qǐ zhòng guāng chán yè zhēng yuè jǐn xuán yì zhí xú liù yuè fán yī nián yǒu jī
这句话大意是：起重光单阏正月，尽玄黓执徐六月，凡一年有奇。
zhì zhèng shí yī nián
这句话大意是：◎至正十一年。
chūn zhēng yuè gēng shēn mìng jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng bó luō tè mù ěr tǎo fāng guó zhēn
现代白话：春，正月，庚申，命江浙行省左丞博啰特穆你讨方国珍。
dīng mǎo lán yáng xiàn yǒu hóng xīng dà rú dòu zì dōng nán zhuì xī běi qí shēng rú léi
这句话大意是：丁卯，兰阳县有红星大如斗，自东南坠西北，其声如雷。
jǐ mǎo mìng chāo sī jiǎn tí diào dà dū liú shǒu sī
这句话大意是：己卯，命绰斯戬提调大都留守司。
shì yuè qīng níng diàn huǒ fén bǎo wán wàn jì yóu huàn guān xūn shǔ gù yě
这句话大意是：是月，清宁殿火，焚宝玩万计，由宦官熏鼠故也。
èr yuè mìng yóu huáng chéng
这句话大意是：二月，命游皇城。
chū shì zǔ zhì wú qī nián yǐ dì shī pà kè sī ba zhī yán yú dà míng diàn yù zuò shàng zhì bái sǎn gài yī dǐng yòng sù duàn ní jīn shū fàn zì yú qí shàng wèi zhèn fú xié mó hù ān guó lì
这句话大意是：初，世祖至无七年，以帝师帕克斯巴之言，于大明殿御座上置白伞盖一顶，用素缎泥金书梵字于其上，谓镇伏邪魔，护安国利。
zì hòu měi suì èr yuè shí wǔ rì yú dà diàn qǐ jiàn bái sǎn gài fó shì yǔ zhòng fú chú bù xiáng
这句话大意是：自后每岁二月十五日，于大殿启建白伞盖佛事，与众祓除不祥。
zhōng shū yí wén zhū sī bō rén yú jiān tán hàn guān yǔ shén jiào jí gōng yìng sān bǎi liù shí tán zhuàng fān bǎo gài děng yǐ zhì dà lè gǔ chuī fān bù xì lè nán nǚ zá bàn duì xì
这句话大意是：中书移文诸司，拨人舁监坛汉关羽神轿及供应三百六十坛幢幡、宝盖等，以至大乐鼓吹，番部细乐，男女杂扮队戏；。
fán zhí yì zhě wàn yú rén jiē guān gěi kǎi jiǎ páo fú qì zhàng jù yǐ xiān lì zhěng qí wèi shàng zhū yù jǐn xiù zhuāng shù qí qiǎo shǒu wěi pái liè sān shí yú lǐ dū chéng shì nǚ jù guān
这句话大意是：凡执役者万馀人，皆官给铠甲、袍服、器仗，俱以鲜丽整齐为尚，珠玉锦绣，装束奇巧，首尾排列三十馀里，都城士女聚观。
xiān èr rì yú xi zhèn guó sì yíng tài zǐ yóu sì mén yú gāo sù xiàng jù yí zhàng rù chéng
这句话大意是：先二日，于西镇国寺迎太子游四门，舁高塑像，具仪仗入城。
shí sì rì dì shī lǜ fàn sēng wǔ bǎi rén yú dà míng diàn nèi jiàn fó shì zhì shí wǔ rì qǐng sǎn gài yú yù zuò fèng zhì bǎo yú zhū yí wèi dǎo yǐn chū gōng zhì qìng shòu sì jù sù shí
这句话大意是：十四日，帝师率梵僧五百人，于大明殿内建佛事，至十五日，请伞盖于御座，奉置宝舆，诸仪卫导引出宫，至庆寿寺，具素食；。
shí ba qǐ xíng cóng xī gōng mén wài yuán hǎi zǐ nán àn rù hòu zǎi hóng mén guò yán chūn mén ér xi
这句话大意是：食罢，起行，从西宫门外垣、海子南岸，入厚载红门，过延春门而西。
dì jí hòu fēi gōng zhǔ yú yù dé diàn mén wài dā jīn jí wú diàn cǎi lóu yǐ guān lǎn yān
现代白话：帝及后妃、公主，于玉德殿门外搭金脊我殿彩楼以观览呢。
shì bì sòng sǎn gài fù zhì yù zuò shàng
这句话大意是：事毕，送伞盖，复置御座上。
dì shī sēng zhòng zuò fó shì zhì shí liù rì bà sàn wèi zhī yóu huáng chéng suì yǐ wéi cháng
这句话大意是：帝师、僧众作佛事，至十六日罢散，谓之游皇城，岁以为常。
zhì shì mìng xià zhōng shū shěng chén yǐ qí fēi lǐ jiàn zhǐ zhī bù tīng
这句话大意是：至是命下，中书省臣以其非礼，谏止之，不听。
lì hú nán yuán shuài fēn fǔ yú bǎo qìng lù
这句话大意是：立湖南元帅分府于宝庆路。
sān yuè gēng xū lì shān dōng yuán shuài fēn fǔ yú dēng zhōu
这句话大意是：三月，庚戌，立山东元帅分府于登州。
bǐng chén qīn cè jìn shì bā shí sān rén cì duō lēi tú wén yǔn zhōng děng jí dì chū shēn
这句话大意是：丙辰，亲策进士八十三人，赐多勒图、文允中等及第、出身。
rén xū zhēng jiàn níng chǔ shì péng bǐng wèi duān běn táng shuō shū bù zhì
这句话大意是：壬戌，征建宁处士彭炳为端本堂说书，不至。
shì yuè qiǎn shǐ zhèn hú nán běi bèi kòu rén mín sǐ zhě chāo wǔ dìng shāng zhě sān dìng huǐ suǒ jū wū zhě yī dìng
这句话大意是：是月，遣使赈湖南、北被寇人民，死者钞五锭，伤者三锭，毁所居屋者一锭。
shì chūn chéng zūn yǔ tú lū zì jì pú biàn liáng dà míng xíng shù qiān lǐ jué jǐng yǐ liàng dì zhī gāo xià cè àn yǐ jiū shuǐ zhī qiǎn shēn biàn yuè shǐ jí bó cǎi yú lùn yǐ wéi hé zhī gù shǒu duàn bù kě fù
这句话大意是：是春，成遵与图噜自济、濮、汴梁、大名行数千里，掘井以量地之高下，测岸以究水之浅深，遍阅史籍，博采舆论，以为河之故首断不可复。
qiě yuē shān dōng jī jǐn mín bù liáo shēng ruò jù èr shí wàn zhòng yú qí de kǒng tā rì zhī yōu yòu yǒu zhòng yú hé huàn zhě
这句话大意是：且曰：“山东饥馑，民不聊生，若聚二十万众于其地，恐他日之忧，又有重于河患者。
shí tuō kè tuō xiān rù gǔ lǔ zhī yán wén zūn děng yì nù yuē rǔ wèi mín jiāng fǎn yé
现代白话：”时托克托先入贾鲁之言，闻遵等议，怒曰：“你谓民将反耶？
zì chén zhì yǒu lùn biàn zhōng mò néng rù
这句话大意是：”自辰至酉，论辨终莫能入。
míng rì zhí zhèng wèi zūn yuē wǎn hé zhī yì chéng xiàng yì yǐ dìng qiě yǒu rén rèn qí zé
这句话大意是：明日，执政谓遵曰：“挽河之役，丞相意已定，且有人任其责。
gōng wù duō yán xìng wèi liǎng kě zhī yì
这句话大意是：公勿多言，幸为两可之议。
zūn yuē wàn kě duàn yì bù kě yì
这句话大意是：”遵曰：“腕可断，议不可易！
suì chū zūn wèi hé jiān yán yùn shǐ
这句话大意是：”遂出遵为河间盐运使。
xià
这句话大意是：夏，。
sì yuè
这句话大意是：四月，。
rén wǔ
这句话大意是：壬午，。
zhào kāi huáng hé gù dào
这句话大意是：诏开黄河故道，。
mìng gǔ lǔ yǐ gōng bù shàng shū wèi zǒng zhì hé fáng shǐ
这句话大意是：命贾鲁以工部尚书为总治河防使，。
fā biàn liáng dà míng děng shí sān lù mín shí wǔ wàn
这句话大意是：发汴梁、大名等十三路民十五万，。
lú zhōu děng shù shí bā yì jūn èr wàn
这句话大意是：庐州等戍十八翼军二万，。
zì huáng líng gāng nán dá bái máo
这句话大意是：自黄陵冈南达白茅，。
fàng yú huáng gù hā qí děng kǒu
这句话大意是：放于黄固、哈齐等口，。
yòu zì huáng líng xi zhì yáng qīng cūn
这句话大意是：又自黄陵西至杨青村，。
hé yú gù dào
这句话大意是：合于故道，。
fán èr bǎi bā shí lǐ yǒu jī
这句话大意是：凡二百八十里有奇，。
réng mìng zhòng shū yòu chéng yù shū hū ěr tú hā tóng zhī shū mì yuàn shì hā sī yǐ bīng zhèn zhī
现代白话：仍命中书右丞玉枢呼你图哈、同知枢密院事哈斯以兵镇之。
jì níng lù shǔ xiàn duō dì zhèn bàn yuè nǎi zhǐ
这句话大意是：冀宁路属县多地震，半月乃止。
yǐ yǒu zhào jiā fēng hé dú shén wèi líng yuán shén yòu líng jì wáng nǎi chóng jiàn hé dú jí xī hǎi shén miào
这句话大意是：乙酉，诏加封河渎神为灵源神祐灵济王，乃重建河渎及西海神庙。
dīng yǒu mèng zhōu dì zhèn yǒu shēng rú léi pǐ mín wū yā sǐ zhě shén zhòng
这句话大意是：丁酉，孟州地震，有声如雷，圮民屋，压死者甚众。
yǐ sì zhāng dé fǔ yǔ báo xíng rú fǔ shāng rén chù
这句话大意是：乙巳，彰德府雨雹，形如斧，伤人畜。
shì yuè ba yí zhōu fēn yuán shuài fǔ gǎi lì bīng mǎ zhǐ huī shǐ sī fù fēn sī yú jiāo zhōu
这句话大意是：是月，罢沂州分元帅府，改立兵马指挥使司，复分司于胶州。
dì rú shàng dōu
这句话大意是：帝如上都。
wǔ yuè jǐ yǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是：五月，己酉朔，日有食之。
xīn hài yǐng zhōu yāo rén liú fú tōng wéi luàn yǐ hóng jīn wèi hào xiàn yǐng zhōu
这句话大意是：辛亥，颍州妖人刘福通为乱，以红巾为号，陷颍州。
chū luán chéng rén hán shān tóng zǔ fù yǐ bái lián huì shāo xiāng huò zhòng zhé tú guǎng píng yǒng nián xiàn
这句话大意是：初，栾城人韩山童祖父，以白莲会烧香惑众，谪徒广平永年县。
zhì shān tóng chàng yán tiān xià dà luàn mí lè fó xià shēng hé nán jí jiāng huái yú mín jiē xī rán xìn zhī
这句话大意是：至山童，倡言天下大乱，弥勒佛下生，河南及江、淮愚民皆翕然信之。
fú tōng yǔ dù zūn dào luó wén sù shèng wén yù wáng xiǎn zhōng hán yā ěr fù gǔ yāo yán wèi shān tóng shí sòng huī zōng bā shì sūn dāng wèi zhōng guó zhǔ
现代白话：福通与杜遵道、罗文素、盛文郁、王显忠、韩雅你复鼓妖言，谓“山童实宋徽宗八世孙，当为中国主。
fú tōng děng shā bái mǎ hēi niú shì gào tiān de yù tóng qǐ bīng wéi luàn shì jué xiàn guān bǔ zhī jí fú tōng suì fǎn
这句话大意是：”福通等杀白马、黑牛，誓告天地，欲同起兵为乱，事觉，县官捕之急，福通遂反。
shān tóng jiù qín qí qī yáng shì zǐ hán lín r táo zhī wǔ ān
这句话大意是：山童就擒，其妻杨氏，子韩林儿，逃之武安。
wéi fú tōng dǎng shèng bù kě zhì shí wèi zhī hóng jūn yì yuē xiāng jūn
这句话大意是：惟福通党盛不可制，时谓之“红军”，亦曰“香军”。
rén shēn mìng tóng shū mì yuàn shì tú kè qí lǐng ā sū jūn liù qiān bìng gè zhī hàn jūn tǎo zhī shòu yǐ fēn shū mì yuàn yìn
这句话大意是：壬申，命同枢密院事图克齐领阿苏军六千并各支汉军讨之，授以分枢密院印。
tú kè qí zhě huí huí bù rén yě sù hào jīng hàn shàn qí shè zhì shì yǔ hé nán xíng shěng xú zuǒ chéng jù jìn jūn
这句话大意是：图克齐者，回回部人也，素号精悍，善骑射，至是与河南行省徐左丞俱进军。
èr jiāng jiē dān jiǔ sè jūn shì dàn yǐ piāo lüè wéi shì jiǎo bǔ zhī fāng màn bù jiā shěng
这句话大意是：二将皆耽酒色，军士但以剽掠为事，剿捕之方，漫不加省。
tú kè qí wàng jiàn hóng jūn zhèn dà yáng biān yuē ā bù ā bù
这句话大意是：图克齐望见红军阵大，扬鞭曰：“阿布，阿布。
ā bù zhě yì yán zǒu yě yú shì suǒ bù jiē zǒu huái rén chuán yǐ wéi xiào
这句话大意是：”阿布者，译言走也，于是所部皆走，淮人传以为笑。
