé rì xīn yǐ
现代白话:三曰博选勋旧之子端谨正直者,前后辅导,使嬉戏之事不接于目,俚俗之言不及于耳,则圣德日新了。
sì yuē shū jī zhī chén gù yi zūn chǒng rán bì shǎng fá gōng zé mín xīn fú
这句话大意是:四曰枢机之臣固宜尊宠,然必赏罚公则民心服。
wǔ yuē mǐ ān dào zéi zhèn jiù jī mín
这句话大意是:五曰弭安盗贼,赈救饥民。
duō ěr jì ba lēi mù hū li qī shì sūn yě
现代白话:多你济巴勒,穆呼哩七世孙也。
shì yuè hé nán jiāng běi xíng shěng píng zhāng zhèng shì yuè zhù zú
这句话大意是:是月,河南、江北行省平章政事岳柱卒。
yuè zhù tiān zī xiào yǒu shì jīng shǐ zì tiān wén yī yào zhī shū wú bù jiū jí
这句话大意是:岳柱天资孝友,嗜经史,自天文、医药之书,无不究极。
dù liàng hóng kuò yǒu qī zhī zhě tián bù wéi yì huò wèn zhī zé yuē
这句话大意是:度量弘廓,有欺之者,恬不为意,或问之,则曰;。
bǐ zì qī yě wǒ hé yǔ yān
现代白话:“彼自欺也,我何与呢!
mǔ gào shì yì cháng chēng zhī yuē wú zǐ gǔ rén yě
现代白话:”母郜氏亦尝称之曰:“我子,古人也。
tóng suì yǐ xíng bù shàng shū dá ěr mǎ wèi liáo yáng xíng shěng cān zhī zhèng shì
现代白话:同岁,以刑部尚书达你玛为辽阳行省参知政事。
gāo lí guó shǐ cháo jīng dào guò liáo yáng yè xíng shěng guān gè fèng bù sì pǐ shū yī fú yòng zhēng dōng shěng yìn fēng zhī
这句话大意是:高丽国使朝京,道过辽阳,谒行省官,各奉布四匹,书一幅,用征东省印封之。
dá ěr mǎ jí qí shǐ yuē guó jiā shè yìn yǐ shǔ gōng dú fáng jiān wěi hé wéi fēng sī shū
现代白话:达你玛诘其使曰:“国家设印,以署公牍,防奸伪,何为封私书?
kuàng rǔ chū guó shí wǒ shàng zài jīng wèi wèi liáo yáng shěng guān jīn hé gù yǒu shū yí wǒ
现代白话:况你出国时,我尚在京,未为辽阳省官,今为什么有书遗我?
rǔ jūn chén hé qī zhà rú shì yé
现代白话:你君臣何欺诈如是耶?
shǐ cí qū hái qí shū yǔ bù
这句话大意是:”使辞屈,还其书与布。
dá ěr mǎ gāo chāng rén yě
现代白话:达你玛,高昌人也。
guó zhì rì jìn yù shàn yòng wǔ yáng ér dì zì jí wèi yǐ lái rì jiǎn yī bàn yǐ suì jì zhī shěng yáng sān bǎi wǔ shí yǒu jī
这句话大意是:国制,日进御膳用五羊,而帝自即位以来,日减一半,以岁计之,省羊三百五十有奇。
qǐ qián lì bù shàng shū wáng kè jìng wèi jiāng zhè xíng shěng cān zhī zhèng shì
这句话大意是:起前吏部尚书王克敬为江浙行省参知政事。
kè jìng zhì qǐng ba fù mín chéng diàn jiāng huái tián
这句话大意是:克敬至,请罢富民承佃江、淮田。
sōng jiāng dà xìng yǒu suì cáo mǐ wàn dàn xiàn jīng shī zhě
这句话大意是:松江大姓有岁漕米万石献京师者,。
qí rén jì sǐ
这句话大意是:其人既死,。
zǐ sūn pín qiě xíng qǐ
这句话大意是:子孙贫且行乞,。
yǒu sī réng suì zhēng
这句话大意是:有司仍岁征,。
fú zú zé zá zhì sōng jiāng tián fù zhōng
这句话大意是:弗足则杂置松江田赋中,。
lìng mín bāo nà
这句话大意是:令民包纳,。
kè jìng yuē pǐ fū wàng xiàn mǐ
这句话大意是:克敬曰:“匹夫妄献米,。
jiǎo míng jué yǐ róng yī shēn
这句话大意是:侥名爵以荣一身,。
jīn shēn sǐ jiā pò
这句话大意是:今身死家破,。
yòu yǐ duó qí jué
这句话大意是:又已夺其爵,。
bù kě shǐ yī jùn zhī rén jūn shòu qí hài
这句话大意是:不可使一郡之人均受其害。
guó yòng níng fá cǐ yé
这句话大意是:国用宁乏此耶!
jù lùn miǎn zhī
这句话大意是:”具论免之。
lǐng hǎi yáo zéi qiè fā cháo tíng diào bīng shù zhī zài háng shěng zhě wǎng tǎo zhī
这句话大意是:岭海猺贼窃发,朝廷调兵戍之在行省者往讨之。
huì tí diào bīng mǎ guān quē gù shì hàn rén bù dé yǔ jūn zhèng zhòng mò zhī suǒ wéi kè jìng kàng yán xíng shěng rèn fāng miàn zhī jì jiǎ lìng wàn yī yǒu zhòng yú cǐ zhě yì jiāng jū fǎ zuò shì yé
这句话大意是:会提调兵马官缺,故事,汉人不得与军政,众莫知所为,克敬抗言:“行省任方面之寄,假令万一有重于此者,亦将拘法坐视耶!
nǎi diào bīng wǎng bǔ zhī
这句话大意是:”乃调兵往捕之。
jūn xíng gěi liáng yǒu chà
这句话大意是:军行,给粮有差。
shì wén yú cháo jí lìng jiāng xī hú guǎng èr shěng gěi liáng yì rú zhī
这句话大意是:事闻于朝,即令江西、湖广二省给粮亦如之。
shì shì wǔ yuè qǐng lǎo nián fu wǔ shí jiǔ wèi rén yuē xué zhǐ ér jùn yōng bì wēi zài shí zhī mù bì shāng qí gēn
这句话大意是:视事五月,请老,年甫五十九,谓人曰:“穴趾而峻墉必危,再实之木,必伤其根。
wú gōng dé ér tiǎn fù guì hé yǐ yì cǐ
现代白话:无功德而忝富贵,凭什么异此!
gù cháng huái zhǐ zú zhī fēn yě
这句话大意是:故常怀止足之分也。
yòu yuē shì sú xǐ yán wù rèn zhēn cǐ fēi míng yán lín shì bù rèn zhēn qǐ jìn zhōng zhī dào hu
这句话大意是:”又曰:“世俗喜言勿认真,此非名言,临事不认真,岂尽忠之道吗?
gù qí lì guān suǒ zhì jù yǒu zhèng jī kě jì
这句话大意是:”故其历官所至,俱有政绩可纪。
shùn dì yuán tǒng èr nián jiǎ xū yī sān sān sì nián
这句话大意是:○顺帝元统二年(甲戌,一三三四年)。
chūn zhēng yuè gēng yín shuò cháo hè dà míng diàn
这句话大意是:春,正月,庚寅朔,朝贺大明殿。
jiān chá yù shǐ duō ěr jì ba lēi shàng yán bǎi guān yú yuè bān cì zhě dāng tóng shī yí lùn yǐ chéng bù jìng
现代白话:监察御史多你济巴勒上言:“百官逾越班次者,当同失仪论,以惩不敬。
xiān shì jiào fāng bān wèi zài bǎi guān hòu yù shǐ dài fū sà dí chuán zhǐ bǐ rù bān
这句话大意是:先是教坊班位在百官后,御史大夫萨迪传旨,俾入班。
duō ěr jì ba lēi zhí bù kě
现代白话:多你济巴勒执不可。
sà dí yuē
这句话大意是:萨迪曰;。
yù shǐ bù fèng zhào yé
这句话大意是:“御史不奉诏耶!
duō ěr jì ba lēi yuē shì bù kě xíng dài fū fù zòu kě yě
现代白话:”多你济巴勒曰:“事不可行,大夫复奏可也。
shì rì yǔ xuè yú biàn liáng zhe yī jiē chì
这句话大意是:是日,雨血于汴梁,著衣皆赤。
yǐ yù shǐ dài fū tuō lēi dài wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì ā ěr hā yā wèi hé nán xíng shěng zuǒ chéng xiàng
现代白话:以御史大夫托勒岱为中书平章政事,阿你哈雅为河南行省左丞相。
dīng yǒu xiǎng yú tài miào
这句话大意是:丁酉,享于太庙。
jiǎ yín lì xíng xuān zhèng yuàn yú háng zhōu
这句话大意是:甲寅,立行宣政院于杭州。
èr yuè jǐ wèi shuò zhào nèi wài xīng jǔ xué xiào
这句话大意是:二月,己未朔,诏内外兴举学校。
guǐ hài guǎng xī yáo kòu biān shā guān lì
这句话大意是:癸亥,广西猺寇边,杀官吏。
guǎng hǎi guān yǐ chú ér wèi shàng zhě zuì zhī
这句话大意是:广海官已除而未上者罪之。
jiǎ shēn tài miào mù bì huài qiǎn guān gào jì
这句话大意是:甲申,太庙木陛坏,遣官告祭。
shì yuè luán hé qī hé yì yǒng píng zhū xiàn shuǐ zāi
这句话大意是:是月,滦河、漆河溢,永平诸县水灾。
sān yuè jǐ chǒu shuò zhào kē jǔ qǔ shì guó zǐ jiàn jī fēn shàn xué qián liáng rú rén miǎn yì xī yī lèi cháo jiù zhì
这句话大意是:三月,己丑朔,诏:“科举取士,国子监积分、膳学钱粮,儒人免役,悉依累朝旧制。
xué xiào guān xuǎn yǒu dé xíng xué wèn zhī rén yǐ chōng
这句话大意是:学校官选有德行学问之人以充。
xīn mǎo yǐ yīn yáng jiā yán ba zào zuò sì nián
这句话大意是:辛卯,以阴阳家言,罢造作四年。
guǐ sì guǎng xī yáo zéi fù qǐ shā tóng zhī yuán shuài jí lài sī lüè kù wù
这句话大意是:癸巳,广西猺贼复起,杀同知元帅吉赖斯,掠库物。
qiǎn yòu chéng tú lū mì shí jiàng bīng tǎo zhī
这句话大意是:遣右丞图噜密实将兵讨之。
guǐ mǎo rì shí jì
这句话大意是:癸卯,日食既。
yǐ sì zhōng shū shěng yán yì dōu zhēn dìng dào qǐ qǐng xuǎn shěng yuàn guān wǎng dū bǔ zhī réng mù néng qín huò zhě bèi qí shǎng huò sān rén zhě yǔ yī guān
这句话大意是:乙巳,中书省言:“益都、真定盗起,请选省、院官往督捕之,仍募能擒获者倍其赏,获三人者与一官。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
rén zǐ guǎng xī qìng yuǎn fǔ yáo kòu quán zhōu zhào píng zhāng zhèng shì tè mò qí tǒng bīng èr wàn rén jī zhī
这句话大意是:壬子,广西庆远府猺寇全州,诏平章政事特默齐统兵二万人击之。
dīng sì zhào měng gǔ sè mù fàn jiān dào fàng wěi zhī zuì zhě lì zōng zhèng fǔ
这句话大意是:丁巳,诏:“蒙古、色目犯奸盗放伪之罪者,隶宗正府;。
hàn rén nán rén fàn zhě shǔ yǒu sī
这句话大意是:汉人、南人犯者,属有司。
hú guǎng hàn zì shì yuè bù yǔ zhì yú bā yuè
这句话大意是:湖广旱,自是月不雨至于八月。
xià sì yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:夏,四月,戊午朔,日有食之。
rén shēn mìng téng jí sī wèi zǒng guǎn gāo lí nǚ zhēn hàn jūn wàn hù fǔ dá lǔ huā chì yǔ mǎn jì lēi gé tái bìng wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:壬申,命腾吉斯为总管高丽、女真、汉军万户府达鲁花赤,与满济勒噶台,并为御史大夫。
dīng chǒu tài bái jīng tiān
这句话大意是:丁丑,太白经天。
jǐ mǎo fèng wén zōng shén zhǔ fù yú tài miào gōng xíng gào jì zhī lǐ lè yòng gōng xuán lǐ sān xiàn
这句话大意是:己卯,奉文宗神主祔于太庙,躬行告祭之礼,乐用宫悬,礼三献。
xiān shì yù shǐ tái yán jiāo miào guó zhī dà diǎn wáng zhě bì xíng qīn sì zhī lǐ suǒ yǐ jǐn zūn zūn qīn qīn zhī chéng yi yīn shēng fù yǒu shì yú tài miào
这句话大意是:先是御史台言:“郊庙,国之大典,王者必行亲祀之礼,所以尽尊尊、亲亲之诚,宜因升祔有事于太庙。
dì cóng zhī
这句话大意是:”帝从之。
shì rì ba xià jì shí xiǎng
这句话大意是:是日,罢夏季时享。
rén wǔ dì mìng lù xǔ héng sūn cóng zōng wèi zhāng pèi jiān yì zhēn kù tí diǎn
这句话大意是:壬午,帝命录许衡孙从宗为章佩监异珍库提点。
guǐ wèi lì yán jú yú jīng shī nán běi chéng guān zì mài yán yǐ gé zhuān lì zhī bì
这句话大意是:癸未,立盐局于京师南北城,官自卖盐,以革专利之弊。
