qǐ róu zhào yǎn mào èr yuè jǐn shàng zhāng shè tí gé shí èr yuè fán wǔ nián
这句话大意是:起柔兆掩茂二月,尽上章摄提格十二月,凡五年。
zhì zhèng liù nián
这句话大意是:◎至正六年。
chūn èr yuè gēng xū shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:春,二月,庚戌朔,日有食之。
xīn wèi xīng guó yǔ báo dà zhě rú mǎ yǐ shǒu
这句话大意是:辛未,兴国雨雹,大者如马尾首。
shì yuè shān dōng dì zhèn qī rì nǎi zhǐ
这句话大意是:是月,山东地震,七日乃止。
sī tiān jiàn zòu tiān gǒu xīng zhuì dì xuè shí rén jiān wǔ qiān rì shǐ yú chu biàn jí qí zhào zhōng yú wú qí guāng bù jí liǎng guǎng
这句话大意是:司天监奏:“天狗星坠地,血食人间五千日,始于楚,遍及齐、赵,终于吴,其光不及两广。
hòu tiān xià zhī luàn
这句话大意是:”后天下之乱。
jiē rú suǒ yán
这句话大意是:皆如所言。
sān yuè xīn wèi dào è li kāi wù zhī zhá hé jié shāng lǚ chuán liǎng huái yùn shǐ sòng wén zàn yán shì huáng kāi huì tōng hé qiān yǒu yú lǐ suì yùn mǐ zhì jīng zhě wǔ bǎi wàn dàn
这句话大意是:三月,辛未,盗扼李开务之闸河,劫商旅船,两淮运使宋文瓒言:“世皇开会通河千有馀里,岁运米至京者五百万石。
jīn qí zéi bù guò sì shí rén jié chuán sān bǎi sōu ér mò néng bǔ kǒng yùn dào zǔ sè qǐng xuǎn néng chén lǜ zhuàng yǒng qiān jì bǔ zhī
这句话大意是:今骑贼不过四十人,劫船三百艘而莫能捕,恐运道阻塞,请选能臣率壮勇千骑捕之。
bù tīng
这句话大意是:”不听。
wù shēn jīng jī dào qǐ fàn yáng xiàn qǐng zēng shè xiàn wèi
这句话大意是:戊申,京畿盗起,范阳县请增设县尉。
shān dōng dào qǐ zhào zhōng shū cān zhī zhèng shì suǒ nuò mù ba lēi zhì dōng píng zhèn è
这句话大意是:山东盗起,诏中书参知政事索诺木巴勒至东平镇遏。
shì yuè gāo yuàn xiàn dì zhèn huài mín jū
这句话大意是:是月,高苑县地震,坏民居。
xià sì yuè rén zǐ liáo yáng wèi bǔ hǎi dōng qīng fán rǎo wò jì yě rén jí shuò dá lēi dá jiē pàn
这句话大意是:夏,四月,壬子,辽阳为捕海东青烦扰,沃济野人及硕达勒达皆叛;。
wàn hù mài zhū děng tǎo zhī yù hài zhào xù qí jiā
这句话大意是:万户迈珠等讨之,遇害,诏恤其家。
guǐ chǒu bān zhì zhèng tiáo gé yú tiān xià
这句话大意是:癸丑,颁《至正条格》于天下。
jiǎ yín yǐ zhōng shū cān zhī zhèng shì lǚ sī chéng wèi zuǒ chéng
这句话大意是:甲寅,以中书参知政事吕思诚为左丞。
yǐ mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:乙卯,享于太庙。
dīng mǎo dì rú shàng dōu zhōng shū píng zhāng zhèng shì tè mù ěr dá shí liú shǒu
现代白话:丁卯,帝如上都,中书平章政事特穆你达实留守。
jiù fǎ xì mín dí yú guān cāng chū yìn quàn yuè gěi zhī zhě qí zhí sān bǎi wén wèi zhī hóng tiè mǐ zéi chóu ér gěi zhī jǐn sān yuè zhǐ zhě qí zhí wǔ bǎi wén wèi zhī sàn chóu mǐ
这句话大意是:旧法,细民籴于官仓,出印券月给之者,其直三百文,谓之“红帖米”,贼筹而给之,尽三月止者,其直五百文,谓之“散筹米”;。
tān mín mǎi qí chóu tiè yǐ wéi lì
这句话大意是:贪民买其筹帖以为利。
tè mù ěr dá shí qǐng bié fā mǐ èr shí wàn dàn qiǎn guān zuò shì sì shǐ rén chí wǔ shí wén jí de mǐ yī dòu jiān bì suì jué
现代白话:特穆你达实请别发米二十万石,遣官坐市肆,使人持五十文即得米一斗,奸弊遂绝。
yǐ zhōng shū zuǒ chéng lǚ sī chéng zhī jīng yán shì
这句话大意是:以中书左丞吕思诚知经筵事。
mìng zuǒ yòu èr sī liù bù lì shǔ yú wǔ hòu jiǎng xí jīng shǐ
这句话大意是:命左右二司、六部吏属于午后讲习经史。
wǔ yuè rén wǔ guǎng xī xiàng zhōu dào qǐ
这句话大意是:五月,壬午,广西象州盗起。
jiāng xī tián fù tí jǔ sī rǎo mín ba zhī
这句话大意是:江西田赋提举司扰民,罢之。
dīng hài dào qiè tài miào shén zhǔ
这句话大意是:丁亥,盗窃太庙神主。
qiǎn hé ěr hū dá tǎo wò jì yě rén
现代白话:遣和你呼达讨沃济野人。
xīn mǎo jiàng zhōu yǔ báo dà zhě èr chǐ yú
这句话大意是:辛卯,绛州雨雹,大者二尺馀。
dīng yǒu yǐ huáng hé jué lì hé nán shān dōng dōu shuǐ jiān
这句话大意是:丁酉,以黄河决,立河南、山东都水监。
liù yuè jǐ yǒu tīng zhōu lián chéng xiàn mín luó tiān lín chén jī wàn pàn xiàn cháng tīng xiàn
这句话大意是:六月,己酉,汀州连城县民罗天麟、陈积万叛,陷长汀县;。
fú jiàn yuán shuài fǔ jīng lì zhēn bǎo wàn hù lián hé shàng děng tǎo zhī
这句话大意是:福建元帅府经历真宝、万户廉和尚等讨之。
dīng sì zhào yǐ yún nán zéi sǐ kě fá dào jù yī fāng qīn duó lù diān mìng yī tú huī wèi yún nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì tǎo zhī
这句话大意是:丁巳,诏以云南贼死可伐盗据一方,侵夺路甸,命伊图珲为云南行省平章政事,讨之;。
xuán jiàng zhào zhāo yù
这句话大意是:旋降诏招谕。
shì yuè luó fú shān bēng shuǐ yǒng nì sǐ bǎi yú rén
这句话大意是:是月,罗浮山崩,水涌,溺死百馀人。
qiū qī yuè jǐ mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:秋,七月,己卯,享于太庙。
guǐ sì zhào xuǎn jí sài guān wèi lù fǔ xiàn dá lū gá qí
这句话大意是:癸巳,诏选集赛官为路、府、县达噜噶齐。
bǐng shēn yǐ cān zhī zhèng shì duō ěr jì ba lēi wèi zhōng shū zuǒ chéng
现代白话:丙申,以参知政事多你济巴勒为中书左丞。
shí yǒu shàn yīn yuè de xìng zhě dì mìng wèi chóng wén jiān chéng duō ěr jì ba lēi tā nǐ yī rén yǐ jìn dì nù yuē xuǎn fǎ jǐn yóu zhōng shū yá
现代白话:时有善音乐得幸者,帝命为崇文监丞,多你济巴勒他拟一人以进,帝怒曰:“选法尽由中书邪?
duō ěr jì ba lēi dùn shǒu yuē yòng xìng chén jū qīng xuǎn kǒng hòu shì yǐ cǐ yì bì xià
现代白话:”多你济巴勒顿首曰:“用幸臣居清选,恐后世以此议陛下。
jīn xuǎn tā rén chén shí yǒu zuì shěng chén wú yǔ yān
现代白话:今选他人,臣实有罪,省臣无与呢。
dì yuè zhuó wèi yòu chéng
这句话大意是:”帝悦,擢为右丞。
jiǎ chén jīng jī fèng shǐ xuān fǔ dǐng dǐng zòu yù shǐ sà ba ěr děng zuì zhàng chù zhī
现代白话:甲辰,京畿奉使宣抚鼎鼎奏御史萨巴你等罪,杖黜之。
shí zhū dào fèng shǐ jiē yǔ tái xiàn hù xiāng yǎn bì wéi dǐng dǐng yǔ hú guǎng dào ba shí jiū jǔ wú bì
这句话大意是:时诸道奉使,皆与台宪互相掩蔽,惟鼎鼎与湖广道巴实纠举无避。
shì yuè fū zhōu yǔ bái máo rú mǎ zōng
这句话大意是:是月,鄜州雨白毛如马鬃。
bā yuè bǐng wǔ mìng jiāng zhè xíng shěng yòu chéng hū tú kè bù hā jiāng xī xíng shěng yòu chéng tú lū tǒng jūn hé tǎo luó tiān lín
这句话大意是:八月,丙午,命江浙行省右丞呼图克布哈、江西行省右丞图噜统军合讨罗天麟。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:是月,帝至自上都。
yì dōu lín zī xiàn yǔ báo dà rú bēi yú yě wú qīng cǎo chì dì rú zhě
这句话大意是:益都临淄县雨雹,大如杯盂,野无青草,赤地如赭。
jiǔ yuè yǐ yǒu kè fù cháng tīng
这句话大意是:九月,乙酉,克复长汀。
wù zǐ shào wǔ dì zhèn yǒu shēng rú gǔ zhì yè fù míng
这句话大意是:戊子,邵武地震,有声如鼓,至夜复鸣。
dōng shí yuè sī jìng yáo kòu wǔ gāng
这句话大意是:冬,十月,思靖猺寇武冈;。
zhào hú guǎng shěng chén jí hú nán xuān wèi yuán shuài è lēi zhé tè mù ěr tǎo zhī fú zhǎn shù bǎi jí yáo zéi bài zǒu
现代白话:诏湖广省臣及湖南宣慰元帅鄂勒哲特穆你讨之,俘斩数百级,猺贼败走。
rùn yuè yǐ hài zhào shè tiān xià miǎn chà shuì sān fēn shuǐ hàn zhī de quán miǎn
这句话大意是:闰月,乙亥,诏赦天下,免差税三分,水旱之地全免。
jìng zhōu yáo zéi wú tiān bǎo xiàn qián yáng
这句话大意是:靖州猺贼吴天保陷黔阳。
guǐ wèi tīng zhōu zéi tú luō dé yòng shā yòng tiān lín chén jī wàn yǐ shǒu jí sòng guān yú dǎng xī píng
这句话大意是:癸未,汀州贼徒罗德用杀用天麟、陈积万,以首级送官,馀党悉平。
shí èr yuè dīng chǒu shěng chén gǎi nǐ míng zōng mǔ shòu zhāng huáng hòu huī hào yuē zhuāng xiàn sì shèng huáng hòu
这句话大意是:十二月,丁丑,省臣改拟明宗母寿章皇后徽号曰:“庄献嗣圣皇后。
xīn mǎo yǒu sī yǐ shǎng lài fàn làn zòu qǐng ēn cì bì xiān jīng shěng tái yuàn dìng nǐ
这句话大意是:辛卯,有司以赏赉泛滥,奏请恩赐必先经省、台,院定拟。
rén yín shān dōng hé nán dào qǐ qiǎn zuǒ yòu ā sū wèi zhǐ huī bù ěr guó děng tǎo zhī
现代白话:壬寅,山东、河南盗起,遣左右阿苏卫指挥布你国等讨之。
shì suì shàng shū li sī jiōng yǐ hé zāi qǐng gōng sì jiāo miào jìn zhèng rén yuǎn xié nìng shì chóng yáng yì yīn bù bào
这句话大意是:是岁,尚书李纟冋以河灾,请躬祀郊庙,近正人,远邪佞,是崇阳抑阴,不报。
yǐ shì yù shǐ gài miáo wèi zhōng shū cān zhī zhèng shì
这句话大意是:以侍御史盖苗为中书参知政事。
shí dà chén yǐ liǎng jīng chí dào xiá ài qǐng huǐ mín tián lú guǎng zhī yǐ qiǎn shǐ dū yǒu sī zhì zhī yǐ miáo yì yuē chí dào chuàng zì zhì yuán chū hé jīn rì dú wèi ài wèi
现代白话:时大臣以两京弛道狭隘,请毁民田庐广之,已遣使督有司治之了,苗议曰:“驰道创自至元初,何今日独为隘为?
lì biàn nǎi ba
这句话大意是:”力辨,乃罢。
shí yì yǐ sù wèi shì xī chū wèi jùn zhǎng guān bǐ yǐ yǎng pín miáo yì yuē jùn zhǎng suǒ yǐ mù mín qǐ yǎng pín zhī de zāi
现代白话:时议以宿卫士悉出为郡长官,俾以养贫,苗议曰:“郡长所以牧民,岂养贫之地啊!
guǒ yǒu bù néng zì cún cì zhī qián kě yě
这句话大意是:果有不能自存,赐之钱可也。
ruò rèn jùn jì bì zé xián cái ér hòu kě
这句话大意是:若任郡寄,必择贤才而后可。
yì suì qǐn
这句话大意是:”议遂寝。
yòu yù yǐ chāo wàn guàn yǔ jiǎo dǐ zhě miáo yuē zhū chǔ gào jī bù méng zhèn xù
这句话大意是:又欲以钞万贯与角牴者,苗曰:“诸处告饥,不蒙赈恤;。
lì xì hé gōng huò cǐ zhòng shǎng hu
这句话大意是:力戏何功,获此重赏乎!