qí hòu tú kè qí sǐ yú shàng cài xú zuǒ chéng wèi cháo tíng suǒ zhū ā sū jūn bù xí shuǐ tǔ bìng sǐ zhě guò bàn
这句话大意是：其后图克齐死于上蔡，徐左丞为朝廷所诛，阿苏军不习水土，病死者过半。
xiān shì gēng yín suì hé nán běi tóng yáo yún shí rén yī zhī yǎn tiāo yùn huáng hé tiān xià fǎn
这句话大意是：先是庚寅岁，河南、北童谣云：“石人一只眼，挑运黄河天下反。
jí gǔ lǔ zhì hé guǒ yú huáng líng gāng jué de shí rén yī yǎn ér rǔ yǐng dào qǐ jìng rú suǒ yán
现代白话：”及贾鲁治河，果于黄陵冈掘得石人一眼，而你、颍盗起，竟如所言。
liù yuè fā jūn yī qiān cóng zhí gū dào tōng zhōu shū jùn hé dào
这句话大意是：六月，发军一千，从直沽到通州，疏浚河道。
shì yuè liú fú tōng jù zhū gāo gōng pò luó shān zhēn yáng què shān suì fàn wǔ yáng yè xiàn
这句话大意是：是月，刘福通据朱皋，攻破罗山、真阳、确山，遂犯舞阳、叶县。
qián jiān chá yù shǐ gǎo chéng zhāng huán bì luàn zhī què shān zéi jiǔ zhī huán míng xí huò zhī luó bài qǐng wèi shuài fú tīng
这句话大意是：前监察御史藁城张桓，避乱之确山，贼久知桓名，袭获之，罗拜，请为帅，弗听。
qiú liù rì yōng zhì qú kuí qián huán zhí qū jù tà zuò yǔ zhī kàng lùn nì shùn
这句话大意是：囚六日，拥至渠魁前，桓直趋据榻坐，与之抗论逆顺。
qí tú zuó huán qǐ guì huán yǎng tiān dà hū lì huà mí lì qiě lǚ tuò zéi miàn
这句话大意是：其徒捽桓起跪，桓仰天大呼，詈叱弥厉，且屡唾贼面。
zéi yóu bù rěn shā wèi huán yuē rǔ dàn yī yī yì nù rǔ sǐ
现代白话：贼犹不忍杀，谓桓曰：“你但一揖，亦怒你死。
huán zhēn mù yuē wú hèn bù néng shǒu zhǎn nì shǒu kěn tīng rǔ yòu xié ér zhé yāo zāi
现代白话：”桓真目曰：“我恨不能手斩逆首，肯听你诱胁而折腰啊！
zéi zhī zhōng bù kě qū suì shā zhī nián sì shí bā
这句话大意是：”贼知终不可屈，遂杀之，年四十八。
zéi hòu yǔ rén yuē zhāng yù shǐ zhēn tiě hàn hài zhī kě xī
这句话大意是：贼后语人曰：“张御史真铁汉，害之可惜。
shì wén zèng lǐ bù shàng shū shì zhōng jié
这句话大意是：”事闻，赠礼部尚书，谥忠洁。
chéng xiàng tuō kè tuō yì jūn shì měi huí bì hàn rén nán rén
这句话大意是：丞相托克托议军事，每回避汉人、南人；。
fāng rù zòu shì mù gù tóng liè hán bó gāo hán dà yá suí hòu lái jù lìng mén zhě wù nà rù yán yuē fāng jīn hé nán hàn rén fǎn yi bǎng shì tiān xià lìng yī gài jiǎo bǔ
这句话大意是：方入奏事，目顾同列韩伯高、韩大雅随后来，遽令门者勿纳，入言曰：“方今河南汉人反，宜榜示天下，令一概剿捕。
zhū měng gǔ sè mù yīn qiān zhé zài wài zhě jiē zhào hái jīng shī wù lìng guà wù
这句话大意是：诸蒙古、色目因迁谪在外者，皆召还京师，勿令诖误。
yú shì bǎng chū hé běi zhī mín yì yǒu biàn ér cóng hóng jūn zhě yǐ
现代白话：”于是榜出，河北之民亦有变而从红军者了。
fāng guó zhēn xiōng dì rù hǎi shāo lüè yán hǎi zhōu jùn
这句话大意是：方国珍兄弟入海，烧掠沿海州郡。
bó luō tè mù ěr bīng zhì dà lǘ yáng guó zhēn yè lǜ jìng zú zòng huǒ gǔ zào guān jūn bù zhàn jiē kuì fù shuǐ sǐ zhě guò bàn
现代白话：博啰特穆你兵至大闾洋，国珍夜率劲卒，纵火鼓噪，官军不战皆溃，赴水死者过半。
bó luō tè mù ěr bèi zhí fǎn wèi guó zhēn shì cí shàng wén
现代白话：博啰特穆你被执，反为国珍饰辞上闻。
cháo tíng fù mìng dà sī nóng dá shí tè mù ěr jiāng zhè cān zhèng fán zhí jìng zhè dōng lián fǎng shǐ dǒng shǒu què tóng zhāo yù guó zhēn zhì huáng yán guó zhēn xiōng dì jiē dēng àn luó bài tuì zhǐ mín jiān xiǎo lóu
现代白话：朝廷复命大司农达实特穆你、江浙参政樊执敬、浙东廉访使董守悫同招谕国珍，至黄岩，国珍兄弟皆登岸罗拜，退，止民间小楼。
shào xīng zǒng guān tái hā bù hā yù mìng zhuàng shì xí shā zhī dá shí tè mù ěr yuē wǒ shòu zhào zhāo xiáng gōng yù shàn mìng yé
现代白话：绍兴总官台哈布哈欲命壮士袭杀之，达实特穆你曰：“我受诏招降，公欲擅命耶？
nǎi zhǐ
这句话大意是：”乃止。
réng xí tái hā bù hā qīn zhì hǎi bīn sàn qí tú zhòng shòu guó zhēn xiōng dì guān yǒu chà
这句话大意是：仍檄台哈布哈亲至海滨，散其徒众，授国珍兄弟官有差。
bā yuè dīng chǒu shuò zhōng xīng lù dì zhèn
这句话大意是：八月，丁丑朔，中兴路地震。
bǐng xū xiāo xiàn li èr jí lǎo péng zhào jūn yòng xiàn xú zhōu
这句话大意是：丙戌，萧县李二及老彭、赵君用陷徐州。
li èr hào zhī má li yǐ suì jī qí jiā wéi yǒu zhī má yī cāng jǐn yǐ jì rén gù de cǐ míng
这句话大意是：李二号“芝麻李”，以岁饥，其家惟有芝麻一仓，尽以济人，故得此名。
shí jiāng gōng dà xīng rén xīn bù ān zhī má li yǔ qí shè cháng zhào jūn yòng móu yuē yǐng shàng bīng qǐ guān jūn wú rú zhī hé cǐ nán zǐ qǔ fù guì zhī qiū yě
这句话大意是：时江工大兴，人心不安，芝麻李与其社长赵君用谋曰：“颍上兵起，官军无如之何，此男子取富贵之秋也。
jūn yòng yuē wǒ suǒ zhī wéi chéng nán lǎo péng qí rén yǒng hàn yǒu dǎn lüè bù dé qí rén bù kě jǔ dà shì wǒ dāng wèi rǔ zhì zhī
现代白话：”君用曰：“我所知，惟城南老彭，其人勇悍有胆略，不得其人，不可举大事，我当为你致之。
jí fǎng qí jiā jiàn lǎo péng fěng yǐ qǐ shì lǎo péng yuē qí zhōng yǒu zhī má li hu
这句话大意是：”即访其家，见老彭，讽以起事，老彭曰：“其中有芝麻李吗？
yuē yǒu
这句话大意是：”曰：“有。
lǎo péng jí xīn rán cóng zhī yǔ jù jiàn zhī má li gòng de bā rén shà xuè ér méng
这句话大意是：”老彭即欣然从之，与俱见芝麻李，共得八人，歃血而盟。
shì xī wěi wèi tiāo hé fū cāng huáng tóu xú zhōu chéng sù sì rén zài nèi sì rén zài wài
这句话大意是：是夕，伪为挑河夫，仓皇投徐州城宿，四人在内，四人在外。
yè sì gēng chéng nèi huǒ fā chéng wài yì jǔ huǒ yīng zhī duó shǒu mén jūn zhàng zhǎn guān ér rù nèi wài hū zào
这句话大意是：夜四更，城内火发，城外亦举火应之，夺守门军仗，斩关而入，内外呼噪。
mín jiǔ bú jiàn bīng gé yī shí jīng jù jiē shù shǒu tīng mìng
这句话大意是：民久不见兵革，一时惊惧，皆束手听命。
tiān míng shù dà qí mù rén wéi jūn cóng zhī zhě shí yú wàn rén sì chū lüè dì xú zhōu shǔ xiàn jiē xià
这句话大意是：天明，竖大旗，募人为军，从之者十馀万人，四出略地，徐州属县皆下。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是：是月，帝至自上都。
qí zhōu luó tián rén xú shòu huī jǔ bīng wéi luàn yì yǐ hóng jīn wèi hào
这句话大意是：蕲州罗田人徐寿辉举兵为乱，亦以红巾为号。
shòu huī tǐ mào kuí àn mù jiàng wú tā néng yǐ fàn bù wèi yè wǎng lái qí huáng jiān yīn shāo xiāng jù zhòng
这句话大意是：寿辉体貌魁岸，木强无他能，以贩布为业，往来蕲、黄间，因烧香聚众。
chū yuán zhōu cí huà sì sēng péng yíng yù yǐ yāo shù huò rén
这句话大意是：初，袁州慈化寺僧彭莹玉，以妖术惑人；。
qí tú zhōu zi wàng yīn jù zhòng yù zuò luàn shì jué jiāng xī xíng shěng fā bīng bǔ zhū zi wàng děng
这句话大意是：其徒周子旺，因聚众欲作乱，事觉，江西行省发兵捕诛子旺等。
yíng yù zǒu zhì huái xi nì mín jiā bǔ bù huò
这句话大意是：莹玉走至淮西，匿民家，捕不获。
jì ér huáng zhōu má chéng rén zōu pǔ shèng fù yǐ qí shù gǔ yāo yán suì qǐ bīng wéi luàn
这句话大意是：既而黄州麻城人邹普胜，复以其术鼓妖言，遂起兵为乱。
yǐ shòu huī mào yì yú zhòng nǎi tuī yǐ wéi zhǔ
这句话大意是：以寿辉貌异于众，乃推以为主。
miǎn yáng chén you liàng wǎng cóng zhī
这句话大意是：沔阳陈友谅往从之。
you liàng yú jiā zi lüè tōng wén yì cháng wèi xiàn xiǎo lì fēi qí hǎo yě
这句话大意是：友谅，渔家子，略通文义，尝为县小吏，非其好也。
yǒu shù zhě xiāng qí zǔ mù dāng dà guì you liàng xīn qiè xǐ zhì shì yù cóng luàn qí fù pǔ cái yuē nài hé wèi miè zú shì
这句话大意是：有术者相其祖墓当大贵，友谅心窃喜，至是欲从乱，其父普才曰：“奈何为灭族事？
you liàng yuē shù zhě zhī yán yàn yǐ
现代白话：”友谅曰：“术者之言验了。
suì cóng shòu huī
这句话大意是：”遂从寿辉。
jiǔ yuè rén zǐ chéng xiàng tuō kè tuō zòu yǐ qí dì yù shǐ dài fū é sēn tè mù ěr zhī shū mì yuàn shì jí wèi wáng kù chūn gé ěr zǒng lǜ dà jūn chū zhēng hé nán yāo kòu
现代白话：九月，壬子，丞相托克托奏以其弟御史大夫额森特穆你知枢密院事，及卫王库春格你总率大军，出征河南妖寇；。
zhào cóng zhī
这句话大意是：诏从之。
rén xū zhào yǐ gāo lí guó wáng bù dá shí lǐ zhī dì ba yán tè mù ěr xí qí wáng fēng
现代白话：壬戌，诏以高丽国王布答实里之弟巴延特穆你袭其王封。
bù dá shí lǐ běn míng zhēn ba yán tè mù ěr běn míng qí
现代白话：布答实里本名祯，巴延特穆你本名祺。
shí guó wáng wáng xīn wú dào zhēn zhī shù zǐ yě lì sān nián yù zhèn zú guó rén qǐng lì zhēn dì qí suì cóng zhī
这句话大意是：时国王王昕无道，祯之庶子也，立三年，遇鸩卒，国人请立祯弟祺，遂从之。
shì yuè liú fú tōng xiàn rǔ níng fǔ jí xi zhōu guāng zhōu zhòng zhì shí wàn
现代白话：是月，刘福通陷你宁府及息州、光州，众至十万。
xú chūn huī xiàn qí shuǐ xiàn jí huáng zhōu lù wèi wáng kù chūn gé ěr yǔ qí èr zi shuài shī jī zhī wéi shòu huī jiāng ní wén jùn suǒ bài èr zi bèi huò
现代白话：徐春辉陷蕲水县及黄州路，卫王库春格你与其二子帅师击之，为寿辉将倪文俊所败，二子被获。
wén jùn miǎn yáng yú jiā zi yě
这句话大意是：文俊，沔阳渔家子也。
dōng shí yuè guǐ wèi mìng zhī shū mì yuàn shì lǎo zhāng yǐ bīng tóng é sēn tè mù ěr tǎo hé nán yāo kòu
现代白话：冬，十月，癸未，命知枢密院事老章以兵同额森特穆你讨河南妖寇。
xīn mǎo lì zhōng shū fēn shěng yú jì níng
这句话大意是：辛卯，立中书分省于济宁。
guǐ mǎo yǐ zōng wáng shén bǎo kè fù suī níng hóng xiàn yǒu gōng cì jīn dài yī cóng zhēng zhě shǎng yín yǒu chà
这句话大意是：癸卯，以宗王神保克复睢宁、虹县有功，赐金带一，从征者赏银有差。