yǐ yǒu zhōng shū shěng yán fó shì bù shī fèi yòng tài guǎng qǐng chú lèi cháo jī nián jì rì zhī wài yú jiē ba cóng zhī
这句话大意是:乙酉,中书省言佛事布施费用太广,请除累朝期年忌日之外,馀皆罢,从之。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是:是月,帝如上都。
jí xián dà xué shì chén hào hù cóng zhì lóng hǔ tái dì mìng hào zào xī qián wò qí shǒu yuē qīng lèi cháo lǎo chén gēng shì duō yǐ fán zhèng shì yi jí yán wú yǐn
现代白话:集贤大学士陈颢扈从至龙虎台,帝命颢造膝前,握其手曰:“卿累朝老臣,更事多了,凡政事宜极言无隐。
hào dùn shǒu xiè
这句话大意是:”颢顿首谢。
hào měi jí yì qí yán wú bù kǎi qiē
这句话大意是:颢每集议,其言无不剀切。
hé nán hàn zì shì yuè bù yǔ zhì yú bā yuè
这句话大意是:河南旱,自是月不雨至于八月。
wǔ yuè jǐ chǒu huàn zhě bó luō tè mù ěr chuán huáng hòu zhǐ qǔ yán shí wàn yǐn rù zhōng zhèng yuàn
现代白话:五月,己丑,宦者博啰特穆你传皇后旨,取盐十万引入中政院。
xīn mǎo yǐ téng jí sī dài sà dūn wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng sà dūn réng shāng liáng zhōng shū shěng shì
这句话大意是:辛卯,以腾吉斯代萨敦为中书左丞相,萨敦仍商量中书省事。
wù shēn zhào wén jì wáng màn jì zhèn dà míng yún nán wáng ā lū zhèn yún nán
这句话大意是:戊申,诏文济王曼济镇大名,云南王阿噜镇云南。
shì yuè zèng gù zhōng shū píng zhāng zhèng shì wáng tài hēng shì qīng xiàn
这句话大意是:是月,赠故中书平章政事王泰亨谥清宪。
jiù lìng sān pǐn yǐ shàng guān lì cháo yǒu dà jié jí yǒu dà gōng xūn yú wáng shì zhě de cì gōng chén hào jí shì
这句话大意是:旧令,三品以上官,立朝有大节及有大功勋于王室者,得赐功臣号及谥。
shí qǐn rǒng làn shī shí wéi tài hēng zài zhōng shū shí ān nán qǐng fó shū qǐng yǐ jiǔ jīng cì zhī shǐ gāo lí bù shòu lǐ yí wèi shàng shū pín bù néng zì jǐ gù tè cì shì shì
这句话大意是:时寝冗滥失实,惟泰亨在中书时,安南请佛书,请以《九经》赐之,使高丽不受礼遗,为尚书贫不能自给,故特赐是谥。
zèng zhāng zhōu wàn hù fǔ zhī shì hǎn wén xìng yīng yì hóu qī wáng shì zhēn liè fū rén miào hào shuāng jié
这句话大意是:赠漳州万户府知事阚文兴英毅侯,妻王氏贞烈夫人,庙号双节。
liù yuè wù wǔ huái shuǐ zhǎng shān yáng xiàn mǎn pǔ qīng gāng děng chù mín chù fáng shè duō piào ruò
这句话大意是:六月,戊午,淮水涨,山阳县满浦、清冈等处民畜房舍多漂溺。
yǐ hài téng jí sī cí zuǒ chéng xiàng bù bài fù mìng sà dūn wèi zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:乙亥,腾吉斯辞左丞相不拜,复命萨敦为左丞相。
xīn sì zhào měng gǔ sè mù rén xíng fù mǔ sàng
这句话大意是:辛巳,诏蒙古、色目人行父母丧。
guǐ wèi fù lì shàn gōng sī zào zēng bó
这句话大意是:癸未,复立缮工司,造缯帛。
yǐ yǒu zhuī fēng yǎ kè tè mù ěr wèi dé wáng shì zhōng wǔ
现代白话:乙酉,追封雅克特穆你为德王,谥忠武。
shì yuè zhāng dé yǔ bái máo
这句话大意是:是月,彰德雨白毛。
mín yáo yún tiān yù xiàn mín qǐ yuàn zhōng yuán de shì bì biàn
这句话大意是:民谣云“天雨线,民起怨,中原地,事必变。
qiū qī yuè dīng hài jiè yīn yáng rén wú de yú guì qī zhī jiā wàng yán huò fú
这句话大意是:秋,七月,丁亥,戒阴阳人毋得于贵戚之家妄言祸福。
xīn mǎo jì tài zǔ tài zōng ruì zōng sān cháo yù róng ba qiū jì shí xiǎng
这句话大意是:辛卯,祭太祖、太宗、睿宗三朝御容,罢秋季时享。
rén chén dì xìng dà ān gé
这句话大意是:壬辰,帝幸大安阁。
shì rì yàn shì chén yú kuí zhāng gé
这句话大意是:是日,宴侍臣于奎章阁。
rén yín zhào měng gǔ sè mù rén fàn dào zhě miǎn cì
这句话大意是:壬寅,诏:“蒙古、色目人犯盗者免刺。
shì rì zhì jiǔ yuè tài bái lǚ jīng tiān
这句话大意是:是日至九月,太白屡经天。
jiān chá yù shǐ duō ěr jì ba lēi tiáo chén jiǔ shì yī yuē bǐ rì xìng mén jiàn qǐ xíng fá jiàn chà wú gōng zhě jì yú xī shǎng yǒu zuì zhě jiǎo xìng qiú miǎn
现代白话:监察御史多你济巴勒条陈九事:“一曰比日幸门渐启,刑罚渐差,无功者觊觎希赏,有罪者侥幸求免。
kǒng xíng zhèng jiàn chí jì gāng jiàn wěn láo chén hé yǐ shì quàn jiān chén hé yǐ jǐng jù
现代白话:恐刑政渐弛,纪纲渐紊,劳臣凭什么示劝,奸臣凭什么警惧!
èr yuē tiān xià zhī cái jiē chū yú mín mín jié qí lì yǐ zuǒ gōng shàng ér yòng yóu bù zú zé jiē yuàn zhī qì shàng gàn yīn yáng zhī hé shuǐ hàn zāi biàn suǒ yóu shēng yě
这句话大意是:二曰天下之财皆出于民,民竭其力以佐公上,而用犹不足,则嗟怨之气,上干阴阳之和,水旱灾变所由生也。
yi zhuān mìng zhōng shū shěng guān èr yuán dū zé hù bù yì dìng jiǎn shěng ba bù jí zhī gōng yì zhǐ wú míng zhī shǎng cì
这句话大意是:宜专命中书省官二员,督责户部,议定减省,罢不急之工役,止无名之赏赐。
sān yuē jìn zhōng cháng zuò fó shì quán yí tíng zhǐ
这句话大意是:三曰禁中常作佛事,权宜停止。
sì yuē guān fǔ rì zēng xuǎn fǎ yù bì yi shěng rǒng yuán
这句话大意是:四曰官府日增,选法愈敝,宜省冗员。
wǔ yuē jūn gōng tián
这句话大意是:五曰均公田。
liù yuē zhù qián bì
这句话大意是:六曰铸钱币。
qī yuē ba shān dōng tián fù zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:七曰罢山东田赋总管府。
bā yuē juān hé nán zì shí tián liáng
这句话大意是:八曰蠲河南自实田粮。
jiǔ yuē jìn qǔ jī qiè yú hǎi wài
这句话大意是:九曰禁取姬妾于海外。
bā yuè xīn wèi shè tiān xià
这句话大意是:八月,辛未,赦天下。
jīng shī dì zhèn jī míng shān bēng xiàn wèi chí fāng bǎi lǐ rén sǐ zhě shén zhòng
这句话大意是:京师地震,鸡鸣山崩,陷为池,方百里,人死者甚众。
guǐ wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì ā ěr hā yā ba
现代白话:癸未,中书平章政事阿你哈雅罢。
shì yuè nán kāng lù hàn huáng zhèn zhī
这句话大意是:是月,南康路旱蝗,赈之。
jiǔ yuè xīn mǎo dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:九月,辛卯,帝至自上都。
jiǎ wǔ yáo zéi xiàn hè zhōu fā hé nán jiāng zhè jiāng xī hú guǎng zhū jūn jí bā fān yì cóng jūn mìng guǎng xī yín wèi shǐ dōu yuán shuài zhāng ba yán jiāng yǐ jī zhī
这句话大意是:甲午,猺贼陷贺州,发河南、江浙、江西、湖广诸军及八番义从军,命广西寅慰使都元帅章巴延将以击之。
rén zǐ zhèn jí ān lù shuǐ zāi
这句话大意是:壬子,赈吉安路水灾。
dōng shí yuè yǐ mǎo shuò zhèng nèi wài guān cháo huì yí bān cì yī yī pǐn cóng
这句话大意是:冬,十月,乙卯朔,正内外官朝会仪班次,一依品从。
wù wǔ xiǎng yú tài miào
这句话大意是:戊午,享于太庙。
xīn yǒu yǐ shì yù shǐ xǔ yǒu rén wèi cān zhī zhèng shì zhī jīng yán shì
这句话大意是:辛酉,以侍御史许有壬为参知政事,知经筵事。
dīng mǎo lì hú guǎng lí bīng tún tián wàn hù fǔ
这句话大意是:丁卯,立湖广黎兵屯田万户府。
jǐ mǎo shàng huáng tài hòu zūn hào yuē zàn tiān kāi shèng rén shòu huī yì zhāo xuān huáng tài hòu
这句话大意是:己卯,上皇太后尊号曰:“赞天开圣仁寿徽懿昭宣皇太后。
shè tiān xià miǎn jīn nián mín zū zhī bàn nèi wài guān sì pǐn yǐ xià jiǎn yī zī
这句话大意是:”赦天下,免今年民租之半,内外官四品以下减一资。
xiān shì jiān chá yù shǐ tái bù hā lǜ tóng liè shàng zhāng yán shěn mǔ bù yí jiā huī chēng tài hòu nù yù shā yán zhě tái bù hā yǔ zhòng yuē cǐ shì zì wǒ fā zhī gān shòu zhū lù jué bù gǎn lèi zhū gōng yě
这句话大意是:先是监察御史台布哈率同列上章,言婶母不宜加徽称,太后怒,欲杀言者,台布哈语众曰:“此事自我发之,甘受诛戮,决不敢累诸公也。
yǐ ér tài hòu nù jiě yuē fēng xiàn yǒu chén rú cǐ qǐ bù néng shǒu zǔ zōng zhī fǎ hu
这句话大意是:”已而太后怒解,曰:“风宪有臣如此,岂不能守祖宗之法乎!
cì jīn bì èr pǐ yǐ jīng qí zhí rán qí yán zhōng bù yòng yě
这句话大意是:”赐金币二匹以旌其直,然其言终不用也。
què xiàn tiān é
这句话大意是:却献天鹅。
shí yī yuè wù zǐ zhōng shū shěng chén qǐng fā liǎng zōng chuán xià fān wèi huáng hòu yíng lì
这句话大意是:十一月,戊子,中书省臣请发两宗船下番,为皇后营利。
shì yuè jí xián zhí xué shì jiān guó zi jì jiǔ sòng běn zú
这句话大意是:是月,集贤直学士兼国子祭酒宋本卒。
běn zhì xíng chún bái bù kě gàn yǐ sī ér dǔ péng yǒu zhī yì rén yǒu piàn shàn chēng dào bù shǎo zhì
这句话大意是:本制行纯白,不可干以私,而笃朋友之义,人有片善,称道不少置。
yóu yǐ zhí lì sī wén zì rèn zhī gòng jǔ qǔ jìn shì mǎn bǎi rén é
这句话大意是:尤以植立斯文自任,知贡举,取进士满百人额;。
wèi dú juàn guān zēng dì yī jiǎ wèi sān rén
这句话大意是:为读卷官,增第一甲为三人。
fù guān nán zhōng pín mài zhái yǐ qù
这句话大意是:父官南中,贫卖宅以去;。
jū guān qīng shèn zhān zhōu zhì bù gěi
这句话大意是:居官清慎,𫗴粥至不给。
běn wèi ruò guàn jù tú yǐ yǎng qīn dài èr shí nián lì shì tōng xiǎn yóu jiù wū yǐ jū
这句话大意是:本未弱冠,聚徒以养亲,殆二十年,历仕通显,犹僦屋以居。
shí èr yuè jiǎ xū zhào zhěng zhì xué xiào
这句话大意是:十二月,甲戌,诏整治学校。
shì suì shǐ yǐ zhēn gé huáng hòu pèi xiǎng wǔ zōng
这句话大意是:是岁,始以珍格皇后配享武宗。
shí yì sān cháo huáng hòu shēng fù wèi jué ba yán yǐ wèn tài cháng bó shì lù lǔ céng yuē xiān cháo jì yǐ zhēn gé huáng hòu wú zi bù wéi lì zhǔ jīn suǒ dāng lì zhě míng zōng mǔ yé wén zōng mǔ yé
这句话大意是:时议三朝皇后升祔未决,巴延以问太常博士逯鲁曾曰:“先朝既以珍格皇后无子,不为立主,今所当立者,明宗母耶,文宗母耶?
