qǐ xuán yì zhí xú qī yuè jǐn zhāo yáng dà huāng luò shí èr yuè fán yī nián yǒu jī
这句话大意是：起玄黓执徐七月，尽昭阳大荒落十二月，凡一年有奇。
zhì zhèng shí èr nián
这句话大意是：◎至正十二年。
qiū qī yuè gēng chén xú shòu huī jiāng xiàng pǔ lüè yǐn bīng zì huī ráo fàn yù lǐng guān gōng háng zhōu
这句话大意是：秋，七月，庚辰，徐寿辉将项普略，引兵自徽、饶犯昱岭关，攻杭州。
chéng zhōng cāng cù wú bèi cān zhèng fán zhí jìng jù shàng mǎ lǜ zhòng chū zhōng tú yǔ zéi yù shè sǐ zéi sì rén zéi zhú zhī fù shè sǐ sān rén yǐ ér zéi lái yì zhòng tián yān jiē xiàng qiě zòng huǒ zhòng jiē kuì qù
这句话大意是：城中仓猝无备，参政樊执敬，遽上马率众出，中途与贼遇，射死贼四人，贼逐之，复射死三人，已而贼来益众，填咽街巷，且纵火，众皆溃去。
zéi hū zhí jìng jiàng zhí jìng nù chì zhī yuē nì zéi shǒu guān lì bù jǐn rǔ de zhì cǐ hèn bù suì rǔ wàn duàn hé wèi jiàng yá
现代白话：贼呼执敬降，执敬怒叱之曰：“逆贼，守关吏不谨，你得至此，恨不碎你万段，何谓降邪！
nǎi fèn lì zhuó zéi yīn zhōng chuàng sǐ
这句话大意是：”乃奋力斫贼，因中创死。
pū tián yě xiān chí jiù zhī yì zhòng qiāng sǐ
这句话大意是：仆田也先驰救之，亦中枪死。
shí dǒng tuán xiāo cóng jiāng zhè píng zhāng jiā huī zhēng ān fēng chéng shèng gōng háo zhōu huì cháo tíng mìng yí jūn yuán jiāng nán suì dù jiāng zhì dé qīng ér háng zhōu yǐ xiàn
这句话大意是：时董抟霄从江浙平章嘉珲征安丰，乘胜攻濠州，会朝廷命移军援江南，遂渡江至德清，而杭州已陷。
jiā huī wèn jì tuán xiāo yuē zéi jiàn háng zhōu zǐ nǚ yù bó bì zòng lüě bù xiá wèi bèi yi jí gōng zhī
这句话大意是：嘉珲问计，抟霄曰：“贼见杭州子女玉帛必纵掠，不暇为备，宜急攻之。
jīn yù tuì bǎo hú zhōu shè zéi chéng ruì qù jīng kǒu zé jiāng nán bù kě wèi yǐ
现代白话：今欲退保湖州，设贼乘锐趣京口，则江南不可为了。
jiā huī yóu yù wèi jué zhū jiāng yì nán qí xíng
这句话大意是：”嘉珲犹豫未决，诸将亦难其行。
tuán xiāo zhèng sè yuē jiāng zhè xiāng jūn fāng miàn jì xiàn ér jí jīn bù qǔ shuí rèn qí jiù
这句话大意是：抟霄正色曰：“江浙，相君方面，既陷而及今不取，谁任其咎！
fù bá jiàn gù zhū jiāng yuē zhū jūn hé guó hòu ēn ér lín nàn gǒu miǎn
这句话大意是：”复拔剑顾诸将曰：“诸君荷国厚恩，而临难苟免。
jīn xiāng jūn zài shì gǎn yǒu màn lìng zhě zhǎn
这句话大意是：今相君在是，敢有慢令者斩！
suì jìn bīng báo háng zhōu
这句话大意是：”遂进兵薄杭州。
zéi yíng dí zhì yán qiáo tuán xiāo huī zhuàng shì tū qián zhū jiàng xiàng jì jiā jī fán qī zhàn zhuī shā zhì qīng hé fang
这句话大意是：贼迎敌至盐桥，抟霄麾壮士突前，诸将相继夹击，凡七战，追杀至清河坊。
zéi bēn jiē dài sì sāi qí mén ér fén zhī zéi jiē sǐ suì fù háng zhōu yú kàng wǔ kāng dé qīng cì dì yǐ píng tuán xiāo yì shòu dài qù
这句话大意是：贼奔接待寺，塞其门而焚之，贼皆死，遂复杭州，馀杭、武康、德清次第以平，抟霄亦受代去。
zéi zhī rù chéng yě wěi shuài xiàng kuí yáng sū yī tún míng qìng sì yī tún běi guān mén miào xíng sì chēng mí lè fó chū shì yǐ huò zhòng bù shā bù yín zhāo mín tóu fù zhě zhù xìng míng yú jí kù zhōng jīn bó xī niǎn yǐ qù
这句话大意是：贼之入城也，伪帅项葵、杨苏，一屯明庆寺，一屯北关门妙行寺，称弥勒佛出世以惑众，不杀不淫，招民投附者，注姓名于籍，库中金帛，悉辇以去。
píng zhāng jiā huī zì hú zhōu tǒng jūn hái jǔ huǒ fén chéng cán shāng dài jìn zhū fù zéi chōng wěi zhí zhě fàn xiàn yǐn děng lǐ háo shī zūn lǐ gù bā yíng dí guān jūn guǎ yú shì jiā chǎn bìng mò rù guān
这句话大意是：平章嘉珲自湖州统军还，举火焚城，残伤殆尽，诛附贼充伪职者范县尹等，里豪施尊礼、顾八迎敌官军，剐于市，家产并没入官；。
shěng dōu shì yǐ xià zuò shī shǒu chéng chí bà chù bù xù
这句话大意是：省都事以下，坐失守城池，罢黜不叙；。
shěng guān fù rèn rú gù
这句话大意是：省官复任如故。
zéi fù zì yù lǐng guān kòu wū qián xíng shěng nǎi jiǎ tuán xiāo wèi cān zhī zhèng shì fù tí bīng tǎo zhī
这句话大意是：贼复自昱岭关寇于潜，行省乃假抟霄为参知政事，复提兵讨之。
tuán xiāo jí rì yǐn bīng zhì lín ān xīn xī xīn xī wèi rù kàng yào lù fēn bīng shǒu zhī ér yǐ dà jūn jìn zhì jiào kǒu jí hǔ kǎn yù zéi jiē dà pò zhī zhuī jī zhì wū qián suì fù qí xiàn zhì jì yòu fù chāng huà jí yù lǐng guān jiàng zéi jiāng pān dà jiān èr qiān rén
这句话大意是：抟霄即日引兵至临安新溪，新溪为入杭要路，分兵守之，而以大军进至叫口，及虎槛，遇贼，皆大破之，追击至于潜，遂复其县治，既又复昌化及昱岭关，降贼将潘大间二千人。
zéi yòu yǒu fàn qiān qiū guān zhě tuán xiāo hái jūn shǒu wū qián ér zéi bīng dà zhì fén yǐ guō lú shè
这句话大意是：贼又有犯千秋关者，抟霄还军守于潜，而贼兵大至，焚倚郭庐舍。
tuán xiāo àn jūn bù dòng zuǒ yòu qǐng chū bīng tuán xiāo yuē wèi yě
这句话大意是：抟霄按军不动，左右请出兵，抟霄曰：“未也。
qiǎn rén zhí bái qí dēng shān wàng zéi yuē yuē zéi yǐ wǒ wèi qiè bì shǎo xiè cì qí yǒu xì zé huī suǒ zhí qí
这句话大意是：”遣人执白旗登山望贼，约曰：“贼以我为怯，必少懈，伺其有隙，则麾所执旗。
yòu fú bīng chéng wài jiē shòu yǐ huǒ pào fù yuē yuē jiàn qí dòng pào jí fā
这句话大意是：”又伏兵城外，皆授以火砲，复约曰：“见旗动，砲即发。
yǐ ér qí dòng pào fā bīng jǐn chū zhǎn shǒu shù qiān jí suì fù qiān qiū guān
这句话大意是：”已而旗动砲发，兵尽出，斩首数千级，遂复千秋关。
wèi jǐ zéi fù gōng dú sōng bǎi zhàng yōu lǐng sān guān tuán xiāo nǎi xiān yǐ bīng shǒu duō xī duō xī sān guān yào lù yě
这句话大意是：未几，贼复攻独松、百丈、幽岭三关，抟霄乃先以兵守多溪，多溪，三关要路也。
jì yòu fēn wéi sān jūn yī chū dú sōng yī chū bǎi zhàng yī chū yōu lǐng rán hòu huì bīng dǎo zéi cháo suì chéng shèng fù ān jí
这句话大意是：既又分为三军，一出独松，一出百丈，一出幽岭，然后会兵捣贼巢，遂乘胜复安吉。
zéi shuài méi yuán děng lái jiàng qiě yán fù yǒu shuài shí yī rén yù jiàng zhě jí qiǎn piān jiàng yú sī zhōng zhì zéi zhài yù zhī
这句话大意是：贼帅梅元等来降，且言复有帅十一人欲降者，即遣偏将余思忠至贼寨谕之。
zéi jiē rù àn shì qián yì sī zhōng chí huǒ tóu rù shì nèi bá jiàn yǔ zhòng yuē yuán shuài mìng wǒ lái huó rǔ rǔ fù hé yì
现代白话：贼皆入暗室潜议，思忠持火投入室内，拔剑语众曰：“元帅命我来活你，你复何议！
yǐ ér huǒ qǐ fén qí zhài huà zéi dǎng sàn qù ér yǐn zéi shuài lái jiàng
这句话大意是：”已而火起，焚其寨，叱贼党散去，而引贼帅来降。
míng rì jìn bīng guǎng dé kè zhī
这句话大意是：明日，进兵广德，克之。
shí qí ráo zhū zéi fù fàn huī zhōu zéi zhōng yǒu dào shì néng zuò shí èr lǐ wù tuán xiāo yǐn bīng jī zhī
这句话大意是：时蕲、饶诸贼复犯徽州，贼中有道士，能作十二里雾，抟霄引兵击之。
yǐ ér yāo wù kāi huō zhū fú bīng jiē qǐ zéi dà kuì zhǎn shǒu shù wàn jí qín dào shì fén qí yāo shū ér zhǎn zhī huī zhōu suì píng
这句话大意是：已而妖雾开豁，诸伏兵皆起，贼大溃，斩首数万级，擒道士，焚其妖书而斩之，徽州遂平。
xīn sì mìng tōng zhèng yuàn shǐ dá ěr mǎ shí li yǔ shū mì fù shǐ tú qìn bù hā tǎo xú zhōu zéi gěi chì dié sān shí dào yǐ shǎng gōng
现代白话：辛巳，命通政院使达你玛实哩与枢密副使图沁布哈讨徐州贼，给敕牒三十道以赏功。
jǐ chǒu xiāng xiāng zéi xiàn bǎo qìng lù dīng yǒu hú nán yuán shuài fù shǐ xiǎo yún shí hā yā lǜ bīng fù zhī