shì yuè tiān yù hēi zǐ yú ráo zhōu dà rú shǔ shū
这句话大意是：是月，天雨黑子于饶州，大如黍菽。
xú shòu huī jù qí shuǐ wèi dōu guó hào tiān wán jiàn chēng huáng dì jiàn wú yuē zhì píng yǐ zōu pǔ shèng wèi tài shī
这句话大意是：徐寿辉据蕲水为都，国号天完，僭称皇帝，建无曰治平，以邹普胜为太师。
shí yī yuè jǐ yǒu yǒu xīng bèi yú xī fāng jiàn yú lóu wèi mǎo bì zhī jiān
这句话大意是：十一月，己酉，有星孛于西方，见于娄、胃、昴、毕之间。
rén zǐ zhōng shū shěng yán hé nán shǎn xī fù lǐ zhū lù gōng jǐ fán zhòng diào bīng tǎo zéi zhèng dāng chūn shǒu gēng zuò zhī shí kǒng nóng mín bù néng ān yú tián mǔ shǒu lìng yǒu shī quàn kè
这句话大意是：壬子，中书省言：“河南、陕西腹里诸路，供给繁重，调兵讨贼，正当春首耕作之时，恐农民不能安于田亩，守令有失劝课。
yi wěi tōng xiǎo nóng shì guān yuán fēn dào xún shì dū lēi shǒu lìng qīn yì xiāng cūn shěng yù nóng mín yī shí bō zhǒng wù yào rén jǐn qí lì de jǐn qí lì
这句话大意是：宜委通晓农事官员，分道巡视，督勒守令，亲诣乡村，省谕农民，依时播种，务要人尽其力，地尽其利。
qí yǒu céng jīng dào zéi shuǐ huàn gōng jǐ zhī chù pín mín bù néng zì bèi niú zhǒng zhě suǒ zài yǒu sī gěi zhī
这句话大意是：其有曾经盗贼、水患、供给之处，贫民不能自备牛种者，所在有司给之。
réng mìng zǒng bīng guān jìn zhǐ tún zhù jūn mǎ wú de tà jiàn yǐ zhì nóng shì fèi chí
这句话大意是：仍命总兵官禁止屯驻军马，毋得踏践，以致农事废弛。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
yǐ zī zhèng yuàn shǐ duō ěr jì ba lēi wèi zhōng shū píng zhāng zhèng shì
现代白话：以资政院使多你济巴勒为中书平章政事。
duō ěr jì ba lēi shǒu yán zhì guó zhī dào gāng cháng wéi zhòng qián xī tái yù shǐ zhāng huán zhàng jié sǐ yì bù wū yú kòu yi shǒu jīng zhī yǐ quàn lái zhě
现代白话：多你济巴勒首言治国之道，纲常为重，前西台御史张桓，仗节死义，不污于寇，宜首旌之以劝来者；。
yòu yán yi shǒu jīng xiāng hú guǎng yǐ jué hòu huàn
这句话大意是：又言宜守荆襄、湖广以绝后患。
yòu shù lùn zǔ zōng yòng zhī bīng fēi zhuān yú shā rén gài bì yǒu qí dào yān jīn chàng luàn zhě zhǐ shù rén gù nǎi jǐn zuò zhōng huá zhī mín wèi pàn nì qǐ zú yǐ fú rén xīn
现代白话：又数论祖宗用之兵，非专于杀人，盖必有其道呢，今倡乱者止数人，顾乃尽坐中华之民为叛逆，岂足以服人心！
qí yán pō wǔ chéng xiàng tuō kè tuō yì
这句话大意是：其言颇忤丞相托克托意。
shí tuō kè tuō yǐ xìn zuǒ sī láng zhōng rǔ zhōng bǎi yuán wài láng bài tè mù ěr liǎng rén yīn shàn quán yòng shì
现代白话：时托克托倚信左司郎中你中柏、员外郎拜特穆你两人，因擅权用事。
ér duō ěr jì ba lēi zhèng sè lì cháo wú suǒ fù lì shì shǎn zhōu wēi jí yīn chū wèi shǎn xī xíng tái yù shǐ dài fū
现代白话：而多你济巴勒正色立朝，无所附丽，适陕州危急，因出为陕西行台御史大夫。
gōng bù shàng shū zǒng zhì hé fáng shǐ gǔ lǔ yǐ sì yuè èr shí èr rì jiū gōng qī yuè shū záo chéng bā yuè jué shuǐ gù hé jiǔ yuè zhōu jí tōng xíng
这句话大意是：工部尚书总治河防使贾鲁，以四月二十二日鸠工，七月疏凿成，八月决水故河，九月舟楫通行。
shì yuè shuǐ tǔ gōng bì hé fù gù dào nán huì yú huái yòu dōng rù yú hǎi
这句话大意是：是月，水土工毕，河复故道，南汇于淮，又东入于海。
dì qiǎn guì chén bào jì hé bó zhào lǔ hái jīng shī
这句话大意是：帝遣贵臣报祭河伯，召鲁还京师。
lǔ yǐ hé píng tú xiàn chāo bài róng lù dà fū jí xián dà xué shì shǎng lài jīn bó
这句话大意是：鲁以《河平图》献，超拜荣禄大夫、集贤大学士，赏赉金帛；。
dōu shuǐ jiān jí xuān lì zhū chén sān shí qī rén jiē yǔ qiān zhì
这句话大意是：都水监及宣力诸臣三十七人，皆予迁秩。
chì hàn lín chéng zhǐ ōu yáng xuán zhì hé píng bēi yǐ jīng tuō kè tuō láo jì jù zǎi lǔ gōng xuān fù shǐ guǎn
这句话大意是：敕翰林承旨欧阳玄制《河平碑》，以旌托克托劳绩，具载鲁功，宣付史馆。
bìng zèng lǔ xiān chén sān shì cì tuō kè tuō shì xí dá ěr hǎn zhī hào réng cì huái ān lù wèi qí shí yì
现代白话：并赠鲁先臣三世，赐托克托世袭达你罕之号，仍赐淮安路为其食邑。
xuán jì zhuàn hé píng bēi yòu zì yǐ wéi sī mǎ qiān bān gù jì hé qú gōu xù jǐn zài zhì shuǐ zhī dào bù yán qí fāng shǐ hòu shì rèn shì zhě wú suǒ kǎo zé nǎi cóng lǔ fǎng wèn fāng lüè jí xún guò kè zhì lì dú zuò zhì zhèng hé fáng jì
这句话大意是：玄既撰《河平碑》，又自以为司马迁、班固记河渠、沟洫，仅载治水之道，不言其方，使后世任事者无所考则，乃从鲁访问方略，及询过客，质吏牍，作《至正河防记》。
qí lüè yuē zhì hé yī yě yǒu shū yǒu jùn yǒu sāi sān zhě yì yān
现代白话：其略曰：“治河一也，有疏，有浚，有塞，三者异呢。
shāi hé zhī liú yīn ér dǎo zhī wèi zhī shū
这句话大意是：酾河之流，因而导之，谓之疏；。
qù hé zhī yū yīn ér shēn zhī wèi zhī jùn
这句话大意是：去河之淤，因而深之，谓之浚；。
yì hé zhī bào yīn ér è zhī wèi zhī sāi
这句话大意是：抑河之暴，因而扼之，谓之塞。
shū jùn zhī bié yǒu sì yuē shēng dì yuē gù dào yuē hé shēn yuē jiǎn shuǐ hé
这句话大意是：疏浚之别有四：曰生地，曰故道，曰河身，曰减水河。
shēng dì yǒu zhí yǒu yū yīn zhí ér záo zhī kě jiù gù dào
这句话大意是：生地有直有纡，因直而凿之，可就故道；。
gù dào yǒu gāo yǒu bēi gāo zhě píng zhī yǐ qū bēi gāo bēi xiāng jiù zé gāo bù yōng bēi bù zhū lǜ fu yōng shēng kuì zhū shēng yīn yě
这句话大意是：故道有高有卑，高者平之以趋卑，高卑相就，则高不壅，卑不潴，虑夫壅生溃，潴生堙也；。
hé shēn zhě shuǐ suī tōng xíng shēn yǒu guǎng xiá xiá nán shòu shuǐ shuǐ yì hàn gù xiá zhě yǐ jì pì zhī guǎng nán wéi àn àn shàn bēng gù guǎng zhě yǐ jì yù zhī
这句话大意是：河身者，水虽通行，身有广狭，狭难受水，水益悍，故狭者以计辟之，广难为岸，岸善崩，故广者以计御之；。
jiǎn shuǐ hé zhě shuǐ fàng kuàng zé yǐ zhì qí kuáng shuǐ huī tū zé yǐ shā qí nù
这句话大意是：减水河者，水放旷则以治其狂，水隳突则以杀其怒。
zhì dī yī yě yǒu chuàng zhù xiū zhù bǔ zhù zhī míng
这句话大意是：治堤一也，有创筑、修筑、补筑之名。
yǒu cì shuǐ dī yǒu jié hé dī yǒu hù àn dī yǒu lǚ shuǐ dī yǒu shí chuán dī
这句话大意是：有刺水堤，有截河堤，有护岸堤，有缕水堤，有石船堤。
zhì sǎo yī yě yǒu àn sào shuǐ sǎo yǒu lóng wěi lán tóu mǎ tóu děng sǎo
这句话大意是：治埽一也，有岸埽、水埽，有龙尾、栏头、马头等埽。
qí wèi sǎo tái jí tuī juǎn qiān zhì miǎo guà zhī fǎ yǒu yòng tǔ yòng shí yòng tiě yòng cǎo yòng mù yòng yì yòng huán zhī fāng
这句话大意是：其为埽台及推卷、牵制、藐挂之法，有用土、用石、用铁、用草、用木、用杙、用𫄠之方。
hé sāi yī yě yǒu quē kǒu yǒu huō kǒu yǒu lóng kǒu
这句话大意是：河塞一也，有缺口，有豁口，有龙口。
quē kǒu zhě yǐ chéng chuān
这句话大意是：缺口者，已成川；。
huō kǒu zhě jiù cháng wèi shuǐ suǒ huō shuǐ tuì zé kǒu xià yú dī shuǐ zhǎng zé yì chū yú kǒu
这句话大意是：豁口者，旧尝为水所豁，水退则口下于堤，水涨则溢出于口；。
lóng kǒu de shuǐ zhī suǒ huì zì xīn hé rù gù dào zhī shui zhòng yě
这句话大意是：龙口得，水之所会，自新河入故道之氵众也。
yòu yuē jué hé shì dà nán běi guǎng sì bǎi yú bù zhōng liú shēn sān zhàng yú yì yǐ qiū zhǎng shuǐ duō gù hé shí zhī bā
这句话大意是：又曰：“决河势大，南北广四百馀步，中流深三丈馀，益以秋涨，水多故河十之八。
liǎng hé zhēng liú jìn gù hé kǒu shuǐ shuā àn běi xíng huí xuán tuān jī nán yǐ xià sào
这句话大意是：两河争流，近故河口，水刷岸北行，洄漩湍激，难以下埽。
qiě sǎo xíng huò chí kǒng shuǐ jǐn yǒng rù jué hé kùn yū gù hé qián gōng suì huī
这句话大意是：且埽行或迟，恐水尽涌入决河，困淤故河，前功遂隳。
lǔ nǎi jīng sī zhàng shuǐ rù gù hé zhī fāng yǐ jiǔ yuè qī rì guǐ chǒu nì liú pái dà chuán èr shí qī sōu qián hòu lián yǐ dà wéi huò zhǎng zhuāng yòng dà má suǒ zhú gēng jiǎo fù zhui wèi fāng zhōu yòu yòng dà má suǒ zhú gēng jiāng chuán shēn jiǎo rào shàng xià lìng láo bù kě pò
这句话大意是：鲁乃精思障水入故河之方，以九月七日癸丑，逆流排大船二十七艘，前后连以大桅或长桩，用大麻索、竹𫄠绞缚，缀为方舟，又用大麻索、竹𫄠将船身缴绕上下，令牢不可破；。
nǎi jīng tiě máo yú shàng liú zhuì zhī shuǐ zhōng yòu yǐ zhú gēng jué qī bā bǎi chǐ zhě xì liǎng àn dà jué shàng měi huán zhuì èr zhōu huò sān zhōu shǐ bù dé xià
这句话大意是：乃经铁锚于上流硾之水中，又以竹𫄠绝七八百尺者，系两岸大橛上，每𫄠硾二舟或三舟，使不得下。
chuán fù lüè pù sàn cǎo mǎn zhù xiǎo shí yǐ hé zǐ bǎn dīng hé zhī fù yǐ sǎo mì bù hé zǐ bǎn shàng huò èr chóng huò sān chóng yǐ dà má suǒ fù zhī jí fù fù héng mù sān dào yú tóu wéi jiē yǐ suǒ wéi zhī
这句话大意是：船腹略铺散草，满贮小石，以合子板钉合之，复以埽密布合子板上，或二重，或三重，以大麻索缚之急，复缚横木三道于头桅，皆以索维之。
yòng zhú biān ba jiā yǐ cǎo shí lì zhī wéi qián yuē zhǎng zhàng yú míng yuē shuǐ lián wéi fù yǐ mù chǔ zhǔ shǐ lián bù yǎn pú
这句话大意是：用竹编笆，夹以草石，立之桅前，约长丈馀，名曰水帘，桅复以木楮拄，使帘不偃仆。
rán hòu xuǎn shuǐ gōng biàn jié zhě
这句话大意是：然后选水工便捷者，。
měi chuán gè èr rén
这句话大意是：每船各二人，。
zhí fǔ záo
这句话大意是：执斧凿，。
lì chuán shǒu wěi
这句话大意是：立船首尾，。
àn shàng chuí gǔ wèi hào
这句话大意是：岸上捶鼓为号，。
gǔ míng
这句话大意是：鼓鸣，。
yī shí qí záo
这句话大意是：一时齐凿，。
xū yú zhōu xué
这句话大意是：须臾舟穴，。
shuǐ rù zhōu chén
这句话大意是：水入舟沈，。
è jué hé