yòu qiān sì chuān lián fǎng sī shì jiā rén wéi lì shōu zhí tián fèng shǐ xuān fǔ zhí zuò qí zhǔ zǎi xiàng mìng fèng shǐ jí xíng qiǎn miáo qǐng fù sī xiáng yì wù shǐ xiàn sī yǐ wéi kǒu shí
这句话大意是:”又签四川廉访司事家人违例收职田,奉使宣抚直坐其主,宰相命奉使即行遣,苗请付司详议,勿使宪司以为口实。
yú shì zǎi xiàng gù wèi liáo zuǒ yuē suǒ yǐ yǐn gài jūn zhì shū jī zhě yù qí xiāng zhù yě nǎi měi shì xiāng kàng hé yé
这句话大意是:于是宰相顾谓僚佐曰:“所以引盖君至枢机者,欲其相助也,乃每事相抗,何耶?
jīn hòu yǒu gōng wù wú bái cān zhèng
这句话大意是:今后有公务,毋白参政。
miáo tàn yuē wěi yǐ fēi cái dài zuì zhí zhèng zhōng shū zhī shì jiē dāng yù wén
这句话大意是:”苗叹曰:“猥以非才,待罪执政,中书之事,皆当与闻。
jīn zǎi xiàng yán ruò cǐ bù qù hé sì
这句话大意是:今宰相言若此,不去何俟!
jiāng yǐn qù shì zhào bài jiāng nán xíng tái yù shǐ zhōng chéng zǎi xiàng nù miáo zhōng bù jiě bǐ zhì jí chú gān sù xíng shěng zuǒ chéng
这句话大意是:”将引去,适诏拜江南行台御史中丞,宰相怒苗终不解,比至,即除甘肃行省左丞。
shí miáo yǐ zhì shì guī tián lǐ zǎi xiàng fù zòu zhǐ qù fù rèn miáo yú jí jiù dào
这句话大意是:时苗已致仕归田里,宰相复奏,旨趣赴任,苗舁疾就道。
zhì zhèn jí shàng yán xī tǔ zhū wáng wèi guó fān píng cì lài suī yǒu cháng zhì ér yǒu sī qiān yú wén fǎ suì shǐ ēn zé bù yǐ shí jí yǒu kuì fá zhī yōu dà fēi lóng qīn hòu běn zhī yì
这句话大意是:至镇,即上言:“西土诸王,为国籓屏,赐赉虽有常制,而有司牵于文法,遂使恩泽不以时及,有匮乏之忧,大非隆亲厚本之意。
yòu yán gān sù měi suì zhōng liáng jiān bì bǎi duān qǐng yǐ liáng chāo jiān gěi zé jūn mín jiān lì yǐ
现代白话:”又言:“甘肃每岁中粮奸弊百端,请以粮钞兼给,则军民兼利了。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
qiān shǎn xī xíng tái zhōng chéng dào guān shù rì jí shàng shū qǐ hái gǔ guī yú nián ér zú
这句话大意是:迁陕西行台中丞,到官数日,即上疏乞骸骨,归,逾年而卒。
zhuī fēng wèi guó gōng shì wén xiàn
这句话大意是:追封魏国公,谥文献。
miáo xué shù chún zhèng xìng xiào yǒu xǐ shī yǔ zhì yì tián yǐ shàn zōng zú
这句话大意是:苗学术淳正,性孝友,喜施与,置义田以赡宗族。
píng jū xún xún qiān jǐn jí zhì yù shì zhāng mù gǎn yán suī jīng cuò zhé wú shǎo huí náo yǒu gǔ yí zhí zhī fēng yān
现代白话:平居恂恂谦谨,及至遇事,张目敢言,虽经挫折,无少回挠,有古遗直之风呢。
zhì zhèng qī nián
这句话大意是:◎至正七年。
chūn zhēng yuè jiǎ chén shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:春,正月,甲辰朔,日有食之。
dà hán ér fēng cháo guān pū zhě shù rén
这句话大意是:大寒而风,朝官仆者数人。
rén zǐ yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng bó ěr jì bù hā wèi yòu chéng xiàng
现代白话:壬子,以中书左丞相博你济布哈为右丞相。
xiān shì bó ěr jì bù hā yǔ yòu chéng xiàng ā lū tú móu jǐ hài tuō kè tuō ā lū tú yuē wǒ děng qǐ néng jiǔ jū xiàng wèi dāng yì yǒu tuì xiū zhī rì rén jiāng wèi wǒ hé
现代白话:先是,博你济布哈与右丞相阿噜图谋挤害托克托,阿噜图曰:“我等岂能久居相位,当亦有退休之日,人将谓我何!
bó ěr jì bù hā lǚ yǐ wéi yán zhōng bù cóng
现代白话:”博你济布哈屡以为言,终不从。
bó ěr jì bù hā suì fěng yù shǐ hé zòu ā lū tú bù yí jū xiàng wèi
现代白话:博你济布哈遂讽御史劾奏阿噜图不宜居相位。
ā lū tú jí bì chū chéng
这句话大意是:阿噜图即避出城。
qí yīn dǎng jiē wèi zhī bù píng qǐng yuē chéng xiàng suǒ xíng jiē shàn ér yù shǐ yán zhě wú lǐ chéng xiàng hé bù jiàn shàng zì chén
这句话大意是:其姻党皆为之不平,请曰:“丞相所行皆善,而御史言者无理,丞相何不见上自陈?
shàng bì biàn yān
现代白话:上必辨呢。
ā lū tú yuē wǒ kāi guó sì jié bó ěr jì zhī shì yì qǐ chéng xiàng wéi nán de yá
现代白话:”阿噜图曰:“我,开国四杰博你济之世裔,岂丞相为难得邪?
dàn mìng wǒ bù gǎn cí
这句话大意是:但命我,不敢辞。
jīn yù shǐ hé wǒ wǒ yi jí qù
这句话大意是:今御史劾我,我宜即去。
yù shǐ nǎi shì zǔ suǒ shè wǒ ruò yǔ yù shǐ kàng jí yǔ shì zǔ kàng yǐ
现代白话:御史乃世祖所设,我若与御史抗,即与世祖抗了。
ěr děng wú fù yán
现代白话:你等无复言。
ā lū tú suì bà qù
这句话大意是:”阿噜图遂罢去。
bó ěr jì bù hā xún yì cí zhí ér ba
现代白话:博你济布哈寻亦辞职而罢。
èr yuè jǐ mǎo shān dōng dì zhèn huài chéng guō dì zhōu yǒu shēng rú léi
这句话大意是:二月,己卯,山东地震,坏城郭,棣州有声如雷。
hé nán shān dōng dào màn yán jǐ níng téng pī xú zhōu děng chù
这句话大意是:河南、山东盗蔓延济宁、滕、邳、徐州等处。
bǐng xū yǐ huàn zhě bài tè mù ěr wèi sī tú
现代白话:丙戌,以宦者拜特穆你为司徒。
shì yuè yáo zéi wú tiān bǎo kòu yuán zhōu
这句话大意是:是月,猺贼吴天保寇沅州。
sān yuè jiǎ chén zhōng shū shěng chén yán shì zǔ zhī cháo shěng tái yuàn zòu shì jǐ shì zhōng zhuān zhǎng zhī yǐ shòu guó shǐ zuǎn xiū
这句话大意是:三月,甲辰,中书省臣言:“世祖之朝,省、台、院奏事,给事中专掌之,以授国史纂修。
jìn nián fèi chí kǒng wàn shì zhī hòu yī dài chéng gōng wú cóng jī kǎo qǐng fù jiù zhì
这句话大意是:近年废弛,恐万世之后,一代成功无从稽考,请复旧制。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
yǐ sì qiǎn shǐ quán xuǎn yún nán guān yuán
这句话大意是:乙巳,遣使铨选云南官员。
gēng xū shì guó zǐ jiàn huì shí dì zǐ yuán xuǎn bǔ lù fǔ jí gè wèi xué zhèng
这句话大意是:庚戌,试国子监,会食弟子员,选补路府及各卫学正。
wù wǔ zhào biān liù tiáo zhèng lèi
这句话大意是:戊午,诏编《六条政类》。
gēng shēn jiān chá yù shǐ wáng shì diǎn hé jí xián dà xué shì wú zhí fāng liè jìn guān jiē duó qí xuān mìng
这句话大意是:庚申,监察御史王士点劾集贤大学士吴直方躐进官阶,夺其宣命。
yǐ chǒu yún nán wáng bó luō lái xiàn sǐ kě fá zhī jié
这句话大意是:乙丑,云南王博啰来献死可伐之捷。
xià sì yuè jǐ mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:夏,四月,己卯,享于太庙。
xīn sì yǐ tōng zhèng yuàn shǐ duō lēi qí ěr wèi liáo yáng xíng shěng cān zhī zhèng shì tǎo wò jì yě rén
现代白话:辛巳,以通政院使多勒奇你为辽阳行省参知政事,讨沃济野人。
gēng yín fù yǐ bó ěr jì bù hā wèi zhōng shū yòu chéng xiàng yǐ píng zhāng zhèng shì tè mù ěr dá shí wèi zuǒ chéng xiàng
现代白话:庚寅,复以博你济布哈为中书右丞相,以平章政事特穆你达实为左丞相。
tè mù ěr dá shí tiān xìng zhōng liàng xué shù zhèng dà
现代白话:特穆你达实天性忠亮,学术正大。
dì cháng wèn wèi zhì hé xiān
这句话大意是:帝尝问:“为治何先?
duì yuē fǎ zǔ zōng
这句话大意是:”对曰:“法祖宗。
yòu wèn wáng wén tǒng qí cái yě hèn bù dé rú sī rén zhě yòng zhī
这句话大意是:”又问:“王文统,奇才也,恨不得如斯人者用之!
duì yuē shì zǔ yǒu yáo shùn zhī zī wén tǒng bù gào yǐ wáng dào ér nǎi shàng bà shù yào jìn lì shì zǔ zhī zuì rén yě
这句话大意是:”对曰:“世祖有尧、舜之资,文统不告以王道,而乃尚霸术,要近利,世祖之罪人也。
shǐ jīn yǒu wén tǒng zhèng dāng yuǎn zhī yòu hé zú qǔ hu
这句话大意是:使今有文统,正当远之,又何足取乎!
lín qīng guǎng píng luán hé děng chù dào qǐ qiǎn bīng bǔ zhī
这句话大意是:临清、广平、滦河等处盗起,遣兵捕之。
tōng zhōu dào qǐ jiān chá yù shǐ yán tōng zhōu mì ěr jīng chéng ér zéi dào fēng qǐ yi zēng bīng tǎo zhī shì dù qí yuán
这句话大意是:通州盗起,监察御史言:“通州密迩京城而贼盗蜂起,宜增兵讨之,是杜其源。
bù bào
这句话大意是:”不报。
shì yuè hé dōng dà hàn mín duō jī sǐ qiǎn shǐ zhèn zhī
这句话大意是:是月,河东大旱,民多饥死,遣使赈之。
dì rú shàng dōu
这句话大意是:帝如上都。
wǔ yuè gēng xū yáo zéi wú tiān bǎo xiàn wǔ gāng lù zhào qiǎn hú guǎng xíng shěng yòu chéng shí bǎo tǒng jūn tǎo zhī
这句话大意是:五月,庚戌,猺贼吴天保陷武冈路,诏遣湖广行省右丞实保统军讨之。
shí bǎo jiān bù yù wǎng zuǒ yòu sī láng zhōng yú quē yuē yòu chéng shòu tiān zǐ mìng wèi fāng yuè zhòng chén bù sī zhí gōng shǐ tǎo zéi nǎi yù zì yì yá
这句话大意是:实保坚不欲往,左右司郎中余阙曰:“右丞受天子命,为方岳重臣,不思执弓矢讨贼,乃欲自逸邪?
yòu chéng dāng wǎng
这句话大意是:右丞当往。
shí bǎo yuē láng zhōng yǔ gù shì rú chú xiǎng bù zú hé
这句话大意是:”实保曰:“郎中语固是,如刍饷不足何?
quē yuē yòu chéng dì wǎng
这句话大意是:”阙曰:“右丞第往。
cǐ bù nán zhì yě
这句话大意是:此不难致也。
quē suì xià lìng qù zhī sān rì jiē jí shí bǎo nǎi xíng
这句话大意是:”阙遂下令趣之,三日皆集,实保乃行。
yǐ chǒu yòu chéng xiàng bó ěr jì bù hā yǐ diào xiè shī yí zāi yì dié jiàn ba zhào yǐ tài bǎo jiù dì
现代白话:乙丑,右丞相博你济布哈以调燮失宜、灾异迭见罢,诏以太保就第。
shì yuè lín zī dì zhèn qī rì nǎi zhǐ
这句话大意是:是月,临淄地震,七日乃止。
hé dōng dì chè quán yǒng bēng chéng xiàn wū shāng rén mín
这句话大意是:河东地坼泉涌,崩城陷屋,伤人民。
liù yuè zhào miǎn tài shī mǎn jì lēi gé tái guān ān zhì xī ān zhōu
这句话大意是:六月,诏免太师满济勒噶台官,安置西安州。
shí bó ěr jì bù hā yǐ sù hàn zèn mǎn jì lēi gé tái gù yǒu shì zhào
现代白话:时博你济布哈以宿憾谮满济勒噶台,故有是诏。
qí zi tuō kè tuō lì qǐng yǔ fù jù xíng shí xiāng yù qīng zhī yīn yǒu gào biàn zhě fù yí yú xī yù sà kè sū zhī de
这句话大意是:其子托克托力请与父俱行,时相欲倾之,因有告变者,复移于西域萨克苏之地。
yù shǐ dài fū é lín qìn ba lēi yuē tuō kè tuō fù zǐ wú dà guò nài hé pò zhī yú xiǎn
这句话大意是:御史大夫额琳沁巴勒曰:“托克托父子无大过,奈何迫之于险?