duì yuē zhēn gé huáng hòu zài wǔ zōng cháo yǐ yīng bǎo cè zé míng wén èr mǔ jiē wèi qiè
这句话大意是:”对曰:“珍格皇后在武宗朝,已膺宝册,则明、文二母皆为妾。
jīn yǐ wú zi zhī gù bù dé lì zhǔ ér yǐ qiè mǔ wèi zhèng shì wéi chén ér fèi xiān jūn zhī hòu wèi zi ér fēng xiān fù zi qiè yú lǐ bù kě
这句话大意是:今以无子之故不得立主,而以妾母为正,是为臣而废先君之后,为子而封先父子妾,于礼不可。
xī yàn wáng mù róng chuí jí wèi zhuī fèi qí mǔ hòu ér lì qí shēng mǔ wèi hòu yǐ pèi xiǎng xiān huáng wèi wàn shì xiào
这句话大意是:昔燕王慕容垂即位,追废其母后,而立其生母为后以配享先皇,为万世笑。
qǐ kě fù dǎo qí shī hu
这句话大意是:岂可复蹈其失吗?
jí xián xué shì chén hào sù jí lǔ céng nǎi yuē táng tài zōng cè cáo wáng míng zhī mǔ wèi hòu shì yì èr hòu yě xī wèi bù kě
这句话大意是:”集贤学士陈颢素嫉鲁曾,乃曰:“唐太宗册曹王明之母为后,是亦二后也,奚为不可?
lǔ céng yuē yáo zhī mǔ wèi dì kù shù fēi yáo lì wèi dì wèi wén cè yǐ wéi hòu ér pèi kù
这句话大意是:”鲁曾曰:“尧之母为帝喾庶妃,尧立为帝,未闻册以为后而配喾。
huáng shàng wèi dà yuán tiān zi bù fǎ yáo shùn ér fǎ táng tài zōng yé
这句话大意是:皇上为大元天子,不法尧、舜而法唐太宗耶?
zhòng fú qí yì ér ba yán yì shì zhī suì yǐ zhēn gé huáng hòu pèi xiǎng wǔ zōng zhuó lǔ céng wèi jiān chá yù shǐ
这句话大意是:”众服其议,而巴延亦是之,遂以珍格皇后配享武宗,擢鲁曾为监察御史。
jìn sī chuàng sì guàn ān yuàn
这句话大意是:禁私创寺观庵院。
sēng dào rù qián wǔ shí guàn gěi dù dié fāng tīng chū jiā
这句话大意是:僧道入钱五十贯,给度牒,方听出家。
shùn dì zhì yuán yuán nián yǐ hài yī sān sān wǔ nián
这句话大意是:○顺帝至元元年(乙亥,一三三五年)。
chūn zhēng yuè guǐ sì shēn mìng lián fǎng sī chá jùn xiàn quàn nóng qín duò dá dà sī nóng sī yǐ píng chù zhì
这句话大意是:春,正月,癸巳,申命廉访司察郡县劝农勤惰,达大司农司以凭黜陟。
èr yuè jiǎ yín shuò gé rǒng guān
这句话大意是:二月,甲寅朔,革冗官。
yǐ mǎo dì jiāng tián yú liǔ lín yù shǐ tái chén jiàn yuē bì xià chūn qiū dǐng shèng yi sī wén huáng fù tuō zhī zhòng zhì tiān xià yú lóng píng
这句话大意是:乙卯,帝将畋于柳林,御史台臣谏曰:“陛下春秋鼎盛,宜思文皇付托之重,致天下于隆平。
kuàng jīn chì xiàn zhī mín gōng jǐ mǐn láo nóng wù fāng xìng ér chí zhòu bīng xuě zhī de tuō yǒu xián jué zhī biàn rú zōng miào shè jì hé
这句话大意是:况今赤县之民,供给敏劳,农务方兴而驰骤冰雪之地,脱有衔橛之变,如宗庙社稷何!
suì zhǐ
这句话大意是:”遂止。
sān yuè rén chén hé zhōu lù dà xuě shí rì shēn bā chǐ niú yáng tuó mǎ dòng sǐ zhě shí jiǔ mín dà jī
这句话大意是:三月,壬辰,河州路大雪十日,深八尺,牛羊驼马冻死者十九,民大饥。
gēng zǐ yù shǐ tái yán gāo lí wèi guó shǒu xiào chén jié ér jìn nián lǚ qiǎn shǐ wǎng xuǎn qǔ yìng qiè zhì shǐ shēng nǚ bù jǔ nǚ zhǎng bù jià yi cì jìn zhǐ
这句话大意是:庚子,御史台言:“高丽为国首效臣节,而近年屡遣使往选取媵妾,至使生女不举,女长不嫁,宜赐禁止。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
zhōng shū shěng chén yán dì shēng mǔ tài hòu shén zhǔ yí yú tài miào ān fèng mìng jí yì qí lǐ
这句话大意是:中书省臣言帝生母太后神主宜于太庙安奉,命集议其礼。
yǐ sì yǐ zhōng shū zuǒ chéng wáng jié cān zhī zhèng shì
这句话大意是:乙巳,以中书左丞王结参知政事。
zhōng gōng mìng sēng ní yú cí fú diàn zuò fó shì yǐ ér diàn zāi jié yán sēng ní xiè dú dāng zuò zuì
这句话大意是:中宫命僧尼于慈福殿作佛事,已而殿灾,结言僧尼亵渎,当坐罪。
zuǒ chéng xiàng sà dūn jí gé jiā rén qǐng shì zhòng qiú ráng zhī jié jí chén qí bù kě
这句话大意是:左丞相萨敦疾革,家人请释重囚禳之,结极陈其不可。
xiān shì yǒu zuì zhě běi rén zé tú guǎng hǎi nán rén zé tú liáo dōng qù jiā wàn lǐ wǎng wǎng dào sǐ
这句话大意是:先是有罪者,北人则徒广海,南人则徒辽东,去家万里,往往道死;。
jié qǐng yí xiāng zhě zhǐ qiān lǐ wài gǎi guò tīng hái qí xiāng yīn zhe wèi lìng
这句话大意是:结请移乡者止千里外,改过听还其乡,因著为令。
zhí guān zuò zuì zhě duō cóng zhòng kē jié yuē gǔ zhě xíng bù shàng dài fū
这句话大意是:职官坐罪者多从重科,结曰:“古者刑不上大夫。
jīn tān mò suī duō rán shì zhī lián chǐ bù kě yǐ bù yǎng yě
现代白话:今贪墨虽多,然士之廉耻不能够不养也。
wén zhě wèi qí dé tǐ
这句话大意是:”闻者谓其得体。
fēng ān nán shì zǐ chén duān wǔ wèi ān nán guó wáng
这句话大意是:封安南世子陈端午为安南国王。
xià sì yuè guǐ chǒu shuò zhào zhū guān fēi jié zhì jūn mǎ zhě bù dé pèi jīn hǔ fú
这句话大意是:夏,四月,癸丑朔,诏:“诸官非节制军马者,不得佩金虎符。
jǐ mǎo zhào hàn lín guó shǐ yuàn zuǎn xiū lèi cháo shí lù jí hòu fēi gōng chén liè zhuàn
这句话大意是:己卯,诏翰林国史院纂修累朝《实录》及后妃、功臣《列传》。
gēng chén jìn fàn yù míng
这句话大意是:庚辰,禁犯御名。
wǔ yuè wù zǐ dì rú shàng dōu
这句话大意是:五月,戊子,帝如上都。
qiǎn shǐ zhě yì qū fù kǒng zǐ miào zhì jì
这句话大意是:遣使者诣曲阜孔子庙致祭。
rén chén mìng yán shì fǎ yǐ jué mào làn
这句话大意是:壬辰,命严谥法以绝冒滥。
jiǎ chén ba yán qǐng yǐ yòu chéng xiàng ràng téng jí sī zhào bù yǔn mìng téng jí sī wèi zuǒ chéng xiàng
这句话大意是:甲辰,巴延请以右丞相让腾吉斯,诏不允,命腾吉斯为左丞相。
liù yuè xīn yǒu yǒu sī yán gān sù sā lǐ wèi chǎn jīn yín qǐng qiǎn guān shuì zhī
这句话大意是:六月,辛酉,有司言甘肃撒里畏产金银,请遣官税之。
guǐ yǒu jìn fú sè bù dé jiàn shàng
这句话大意是:癸酉,禁服色不得僭上。
yǐ hài ba jiāng huái cái fù zǒng guǎn fǔ suǒ guǎn háng zhōu píng jiāng jí qìng sān chù tí jǔ sī yǐ qí shì guī yǒu sī
这句话大意是:乙亥,罢江淮财赋总管府所管杭州、平江、集庆三处提举司,以其事归有司。
gēng chén ba yán zòu zuǒ chéng xiàng téng jí sī jí qí dì tǎ lǎ hǎi móu nì zhū zhī
这句话大意是:庚辰,巴延奏左丞相腾吉斯及其弟塔喇海谋逆,诛之。
chū sà nì yǐ sǐ ba yán dú bǐng zhèng téng jí sī fèn rán yuē tiān xià wú jiā zhī tiān xià ba yán hé rén ér wèi wú shàng
现代白话:初,萨逆已死,巴延独秉政,腾吉斯忿然曰:“天下,我家之天下,巴延何人而位我上!
suì yǔ qí shū fù jù róng jùn wáng dá lǎng dá lài qián xù yì xīn móu lì zhū wáng hóng hé tè mù ěr
现代白话:”遂与其叔父句容郡王达朗达赉潜蓄异心,谋立诸王鸿和特穆你。
dì shù zhào dá lài bù zhì tán wáng qí qí kè tú fā qí móu
这句话大意是:帝数召达赉不至,郯王齐齐克图发其谋。
téng jí sī fú bīng dōng jiāo lǜ yǒng shì tū rù gōng què ba yán jí è lēi zhé tè mù ěr dìng zhū qí ěr jì sū děng bǔ huò zhī
现代白话:腾吉斯伏兵东郊,率勇士突入宫阙,巴延及鄂勒哲特穆你、定珠、奇你济苏等捕获之。
téng jí sī tǎ lǎ hǎi bìng fú zhū ér qí dǎng běi bēn dá lài suǒ dá lài jí yīng yǐ bīng
这句话大意是:腾吉斯、塔喇海并伏诛,而其党北奔达赉所,达赉即应以兵。
dì qiǎn shǐ yù zhī dá lài shā shǐ zhě ér lǜ qí dǎng nì zhàn wèi chāo sī jiǎn děng suǒ bài suì bēn hóng hé tè mù ěr
现代白话:帝遣使谕之,达赉杀使者而率其党逆战,为绰斯戬等所败,遂奔鸿和特穆你。
dì mìng zhuī xí zhī zhí dá lài děng sòng shàng dōu hóng hé tè mù ěr zì shā
现代白话:帝命追袭之,执达赉等送上都,鸿和特穆你自杀。
xiān shì ba yán téng jí sī èr jiā zhī nú hù shì wèi mín hài duō ěr jì ba lēi xún lì kuò zhōu xī bǔ qí rén zhì yú fǎ
现代白话:先是巴延、腾吉斯二家之奴,怙势为民害,多你济巴勒巡历漷州,悉捕其人置于法。
jí hái téng jí sī nù yuē yù shǐ bù lǐ wǒ yǐ shèn rǔ wǒ jiā rén wǒ hé miàn mù jiàn rén yé
这句话大意是:及还,腾吉斯怒曰:“御史不礼我已甚,辱我家人,我何面目见人耶!