这句话大意是：遏决河，。
shuǐ nù yì
这句话大意是：水怒溢，。
gù hé shuǐ bào zēng
这句话大意是：故河水暴增，。
jí zhòng shù shuǐ lián
这句话大意是：即重树水帘，。
lìng hòu fù bù xiǎo sǎo tǔ niú bái lán zhǎng shāo
这句话大意是：令后复布小埽、土牛、白阑、长稍，。
zá yǐ cǎo mù děng wù
这句话大意是：杂以草木等物，。
suí yí tián duǒ yǐ jì zhī
这句话大意是：随宜填垛以继之，。
shí chuán xià yì shí de
这句话大意是：石船下诣实地，。
chū shuǐ jī zhǐ jiàn gāo
这句话大意是：出水基址渐高，。
fù juǎn dà sǎo yǐ yā zhī
这句话大意是：复卷大埽以压之。
qián chuán shì lüè dìng xún yòng qián fǎ chén yú chuán yǐ jìng hòu gōng
这句话大意是：前船势略定，寻用前法沉馀船以竟后功。
hūn xiǎo bǎi kè yì fū fēn fān shén láo wú shǎo jiàn duàn
这句话大意是：昏晓百刻，役夫分番甚劳，无少间断。
lǔ cháng yán shuǐ gōng zhī gōng shì tǔ gōng zhī gōng wéi nán zhōng liú zhī gōng shì hé bīn zhī gōng wéi nán jué hé kǒu shì zhōng liú yòu nán běi àn zhī gōng shì nán àn wéi nán
这句话大意是：“鲁尝言，水工之功视土工之功为难，中流之功视河滨之功为难，决河口视中流又难，北岸之功视南岸为难。
yòng wù zhī xiào cǎo suī zhì róu róu néng xiá shuǐ shuǐ zì zhī shēng ní ní yǔ cǎo bìng lì zhòng rú dìng
这句话大意是：用物之效，草虽至柔，柔能狎水，水渍之生泥，泥与草并，力重如碇；。
rán wéi chí jiā fǔ lǎn suǒ zhī gōng jū duō
这句话大意是：然维持夹辅，缆索之功居多。
gài yóu lǔ xí zhī hé shì gù qí gōng zhī suǒ jiù rú cǐ
这句话大意是：盖由鲁习知河事，故其功之所就如此。
shí èr yuè jǐ mǎo lì hé fáng tí jǔ sī lì xíng dōu shuǐ jiān
这句话大意是：十二月，己卯，立河防提举司，隶行都水监。
dīng yǒu mìng tuō kè tuō yú huái ān lì zhū lù dǎ bǔ yīng fáng mín jiang qián liáng zǒng guǎn fǔ
这句话大意是：丁酉，命托克托于淮安立诸路打捕鹰房、民匠、钱粮总管府。
xīn chǒu é sēn tè mù ěr fù shàng cài xiàn qín hán yā ěr děng sòng jīng shī zhū zhī
现代白话：辛丑，额森特穆你复上蔡县，擒韩雅你等送京师，诛之。
shì suì dào màn yán yú jiāng zhè
这句话大意是：是岁，盗蔓延于江浙；。
jiāng xī zhī ráo xìn huī xuān yán shān guǎng dé zhè xi zhī cháng hú jiàn dé suǒ zài bù shǒu
这句话大意是：江西之饶、信、徽、宣、铅山、广德，浙西之常、湖、建德，所在不守。
jiāng zhè xíng shěng píng zhāng qìng tōng fēn qiǎn liáo zuǒ wǎng dū shī yǐ cì kè fù
这句话大意是：江浙行省平章庆通分遣僚佐往督师，以次克复。
jì nǎi lìng zhǎng lì àn shì mín shù guà wù zhě xī zhì bù wèn
这句话大意是：既乃令长吏按视民数，诖误者悉置不问；。
zhāo lái liú lí fā guān sù yǐ zhèn zhī
这句话大意是：招徕流离，发官粟以赈之。
qí huáng zéi zào chuán běi àn ruì yì nán gōng
这句话大意是：蕲、黄贼造船北岸，锐意南攻。
jiǔ jiāng jiāng zhōu lù zǒng guǎn li fǔ zhì chéng háo xiū qì xiè mù dīng zhuàng fēn shǒu yào hài qiě shàng gōng shǒu zhī cè yú jiāng xī xíng shěng qǐng bīng tún jiāng běi yǐ è zéi chōng bù bào
这句话大意是：九江、江州路总管李黼，治城壕，修器械，募丁壮，分守要害，且上攻守之策于江西行省，请兵屯江北以扼贼冲，不报。
fǔ tàn yuē wú bù zhī sǐ suǒ yǐ
现代白话：黼叹曰：“我不知死所了！
nǎi zhuī niú xiǎng shì jī zhōng yì yǐ zuò qí qì shù rì zhī jiān jì gāng chū lì
这句话大意是：”乃椎牛享士，激忠义以作其气，数日之间，纪纲初立。
lú zhōu dào qǐ huái xi lián fǎng shǐ chén sī lián yán yú xuān ràng wáng tè mù ěr bù hā yuē chéng píng rì jiǔ mín bù zhī bīng
现代白话：庐州盗起，淮西廉访使陈思廉言于宣让王特穆你布哈曰：“承平日久，民不知兵。
wáng yǐ dì shì zhī zhòu zhèn fǔ huái diàn qǐ de zuò shì
这句话大意是：王以帝室之胄，镇抚淮甸，岂得坐视！
sī qiān yuàn yǔ wáng lù lì tiǎn miè zhī
这句话大意是：思谦愿与王戮力殄灭之。
qiě wáng fǔ shǔ jí sài rén děng shù yì bù shǎo bì yǒu néng cuī fēng xiàn zhèn zhě
这句话大意是：且王府属集赛人等，数亦不少，必有能摧锋陷阵者。
wáng yuē cǐ wú zé yě
现代白话：”王曰：“此我责也。
dàn ān mǎ qì xiè wèi bèi nài hé
这句话大意是：但鞍马、器械未备，奈何？
sī qiān kuò guān mín mǎ zhì bīng jiǎ bù rì ér jí fēn dào bìng jìn suì qín qú zéi lú zhōu píng
这句话大意是：”思谦括官民马，置兵甲，不日而集，分道并进，遂擒渠贼，庐州平。
jì ér yǐng kòu jiāng dù huái sī qiān yòu yán yú wáng yuē yǐng kòu dōng qīn jí diào què pí zhūn zú yòng zhī
这句话大意是：既而颍寇将渡淮，思谦又言于王曰：“颍寇东侵，亟调芍陂屯卒用之。
wáng yuē fēi fèng zhào bù gǎn diào
这句话大意是：”王曰：“非奉诏不敢调。
sī qiān yán fēi cháng zhī biàn lǐ yi cóng quán
这句话大意是：”思谦言：“非常之变，理宜从权。
shàn fā zhī zuì sī qiān zuò zhī
这句话大意是：擅发之罪，思谦坐之。
wáng gǎn qí yán cóng zhī
这句话大意是：”王感其言，从之。
qí zhí lì běn wèi tún tián wàn hù zhào yǔ yuē wú zǔ zōng yǐ zhōng yì chuán jiā rǔ zhī zhí nǎi wǒ xiān rén lì zhàn suǒ zhì
现代白话：其侄立本，为屯田万户，召语曰：“我祖宗以忠义传家，你之职，乃我先人力战所致。
jīn guó jiā yǒu nán rǔ dāng shēn xiān shì zú yǐ tú bào xiào zhù wú fù cháo tíng yě
现代白话：今国家有难，你当身先士卒以图报效，庶无负朝廷也。
xún zhào rù wèi jí xián shì jiǎng xué shì xiū dìng guó lǜ
这句话大意是：”寻召入为集贤侍讲学士，修定《国律》。
jǐ níng lù zǒng guǎn dǒng tuán xiāo fèng zhào cóng jiāng zhè píng zhāng jiā huī jìn zhēng ān fēng zhì hé féi dìng lín zhàn yù zéi dà pò zhī
这句话大意是：济宁路总管董抟霄，奉诏从江浙平章嘉珲进征安丰，至合肥定林站，遇贼，大破之。
shí zhū gāo gù shǐ zéi fù chāng jué jūn shǎo bù zú yǐ fēn tǎo yǒu tài shān míng zhài jí què pí tún tián jūn tuán xiāo jiē jiǎng láo ér yuē shù zhī suì de zhàng bì zhū gāo
这句话大意是：时朱皋、固始贼复猖獗，军少不足以分讨，有大山名寨及芍陂屯田军，抟霄皆奖劳而约束之，遂得障蔽朱皋。
guān jūn zhūn zhū jiā sì zéi zhì zhuī shā zhī
这句话大意是：官军屯朱家寺，贼至，追杀之。
nǎi qiǎn jìn shì chéng míng zhòng wǎng yù zéi zhōng zhāo lái zhě qiān èr bǎi jiā yīn xī zhī jī xū shí
这句话大意是：乃遣进士程明仲往谕贼中，招徕者千二百家，因悉知基虚实。
yè fù fú qiáo yú féi shuǐ jì dù zéi shǐ jué
这句话大意是：夜，缚浮桥于淝水，既渡，贼始觉。
zéi shù wàn jù jiàn nán guān jūn dù zhě zhé wèi qí suǒ bài
这句话大意是：贼数万据磵南，官军渡者，辄为其所败；。
tuán xiāo nǎi huī qí shì bié dù qiǎn tān xí zéi hòu zéi huí dōng nán xiàng yǔ qí shì yíng dí
这句话大意是：抟霄乃麾骑士别渡浅滩袭贼后，贼回东南向，与骑士迎敌。
tuán xiāo hū yuè mǎ dù jiàn yáng yán yú zhòng yuē zéi yǐ bài
这句话大意是：抟霄忽跃马渡磵，扬言于众曰：“贼已败！
zhū jūn jiē dù yī gǔ ér jī zhī zéi dà bài fù zhuī shā zhī xiāng jí yǐ sǐ zhě èr shí wǔ lǐ suì fù ān fēng
这句话大意是：”诸军皆渡，一鼓而击之，贼大败，复追杀之，相借以死者二十五里，遂复安丰。
tuán xiāo cí zhōu rén yě
这句话大意是：抟霄，磁州人也。
fāng guó zhēn bīng qǐ jiāng zhè xíng shěng xí qián yán hǎi shàng fù wàn hù shū mù lū yi xùn shǒu wēn zhōu yi xùn jí qǐ rèn qí shì
这句话大意是：方国珍兵起，江浙行省檄前沿海上副万户舒穆噜宜逊守温州，宜逊即起任其事。
yǐ ér mǐn kòu fàn chù zhōu fù xí yi xùn yǐ bīng píng zhī yǐ gōng shēng zhè dōng xuān wèi shǐ fù fēn fǔ yú tāi zhōu
这句话大意是：已而闽寇犯处州，复檄宜逊以兵平之，以功升浙东宣慰使，复分府于台州。
qǐng zhī chù zhī shǔ xiàn shān kòu bìng qǐ yi xùn fù fèng shěng xí wǎng tǎo zhī zhì zé zhù chù zhōu chéng wèi yù dí jì
这句话大意是：顷之，处之属县，山寇并起，宜逊复奉省檄往讨之，至则筑处州城为御敌计。
yi xùn qí xiān liáo rén yě
这句话大意是：宜逊，其先辽人也。
tài fù ā lū tú chū shǒu hé lín xún zú
这句话大意是：太傅阿噜图出守和林，寻卒。
zhì zhèng shí èr nián
这句话大意是：◎至正十二年。
chūn zhēng yuè bǐng wǔ shuò zhào yìn zào zhōng tǒng yuán bǎo jiāo chāo yī bǎi jiǔ shí wàn dìng zhì yuán chāo shí wàn dìng
这句话大意是：春，正月，丙午朔，诏印造中统元宝交钞一百九十万锭，至元钞十万锭。
wù shēn zhú shān xiàn zéi xiàn xiāng yáng lù tóng zhī é sēn bù hā děng jīng kuì
这句话大意是：戊申，竹山县贼陷襄阳路，同知额森布哈等惊溃。
dá lǔ gé qí bó luó tè mù ěr lǐng yì bīng èr bǎi rén qiě zhàn qiě yǐn zhì jiān lì xiàn yù miǎn yáng fǔ dá lū gá qí yào zhū děng jūn
现代白话：达鲁噶齐博罗特穆你领义兵二百人，且战且引，至监利县，遇沔阳府达噜噶齐耀珠等军。
shí bīn jiāng yǒu chuán qiān yú nǎi jiū hé zhū yì bīng dīng zhuàng shuǐ gōng wǔ qiān yú rén bì yǐ jūn hào gěi dāo shuò jù shào mǎ wǔ shí shuǐ lù jì jìn
这句话大意是：时滨江有船千馀，乃纠合诸义兵、丁壮、水工五千馀人，畀以军号，给刀槊，具哨马五十，水陆继进。
bǐ zhì shí shǒu xiàn wén zhōng xīng lù yì xiàn nǎi yì qù yuè zhōu jiù yuán shuài tè kè jiā ér dào zǔ bù dé qián réng qū xiāng yáng zéi fāng zhù yáng hú gǎng chéng qí bù yú jī zhī huò qí chuán èr shí qī sōu shēng qín zéi dǎng liú yā ěr xùn de qí qíng
现代白话：比至石首县，闻中兴路亦陷，乃议趣岳州就元帅特克嘉，而道阻不得前，仍趋襄阳，贼方驻杨湖港，乘其不虞击之，获其船二十七艘，生擒贼党刘雅你，讯得其情。
jìn cì qián jiāng xiàn yòu zhǎn zéi shù bǎi jí huò sān shí yú chuán xiāo zéi jiāng liú wàn hù xǔ táng zhǔ děng
这句话大意是：进次潜江县，又斩贼数百级，获三十馀船，枭贼将刘万户、许堂主等。
fu zhǐ bīng wèi shí ér zéi dà zhì yǔ zhàn dǐ mù yào zhū děng jūn gè dāng yī miàn bù néng jiù
这句话大意是：甫止兵未食，而贼大至，与战，抵暮，耀珠等军各当一面，不能救。