nǎi zhào hái gān sù
这句话大意是:”乃召还甘肃。
fù yǐ yù shǐ dài fū tài fèi yīn wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:复以御史大夫泰费音为中书平章政事。
zhāng dé lù dà jī mín xiāng shí
这句话大意是:彰德路大饥,民相食。
qiū qī yuè yáo zéi wú tiān bǎo fù kòu yuán zhōu xiàn xù pǔ chén xī xiàn suǒ zài fén lüě wú qiǎn
这句话大意是:秋,七月,猺贼吴天保复寇沅州,陷溆浦、辰溪县,所在焚掠无遣。
bā yuè rén wǔ háng zhōu shàng hǎi pǔ zhōng wǔ cháo tuì ér fù zhì
这句话大意是:八月,壬午,杭州、上海浦中午潮退而复至。
jiǔ yuè guǐ mǎo bā lián nèi hā lǎ nuò hǎi tú lū hé bó zéi qǐ duàn lǐng běi yì dào
这句话大意是:九月,癸卯,八怜内哈喇诺海、图噜和伯贼起,断岭北驿道。
wù shēn dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:戊申,帝至自上都。
jiǎ yín zhào jǔ cái néng xué yè zhī rén yǐ bèi shì wèi
这句话大意是:甲寅,诏举才能学业之人,以备侍卫。
dīng sì zhōng shū zuǒ chéng xiàng tè mù ěr dá shí hōng
现代白话:丁巳,中书左丞相特穆你达实薨。
tè mù ěr dá shí zhī wèi xiāng yě xiū chì gāng jì lì nèi wài tōng diào zhī fǎ cháo guān wài bǔ xǔ de bì cí qīn shòu dì xun zé yǐ chéng xiào jùn yì xián néng lì cì dì zhēn bá rù bǔ cháo quē
现代白话:特穆你达实之为相也,修饬纲纪,立内外通调之法,朝官外补,许得陛辞,亲受帝训,责以成效,郡邑贤能吏,次第甄拔,入补朝阙。
fēn hǎi cáo mǐ sì shí wàn dàn zhì yán hé zhū cāng yǐ bèi xiōng huāng
这句话大意是:分海漕米四十万石,置沿河诸仓,以备凶荒;。
xiān shì sēng rén yǔ qí mín jūn shòu yì yú guān qí fǎ zhōng biàn zhì shì zòu fù qí jiù
这句话大意是:先是僧人与齐民均受役于官,其法中变,至是奏复其旧;。
kǒng zǐ hòu xí fēng yǎn shèng gōng jiē zhǐ sì pǐn zòu shēng wèi sān pǐn
这句话大意是:孔子后袭封衍圣公,阶止四品,奏升为三品;。
suì yī zài yì guó xué jìn zhū shēng ér jiǎng lì zhī
这句话大意是:岁一再诣国学,进诸生而奖励之。
zhōng shū gù shì yòng lǎo chén yù yì dà zhèng jiǔ fèi bù shè tè mù ěr dá ěr zòu fù qí guī qǐ tiǎn hé zhāng yuán pǔ děng sì rén wèi yì shì píng zhāng céng wèi bàn nián bǔ piān jiù bì zhī zhèng yǐ cì xīng jǔ
现代白话:中书故事,用老臣豫议大政,久废不设,特穆你达你奏复其规,起腆合、张元朴等四人为议事平章,曾未半年,补偏救弊之政,以次兴举。
cóng xìng shàng dōu hái rù zhèng shì táng fǔ yī rì gǎn bào jí ér zú nián sì shí liù zèng tài shī zhuī fēng jì níng wáng shì wén zhōng
这句话大意是:从幸上都还,入政事堂甫一日,感暴疾而卒,年四十六,赠太师,追封冀宁王,谥文忠。
xīn yǒu yǐ yù shǐ dài fū duō ěr jì wèi zhōng shū zuǒ chéng xiàng
现代白话:辛酉,以御史大夫多你济为中书左丞相。
jiǎ zǐ jí qìng lù dào qǐ zhèn nán wáng bó luō bù hā tǎo píng zhī
这句话大意是:甲子,集庆路盗起,镇南王博啰布哈讨平之。
dīng mǎo yáo zéi wú tiān bǎo fù xiàn wǔ gāng yán jí bǎo qìng shā hú guǎng xíng shěng yòu chéng shí bǎo yú jūn zhōng
这句话大意是:丁卯,猺贼吴天保复陷武冈,延及宝庆,杀湖广行省右丞实保于军中。
dōng shí yuè gēng chén zhào jiàn mù hū lǐ ba yán cí táng yú dōng píng
这句话大意是:冬,十月,庚辰,诏建穆呼里、巴延祠堂于东平。
bǐng xū é lín qìn jì dá lēi fǎn qiǎn bīng tǎo zhī
这句话大意是:丙戌,额琳沁济达勒反,遣兵讨之。
xīn mǎo kāi dōng huá shè pǔ
这句话大意是:辛卯,开东华射圃。
wù xū xī fān dào qǐ fán èr bǎi yú suǒ xiàn hā là huǒ zhōu jié gòng yù pú táo jiǔ shā shǐ chén
这句话大意是:戊戌,西蕃盗起,凡二百馀所,陷哈剌火州,劫供御蒲萄酒,杀使臣。
shì yuè yáo zéi wú tiān bǎo fù kòu yuán zhōu zhōu bīng jī zǒu zhī
这句话大意是:是月,猺贼吴天保复寇沅州,州兵击走之。
shí yī yuè xīn chǒu jiān chá yù shǐ kù kù yǐ huàn zhě lǒng pǔ píng jiè chǒng xìng zhòu shēng róng lù dài fū zhuī fēng sān dài tián zhái yú zhì shàng shū hé zhī
这句话大意是:十一月,辛丑,监察御史库库,以宦者陇普凭藉宠幸,骤升荣禄大夫,追封三代,田宅逾制,上疏劾之。
jiǎ chén yán jiāng dào qǐ piāo lüè yuán jì yǒu sī mò néng jìn
这句话大意是:甲辰,沿江盗起,剽掠元忌,有司莫能禁。
liǎng huái yùn shǐ sòng wén zàn shàng yán jiāng yīn tōng tài jiāng hǎi zhī mén hù ér zhèn jiāng zhēn zhōu cì zhī guó chū shè wàn hù fǔ yǐ zhèn qí de
这句话大意是:两淮运使宋文瓒上言:“江阴、通、泰,江海之门户,而镇江、真州次之,国初设万户府以镇其地。
jīn shù jiāng fēi rén zhì zéi jiàn wǎng lái wú cháng
这句话大意是:今戍将非人,致贼舰往来无常;。
jí qìng huā shān jié zéi cái sān shí liù rén guān jūn wàn shù bù néng jìn tǎo fǎn wèi suǒ bài hòu jìng jiǎ shǒu yán tú suī néng chéng gōng qǐ bù yí xiào
这句话大意是:集庆花山劫贼才三十六人,官军万数,不能进讨,反为所败,后竟假手盐徒,虽能成功,岂不贻笑!
yi jí xuǎn zhì yǒng rèn bīng bǐng yǐ tú hòu gōng
这句话大意是:宜亟选智勇,任兵柄,以图后功;。
bù rán dōng nán wǔ shěng zū shuì zhī de kǒng fēi guó jiā yǒu yǐ
现代白话:不然,东南五省租税之地,恐非国家有了。
bù bào
这句话大意是:”不报。
bō shān dōng shí liù wàn èr qiān yú qǐng de shǔ dà chéng tiān hù shèng sì
这句话大意是:拨山东十六万二千馀顷地,属大承天护圣寺。
yǐ sì zhōng shū hù bù yán gè chù shuǐ hàn tián hé bù shōu hú guǎng yún nán dào zéi fēng qǐ bīng fèi bù gěi ér gè wèi jí sài rǒng shí shén duō qǐng jiā fēn jiǎn
这句话大意是:乙巳,中书户部言:“各处水旱,田禾不收,湖广、云南,盗贼蜂起,兵费不给,而各位集赛冗食甚多,请加分拣。
dì qiān yú zhòng qǐng lìng sān nián hòu jiǎn zhī
这句话大意是:”帝牵于众请,令三年后减之。
gēng xū yáo zéi wú tiān bǎo fù xiàn wǔ gāng mìng hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì niǔ lēi lǐng bīng tǎo zhī
这句话大意是:庚戌,猺贼吴天保复陷武冈,命湖广行省平章政事纽勒领兵讨之。
yǐ hé jué mìng gōng bù shàng shū mì lēi mǎ hā mó xíng shì jīn dī
这句话大意是:以河决,命工部尚书密勒玛哈谟行视金堤。
jiǎ yín yáo zéi wú tiān bǎo xiàn jìng zhōu mìng wēi shùn wáng kù chūn bù hā zhèn nán wáng bó luō bù hā jí hú guǎng jiāng xī èr shěng yǐ bīng tǎo zhī
这句话大意是:甲寅,猺贼吴天保陷靖州,命威顺王库春布哈、镇南王博啰布哈及湖广、江西二省以兵讨之。
wù wǔ mìng hé nán shān dōng dū fǔ fā bīng tǎo hú guǎng dòng mán
这句话大意是:戊午,命河南、山东都府发兵讨湖广洞蛮。
dīng mǎo hǎi běi hú nán yáo zéi qiè fā liǎng yuè yú yǒu sī bù yǐ wén zhào zuì zhī bìng jiàng sàn guān yī děng
这句话大意是:丁卯,海北、湖南猺贼窃发两月馀,有司不以闻,诏罪之,并降散官一等。
shì yuè mǎn jì lēi gé tái zú
这句话大意是:是月,满济勒噶台卒。
mǎn jì lēi gé tái suǒ zhì bù yǐ chá chá wéi míng hè hè wèi wēi liáo shǔ gè xiào qí qín zhì yú shì gōng jì chéng wèi cháng yǐ wéi jǐ chū yě
这句话大意是:满济勒噶台所至,不以察察为明,赫赫为威,僚属各效其勤,至于事功既成,未尝以为己出也。
yǐ rén zōng chǒng yù zhī shēn jì rì bì xiān bǎi guān yì yuán miào zhì jìng huò yī shí yī guǒ zhī měi bì chí xiàn miào zhōng
这句话大意是:以仁宗宠遇之深,忌日必先百官诣原庙致敬,或一食一果之美,必持献庙中。
zhì shì zú yú gān sù
这句话大意是:至是卒于甘肃。
dì niàn tuō kè tuō xūn láo zhào hái jīng shī
这句话大意是:帝念托克托勋劳,召还京师。
shí èr yuè gēng wǔ yǐ zhōng shū zuǒ chéng xiàng duō ěr jì wèi yòu chéng xiàng píng zhāng zhèng shì tài fèi yīn wèi zuǒ chéng xiàng
现代白话:十二月,庚午,以中书左丞相多你济为右丞相,平章政事泰费音为左丞相。
xiān shì duō ěr jì qǐng yú dì yuē chén jiè xiān chén zhī yìn zǎo xí guó wáng mèi yú guó jiā zhī lǐ
现代白话:先是多你济请于帝曰:“臣藉先臣之荫,早袭国王,昧于国家之理。
jīn bèi wèi zǎi xiàng fēi děi tài fèi yīn bù zú yǔ gòng shì
这句话大意是:今备位宰相,非得泰费音不足与共事。
zhì shì suì bài tài fèi yīn zuǒ chéng xiàng duō ěr jì wèi yòu chéng xiàng
现代白话:”至是遂拜泰费音左丞相,多你济为右丞相。
duō ěr jì wéi rén kuān hóng yǒu dù
现代白话:多你济为人,宽洪有度。
liú shǒu sī xíng zhì hè lǐ qí wù xiān chén hóng xǐ guān jiāng kuì èr xiāng duō ěr jì jiā chén chá zhī wù yǒu fēng shā qí zhì zuǒ xiāng zhě tè fēng jiā chén jù bái qí shì qǐng què zhī duō ěr jì yuē bǐ zòng bù sòng wǒ yì yòu hé guài
现代白话:留守司行致贺礼,其物先陈鸿禧观,将馈二相,多你济家臣察知物有丰杀,其致左相者特丰,家臣具白其事,请却之,多你济曰:“彼纵不送我,亦又何怪!
jí mìng shòu zhī
这句话大意是:”即命受之。
shí shùn jiāng qiú zhǎng lè sūn qiú nèi fù qǐng lì xuān fǔ sī jí zhì jùn xiàn yī shí sān chù shěng chén jiāng xǔ zhī yòu sī dōu shì guī yáng yuē gǔ rén yǒu yán yuē biān suī zhǎng bù jí mǎ fù
这句话大意是:时顺江酋长乐孙求内附,请立宣抚司及置郡县一十三处,省臣将许之,右司都事归旸曰:“古人有言曰:‘鞭虽长,不及马腹。
shǐ jùn xiàn guǒ shè yǒu shì bù jiù zé gū lái fù zhī yì jiù zhī zé pí zhōng guó yǐ shì wài yí suǒ wèi huò xū míng ér shòu shí huò yě
这句话大意是:’使郡县果设,有事不救,则孤来附之意,救之,则疲中国以事外夷,所谓获虚名而受实祸也。
yǔ zuǒ chéng lǚ sī chéng kàng biàn shén lì
这句话大意是:”与左丞吕思诚抗辨甚力。
tài fèi yīn wèn qí cè ān chū
这句话大意是:泰费音问:“其策安出?
yáng yuē qí qiú zhǎng kě shòu xuān fǔ wù zé qí gòng fù shǐ zhě cì yǐ jīn bó qiǎn guī zú yǐ
现代白话:”旸曰:“其酋长可授宣抚,勿责其贡赋,使者赐以金帛遣归足了。
zú cóng yáng yán
这句话大意是:”卒从旸言。
jīng shī kǔ hán yǒu gài su xiāng chéng mǎ qián zhě chéng xiàng suǒ pí fú yǔ zhī réng hé zài guān suǒ cáng pí fú zhī shù
这句话大意是:京师苦寒,有丐诉相丞马前者,丞相索皮服予之,仍核在官所藏皮服之数。
jiāng xī gěi pín mín yáng yuē zǎi xiàng dāng yǐ guǎng jì tiān xià wèi xīn pí fú néng jǐ hé ér yù gěi zhī yé
这句话大意是:将悉给贫民,旸曰:“宰相当以广济天下为心,皮服能几何,而欲给之耶?