dá yuē duō ěr jì ba lēi zhī fèng fǎ ér yǐ tā bù zhī yě
现代白话:”答曰:“多你济巴勒知奉法而已,它不知也。
téng jí sī cóng zǐ mǎ kè xī wèi qí chè qīn jūn zhǐ huī shǐ zì héng bù fǎ duō ěr jì ba lēi hé zòu zhī
现代白话:”腾吉斯从子玛克锡为奇彻亲军指挥使,恣横不法,多你济巴勒劾奏之。
mǎ kè xī yīn jí wú lài zǐ yù jiā hài huì téng jí sī bèi zhū nǎi ba
这句话大意是:玛克锡因集无赖子欲加害,会腾吉斯被诛,乃罢。
shì yuè dà lín yǔ
这句话大意是:是月,大霖雨。
zhōng shū shěng yuán wài láng chén sī qiān shàng yán qiáng dào dàn shāng shì zhǔ zhě jiē de sǐ zuì
这句话大意是:中书省员外郎陈思谦上言:“强盗但伤事主者,皆得死罪。
ér gù shā cóng ér jiā gōng zhī rén yǔ dòu ér shā rén zhě lì zhàng yī bǎi qī dé bù sǐ yǔ sī zǎi niú mǎ zhī zuì wú yì shì shì rén yǔ niú mǎ děng yě
这句话大意是:而故杀从而加功之人与斗而杀人者,例杖一百七,得不死,与私宰牛马之罪无异,是视人与牛马等也。
fǎ yǒu jiā zhòng yīn jiān shā fu suǒ jiān qī qiè tóng zuì lǜ yǒu míng wén
这句话大意是:法有加重,因奸杀夫,所奸妻妾同罪,律有明文。
jīn zuò suǒ fàn shì shī tuī míng
这句话大意是:今坐所犯,似失推明。
suì jīn fǎ cáo yì zhe wèi dìng zhì
这句话大意是:”遂今法曹议,著为定制。
chū téng jí sī shì bài bèi qín pān zhé diàn kǎn bù kěn chū
这句话大意是:初,腾吉斯事败被擒,攀折殿槛不肯出。
tǎ lǎ hǎi zǒu nì huáng hòu zuò xià hòu nì bì zhī yǐ yī zuǒ yòu yè chū zhǎn zhī xuè jiàn hòu yī
这句话大意是:塔喇海走匿皇后座下,后匿蔽之以衣,左右拽出斩之,血溅后衣。
ba yán shǐ rén bìng zhí hòu hòu hū dì yuē bì xià jiù wǒ
这句话大意是:巴延使人并执后,后呼帝曰:“陛下救我!
dì yuē rǔ xiōng dì wèi nì qǐ néng xiāng jiù
现代白话:”帝曰:“你兄弟为逆,岂能相救!
nǎi qiān chū hòu gōng
这句话大意是:”乃迁出后宫。
qiū qī yuè rén wǔ ba yán zhèn shā zhī yú kāi píng mín shè
这句话大意是:秋,七月,壬午,巴延鸩杀之于开平民舍。
rén yín zhuān mìng ba yán wèi zhōng shū yòu chéng xiàng ba zuǒ chéng xiàng bù zhì
这句话大意是:壬寅,专命巴延为中书右丞相,罢左丞相不置。
yǐ sì ba yǎ kè tè mù ěr téng jí sī jǔ yòng zhī rén
现代白话:乙巳,罢雅克特穆你、腾吉斯举用之人。
wù shēn zhū dá lǎng dá lài děng yú shì
这句话大意是:戊申,诛达朗达赉等于市。
zhào yuē nǎng xī wén zōng huáng dì yǐ yǎ kè tè mù ěr cháng yǒu láo fá fù zǐ xiōng dì xiǎn lì cháo tíng ér zhé zào shì xìn chū zhèn yuǎn fāng
现代白话:诏曰:“曩昔文宗皇帝,以雅克特穆你尝有劳伐,父子兄弟,显立朝廷,而辄造事衅,出朕远方。
wén huáng xún wù qí wàng yǒu zhǐ chuán cì yú yǔ
这句话大意是:文皇寻悟其妄,有旨传次于予。
yǎ kè tè mù ěr tān lì yòu ruò fù lì zhèn dì yī lēi zhé bó bù xìng bēng cú
现代白话:雅克特穆你贪利幼弱,复立朕弟伊勒哲伯,不幸崩殂。
jīn chéng xiàng ba yán zhuī fèng yí zhào yíng zhèn yú nán jì zhì dà dū yǎ kè tè mù ěr yóu huái liǎng duān qiān yán shù yuè tiān yǔn jué gōng
现代白话:今丞相巴延,追奉遗诏,迎朕于南,既至大都,雅克特穆你犹怀两端,迁延数月,天陨厥躬。
ba yán děng tóng shí yì dài nǎi zhèng chén jí
这句话大意是:巴延等同时翊戴,乃正宸极。
hòu sà dūn dá lài téng jí sī xiāng xí yòng shì jiāo tōng zōng wáng hóng hé tè mù ěr tú wēi shè jì ā lǎ chu yì cháng yǔ móu lài ba yán děng yǐ cì yǎn bǔ míng zhèng qí zuì
现代白话:后萨敦、达赉、腾吉斯相袭用事,交通宗王鸿和特穆你,图危社稷,阿喇楚亦尝与谋,赖巴延等以次掩捕,明正其罪。
yuán xiōng gòu nán yí wǒ tài huáng hòu zhèn jīng zhèn yòng jīng tì
这句话大意是:元凶构难,贻我太皇后震惊,朕用兢惕。
yǒng wéi huáng tài hòu hòu qí suǒ shēng zhī zǐ yī yǐ zhì gōng wèi xīn qīn qiè dà bǎo bì zi xiōng dì jī qí dìng cè liǎng cháo gōng dé lóng shèng jìn gǔ hǎn bǐ
这句话大意是:永惟皇太后后其所生之子,一以至公为心,亲挈大宝,畀子兄弟,迹其定策两朝,功德隆盛,近古罕比。
suī cháng fèng shàng zūn hào kuí zi zhèn xīn yóu wèi wèi jǐn yǐ mìng dà chén tè yì jiā lǐ
这句话大意是:虽尝奉上尊号,揆子朕心,犹为未尽,已命大臣特议加礼。
ba yán wèi wǔ zōng hàn yù běi biān yì dài wén huáng cí yòu kè qīng dà duì míng chì guó xiàn yuán cì dá ěr hǎn zhī hào zhì yú zǐ sūn shì shì yǒng lài
现代白话:巴延为武宗捍御北边,翼戴文皇,兹又克清大憝,明饬国宪,爰赐达你罕之号,至于子孙,世世永赖。
kě shè tiān xià
这句话大意是:可赦天下。
bā yuè yǐ mǎo yì zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu xǔ yǒu rén yuē huáng shàng yú tài hòu mǔ zǐ yě ruò jiā tài huáng tài hòu zé wèi sūn yǐ
现代白话:八月,乙卯,议尊皇太后为太皇太后,许有壬曰:“皇上于太后,母子也,若加太皇太后,则为孙了。
qiě jīn zhì fēng zèng zǔ fù mǔ jiàng fù mǔ yī děng gài tuī ēn zhī fǎ jìn zhòng ér yuǎn qīng
这句话大意是:且今制,封赠祖父母,降父母一等,盖推恩之法,近重而远轻。
jīn zūn huáng tài hòu wèi tài huáng tài hòu shì tuī ér yuǎn zhī nǎi fǎn qīng yǐ
现代白话:今尊皇太后为太皇太后,是推而远之,乃反轻了。
bù cóng
这句话大意是:”不从。
shì yuè guǎng xī yáo fǎn mìng hú guǎng xíng shěng zuǒ chéng è lēi zhé tǎo zhī
这句话大意是:是月,广西猺反,命湖广行省左丞鄂勒哲讨之。
jiǔ yuè gēng chén shuò chē jià zhù è hú lǐng
这句话大意是:九月,庚辰朔,车驾驻扼胡岭。
bǐng xū shè tiān xià
这句话大意是:丙戌,赦天下。
gēng zǐ yù shǐ tái yán guó cháo chū yòng chén guān bù guò shù rén jīn nèi fǔ zhí shì bù xià qiān yú
这句话大意是:庚子,御史台言:“国朝初用臣官,不过数人,今内府执事不下千馀。
qǐng yī jiù zhì cái jiǎn rǒng làn guǎng rén ài zhī xīn shěng mí fèi zhī yì
这句话大意是:请依旧制,裁减冗滥,广仁爱之心,省糜费之意。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
bǐng wǔ zhào yǐ wū sā wū méng zhī de lì sì chuān xíng shěng
这句话大意是:丙午,诏以乌撒、乌蒙之地隶四川行省。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:是月,帝至自上都。
dōng shí yuè dīng sì liú hóng hé tè mù ěr dá lǎng dá lài jí téng jí sī zǐ sūn yú biān dì
现代白话:冬,十月,丁巳,流鸿和特穆你、达朗达赉及腾吉斯子孙于边地。
dì jì chú quán jiān
这句话大意是:帝既除权奸,。
sī gèng zhì huà
这句话大意是:思更治化,。
hàn lín xué shì chéng zhǐ zhī jīng yán shì kù kù
这句话大意是:翰林学士承旨知经筵事库库,。
rì quàn dì wu xué
这句话大意是:日劝帝务学,。
dì zhé jiù zhī xí shòu
这句话大意是:帝辄就之习授,。
yù chǒng yǐ shī lǐ
这句话大意是:欲宠以师礼,。
kù kù lì cí bù kě
这句话大意是:库库力辞不可,。
fán sì shū wǔ jīng suǒ zài zhì dào
这句话大意是:凡《四书》、《五经》所载治道,。
wèi dì sī yóu yì ér yán
这句话大意是:为帝纟由绎而言,。
bì shǐ cí dá
这句话大意是:必使辞达,。
gǎn dòng dì zhōng ér hòu yǐ
这句话大意是:感动帝衷而后已。
ruò liǔ zōng yuán zǐ rén chuán zhāng shāng yīng qī chén lùn yóu cháng suǒ sòng shuō cháng yú jīng yán lì chén shāng yīng suǒ yán qī chén zhī zhuàng zuǒ yòu cuò è
这句话大意是:若柳宗元《梓人传》,张商英《七臣论》,尤常所诵说,尝于经筵,力陈商英所言七臣之状,左右错愕。
dì xiá rì yù guān gǔ míng huà kù kù jí qǔ guō zhōng shù bǐ gàn tú yǐ jìn yīn yán shāng wáng shòu bù tīng zhōng chén zhī jiàn suì wáng qí guó
这句话大意是:帝暇日欲观古名画,库库即取郭忠恕《比干图》以进,因言商王受不听忠臣之谏,遂亡其国。
dì yī rì lǎn sòng huī zōng huà chēng shàn kù kù jìn yán huī zōng duō néng wéi yī shì bù néng
这句话大意是:帝一日览宋徽宗画称善,库库进言:“徽宗多能,惟一事不能。
dì wèn hé yī shì
这句话大意是:”帝问:“何一事?
duì yuē dú bù néng wèi jūn ěr
现代白话:”对曰:“独不能为君你。
shēn rǔ guó pò jiē yóu bù néng wèi jūn suǒ zhì
这句话大意是:身辱国破,皆由不能为君所致。
rén jūn guì néng wéi jūn tā fēi suǒ shàng yě
这句话大意是:人君贵能为君,它非所尚也。
huò yù tiān biàn mín zāi bì yōu jiàn yú sè chéng jiàn zé jìn gào yú dì yuē tiān xīn rén ài rén jūn gù yǐ biàn shì jǐng
这句话大意是:”或遇天变民灾,必忧见于色,乘间则进告于帝曰:“天心仁爱人君,故以变示儆。
pì rú cí fù yú zi ài zé jiào zhī jiè zhī zi néng qǐ jìng qǐ xiào zé fù nù bì shì
这句话大意是:譬如慈父于子,爱则教之戒之,子能起敬起孝,则父怒必释;。
rén jūn cè shēn xiū xíng zé tiān yì bì huí
这句话大意是:人君侧身修行,则天意必回。
dì chá qí zhēn chéng xū jǐ yǐ tīng tè cì jì xùn yàn fú jiǔ xí jí yù dài chǔ bì
这句话大意是:”帝察其真诚,虚己以听,特赐济逊燕服九袭及玉带、楮币。
kù kù cháng yán tiān xià shì zài zǎi xiàng dāng yán
这句话大意是:库库尝言:“天下事在宰相当言;。
zǎi xiàng bù dé yán zé tái jiàn yán zhī
这句话大意是:宰相不得言,则台谏言之;。
tái jiàn bù gǎn yán zé jīng yán yán zhī
这句话大意是:台谏不敢言,则经筵言之。
bèi wèi jīng yán dāng yán rén suǒ bù gǎn yán yú tiān zǐ zhī qián zhì yuàn zú yǐ
现代白话:备位经筵,当言人所不敢言于天子之前,志愿足了。
gù yú shí zhèng dé shī yǒu dāng kuāng jiù zhě wèi cháng jiān mò
这句话大意是:”故于时政得失有当匡救者,未尝缄默。
guǐ hài liú yù shǐ dài fū è lēi zhé tè mù ěr yú guǎng hǎi
现代白话:癸亥,流御史大夫鄂勒哲特穆你于广海。
è lēi zhé tè mù ěr é sēn tè mù ěr gǔ ròu zhī qīn yě jiān chá yù shǐ yǐ wéi yán gù chì zhī
现代白话:鄂勒哲特穆你,额森特穆你骨肉之亲也,监察御史以为言,故斥之。
xuǎn shěng yuàn tái zōng zhèng fǔ tōng liàn xíng yù zhī guān fēn háng gè dào yǔ lián sī shěn jué tiān xià qiú
这句话大意是:选省、院、台、宗正府通练刑狱之官,分行各道,与廉司审决天下囚。
shí yī yuè gēng chén chì yǐ suǒ zài rú xué gòng shì zhuāng tián zū gěi sù wèi liáng
这句话大意是:十一月,庚辰,敕以所在儒学贡士庄田租给宿卫粮。
zhào ba kē jǔ
这句话大意是:诏罢科举。
chū chè ěr tè mù ěr wèi jiāng zhè píng zhāng huì kē jǔ yì qǐng kǎo guān gòng zhāng shén shèng xīn bù néng píng
现代白话:初,彻你特穆你为江浙平章,会科举,驿请考官,供张甚盛,心不能平。
jí fù rù zhōng shū shǒu yì ba kē jǔ nǎi lùn xué tián zū kě gěi wèi shì yī liáng dòng dāng guó zhě yǐ fā qí jī yòu yù sǔn tài miào sì jì wèi yī
这句话大意是:及复入中书,首议罢科举,乃论学田租可给卫士衣粮,动当国者以发其机,又欲损太庙四祭为一。
lǚ sī chéng děng hé zhī bù bào chè ěr tè mù ěr chí yì yì jiān
现代白话:吕思诚等劾之,不报,彻你特穆你持议益坚。
míng ba kē jǔ zhào yǐ shū ér wèi yòng xǐ cān zhèng xǔ yǒu rén lì zhēng zhī ba yán nù yuē rǔ fēng tái yán chén chè ěr tè mù ěr yé
现代白话:明罢科举诏已书而未用玺,参政许有壬力争之,巴延怒曰:“你风台言臣彻你特穆你耶?