bó luó tè mù ěr bèi zhòng chuāng huī cóng zǐ mǎ hā shí lēi shǐ qù yuē wú yǐ sǐ bào guó rǔ wú liú cǐ
现代白话：博罗特穆你被重创，麾从子玛哈实勒使去，曰：“我以死报国，你无留此。
mǎ hā shí lēi qì yuē sǐ shēng cóng shū fù
这句话大意是：”玛哈实勒泣曰：“死生从叔父。
jì ér bó luó tè mù ěr bèi zhí zéi qǐng tóng wèi nì bó luó tè mù ěr nù mà zhī suì yù hài
现代白话：”既而博罗特穆你被执，贼请同为逆，博罗特穆你怒骂之，遂遇害。
mǎ hā shí lēi shuài jiā nú qiú qí shī fù yǔ zéi zhàn jù méi yú zhèn jǔ jiā sǐ zhě fán èr shí liù rén
这句话大意是：玛哈实勒帅家奴求其尸，复与贼战，俱没于阵，举家死者凡二十六人。
bó luó tè mù ěr gāo chāng rén yě
现代白话：博罗特穆你，高昌人也。
shì rì jīng mén zhōu yì xiàn
这句话大意是：是日，荆门州亦陷。
chū yāo zéi qǐ xiàn dèng zhōu rén qíng xiōng xiōng
这句话大意是：初，妖贼起，陷邓州，人情恟恟。
é ér zéi fēng zì shān dǐ nán yáng jìng nán yáng xiàn dá lū gá qí xǐ tóng yǐ jì huò shù zéi jí zhī yún zéi jiāng dà zhì xǐ tóng nǎi xī zhǎn zhī yǐ ān zhòng xīn zhòu yè dū dīng zhuàng xún luó shǒu bèi
这句话大意是：俄而贼锋自邓抵南阳境，南阳县达噜噶齐喜同，以计获数贼，诘之，云贼将大至，喜同乃悉斩之以安众心，昼夜督丁壮巡逻守备。
shí dà sī nóng qián mù ěr yǐ bīng zhù yú zhū gé ān wèi zéi suǒ xí sǐ zhī zéi suì chéng ruì qǔ nán yáng xǐ tóng shǒu xī mén wàng jiàn zéi shì shèng jí yǔ jiā rén jué yuē wú yǔ rǔ děng bù néng xiāng gù yǐ
现代白话：时大司农钱木你以兵驻于诸葛庵，为贼所袭，死之，贼遂乘锐取南阳，喜同守西门，望见贼势盛，即与家人诀曰：“我与你等不能相顾了！
dàn gè táo shēng wú fēn sǐ cǐ yǐ bào guó yě
现代白话：但各逃生，我分死此，以报国也。
yǐ ér chéng zhōng jiē kū
这句话大意是：”已而城中皆哭。
xǐ tóng cè lì yì bīng fèn lì yǔ zéi bó zéi tuì qù míng rì fù zhì yǔ zhàn shén lì shā zéi fán shù bǎi
这句话大意是：喜同策厉义兵，奋力与贼搏，贼退去，明日复至，与战甚力，杀贼凡数百。
zéi zhī wú yuán zhàn yù jí nán yáng suì xiàn
这句话大意是：贼知无援，战愈急，南阳遂陷。
xǐ tóng tū wéi jiāng zì bá zéi héng cì qí mǎ mǎ jué xǐ tóng biān mǎ yuè ér qǐ shǒu zhǎn cì mǎ zhě tā zéi zhuī zhī shēn bèi shù chuàng bù néng dòu suì wèi suǒ shā
这句话大意是：喜同突围将自拔，贼横刺其马，马蹶，喜同鞭马跃而起，手斩刺马者，他贼追之，身被数创，不能斗，遂为所杀。
qī xíng shì mà zéi jiàn shā yī jiā sǐ zhě èr shí yú rén
这句话大意是：妻邢氏，骂贼见杀，一家死者二十馀人。
shì wén zèng nán yáng lù pàn guān
这句话大意是：事闻，赠南阳路判官。
xǐ tóng hé xī rén yě
这句话大意是：喜同，河西人也。
shí fù zhū li yuǎn diào xiāng yáng xiàn yǐn xū cì jū nán yáng zéi qǐ yuǎn yǐ zhōng yì zì fèn qīng cái mù dīng zhuàng de qiān yú rén yǔ zéi jù zhàn
这句话大意是：时富珠哩远调襄阳县尹，须次居南阳，贼起，远以忠义自奋，倾财募丁壮，得千馀人，与贼拒战。
é ér zéi dà zhì yuǎn bèi hài
这句话大意是：俄而贼大至，远被害。
yuǎn qī léi shì wèi zéi suǒ zhí zéi yù qī zhī léi yuē wǒ cān zhèng zhǒng fù xiàn lìng dí qī kěn cóng rǔ gǒu zhì yǐ shēng hu
现代白话：远妻雷氏为贼所执，贼欲妻之，雷曰：“我参政冢妇，县令嫡妻，肯从你狗彘以生乎！
zéi jiāng wū zhī léi hào kū dà mà bù cóng nǎi jiàn shā jǔ jiā jiē bèi hài
这句话大意是：”贼将污之，雷号哭大骂不从，乃见杀，举家皆被害。
yuǎn chōng zhī zǐ yě
这句话大意是：远，翀之子也。
bǐng chén xú shòu huī qiǎn qí jiāng dīng pǔ láng xú míng yuǎn xiàn hàn yáng
这句话大意是：丙辰，徐寿辉遣其将丁普郎、徐明远陷汉阳；。
dīng sì xiàn xīng guó fǔ
这句话大意是：丁巳，陷兴国府。
jǐ wèi xú shòu huī jiāng zōu pǔ shèng xiàn wǔ chāng
这句话大意是：己未，徐寿辉将邹普胜陷武昌。
xiān shì zéi fēn rì chì hú guǎng xíng shěng píng zhāng sāng jié huì liáo shǔ yì zhī
这句话大意是：先是贼氛日炽，湖广行省平章桑节会僚属议之。
huò yuē yǒu zhèng wàn hù lǎo jiàng yě yi qǐ ér yòng zhī
这句话大意是：或曰：“有郑万户，老将也，宜起而用之。
sāng jié nǎi mìng mù tǔ bīng wán chéng chí xiū qì xiè yán xún jǐng xī yǐ qí shì shǔ zhèng
这句话大意是：”桑节乃命募土兵，完城池，修器械，严巡警，悉以其事属郑。
zéi wén zhī qiǎn qí dǎng èr qiān lái yuē jiàng sāng jié yǔ zhèng móu yuē cǐ zhà yě rán jiàng ér què zhī yú shì wéi bù yí shòu ér shěn zhī kě yě
这句话大意是：贼闻之，遣其党二千来约降，桑节与郑谋曰：“此诈也，然降而却之，于事为不宜，受而审之可也。
guǒ de qí qíng nǎi jiān zhī xiè qí qú kuí shù shí rén yǐ sì mìng
这句话大意是：”果得其情，乃歼之，械其渠魁数十人以俟命。
shì zhào rù wèi dà sī nóng sāng jié qù tóng liáo shòu zéi lù qiě jí qí gōng nǎi wū zhèng zuì shì qí suǒ xiè zhě
这句话大意是：适召入为大司农，桑节去，同僚受贼赂，且嫉其功，乃诬郑罪，释其所械者。
míng rì zéi dà zhì nèi wài xiǎng yìng wēi shùn wáng kù chūn bù hā xíng shěng píng zhāng hé shàng jiē qì chéng zǒu chéng suì xiàn
这句话大意是：明日贼大至，内外响应，威顺王库春布哈、行省平章和尚，皆弃城走，城遂陷。
wǔ chāng zhī rén pián shǒu yè qì yuē dài fū bù qù wú qǐ wèi fú qiú hu
现代白话：武昌之人骈首夜泣曰：“大夫不去，我岂为俘囚乎！
yǒu féng sān zhě hú guǎng shěng gōng shǐ yě sù bù zhī shū
这句话大意是：有冯三者，湖广省公使也，素不知书；。
wǔ chāng xiàn zào lì bèi lā sān gòng wèi dào sān gù cí yuē zéi míng è wǒ děng qǐ kě wèi
这句话大意是：武昌陷，皂隶辈拉三共为盗，三固辞曰：“贼名恶，我等岂可为！
zhòng nù jiāng shā zhī sān suì tuò mà zhòng nǎi fù zhū shí zì mù yú yǐ xíng ér kuī qí ròu sān yì mà bù zhǐ dǐ jiāng shàng duàn qí hóu wěi zhī qù
这句话大意是：”众怒，将杀之，三遂唾骂，众乃缚诸十字木，舁以行而刲其肉，三益骂不止，抵江上，断其喉，委之去。
qí qī suí sān hào qì fǔ shí kuī ròu nà bù qún zhōng cì zéi yuǎn shōu sān xuè hái tuō yī guǒ zhī dà kū tóu jiāng ér sǐ
这句话大意是：其妻随三号泣，俯拾刲肉纳布裙中，伺贼远，收三血骸，脱衣裹之，大哭，投江而死。
mìng xíng bù shàng shū ā lū shōu bǔ shān dōng zéi gěi chì dié shí yī dào shǐ fēn shǎng yǒu gōng zhě
这句话大意是：命刑部尚书阿噜收捕山东贼，给敕牒十一道，使分赏有功者。
xīn yǒu xú shòu huī jiāng lǔ fǎ xìng xiàn ān lù fǔ zhī fǔ chāo lū sǐ zhī
这句话大意是：辛酉，徐寿辉将鲁法兴陷安陆府，知府绰噜死之。
fǎ xìng zhī lái gōng yě chāo lū mù bīng de shù bǎi rén shuài yǐ jù zéi bài zéi qián duì chéng shèng zhuī zhī
这句话大意是：法兴之来攻也，绰噜募兵得数百人，帅以拒贼，败贼前队，乘胜追之。
ér zéi zì tā mén rù jí hái bīng zé chéng zhōng huǒ qǐ jūn mín kuì luàn jì bù kě è ér guī fú cháo fú chū zuò gōng táng
这句话大意是：而贼自他门入，亟还兵，则城中火起，军民溃乱，计不可遏而归，服朝服，出坐公堂。
zéi xié yǐ bái rèn chāo lū yóu yù yǐ nì shùn yī zéi pái chāo lū xià shǐ bài bù qū qiě nù mà zéi qú bù rěn hài jū zhī
这句话大意是：贼胁以白刃，绰噜犹喻以逆顺，一贼排绰噜下使拜，不屈，且怒骂，贼渠不忍害，拘之。
míng rì yòu bī qí cóng luàn chāo lū jí huà yuē wú shǒu tǔ chén níng cóng rǔ zéi hu
现代白话：明日，又逼其从乱，绰噜疾叱曰：“我守土臣，宁从你贼乎！
zéi nù yǐ dāo zhuó chāo lū zuǒ xié duàn ér sǐ
这句话大意是：”贼怒，以刀斫绰噜，左胁断而死。
zéi fèn qí bù jiàng fù yǐ bù náng chán qí shī yú zhì qí jiā chāo lū qī hòu shì chū dà kū qiě liè jiǔ ròu mǎn qián kě zhě lìng yǐn jiǔ jī zhě lìng shí ròu yǐ dài zéi shǐ bù fáng jǐ zhì yè zì jīng sǐ
这句话大意是：贼愤其不降，复以布囊缠其尸，舁置其家，绰噜妻侯氏出，大哭，且列酒肉满前，渴者令饮酒，饥者令食肉，以绐贼使不防己，至夜自经死。
shì wén zèng chāo lū hé nán xíng shěng cān zhī zhèng shì hòu shì níng xià jùn fū rén biǎo qí mén yuē shuāng jié
这句话大意是：事闻，赠绰噜河南行省参知政事，侯氏宁夏郡夫人，表其门曰双节。
bǐng yín yǐ hé fù gù dào dà shè tiān xià
这句话大意是：丙寅，以河复故道，大赦天下。
xīn wèi xú shòu huī bīng xiàn miǎn yáng fǔ rén shēn xiàn zhōng xīng lù
这句话大意是：辛未，徐寿辉兵陷沔阳府，壬申，陷中兴路。
miǎn yáng tuī guān xiàng shān shù shù zǔ lǐng mín bīng shǒu lǜ shuǐ hóng chéng xiàn bèi zhí xiè zhì shòu huī suǒ shù zǔ mà bù chuò shòu huī nù zhī jiě zhī
这句话大意是：沔阳推官象山俞述祖，领民兵守绿水洪，城陷，被执，械至寿辉所，述祖骂不辍，寿辉怒，支解之。
qí fàn zhōng xīng yě shān nán xuān wèi sī tóng zhī yī gǔ lún shí chū zhàn zhòng kuì xuān wèi shǐ jǐn zhōu bù hā qì chéng zǒu
这句话大意是：其犯中兴也，山南宣慰司同知伊古轮实出战，众溃，宣慰使锦州布哈弃城走。
shān nán lián fǎng shǐ jì ěr kè dūn yǐ bīng yǔ kàng shè zéi duō sǐ míng rì zéi yì bīng lái xí dōng mén lì zhàn bèi zhí bù qū ér sǐ
现代白话：山南廉访使济你克敦以兵与抗，射贼多死，明日，贼益兵来，袭东门，力战，被执，不屈而死。
wǔ chāng jì xiàn jiāng xī dà zhèn zéi zhú lú bì jiāng ér xià xíng shěng yòu chéng bó luó tè mù ěr fāng zhù bīng jiāng zhōu wén zhī yì dùn qù
现代白话：武昌既陷，江西大震，贼舳舻蔽江而下，行省右丞博罗特穆你方驻兵江州，闻之，亦遁去。
zǒng guǎn li fǔ suī gū lì cí qì yù fèn lì
这句话大意是：总管李黼，虽孤立，辞气愈奋厉。
shí huáng méi xiàn zhǔ bù yī sū tè mù yún yuàn chū jī zéi fǔ dà xǐ xiàng tiān lì jiǔ yǔ zhī shì
这句话大意是：时黄梅县主簿伊苏特穆匀愿出击贼，黼大喜，向天沥酒与之誓。
yán shǐ tuō kǒu zéi yóu bīng yǐ zhì jìng jí xí zhū xiāng luò jù mù shí yú xiǎn sāi chù è zéi guī lù cāng cù wú hào nǎi mò shì zú miàn tǒng zhī chū zhàn