这句话大意是：己丑，湘乡贼陷宝庆路，丁酉，湖南元帅副使小云实哈雅率兵复之。
tuō kè tuō wèi xiāng huì yán bīng luàn hā mǎ ěr cóng ér méi niè qí duǎn dì nù zhào tuō kè tuō zé zhī yuē rǔ cháng yán tiān xià tài píng wú shì jīn hóng jūn yī yǔ nèi chéng xiàng yǐ hé cè dài zhī
现代白话：托克托为相，讳言兵乱，哈玛你从而媒蘖其短，帝怒，召托克托责之曰：“你尝言天下太平无事，今红军一宇内，丞相以何策待之？
tuō kè tuō hàn liú jiā bèi
这句话大意是：”托克托汗流夹背。
gēng yín zì qǐ dū jūn tǎo xú zhōu xǔ zhī
这句话大意是：庚寅，自乞督军讨徐州，许之。
bīng bù shàng shū mù ěr hā mǎ mù tè děng yán dà chén tiān zǐ zhī gǔ gōng zhōng shū shù zhèng zhī gēn běn bù kě yī rì lí
现代白话：兵部尚书穆你哈玛穆特等言：“大臣，天子之股肱，中书，庶政之根本，不可一日离。
qǐng liú tuō kè tuō yǐ bì liàng tiān gōng zhù nèi wài yǒu jiān zhì zhī yi
这句话大意是：请留托克托以弼亮天工，庶内外有兼治之宜。
bù bào
这句话大意是：”不报。
suì zhào tuō kè tuō yǐ dá ěr hǎn tài fù yòu chéng xiàng fēn shěng yú wài zǒng zhì zhū lù jūn mǎ jué shǎng zhū shā xī tīng biàn yi xíng shì
现代白话：遂诏托克托以达你罕、太傅、右丞相分省于外，总制诸路军马，爵赏诛杀，悉听便宜行事。
shì yuè xú shòu huī jiāng wáng shàn kāng shòu sì jiāng èr mán děng xiàn fú ān níng dé děng xiàn
这句话大意是：是月，徐寿辉将王善、康寿四、江二蛮等陷福安、宁德等县。
bā yuè guǐ mǎo fāng guó zhēn lǜ qí zhòng gōng tāi zhōu zhè dōng yuán shuài yè tè mì shí fú jiàn yuán shuài hè dí ěr jī tuì zhī
现代白话：八月，癸卯，方国珍率其众攻台州，浙东元帅页特密实、福建元帅赫迪你击退之。
jiǎ chén yǐ tóng zhī shū mì yuàn shì hā mǎ ěr wèi zhōng shū tiān shè yòu chéng
现代白话：甲辰，以同知枢密院事哈玛你为中书添设右丞。
dīng wèi rì běn guó bái gāo lí zéi guò hǎi piāo lüè shēn chēng dǎo mín gāo lí guó wáng hé ba yán tè mù ěr diào bīng jiǎo bǔ zhī
现代白话：丁未，日本国白高丽贼过海剽掠，身称岛民，高丽国王合巴延特穆你调兵剿捕之。
jǐ yǒu mìng zhī shū mì yuàn shì yào zhū zhōng shū píng zhāng zhèng shì chāo sī jiǎn é chu kè dá lū gé qí fú shòu bìng cóng tuō kè tuō chū shī xú zhōu
这句话大意是：己酉，命知枢密院事耀珠、中书平章政事绰思戬、额楚克达噜噶齐福寿，并从托克托出师徐州。
dīng mǎo tuō kè tuō fā jīng shī
这句话大意是：丁卯，托克托发京师。
ān lù zéi jiāng shù jūn zhèng fù xiàn jīng mén zhōu zhī zhōu niè bǐng sǐ zhī
这句话大意是：安陆贼将俞君正，复陷荆门州，知州聂炳死之。
jīng mén zhī chū xiàn yě bǐng chū mù mín bīng de zhòng qī wàn fù zhōu chéng
这句话大意是：荆门之初陷也，炳出募民兵，得众七万，复州城。
jì ér jūn zhèng fù lái gōng bǐng lǜ gū jūn zhòu yè xuè zhàn yuán jué chéng fù xiàn wèi zéi suǒ zhí jí kǒu mà bù jué zéi yǐ dāo jué qí chǐ jìn nǎi zhī jiě zhī
这句话大意是：既而君正复来攻，炳率孤军昼夜血战，援绝，城复陷，为贼所执，极口骂不绝，贼以刀抉其齿尽，乃支解之。
bǐng jiāng xià rén yě
这句话大意是：炳，江夏人也。
zéi jiāng dǎng zhòng dá xiàn yuè zhōu
这句话大意是：贼将党仲达陷岳州。
jiǔ yuè yǐ hài shù jūn zhèng fù xiàn zhōng xīng yào zhū lǜ bīng yǔ zhàn yú lóu tái bài jì bēn sōng zī
这句话大意是：九月，乙亥，俞君正复陷中兴，耀珠率兵与战于楼台，败绩，奔松滋。
běn lù pàn guān shàng dōu tǒng bīng chū jī zhī jì ér dōng mén shī shǒu shàng dōu cāng huáng fǎn dòu bèi zhí dà mà zéi kū qí fù ér sǐ
这句话大意是：本路判官上都统兵出击之，既而东门失守，上都仓皇反斗，被执，大骂，贼刳其腹而死。
jǐ mǎo jiān chá yù shǐ jí hé nán fēn yù shǐ tái xíng shū mì yuàn lián fǎng sī děng guān jiāo zhāng yán é sēn tè mù ěr chū zhēng hé nán gōng jì dì cóng qí yán cì é sēn tè mù ěr jīn jì yāo jí jīn yín chāo bì
现代白话：己卯，监察御史及河南分御史台、行枢密院、廉访司等官，交章言额森特穆你出征河南功绩，帝从其言，赐额森特穆你金系腰及金银钞币。
guǐ wèi zhōng xīng yì shì fàn zhōng xié jīng mén sēng li zhì lǜ yì bīng fù zhōng xīng lù shù jūn zhèng bài zǒu lóng zhèn wèi zhǐ huī shǐ ān dōu cì hā màn lǐng bīng rù chéng yào zhū zì sōng zī hái tún bīng yú shí mǎ
这句话大意是：癸未，中兴义士范中，偕荆门僧李智率义兵复中兴路，俞君正败走，龙镇卫指挥使谙都刺哈曼领兵入城，耀珠自松滋还，屯兵于石马。
yǐ yǒu tuō kè tuō zhì xú zhōu yǒu huái dōng yuán shuài lù shàn zhī zhě yán guān jūn bù xí shuǐ tǔ yi mù chǎng xià yán dīng kě shǐ gōng chéng nǎi yǐ lǐ bù láng zhōng lù céng wèi huái nán xuān wèi shǐ lǐng zhēng tǎo shì mù bīn hǎi yán dīng wǔ qiān rén cóng zhēng xú zhōu
这句话大意是：乙酉，托克托至徐州，有淮东元帅逯善之者，言官军不习水土，宜募场下盐丁，可使攻城，乃以礼部郎中逯曾为淮南宣慰使，领征讨事，募濒海盐丁五千人从征徐州。
yòu yǒu huái dōng háo mín wáng xuān zhě yán yán dīng běn yě fū bù rú mù shì zhōng qiáo yǒng biàn jié zhě kě yòng tuō kè tuō fù cóng zhī
这句话大意是：又有淮东豪民王宣者，言盐丁本野夫，不如募市中趫勇便捷者可用，托克托复从之。
qián hòu gè de sān wàn rén jiē huáng yī huáng mào hào yuē huáng jūn
这句话大意是：前后各得三万人，皆黄衣黄帽，号曰黄军。
tuō kè tuō zhī chéng yǒu bì kè zhī shì xīn mǎo xià lìng gōng qí xī mén
这句话大意是：托克托知城有必克之势，辛卯，下令攻其西门。
zéi chū zhàn yǐ tiě líng jiàn shè qí mǎ shǒu tuō kè tuō bù wéi dòng huī jūn fèn jī zhī dà pí qí zhòng rù qí fú
这句话大意是：贼出战，以铁翎箭射其马首，托克托不为动，麾军奋击之，大皮其众，入其郛。
míng rì dà bīng sì jí jí gōng zhī chéng jiān bù kě cù bá tuō kè tuō yòng xuān zhèng yuàn cān yì yī sū jì yǐ jù shí wèi pào zhòu yè gōng zhī bù xī
这句话大意是：明日，大兵四集，亟攻之，城坚，不可猝拔，托克托用宣政院参议伊苏计，以巨石为砲，昼夜攻之不息。
zéi bù néng zhī chéng pò zhī má li dùn huò qí huáng sǎn qí gǔ shāo qí jī jù zhuī qín qí qiān hù shù shí rén suì tú qí chéng
这句话大意是：贼不能支，城破，芝麻李遁，获其黄伞、旗、鼓，烧其积聚，追擒其千户数十人，遂屠其城。
dì qiǎn zhōng shū píng zhāng zhèng shì bù hā děng jí jūn zhōng mìng tuō kè tuō wèi tài shī yī qián yòu chéng xiàng qù hái cháo ér yǐ shū mì yuàn tóng zhī tú jì děng jìn shī píng yǐng bó
这句话大意是：帝遣中书平章政事布哈等，即军中命托克托为太师，依前右丞相，趣还朝，而以枢密院同知图济等进师平颍、亳。
shī xuán cì shàng zūn zhū yī bái jīn bǎo ān huáng tài zǐ xī yàn yú sī dì
这句话大意是：师旋，赐上尊、珠衣、白金宝鞍，皇太子锡燕于私第。
shì yì yě tuō kè tuō yǐ de zhī má li zòu gōng jí bān shī hòu yī chè chá lǎ dài zhī yuè yú shǐ huò zhī má li xiè sòng jīng shī tuō kè tuō mì lìng rén jiù xióng zhōu shā zhī
这句话大意是：是役也，托克托以得芝麻李奏功，及班师后，伊彻察喇代之，月馀始获芝麻李，械送京师，托克托密令人就雄州杀之。
jǐ hài zéi gōng chén zhōu dá lū gá qí hé shàng jī zǒu zhī
这句话大意是：己亥，贼攻辰州，达噜噶齐和尚击走之。
shì yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是：是月，帝至自上都。
qí huáng zéi xiàn hú zhōu cháng zhōu
这句话大意是：蕲、黄贼陷湖州、常州。
xú zhōu jì píng péng dà zhào jūn yòng lǜ zhī má li yú dǎng bēn háo zhōu tuō kè tuō mìng gǔ lǔ zhuī jī zhī
这句话大意是：徐州既平，彭大、赵君用率芝麻李馀党奔濠州，托克托命贾鲁追击之。
sūn dé yá děng yǔ guō zi xìng bù xié hù xiāng cāi fáng huì péng zhào bēn háo zhōu dé yá nà zhī