mò ruò lù jī hán zhě zhèn zhī
这句话大意是:莫若录饥寒者赈之。
chéng xiàng wù ér zhǐ
这句话大意是:”丞相悟而止。
duō ěr jì wèi xiāng wu cún dà tǐ ér tài fèi yīn zé jiān lǐ shù wu
现代白话:多你济为相,务存大体,而泰费音则兼理庶务。
yī shí zhèng quán pō chū yú tài fèi yīn qū fù zhě zhòng duō ěr jì chù zhī níng rán bù yǔ jiào rán tài fèi yīn yì néng tuī ràng jìn lǐ zhōng wài jiē hào wèi xián xiàng yún
现代白话:一时政权颇出于泰费音,趋附者众,多你济处之凝然,不与较,然泰费音亦能推让尽礼,中外皆号为贤相云。
bǐng zǐ yǐ lián nián shuǐ hàn mín duō shī yè xuǎn tái gé míng chén èr shí liù rén chū wèi shǒu lìng xǔ yǐ mín jiān lì hài shí fēng chéng shěng
这句话大意是:丙子,以连年水旱,民多失业,选台阁名臣二十六人出为守令,许以民间利害实封呈省。
cān zhī zhèng shì wèi zhōng lì yán yú dì yuē bì yù de xián shǒu wú rú cān yì hán yōng zhě
这句话大意是:参知政事魏中立言于帝曰:“必欲得贤守,无如参议韩镛者。
dì nǎi tè shū yōng xìng míng shòu ráo zhōu lù zǒng guǎn
这句话大意是:”帝乃特书镛姓名,授饶州路总管。
ráo sú shàng guǐ yǒu jué shān miào zhě néng huò fú rén dào jiāng xíng jié bì wǎng bo zhī
这句话大意是:饶俗尚鬼,有觉山庙者,能祸福人,盗将行劫,必往卜之。
yōng zhì jí chè qí cí yǔ chén tǔ ǒu rén yú jiāng fán jìng nèi yín cí jiē huǐ zhī
这句话大意是:镛至,即撤其祠宇,沈土偶人于江,凡境内淫祠皆毁之;。
rén chū dà hài yǐ ér jiē tàn fú
这句话大意是:人初大骇,已而皆叹服。
yōng nǎi xuǎn mín jùn xiù rù xué qiú zūn sù yǒu xué xíng wèi wǔ jīng shī shuò wàng fú jīn shēn yī yè xiān shèng měi yuè kè shì yǐ shì quàn miǎn yóu shì rén rén zì lì yú xué
这句话大意是:镛乃选民俊秀入学,求尊宿有学行为《五经》师,朔望,幅巾深衣谒先圣,每月课试,以示劝勉,由是人人自励于学。
yōng jū guān zì fèng dàn bó liáo shǔ huà zhī
这句话大意是:镛居官,自奉澹泊,僚属化之。
xiān shì cháo shǐ zhì wài jùn zhě suǒ fèng yī bù yàn qí yù hái jí téng bàng yú cháo
这句话大意是:先是朝使至外郡者,所奉一不厌其欲,还即腾谤于朝。
qí shǐ ráo zhě yōng yán jiàn jùn shè zhōng gōng yǐ lì fàn tuì zhōng wú hòu yán
这句话大意是:其使饶者,镛延见郡舍中,供以粝饭,退,终无后言。
xún yǒu zhǐ yǐ zhī bì cuì báo qiǎn shǐ chī xíng shěng chén jí zhū jùn zhǎng lì dú yōng wú yù yān
现代白话:寻有旨,以织币脆薄,遣使笞行省臣及诸郡长吏,独镛无预呢。
bǐng xū zhōng shū shěng jiàn yì yǐ hé nán dào zéi chū rù wú cháng yi fēn bō dá lēi dá jūn yǔ yáng zhōu jiù jūn yú hé nán shuǐ lù guān ài shù shǒu dōng zhì xú pī běi zhì jiā mǎ yíng yù zéi yǎn bǔ
这句话大意是:丙戌,中书省建议:“以河南盗贼出入无常,宜分拨达勒达军与扬州旧军于河南水陆关隘戍守,东至徐、邳,北至夹马营,遇贼掩捕。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
hú guǎng xíng shěng yòu chéng shí bǎo jì wèi yáo zéi suǒ hài qí zǐ shí dí fāng wèi zhōng shū yuàn qǐng bēn sāng
这句话大意是:湖广行省右丞实保,既为猺贼所害,其子实迪方为中书掾,请奔丧。
chéng xiàng yǐ shí dí yǒu xiōng dì bù xǔ guī yáng yuē xiào zhě rén zǐ zhī tóng qíng yǐ qí yǒu xiōng dì ér jū qí qǐng fēi suǒ yǐ xiào zhì tiān xià yě
这句话大意是:丞相以实迪有兄弟,不许,归旸曰:“孝者,人子之同情,以其有兄弟而沮其请,非所以孝治天下也。
nǎi xǔ zhī
这句话大意是:”乃许之。
shì yuè shǎn xī xíng yù shǐ tái chén hé zòu bó ěr jì bù hā nǎi nì chén zhī qīn zǐ bù kě jū tài bǎo zhī zhí bù bào
现代白话:是月,陕西行御史台臣,劾奏博你济布哈乃逆臣之亲子,不可居太保之职,不报。
shì dōng wèi huī lù tiān gǔ míng
这句话大意是:是冬,卫辉路天鼓鸣。
shì suì lóng fú gōng sān huáng hòu hóng jí li shì hōng
这句话大意是:是岁,隆福宫三皇后鸿吉哩氏薨。
pó yáng zhū gōng qiān yǐ qiǎn yì zhēng zhì jīng shī shòu hàn lín zhí xué shì měi quàn dì qīn xián yuǎn jiān yì háo qiáng shěng rǒng fèi xiū dé xù mín zhù tiān yì kě huí mín zhì kě dìng bù rán kǒng guó jiā zhī yōu jìn zài dàn xī dì jiā nà zhī
这句话大意是:鄱阳朱公迁,以遣逸征至京师,授翰林直学士,每劝帝亲贤远奸,抑豪强,省冗费,修德恤民,庶天意可回,民志可定,不然,恐国家之忧,近在旦夕,帝嘉纳之。
dāng guó zhě è qí qiē zhí bù néng róng gōng qiān yì lì cí
这句话大意是:当国者恶其切直,不能容,公迁亦力辞;。
zhāng qī shàng nǎi chū wèi jīn huá lù xué zhèng
这句话大意是:章七上,乃出为金华路学正。
zhì zhèng bā nián
这句话大意是:◎至正八年。
chūn zhēng yuè wù xū shuò mìng é lín tè mù ěr zhī shū mì yuàn shì
现代白话:春,正月,戊戌朔,命额林特穆你知枢密院事。
dīng wèi xiǎng yú tài miào
这句话大意是:丁未,享于太庙。
xīn hài huáng hé jué qiān jǐ níng lù yú jì zhōu
这句话大意是:辛亥,黄河决,迁济宁路于济州。
zhào gè guān fǔ ān liàn shì wù zhī rén wú de qiān diào
这句话大意是:诏:“各官府谙练事务之人,毋得迁调。
zhào hàn lín guó shǐ yuàn zuǎn xiū hòu fēi gōng chén liè zhuàn xué shì chéng zhǐ zhāng qǐ yán xué shì yáng zōng ruì shì jiǎng xué shì huáng jìn wèi zǒng cái guān zuǒ chéng xiàng tài fèi yīn zuǒ chéng lǚ sī chéng lǐng qí shì
这句话大意是:诏翰林国史院纂修后妃、功臣列传,学士承旨张起岩、学士杨宗瑞、侍讲学士黄溍为总裁官,左丞相泰费音,左丞吕思诚领其事。
shì yuè zhào gěi tóng hǔ fú yǐ gōng wèi è lēi zhé bù hā guì chì wèi fù zhǐ huī shǐ shòu shān jiān hú guǎng jūn
这句话大意是:是月,诏给铜虎符,以宫尉鄂勒哲布哈、贵赤卫副指挥使寿山监湖广军。
mìng hú guǎng xíng shěng yòu chéng tú qí hú guǎng xuān wèi dōu wú shuài è lēi zhé tè mù ěr tǎo mò pán dòng zhū mán zhǎn shǒu shù bǎi jí qí yú èr shí yú dòng fù qí dòng qiú yáng lù wǔ fù jīng shī
现代白话:命湖广行省右丞图齐、湖广宣慰都无帅鄂勒哲特穆你,讨莫磐洞诸蛮,斩首数百级,其馀二十馀洞,缚其洞酋杨鹿五赴京师。
èr yuè bǐng zǐ mìng huáng zǐ ā yù shí li dá lǎ xí dú huī hé ěr wén zì
现代白话:二月,丙子,命皇子阿裕实哩达喇习读辉和你文字。
jiǎ shēn yǐ xuān zhèng yuàn shǐ sāng jié wèi jiāng nán xíng tái yù shǐ dài fū
这句话大意是:甲申,以宣政院使桑节为江南行台御史大夫。
shí chéng píng rì jiǔ nèi wài fāng yǐ guān wàng wéi zhèng sāng jié dú chí fēng cái yù shǐ xíng bù bì chì lì ér qiǎn zhī
这句话大意是:时承平日久,内外方以观望为政,桑节独持风裁,御史行部,必饬厉而遣之。
hú guǎng qiān shì sān bǎo zhū xìng lián jiè suǒ zhì bó tān huá wú suǒ dài
这句话大意是:湖广签事三宝珠,性廉介,所至搏贪猾无所贷;。
yù shǐ yǒu yǐ sī qǐng zhě jù bù nà zé wū yǐ shì hé zhī
这句话大意是:御史有以私请者,拒不纳,则诬以事劾之。
zhāng zhì sāng jié nù yuē ruò rén zhī lián shuí bù zhī zhī nǎi gǎn wéi shì yán yé
这句话大意是:章至,桑节怒曰:“若人之廉,谁不知之,乃敢为是言耶?
jí zòu zhàng yù shǐ ér bái qí wū
这句话大意是:”即奏杖御史而白其诬。
zhí zhèng zhě è zhī yí hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:执政者恶之,移湖广行省平章政事。
hú guǎng de lián jiāng běi wēi shùn wáng suì cháng chū liè mín bìng zhī
这句话大意是:湖广地连江北,威顺王岁尝出猎,民病之;。
yòu qǐ guǎng yuè yuán duō cuì míng chàng jù gǔ yǐ wǎng dà lì yǒu sī mò gǎn wǔ
这句话大意是:又起广乐园,多萃名倡巨贾以网大利,有司莫敢忤。
sāng jié zhì yè wáng wáng hé zhōng mén qǐ zuǒ fēi zhào yǐ rù
这句话大意是:桑节至,谒王,王阖中门,启左扉,召以入。
sāng jié yǐn shéng qìng zuò wáng zhōng mén ér yán yuē wú shòu tiān zǐ mìng lái zuò mù fēi wáng sī chén yě yān de yóu bù zhèng zhī dào rù hu
现代白话:桑节引绳庆坐王中门而言曰:“我受天子命来作牧,非王私臣也,呢得由不正之道入吗?