这句话大意是：言始脱口，贼游兵已至境，急檄诸乡落聚木石于险塞处，遏贼归路，仓卒无号，乃墨士卒面，统之出战；。
fǔ shēn xiān shì zú dà hū xiàn zhèn yī sū tè mù ěr jì jìn zéi dà bài zhú běi liù shí lǐ
现代白话：黼身先士卒，大呼陷阵，伊苏特穆你继进，贼大败，逐北六十里。
xiāng dīng yī xiǎn zǔ chéng gāo xià mù shí héng shī bì lù shā huò èr wàn yú
这句话大意是：乡丁依险阻，乘高下木石，横尸蔽路，杀获二万馀。
fǔ hái wèi zuǒ yòu yuē zéi bù lì yú lù bì yóu shuǐ yǐ zhōu báo wǒ
这句话大意是：黼还，谓左右曰：“贼不利于陆，必由水以舟薄我。
nǎi yǐ zhǎng mù shù qiān mào tiě zhuī yú miǎo àn zhí yán àn shuǐ zhōng nì cì zéi zhōu wèi zhī qī xīng zhuāng
这句话大意是：”乃以长木数千，冒铁锥于杪，暗植沿岸水中，逆刺贼舟，谓之“七星桩”。
huì xī nán fēng jí zéi zhōu shù qiān guǒ yáng fān shùn liú gǔ zào ér zhì zhōu yù zhuāng bù dé dòng jìn tuì wú cuò fǔ shuài jiàng shì fèn jī fā huǒ líng jiàn shè zhī fén nì sǐ zhě wú suàn yú zhōu sàn zǒu
这句话大意是：会西南风急，贼舟数千，果扬帆顺流鼓噪而至，舟遇桩不得动，进退无措，黼帅将士奋击，发火翎箭射之，焚溺死者无算，馀舟散走。
xíng shěng shàng fǔ jìn bài jiāng xī xíng shěng cān zhèng xíng jiāng zhōu nán kāng děng lù jūn mín dōu zǒng guǎn biàn yì xíng shì
这句话大意是：行省上黼劲，拜江西行省参政，行江州、南康等路军民都总管，便宜行事。
èr yuè yǐ hài shuò dìng yuǎn rén guō zi xìng jí shào nián shù qiān rén zì chēng jié zhì yuán shuài
这句话大意是：二月，乙亥朔，定远人郭子兴，集少年数千人，自称节制元帅。
zi xìng xiōng dì sān rén jiē shàn zhí zī chǎn yóu shì háo lǐ zhōng
这句话大意是：子兴兄弟三人，皆善殖赀产，由是豪里中。
zi xìng zhī tiān xià yǒu biàn yuán nǎi sàn jiā cái zhuī niú shāi jiǔ yǔ zhuàng shì jié nà zhì shì yǔ sūn dé yá jí shù mǒu lǔ mǒu pān mǒu děng yǐ zhòng gōng chéng
这句话大意是：子兴知天下有变，元乃散家财，椎牛酾酒，与壮士结纳，至是与孙德崖及俞某、鲁某、潘某等以众攻城。
jiǎ shēn zōu píng xiàn mǎ zǐ zhāo wéi luàn guān jūn bǔ zhǎn zhī
这句话大意是：甲申，邹平县马子昭为乱，官军捕斩之。
yǐ yǒu xú shòu huī bīng xiàn jiāng zhōu zǒng guǎn li fǔ sǐ zhī suì xiàn nán kāng lù
这句话大意是：乙酉，徐寿辉兵陷江州，总管李黼死之，遂陷南康路。
shí zéi shì yù shèng xi zì jīng hú dōng jì huái diàn shǒu chén wǎng wǎng qì chéng dùn fǔ zhōng wài yuán jué
这句话大意是：时贼势愈盛，西自荆湖，东际淮甸，守臣往往弃城遁，黼中外援绝。
zéi jiāng báo chéng fēn shěng píng zhāng zhèng shì tú qìn bù hā zì běi mén dùn
这句话大意是：贼将薄城，分省平章政事图沁布哈自北门遁。
fǔ yǐn bīng dēng pí bù zhàn jù zéi yǐ zhì gān táng hú fén xī mén nǎi zhāng nǔ shè zhī
这句话大意是：黼引兵登陴，布战具，贼已至甘棠湖，焚西门，乃张弩射之。
zéi zhuǎn gōng dōng mén fǔ jiù zhī ér zéi yǐ rù yǔ zhī xiàng zhàn zhī lì bù dí huī jiàn huà zéi yuē shā wǒ wú shā bǎi xìng
这句话大意是：贼转攻东门，黼救之，而贼已入，与之巷战，知力不敌，挥剑叱贼曰：“杀我，毋杀百姓！
zéi cì fǔ duò mǎ fǔ yǔ xiōng miǎn zhī zǐ bǐng zhāo jù mà zéi ér sǐ jùn mín kū shēng zhèn tiān xiāng shuài jù guān zàng yú dōng mén wài
这句话大意是：”贼刺黼堕马，黼与兄冕之子秉昭俱骂贼而死，郡民哭声震天，相率具棺葬于东门外。
fǔ sǐ yú yuè cān zhèng zhī mìng shǐ xià
这句话大意是：黼死逾月，参政之命始下。
miǎn jū yǐng yì sǐ yú zéi
这句话大意是：冕居颍，亦死于贼。
shì wén zèng fǔ huái nán jiāng běi xíng shěng zuǒ chéng zhuī fēng lǒng xī jùn gōng shì zhōng wén lì miào jiāng zhōu cì é yuē chóng liè guān qí zi bǐng fāng jí xián dài zhì
这句话大意是：事闻，赠黼淮南、江北行省左丞，追封陇西郡公，谥忠文，立庙江州，赐额曰崇烈，官其子秉方集贤待制。
bǐng xū huò zhōu líng shí xiàn dì zhèn
这句话大意是：丙戌，霍州灵石县地震。
fáng zhōu zéi xiàn guī zhōu
这句话大意是：房州贼陷归州。
wù zǐ zhào xú zhōu nèi wài qún jù zhī zhòng xiàn èr shí rì bù fēn shǒu cóng bìng yǔ shè yuán
这句话大意是：戊子，诏：“徐州内外群聚之众，限二十日，不分首从，并与赦原。
zhì ān dōng ān fēng fēn yuán shuài fǔ
这句话大意是：置安东、安丰分元帅府。
sì chǒu yóu huáng chéng
这句话大意是：巳丑，游皇城。
gēng zǐ guō zi xìng xiàn háo zhōu jù zhī
这句话大意是：庚子，郭子兴陷濠州，据之。
xīn chǒu dèng zhōu zéi wáng quán zhāng chūn xiàn lǐ zhōu lóng zhèn wèi zhǐ huī shǐ ān dōu lǎ hā màn děng shuài shī fù zhī
这句话大意是：辛丑，邓州贼王权、张椿陷澧州，龙镇卫指挥使谙都喇哈曼等帅师复之。
bāo zèng zhàng jié sǐ yì zhě xuān huī shǐ tè mù ěr děng èr shí qī rén
现代白话：褒赠仗节死义者宣徽使特穆你等二十七人。
shì yuè zéi qīn huá jùn mìng dé zhū wèi hé nán yòu chéng shǒu dōng míng
这句话大意是：是月，贼侵滑、濬，命德珠为河南右丞，守东明。
dé zhū shí zhì shì yú jiā wén mìng jí chí zhì dōng míng jùn chéng huáng yán bèi yù zéi bù gǎn fàn
这句话大意是：德珠时致仕于家，闻命，即驰至东明，浚城隍，严备御，贼不敢犯。
xú shòu huī jiāng ōu pǔ xiáng xiàn yuán zhōu
这句话大意是：徐寿辉将欧普祥陷袁州。
pǔ xiáng huáng gāng rén yǐ shāo xiāng jù zhòng cóng shòu huī qǐ bīng wèi yuán shuài rén chēng ōu dào rén
这句话大意是：普祥，黄冈人，以烧香聚众，从寿辉起兵为元帅，人称“欧道人”。
zhì shì yǐn bīng lüè jiāng xī zhū jùn xiàn gōng pò yuán zhōu fén shì lú lüè rén mín yǐ qù lìng bié jiāng shǒu zhī
这句话大意是：至是引兵掠江西诸郡县，攻破袁州，焚室庐，掠人民以去，令别将守之。
sān yuè yǐ sì shuò zhuī fēng tài shī zhōng wáng mǎn jì lēi gé tái wèi dé wáng
这句话大意是：三月，乙巳朔，追封太师、忠王满济勒噶台为德王。
dīng wèi xú shòu huī jiāng xǔ jiǎ gōng héng zhōu dòng guān huáng ān fǔ bài zhī
这句话大意是：丁未，徐寿辉将许甲攻衡州，洞官黄安抚败之。
rén zǐ hé nán zuǒ chéng xiàng tái hā bù hā kè fù nán yáng děng chù
这句话大意是：壬子，河南左丞相台哈布哈，克复南阳等处。
guǐ chǒu zhōng shū shěng qǐng xíng nà sù bǔ guān zhī lìng fán shì zhù wèi guó xuān lì zì bèi liáng mǐ gōng jǐ jūn chǔ zhě zhào yī dìng nǐ dì fāng shí shòu cháng xuǎn liú guān yī lì shēng zhuǎn fēng yìn
这句话大意是：癸丑，中书省请行纳粟补官之令：“凡士庶为国宣力，自备粮米供给军储者，照依定拟地方实授常选流官，依例升转、封荫；。
jí yǐ chú chá yán qián gǔ guān yǒu néng zài bèi qián liáng gōng jǐ jūn chǔ zhě yàn jiàn shòu pǐn jí gǎi shòu cháng liú
这句话大意是：及已除茶盐钱谷官有能再备钱粮供给军储者，验见授品级，改授常流。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
jiǎ zǐ xú shòu huī jiāng xiàng pǔ lüè xiàn ráo zhōu lù suì xiàn huī zhōu xìn zhōu
这句话大意是：甲子，徐寿辉将项普略陷饶州路，遂陷徽州、信州。
shí guān jūn duō pí nuò bù néng jù suǒ zài wú lài zǐ chéng jiàn qiè fā bù xún rì zhòng zhé shù wàn jiē duǎn yī cǎo jù chǐ mù wèi pá xuē zhú wèi qiāng jié fēi bó wèi jīn rú mí yě jiē chì
这句话大意是：时官军多疲懦不能拒，所在无赖子乘间窃发，不旬日众辄数万，皆短衣草屦，齿木为杷，削竹为枪，截绯帛为巾襦，弥野皆赤。
ráo zhōu shǒu chén wèi zhōng lì lǜ dīng zhuàng fēn sāi xiǎn yào jiè shǒu bèi é ér zéi zhì dá lū gá qí mǎ lái chū zhàn bù néng fā shǐ zéi yù bī zhōng lì yǐ yì bīng jī què zhī
这句话大意是：饶州守臣魏中立，率丁壮分塞险要，戒守备，俄而贼至，达噜噶齐马来出战，不能发矢，贼愈逼，中立以义兵击却之。
yǐ ér zéi fù hé suì wèi suǒ zhí yǐ hóng yī bèi qí shēn zhōng lì huà zhī xū rán jǐn zhāng
这句话大意是：已而贼复合，遂为所执，以红衣被其身，中立叱之，须髯尽张。
xìn zhōu zǒng guǎn yú dà běn yǐ tǔ bīng bèi yù zéi yòu xiàn qí chéng ér zhí zhī bìng sòng qí shuǐ
这句话大意是：信州总管于大本以土兵备御，贼又陷其城而执之，并送蕲水。
shòu huī yù shǐ cóng jǐ èr rén jiē dà mà bù qū suì bèi hài
这句话大意是：寿辉欲使从己，二人皆大骂不屈，遂被害。
zhōng lì jǐ nán rén
这句话大意是：中立，济南人；。
dà běn mì zhōu rén yě
这句话大意是：大本，密州人也。
dīng mǎo yǐ chū zhēng mǎ shǎo chū bì bó gè èr shí wàn pǐ yú yǐ běi wàn hù qiān hù suǒ yì mǎ
这句话大意是：丁卯，以出征马少，出币帛各二十万匹，于迤北万户、千户所易马。
wù chén zhào nán rén yǒu cái xué zhě yī shì zǔ jiù zhì zhōng shū shěng shū mì yuàn yù shǐ tái jiē yòng zhī
这句话大意是：戊辰，诏：“南人有才学者，依世祖旧制，中书省、枢密院、御史台皆用之。
yú shì lì bù láng zhōng xuān chéng gòng shī tài hàn lín zhí xué shì ráo zhōu zhōu bó qí tóng zhuó jiān chá yù shǐ
这句话大意是：”于是吏部郎中宣城贡师泰，翰林直学士饶州周伯琦，同擢监察御史。
nán shì fù jū shěng tái zì cǐ shǐ
这句话大意是：南士复居省台自此始。
zhōng shū shěng chén yán zhāng lǐ xiàn yán ráo zhōu dé xīng èr chù dǎn shuǐ jìn tiě kě yǐ chéng tóng yi jí qí de gè lì tóng yě chǎng zhí lì bǎo quán tí jǔ sī yǐ zhāng lǐ jiù wèi tóng yě chǎng guān
现代白话：中书省臣言：“张理献言，饶州、德兴二处，胆水浸铁，能够成铜，宜即其地各立铜冶场，直隶宝泉提举司，以张理就为铜冶场官。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
shì yuè fāng guó zhēn fù jié qí dǎng xià hǎi zhè dōng dào xuān wèi shǐ dōu yuán shuài tái hā bù hā fā bīng è huáng yán zhī chéng jiāng ér qiǎn yì shì wáng dà yòng dǐ guó zhēn shì yuē xìn shǐ zhī lái guī
这句话大意是：是月，方国珍复劫其党下海，浙东道宣慰使都元帅台哈布哈发兵扼黄岩之澄江，而遣义士王大用抵国珍示约信，使之来归。