这句话大意是：孙德崖等与郭子兴不协，互相猜防，会彭、赵奔濠州，德崖纳之。
èr rén běn yǐ qióng cù lái bēn dé yá yǔ zi xìng fǎn qū jǐ xià zhī shì jiē bǐng mìng suì wèi suǒ zhì
这句话大意是：二人本以穷蹙来奔，德崖与子兴反屈己下之，事皆禀命，遂为所制。
péng dà pō yǒu zhì shù lǎn quán zhuān jué jūn yòng wěi wěi ér yǐ
这句话大意是：彭大颇有智数，揽权专决，君用唯唯而已。
zi xìng lǐ péng dà ér yì jūn yòng jūn yòng xián zhī dé yá děng suì yǔ jūn yòng móu cì zi xìng chū zhí zhī tōng qú xiè yú sūn shì jiāng shā zhī
这句话大意是：子兴礼彭大而易君用，君用衔之，德崖等遂与君用谋，伺子兴出，执之通衢，械于孙氏，将杀之。
zhū yuán zhāng shí zài huái běi wén nán jí guī niàn zi xìng sù hòu péng ér báo zhào huò bì zhào fā fēi péng bù kě jiě nǎi yǔ zi xìng zi wǎng su yú péng dà péng dà nù yuē wǒ zài cǐ shuí gǎn ěr
现代白话：朱元璋时在淮北，闻难亟归，念子兴素厚彭而薄赵，祸必赵发，非彭不可解，乃与子兴子往诉于彭大，彭大怒曰：“我在此，谁敢你！
jí mìng zuǒ yòu hū bīng yǐ chū yuán zhāng yì bèi jiǎ chí duǎn bīng yǔ jù zhì sūn shì jiā wéi qí zhái fà wū pò xiè shǐ rén fù zǐ xìng yǐ guī zi xìng suì de miǎn
这句话大意是：”即命左右呼兵以出，元璋亦被甲持短兵与俱，至孙氏家，围其宅，发屋破械，使人负子兴以归，子兴遂得免。
jiāng xī xíng shěng píng zhāng zhèng shì sāng jié shòu mìng chū shī hú guǎng xíng zhì jiāng dōng gèng lìng shǒu jiāng zhōu
这句话大意是：江西行省平章政事桑节，受命出师湖广，行至江东，更令守江州。
shí jiāng zhōu yǐ xiàn zhào pǔ shèng zhōu lǘ děng jù chí yáng tài píng guān jūn zhǐ yǒu sān bǎi rén
这句话大意是：时江州已陷，赵普胜、周驴等据池阳，太平官军止有三百人。
zéi hào bǎi wàn zhòng jiē zǒu sāng jié yuē wèi zéi ér táo fēi yǒng yě
这句话大意是：贼号百万，众皆走，桑节曰：“畏贼而逃，非勇也；。
zuò ér dài gōng fēi zhì yě
这句话大意是：坐而待攻，非智也。
rǔ děng jiē yǒu qī zǐ cái wù zòng táo qí kě miǎn hu
现代白话：你等皆有妻子、财物，纵逃，其可免吗？
nǎi dài fù rén qián mù rén wéi bīng
这句话大意是：”乃贷富人钱，募人为兵。
xiān shì xíng tái mù bīng rén gěi bǎi wǔ shí qiān wú yīng zhě
这句话大意是：先是行台募兵，人给百五十千，无应者；。
zhì shì sāng jié mù bīng rén wǔ shí qiān zhòng zhēng fù zhī yī rì de sān qiān rén
这句话大意是：至是桑节募兵，人五十千，众争赴之，一日得三千人。
nǎi jù zhōu jí zhí qū tóng líng kè zhī yòu pò zéi bái mǎ wān
这句话大意是：乃具舟楫直趋铜陵，克之，又破贼白马湾。
zéi bài zǒu fēn bīng niè zhī
这句话大意是：贼败走，分兵蹑之。
dǐ bái méi zéi qióng jí huí jù guān jūn guān jūn chéng shèng fèn jī zéi jǐn yì qín zhōu lǘ duó chuán liù bǎi sōu jūn shēng dà zhèn suì fù chí zhōu
这句话大意是：抵白湄，贼穷急，回拒官军，官军乘胜奋击，贼尽殪，擒周驴，夺船六百艘，军声大振，遂复池州。
nǎi mìng zhū jiāng fēn dào tǎo zéi fù shí dài zhū xiàn
这句话大意是：乃命诸将分道讨贼，复石埭诸县。
zéi fù lái gōng mìng wáng wéi gōng liè zhèn dài zhī
这句话大意是：贼复来攻，命王惟恭列阵待之。
fēng shǐ jiāo chū xiǎo jiàn cóng páng héng jī dà pò zǒu zhī jìn jù qīng shuǐ wān
这句话大意是：锋始交，出小舰从旁横击，大破走之，进据清水湾。
cì zhě gào zéi jiàn zhì zì shàng liú shùn fēng jǔ fān zhòng qiě shù shí bèi zhū jiāng shī sè sāng jié yuē wú shāng yě fēng shì shèng bǐ cāng cù bì bù dé pō
这句话大意是：伺者告贼舰至自上流，顺风举帆，众且数十倍，诸将失色，桑节曰：“无伤也，风势盛，彼仓猝必不得泊。
dàn fú héng gǎng zhōng yǎn qí yǐ dài sì guò ér jī zhī wú bù shèng yǐ
现代白话：但伏横港中，偃旗以待，俟过而击之，无不胜了。
fēng nù shuǐ shǐ zéi yǎn hū ér guò nǎi mìng jǔ qí zhāng fān gǔ zào gōng zhī guān jūn shū sǐ zhàn fēng fǎn wèi wǒ yòng yòu dà pò zhī
这句话大意是：”风怒水驶，贼奄忽而过，乃命举旗张帆，鼓噪攻之，官军殊死战，风反为我用，又大破之。
shí zéi jiǔ wéi ān qìng jié wén jù shāo yíng zǒu
这句话大意是：时贼久围安庆，捷闻，遽烧营走。
jìn fù hú kǒu xiàn kè jiāng zhōu liú bīng shǒu zhī
这句话大意是：进复湖口县，克江州，留兵守之。
mìng wáng wéi gōng zhà xiǎo gū shān ér sāng jié zì jù pó yáng kǒu zhui jiāng hú yào chōng yǐ tú huī fù
这句话大意是：命王惟恭栅小孤山，而桑节自据鄱阳口，缀江湖要冲，以图恢复。
shí hú guǎng yǐ xiàn jiāng xī bèi wéi huái zhè yì duō gù zú wú yuán zhī zhě
这句话大意是：时湖广已陷，江西被围，淮、浙亦多故，卒无援之者。
rì jiǔ liáng yì fá shì zú xián kùn
这句话大意是：日久，粮益乏，士卒咸困。
huò yuē dōng nán wán shí hé yīn liáng yǐ tú zài jǔ hu
这句话大意是：或曰：“东南完实，盍因粮以图再举吗？
sāng jié yuē wú shòu mìng shǒu jiāng xī bì sǐ yú cǐ
现代白话：”桑节曰：“我受命守江西，必死于此。
zhòng mò gǎn fù yán
这句话大意是：”众莫敢复言。
qǐng yǒu zéi chéng dà chuán sì jí lái gōng qǔ jiān wěi biān wèi dà fá sāi shàng xià liú huǒ zhī
这句话大意是：顷有贼乘大船四集来攻，取蒹苇编为大筏，塞上下流，火之。
guān jūn lì zhàn zhòng sǐ qiě jǐn sāng jié zhī cóng zǐ bài bù hā yǔ qīn bīng shù shí rén sǐ zhī
这句话大意是：官军力战，众死且尽，桑节之从子拜布哈与亲兵数十人死之。
sāng jié yóu jiān zuò bù dòng zéi fā shǐ shè sāng jié nǎi hūn pū
这句话大意是：桑节犹坚坐不动，贼发矢射桑节，乃昏仆。
zéi sù wén sāng jié míng bù rěn hài yú zhì mì shì zhōng zhì dàn nǎi sū
这句话大意是：贼素闻桑节名，不忍害，舁置密室中，至旦乃苏。
zéi luó bài zhēng kuì yǐ shí sāng jié chì zhī suì bù fù shí fán qī rì nǎi zì lì ér qǐ běi miàn zài bài yuē chén lì jié yǐ
现代白话：贼罗拜，争馈以食，桑节斥之，遂不复食，凡七日，乃自力而起，北面再拜曰：“臣力竭了！
suì jué
这句话大意是：”遂绝。
sāng jié wéi rén gōng lián míng jué zài jūn zhōng néng yǔ jiàng shì tóng gān kǔ yǐ zhōng yì gǎn jī rén xīn gù néng yǐ shǎo jī zhòng dé rén sǐ lì yún
这句话大意是：桑节为人，公廉明决，在军中，能与将士同甘苦，以忠义感激人心，故能以少击众，得人死力云。
dōng shí yuè huò shān bēng
这句话大意是：冬，十月，霍山崩。
qián sān rì shān rú léi míng qín shòu jīng sàn yǔn shí shù lǐ
这句话大意是：前三日，山如雷鸣，禽兽惊散，陨石数里。
shì yuè qí huáng zéi xiàn jiāng yīn zhōu
这句话大意是：是月，蕲、黄贼陷江阴州。
zhōu dà xìng xǔ pǔ yǔ qí zi rú zhāng jù è shào zī yǐ yǐn shí zéi sì sàn chāo lüě yòu shǐ shēn rù yì ér mái zhī
这句话大意是：州大姓许普与其子如章，聚恶少，资以饮食，贼四散抄掠，诱使深入，殪而埋之。
zhàn yú chéng běi zhī xiáng fú sì fù zǐ jiē sǐ
这句话大意是：战于城北之祥符寺，父子皆死。
shí yī yuè yǐ hài yǐ sāng jié wèi jiāng xī xíng shěng píng zhāng zhèng shì chū shī hú guǎng shí yóu wèi wén sāng jié sǐ shì yě
这句话大意是：十一月，乙亥，以桑节为江西行省平章政事，出师湖广，时犹未闻桑节死事也。
bǐng zǐ zhōng shū shěng chén qǐng wèi tuō kè tuō lì xú zhōu píng kòu bēi jí jiā fēng wáng jué
这句话大意是：丙子，中书省臣请为托克托立《徐州平寇碑》及加封王爵。
guǐ wèi mìng jiāng zhè xíng shěng yòu chéng tè lǐ tè mù ěr zǒng bīng tǎo fāng guó zhēn
现代白话：癸未，命江浙行省右丞特里特穆你总兵讨方国珍。
shì yuè qí huáng zéi fān zhòng kòu ān qìng shuǐ lù bìng jìn
这句话大意是：是月，蕲、黄贼番众寇安庆，水陆并进。
shàng wàn hù měng gǔ chāo sī lián pò zhī qīng zhōu zhuī běi zhōng liú shǐ zú
这句话大意是：上万户蒙古绰斯连破之，轻舟追北，中流矢，卒。