yǒu rén yuē tài shī zhuó chè ěr tè mù ěr zài zhōng shū yù shǐ sān shí rén bù wèi tài shī ér tīng yǒu rén qǐ yǒu rén quán zhòng yú tài shī yé
现代白话:”有壬曰:“太师擢彻你特穆你在中书,御史三十人,不畏太师而听有壬,岂有壬权重于太师耶?
ba yán yì shāo jiě
这句话大意是:”巴延意稍解。
yǒu rén nǎi yuē kē jǔ ruò ba tiān xià cái rén jué wàng
这句话大意是:有壬乃曰:“科举若罢,天下才人觖望。
ba yán yuē jǔ zǐ duō yǐ zāng bài
这句话大意是:”巴延曰:“举子多以赃败。
yǒu rén yuē kē jǔ wèi xíng shí tái zhōng zāng wú suàn qǐ jǐn chū yú jǔ zǐ
这句话大意是:”有壬曰:“科举未行时,台中赃无算,岂尽出于举子?
ba yán yuē jǔ zǐ zhōng kě rèn yòng zhě wéi cān zhèng ěr
这句话大意是:”巴延曰:“举子中可任用者惟参政耳。
yǒu rén yuē
这句话大意是:”有壬曰;。
ruò zhāng qǐ yán mǎ zǔ cháng bèi jiē kě rèn dà shì jí ōu yáng yuán gōng zhī wén zhāng yì qǐ yì jí
这句话大意是:“若张起岩、马祖常辈,皆可任大事,即欧阳原功之文章,亦岂易及!
ba yán yuē kē jǔ suī ba shì zhī yù qiú měi yī shí zhě zì néng xiàng xué qǐ yǒu bù zhì dà guān zhě yé
这句话大意是:”巴延曰:“科举虽罢,士之欲求美衣食者,自能向学,岂有不至大官者耶?
yǒu rén yuē wèi shì zhě chū bù shì yī shí qí shì zài zhì guó píng tiān xià ěr
这句话大意是:”有壬曰:“为士者初不事衣食,其事在治国平天下耳。
ba yán yuē kē jǔ qǔ rén shí fáng xuǎn fǎ
这句话大意是:”巴延曰:“科举取人,实妨选法。
yǒu rén yuē jīn tōng shì zhī yìn děng tiān xià fán sān qiān sān bǎi yú míng
这句话大意是:”有壬曰:“今通事、知印等,天下凡三千三百馀名。
jīn suì zì sì yuè zhì jiǔ yuè bái shēn bǔ guān shòu xuān zhě yì qiě qī shí sān rén ér kē jǔ yī suì jǐn sān shí yú rén xuǎn fǎ guǒ xiāng fáng hu
这句话大意是:今岁自四月至九月,白身补官受宣者亦且七十三人,而科举一岁仅三十馀人,选法果相妨吗?
ba yán xīn rán qí yán ér qí yì yǐ dìng bù kě zhōng chuò nǎi wēn yán wèi jiě zhī
这句话大意是:”巴延心然其言,而其议已定,不可中辍,乃温言慰解之。
yì rì xuān zhào tè lìng yǒu rén wèi bān shǒu yǐ zhé rǔ zhī yǒu rén jù huò bù gǎn cí
这句话大意是:翊日,宣诏,特令有壬为班首以折辱之,有壬惧祸不敢辞。
zhì shū shì yù shǐ bù hā qiào yǒu rén yuē cān zhèng kě wèi guò qiáo chāi qiáo zhě yǐ
现代白话:治书侍御史布哈诮有壬曰:“参政可谓过桥拆桥者了!
yǒu rén yǐ wéi dà chǐ yí jí bù chū
这句话大意是:有壬以为大耻,移疾不出。
jiǎ shēn tài bái jīng tiān
这句话大意是:甲申,太白经天。
yǐ yǒu ba yán qǐng nèi wài guān xī xún zī quán zhù jīn hòu wú de bǎo jǔ sè zhì xuǎn fǎ cóng zhī
这句话大意是:乙酉,巴延请内外官悉循资铨注,今后无得保举,涩滞选法,从之。
bǐng xū tài bái jīng tiān
这句话大意是:丙戌,太白经天。
jiǎ wǔ yǐ yǎ kè tè mù ěr téng jí sī dá lǎng dá lài suǒ duó gāo lí tián zhái hái qí wáng lǎ tè nà shí lǐ
现代白话:甲午,以雅克特穆你、腾吉斯、达朗达赉所夺高丽田宅还其王喇特纳实里。
wù xū zhào qián zhī shū mì yuàn shì fú dǐng shí lǎ bù hā sà ěr dí gé hái jīng shī
现代白话:戊戌,召前知枢密院事福鼎实喇布哈、萨你迪格还京师。
chū èr rén yǐ dì wèi lì móu zhū yǎ kè tè mù ěr wèi suǒ wū biǎn gù zhèng zhī
现代白话:初,二人以帝未立,谋诛雅克特穆你,为所诬贬,故正之。
tài shǐ lǚ yán xīng wén shì jǐng dì yǐ shì zǔ zài wèi jiǔ yù zǔ shù zhī xīn chǒu xià zhào gǎi yuán
这句话大意是:太史屡言星文示儆,帝以世祖在位久,欲祖述之,辛丑,下诏改元。
zhào lüè yuē wéi shì zǔ huáng dì zài wèi cháng jiǔ tiān rén xié hé zhū fú xián zhì zǔ shù zhī yì liáng qiè zhèn huái
这句话大意是:诏略曰:“惟世祖皇帝,在位长久,天人协和,诸福咸至,祖述之意,良切朕怀。
jīn tè gǎi yuán tǒng sān nián wèi zhì yuán yuán nián
这句话大意是:今特改元统三年为至元元年。
jiān chá yù shǐ li hǎo wén yán nián hào xí jiù yú gǔ wèi wén
这句话大意是:监察御史李好文言:“年号袭旧,于古未闻;。
xí qí míng ér bù dǎo qí shí wèi jiàn qí yì yě
这句话大意是:袭其名而不蹈其实,未见其益也。
yīn yán shí bì bù rú zhì yuán zhě shí yú shì bù bào
这句话大意是:”因言时弊不如至元者十馀事,不报。
hǎo wén lù qiú hé dōng yǒu li bài bài zhě shā rén ér xíng xiōng zhī zhuàng bù míng fán shí sì nián bù jué hǎo wén yuē qǐ yǒu bù jué zhī yù rú shì qí jiǔ hu
这句话大意是:好文录囚河东,有李拜拜者杀人,而行凶之状不明,凡十四年不决,好文曰:“岂有不决之狱如是其久吗?
lì chū zhī
这句话大意是:”立出之。
wáng fù sà dōu lǎ yǐ zú tà rén ér sǐ zhòng jiē yuē shā rén fēi rèn dāng zhàng zhī
这句话大意是:王傅萨都喇以足蹋人而死,众皆曰:“杀人非刃,当杖之。
hǎo wén yuē hù shì shā rén shén yú yòng rèn
这句话大意是:”好文曰:“怙势杀人,甚于用刃。
kuàng yīn yǒu suǒ qiú ér shā zhī qí qíng wèi yóu zhòng
这句话大意是:况因有所求而杀之,其情为尤重。
nǎi zhì zhī sǐ hé dōng wèi zhī zhèn sù
这句话大意是:”乃置之死,河东为之震肃。
lì cháng píng cāng
这句话大意是:立常平仓。
zhào shì yán zì zhì shùn zhōng yí jí guī xuán yǒu zhào zhēng hái cháo bù néng xíng réng xú kuí zhāng gé dà xué shì hàn lín xué shì chéng zhǐ zhōng shū píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:赵世延自至顺中移疾归,旋有诏征还朝,不能行,仍徐奎章阁大学士、翰林学士承旨、中书平章政事。
shí èr yuè wù wǔ rì sè rú zhě
这句话大意是:十二月,戊午,日色如赭。
yǐ chǒu shàng tài huáng tài hòu zūn hào yuē zàn tiān kāi shèng huī yì xuān zhāo zhēn wén cí yòu chǔ shàn yǎn qìng fú yuán tài huáng tài hòu
这句话大意是:乙丑,上太皇太后尊号曰:“赞天开圣徽懿宣昭贞文慈佑储善衍庆福元太皇太后。
bǐng zǐ ān qìng qí huáng dì zhèn
这句话大意是:丙子,安庆、蕲、黄地震。
dīng chǒu xī fān zéi qǐ qiǎn bīng jī zhī
这句话大意是:丁丑,西番贼起,遣兵击之。
wù yín měng gǔ guó zi jiān chéng
这句话大意是:戊寅,蒙古国子监成。
rùn yuè dīng hài rì chì rú zhě fán èr rì
这句话大意是:闰月,丁亥,日赤如赭,凡二日。
zhōng shū píng zhāng zhèng shì chè ěr tè mù ěr cháng zhǐ chì wǔ zōng yú shì tái chén fù hé zhī ér ba yán yì è qí wǔ jǐ rén yín liú zhī yú ān nán rén jiē kuài zhī xún zú
现代白话:中书平章政事彻你特穆你尝指斥武宗,于是台臣复劾之,而巴延亦恶其忤己,壬寅,流之于安南,人皆快之,寻卒。
shì suì cì tiān xià tián zū zhī bàn
这句话大意是:是岁,赐天下田租之半。
zhào fán yǒu qī shì zhī sēng huán sú wèi mín
这句话大意是:诏:“凡有妻室之僧,还俗为民。
jì ér fù tīng wèi sēng
这句话大意是:”既而复听为僧。
shān dōng dào qǐ
这句话大意是:山东盗起。
chén mǎ luó jí xīn lǐ bái zhòu shā lüě shān dōng lián fǎng shǐ dá ěr mǎ yǐ wéi lì tān wū suǒ zhì xiān hé qù zhī ér hòu shàng qín zéi fāng lüè cháo tíng jiā nà zhī
现代白话:陈马骡及新李白昼杀掠,山东廉访使达你玛以为吏贪污所致,先劾去之,而后上擒贼方略,朝廷嘉纳之。
jí qiǎn bīng qín huò jì lǔ yǐ ān
这句话大意是:即遣兵擒获,济、鲁以安。
shùn dì zhì yuán èr nián bǐng zǐ yī sān sān liù nián
这句话大意是:○顺帝至元二年(丙子,一三三六年)。
chūn zhēng yuè yǐ chǒu sù sōng xiàn dì zhèn shān liè
这句话大意是:春,正月,乙丑,宿松县地震,山裂。
shì yuè zhì dōu shuǐ yōng tián shǐ sī tiān píng jiāng
这句话大意是:是月,置都水庸田使司天平江。
qián zhōng shū zuǒ chéng wáng jié zú zhuī fēng tài yuán jùn gōng shì wén zhōng
这句话大意是:前中书左丞王结卒,追封太原郡公,谥文忠。
jié lì yán zhì xíng jiē fǎ gǔ rén
这句话大意是:结立言制行,皆法古人。
gù xiāng zhāng guī yuē wáng jié fēi shèng xián zhī shū bù dú fēi rén yì zhī yán bù tán
这句话大意是:故相张珪曰:“王结非圣贤之书不读,非仁义之言不谈。
shí zhě yǐ wéi míng yán
这句话大意是:”识者以为名言。
èr yuè jiǎ shēn tài bái jīng tiān
这句话大意是:二月,甲申,太白经天。
wù zǐ zhào yǐ shì zǔ suǒ cì wáng jī wēng tián bā shí qǐng hái qí zǐ dōu zhōng
这句话大意是:戊子,诏以世祖所赐王积翁田八十顷,还其子都中。
chū jī wēng jī zhào yù rì běn sǐ yú wáng shì cháng shòu cì hòu shōu rù guān gù fù cì zhī
这句话大意是:初,积翁赍诏谕日本,死于王事,尝受赐,后收入官,故复赐之。
jǐ chǒu lì mù líng guān xún jiǎn sī
这句话大意是:己丑,立穆陵关巡检司。
dīng yǒu zhuī zūn dì shēng mǔ mǎ lēi dài wèi zhēn yù huī shèng huáng hòu
这句话大意是:丁酉,追尊帝生母玛勒岱为贞裕徽圣皇后。
sān yuè dīng sì yǐ lèi cháo zhū yī qī bǎo xiàng pái cì ba yán
这句话大意是:三月,丁巳,以累朝珠衣、七宝项牌赐巴延。
gēng shēn rì chì rú zhě
这句话大意是:庚申,日赤如赭;。
rén xū fù rú zhī
这句话大意是:壬戌,复如之。
yǐ chǒu yǐ sà dūn shàng dōu jū dì cì tài bǎo dìng zhū réng shù yǒu sī jí sà dūn jiā cái
这句话大意是:乙丑,以萨敦上都居第赐太保定珠,仍束有司籍萨敦家财。