guó zhēn jū dà yòng bù qiǎn yǐ xiǎo gě èr bǎi tū hǎi mén rù zhōu gǎng fàn xiě ān zhū shān tái hā bù hā yǔ zhòng yuē wú yǐ shū shēng dēng xiǎn yào chéng lǜ fù suǒ xué
现代白话：国珍拘大用不遣，以小舸二百突海门，入州港，犯写鞍诸山，台哈布哈语众曰：“我以书生登显要，诚虑负所学。
jīn shǒu hǎi yú zéi fu zhāo lái yòu fù wèi biàn
这句话大意是：今守海隅，贼甫招徕，又复为变。
jūn bèi zhù wǒ jī zhī qí kè zé rǔ zhòng gōng yě bù kè zé wǒ jìn sǐ yǐ bào guó ěr
现代白话：君辈助我击之，其克，则你众功也，不克，则我尽死以报国耳。
zhòng jiē yǒng yuè yuàn xíng
这句话大意是：”众皆踊跃愿行。
shí guó zhēn qī dǎng chén zhòng dá wǎng lái jì yì chén qí kě xiáng fú tái hā bù hā lǜ bù zhòng zhāng shòu xiáng qí chéng cháo ér chuán chù shā bù néng xíng
这句话大意是：时国珍戚党陈仲达，往来计议，陈其可降伏，台哈布哈率部众张受降旗乘潮，而船触沙不能行。
chuí yǔ guó zhēn yù hū zhòng dá shēn qián yì zhòng dá mù dòng qì suǒ tái hā bù hā jué qí xīn yì shǒu zhǎn zhī
这句话大意是：垂与国珍遇，呼仲达申前议，仲达目动气索，台哈布哈觉其心异，手斩之。
jí qián bó zéi chuán shè sǐ wǔ rén zéi yuè rù chuán fù zhuó sǐ yī rén zéi jǔ shuò lái cì zhé zhuó zhé zhī
这句话大意是：即前搏贼船，射死五人，贼跃入船，复斫死一人，贼举槊来刺，辄斫折之。
zéi qún zhì yù bào chí guò guó zhēn chuán tái hā bù hā chēn mù huà zhī tuō qǐ duó zéi dāo yòu shā èr rén zéi zǎn shuò cì zhī zhōng jǐng sǐ yóu zhí lì bù pū tóu qí shī hǎi zhōng nián sì shí jiǔ
这句话大意是：贼群至，欲抱持过国珍船，台哈布哈瞋目叱之脱，起夺贼刀，又杀二人，贼攒槊刺之，中颈死，犹植立不仆，投其尸海中，年四十九。
tóng míng bào qín jí lín hǎi wèi li fǔ dé qiān hù chì zhǎn yì shì zhāng jūn bì jiē sǐ zhī
这句话大意是：僮名抱琴，及临海尉李辅德，千户赤盏，义士张君璧，皆死之。
hòu zhuī zèng jiāng zhè xíng shěng píng zhāng zhèng shì fēng wèi guó gōng shì zhōng jiè lì miào tāi zhōu cì é yuē chóng jié
这句话大意是：后追赠江浙行省平章政事，封魏国公，谥忠介，立庙台州，赐额曰崇节。
tái hā bù hā shàng qì jié bù suí sú fú chén
这句话大意是：台哈布哈尚气节，不随俗浮沉。
tài fèi yīn wèi tái chén hé qù xiàng wèi tái hā bù hā dú jiàn sòng dōu mén wài tài fèi yīn yuē gōng qiě zhǐ wù yǐ wǒ lèi gōng
这句话大意是：泰费音为台臣劾去相位，台哈布哈独饯送都门外，泰费音曰：“公且止，勿以我累公！
tái hā bù hā yuē shì wèi zhī jǐ zhě sǐ níng wèi huò yé
这句话大意是：”台哈布哈曰：“士为知己者死，宁畏祸耶！
zhào dìng jūn mín guān bù shǒu chéng chí zhī zuì
这句话大意是：诏定军民官不守城池之罪。
lǒng xī dì zhèn bǎi yú rì chéng guō tuí yí líng gǔ qiān biàn dìng xī huì zhōu jìng níng zhuāng làng yóu shén
这句话大意是：陇西地震百馀日，城郭颓移，陵谷迁变，定西、会州、静宁庄浪尤甚。
huì zhōu gōng yǔ zhōng qiáng bēng huò nǔ wǔ bǎi yú zhāng zhǎng zhě zhàng yú duǎn zhě jiǔ chǐ rén mò néng wǎn
这句话大意是：会州公宇中墙崩，获弩五百馀张，长者丈馀，短者九尺，人莫能挽。
gǎi dìng xi wèi ān dìng zhōu huì zhōu wèi huì níng zhōu
这句话大意是：改定西为安定州，会州为会宁州。
rùn yuè jiǎ xū shuò zhōng lí rén zhū yuán zhāng cóng guō zi xìng yú háo zhōu
这句话大意是：闰月，甲戌朔，钟离人朱元璋从郭子兴于濠州。
yuán zhāng xiān shì jiā pèi hòu zì jù róng sì zhōu xǐ zhōng lí
这句话大意是：元璋先世家沛，后自句容、泗州徙钟离。
kūn dì sì rén yuán zhāng qí jì yě
这句话大意是：昆弟四人，元璋其季也。
shǎo kǔ jí bǐ cháng zī mào xióng jié jì jiù xué cōng míng yīng wǔ shěn jǐ dà dù rén mò néng cè yě
这句话大意是：少苦疾，比长，姿貌雄杰，既就学，聪明英武，沈几大度，人莫能测也。
nián shí qī zhí sì fāng hàn huáng mín jī yì fù mǔ xiōng xiāng jì mò suì rù huáng jué sì wèi sēng yú yuè xi zhì hé féi yòu shì lù ān lì guāng gù rǔ yǐng zhū zhōu fán sān nián fù huán huáng jué sì
现代白话：年十七，值四方旱蝗，民饥疫，父母兄相继殁，遂入皇觉寺为僧，逾月，西至合肥，又适六安，历光、固、你、颍诸州，凡三年，复还皇觉寺。
jiǔ zhī sì wéi luàn bīng suǒ fén sēng jiē táo sàn yuán zhāng yì chū bì bīng bù zhī suǒ xiàng rén yǒu zhāo yǐ qǐ shì zhě yuán zhāng yì bù jué
这句话大意是：久之，寺为乱兵所焚，僧皆逃散，元璋亦出避兵，不知所向，人有招以起事者，元璋意不决。
shì shí chè ěr bù hā lǜ bīng yù fù háo chéng dàn bù gǎn jìn wéi rì lüè liáng mín wèi dào yǐ jiào shǎng mín jiē xiōng jù
现代白话：是时彻你布哈率兵欲复濠城，惮不敢进，惟日掠良民为盗以徼赏，民皆恟惧。
yuán zhāng kǒng bù miǎn yú nán nǎi yì qié lán bǔ jiào wèn bì luàn bù jí jí shǒu gù yòu bù jí yīn zhù yuē qǐ yù yǔ cóng qún xióng chàng yì hu
这句话大意是：元璋恐不免于难，乃诣伽蓝卜珓，问避乱，不吉，即守故，又不吉，因祝曰：“岂欲予从群雄倡义吗？
guǒ dà jí
这句话大意是：”果“大吉。
fù zì niàn cóng qún xióng fēi yì shì zhù yuē hé xǔ wǒ yǐ bì bīng
这句话大意是：”复自念从群雄非易事，祝曰：“盍许我以避兵！
tóu zhī jiāo yuè ér lì yì nǎi jué
这句话大意是：”投之，交跃而立，意乃决。
dǐ háo chéng mén zhě yí wéi dié zhí zhī yǐ gào zi xìng zi xìng qí qí mào wèn suǒ yǐ lái jù gào zhī gù zi xìng xǐ suì liú zhì zuǒ yòu
这句话大意是：抵濠城，门者疑为谍，执之，以告子兴，子兴奇其貌，问所以来，具告之故，子兴喜，遂留置左右。
xún mìng zhǎng jiǔ fū cháng zhào yǔ móu shì jiǔ zhī shén jiàn qīn ài fán yǒu gōng tǎo jí mìng yǐ wǎng wǎng zhé shèng zi xìng yóu shì bīng yì shèng
这句话大意是：寻命长九夫，常召与谋事，久之，甚见亲爱，凡有攻讨，即命以往，往辄胜，子兴由是兵益盛。
chū sù zhōu rén mǎ gōng yǔ zi xīng wéi wěn jǐng jiāo mǎ gōng zú yǐ jì nǚ shǔ zi xìng zi xìng yīn fǔ wèi jǐ nǚ
这句话大意是：初，宿州人马公，与子兴为刎颈交，马公卒，以季女属子兴，子兴因抚为己女。
zhì shì yù yǐ qī yuán zhāng yǔ qí qiè zhāng shì móu zhāng shì yuē wú yì yì rú cǐ
现代白话：至是欲以妻元璋，与其妾张氏谋，张氏曰：“我意亦如此。
jīn tiān xià luàn jūn jǔ dà shì zhèng dāng shōu háo jié yī dàn bǐ wèi tā rén suǒ qīn shuí yǔ gòng gōng yè zhě
这句话大意是：今天下乱，君举大事，正当收豪杰，一旦彼为他人所亲，谁与共功业者！
zi xìng yì suì jué nǎi yǐ nǚ qī yuán zhāng
这句话大意是：”子兴意遂决，乃以女妻元璋。
yǐ yǒu xú shòu huī jiāng chén pǔ wén xiàn jí ān lù xiāng mín luō míng yuǎn qǐ yì bīng fù zhī
这句话大意是：乙酉，徐寿辉将陈普文陷吉安路，乡民罗明远起义兵复之。
lì huái nán jiāng běi děng chù xíng zhōng shū shěng zhì yáng zhōu
这句话大意是：立淮南、江北等处行中书省，治扬州。
dīng yǒu hú guǎng xíng shěng cān zhèng tiě jié yǐ hú nán bīng fù yuè zhōu
这句话大意是：丁酉，湖广行省参政铁杰以湖南兵复岳州。
shì yuè
这句话大意是：是月，。
zhào jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng cè lín qìn bān
这句话大意是：诏：“江西行省左丞相策琳沁班，。
huái nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì hóng hé ěr bù hā
现代白话：淮南行省平章政事鸿和你布哈，。
jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng zūn dá tè li
这句话大意是：江浙行省左丞遵达特哩，。
hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì é sēn tè mù ěr
现代白话：湖广行省平章政事额森特穆你，。
sì chuān xíng shěng píng zhāng zhèng shì ba shí hū tú
这句话大意是：四川行省平章政事巴实呼图，。
jí jiāng nán xíng tái yù shǐ dài fū nà lín yǔ jiāng zhè xíng shěng guān
这句话大意是：及江南行台御史大夫纳琳与江浙行省官，。
bìng yǐ biàn yi xíng shì
这句话大意是：并以便宜行事。
shǎn xī xíng tái yù shǐ dài fū duō ěr jì ba lēi xíng zhì zhōng tú wén shāng zhōu xiàn wǔ guān bù shǒu jí qīng jì zhòu yè jiān chéng zhì fèng yuán ér zéi yǐ zhì hóng mén
现代白话：陕西行台御史大夫多你济巴勒，行至中途，闻商州陷，武关不守，即轻骑昼夜兼程至奉元，而贼已至鸿门。
lì bái juān rì shǔ shì bù xǔ yuē zéi shì ruò cǐ shàng gù yīn yáng jū jì zāi
现代白话：吏白涓日署事，不许，曰：“贼势若此，尚顾阴阳拘忌啊！
jí jiù shǔ
这句话大意是：”即就署。
shěng tái sù yǐ jǔ cuò wèi xián bù xiāng jù lùn shì duō ěr jì ba lēi yuē duō shì rú cǐ wú dé yǐ cháng lì lùn
现代白话：省、台素以举措为嫌，不相聚论事，多你济巴勒曰：“多事如此，毋得以常例论。
nǎi yǔ xíng shěng píng zhāng tuō duō yuē wǔ rì yī huì jí
这句话大意是：”乃与行省平章托多约五日一会集。
xún yǒu zhǐ mìng yǔ tuō duō tóng tǎo zéi jí dū zhū jūn fù shāng zhōu
这句话大意是：寻有旨命与托多同讨贼，即督诸军复商州。
nǎi xiū zhù fèng yuán chéng lěi mù mín wèi bīng chū kù suǒ cáng yín wèi dà qián shè ér zhōng de zhě shǎng zhī yóu shì rén jiē wèi jīng bīng
这句话大意是：乃修筑奉元城垒，募民为兵，出库所藏银为大钱，射而中的者赏之，由是人皆为精兵。
jīn shāng yì bīng yǐ shòu pí wèi shǐ fáng zhuàng rú hù hào máo hú lú jūn shén jīng ruì liè qí gōng yǐ wén cì chì shū bāo jiǎng zhī yóu shì qí jūn suì shèng
这句话大意是：金、商义兵以兽皮为矢房，状如瓠，号“毛葫芦”，军甚精锐，列其功以闻，赐敕书褒奖之，由是其军遂盛。
jīn zhōu yóu xìng yuán fèng xiáng dá fèng yuán dào lǐ huí yuǎn nǎi kāi yì gǔ chuàng zhì qī yì lù jìn yǐ biàn
这句话大意是：金州由兴元、凤翔达奉元，道里回远，乃开义谷，创置七驿，路近以便。
shí yù shǐ dài fū é sēn tè mù ěr zhù bīng shā hé jūn zhōng yè jīng é sēn tè mù ěr jǐn qì jūn zī qì xiè shōu sàn zú běi bēn biàn liáng