shí èr yuè xīn hài zhào yǐ kàng cháng hú xìn guǎng dé zhū lù jiē yǐ kè fù shè guà wù zhě juān qí xià shuì qiū liáng mìng yǒu sī fǔ xù qí mín
这句话大意是：十二月，辛亥，诏以杭、常、湖、信、广德诸路皆已克复，赦诖误者，蠲其夏税、秋粮，命有司抚恤其民。
guǐ hài tuō kè tuō yán jīng jī jìn dì shuǐ lì zhào mù jiāng nán rén gēng zhòng suì kě de sù mài bǎi wàn yú shí bù fán hǎi yùn ér jīng shī zú shí dì yuē cǐ shì yǒu lì yú guó jiā qí yì xíng zhī
这句话大意是：癸亥，托克托言京畿近地水利，召募江南人耕种，岁可得粟麦百万馀石，不烦海运而京师足食，帝曰：“此事有利于国家，其议行之。
shì yuè gǔ lǔ yǐ bīng wéi háo zhōu
这句话大意是：是月，贾鲁以兵围濠州。
xiān shì zhōng shū zuǒ sī láng zhōng tián běn chū yán jiāng nán cáo yùn bù zhì yi kěn nèi dì kè zhǒng
这句话大意是：先是中书左司郎中田本初言：“江南漕运不至，宜垦内地课种。
xī yú yáng tài shǒu zhāng kān zhòng dào bā bǎi yú qǐng jīn qí jī shàng cún kě jǔ xíng zhī
这句话大意是：昔渔阳太守张堪种稻八百馀顷，今其迹尚存，可举行之。
yú shì qǐ shān dōng yì dōu bān yáng děng shí sān lù nóng mín zhǒng zhī qiū shōu kè suǒ de bù cháng qí suǒ fèi
这句话大意是：”于是起山东益都、般阳等十三路农民种之，秋收课，所得不偿其所费。
shì suì nóng mín jiē bà sàn nǎi fù lì dōu shuǐ yōng tián sī yú biàn liáng zhǎng zhòng zhí zhī shì
这句话大意是：是岁，农民皆罢散，乃复立都水庸田司于汴梁，掌种植之事。
yǐ chá hǎn tè mù ěr wèi rǔ níng fǔ dá lū gá qí
现代白话：以察罕特穆你为你宁府达噜噶齐。
chá hǎn tè mù ěr zhě xì chū běi tíng qí zǔ fù xǐ hé nán wèi yǐng zhōu shěn qiū rén
现代白话：察罕特穆你者，系出北庭，其祖父徙河南，为颍州沈丘人。
chá hǎn tè mù ěr yòu dǔ xué
现代白话：察罕特穆你幼笃学，。
cháng yīng jìn shì jǔ
这句话大意是：尝应进士举，。
yǒu shí míng
这句话大意是：有时名，。
shēn cháng qī chǐ
这句话大意是：身长七尺，。
xiū méi fù mù
这句话大意是：修眉覆目，。
zuǒ jiá yǒu sān máo
这句话大意是：左颊有三毛，。
nù zé máo jiē zhí zhǐ
这句话大意是：怒则毛皆直指，。
jū cháng kǎi rán yǒu dà zhì
这句话大意是：居常慨然有大志，。
jí rǔ yǐng dào fā
现代白话：及你、颍盗发，。
nǎi fèn yì qǐ bīng
这句话大意是：乃奋义起兵，。
shěn qiū zǐ dì yuàn cóng zhě shù bǎi rén
这句话大意是：沈丘子弟愿从者数百人，。
yǔ xìn yáng zhōu luó shān rén li sī qí tóng shè qí jì
这句话大意是：与信阳州罗山人李思齐同设奇计，。
xí pò luó shān xiàn
这句话大意是：袭破罗山县。
shì wén shòu chá hǎn tè mù ěr rǔ níng fǔ dá lū gá qí sī qí zhī fǔ shì
现代白话：事闻，授察罕特穆你你宁府达噜噶齐，思齐知府事。
yú shì suǒ zài yì shì jù jiàng bīng lái huì de wàn rén zì chéng yī jūn zhūn shěn qiū shù yǔ zéi zhàn zhé kè jié
这句话大意是：于是所在义士俱将兵来会，得万人，自成一军，屯沈丘，数与贼战，辄克捷。
gǎi huái dōng xuān wèi sī wèi dōu yuán shuài fǔ yí zhì huái xi qǐ yú quē wèi xuān wèi fù shǐ qiān fǔ shì fēn bīng shǒu ān qìng
这句话大意是：改淮东宣慰司为都元帅府，移治淮西，起余阙为宣慰副使，佥府事，分兵守安庆。
shí nán běi yīn wèn gé jué bīng shí jù fá quē dǐ guān shí rì ér kòu zhì jù què zhī
这句话大意是：时南北音问隔绝，兵食俱乏，阙抵官十日而寇至，拒却之。
nǎi jí yǒu sī yǔ zhū jiāng yì tún tián zhàn shǒu jì huán jìng zhù bǎo zhài xuǎn jīng jiá wài hàn ér gēng jià yú zhōng shǔ xiàn qián shān bā shè tǔ xiāng wò ráo xī yǐ wéi zhūn
这句话大意是：乃集有司，与诸将议屯田战守计，环境筑堡寨，选精甲外捍，而耕稼于中，属县灊山八社，土襄沃饶，悉以为屯。
hú guǎng xíng shěng píng zhāng zhèng shì duō ěr jì ba lè zú yú huáng zhōu lán xī yì
现代白话：湖广行省平章政事多你济巴勒卒于黄州兰溪驿。
duō ěr jì ba lēi zì shǎn xī jiàn dào xíng zhì chóng qìng wén jiāng líng xiàn dào zǔ bù kě xíng huò qǐng shǎo liú yǐ sì zhī bù cóng
现代白话：多你济巴勒自陕西间道行至重庆，闻江陵陷，道阻不可行，或请少留以俟之，不从。
hú guǎng xíng shěng shí quán zhì lǐ zhōu jì zhì lǜ zhū jūn yǐ fǎ ér shòu nà sù zhě yǐ guān rén xīn xī rán
这句话大意是：湖广行省时权治澧州，既至，律诸军以法而授纳粟者以官，人心翕然。
rǔ zhōng bǎi bài tè mù ěr yán yú chéng xiàng yuē bù shā duō ěr jì ba lēi zé chéng xiàng zhōng bù ān
现代白话：你中柏、拜特穆你言于丞相曰：“不杀多你济巴勒，则丞相终不安。
gài wèi qí dì yì suǒ shǔ bì fù yòng ěr
这句话大意是：”盖谓其帝意所属，必复用耳。
nǎi mìng duō ěr jì ba lēi zhí zhuān gōng gěi jūn shí
现代白话：乃命多你济巴勒职，专供给军食。
shí guān lǐn suǒ chǔ wú jǐ jí yán zhōu mín yǒu sù zhě qīn zhuó jiǔ yù quàn zhī ér dài qí sù yuē sì cháo tíng bān chāo zhì jí hái qí zhí mín wú bù cóng zhě
这句话大意是：时官廪所储无几，即延州民有粟者，亲酌酒谕劝之而贷其粟，约俟朝廷颁钞至，即还其直，民无不从者。
yòu qiǎn guān dí sù hé nán sì chuān zhī jìng mín wén qí míng zhēng shū sù yǐ zhù jūn xiǎng
这句话大意是：又遣官籴粟河南、四川之境，民闻其名，争输粟以助军饷。
yòu chéng ba yán bù hā fāng zǒng bīng chéng shùn fēng zhǐ shù qīn rǔ zhī duō ěr jì ba lēi bù wéi dòng
现代白话：右丞巴延布哈方总兵，承顺风旨，数侵辱之，多你济巴勒不为动。
huì guān jūn fù wǔ chāng zhì qí huáng ba yán bù hā bǎi jì zhēng suǒ wú bù gěi huò yóu yán qí gōng xū shī qī dá ěr hǎn jūn shuài wáng bù hā fèn yán yuē píng zhāng guó zhī guì chén jīn zuò bù zhòng yīn shí wú zhēn wèi tú wèi wǒ cáo jūn shí ěr
现代白话：会官军复武昌，至蕲、黄，巴延布哈百计征索无不给，或犹言其供需失期，达你罕军帅王布哈奋言曰：“平章，国之贵臣，今坐不重茵，食无珍味，徒为我曹军食耳。
jīn bǎi xū lì bàn gù yóu yù wū zhī shì wú rén xīn yě wǒ cáo biàn dāng sàn huán xiāng lǐ yǐ
现代白话：今百需立办，顾犹欲诬之，是无人心也，我曹便当散还乡里了！
tuō kè tuō yòu qiǎn guó zǐ zhù jiào è lēi zhé zhì jūn zhōng fēng shǐ hài zhī è lēi zhé fǎn jiā jìng lǐ yǔ rén yuē píng zhāng jiù xūn zhī jiā guó zhī xiáng ruì wú gǒu shāng zhī zé rén jiāng bù shí wú yú
现代白话：”托克托又遣国子助教鄂勒哲至军中，风使害之，鄂勒哲反加敬礼，语人曰：“平章，旧勋之家，国之祥瑞，我苟伤之，则人将不食我馀。
duō ěr jì ba lēi sù yǒu fēng jí jūn zhōng gǎn wù lù suǒ huàn rì jù suì zú nián fāng sì shí
现代白话：多你济巴勒素有风疾，军中感雾露，所患日剧，遂卒，年方四十。
duō ěr jì ba lēi lì cháo yǐ fú chí míng jiào wéi jǐ rèn jiàn bá rén cái ér bù yǐ wèi sī ēn
现代白话：多你济巴勒立朝，以扶持名教为己任，荐拔人才而不以为私恩。
liú xīn jīng shù fán yī luò zhū rú zhī shū wèi cháng qù shǒu
这句话大意是：留心经术，凡伊、洛诸儒之书，未尝去手；。
xǐ wèi shī jí shū huà hàn lín xué shì chéng zhǐ lín chuān wēi sù cháng kè yú duō ěr jì ba lēi jiàn zhī yuē míng gōng zhī xué dāng wù ān guó jiā lì shè jì wú wèi liú shén yú mò yì
现代白话：喜为诗及书画，翰林学士承旨临川危素，尝客于多你济巴勒，谏之曰：“明公之学，当务安国家，利社稷，毋为留神于末艺。
duō ěr jì ba lēi shēn fú qí yán
现代白话：”多你济巴勒深服其言。
qí zài jīng yán kāi chén dà yì wèi duō jiān cǎi qián xián qiǎn yán gè yǐ lèi cì wéi shū fán sì juǎn yī yuē xué běn èr yuē jūn dào sān yuē chén zhí sì yuē guó zhèng dì lǎn ér shàn zhī cì míng yuē zhì yuán tōng xùn cáng yú xuān wén gé
这句话大意是：其在经筵，开陈大义为多，兼采前贤遣言，各以类次，为书凡四卷：一曰《学本》，二曰《君道》，三曰《臣职》，四曰《国政》，帝览而善之，赐名曰《治原通训》，藏于宣文阁。