jiǎ xū fù sì chuān yán chá zhī jìn
这句话大意是:甲戌,复四川盐茶之禁。
xià sì yuè dīng chǒu shuò rì chì rú zhě
这句话大意是:夏,四月,丁丑朔,日赤如赭。
dīng hài jìn fú qí lín yīng fèng bái tù líng zhī shuāng jiǎo wǔ zhǎo lóng bā lóng jiǔ lóng wàn shòu fú shòu zhě huáng děng fú
这句话大意是:丁亥,禁服麒麟、莺凤、白兔、灵芝、双角五爪龙、八龙、九龙、万寿、福寿、赭黄等服。
wù xū dì rú shàng dōu
这句话大意是:戊戌,帝如上都。
wǔ yuè bǐng wǔ shuò huáng hé fù yú gù dào
这句话大意是:五月,丙午朔,黄河复于故道。
yǐ mǎo nán yáng dèng zhōu dà lín yǔ zì shì rì zhì liù yuè jiǎ shēn tuān hé bái hé dà yì dà wéi zāi
这句话大意是:乙卯,南阳、邓州大霖雨,自是日至六月甲申,湍河、白河大溢,大为灾。
rén shēn qín zhōu shān bēng
这句话大意是:壬申,秦州山崩。
liù yuè dīng chǒu jìn zhū wáng fù mǎ cóng wèi fú jì xùn yī xì tāo huán
这句话大意是:六月,丁丑,禁诸王、驸马从卫服济逊衣,系绦环。
xīn mǎo yǐ biàn liáng dà míng zhū lù tú bo tái dì tǔ cì ba yán
这句话大意是:辛卯,以汴梁、大名诸路图卜台地土赐巴延。
lǐ bù shì láng hū lēi dài qǐng fù kē jǔ qǔ shì zhī zhì bù tīng
这句话大意是:礼部侍郎呼勒岱请复科举取士之制,不听。
gēng zǐ jīng shuǐ yì
这句话大意是:庚子,泾水溢。
qiū qī yuè gēng shēn jìn gé yuè zhōng shū kǒu chuán chì zhǐ mào zhī qián liáng
这句话大意是:秋,七月,庚申,禁隔越中书口传敕旨,冒支钱粮。
gēng wǔ chì cì shàng dōu kǒng zǐ miào bēi zài lèi cháo zūn chóng zhī yì
这句话大意是:庚午,敕赐上都孔子庙碑,载累朝尊崇之意。
shì yuè huáng zhōu huáng dū mín bǔ zhī rì yǒu wǔ dǒu
这句话大意是:是月,黄州蝗,督民捕之,日有五斗。
bā yuè jiǎ xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:八月,甲戌朔,日有食之。
zhào yún nán guǎng hǎi bā fān jí gān sù sì chuān biān yuǎn guān sǐ ér bù néng guī zàng zhě yǒu sī gěi liáng shí zhōu chē hù sòng huán xiāng
这句话大意是:诏:“云南、广海、八番及甘肃、四川边远官,死而不能归葬者,有司给粮食舟车护送还乡;。
wú qīn zhǔ zhě guān wèi yì zhī
这句话大意是:无亲属者,官为瘗之。
gēng zǐ zhào qiáng dào zuì jiē sǐ
这句话大意是:庚子,诏:“强盗罪皆死;。
dào niú mǎ zhě yì
这句话大意是:盗牛马者劓;。
dào lǘ luó zhě qíng é zài fàn yì
这句话大意是:盗驴骡者黥额,再犯劓;。
dào yáng shǐ zhě mò xiàng zài fàn qíng sān fàn yì
这句话大意是:盗羊豕者墨项,再犯黥,三犯劓;。
bí hòu zài fàn zhě sǐ
这句话大意是:鼻后再犯者死。
dào zhū wù zhě zhào qí shù gū jià
这句话大意是:盗诸物者,照其数估价。
shěng yuàn tái wǔ fǔ guān sān nián yī cì shěn jué
这句话大意是:省、院、台、五府官三年一次审决。
zhe wèi lìng
这句话大意是:著为令。
jiǔ yuè wù chén dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:九月,戊辰,帝至自上都。
dōng shí yuè jǐ hài zhào měi rì yòu chéng xiàng ba yán tài bǎo dìng zhū zhōng shū píng zhāng zhèng shì áng jí ěr jù yì yú nèi tíng
现代白话:冬,十月,己亥,诏:“每日,右丞相巴延、太保定珠、中书平章政事昂吉你聚议于内廷。
píng zhāng shì zhèng tǎ sī hā yā yòu chéng xiàng gǔn ba bù lēi cān zhī zhèng shì nà lín xǔ yǒu rén děng jù yì yú zhōng shū
这句话大意是:平章事政塔斯哈雅、右丞相衮巴布勒、参知政事纳琳、许有壬等聚议于中书。
shí yī yuè rén zǐ wǔ zōng yīng zōng míng zōng sān cháo huáng hòu shēng fù rù miào mìng guān zhì jì
这句话大意是:十一月,壬子,武宗、英宗、明宗三朝皇后升祔入庙,命官致祭。
dīng sì qiǎn hé nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì lēi gé bù hā yú xī fān wèi sēng
这句话大意是:丁巳,遣河南行省平章政事勒格布哈于西番为僧。
shì yuè zhōng shū píng zhāng zhèng shì zhào shì yán zú nián qī shí qī zhuī fēng lǔ guó gōng shì wén zhōng
这句话大意是:是月,中书平章政事赵世延卒,年七十七,追封鲁国公,谥文忠。
shì yán lì guān shěng tái wǔ shí yú nián fán jūn guó lì bìng shēng mín xiū qī zhī wú bù yán ér yú rú zhě míng jiào yóu quán quán yān
现代白话:世延历官省、台五十馀年,凡军国利病,生民休戚,知无不言,而于儒者名教尤拳拳呢。
shí èr yuè jiāng zhōu zhū xiàn jī zǒng guǎn wáng dà zhōng dài fù rén sù yǐ zhèn pín mín miǎn fù rén zá yáo yǐ wéi xi yuē nián fēng hái zhī mín bù bìng jī
这句话大意是:十二月,江州诸县饥,总管王大中贷富人粟以赈贫民,免富人杂徭以为息,约年丰还之,民不病机。
shǎn xī xíng tái jiān chá yù shǐ zhá shí shàng fēng shì shí tiáo yuē fǎ zǔ zōng lǎn quán gāng dūn zōng shì lǐ xūn jiù xī míng qì kāi yán lù fù kē jǔ ba shù jūn yī xíng zhāng kuān jìn wǎng
这句话大意是:陕西行台监察御史札实上封事十条,曰法祖宗,揽权纲,敦宗室,礼勋旧,惜名器,开言路,复科举,罢数军,一刑章,宽禁网。
shí ba yán děng biàn luàn chéng xiàn dì fāng xū jǐ yǐ tīng zhá shí suǒ yán jiē yī shí qún chén suǒ bù gǎn yán zhě
这句话大意是:时巴延等变乱成宪,帝方虚己以听,札实所言,皆一时群臣所不敢言者。
shì yù shǐ zhào chéng qìng jiàn zhī tàn yuē yù shǐ yán jí cǐ tiān xià fú yě
这句话大意是:侍御史赵承庆见之,叹曰:“御史言及此,天下福也!
wēi lǐ yǒu zhí zhèng shǎn xī xíng shěng zhě zì wèi bù dào zhá shí fā qí zuì ér àn zhī
这句话大意是:”威里有执政陕西行省者,恣为不道,札实发其罪而按之;。
qì zhí yè dùn yǒu zhào wù dǎi wèn rán yóu zhàng qí sī rén
这句话大意是:弃职夜遁,有诏勿逮问,然犹杖其私人。
shì suì jiāng zhè hàn zì chūn zhì yú bā yuè bù yǔ mín dà jī
这句话大意是:是岁,江浙旱,自春至于八月不雨,民大饥。
shùn dì zhì yuán sān nián dīng chǒu yī sān sān qī nián
这句话大意是:○顺帝至元三年(丁丑,一三三七年)。
chūn zhēng yuè guǐ mǎo guǎng zhōu zēng chéng xiàn mín zhū guāng qīng fǎn qí dǎng shí kūn shān zhōng dà míng lǜ zhòng cóng zhī wěi chēng dà jīn guó gǎi yuán chì fú
这句话大意是:春,正月,癸卯,广州增城县民朱光卿反,其党石昆山、钟大明率众从之,伪称大金国,改元赤符;。
mìng zhǐ huī niǔ sà ěr jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng xī bàng tǎo zhī
现代白话:命指挥纽萨你、江西行省左丞锡谤讨之。
xīn hài shēng fù yī lēi zhé bó huáng dì yú tài miào shì yuē chōng shèng sì xiào miào hào níng zōng
这句话大意是:辛亥,升祔伊勒哲伯皇帝于太庙,谥曰冲圣嗣孝,庙号宁宗。
yù wáng lǎ tè nà shí lǐ mǎi chí zhōu tóng líng chǎn yín dì yī suǒ qǐng yòng sī cái duàn liàn shū nà guān kè cóng zhī
这句话大意是:豫王喇特纳实里买池州铜陵产银地一所,请用私财锻炼,输纳官课,从之。
wù wǔ dì liè yú liǔ lín fán sān shí wǔ rì
这句话大意是:戊午,帝猎于柳林,凡三十五日。
jiān chá yù shǐ chāo dí sòng shào míng jìn jiàn dì jiā nà zhī cì jīn bì
这句话大意是:监察御史绰迪、宋绍明进谏,帝嘉纳之,赐金币。
chāo dí děng gù cí dì yuē xī wèi zhēng jìn jiàn táng tài zōng wèi cháng bù shǎng rǔ qí shòu zhī
现代白话:绰迪等固辞,帝曰:“昔魏征进谏,唐太宗未尝不赏,你其受之。
èr yuè rén shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:二月,壬申朔,日有食之。
bàng hú fǎn yú rǔ níng xìn yáng zhōu
现代白话:棒胡反于你宁、信阳州。
bàng hú běn chén zhōu rén míng rùn r hǎo shǐ bàng bàng zhǎng liù qī chǐ jìn tuì jì jī rú shén gù chēng bàng hú
这句话大意是:棒胡本陈州人,名闰儿,好使棒,棒长六七尺,进退技击如神,故称“棒胡”。
zhì shì yǐ shāo xiāng huò zhòng wàng zào yāo yán zuò luàn pò guī dé fǔ lù yì fén chén zhōu tún yíng yú xìng gāng mìng hé nán xíng shěng zuǒ chéng qìng tú yǐ bīng tǎo zhī
这句话大意是:至是以烧香惑众,妄造妖言作乱,破归德府、鹿邑,焚陈州,屯营于杏冈,命河南行省左丞庆图以兵讨之。
bǐng zǐ lì chuán hù tí jǔ sī shí chù tí lǐng èr shí chù
这句话大意是:丙子,立船户提举司十处,提领二十处。
dìng chuán hù kē chà chuán yī qiān liào zhī shàng zhě suì nà chāo liù dìng yǐ xià dì jiǎn
这句话大意是:定船户科差船一千,料之上者岁纳钞六锭,以下递减。
jiǎ shēn dìng fú sè qì mǐn yú mǎ zhī zhì
这句话大意是:甲申,定服色、器皿、舆马之制。
jǐ chǒu rǔ níng xiàn suǒ huò bàng hú mí lè fó xiǎo qí wěi xuān chì bìng zǐ jīn yìn liàng tiān chǐ
现代白话:己丑,你宁献所获棒胡弥勒佛、小旗、伪宣敕并紫金印、量天尺。
shí dà chén yǒu jì hàn guān zhě qǔ suǒ xiàn bān dì shàng wèn yuē cǐ yù hé wéi yé
这句话大意是:时大臣有忌汉官者,取所献班地上,问曰:“此欲何为耶?
yì hàn guān huì yán fǎn jiāng yǐ zuì zhōng zhī
这句话大意是:”意汉官讳言反,将以罪中之。
shì yù shǐ xǔ yǒu rén yuē cǐ cáo jiàn nián hào chēng lǐ lǎo jūn tài zǐ bù shǔ shì zú yǐ dí guān jūn fǎn zhuàng shén míng shàng hé yán
这句话大意是:侍御史许有壬曰:“此曹建年号,称李老君太子,部署士卒以敌官军,反状甚明,尚何言!