现代白话：时御史大夫额森特穆你驻兵沙河，军中夜惊，额森特穆你尽弃军资、器械，收散卒，北奔汴梁。
shí wén jì wáng zài chéng tóu yáo wèi zhī yuē rǔ wèi dà jiàng jiàn zéi bù shā ér zì kuì wú jiāng hé rǔ cǐ chéng bì bù róng rǔ yě
现代白话：时文济王在城头，遥谓之曰：“你为大将，见贼不杀而自溃，我将劾你，此城必不容你也。
suì lí chéng nán sì shí lǐ zhū xiān zhèn zhūn yān
现代白话：”遂离城南四十里朱仙镇屯呢。
cháo tíng yǐ qí bù xí bīng zhào bié jiāng dài zhī
这句话大意是：朝廷以其不习兵，诏别将代之。
é sēn tè mù ěr jìng guī hūn yè rù chéng míng rì réng wèi yù shǐ dài fū
现代白话：额森特穆你径归，昏夜入城，明日仍为御史大夫。
xī tái jiān chá yuàn yù shǐ měng gǔ lǔ hā yā fàn wén děng shí èr rén hé qí sàng shī rǔ guó zhī zuì duō ěr jì ba lēi dāng shǔ zì gù wèi zuǒ yòu yuē wú qí wèi píng zhāng hú guǎng yǐ
现代白话：西台监察院御史蒙古鲁哈雅、范文等十二人，劾其丧师辱国之罪，多你济巴勒当署字，顾谓左右曰：“我其为平章湖广了。
zòu shàng chéng xiàng tuō kè tuō nù guǒ zuǒ qiān duō ěr jì ba lēi ér yù shǐ shí èr rén jiē zhé wèi gè lù tiān shè zuǒ èr guān
现代白话：”奏上，丞相托克托怒，果左迁多你济巴勒，而御史十二人皆谪为各路添设佐贰官。
duō ěr jì ba lēi fù hú guǎng guān zhōng rén zhē lù tì qì yuē shēng wǒ zhě gōng yě hé jù qù wǒ ér bù liú hu
现代白话：多你济巴勒赴湖广，关中人遮路涕泣曰：“生我者公也，何遽去我而不留乎！
duō ěr jì ba lēi wèi qiǎn zhī bù tīng nǎi cóng jiàn dào dé chū
现代白话：”多你济巴勒慰遣之，不听，乃从间道得出。
xià sì yuè guǐ mǎo shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是：夏，四月，癸卯朔，日有食之。
jiāng xī lín chuān zéi shān zhōng xiàn jiàn chāng lù
这句话大意是：江西临川贼邓忠陷建昌路。
yǐ mǎo tiě jié jí wàn hù táo mèng zhēn fù wǔ chāng hàn yáng xún zài xiàn
这句话大意是：乙卯，铁杰及万户陶梦祯复武昌、汉阳，寻再陷。
bǐng chén jiāng xī yí huáng zéi tu yòu yǔ shào wǔ jiàn níng zéi yīng bì dá děng gōng xiàn shào wǔ lù zǒng guǎn wú àn tān bù hā yǐ bīng tǎo zhī qiān hù wèi chún yòng jì qín yòu bì dá fù qí chéng
这句话大意是：丙辰，江西宜黄贼涂佑与邵武、建宁贼应必达等攻陷邵武路，总管吴按摊布哈以兵讨之，千户魏淳用计擒佑、必达，复其城。
zéi zì shào wǔ jiàn dào bī fú níng zhōu zhī zhōu zhān huà wáng ba yán nǎi yǔ jiān zhōu ā sà dōu lǎ mù zhuàng bīng wǔ wàn fēn è xiǎn zǔ zéi zhì yáng méi lǐng lì zhà ba yán yǔ qí zi xiāng chí pò zhī
这句话大意是：贼自邵武间道逼福宁州，知州沾化王巴延乃与监州阿萨都喇，募壮兵五万，分扼险阻，贼至杨梅岭立栅，巴延与其子相驰破之。
zéi shuài wáng shàn é yōng zhòng zhí yā zhōu xī mén xū lì jiē jiě sàn ba yán huī xià wéi bái tǐng shì ér shù bǎi rén
这句话大意是：贼帅王善，俄拥众直压州西门，胥隶皆解散，巴延麾下唯白梃市儿数百人。
ba yán shè zéi bù fù fǎn gù zéi yǐ cháng qiāng chōng mǎ mǎ pū suì jiàn zhí
这句话大意是：巴延射贼，不复反顾，贼以长枪舂马，马仆，遂见执。
shàn shuō ba yán cóng jǐ réng lǐng zhōu ba yán ā shàn yuē wǒ tiān zǐ mìng guān bù xìng shī shǒu yì dāng sǐ kěn cóng rǔ fǎn hu
现代白话：善说巴延从己，仍领州，巴延呵善曰：“我天子命官，不幸失守，义当死，肯从你反乎！
shàn nù huà zuǒ yòu è yǐ guì fú qū suì ōu zhī ba yán jiáo shé chū xuè xùn shàn miàn mà yuē fǎn zéi shā jí shā hé yǐ ōu wèi
现代白话：”善怒，叱左右扼以跪，弗屈，遂殴之，巴延嚼舌出血噀善面，骂曰：“反贼，杀即杀，凭什么殴为！
wú mín tiān mín yě rǔ bù kě hài
现代白话：我民，天民也，你不可害。
dà chéng xiàng tǒng bǎi wàn zhī shī qīn tǎo pàn nì rǔ bèi jiāng wú yí zhǒng yǐ
现代白话：大丞相统百万之师亲讨叛逆，你辈将无遗种了。
zéi yòu zhí ā sà dōu lǎ zhì shàn lì shēng zé qí jù dòu jìn bù néng duì ba yán fù tuò shàn yuē wǒ shā zéi hé yán jù yé
这句话大意是：”贼又执阿萨都喇至，善厉声责其拒斗，噤不能对，巴延复唾善曰：“我杀贼，何言拒耶？
wǒ sǐ dāng wèi shén yǐ shā rǔ
现代白话：我死，当为神以杀你。
yán qì tǐng jǐng shòu rèn jǐng duàn yǒng bái yè rú rǔ bào shī shù rì sè bù biàn zhōu rén kū shēng lián xiàng zéi bìng shā ā sà dōu lǎ yù shì xiāng guān zhī xiāng mà yuē wú yǔ rǔ bù gòng dài tiān hèn bù cùn zhǎn rǔ wǒ shòu rǔ guān yé
现代白话：”言讫，挺颈受刃，颈断，涌白液如乳，暴尸数日，色不变，州人哭声连巷，贼并杀阿萨都喇，欲释相官之，相骂曰：“我与你不共戴天，恨不寸斩你，我受你官耶！
zéi shā zhī
这句话大意是：”贼杀之。
xiāng qī pān shì qiè èr nǚ wèi zéi suǒ huò yì mà zéi mǔ zǐ tóng sǐ
这句话大意是：相妻潘氏挈二女，为贼所获，亦骂贼，母子同死。
jiǎ zǐ hàn lín xué shì chéng zhǐ ōu yáng xuán yǐ hú guǎng xíng shěng yòu chéng zhì shì cì yù dài jí chāo yī bǎi dìng gěi quán fèng zhōng qí shēn
这句话大意是：甲子，翰林学士承旨欧阳玄以湖广行省右丞致仕，赐玉带及钞一百锭，给全俸终其身。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是：是月，帝如上都。
yǒng huái xiàn zéi xiàn guì yáng
这句话大意是：永怀县贼陷桂阳。
sì chuān xíng shěng píng zhāng yào zhū yǐ bīng fù guī zhōu jìn gōng xiá zhōu yǔ xiá zhōu zǒng guǎn zhào yú chǐ dà pò zéi bīng zhū zéi jiāng li tài sù děng suì píng zhè
这句话大意是：四川行省平章耀珠以兵复归州，进攻峡州，与峡州总管赵余褫大破贼兵，诛贼将李太素等，遂平这。
zhào tiān xià wán chéng guō zhù dī fáng
这句话大意是：诏天下完城郭，筑堤防。
wǔ yuè wù yín mìng lóng hǔ shān zhāng sì dé wèi sān shí jiǔ dài tiān shī gěi yìn zhāng
这句话大意是：五月，戊寅，命龙虎山张嗣德为三十九代天师，给印章。
mìng jiāng nán xíng tái yù shǐ dài fū nà lín gěi xuān chì yǔ tāi zhōu mín chén zi yóu yáng shù qīng zhào shì zhèng dài jiǎ lìng qí jí mín dīng jiā gōng fāng guó zhēn
这句话大意是：命江南行台御史大夫纳琳给宣敕与台州民陈子由、杨恕卿、赵士正、戴甲，令其集民丁夹攻方国珍。
jǐ mǎo sì chuān xíng píng shěng zhāng yào zhū fù zhōng xīng lù cān zhèng dá shí ba dōu lǔ qǐng zì gōng xiāng yáng xǔ zhī jìn cì jīng mén
这句话大意是：己卯，四川行平省章耀珠复中兴路，参政达实巴都鲁请自攻襄阳，许之，进次荆门。
shí zéi shí wàn guān jūn zhǐ sān qiān yú suì yòng sòng tíng jié jì zhāo mù xiāng yáng guān lì jí tǔ háo bì bīng zhě de yì dīng èr wàn biàn pái bù wǔ shēn qí yuē shù
这句话大意是：时贼十万，官军止三千馀，遂用宋廷杰计，招募襄阳官吏及土豪避兵者，得义丁二万，遍排部伍，申其约束。
xíng zhì mán hé zéi shǒu yào hài bīng bù dé dù jí lìng qū wàn hù lǜ qí bīng jiàn dào chū qí hòu shǒu wěi jiā gōng zéi dà bài
这句话大意是：行至蛮河，贼守要害，兵不得渡，即令屈万户率奇兵间道出其后，首尾夹攻，贼大败。
zhuī zhì xiāng yáng chéng nán dà zhàn shēng qín qí wěi jiāng sān shí rén yào zhǎn zhī zéi zì shì bì mén bù gǎn chū
这句话大意是：追至襄阳城南，大战，生擒其伪将三十人，要斩之，贼自是闭门不敢出。
dá shí ba dōu lǔ nǎi xiāng shì xíng shì nèi liè bā yì bāo luò xiāng chéng
这句话大意是：达实巴都鲁乃相视形势，内列八翼，包络襄城；。
wài zhì bā yíng jūn xiàn shān chu shān yǐ jié qí yuán
这句话大意是：外置八营，军岘山、楚山以截其援；。
zì yǐ zhōng jūn sì shí jù hǔ tóu shān yǐ kàn chéng zhōng shǔ cóng zhēng rén li fù wèi nán zhāng xiàn yǐn lí kě jǔ wèi yí chéng xiàn yǐn fǔ xún qí mín
这句话大意是：自以中军四十据虎头山以瞰城中，署从征人李复为南漳县尹，黎可举为宜城县尹，拊循其民。
chéng zhōng zhī mín shòu wéi rì jiǔ yè bàn èr rén zhuì chéng kòu yíng mén jù gào xū shí yuàn wèi nèi yìng dá shí ba dōu lǔ yǔ zhī dìng yuē yǐ wǔ yuè shuò rì sì gēng gōng chéng shòu zhī mì hào ér qù zhì qī mín chuí shéng yǐ yǐn guān jūn xiān dēng zhě jìn shí rén
这句话大意是：城中之民，受围日久，夜半，二人缒城叩营门，具告虚实，愿为内应，达实巴都鲁与之定约，以五月朔日四更攻城，授之密号而去，至期，民垂绳以引官军，先登者近十人。
shí zéi chuán bǎi yú sōu zài chéng běi yīn mù shàn shuǐ zhě záo qí dǐ
这句话大意是：时贼船百馀艘在城北，阴募善水者凿其底。
tiān jiàng míng chéng pò zéi xiàng zhàn bù shèng zǒu jiù chuán chuán huài jiē nì shuǐ sǐ
这句话大意是：天将明，城破，贼巷战不胜，走就船，船坏，皆溺水死；。
wěi jiāng wáng quán lǐng qiān jì ér zǒu yù fú bīng bèi qín xiāng yáng suì píng
这句话大意是：伪将王权领千骑而走，遇伏兵，被擒，襄阳遂平。
gēng chén jiān chá yù shǐ chè chè tè mù ěr děng yán hé nán zhū chǔ qún dào zhé yǐn wáng sòng gù hào yǐ wéi kǒu shí
现代白话：庚辰，监察御史彻彻特穆你等言：“河南诸处群盗，辄引亡宋故号以为口实。
yi yǐ yíng guó gōng zi hé shàng zhào wán pǔ jí qīn shǔ tú shā zhōu ān zhì jìn wù yú rén jiāo tōng
这句话大意是：宜以瀛国公子和尚赵完普及亲属徒沙州安置，禁勿与人交通。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
guǐ wèi jiàn chāng mín dài liáng qǐ xiāng bīng kè fù jiàn chāng lù
这句话大意是：癸未，建昌民戴良起乡兵，克复建昌路。
liù yuè bǐng yín hóng jīn zhōu bó yán xiàn dào zhōu
这句话大意是：六月，丙寅，红巾周伯颜陷道州。
shì yuè dà míng lù hàn huáng jī mín qī shí yú wàn kǒu gěi chāo shí wàn dìng zhèn zhī
这句话大意是：是月，大名路旱蝗，饥民七十馀万口，给钞十万锭赈之。
zhōng xīng lù sōng zī xiàn yǔ shuǐ bào zhǎng piào mín shè qiān yú jiā nì sǐ qī bǎi rén
这句话大意是：中兴路松滋县雨水暴涨，漂民舍千馀家，溺死七百人。