qí huáng zéi zhī fàn jiāng dōng xi yě zhào jiāng zhè xíng shěng píng zhāng bù yán tè mù ěr lǜ bīng tǎo zhī
现代白话：蕲、黄贼之犯江东、西也，诏江浙行省平章布延特穆你率兵讨之。
bù yán tè mù ěr yì mù zhuàng jiàn wèi bīng de xiāo yǒng shì sān qiān zhàn jiàn sān bǎi sōu
现代白话：布延特穆你益募壮健为兵，得骁勇士三千，战舰三百艘。
zéi fāng jù dīng jiā zhōu guān jūn cù yǔ yù fèn jī bài zhī suì fù tóng líng xiàn qín qí zéi shuài fù chí zhōu
这句话大意是：贼方聚丁家洲，官军猝与遇，奋击，败之，遂复铜陵县，擒其贼帅，复池州。
fēn qiǎn wàn hù pǔ xián nǔ zhūn líng yáng wáng jiàn zhōng zhūn bái miàn dù lǘ ěr tǎo wú wéi zhōu ér zì lǜ zhèn fǔ bù hā wàn hù míng ān zhù chí kǒu yǐ fáng è shàng liú wèi zhī jié dù
现代白话：分遣万户普贤努屯陵阳，王建中屯白面渡，闾你讨无为州，而自率镇抚布哈万户明安驻池口，以防遏上流，为之节度。
yǐ ér jiāng zhōu zài xiàn ān qìng bèi wéi yì jí qiǎn shǐ qiú jiù zhū jiāng jiē yù zì shǒu xìn dì bù yán tè mù ěr yuē hé yán zhī bù zhōng yě
现代白话：已而江州再陷，安庆被围益急，遣使求救，诸将皆欲自守信地，布延特穆你曰：“何言之不忠也！
ān qìng yǔ chí gé yī shuǐ jīn ān qìng gù shǒu shì qí jié yě
这句话大意是：安庆与池隔一水，今安庆固守，是其节也。
jiù huàn zhī yì wǒ qǐ kě huǎn
这句话大意是：救患之义，我岂可缓！
shàng liú guān jūn zhōng kuì rán jiē bǎi zhàn zhī yú suǒ fá zhě qián gǔ qì jù ér yǐ
这句话大意是：上流官军中溃，然皆百战之馀，所乏者钱谷、器具而已。
wú shòu mìng zǒng bīng ān kě zuò shì ér bù xù zāi
现代白话：我受命总兵，安可坐视而不恤啊！
jí dà fā tǎng cáng yǐ zhōu zhī
这句话大意是：”即大发帑藏以周之。
kuì jūn jiē dà jí ér liǎng jūn zhī shì fù zhèn ān qìng zhī wéi suì jiě
这句话大意是：溃军皆大集，而两军之势复振，安庆之围遂解。
jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng xiàng cè lín qìn ba lēi yí guān jiāng xī shí qí huáng zéi jù ráo zhōu ráo zhī shǔ yì ān rén yǔ lóng xīng jiē rǎng qí mín jiē xiāng tǐng wéi luàn
这句话大意是：江浙行省左丞相策琳沁巴勒，移官江西，时蕲、黄贼据饶州，饶之属邑安仁，与龙兴接壤，其民皆相挺为乱。
cè lín qìn ba lēi dào chū ān rén zhù bīng zhāo zhī lái zhě hòu jiā shǎng lài bù cóng zé chéng gāo zòng huǒ gōng sàn zhī
这句话大意是：策琳沁巴勒道出安仁，驻兵招之，来者厚加赏赉，不从则乘高纵火攻散之。
yú gàn jiǔ wèi dào qū yì wén fēng shùn fú
这句话大意是：馀干久为盗区，亦闻风顺服。
xiān shì jiāng xī píng zhāng dào tōng yǐ kuān róng wéi zhèng jūn mín xiè chí
这句话大意是：先是江西平章道通，以宽容为政，军民懈驰；。
cè lín qìn ba lēi jì zhì fēng cǎi yī xīn wēi shēng dà zhèn suǒ zài qún dào duō yǒu móu guī kuǎn zhě
这句话大意是：策琳沁巴勒既至，风采一新，威声大振，所在群盗多有谋归款者。
jiāng zhè xíng shěng cān zhī zhèng shì sū tiān jué zǒng bīng yú ráo xìn suǒ kè fù yí lù liù xiàn yōu shēn bìng jī suì zú yú jūn zhōng
这句话大意是：江浙行省参知政事苏天爵，总兵于饶、信，所克复一路六县，忧深病积，遂卒于军中。
tiān jué wéi xué bó ér zhī yào cháng yú jì zǎi zhe míng chén shì lüè
这句话大意是：天爵为学，博而知要，长于纪载，著《名臣事略》。
shì zhōng yuán qián bèi diāo xiè dài jìn rén chēng tiān jué dú rèn yī dài wén xiàn zhī jì
这句话大意是：是中原前辈，凋谢殆尽，人称天爵独任一代文献之寄。
hàn lín xué shì chéng zhǐ zhāng qǐ yán zú shì wén mù
这句话大意是：翰林学士承旨张起岩卒，谥文穆。
qǐ yán méi mù qīng yáng wàng ér zhī qí wèi yǎ liàng jūn zǐ
现代白话：起岩眉目清扬，望而知其为雅量有德行的人。
jí qí lín zhèng jué yí yì suǒ bèi xiàng yì rán bù kě huí duó
这句话大意是：及其临政决疑，意所背向，屹然不可回夺。
huò shí miàn shé rén guò miàn jǐng fā chì bù shǎo shù
这句话大意是：或时面折人过，面颈发赤不少恕。
āi zhě wèi qí wài hé zhōng gāng bù shòu rén lǒng luò rú ōu yáng xiū
这句话大意是：哀者谓其外和中刚，不受人笼络如欧阳修。
ān nán xiū gòng qí péi chén zhì qí shì zǐ zhī cí bì hou qǐ yán yún
这句话大意是：安南修贡，其陪臣致其世子之辞，必候起岩云。
qí huáng èr zhōu dà hàn rén xiāng shí
这句话大意是：蕲、黄二州大旱，人相食。
zhì zhèng shí sān nián
这句话大意是：◎至正十三年。
chūn zhēng yuè gēng wǔ shuò yòng dì shī qǐng shì fàng zài jīng zuì qiú
这句话大意是：春，正月，庚午朔，用帝师请，释放在京罪囚。
zhōng shū tiān shè yòu chéng hā mǎ ěr zhèng chú yòu chéng
现代白话：中书添设右丞哈玛你正除右丞。
zhào yìn zào zhōng tǒng yuán bǎo jiāo chāo yī bǎi jiǔ shí wàn dìng zhì yuán chāo yī shí wàn dìng
这句话大意是：诏印造中统元宝交钞一百九十万锭，至元钞一十万锭。
xīn wèi
这句话大意是：辛未，。
yǐ tuō kè tuō xiān yán jīng jī jìn dì shuǐ lì
这句话大意是：以托克托先言京畿近地水利，。
lì fēn sī nóng sī
这句话大意是：立分司农司，。
yǐ zhōng shū yòu chéng wū lán hǎ dá zuǒ chéng wū gǔ xùn liáng zhēn jiān dà sī nóng qīng
这句话大意是：以中书右丞乌兰哈达、左丞乌古逊良桢兼大司农卿，。
gěi fēn sī nóng sī yìn
这句话大意是：给分司农司印，。
xi zì xī shān
这句话大意是：西自西山，。
nán zhì bǎo dìng hé jiān
这句话大意是：南至保定、河间，。
běi dǐ tán shùn zhōu
这句话大意是：北抵檀、顺州，。
dōng jí qiān mín zhèn
这句话大意是：东及迁民镇，。
fán xì guān dì jí yuán guǎn gè chù tún tián
这句话大意是：凡系官地及元管各处屯田，。
xī cóng fēn sī nóng sī lì fǎ diàn zhǒng
这句话大意是：悉从分司农司立法佃种，。
gěi chāo wǔ bǎi wàn dìng
这句话大意是：给钞五百万锭，。
yǐ gōng gōng jià niú jù nóng qì gǔ zhǒng zhī yòng
这句话大意是：以供工价、牛具、农器、谷种之用。
guǐ yǒu yǐ huáng dì èr zǐ yù yú tài wèi zhòng jiā nǔ jiā cì zhòng jiā nǔ jí rǔ mǔ chāo gè yī qiān dìng
这句话大意是：癸酉，以皇第二子育于太尉众嘉努家，赐众嘉努及乳母钞各一千锭。
jiǎ xū chóng jiàn mù qīng gé
这句话大意是：甲戌，重建穆清阁。
yǐ hài mìng zhòng shū yòu chéng tú tú yǐ bīng tǎo shāng zhōu zéi
这句话大意是：乙亥，命中书右丞图图以兵讨商州贼。
gēng chén zhōng shū shěng yán jìn lì fēn sī nóng sī yí yú jiāng zhè huái dōng děng chù zhào mù néng zhǒng shuǐ tián jí xiū zhù wéi yàn zhī rén gè yī qiān gè wèi nóng shī jiào mín bō zhǒng
这句话大意是：庚辰，中书省言：“近立分司农司，宜于江浙、淮东等处，召募能种水田及修筑围堰之人各一千各为农师，教民播种。
yi jiàng kōng míng tiān shè zhí shì chì dié yī shí èr dào
这句话大意是：宜降空名添设职事敕牒一十二道，。
qiǎn shǐ jī wǎng qí de
这句话大意是：遣使赍往其地，。
yǒu néng mù nóng mín yī bǎi míng zhě shòu zhèng jiǔ pǐn
这句话大意是：有能募农民一百名者授正九品，。
èr bǎi míng zhě zhèng bā pǐn
这句话大意是：二百名者正八品，。
sān bǎi míng zhě cóng qī pǐn
这句话大意是：三百名者从七品，。
jí shū tián liú guān zhí míng gěi zhī
这句话大意是：即书填流官职名给之，。
jiù lìng guǎn lǐng suǒ mù nóng fū
这句话大意是：就令管领所募农夫，。
bù chū sì yuè shí wǔ rì
这句话大意是：不出四月十五日，。
jù zhì tián suǒ
这句话大意是：俱至田所，。
jī nián wèi mǎn
这句话大意是：期年为满，。
jí fàng hái jiā
这句话大意是：即放还家。
qí suǒ mù nóng fū měi míng gěi chāo shí dìng
这句话大意是：其所募农夫，每名给钞十锭。
cóng zhī
这句话大意是：”从之。
bǐng xū yǐ wǔ wèi suǒ guǎn yán tái tún tián bā bǎi qǐng chú jūn jiàn zhǒng wài huāng xián zhī de jǐn fù fēn sī nóng sī
这句话大意是：丙戌，以武卫所管盐台屯田八百顷，除军见种外，荒闲之地，尽付分司农司。