hūn zhě rù gào wáng wáng mìng qǐ zhōng mén
这句话大意是:”阍者入告王,王命启中门。
sāng jié rù zé wáng yuē wáng dì shì zhī yì qīn gǔ zhī suǒ wèi bó fù shū fù zhě yě
这句话大意是:桑节入,责王曰:“王,帝室之懿亲,古之所谓伯父、叔父者也。
jīn dé yīn bù wén ér chěng liè xuān yín jiǎ yuàn yú xià kǒng fēi suǒ yǐ zì yí duō fú yě
这句话大意是:今德音不闻,而骋猎、宣淫,贾怨于下,恐非所以自贻多福也。
wáng jí wò sāng jié shǒu xiè zhī wèi xī ba qí suǒ wèi
这句话大意是:”王急握桑节手谢之,为悉罢其所为。
yǒu hú sēng yuē xiǎo zhù chí zhě fú sān pǐn fú shì páng héng shén shù yǐ shì líng lì guān fǔ sāng jié yǎn bǔ zhī de qī qiè nǚ lè fù nǚ shí yǒu bā rén yù jù zuì ér jí zhī yóu shì háo qiáng liǎn shǒu
这句话大意是:有胡僧曰小住持者,服三品服,恃庞横甚,数以事陵轹官府,桑节掩捕之,得妻、妾、女乐、妇女十有八人,狱具,罪而籍之,由是豪强敛手。
sāng jié hé xī rén yě
这句话大意是:桑节,河西人也。
shì yuè yǐ qián fèng shǐ xuān fǔ gǔ wéi zhēn chēng zhí tè shòu yǒng píng lù zǒng guǎn
这句话大意是:是月,以前奉使宣抚贾惟贞称职,特授永平路总管。
huì suì jī wéi zhēn qǐng xiáng chāo sì wàn yú dìng zhèn zhī
这句话大意是:会岁饥,惟贞请降钞四万馀锭赈之。
zhào jǐ níng yùn chéng lì xíng dōu shuǐ jiān yǐ gōng bù láng zhōng gǔ lǔ wèi zhī
这句话大意是:诏济宁郓城立行都水监,以工部郎中贾鲁为之。
lǔ gāo píng rén yě
这句话大意是:鲁,高平人也。
sān yuè dīng yǒu zhào yǐ shù bó jīng shǒu lìng zhī lián qín zhě
这句话大意是:三月,丁酉,诏以束帛旌守令之廉勤者。
liáo dōng suǒ hé nǔ fǎn zhà chēng dà jīn zǐ sūn mìng jiāng tǎo qín zhī
这句话大意是:辽东索和努反,诈称大金子孙,命将讨擒之。
rén yín tǔ fān dào qǐ yǒu sī qǐng bù jū zī jí wěi yuán tǎo zhī
这句话大意是:壬寅,土番盗起,有司请不拘资级,委员讨之。
fú jiàn dào qǐ de yuǎn nán yú tǎo bǔ zhào tīng zhāng èr zhōu lì fēn yuán shuài fǔ xiá zhī
这句话大意是:福建盗起,地远,难于讨捕,诏汀、漳二州立分元帅府辖之。
guǐ mǎo dì qīn shì jìn shì èr shí yǒu bā rén cì ā lū huī tè mù ěr wáng zōng zhé děng jí dì chū shēn
现代白话:癸卯,帝亲试进士二十有八人,赐阿噜辉特穆你、王宗哲等及第、出身。
jǐ yǒu hú guǎng xíng shěng qiǎn shǐ xiàn shí bì dòng mán jié
这句话大意是:己酉,湖广行省遣使献石壁洞蛮捷。
xīn yǒu liáo yáng wū yán dá lū huan wàng chēng dà jīn zǐ sūn shòu yù dì fú wén zuò luàn
这句话大意是:辛酉,辽阳乌延达噜欢,妄称大金子孙,受玉帝符文,作乱;。
guān jūn tǎo zhǎn zhī
这句话大意是:官军讨斩之。
rén xū liù tiáo zhèng lèi shū chéng
这句话大意是:壬戌,《六条政类》书成。
shì yuè yáo zéi wú tiān bǎo fù kòu yuán zhōu
这句话大意是:是月,猺贼吴天保复寇沅州。
xià sì yuè xīn wèi hé jiān děng lù yǐ lián nián hé jué shuǐ hàn xiāng réng hù kǒu xiāo hào qǐ jiǎn yán é zhào cóng zhī
这句话大意是:夏,四月,辛未,河间等路以连年河决,水旱相仍,户口消耗,乞减盐额,诏从之。
yǐ hài dì xìng guó zǐ xué cì yǎn shèng gōng yín yìn shēng zhì cóng èr pǐn
这句话大意是:乙亥,帝幸国子学,赐衍圣公银印,升秩从二品。
dìng dì zǐ yuán chū shēn jí bēn sāng xǐng qīn děng fǎ
这句话大意是:定弟子员出身及奔丧、省亲等法。
zhào shǒu lìng xuǎn lì shè zhǎng zhuān yī quàn kè nóng sāng
这句话大意是:诏:“守令选立社长,专一劝课农桑。
zhào jīng guān sān pǐn yǐ shàng suì jǔ shǒu lìng yī rén shǒu lìng dào rèn sān yuè yì jǔ yī rén zì dài
这句话大意是:诏:“京官三品以上,岁举守令一人,守令到任三月,亦举一人自代。
píng jiāng sōng jiāng shuǐ zāi gěi hǎi yùn liáng shí wàn shí zhèn zhī
这句话大意是:平江、松江水灾,给海运粮十万石赈之。
dīng chǒu liáo yáng dǒng hā lǎ zuò luàn zhèn fǔ qí chè tǎo qín zhī
这句话大意是:丁丑,辽阳董哈喇作乱,镇抚奇彻讨擒之。
jǐ mǎo hǎi níng zhōu mù yáng xiàn děng chù dào qǐ qiǎn hàn lín xué shì tú qìn bù hā tǎo zhī
这句话大意是:己卯,海宁州、沐阳县等处盗起,遣翰林学士图沁布哈讨之。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是:是月,帝如上都。
mìng tuō kè tuō wèi tài fù tí diào gōng fù zōng lǐ dōng gōng zhī shì
这句话大意是:命托克托为太傅,提调宫傅,综理东宫之事。
hú guǎng píng zhāng ba yán yǐn bīng bǔ tǔ kòu mò wàn wǔ mán léi děng
这句话大意是:湖广平章巴延引兵捕土寇莫万五、蛮雷等。
yǐ ér guǎng xī tóng zéi chéng xì rù kòu ba yán tuì zǒu
这句话大意是:已而广西峒贼乘隙入寇,巴延退走。
wǔ yuè dīng yǒu shuò dà lín yǔ jīng chéng bēng
这句话大意是:五月,丁酉朔,大霖雨,京城崩。
gēng zǐ guǎng xī shān bēng shuǐ yǒng lí jiāng yì píng dì bù shēn èr zhàng yú wū yǔ rén chù piào méi
这句话大意是:庚子,广西山崩,水涌,漓江溢,平地不深二丈馀,屋宇、人畜漂没。
yǐ mǎo qián táng jiāng cháo bǐ zhī bā yuè zhōng gāo shù zhàng yán jiāng mín jiē qiān jū yǐ bì zhī
这句话大意是:乙卯,钱塘江潮比之八月中高数丈,沿江民皆迁居以避之。
jǐ wèi kuí zhāng gé shì shū xué shì zhì shì yú jí zú
这句话大意是:己未,奎章阁侍书学士致仕虞集卒。
jí cóng wú chéng yóu shòu shòu jù yǒu yuán wěi
这句话大意是:集从吴澄游,授受具有原委。
xìng xiào yǒu fǔ shù dì jià gū mèi ēn yì bèi zhì
这句话大意是:性孝友,抚庶弟,嫁孤妹,恩义备至。
dāng quán mén hè yì wèi cháng yǒu suǒ fù lì
这句话大意是:当权门赫奕,未尝有所附丽;。
jí yì zhōng shū zhèng yán dǎng lùn duō jiàn róng shòu
这句话大意是:集议中书,正言谠论,多见容受。
lǚ yǐ piàn yán jiě yí wù chū rén yú bīn sǐ yì bù yǐ wèi dé yě
这句话大意是:屡以片言解疑误,出人于滨死,亦不以为德也。
shì yuè yǒng jiā dà fēng hǎi zhōu chuī shàng píng lù èr sān shí lǐ sǐ zhě qiān shù
这句话大意是:是月,永嘉大风,海舟吹上平陆二三十里,死者千数。
liù yuè bǐng xū lì sī tiān tāi yú shàng dōu
这句话大意是:六月,丙戌,立司天台于上都。
jǐ chǒu zhōng xīng lù sōng zī xiàn zhòu yǔ shuǐ bào zhǎng píng dì shēn zhàng yǒu wǔ chǐ piào méi liù shí yú lǐ sǐ zhě yī qiān wǔ bǎi rén
这句话大意是:己丑,中兴路松滋县骤雨,水暴涨,平地深丈有五尺,漂没六十馀里,死者一千五百人。
shì yuè shān dōng dà shuǐ mín jī zhèn zhī
这句话大意是:是月,山东大水,民饥,赈之。
qiū qī yuè bǐng shēn shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:秋,七月,丙申朔,日有食之。
yǐ sì xiǎng yú tài miào
这句话大意是:乙巳,享于太庙。
rén zǐ liàng yí cuàn xǐ guān yú jìn dì ān zhì sǐ zhě tīng guī zàng
这句话大意是:壬子,量移窜徙官于近地安置,死者听归葬。
yǐ mǎo qiǎn shǐ jì qū fù kǒng zǐ miào
这句话大意是:乙卯,遣使祭曲阜孔子庙。
yǐ jiāng zhōu zǒng guǎn liú héng yǒu zhèng jī zhuó shān dōng xuān wèi shǐ
这句话大意是:以江州总管刘恒有政绩,擢山东宣慰使。
bā yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:八月,帝至自上都。
dōng shí yuè dīng hài guǎng xī mán lüè dào zhōu
这句话大意是:冬,十月,丁亥,广西蛮掠道州。
shí yī yuè xīn hài yáo zéi wú tiān bǎo lǜ zhòng liù wàn lüè quán zhōu
这句话大意是:十一月,辛亥,猺贼吴天保率众六万掠全州。
shì suì shè fēn yuán shuài fǔ yú yí zhōu yǐ mài bó qí wèi yuán shuài bèi shān dōng kòu
这句话大意是:是岁,设分元帅府于沂州,以迈博齐为元帅,备山东寇。
lǐ bù láng zhōng chéng zūn fèng shǐ shān dōng huái běi chá shǒu lìng xián fǒu de xún liáng zhě jiǔ rén tān nuò zhě èr shí yī rén zòu zhī
这句话大意是:礼部郎中成遵,奉使山东、淮北,察守令贤否,得循良者九人,贪懦者二十一人,奏之。
jiǔ rén zhě cì shàng zūn bì bó réng jiā xiǎn zhuó
这句话大意是:九人者赐上尊、币帛,仍加显擢;。
qí èr shí yī rén xī chù zhī
这句话大意是:其二十一人悉黜之。
tāi zhōu huáng yán mín fāng guó zhēn rù hǎi wéi luàn
这句话大意是:台州黄岩民方国珍,入海为乱。
guó zhēn shì yǐ fàn yán fú hǎi wèi yè shí yǒu cài luàn tóu zhě xíng piāo hǎi shàng yǒu sī fā bīng bǔ zhī
这句话大意是:国珍世以贩盐浮海为业,时有蔡乱头者,行剽海上,有司发兵捕之。
guó zhēn yuàn jiā gào qí tōng kòu guó zhēn shā yuàn jiā suì yǔ shǐ guó zhāng dì guó yīng guó mín wáng rù hǎi jù zhòng shù qiān rén
这句话大意是:国珍怨家告其通寇,国珍杀怨家,遂与史国璋、弟国瑛、国珉亡入海,聚众数千人。
jié lüè cáo yùn zhí hǎi dào qiān hù dé liú gān shí
这句话大意是:劫掠漕运,执海道千户德流干实。
shì wén zhào jiāng zhè cān zhèng duō ěr jì ba lēi zǒng zhōu shī bǔ zhī
现代白话:事闻,诏江浙参政多你济巴勒总舟师捕之。
zhuī zhì fú zhōu wǔ hǔ mén guó zhēn zhī shì wēi fén zhōu jiāng dùn guān jūn zì xiāng jīng kuì duō ěr jì ba lēi suì bèi zhí
现代白话:追至福州五虎门,国珍知事危,焚舟将遁,官军自相惊溃,多你济巴勒遂被执;。
guó zhēn pò qí shàng zhāo xiáng zhī zhuàng
这句话大意是:国珍迫其上招降之状。
cháo yì shòu guó zhēn dìng guó wèi jiāng zhì duō ěr jì ba lēi zhī zuì shū mì cān yì guī yáng yuē jiāng chén shī lì zuì zhī gù dāng
现代白话:朝议授国珍定国尉,将治多你济巴勒之罪,枢密参议归旸曰:“将臣失利,罪之固当;。
rán suǒ bù jiē běi fāng bù qí bù xí shuǐ zhàn shì qū zhī sǐ dì ěr yi mù hǎi bīn zhī mín xí shuǐ lì zhě qín zhī
这句话大意是:然所部皆北方步骑,不习水战,是驱之死地耳,宜募海滨之民习水利者擒之。
jīn guó zhēn qiǎn rén qǐng xiáng jué bù kě xǔ
这句话大意是:今国珍遣人请降,决不可许;。
guó zhēn yǐ bài wǒ wáng shī yòu jū wǒ wáng chén lì qū ér lái fēi zhēn jiàng yě bì tǎo zhī yǐ shì sì fāng
这句话大意是:国珍已败我王师,又拘我王臣,力屈而来,非真降也,必讨之以示四方。
cháo tíng fāng shì gū xī zú cóng qí qǐng
这句话大意是:”朝廷方事姑息,卒从其请。
guó zhēn jìng bù kěn fù shì yì chāng jué
这句话大意是:国珍竟不肯赴,势益猖獗。
dì qiǎn lǐ bù shàng shū tái hā bù hā chá shí yǐ wén
这句话大意是:帝遣礼部尚书台哈布哈察实以闻。
tái hā bù hā jì dé qí zhuàng suì shàng zhāo bǔ zhī cè bù tīng
这句话大意是:台哈布哈既得其状,遂上招捕之策,不听。
jiān chá yù shǐ zhāng zhēn yán míng liè dòng ā é ěr jiā yī lū bù hā jiē bì xià bù gòng dài tiān zhī chóu
现代白话:监察御史张桢言:“明埒栋阿、额你佳、伊噜布哈,皆陛下不共戴天之仇;。
ba yán zéi shā zōng shì jiā wáng tán wáng yī shí liù kǒu fǎ dāng zú zhū ér qí zǐ sūn xiōng dì shàng jiē shì yú cháo yi jí xíng zhū cuàn
这句话大意是:巴延贼杀宗室嘉王、郯王一十六口,法当族诛,而其子孙兄弟尚皆仕于朝,宜急行诛窜。
yòu chéng xiàng bó ěr jì bù hā ē fù quán jiān yì yi yuǎn biǎn
现代白话:右丞相博你济布哈,阿附权奸,亦宜远贬。
jīn zāi yì dié jiàn dào zéi fēng qǐ hǎi kòu gǎn yú yào jūn kǔn shuài gǎn yú wán kòu ruò bù zhèn jǔ kǒng yǒu táng mò fān zhèn shì qí zhī huò
这句话大意是:今灾异迭见,盗贼蜂起,海寇敢于要君,阃帅敢于玩寇,若不振举,恐有唐末籓镇噬脐之祸。
zòu shàng huī zhèng yuàn shǐ gāo lǒng bù lì wèi bó ěr jì bù hā jiě dì nǎi chū yù shǐ dài fū é lín qìn ba lēi wèi jiāng zhè zuǒ chéng xiàng zhōng chéng yú jiē cí zhí
现代白话:”奏上,徽政院使高陇布力为博你济布哈解,帝乃出御史大夫额琳沁巴勒为江浙左丞相中丞,馀皆辞职。
zhào fù jiā bó ěr jì bù hā tài bǎo yú shì liǎng tái gè dào yán zhāng jiāo zhì bó ěr jì bù hā yì bù zì ān xún zhé jū bó hǎi xiàn
现代白话:诏复加博你济布哈太保,于是两台各道言章交至,博你济布哈益不自安,寻谪居渤海县。
jiān chá yù shǐ li mì shàng yán shì zǔ shì bù yǔ gāo lí gòng shì bì xià jiàn shì zǔ zhī wèi hé rěn wàng shì zǔ zhī yán nǎi yǐ gāo lí qí shì wèi huáng hòu
这句话大意是:监察御史李泌上言:“世祖誓不与高丽共事,陛下践世祖之位,何忍忘世祖之言,乃以高丽奇氏为皇后?