qí yǔ suì sāi
这句话大意是:”其语遂塞。
xīn mǎo fā chāo sì shí wàn dìng zhèn jiāng zhè děng chù jī mín sì shí wàn hù kāi suǒ zài shān chǎng hé pō zhī jìn tīng mín qiáo cǎi
这句话大意是:辛卯,发钞四十万锭,赈江浙等处饥民四十万户,开所在山场、河泊之禁,听民樵采。
guǎng xī yáo zéi fù fǎn mìng hú guǎng xíng shěng píng zhāng nuò hǎi jiāng xī xíng shěng píng zhāng tú ěr mì shí hā yā zǒng bīng bǔ zhī
现代白话:广西猺贼复反,命湖广行省平章诺海、江西行省平章图你密实哈雅总兵捕之。
gēng zǐ zhōng shū cān zhī zhèng shì nà lín děng qǐng lì cǎi zhū tí jǔ sī
这句话大意是:庚子,中书参知政事纳琳等请立采珠提举司。
xiān shì cháng lì tí jǔ sī tài dìng jiān yǐ qí fán rǎo ba zhī zhì shì fù lì zhī qiě yǐ dàn hù sì wàn cì ba yán
这句话大意是:先是尝立提举司,泰定间以其烦扰罢之,至是复立之,且以蜑户四万赐巴延。
sān yuè wù wǔ lì hóng jí li shì wèi huáng hòu
这句话大意是:三月,戊午,立鸿吉哩氏为皇后。
yīn yǔ chuò hè
这句话大意是:因雨辍贺。
hòu wǔ zōng xuān cí huì shèng huáng hòu zhī zhí yù dé wáng fù luō tè mù ěr zhī nǚ yě
现代白话:后,武宗宣慈惠圣皇后之侄,毓德王傅啰特穆你之女也。
xià sì yuè guǐ yǒu jìn hàn rén nán rén gāo lí rén bù dé zhí chí jūn qì yǒu mǎ zhě jū rù guān
这句话大意是:夏,四月,癸酉,禁汉人、南人、高丽人不得执持军器,有马者拘入官。
jǐ mǎo dì rú shàng dōu
这句话大意是:己卯,帝如上都。
xīn mǎo hé zhōu dà zú xiàn mín hán fǎ shī fǎn zì chēng nán cháo zhào wáng
这句话大意是:辛卯,合州大足县民韩法师反,自称南朝赵王。
jǐ hài huì zhōu guī shàn xiàn mín niè xiù qīng tán jǐng shān děng zào jūn qì bài dài jiǎ wèi dìng guāng fú yǔ zhū guāng qīng xiàng jié wéi luàn mìng jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng xī dí bǔ zhī
这句话大意是:己亥,惠州归善县民聂秀卿、谭景山等造军器,拜戴甲为定光佛,与朱光卿相结为乱,命江西行省左丞锡迪捕之。
shì yuè zhào shěng yuàn tái bù xuān wèi sī lián fǎng sī jí bù fǔ mù guān zhī zhǎng bìng yòng xuān gǔ sè mù rén
这句话大意是:是月,诏:“省、院、台、部、宣慰司、廉访司及部府幕官之长,并用萱古、色目人。
jìn hàn rén nán rén bù dé xí xué měng gǔ sè mù wén zì
这句话大意是:禁汉人、南人不得习学蒙古、色目文字。
wǔ yuè xīn chǒu mín jiān é yán cháo tíng jū shuā tóng nán tóng nǚ yī shí jià qǔ dài jìn
这句话大意是:五月,辛丑,民间讹言朝廷拘刷童男、童女,一时嫁娶殆尽。
wù shēn zhào rǔ níng bàng hú guǎng dōng zhū guāng qīng niè xiù qīng děng jiē xì hàn rén hàn rén yǒu guān yú shěng tái yuàn jí hàn lín jí xián zhě kě jiǎng qiú zhū bǔ zhī fǎ yǐ wén
现代白话:戊申,诏:“你宁棒胡,广东朱光卿、聂秀卿等,皆系汉人,汉人有官于省、台、院及翰林、集贤者,可讲求诛捕之法以闻。
jiǎ yín xī fān zéi qǐ shā zhèn xī wáng zi dān bā
这句话大意是:甲寅,西番贼起,杀镇西王子丹巴。
lì xíng xuān zhèng yuàn yǐ é sēn tè mù ěr wèi yuàn shǐ wǎng tǎo zhī
现代白话:立行宣政院,以额森特穆你为院使,往讨之。
rén xū mìng sì chuān xíng shěng cān zhèng jǔ lǐ děng bǔ fǎn zéi hán fǎ shī
这句话大意是:壬戌,命四川行省参政举理等捕反贼韩法师。
dīng mǎo huì jiàn yú dōng běi dà rú tiān chuán xīng sè bái yuē zhǎng chǐ yú huì zhǐ xī nán zhì bā yuè gēng wǔ shǐ miè fán liù shí sān rì zì mǎo zhì fáng fán lì shí wǔ sù
这句话大意是:丁卯,彗见于东北,大如天船星,色白,约长尺馀,彗指西南,至八月庚午始灭,凡六十三日,自昴至房,凡历十五宿。
liù yuè chéng yín zèng chéng xiàng ān tú tuī zhōng zuǒ yùn kāi guó yuán xūn dōng píng zhōng xiàn wáng yú suǒ fēng chéng nèi jiàn lì cí miào guān wèi zhì jì
这句话大意是:六月,成寅,赠丞相安图推忠佐运开国元勋、东平忠宪王,于所封城内建立祠庙,官为致祭。
xīn sì dà lín yǔ zì shì rì zhì guǐ yǐ bù zhǐ
这句话大意是:辛巳,大霖雨,自是日至癸已不止。
yù hé huáng hé qìn hé hún hé shuǐ jiē yì méi rén chù lú shè shén zhòng
这句话大意是:御河、黄河、沁河、浑河水皆溢,没人畜、庐舍甚众。
wù zǐ jiā fēng yǐn zi gēng sāng zi xú jiǎ liè zǐ zhuāng zi gè wéi zhēn jūn
这句话大意是:戊子,加封尹子、庚桑子、徐甲、列子、庄子各为真君。
rén chén zhāng dé fǔ dà shuǐ píng dì shēn yī zhàng
这句话大意是:壬辰,彰德府大水,平地深一丈。
qiū qī yuè guǐ mǎo dì chū liè
这句话大意是:秋,七月,癸卯,帝出猎。
bǐng wǔ xìng shí lǎ è ěr duō
现代白话:丙午,幸实喇鄂你多。
dīng wèi xìng lóng gāng sǎ mǎ rǔ yǐ jì
这句话大意是:丁未,幸龙冈,洒马乳以祭。
gēng xū hé nán wǔ zhì xiàn hé jiāng shú yǒu huáng zì dōng lái xiàn yǐn zhāng kuān yǎng tiān zhù yuē níng shā xiàn yǐn wú shāng bǎi xìng
这句话大意是:庚戌,河南武陟县禾将熟,有蝗自东来,县尹张宽仰天祝曰:“宁杀县尹,毋伤百姓。
é yǒu yú yīng qún fēi zhuó shí zhī
这句话大意是:”俄有鱼鹰群飞啄食之。
gēng shēn zhào chú rén mìng zhòng shì zhī wài fán dào zéi zhū zuì bù xū hou wǔ fǔ guān shěn lù yǒu sī yī lì jué zhī
这句话大意是:庚申,诏:“除人命重事之外,凡盗贼诸罪,不须候五府官审录,有司依例决之。
shì yuè niǔ sà ěr xī dì qín zhū guāng qīng xún zhuī qín shí kūn shān zhōng dà míng
现代白话:是月,纽萨你、锡谛擒朱光卿,寻追擒石昆山、钟大明。
wèi huī fǔ zì liù yuè yín yǔ zhì shì yuè píng dì shuǐ shēn èr zhàng yú piào méi rén mín fáng shě mín jiē qī yú shù mù
这句话大意是:卫辉府自六月淫雨至是月,平地水深二丈馀,漂没人民房舍,民皆栖于树木。
jùn shǒu sēng jiā nǔ yǐ zhōu zài fàn shí zhī yí lǎo ruò jū chéng tóu rì gěi liáng xiǎng
这句话大意是:郡守僧嘉努以舟载饭食之,移老弱居城头,日给粮饷。
yuè yú shuǐ fāng tuì
这句话大意是:月馀,水方退。
bā yuè xīn sì jīng jī zéi qǐ
这句话大意是:八月,辛巳,京畿贼起。
rén wǔ jīng shī de dà zhèn tài miào liáng zhù liè gè shì qiáng bì jiē huài yā sǔn yí wù wén zōng shén zhǔ jí yù chuáng jǐn suì
这句话大意是:壬午,京师地大震,太庙梁柱裂,各室墙壁皆坏,压损仪物,文宗神主及御床尽碎;。
xī hú sì shén yù diàn bì pū yā sǔn jì qì
这句话大意是:西湖寺神御殿壁仆,压损祭器。
zì shì lèi zhèn zhì dīng hài fāng zhǐ suǒ sǔn rén mín shén zhòng
这句话大意是:自是累震,至丁亥方止,所损人民甚众。
guǐ wèi hé nán dì zhèn
这句话大意是:癸未,河南地震。
chí gāo lí zhí chí jūn qì zhī jìn
这句话大意是:弛高丽执持军器之禁。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:是月,帝至自上都。
jiǔ yuè jǐ yǒu lì pí huò suǒ yú níng xià shè tí lǐng shǐ fù zhǔ zhī
这句话大意是:九月,己酉,立皮货所于宁夏,设提领使、副主之。
lì sì chuān hú guǎng jiāng zhè xíng shū mì yuàn
这句话大意是:立四川、湖广、江浙行枢密院。
dōng shí yuè guǐ yǒu rì chì rú zhě
这句话大意是:冬,十月,癸酉,日赤如赭。
yǐ hài mìng jiāng zhè xíng shěng chéng xiàng chāo sī jiǎn tí diào hǎi yùn
这句话大意是:乙亥,命江浙行省丞相绰斯戬提调海运。
guó yòng suǒ yǐ hǎi yùn wéi zhòng
这句话大意是:国用所倚,海运为重。
chāo sī jiǎn cuò zhì yǒu fāng suǒ cáo mǐ sān bǎi yú wàn dàn xī dá jīng shī wú hào zhé zhě
这句话大意是:绰斯戬措置有方,所漕米三百馀万石,悉达京师,无耗折者。
shì yuè jīn huá chǔ shì xǔ qiān zú
这句话大意是:是月,金华处士许谦卒。
dāng shí xué zhě chēng hé jī wáng bǎi jīn lǚ xiáng jí qiān wèi jīn huá sì zǐ
这句话大意是:当时学者,称何基、王柏、金履详及谦为金华四子。
shí yī yuè bǐng wǔ lì tún tián yú xióng zhōu
这句话大意是:十一月,丙午,立屯田于雄州。
shì yuè tài bái lǚ jīng tiān
这句话大意是:是月,太白屡经天。
shí èr yuè yǐ mǎn jì lēi gé tái wèi tài bǎo fēn shū mì yuàn zhèn běi biān
这句话大意是:十二月,以满济勒噶台为太保、分枢密院,镇北边。
mǎn jì lēi gé tái ba yán dì yě shí yì jìn jué wèi wáng cí yuē xiōng fēng qín wáng dì bù yí bìng shòu wáng jué
这句话大意是:满济勒噶台,巴延弟也,时议进爵为王,辞曰:“兄封秦王,弟不宜并受王爵。
gù yǒu shì mìng
这句话大意是:”故有是命。
shì suì ba yán qǐng shā zhāng wáng liú li zhào wǔ xìng hàn rén dì bù cóng
这句话大意是:是岁,巴延请杀张、王、刘、李、赵五姓汉人,帝不从。
zhào cì xiào zǐ jìn bǐng bēi
这句话大意是:诏赐孝子靳昺碑。
bǐng jiàng zhōu qǔ wò rén xiōng róng wèi kuí zhāng gé chéng zhì xué shì fèng mǔ wáng shì guān yú cháo mǔ mò bǐng yǔ róng hù sàng huán jiā
这句话大意是:昺,绛州曲沃人,兄荣,为奎章阁承制学士,奉母王氏官于朝,母殁,昺与荣护丧还家。
zhì píng dìng dà léi yǔ liú shuǐ zhòu zhì bǐng fú jiù shàng róng hū zhī bì shuǐ bǐng bù rěn shě qù suì wèi shuǐ suǒ piào méi
这句话大意是:至平定,大雷雨,流水骤至,昺伏柩上,荣呼之避水,昺不忍舍去,遂为水所漂没。
hòu de wáng shì jiù yú sān lǐ wài de bǐng shī yú wǔ lǐ wài gù tè cì bēi yǐ jīng zhī
这句话大意是:后得王氏柩于三里外,得昺尸于五里外,故特赐碑以旌之。
zhá shí chú qiān zhè xi lián fǎng sī shì
这句话大意是:札实除佥浙西廉访司事。
zhì jí àn wèn dōu zhuǎn yùn yán shǐ hǎi dào dōu wàn hù xíng xuān zhèng yuàn děng guān zāng zuì yóu shì jùn xiàn wú gǎn wèi tān mò zhě
这句话大意是:至,即按问都转运盐使、海道都万户、行宣政院等官赃罪,由是郡县无敢为贪墨者。