èr yuè dīng wèi jì xiān nóng
这句话大意是：二月，丁未，祭先农。
jiǎ yín zhōng shū shěng yán xú zhōu mín yuàn jiàn miào yǔ shēng cí yòu chéng xiàng tuō kè tuō cóng zhī zhào réng lì tuō kè tuō píng xú xūn dé bēi
这句话大意是：甲寅，中书省言徐州民愿建庙宇，生祠右丞相托克托，从之，诏仍立托克托《平徐勋德碑》。
sān yuè jǐ mǎo mìng tuō kè tuō lǐng dà sī nóng sī
这句话大意是：三月，己卯，命托克托领大司农司。
jiǎ shēn zhào xiū dà chéng tiān hù shèng sì cì chāo èr wàn dìng
这句话大意是：甲申，诏修大承天护圣寺，赐钞二万锭。
dīng hài mìng tuō kè tuō yǐ tài shī kāi fǔ tí diào tài shǐ yuàn huí huí hàn ér sī tiān jiàn
这句话大意是：丁亥，命托克托以太师开府、提调太史院、回回汉儿司天监。
jǐ chǒu yǐ gè yá mén xì guān tián de jí zōng rén děng wèi tún tián de bìng fù fēn sī nóng sī bō zhǒng
这句话大意是：己丑，以各衙门系官田地及宗仁等卫屯田地，并付分司农司播种。
shì yuè huì zhōu dìng xī jìng níng zhuāng làng děng zhōu dì zhèn
这句话大意是：是月，会州、定西、静宁、庄浪等州地震。
mìng jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng tè lǐ tè mù ěr jiāng nán xíng tái shì yù shǐ zūn dá shí li zhāo yù fāng guó zhēn
现代白话：命江浙行省左丞特里特穆你、江南行台侍御史遵达实哩招谕方国珍。
zéi zhòng shí wàn gōng chí zhōu bù yán tè mù ěr huì zhū jiāng fēn fān yǔ zhàn dà bài zhī chéng shèng lǜ zhōu shī yǐ jìn
现代白话：贼众十万攻池州，布延特穆你会诸将分番与战，大败之，乘胜率舟师以进。
xià sì yuè wù xū shuò tè mìng zhōng shū zuǒ chéng wū gǔ xùn liáng zhēn de yòng jūn qì
这句话大意是：夏，四月，戊戌朔，特命中书左丞乌古逊良桢得用军器。
gēng zǐ yǐ lǐ bù suǒ xiá zhǎng xīn sī bìng dì tǔ gěi fù fēn sī nóng sī
这句话大意是：庚子，以礼部所辖掌薪司并地土，给付分司农司。
jǐ yǒu zhào qǔ kān xú zhōu rǔ nán nán yáng dèng zhōu děng chù huāng tián bìng hù jué jí mò rù guān zhě
现代白话：己酉，诏取勘徐州、你南、南阳、邓州等处荒田并户绝籍没入官者。
lì sī mù shǔ zhǎng fēn sī nóng sī gēng niú yòu lì yù tián zhūn shǔ
这句话大意是：立司牧署，掌分司农司耕牛，又立玉田屯署。
jiàng xú zhōu lù wèi wǔ ān zhōu yǐ suǒ xiá xiàn shǔ guī dé fǔ qí téng zhōu yì zhōu réng shǔ yì dōu lù
这句话大意是：降徐州路为武安州，以所辖县属归德府，其滕州、峄州仍属益都路。
shì yuè dì rú shàng dōu
这句话大意是：是月，帝如上都。
wǔ yuè jǐ sì mìng dōng ān zhōu wǔ qīng dà xīng wǎn píng sān xiàn zhèng guān tiān gěi hé fáng zhí míng cóng dōu shuǐ jiān guān xún shì hún hé dī àn huò yǒu sǔn huài jí xiū lǐ zhī
这句话大意是：五月，己巳，命东安州、武清、大兴、宛平三县正官添给河防职名，从都水监官巡视浑河堤岸，或有损坏，即修理之。
xīn wèi jiāng xī xíng shěng zuǒ chéng xiàng cè lín qìn ba lēi jiāng zhè xíng shěng zuǒ chéng lǎo lǎo yǐn bīng qǔ dào zì xìn zhōu yuán shuài hán bāng yàn hā mì qǔ dào zì huī zhōu fú liáng tóng fù ráo zhōu qí huáng zéi wén fēng jiē bēn kuì
这句话大意是：辛未，江西行省左丞相策琳沁巴勒、江浙行省左丞老老引兵取道自信州，元帅韩邦彦、哈密取道自徽州、浮梁，同复饶州、蕲、黄贼闻风皆奔溃。
rén wǔ zhōng shū zuǒ chéng gǔ lǔ zú yú jūn zhōng
这句话大意是：壬午，中书左丞贾鲁卒于军中。
lǔ gōng háo zhōu tóng zǒng bīng guān píng zhāng yī chè chá lǎ dū zhàn lǔ shì shī yuē wú fèng zhǐ tǒng bā wèi hàn jūn dùn bīng yú háo qī rì yǐ ěr děng tóng xīn xié lì bì yǐ jīn rì sì wǔ shí qǔ chéng chí rán hòu shí
现代白话：鲁攻濠州，同总兵官平章伊撤察喇督战，鲁誓师曰：“我奉旨统八卫汉军，顿兵于濠七日了，你等同心协力，必以今日巳午时取城池然后食。
lǔ shàng mǎ huī jìn dǐ chéng xià hū tóu xuàn xià mǎ qiě jiè bīng mǎ fú sàn
这句话大意是：”鲁上马麾进，抵城下，忽头眩，下马，且戒兵马弗散。
bìng yù jí què yào bù kěn hàn suì zú guān jūn jiě wéi qù
这句话大意是：病愈亟，却药不肯汗，遂卒，官军解围去。
yǐ wèi tài zhōu zéi zhāng shì chéng xiàn gāo yóu jù zhī
这句话大意是：乙未，泰州贼张士诚陷高邮，据之。
shì chéng tài zhōu bái jū chǎng tíng mín yě yǐ cāo zhōu fàn yán wèi yè
这句话大意是：士诚，泰州白驹场亭民也，以操舟贩盐为业。
shǎo yǒu lǚ lì wú lài zhū fù jiā líng wǔ zhī huò fú chou qí zhí gōng bīng qiū yì lǚ rǔ zhī
这句话大意是：少有膂力，无赖，诸富家陵侮之，或弗酬其直，弓兵邱义屡辱之。
shì chéng yuàn yù bào zhī yǔ qí dì shì yì shì dé shì xìn jié zhuàng shì li bó shēng děng shí bā rén shā qiū yì jí suǒ chóu fù jiā fén qí lú shè yán shāo jū mín shén zhòng
这句话大意是：士诚怨，欲报之，与其弟士义、士德、士信，结壮士李伯升等十八人，杀邱义及所仇富家，焚其庐舍，延烧居民甚众。
zì jù huò zuì nǎi rù páng jìn chǎng zhāo jí shào nián qǐ bīng
这句话大意是：自惧获罪，乃入旁近场，招集少年起兵。
xíng zhì dīng xī dà xìng liú zi rén jí zhòng jù zhī shì yì zhōng shǐ sǐ shì chéng yì nù jué zhàn zi rén zhòng kuì rù hǎi
这句话大意是：行至丁溪，大姓刘子仁集众拒之，士义中矢死，士诚益怒，决战，子仁众溃，入海。
shì chéng suì chéng shì gōng tài zhōu yǒu zhòng wàn yú kè xīng huà jié zhài yú dé shèng hú
这句话大意是：士诚遂乘势攻泰州，有众万馀，克兴化，结寨于德胜湖。
cháo tíng qiǎn shǐ yǐ wàn hù gào shēn zhāo zhī shì chéng bù shòu
这句话大意是：朝廷遣使以万户告身招之，士诚不受。
mìng huái dōng xuān wèi sī yuàn nà sū lǎ dǐng yǐ bīng hàn dé shèng hú zéi chuán qī shí yú duò chéng fēng ér lái jí qián jī zhī fén qí èr shí yú chuán zéi kuì qù
这句话大意是：命淮东宣慰司掾纳苏喇鼎以兵捍德胜湖，贼船七十馀柁，乘风而来，即前击之，焚其二十馀船，贼溃去。
jì ér shì chéng xí gāo yóu tún bīng dōng mén nà sū lǎ dǐng huī bīng cuò qí fēng zéi gǔ zào qián nǎi fā huǒ tǒng huǒ zú shè zhī sǐ zhě bì liú ér xià
这句话大意是：既而士诚袭高邮，屯兵东门，纳苏喇鼎麾兵挫其锋，贼鼓噪前，乃发火筒、火镞射之，死者蔽流而下。
zéi liáo chuán yú bèi jìn lì lái gōng ér ā sū wèi jūn jí zhēn chú wàn hù fǔ děng guān jiàn zéi shì chì jiē dùn zǒu nà sū lǎ dǐng zhī bì sǐ wèi qí sān zǐ yuē rǔ bèi kě chū zǒu
现代白话：贼缭船于背，尽力来攻，而阿苏卫军及真、滁万户府等官，见贼势炽，皆遁走，纳苏喇鼎知必死，谓其三孔子说：“你辈可出走。
èr zi bù kěn qù suì jiē sǐ zhī
这句话大意是：”二子不肯去，遂皆死之。
shì chéng xiàn gāo yóu jù yǐ wéi dōu jiàn guó hào dà zhōu zì chēng chéng wáng jiàn yuán yuē tiān yòu
这句话大意是：士诚陷高邮，据以为都，僭国号大周，自称诚王，建元曰天祐。
shì yuè bù yán tè mù ěr yǐ zhōu shī yǔ zéi zhàn yú wàng jiāng yòu zhàn xiǎo gū shān jí péng zé yòu zhàn lóng kāi hé jiē bài zǒu zhī jìn fù jiāng zhōu
现代白话：是月，布延特穆你以舟师与贼战于望江，又战小孤山及彭泽，又战龙开河，皆败走之，进复江州。
háo zhōu wéi jiě jūn shì duō sǐ shāng zhū yuán zhāng nǎi guī xiāng lǐ mù bīng de qī bǎi yú rén
这句话大意是：濠州围解，军士多死伤，朱元璋乃归乡里，募兵得七百馀人；。
liù yuè bǐng shēn shuò hái zhì háo guō zi xìng xǐ yǐ yuán zhāng wèi zhèn fǔ
这句话大意是：六月，丙申朔，还至濠，郭子兴喜，以元璋为镇抚。
shí péng dà zhào jūn yòng yù xià wú dào suǒ bù duō hèng bào yuán zhāng kǒng huò jí jǐ nǎi yǐ qī bǎi rén shǔ tā jiāng ér dú yǔ xú dá děng èr shí sì rén nán qù lüè dìng yuǎn zhōng yú yù jí fù huán
这句话大意是：时彭大、赵君用驭下无道，所部多横暴，元璋恐祸及己，乃以七百人属他将，而独与徐达等二十四人南去略定远，中余遇疾复还。