jīn hé jué dì zhèn dào zéi zī màn jiē yīn shèng yáng wēi zhī xiàng qǐng réng jiàng wèi fēi shù jī sān chén diàn wèi zāi yì kě xi
这句话大意是:今河决、地震,盗贼滋蔓,皆阴盛阳微之象,请仍降为妃,庶几三辰奠位,灾异可息。
bù tīng
这句话大意是:”不听。
zhì zhèng jiǔ nián
这句话大意是:◎至正九年。
chūn zhēng yuè dīng yǒu xiǎng yú tài miào
这句话大意是:春,正月,丁酉,享于太庙。
guǐ mǎo lì shān dōng hé nán děng chù xíng dū shuǐ jiān zhuān zhì hé huàn
这句话大意是:癸卯,立山东、河南等处行都水监,专治河患。
yǐ sì guǎng xī yáo zéi fù xiàn dào zhōu wàn hù zhèng jūn jī zǒu zhī
这句话大意是:乙巳,广西猺贼复陷道州,万户郑均击走之。
sān yuè dīng yǒu bà hé qiǎn sè yǐ jūn shì mín fū gè yī wàn jùn zhī
这句话大意是:三月,丁酉,坝河浅涩,以军士、民夫各一万浚之。
shì yuè huáng hé běi kuì
这句话大意是:是月,黄河北溃。
jiāo zhōu dà jī rén xiāng shí
这句话大意是:胶州大饥,人相食。
yáo zéi wú tiān bǎo fù kòu yuán zhōu
这句话大意是:猺贼吴天保复寇沅州。
xià sì yuè dīng mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:夏,四月,丁卯,享于太庙。
dīng chǒu zhī shū mì yuàn shì qí chè tái wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:丁丑,知枢密院事奇彻台,为中书平章政事。
jǐ mǎo yǐ yàn nán lián fǎng shǐ hán yuán shàn wèi zhōng shū zuǒ chéng
这句话大意是:己卯,以燕南廉访使韩元善为中书左丞。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是:是月,帝如上都。
wǔ yuè bǐng chén dìng shǒu lìng dū shè zhī fǎ lù dū shè fǔ fǔ dū shè zhōu zhōu dū shè xiàn
这句话大意是:五月,丙辰,定守令督摄之法:路督摄府,府督摄州,州督摄县。
shì yuè bái máo hé dōng zhù pèi xiàn suì chéng jù jìn zhào xiū jīn dī mín fū rì gěi chāo sān guàn
这句话大意是:是月,白茅河东注沛县,遂成巨浸,诏修金堤,民夫日给钞三贯。
shǔ jiāng dà yì jìn hàn yáng chéng mín dà jī
这句话大意是:蜀江大溢,浸汉阳城,民大饥。
liù yuè bǐng yǔ kè xiǎo yù yìn yǐ zhì zhèng zhēn mì wéi wén fán mì shū jiān suǒ zhǎng shū jǐn yǐ shi zhī
这句话大意是:六月,丙予,刻小玉印,以“至正珍秘”为文,凡秘书监所掌书,尽以识之。
qiū qī yuè gēng yín jiān chá yù shǐ wò lēi hǎi shòu hé zòu diàn zhōng shì yù shǐ hā mǎ ěr jí qí dì shū sū zuì è yù shǐ dài fū hán jí nà yǐ wén
现代白话:秋,七月,庚寅,监察御史沃勒海寿,劾奏殿中侍御史哈玛你及其弟舒苏罪恶,御史大夫韩吉纳以闻。
hā mǎ ěr zhě níng zōng rǔ mǔ zhī zǐ yě yǔ shū sū zǎo bèi sù wèi dì shēn juàn chǒng zhī
现代白话:哈玛你者,宁宗乳母之子也,与舒苏早备宿卫,帝深眷宠之。
ér hā mǎ ěr yǒu kǒu cái yóu wéi dì xiè xìng lèi guān diàn zhōng shì yù shǐ shū sū yì lèi guān jí xián xué shì dì měi jí nèi diàn yǔ hā mǎ ěr yǐ shuāng lù wèi xì
现代白话:而哈玛你有口才,尤为帝亵幸,累官殿中侍御史,舒苏亦累官集贤学士,帝每即内殿,与哈玛你以双陆为戏。
yī rì hā mǎ ěr fú xīn yī shì cè dì fāng chuò chá xùn chá yú qí yī hā mǎ ěr shì dì yuē tiān zǐ gù dāng rú shì yé
现代白话:一日,哈玛你服新衣侍侧,帝方啜茶,噀茶于其衣,哈玛你视帝曰:“天子固当如是耶?
dì yī xiào ér yǐ
这句话大意是:”帝一笑而已。
qí bèi ài xìng wú yǔ wéi bǐ
这句话大意是:其被爱幸,无与为比。
yóu shì hā mǎ ěr shēng shì rì shèng zì fān wáng qī lǐ jiē lù yí zhī
现代白话:由是哈玛你声势日盛,自籓王、戚里皆赂遗之。
zhì zhèng chū tuō kè tuō wèi chéng xiàng qí dì é sēn tè mù ěr wèi yù shǐ dài fū hā mǎ ěr rì qū fù qí xiōng dì zhī mén
现代白话:至正初,托克托为丞相,其弟额森特穆你为御史大夫,哈玛你日趋附其兄弟之门。
huì tuō kè tuō qù xiàng wèi ér bó ěr jì bù hā wèi chéng xiàng yǔ tuō kè tuō yǒu jiù yuàn yù zhòng shāng zhī hā mǎ ěr měi yú dì qián yíng hù gù de miǎn
现代白话:会托克托去相位,而博你济布哈为丞相,与托克托有旧怨,欲中伤之,哈玛你每于帝前营护,故得免。
chū bó ěr jì bù hā yǔ tài fèi yīn hán jí nà tú mén dài ěr děng qíng hǎo shén mì jí bó ěr jì bù hā ba tài fèi yīn hán jí nà nǎi móu chù hā mǎ ěr fěng yù shǐ hé zòu zhī
现代白话:初,博你济布哈与泰费音、韩吉纳、图们岱你等情好甚密,及博你济布哈罢,泰费音、韩吉纳乃谋黜哈玛你,讽御史劾奏之。
qí xiǎo zuì zé shòu xuān ràng wáng děng tuó mǎ zhū wù qí dà zhě zé shè zhàng fáng yú yù wò zhī hòu wú jūn chén zhī fēn
这句话大意是:其小罪则受宣让王等驼马诸物,其大者则设帐房于御幄之后,无君臣之分;。
yòu shì yǐ tí diào níng huī sì wèi míng chū rù tuō guǒ sī huáng hòu gōng fàn fēn zhī zuì yóu dà
这句话大意是:又恃以提调宁徽寺为名,出入托果斯皇后宫,犯分之罪尤大。
níng huī sì zhě zhǎng tuō guǒ sī huáng hòu qián liáng
这句话大意是:宁徽寺者,掌托果斯皇后钱粮;。
tuō guǒ sī huáng hòu dì shù mǔ yě
这句话大意是:托果斯皇后,帝庶母也。
hā mǎ ěr gè yù shǐ yǒu suǒ yán xiān yú dì qián xī qí fēi zuì shì jiē tài fèi yīn hán jí nà suǒ zhí shi
现代白话:哈玛你各御史有所言,先于帝前析其非罪,事皆泰费音、韩吉纳所摭拾。
jí hán jí nà yǐ yù shǐ suǒ yán zòu dì dà nù chì fú nà
这句话大意是:及韩吉纳以御史所言奏,帝大怒,斥弗纳。
míng rì zhāng zài shàng dì bù dé yǐ jǐn duó hā mǎ ěr shū sū guān jū zhī cǎo dì ér wò liè hǎi shòu chū wèi shǎn xī lián fǎng fù shǐ
现代白话:明日,章再上,帝不得已,仅夺哈玛你、舒苏官,居之草地,而沃埒海寿出为陕西廉访副使。
yú shì tài fèi yīn ba wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ hán jí nà wèi xuān zhèng yuàn shǐ
这句话大意是:于是泰费音罢为翰林学士承旨,韩吉纳为宣政院使。
rén chén zhào huáng tài zǐ ā yù shí li dá lǎ xí xué hàn rén wén zì yǐ hàn lín xué shì li hǎo wén jiān yù dé guī yáng wèi zàn shàn
这句话大意是:壬辰,诏皇太子阿裕实哩达喇习学汉人文字,以翰林学士李好文兼谕德,归旸为赞善。
hǎo wén lì cí shàng shū zǎi xiàng yuē sān dài dì wáng mò bù yǐ jiào shì zǐ wèi xiān wù gài dì wáng zhī zhì běn yú dào shèng xián zhī dào cún yú jīng ér chuán jīng qī yú míng dào chū zhì zài yú wéi xué guān xì zhì zhòng yào zài de rén
这句话大意是:好文力辞,上书宰相曰:“三代帝王,莫不以教世子为先务,盖帝王之治本于道,圣贤之道存于经,而传经期于明道,出治在于为学,关系至重,要在得人。
zì fēi dé kān fàn mó zé bù zú yǐ fǔ chéng dé xìng
这句话大意是:自非德堪范模,则不足以辅成德性;。
fēi xué zhēn kǔn ào zé bù zú yǐ qǐ dí cōng míng
这句话大意是:非学臻阃奥,则不足以启迪聪明;。
yi qiú dào dé zhī hóng rú yǎng chéng guó jiā zhī shèng shì
这句话大意是:宜求道德之鸿儒,仰成国家之盛事。
hǎo wén tiān zī běn xià rén wàng sù qīng cǎo yě zhī xí jiǔ yǔ xìng chéng zhāng jù zhī xué jìn yǐ shì fèi zhòu yǐ zhòng tuō fù hè chéng nán
这句话大意是:好文天资本下,人望素轻,草野之习,久与性成,章句之学,浸以事废,骤以重托,负荷诚难。
bì bié jiā xuǎn lún shù jī guó jiā yǒu de rén zhī zhù ér hǎo wén miǎn fáng xián zhī jī
这句话大意是:必别加选抡,庶几国家有得人之助,而好文免妨贤之饥。
chéng xiàng yǐ qí shū wén dì jiā tàn zhī ér bù yǔn qí cí
这句话大意是:”丞相以其书闻,帝嘉叹之,而不允其辞。
hǎo wén yán yù qiú èr dì sān wáng zhī dào bì yóu yú kǒng shì qí shū zé xiào jīng dà xué lún yǔ mèng zǐ zhōng yōng
这句话大意是:好文言:“欲求二帝、三王之道,必由于孔氏,其书则《孝经》、《大学》、《论语》、《孟子》、《中庸》。
nǎi zhāi qí yào lüè shì yǐ jīng yì yòu qǔ shǐ chuán jí xiān rú lùn shuō yǒu guān zhì tǐ ér xié jīng zhǐ zhě jiā yǐ jǐ jiàn fǎng zhēn dé xiù dà xué yǎn yì zhī lì wéi shū shí yī juǎn míng yuē duān běn táng jīng xùn yào yì fèng biǎo yǐ jìn
这句话大意是:”乃摘其要略,释以经义,又取史传及先儒论说有关治体而协经旨者,加以己见,仿真德秀《大学衍义》之例,为书十一卷,名曰《端本堂经训要义》,奉表以进。
dì shī wén zhī yán yú qí huáng hòu yuē xiàng zhě tài zǐ xué fó fǎ dùn jué kāi wù jīn nǎi shǐ xí kǒng zǐ zhī jiào kǒng huài tài zǐ zhēn xìng
这句话大意是:帝师闻之,言于奇皇后曰:“向者太子学佛法,顿觉开悟,今乃使习孔子之教,恐坏太子真性。
hòu yuē wú suī jū shēn gōng bù míng dào dé cháng wén zì gǔ jí jīn zhì tiān xià zhě xū yòng kǒng zǐ zhī dào shě zhī tā qiú jí wéi yì duān
现代白话:”后曰:“我虽居深宫,不明道德,尝闻自古及今治天下者,须用孔子之道,舍之他求,即为异端。
fó fǎ suī hǎo nǎi yú shì ěr bù kě yǐ zhì tiān xià
现代白话:佛法虽好,乃馀事耳,不能够治天下。
ān dé shǐ tài zǐ bù dú shū yé
这句话大意是:安得使太子不读书耶?
jiǎ wǔ yǐ é sēn tè mù ěr wèi yù shǐ dài fū
现代白话:甲午,以额森特穆你为御史大夫。
yǐ wèi yǐ hú guǎng xíng shěng zuǒ chéng xiàng é lín qìn ba lēi zhī shū mì yuàn shì
这句话大意是:乙未,以湖广行省左丞相额琳沁巴勒知枢密院事。
jiǎ yín yǐ bā yán wèi jí xián dà xué shì
这句话大意是:甲寅,以巴延为集贤大学士。
yǐ mǎo yòu chéng xiàng duō ěr jì ba yī qián wèi guó wáng
现代白话:乙卯,右丞相多你济罢,依前为国王。
shì yuè dà lín yǔ shuǐ méi gāo táng zhōu chéng jiāng hàn yì piào méi mín jū hé jià
这句话大意是:是月,大霖雨,水没高唐州城,江、汉溢,漂没民居、禾稼。
guī dé fǔ lín yǔ jiā shí xún
这句话大意是:归德府霖雨浃十旬。
rùn yuè xīn yǒu yǐ tài fu tuō kè tuō fù wèi zhōng shū yòu chéng xiàng chū hán jí nà wèi jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:闰月,辛酉,以太傅托克托复为中书右丞相,出韩吉纳为江浙行省平章政事。
chū
这句话大意是:初,。
tuō kè tuō zì gān zhōu hái shàng dōu
这句话大意是:托克托自甘州还上都,。
jiāng fù xiāng
这句话大意是:将复相,。
zhōng shū cān yì zhào qī yí
这句话大意是:中书参议赵期颐,。
yuán wài láng li jì
这句话大意是:员外郎李稷,。
yè hàn lín zhí xué shì jiān zàn shàn guī yáng sī dì
这句话大意是:谒翰林直学士兼赞善归旸私第,。
zhì tuō kè tuō zhī mìng
这句话大意是:致托克托之命,。
shǔ cǎo zhào
这句话大意是:属草诏,。
yáng cí yuē chéng xiàng jiāng wèi yī zhōu shì yè
这句话大意是:旸辞曰:“丞相将为伊、周事业,。
rù xiàng zhī zhào
这句话大意是:入相之诏,。
dāng mìng cí chén shì zhāng
这句话大意是:当命词臣视章。
jīn shǔ bǐ yú yáng kǒng lèi chéng xiàng zhī xián yě
这句话大意是:今属笔于旸,恐累丞相之贤也。
qī yí yuē ruò shàng mìng wèi zhī nài hé
这句话大意是:”期颐曰:“若上命为之,奈何?