yòu yǐ zhū sēng sì sī pí huá mín yǒu suǒ wèi dào rén dào mín xíng tóng de lèi jiē dú lún cháng yǐn yáo yì shǐ mín lì rì hào qì kān jiā xīng yí lù wéi shù yǐ èr qiān qī bǎi
这句话大意是:又以诸僧寺私芘猾民,有所谓道人、道民、行童得,类皆渎伦常,隐徭役,使民力日耗,契勘嘉兴一路,为数已二千七百。
jiàn yì qǐng lēi guī běn zú bǐ gōng huáng fù zhù shǎo kuān mín lì cháo tíng shì zhī jí zhe wèi lìng
这句话大意是:建议请勒归本族,俾供皇赋,庶少宽民力,朝廷是之,即著为令。
zhào zhī lǐng běi xíng shū mì yuàn shì nài màn tái xí guó wáng shòu yǐ jīn yìn
这句话大意是:诏知岭北行枢密院事奈曼台袭国王,授以金印。
jì yòu yǐ ān biān mù lín zhī gōng cì zhū luò bàn bì bìng hǎi dōng míng yīng xī yù wén bào guó zhì yǐ cǐ wéi jí ēn yún
这句话大意是:继又以安边睦邻之功,赐珠络半臂并海东名鹰、西域文豹,国制以此为极恩云。
shùn dì zhì yuán sì nián wù yín yī sān sān bā nián
这句话大意是:○顺帝至元四年(戊寅,一三三八年)。
chūn zhēng yuè bǐng shēn yǐ dì zhèn shè tiān xià
这句话大意是:春,正月,丙申,以地震,赦天下。
zhào nèi wài lián néng guān fù mǔ nián qī shí wú shì dīng zhě fù jìn quán zhù yǐ biàn jiù yǎng
这句话大意是:诏:“内外廉能官,父母年七十无侍丁者,附近铨注,以便就养。
xuān zhèng yuàn shǐ bù liè qí yǐ nián qī shí zhì shì shòu dà sī tú gěi quán fèng zhōng shēn
这句话大意是:宣政院使布埒齐以年七十致仕,授大司徒,给全俸终身。
shì yuè zhào xiū qū fù kǒng zǐ miào
这句话大意是:是月,诏修曲阜孔子庙。
èr yuè dīng mǎo ba hé nán děng wǔ shěng xíng shū mì yuàn
这句话大意是:二月,丁卯,罢河南等五省行枢密院。
gēng wǔ dì tián yú liǔ lín
这句话大意是:庚午,帝畋于柳林。
yǐ yǒu fèng shèng zhōu dì zhèn
这句话大意是:乙酉,奉圣州地震。
sān yuè xīn yǒu mìng zhòng shū píng zhāng zhèng shì áng jí ěr jiān xiū zhì zhèng tiáo gé
现代白话:三月,辛酉,命中书平章政事昂吉你监修《至正条格》。
xià sì yuè xīn wèi jīng shī tiān yù hóng shā zhòu huì
这句话大意是:夏,四月,辛未,京师天雨红沙,昼晦。
guǐ yǒu yǐ yù shǐ zhōng chéng tuō kè tuō wèi yù shǐ dài fū
这句话大意是:癸酉,以御史中丞托克托为御史大夫。
tuō kè tuō mǎn jì lēi gé tái zhī zǐ yě zǎo wéi wén zōng suǒ qì yuē cǐ zi kě dà yòng
这句话大意是:托克托,满济勒噶台之子也,早为文宗所器,曰:“此子可大用。
zhì shì zhǎng fēng xiàn dà zhèn gāng jì zhōng wài sù rán
这句话大意是:”至是掌风宪,大振纲纪,中外肃然。
yǐ mǎo dì rú shàng dōu
这句话大意是:乙卯,帝如上都。
hé nán zhí bàng hú zhì jīng shī zhū zhī
这句话大意是:河南执棒胡至京师,诛之。
guǐ sì dì bó mù zhì bā lǐ táng yǔ báo dà rú quán qí zhuàng yǒu xiǎo ér guī jué shī xiàng yú luǎn zhī xíng
这句话大意是:癸巳,帝薄暮至八里塘,雨雹,大如拳,其状有小儿、瑰玦、狮、象、鱼卵之形。
wǔ yuè mìng fú jiā lǜ wèi kǎo gōng láng zhōng qiáo lín wèi kǎo gōng yuán wài láng wèi zōng dào wèi kǎo gōng zhǔ shì kǎo xiào tiān xià jùn xiàn guān shǔ gōng guò
这句话大意是:五月,命佛嘉律为考功郎中,乔林为考功员外郎,魏宗道为考功主事,考校天下郡县官属功过。
liù yuè xīn sì yuán zhōu mín zhōu zi wàng fǎn jiàn chēng zhōu wáng gǎi nián hào
这句话大意是:六月,辛巳,袁州民周子旺反,僭称周王,改年号。
xún qín huò fú zhū
这句话大意是:寻擒获,伏诛。
jǐ chǒu shào wǔ lù dà yǔ shuǐ rù chéng guō píng dì èr zhàng piào mín jū dài jìn
这句话大意是:己丑,邵武路大雨,水入城郭,平地二丈,漂民居殆尽。
shì yuè xìn zhōu lù líng shān liè
这句话大意是:是月,信州路灵山裂。
zhāng zhōu lù nán shèng xiàn mín li zhì fu jù zhòng wéi zhāng zhōu chéng shǒu jiāng chāo sī jiǎn yǔ zhàn shī lì
这句话大意是:漳州路南胜县民李志甫,聚众围漳州城,守将绰斯戬与战,失利。
zéi zhuǎn lüè lóng xī xiàn mín xiāo jǐng mào jié xiāng bīng jù zhī zhàn bài bèi zhí zéi xié shǐ cóng jǐ jǐng mào mà yuē gǒu dào wǒ shēng wèi dà yuán mín sǐ zuò gé zhōu guǐ qǐ cóng rǔ wèi nì yé
现代白话:贼转掠龙溪,县民萧景茂结乡兵拒之,战败,被执,贼胁使从己,景茂骂曰:“狗盗,我生为大元民,死作隔州鬼,岂从你为逆耶!
gé zhōu qí jū lǐ suǒ yě
这句话大意是:”隔州,其居里所也。
zéi nù fù jǐng mào yú shù jī qí ròu shǐ zì dàn jǐng mào yì fèn mà zéi yǐ dāo jué qí kǒu zhì ěr bàng jǐng mào mà bù jué shēng ér sǐ
这句话大意是:贼怒,缚景茂于树,脔其肉,使自啖,景茂益愤骂,贼以刀抉其口至耳傍,景茂骂不绝声而死。
yǒu sī shàng qí shì cháo tíng mìng bāo biǎo zhī réng gěi qián yǐ zàng
这句话大意是:有司上其事,朝廷命褒表之,仍给钱以葬。
shí zéi shì yì shèng zhào jiāng zhè píng zhāng bài bù hā fā mǐn zhè jiāng xī guǎng dōng sì shěng bīng tǎo zhī bù kè
这句话大意是:时贼势益盛,诏江浙平章拜布哈发闽、浙、江西、广东四省兵讨之,不克。
lóng yán wèi huáng zuǒ cái yǔ zéi zhàn qī zǐ sì shí yú kǒu jiē bèi hài
这句话大意是:龙岩尉黄佐才与贼战,妻子四十馀口皆被害;。
shì wén shòu zuǒ cái lóng yán xiàn yǐn
这句话大意是:事闻,授佐才龙岩县尹。
qiū qī yuè rén yín zhào yǐ bā yán yǒu gōng lì shēng cí yú zhuō zhōu biàn liáng
这句话大意是:秋,七月,壬寅,诏以巴延有功,立生祠于涿州、汴梁。
jǐ yǒu fèng shèng zhōu de dà zhèn sǔn huài rén mín lú shè
这句话大意是:己酉,奉圣州地大震,损坏人民庐舍。
bǐng chén gǒng chāng fǔ shān liè yā sǐ rén mín
这句话大意是:丙辰,巩昌府山裂,压死人民。
bā yuè guǐ hài shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:八月,癸亥朔,日有食之。
jǐ sì shēn qǔ gāo lí nǚ zǐ jí yān rén zhī jìn
这句话大意是:己巳,申取高丽女子及阉人之禁。
xīn wèi xuān dé fǔ de dà zhèn
这句话大意是:辛未,宣德府地大震。
bǐng zǐ jīng shī dì zhèn rì èr sān cì zhì yǐ yǒu nǎi zhǐ
这句话大意是:丙子,京师地震,日二三次,至乙酉乃止。
guǐ wèi gǎi xuān dé fǔ wèi shùn níng fǔ fèng shèng zhōu wèi bǎo ān zhōu yǐ qí dì shù zhèn gù yě
这句话大意是:癸未,改宣德府为顺宁府,奉圣州为保安州,以其地数震故也。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:是月,帝至自上都。
rùn yuè wù xū rì chì rú zhě
这句话大意是:闰月,戊戌,日赤如赭;。
jǐ hài rén yín fù rú zhī
这句话大意是:己亥、壬寅复如之。
jiǔ yuè guǐ yǒu bēn xīng rú bēi dà sè bái qǐ zì yòu qí zhī xià xī nán xíng méi yú jìn zhuó
这句话大意是:九月,癸酉,奔星如杯大,色白,起自右旗之下,西南行,没于近浊。
dōng shí yuè xīn mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:冬,十月,辛卯,享于太庙。
shí yī yuè dīng mǎo lì shào xī fǔ jūn mín xuān fǔ dōu zǒng shǐ sī
这句话大意是:十一月,丁卯,立绍熙府军民宣抚都总使司。
shào xī fǔ běn lǐng liù zhōu èr shí xiàn yī bǎi wǔ shí èr zhèn
这句话大意是:绍熙府本领六州、二十县、一百五十二镇。
guó chū yǐ qí de huāng ér fèi zhī zhì shì jū mín èr shí yú wàn gù lì fǔ zhì zhī
这句话大意是:国初,以其地荒而废之,至是居民二十馀万,故立府治之。
mìng yù shǐ dài fū tuō kè tuō jiān dōu zǒng shǐ zhì shū shì yù shǐ jí dāng pǔ wèi fù dōu zǒng shǐ
这句话大意是:命御史大夫托克托兼都总使,治书侍御史吉当普为副都总使。
chū dì fā shàng dōu zhì jī míng shān zhī hún hé jiāng tián yú bǎo ān zhōu mǎ jué
这句话大意是:初,帝发上都,至鸡鸣山之浑河,将畋于保安州,马蹶。
tuō kè tuō jiàn yuē gǔ zhě dì wáng duān jū jiǔ zhòng zhī shàng rì yǔ dà chén sù rú jiǎng qiú zhì dào zhì yú fēi yīng zǒu gǒu fēi qí shì yě
这句话大意是:托克托谏曰:“古者帝王端居九重之上,日与大臣、宿儒讲求治道,至于飞鹰、走狗,非其事也。
dì nà qí yán
这句话大意是:”帝纳其言。
rén wǔ sì chuān sàn máo tóng mán fǎn qiǎn shǐ zhèn bèi kòu rén mín
这句话大意是:壬午,四川散毛峒蛮反,遣使赈被寇人民。
shí èr yuè wù xū lì bāng yá děng chù xuān wèi sī dōu yuán shuài fǔ bìng zǒng guǎn fǔ
这句话大意是:十二月,戊戌,立邦牙等处宣慰司都元帅府并总管府。
xiān shì shì zǔ jì dìng miǎn de yǐ qí chù yún nán jí biān jiù lì qí qiú zhǎng wèi shuài lìng sān nián yī rù gòng
这句话大意是:先是世祖既定缅地,以其处云南极边,就立其酋长为帅,令三年一入贡;。
zhì shì lái gòng gù lì guān fǔ
这句话大意是:至是来贡,故立官府。
shì yuè tài bái lǚ jīng tiān
这句话大意是:是月,太白屡经天。
shì suì jí xián dà xué shì chén hào zhì shì mìng shí quán fèng yú jiā
这句话大意是:是岁,集贤大学士陈颢致仕,命食全俸于家。
qián shū mì fù shǐ mǎ zǔ cháng zú zhuī fēng wèi jùn gōng shì wén zhēn
这句话大意是:前枢密副使马祖常卒,追封魏郡公,谥文贞。
zǔ cháng lì cháo jì jiǔ duō suǒ jiàn míng huì yì jīn guó zú jí zhū bù jì sòng shèng xián zhī shū dāng zhī zūn zhū mǔ yǐ hòu yí lún
这句话大意是:祖常立朝既久,多所建明,会议:“今国族及诸部,既诵圣贤之书,当知尊诸母以厚彝伦。
yòu yì jiāng jiā zǐ dì jiāo cuì yǒu gū rèn shǐ ér shù mín yǒu wǎn qiáng juě zhāng lǎo sǐ cǎo yě zhě dāng jiàn wǔ xué wǔ jǔ chǔ cái yǐ bèi fēi cháng
这句话大意是:”又议:“将家子弟骄脆,有孤任使,而庶民有挽强蹶张,老死草野者,当建武学、武举,储材以备非常。
shí suī fú yòng shí zhě wěi zhī
这句话大意是:”时虽弗用,识者韪之。