wén dìng yuǎn zhāng jiā bǎo yǒu mín bīng hào lǘ pái zhài zhě gū jūn fá shí yù lái jiàng wèi jué yuán zhāng yuē cǐ jī bù kě shī yě
这句话大意是：闻定远张家堡有民兵号驴牌寨者，孤军乏食，欲来降未决，元璋曰：“此机不可失也！
nǎi qiáng qǐ bái zǐ xìng xuǎn qí shì fèi jù děng cóng xíng zhì bǎo gōng hé qí yíng qiǎn èr jiāng chū dà hū yuē lái hé wéi
这句话大意是：”乃强起，白子兴，选骑士费聚等从行，至宝公河，其营遣二将出，大呼曰：“来何为？
jù kǒng qǐng yì rén yuán zhāng yuē duō rén wú yì zī zhī yí ěr
这句话大意是：”聚恐，请益人，元璋曰：“多人无益，滋之疑耳。
nǎi zhí qián xià mǎ dù shuǐ ér wǎng
这句话大意是：”乃直前下马，渡水而往。
qí shuài chū jiàn yuán zhāng yuē guō yuán shuài yǔ zú xià yǒu jiù wén zú xià jūn fá shí tā dí yù lái gōng tè qiǎn wú xiāng bào néng xiāng cóng jí yǔ jù wǎng fǒu zé yí bīng bì zhī
现代白话：其帅出见，元璋曰：“郭元帅与足下有旧，闻足下军乏食，他敌欲来攻，特遣我相报，能相从，即与俱往，否则移兵避之。
shuài xǔ nuò qǐng liú wù shì xìn yuán zhāng jiě pèi náng yǔ zhī zhài zhōng yǐ niú pú wèi xiàn lìng zhū jūn cù zhuāng qiě shēn mì yuē
这句话大意是：”帅许诺，请留物示信，元璋解佩囊与之，寨中以牛脯为献，令诸军促装，且申密约。
yuán zhāng hái liú jù sì zhī yuè sān rì jù hái bào yuē shì bù xié yǐ bǐ qiě yù tā wǎng
现代白话：元璋还，留聚俟之，越三日，聚还报曰：“事不谐了，彼且欲他往。
yuán zhāng jí lǜ bīng sān bǎi rén dǐ yíng yòu zhí qí shuài
这句话大意是：”元璋即率兵三百人抵营，诱执其帅。
yú shì yíng bīng fén jiù lěi xī jiàng de zhuàng shì sān qiān rén yòu zhāo xiáng qín bǎ tóu de bā bǎi yú rén
这句话大意是：于是营兵焚旧垒悉降，得壮士三千人，又招降秦把头，得八百馀人。
miào dà hēng yǐ yì bīng èr wàn zhūn héng jiàn shān yuán zhāng mìng huā yún yè xí pò zhī dà hēng jǔ zhòng jiàng jūn shēng dà zhèn
这句话大意是：缪大亨以义兵二万屯横涧山，元璋命花云夜袭破之，大亨举众降，军声大振。
dá háo zhōu rén
这句话大意是：达，濠州人。
yún huái yuǎn rén tǐ cháng dà miàn tiě sè xiāo yǒng jué rén
这句话大意是：云，怀远人，体长大，面铁色，骁勇绝人。
dīng yǒu lì huáng zǐ ā yù shí li dá lǎ wèi huáng tài zǐ shòu yǐ jīn bǎo zhào tiān xià dà shè
这句话大意是：丁酉，立皇子阿裕实哩达喇为皇太子，授以金宝，诏天下，大赦。
mìng yòu chéng xiàng tuō kè tuō jiān zhān shì yuàn zhān shì
这句话大意是：命右丞相托克托兼詹事院詹事。
gēng zǐ zhī shū mì yuàn shì shí lǎ ba tú zǒng hé nán jūn píng zhāng zhèng shì dá shí ba dōu lǔ zǒng sì chuān jūn zì xiāng yáng fēn dào ér xià kè fù ān lù fǔ
这句话大意是：庚子，知枢密院事实喇巴图总河南军，平章政事达实巴都鲁总四川军，自襄阳分道而下，克复安陆府。
guǐ mǎo wò jì yě rén yǐ pí dài lái jiàng
这句话大意是：癸卯，沃济野人以皮贷来降。
xīn hài mìng qián hé xī lián fǎng fù shǐ é sēn bù hā wèi huái xi tiān shè xuān wèi fù shǐ yǐ bīng tǎo tài zhōu
这句话大意是：辛亥，命前河西廉访副使额森布哈为淮西添设宣慰副使，以兵讨泰州。
chū zhāng shì chéng xiàn tài zhōu hé nán xíng shěng qiǎn zhī gāo yóu fǔ li qí wǎng zhāo xiáng bèi jū jiǔ zhī zéi qiú zì xiāng shā shǐ zòng qí lái guī
这句话大意是：初，张士诚陷泰州，河南行省遣知高邮府李齐往招降，被拘久之，贼酋自相杀，始纵齐来归。
é ér xīng huà xiàn xíng shěng yǐ zuǒ chéng xiè zhé dǔ xié zōng wáng zhèn gāo yóu shǐ qí chū shǒu pì shè hú
这句话大意是：俄而兴化陷，行省以左丞偰哲笃偕宗王镇高邮，使齐出守甓社湖。
yǐ ér gāo yóu pò shěng xiàn guān jiē dùn yǒu zhào shè fán pàn nì zhě
这句话大意是：已而高邮破，省宪官皆遁，有诏赦凡叛逆者。
zhào zhì gāo yóu bù dé rù zéi dài yuē qǐng li zhī fǔ lái nǎi shòu mìng
这句话大意是：诏至高邮，不得入，贼绐曰：“请李知府来，乃受命。
xíng shěng qiáng qí wǎng zhì zé xià zhī yú yù
这句话大意是：”行省强齐往，至则下之于狱。
guān jūn dié zhī zhī nǎi jìn gōng chéng
这句话大意是：官军谍知之，乃进攻城。
shì chéng hū qí shǐ guì qí huà yuē wú xī rú tiě qǐ kěn wèi zéi qū
现代白话：士诚呼齐使跪，齐叱曰：“我膝如铁，岂肯为贼屈！
shì chéng nù è zhī guì qí lì ér gòu zhī nǎi yè dào chuí suì qí xī ér guǎ zhī
这句话大意是：”士诚怒，扼之跪，齐立而诟之，乃曳倒，捶碎其膝而剐之。
qí guǎng píng rén yě
这句话大意是：齐，广平人也。
zhào huái nán xíng shěng píng zhāng zhèng shì fú shòu tǎo zhāng shì chéng
这句话大意是：诏淮南行省平章政事福寿讨张士诚。
qiū qī yuè dīng mǎo quán zhōu tiān yù bái sī hǎi cháo rì sān zhì
这句话大意是：秋，七月，丁卯，泉州天雨白丝，海潮日三至。
rén shēn hú guǎng xíng shěng cān zhèng ā lū huī fù wǔ chāng jí hàn yáng
这句话大意是：壬申，湖广行省参政阿噜辉复武昌及汉阳。
shì yuè bù yán tè mù ěr jìn bīng gōng qí zhōu qín wěi shuài lǔ pǔ gōng suì kè qí chéng
现代白话：是月，布延特穆你进兵攻蕲州，擒伪帅鲁普恭，遂克其城。
jìn bīng dào shì fú fén qí zhà dǐ lán xī kǒu jiān huáng lián zhài zéi cháo fēn bīng píng ba hé yú shì jiāng lù shǐ tōng
这句话大意是：进兵道士洑，焚其栅，抵兰溪口，歼黄连寨贼巢，分兵平巴河，于是江路始通。
zhū yuán zhāng lǜ bīng lüè chú yáng dào yù li shàn zhǎng yǔ yǔ yuè zhī liú zhì mù xià bǐ zhǎng shū jì yǔ zhī yuē fāng jīn qún xióng bìng zhēng fēi yǒu zhì zhě bù kě yǔ móu yì
这句话大意是：朱元璋率兵略滁阳，道遇李善长，与语，悦之，留置幕下，俾掌书记，语之曰：“方今群雄并争，非有智者不可与谋议。
wú guān qún xióng zhōng chí àn dú jí móu shì zhě duō huǐ zuǒ yòu jiàng shì jiàng shì fú de xiào qí néng yǐ zhì yú bài
现代白话：我观群雄中持案牍及谋事者，多毁左右将士，将士弗得效其能，以至于败。
yǔ yì jì qù zhǔ zhě ān dé dú cún
这句话大意是：羽翼既去，主者安得独存！
rǔ yi jiàn qí shī wu xié zhū jiāng yǐ chéng gōng wú xiào bǐ suǒ wéi yě
现代白话：你宜鉴其失，务协诸将以成功，毋效彼所为也。
shàn zhǎng dìng yuǎn rén yě
这句话大意是：”善长，定远人也。
shì yuè jìn gōng chú yáng huā yún wéi xiān fēng dān qí qián xíng yù guān jūn shù qiān rén yún tí jiàn yuè mǎ héng chōng qí zhèn ér guò
这句话大意是：是月，进攻滁阳，花云为先锋，单骑前行，遇官军数千人，云提剑跃马，横冲其阵而过。
dí dà jīng yuē cǐ hēi jiāng jūn yǒng shén bù kě yǔ zhēng fēng
这句话大意是：敌大惊曰：“此黑将军勇甚，不可与争锋。
suì kè chú yáng yīn zhù shī yān
现代白话：”遂克滁阳，因驻师呢。
péng dà zhào jūn yòng jiā guō zi xìng wǎng sì zhōu qiǎn rén yāo gòng shǒu xū yí yuán zhāng yǐ èr rén cū bào qiǎn móu bù kě yǔ gòng shì cí fú wǎng
这句话大意是：彭大、赵君用挟郭子兴往泗州，遣人邀共守盱眙，元璋以二人粗暴浅谋，不可与共事，辞弗往。
wèi jǐ èr rén zì xiāng tūn bìng zhàn shì duō sǐ ér péng dà yì wáng jūn yòng zhuān bīng bǐng hěn lì yì shén jiāng tú zǐ xìng
这句话大意是：未几，二人自相吞并，战士多死，而彭大亦亡，君用专兵柄，很戾益甚，将图子兴。
yuán zhāng yōu zhī qiǎn rén shuō jūn yòng yuē gōng xī kùn yú péng chéng nán qū háo shǐ dūn gōng bì bì bù xiāng nà sǐ yǐ
现代白话：元璋忧之，遣人说君用曰：“公昔困于彭城，南趋濠，使敦公闭壁不相纳，死了。
de háo ér jù qí tǔ gèng yù hài zhī bèi dé bù xiáng
这句话大意是：得濠而据其土，更欲害之，背德不祥。
qiě guō gōng yì yǔ ěr qí bié bù zài chú zhě bīng shì zhòng kě lǜ yě
这句话大意是：且郭公易与耳，其别部在滁者，兵势重，可虑也。