yáng yuē shì lǐ fēi shùn yì dāng gù cí
这句话大意是:”旸曰:“事理非顺,亦当固辞。
qī yí zhī bù kě qū nǎi yǐ
这句话大意是:”期颐知不可屈,乃已。
gēng wǔ yǐ é ěr kè dá lū gé qí chāo sī jiǎn wèi zhōng shū yòu chéng
现代白话:庚午,以额你克达噜噶齐绰斯戬为中书右丞。
xīn sì zhào shè hú nán yáo zéi guà wù zhě
这句话大意是:辛巳,诏赦湖南猺贼诖误者。
chū mǎn jì lēi gé tái zú tài fèi yīn qǐng lìng tuō kè tuō guī zàng zuǒ yòu yǐ wéi nán tài fèi yīn wèi zhī gù qǐng tuō kè tuō de hái qiě bài tài fù rán bù zhī tài fèi yīn zhī yǒu dé yú jǐ yě yīn rǔ zhōng bǎi chán jiān chéng xì yù zhòng shāng zhī
现代白话:初,满济勒噶台卒,泰费音请令托克托归葬,左右以为难,泰费音为之固请,托克托得还,且拜太傅,然不知泰费音之有德于己也,因你中柏谗间成隙,欲中伤之。
shì shí zhōng shū cān zhī zhèng shì kǒng sī lì děng jiē yī shí míng rén tài fèi yīn suǒ bá yòng zhě xī wū yǐ zuì chù qù
这句话大意是:是时中书参知政事孔思立等,皆一时名人,泰费音所拔用者,悉诬以罪黜去。
tài fèi yīn jì ba yòu wū hé zhī ér bìng lùn qí zi é sēn hū tú bù yí jiàn qǔ zōng shì nǚ
这句话大意是:泰费音既罢,又诬劾之,而并论其子额森呼图不宜僭娶宗室女。
tuō kè tuō zhī mǔ wén zhī wèi tuō kè tuō xiōng dì yuē tài fèi yīn hǎo rén yě hé hài yú rǔ ér yù qù zhī
现代白话:托克托之母闻之,谓托克托兄弟曰:“泰费音,好人也,何害于你而欲去之?
rǔ xiōng dì ruò wéi wú yán fēi wú zǐ yě
现代白话:你兄弟若违我言,非我子也。
shì yù shǐ sà mǎ tè yáng yán yú cháo yuē yù shǐ yù hài zhèng rén huài tái gāng rú tiān xià hòu shì hé
这句话大意是:”侍御史萨玛特扬言于朝曰:“御史欲害正人,坏台纲,如天下后世何!
jí wò bìng bù qǐ
这句话大意是:”即卧病不起。
gù lì tián fù quàn tài fèi yīn zì cái tài fèi yīn yuē wú wú zuì dāng tīng yú tiān
现代白话:故吏田复劝泰费音自裁,泰费音曰:“我无罪,当听于天。
ruò zì shā zé chéng yǒu xián yǐ
现代白话:若自杀,则诚有慊了!
suì hái fèng yuán dù mén xiè kè yǐ shū shǐ zì yú
这句话大意是:”遂还奉元,杜门谢客,以书史自娱。
tuō kè tuō yǐ hā mǎ ěr cháng wèi jǐ yíng hù shēn dé zhī suì yuán yǐn hā mǎ ěr fù wèi tóng zhī shū mì yuàn shì
现代白话:托克托以哈玛你尝为己营护,深德之,遂援引哈玛你复为同知枢密院事。
bā yuè jiǎ chén yǐ bā yán wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:八月,甲辰,以巴延为中书平章政事。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:是月,帝至自上都。
jiǔ yuè jiǎ zǐ zhào fán jiàn yán zhōng wài lì hài zhě wěi guān xuǎn qí kě xíng zhī shì yǐ wén
这句话大意是:九月,甲子,诏:“凡建言中外利害者,委官选其可行之事以闻。
bǐng zǐ zhōng shū píng zhāng zhèng shì dìng zhū yǐ bìng cí zhí bù kě
这句话大意是:丙子,中书平章政事定珠以病辞职,不可。
shì yuè qiǎn yù shǐ zhōng chéng li xiàn dài sì hé dú
这句话大意是:是月,遣御史中丞李献代祀河渎。
dōng shí yuè xīn mǎo xiǎng yú tài miào
这句话大意是:冬,十月,辛卯,享于太庙。
dīng yǒu huáng tài zǐ rù duān běn táng yì yè
这句话大意是:丁酉,皇太子入端本堂肄业。
mìng tuō kè tuō yǎ kè bù hā lǐng qí shì
这句话大意是:命托克托、雅克布哈领其事。
duān běn táng xū zhōng zuò yǐ sì zhì zūn lín xìng tài zǐ yǔ shī fū fēn dōng xī xiàng zuò shòu shū qí xià liáo shǔ yǐ cì liè zuò cóng guī yáng yì yě
这句话大意是:端本堂虚中坐以俟至尊临幸,太子与师傅分东西向坐授书,其下僚属以次列坐,从归旸议也。
zhào yǐ li hǎo wén suǒ jìn jīng xùn yào yì fù duān běn táng lìng tài zǐ xí yān
现代白话:诏以李好文所进《经训要义》付端本堂,令太子习呢。
hǎo wén yòu jí lì dài dì wáng gù shì zǒng bǎi yǒu liù piān yī yuē shèng huì rú hàn xiào zhāo hòu hàn míng dì yòu mǐn zhī lèi
这句话大意是:好文又集《历代帝王故事》,总百有六篇:一曰圣慧,如汉孝昭、后汉明帝幼敏之类;。
èr yuē xiào yǒu rú shùn wén wáng táng xuán zōng yǒu ài zhī lèi
这句话大意是:二曰孝友,如舜、文王、唐玄宗友爱之类;。
sān yuē gōng jiǎn rú hàn wén dì què qiān lǐ mǎ bà lù tái zhī lèi
这句话大意是:三曰恭俭,如汉文帝却千里马、罢露台之类;。
sì yuē shèng xué rú yīn zōng jī xué jí chén duò zhū jūn bù shàn xué zhī lèi
这句话大意是:四曰圣学,如殷宗缉学及陈、隋诸君不善学之类;。
yǐ wéi tài zǐ wèn ān yú xiá zhī zhù yòu qǔ gǔ shǐ zì sān huáng qì jīn sòng lì dài shòu shòu guó zuò jiǔ sù zhì luàn xīng fèi wéi shū míng yuē dà bǎo lù
这句话大意是:以为太子问安馀暇之助,又取古史自三皇迄金、宋,历代授受,国祚久速,治乱兴废为书,名曰《大宝录》;。
yòu qǔ qián dài dì wáng shì fēi shàn è zhī suǒ dāng fǎ jiè zhě wéi shū míng yuē dà bǎo guī jiàn jiē lù yǐ jìn
这句话大意是:又取前代帝王是非善恶之所当法戒者为书,名曰《大宝龟鉴》,皆录以进。
fù shàng shū yuē diàn xià yǐ chén suǒ jìn zhū shū cān zhī zhēn guàn zhèng yào dà xué yǎn yì děng piān guǒ néng yī yī tuī ér xíng zhī zé tài píng zhī zhì bù nán zhì yǐ
现代白话:复上书曰:“殿下以臣所进诸书,参之《贞观政要》、《大学衍义》等篇,果能一一推而行之,则太平之治,不难致了。
shí yī yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十一月,戊午朔,日有食之。
tuō guǒ sī huáng hòu yǐ wò liè hǎi shòu zhī yán qīn jǐ qì sù yú dì
这句话大意是:托果斯皇后以沃埒海寿之言侵己,泣诉于帝。
dì nù nǎi duó wò liè hǎi shòu guān píng guī tián lǐ jìn gù zhī bìng wū hán jí nà zāng zuì zhàng liú niǔ ěr gàn yǐ sǐ
现代白话:帝怒,乃夺沃埒海寿官,屏归田里,禁锢之,并诬韩吉纳赃罪,杖流纽你干以死;。
ér tú mén dài ěr zì zhōng shū yòu chéng chū wèi sì chuān yòu chéng yì wū yǐ zuì zhuī zhì zhōng dào shā zhī
现代白话:而图们岱你自中书右丞出为四川右丞,亦诬以罪,追至中道杀之。
shí èr yuè dīng wèi yáo zéi wú tiān bǎo xiàn chén zhōu
这句话大意是:十二月,丁未,猺贼吴天保陷辰州。
shì suì zhào tài rǒng guān jūn fèng lù cì zhì shì guān jí gāo nián bó
这句话大意是:是岁,诏汰冗官,均俸禄,赐致仕官及高年帛。
cáo yùn shǐ gǔ lǔ jiàn yán biàn yì èr shí yú shì
这句话大意是:漕运使贾鲁建言便益二十馀事,。
cóng qí bā shì qí yī yuē jīng jī hé dí
这句话大意是:从其八事:其一曰京畿和籴,。
èr yuē yōu xù cáo sī jiù lǐng cáo hù
这句话大意是:二曰优恤漕司旧领漕户,。
sān yuē jiē yùn wěi guān
这句话大意是:三曰接运委官,。
sì yuē tōng zhōu zǒng zhì yù dìng wěi guān
这句话大意是:四曰通州总治预定委官,。
wǔ yuē chuán hù kùn yú bà fu
这句话大意是:五曰船户困于坝夫,。
hǎi liáng huài yú bà hù
这句话大意是:海粮坏于坝户,。
liù yuē shū jùn yùn hé
这句话大意是:六曰疏浚运河,。
qī yuē lín qīng yùn liáng wàn hù fǔ dāng lì cáo sī
这句话大意是:七曰临清运粮万户府当隶漕司,。
bā yuē yi yǐ xuān zhōng chuán hù fù běn sī jié zhì
这句话大意是:八曰宜以宣中船户付本司节制。
jì níng píng yáo děng xiàn cáo qī qī fǎn mìng xíng bù láng zhōng bā kè shí bīng mǎ zhǐ huī xī bù hǎn tǎo píng zhī
这句话大意是:冀宁平遥等县曹七七反,命刑部郎中巴克什、兵马指挥锡布罕讨平之。
yuán jìng liǔ guì děng lù yáo liáo qiè fā cháo tíng yǐ xī dòng xiǎn zǔ xià zhào zhāo yù zhī
这句话大意是:沅、靖、柳、桂等路猺獠窃发,朝廷以溪洞险阻,下诏招谕之。
hú guǎng xíng shěng píng zhāng dá shí tè mù ěr wèi kòu qíng bù kě liào qǐng zhì sān fēn shěng yī zhì jìng jiāng yī zhì yuán jìng yī zhì liǔ guì yǐ zuǒ yòu chéng cān zhèng bīng zhèn qí de
现代白话:湖广行省平章达实特穆你谓“寇情不可料,请置三分省:一治静江,一治沅、靖,一治柳、桂,以左、右丞、参政兵镇其地;。
ba jìng zhōu lù zǒng guǎn fǔ gǎi lì jìng zhōu jūn mín ān fǔ sī shè wàn hù fǔ yì yǐ shù bīng
这句话大意是:罢靖州路总管府,改立靖州军民安抚司,设万户府,益以戍兵。
cóng zhī
这句话大意是:”从之。
dá shí tè mù ěr tè mù ěr dá shí zhī dì yě
现代白话:达实特穆你,特穆你达实之弟也。
zhì zhèng shí nián
这句话大意是:◎至正十年。
chūn zhēng yuè bǐng chén shuò yǐ zhōng shū yòu chéng chāo sī jiǎn wèi píng zhāng zhèng shì
这句话大意是:春,正月,丙辰朔,以中书右丞绰斯戬为平章政事。
jiǎ xū yǔn shí lì zhōu sè hēi zhōng wēi yǒu jīn xīng xiān yǒu shēng zì xī běi lái zhì zhōu běi èr shí lǐ nǎi yǔn
这句话大意是:甲戌,陨石隶州,色黑,中微有金星,先有声自西北来,至州北二十里乃陨。
shì yuè qián tài bǎo zhōng shū yòu chéng xiàng bó ěr jì bù hā zú yú bó hǎi xiàn
现代白话:是月,前太保、中书右丞相博你济布哈卒于渤海县。
sān yuè fèng huà zhōu shān shí liè yǒu qín niǎo shān chuān rén wù zhī xíng
这句话大意是:三月,奉化州山石裂,有禽鸟、山川、人物之形。
shì chūn zhāng dé dà hán jìn qīng míng jié yǔ xuě sān chǐ mín duō dòng něi sǐ
这句话大意是:是春,彰德大寒,近清明节,雨雪三尺,民多冻馁死。
xià sì yuè dīng yǒu shè tiān xià
这句话大意是:夏,四月,丁酉,赦天下。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是:是月,帝如上都。
wǔ yuè yòu chéng xiàng tuō kè tuō jū mǔ yōu dì qiǎn jìn chén yù zhī bǐ chū lǐ shù wu
这句话大意是:五月,右丞相托克托居母忧,帝遣近臣谕之,俾出理庶务。
yú shì tuō kè tuō yòng wū kù xùn liáng zhēn gōng bó suì rǔ zhōng bǎi bài tè mù ěr děng wèi liáo shǔ jiē wěi yǐ fù xīn zhī jì xiǎo dà zhī shì jiē yǔ zhī móu shì xíng ér qún chén bù zhī yě
现代白话:于是托克托用乌库逊良桢、龚伯璲、你中柏、拜特穆你等为僚属,皆委以腹心之寄,小大之事皆与之谋,事行而群臣不知也。
liù yuè rén zǐ yǒu xīng dà rú yuè rù běi dǒu zhèn shēng ruò léi sān rì fù huán
这句话大意是:六月,壬子,有星大如月,入北斗,震声若雷,三日复还。
jiǎ zǐ níng zhōu dà yǔ shān bēng
这句话大意是:甲子,宁州大雨,山崩。
bǐng yín shàng gāo xiàn méng shān bēng
这句话大意是:丙寅,上高县蒙山崩。
bā yuè rén yín dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是:八月,壬寅,帝至自上都。
jiǔ yuè xīn yǒu jì sān huáng rú jì kǒng zi lǐ
这句话大意是:九月,辛酉,祭三皇如祭孔子礼。
xiān shì suì sì yǐ yī guān xíng shì jiāng xī lián fǎng shǐ wén shū nè jiàn yán lǐ yǒu wèi bèi nǎi chì gōng bù jù jì qì jiāng zhè xíng shěng zào yǎ yuè tài cháng dìng yí shì hàn lín zhuàn yuè zhāng zhì shì yòng zhī
这句话大意是:先是岁祀以医官行事,江西廉访使文殊讷建言,礼有未备,乃敕工部具祭器,江浙行省造雅乐,太常定仪式,翰林撰乐章,至是用之。
gēng wǔ mìng shū mì yuàn yǐ jūn shì wǔ bǎi xiū zhù bái hé tí
这句话大意是:庚午,命枢密院以军士五百修筑白河提。
rén wǔ yòu chéng xiàng tuō kè tuō yǐ lì bù xuǎn gé tiáo mù fán duō mò shì jù yī quán xuǎn zhě dé yǐ gāo xià zhī qǐng biān lèi wèi chéng shū cóng zhī
这句话大意是:壬午,右丞相托克托以吏部选格条目繁多,莫适据依,铨选者得以高下之,请编类为成书,从之。
dōng shí yuè yǐ yǒu ān xī xiàn hòu shān míng
这句话大意是:冬,十月,乙酉,安溪县后山鸣。
yǐ wèi tuō kè tuō yù gèng chāo fǎ nǎi jí shěng tái liǎng yuàn gòng yì zhī
这句话大意是:乙未,托克托欲更钞法,乃集省、台、两院共议之。
xiān shì zuǒ sī dōu shì wǔ qí yǐ chāo fǎ bù xíng qǐng rú jiù fán hé zhī míng mù yú zǒng kù zhuǎn zhī cóng zhī
这句话大意是:先是,左司都事武祺,以钞法不行,请如旧,凡合支名目,于总库转支,从之。
zhì shì yǔ lì bù shàng shū xiè zhé dǔ jù yù yíng hé chéng xiàng yì qǐng yǐ chǔ bì chāo yī guàn wén shěng quán tóng qián yī qiān wén chāo wèi mǔ ér qián wèi zi zhòng jiē wěi wěi bù gǎn chū yī yǔ
这句话大意是:至是与吏部尚书偰哲笃俱欲迎合丞相意,请以楮币钞一贯文省权铜钱一千文,钞为母而钱为子,众皆唯唯,不敢出一语。
zhōng shū zuǒ chéng jiān guó zi jì jiǔ lǚ sī chéng yuē zhōng tǒng zhì yuán zì yǒu mǔ zǐ shàng liào wèi mǔ xià liào wèi zi pì rú dá lēi dá rén qǐ yǎng hàn rén wèi zi shì zhōng wèi hàn rén zhī zǐ ér yǐ qǐ yǒu yǐ gù zhǐ wèi mǔ ér yǐ tóng qián wèi guò fáng ér zi zhě hu
这句话大意是:中书左丞兼国子祭酒吕思诚曰:“中统、至元,自有母子,上料为母,下料为子,譬如达勒达人乞养汉人为子,是终为汉人之子而已,岂有以故纸为母而以铜钱为过房儿子者乎!
sī chéng yòu yuē qián chāo yòng fǎ yǐ xū huàn shí qí zhì yī yě
这句话大意是:”思诚又曰:“钱钞用法,以虚换实,其致一也。
jīn lì dài qián yǔ zhì zhèng qián zhōng tǒng chāo zhì yuán chāo jiāo chāo fēn wéi wǔ xiàng lǜ xià mín zhī zhī cáng qí shí ér qì qí xū kǒng bù wéi guó jiā lì
这句话大意是:今历代钱与至正钱、中统钞、至元钞、交钞分为五项,虑下民知之,藏其实而弃其虚,恐不为国家利。
xiè zhé dǔ yuē zhì yuán chāo duō wěi gù gèng zhī
这句话大意是:”偰哲笃曰:“至元钞多伪,故更之。
sī chéng yuē zhì yuán chāo fēi wěi rén wéi wěi ěr jiāo chāo ruò chū yì yǒu wéi wěi zhě yǐ
现代白话:”思诚曰:“至元钞非伪,人为伪你,交钞若出,亦有为伪者了。
qiě zhì yuán chāo rén yóu shi zhī jiāo chāo rén wèi zhī shi wěi jiāng zī duō
这句话大意是:且至元钞人犹识之,交钞人未之识,伪将滋多。
xiè zhé dǔ yuē qián chāo jiān xíng hé rú
现代白话:”偰哲笃曰:“钱钞兼行怎么样?
sī chéng yuē qián chāo jiān xíng qīng zhòng bù lún hé zhě wèi mǔ hé zhě wèi zi
这句话大意是:”思诚曰:“钱钞兼行,轻重不伦,何者为母,何者为子?
rǔ bù tōng gǔ jīn tú yǐ kǒu shé qǔ mèi dà chén kě hu
现代白话:你不通古今,徒以口舌取媚大臣,可吗?
xiè zhé dǔ nù yuē wǒ děng cè jì bù kě xíng gōng yǒu hé cè
这句话大意是:”偰哲笃怒曰:“我等策既不可行,公有何策?
sī chéng yuē wǒ yǒu sān zì cè yuē xíng bù dé xíng bù dé
这句话大意是:”思诚曰:“我有三字策,曰行不得,行不得!
yòu yuē chéng xiàng wù tīng cǐ yán rú xiàng rì kāi jīn kǒu hé chéng zé guī gōng rǔ děng bù chéng zé guī zuì chéng xiàng yǐ
现代白话:”又曰:“丞相勿听此言,如向日开金口河,成则归功你等,不成则归罪丞相了。
tuō kè tuō jiàn sī chéng zhī yán zhí hú yí wèi jué
这句话大意是:”托克托见思诚之言直,狐疑未决。
yù shǐ dài fū é sēn tè mù ěr yuē lǚ jì jiǔ zhī yán yì yǒu shì zhě dàn bù dàng zài láng miào shàng dà shēng lì sè ěr
现代白话:御史大夫额森特穆你曰:“吕祭酒之言亦有是者,但不当在廊庙上大声厉色耳。
yù shǐ hé sī chéng kuáng wàng zuǒ qiān hú guǎng xíng shěng zuǒ chéng
这句话大意是:”御史劾思诚狂妄,左迁湖广行省左丞。
suì dìng gēng chāo zhī yì yǐ zhōng tǒng jiāo chāo yī guàn shěng quán tóng qián yī qiān wén zhǔn zhì yuán bǎo chāo èr guàn réng zhù zhì yuán tōng bǎo qián yǔ lì dài qián bìng yòng yǐ shí chāo fǎ
这句话大意是:遂定更钞之议,以中统、交钞一贯省权铜钱一千文,准至元宝钞二贯,仍铸至元通宝钱与历代钱并用,以实钞法。
xíng zhī wèi jiǔ wù jià téng yǒng zhì yú shí bèi
这句话大意是:行之未久,物价腾踊至逾十倍。
jí bīng xìng suǒ zài jùn xiàn jiē yǐ wù dài xiāng mào yì gōng sī suǒ jī zhě jiē bù xíng guó yòng yóu shì dà fá
这句话大意是:及兵兴,所在郡县皆以物贷相贸易,公私所积者皆不行,国用由是大乏。
shì yuè nán yáng dà míng dōng píng jǐ nán xú zhōu gè lì bīng mǎ zhǐ huī sī yǐ bǔ shàng mǎ zéi
这句话大意是:是月,南阳、大名、东平、济南、徐州,各立兵马指挥司,以捕上马贼。
shí nán yáng lù zǒng guǎn zhuāng wén zhāo yán běn jùn yā lù yǒu shàng mǎ zéi bǎi shí wèi qún tū rù fù jiā jì qí jiā zī yāo qiú jīn yín wèi sā huā
这句话大意是:时南阳路总管庄文昭言:“本郡鸦路有上马贼百十为群,突入富家,计其家赀,邀求金银为撒花。
huò jié zhōu xiàn guān kù qǔ qīng zī yuē shù zhuāng zài bì jū jì nǚ zhì jiǔ gāo huì sān rì nǎi shàng mǎ qù
这句话大意是:或劫州县官库,取轻资,约束装载毕,拘妓女,置酒高会,三日乃上马去。
zhōu jùn wú wǔ bèi wú rú zhī hé
这句话大意是:州郡无武备,无如之何。
yú shì shǐ mìng lì bīng mǎ fēn sī wǔ chù rán zhōng bù néng jìn
这句话大意是:”于是始命立兵马分司五处,然终不能禁。
shí yī yuè rén zǐ shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是:十一月,壬子朔,日有食之。
xīn yǒu ba liáo yáng bīn hǎi mín jiān áo yě yán
这句话大意是:辛酉,罢辽阳滨海民煎熬野盐。
shì yuè sān xīng yǔn yú yào zhōu huà wèi shí rú fǔ xíng xuē zhī yǒu xiè jī zhī yǒu shēng
这句话大意是:是月,三星陨于耀州,化为石,如斧形,削之有屑,击之有声。
shí èr yuè rén wǔ shuò xiū dà dū chéng
这句话大意是:十二月,壬午朔,修大都城。
yòu chéng xiàng tuō kè tuō kǎi rán yǒu zhì yú shì gōng shí hé jué wǔ nián bù néng sāi fāng shù qiān lǐ mín bèi qí huàn tuō kè tuō qǐng gōng rèn qí shì dì jiā nà zhī
这句话大意是:右丞相托克托慨然有志于事功,时河决五年不能塞,方数千里,民被其患,托克托请躬任其事,帝嘉纳之。
xīn mǎo yǐ dà sī nóng tú lū děng jiān lǐng dōu shuǐ jiān
这句话大意是:辛卯,以大司农图噜等兼领都水监。
jí qún chén yì huáng hé biàn yì shì yán rén rén shū wéi dōu cáo yùn shǐ gǔ lǔ chāng yán bì dāng zhì
这句话大意是:集群臣议黄河便益事,言人人殊,唯都漕运使贾鲁昌言必当治。
xiān shì lǔ cháng wéi shān dōng dào fèng shǐ xuān fǔ shǒu lǐng guān xún háng bèi shuǐ jùn yì jù de xiū hàn chéng cè
这句话大意是:先是鲁尝为山东道奉使宣抚首领官,循行被水郡邑,具得修捍成策。
hòu yòu wèi dōu shuǐ shǐ zhě fèng zhǐ yì hé shàng xiāng shì yàn zhuàng wèi tú yǐ èr cè jìn xiàn yī yì xiū zhù běi dī yǐ zhì héng kuì qí yòng gōng shěng
这句话大意是:后又为都水使者,奉旨诣河上相视,验状为图,以二策进献:一议修筑北堤以治横溃,其用功省;。
yī yì shū sāi bìng jǔ wǎn hé dōng xíng shǐ fù gù dào qí gōng fèi shén dà
这句话大意是:一议疏塞并举,挽河东行,使复故道,其功费甚大。
zhì shì fù yǐ èr cè jìn qǔ qí hòu cè qiě yǐ qí shì shǔ lǔ lǔ gù cí tuō kè tuō yuē cǐ shì fēi zǐ bù kě
这句话大意是:至是复以二策进,取其后策,且以其事属鲁,鲁固辞,托克托曰:“此事非子不可。
nǎi rù zòu dà chēng zhǐ
这句话大意是:”乃入奏,大称旨。
tuō kè tuō chū gào qún chén yuē huáng dì fāng yōu xià mín wèi dà chén zhě zhí dāng fēn yōu
这句话大意是:托克托出告群臣曰:“皇帝方忧下民,为大臣者,职当分忧。
rán shì yǒu nán wéi
这句话大意是:然事有难为。
yóu jí yǒu nán zhì
这句话大意是:犹疾有难治。
zì gǔ hé huàn jí nán zhì zhī jí yě
这句话大意是:自古河患,即难治之疾也。
jīn wǒ bì yù qù qí jí ér rén rén yì lùn hé yě
这句话大意是:今我必欲去其疾,而人人异论,何也?
rán tíng yì zhōng mò néng jué
这句话大意是:”然廷议终莫能决。
dì nǎi mìng gōng bù shàng shū chéng zūn xié dà sī nóng tú lū xíng shì hé yì jù shū sāi zhī fāng yǐ wén
这句话大意是:帝乃命工部尚书成遵偕大司农图噜行视河,议具疏塞之方以闻。
mìng qián tóng zhī shū mì yuàn shì bù yán bù hā děng tǎo guǎng xī yáo zéi
这句话大意是:命前同知枢密院事布延布哈等讨广西猺贼。
fāng guó zhēn fù pàn jǐ yǒu kòu wēn zhōu
这句话大意是:方国珍复叛,己酉,寇温州。
shì dōng wēn nuǎn pī lì bào yǔ shí xíng qú ráo chù děng chù yǔ hēi shǔ nèi bái rú fěn cǎo mù jiē méng yá tǔ huā dà xuě ér léi diàn
这句话大意是:是冬,温暖,霹雳暴雨时行,衢、饶、处等处雨黑黍,内白如粉,草木皆萌芽吐花,大雪而雷电。
shì suì jīng shī lì zhèng mén lóu shàng hū yǒu rén wàng yán zāi huò jū wèn zhī zì chēng jì zhōu rén yǐ ér bù zhī suǒ wǎng
这句话大意是:是岁,京师丽正门楼上,忽有人妄言灾祸,鞫问之,自称蓟州人,已而不知所往。