jūn yòng wén zhī xīn pō kǒng dài zi xìng shāo yǐ lǐ zi xìng nǎi dé jiàn jiāng wàn rén zhì chú zhōu yuè yuán zhāng suǒ bù bīng sān wàn yú hào lìng yán míng jūn róng zhěng sù nǎi dà yuè
这句话大意是：”君用闻之，心颇恐，待子兴稍以礼，子兴乃得间将万人至滁州，阅元璋所部兵三万馀，号令严明，军容整肃，乃大悦。
bā yuè dì zhì zì shàng dōu
这句话大意是：八月，帝至自上都。
zī zhèng yuàn shǐ tuō hé qí yǐ zhòng bīng fù jiāng zhōu lù
这句话大意是：资政院使托和齐以众兵复江州路。
zuǒ qiān sì chuān xíng shěng píng zhāng yào zhū wèi huái xī yuán shuài gōng jǐ wū sā jūn jìn tǎo qí huáng
这句话大意是：左迁四川行省平章耀珠为淮西元帅，供给乌撒军，进讨蕲、黄。
jiǔ yuè yǐ chǒu shuò rì yǒu shí zhī
这句话大意是：九月，乙丑朔，日有食之。
yǐ chǒu jiàn huáng tài zǐ lù dǐng diàn yú shèng ān diàn xi
这句话大意是：乙丑，建皇太子鹿顶殿于圣安殿西。
shì yuè tài bái zài jīng tiān
这句话大意是：是月，太白再经天。
shì qiū dà hàn xī jiàn jiē hé
这句话大意是：是秋，大旱，溪涧皆涸。
dōng shí yuè gēng xū zhào shòu fāng guó zhēn huī zhōu lù zhì zhōng guó zhāng guǎng dé lù zhì zhōng guó yīng xìn zhōu lù zhì zhōng jiē qiǎn zhī rèn
这句话大意是：冬，十月，庚戌，诏授方国珍徽州路治中，国璋广德路治中，国瑛信州路治中，皆遣之任。
guó zhēn děng yí jù bù shòu mìng réng yōng chuán qiān sōu jù hǎi dào zǔ jué liáng yùn fù qiǎn jiāng zhè yòu chéng ā ěr huī xī děng lǜ bīng tǎo zhī
现代白话：国珍等疑惧，不受命，仍拥船千艘据海道，阻绝粮运，复遣江浙右丞阿你珲锡等率兵讨之。
xiān shì jiāng zhè zuǒ chéng tè li tè mù ěr yì zhāo fǔ zhè dōng yuán shuài fǔ dōu shì liú jī chí bù kě yuē guó zhēn shǒu luàn shè zhī wú yǐ chéng hòu
现代白话：先是江浙左丞特哩特穆你议招抚，浙东元帅府都事刘基持不可，曰：“国珍首乱，赦之无以惩后。
zuǒ chéng chēng shàn jìn jī xíng shěng dōu shì wén zhī cháo
这句话大意是：”左丞称善，进基行省都事，闻之朝。
ér guó zhēn shǐ rén fú hǎi zhì jīng huì yòng shì zhě xǔ guó zhēn guān tīng qí jiàng
这句话大意是：而国珍使人浮海至京，贿用事者，许国珍官，听其降。
zuò qí shàn chí wēi fú duó zhí jī guǎn shào xīng bìng ba zuǒ chéng tè li tè mù ěr
现代白话：坐其擅持威福，夺职羁管绍兴，并罢左丞特哩特穆你。
guó zhēn suì bù kě zhì
这句话大意是：国珍遂不可制。
jī qīng tián rén chū jǔ jìn shì jiē xī sī shēn ài zhòng zhī yuē zi wèi yuán chéng liú yě
这句话大意是：基，青田人，初举进士，揭傒斯深爱重之，曰：“子，魏元成流也。
cháng rù xíng shěng mù fǔ yǔ qí zhǎng kàng yì bù hé tóu hé qù
这句话大意是：”尝入行省幕府，与其长抗议不合，投劾去。
xún bǔ zhè jiāng rú xué fù tí jǔ shàng yán yù shǐ shī zhí shù shì shòu tái pēng guī zhì shì yòu bèi zhé suì fàng làng shān shuǐ jiān
这句话大意是：寻补浙江儒学副提举，上言御史失职数事，受台抨归，至是又被谪，遂放浪山水间。
mìng lì shuǐ jūn dōu wàn hù fǔ yú kūn shān zhōu yǐ zhè dōng xuān wèi shǐ nà lín hā lǎ wèi zhèng wàn hù xuān wèi fù shǐ dǒng tuán xiāo wèi fù wàn hù
这句话大意是：命立水军都万户府于昆山州，以浙东宣慰使纳琳哈喇为正万户，宣慰副使董抟霄为副万户。
shì yuè chè shì zǔ suǒ lì zhān diàn gǎi jiàn diàn yǔ
这句话大意是：是月，撤世祖所立毡殿，改建殿宇。
guō zi xīng jū chú zài yuè yuè huò yú chán yán xī duó zhū yuán zhāng bīng
这句话大意是：郭子兴居滁再阅月，惑于谗言，悉夺朱元璋兵；。
yòu yù shōu li shàn zhǎng zhì huī xià shàn zhǎng tì qì zì sù bù kěn cóng
这句话大意是：又欲收李善长置麾下，善长涕泣自诉，不肯从。
zì shì zhēng tǎo zhī quán yuán zhāng jiē bù dé yǔ qiě rì shū yuǎn ér shì zhī yù gōng
这句话大意是：自是征讨之权，元璋皆不得与，且日疏远，而事之愈恭。
jì ér guān jūn wéi chú yǒu zèn yuán zhāng zhàn bù lì zhě zi xìng xìn zhī jí lìng qí rén yǔ yuán zhāng jù chū zhàn
这句话大意是：既而官军围滁，有谮元璋战不力者，子兴信之，即令其人与元璋俱出战；。
qí rén chū wèi shí bù jí bèi shǐ fǎn zǒu yuán zhāng zhí qián fèn jī zhòng jiē pī mǐ xú hái liǎo wú suǒ shāng zi xìng pō nèi kuì
这句话大意是：其人出未十步，即被矢反走，元璋直前奋击，众皆披靡，徐还，了无所伤，子兴颇内愧。
shí zhū jiāng gè yǒu suǒ xiàn yuán zhāng suǒ zhì jìn piāo lüè jí yǒu huò yǐ fēn xià wú suǒ xiàn zi xìng bú yuè
这句话大意是：时诸将各有所献，元璋所至禁剽掠，即有获，以分下，无所献，子兴不悦。
yuán zhāng qī mǎ shì zhī qí yì xī suǒ yǒu yí zǐ xìng qī zhāng shì zhāng shì xǐ yóu shì yí xìn jiàn shì
这句话大意是：元璋妻马氏知其意，悉所有遗子兴妻张氏，张氏喜，由是疑衅渐释。
shí yī yuè dīng hài jiāng xī yòu chéng hé ní qí yǐ bīng píng fù zhōu lín jiāng suì fù ruì zhōu
这句话大意是：十一月，丁亥，江西右丞和尼齐以兵平富州临江，遂复瑞州。
shì yuè lì yì bīng qiān hù shuǐ jūn qiān hù suǒ yú jiāng xī shì píng yuàn wèi mín zhě tīng
这句话大意是：是月，立义兵千户、水军千户所于江西，事平，愿为民者听。
shí èr yuè guǐ mǎo tuō kè tuō qǐng yǐ zhào wán pǔ jiā chǎn tián dì cì zhī shū mì yuàn shì sēng gé shí li
这句话大意是：十二月，癸卯，托克托请以赵完普家产田地，赐知枢密院事，僧格实哩。
gēng xū jīng shī tiān wú yún ér léi míng shǎo qǐng huǒ jiàn yú dōng nán
这句话大意是：庚戌，京师天无云而雷鸣，少顷，火见于东南。
huái qìng lù jí hé nán fǔ xī běi yǒu shēng rú jī gǔ zhě shù sì yǐ ér léi shēng zhèn de
这句话大意是：怀庆路及河南府西北有声如击鼓者数四，已而雷声震地。
shì yuè dà tóng lù yì sǐ zhě dà bàn
这句话大意是：是月，大同路疫，死者大半。
jiāng zhè xíng shěng píng zhāng bù yán tè mù ěr nán tái zhōng chéng màn jì hā yā jí sì chuān xíng shěng cān zhèng hā lín tú zuǒ chéng sāng tú shí lǐ xī níng wáng suǒ hā ěr hā hū jūn tǎo xú shòu huī yú qí shuǐ bá qí wěi dōu shòu huī dùn rù huáng méi shān zhōng huò wěi guān sì bǎi yú rén
现代白话：江浙行省平章布延特穆你、南台中丞曼济哈雅及四川行省参政哈临图、左丞桑图实里、西宁王索哈你哈呼军，讨徐寿辉于蕲水，拔其伪都，寿辉遁入黄梅山中，获伪官四百馀人。
shǎn xī xíng shěng píng zhāng bó luō sì chuān xíng shěng yòu chéng dá shí ba dōu lǔ fù jūn fáng děng zhōu zhào bó luō děng shǒu zhī dá shí ba dōu lǔ tǎo dōng zhèng yáng
这句话大意是：陕西行省平章博啰、四川行省右丞达实巴都鲁复均、房等州，诏博啰等守之，达实巴都鲁讨东正阳。
shì dōng péng dà zhī zǐ zǎo zhù zì chēng lǔ huái wáng zhào jūn yòng chēng yǒng yì wáng
这句话大意是：是冬，彭大之子早住自称鲁淮王，赵君用称永义王。
shì suì zì liù yuè bù yǔ zhì yú bā yuè
这句话大意是：是岁，自六月不雨至于八月。
zào qīng níng diàn qián shān zǐ yuè gōng zhū diàn yǔ yǐ huàn guān liú shǒu é sēn tè mù ěr děng dǒng qí yì
现代白话：造清宁殿、前山子、月宫诸殿宇，以宦官留守额森特穆你等董其役。
tuō kè tuō xìn rèn rǔ zhōng bǎi yóu láng zhōng cān yì zhōng shū shì dú yòu chéng hā mǎ ěr yǔ zhī jìng tuō kè tuō chū hā mǎ ěr wèi xuān zhèng yuàn shǐ yòu wèi jū dì sān hā mǎ ěr yóu shì shēn xián tuō kè tuō
现代白话：托克托信任你中柏，由郎中参议中书事，独右丞哈玛你与之竞，托克托出哈玛你为宣政院使，又位居第三，哈玛你由是深衔托克托。
chū hā mǎ ěr cháng yīn jìn xī tiān sēng yǐ yùn qì shù mèi dì dì xí wèi zhī hào yán chè ěr fǎ
现代白话：初，哈玛你尝阴进西天僧，以运气数媚帝，帝习为之，号延彻你法。
yán chè ěr yì yán dà xǐ lè yě
现代白话：延彻你，译言大喜乐也。
hā mǎ ěr zhī mèi xù jí xián xué shì tú lǔ tè mù ěr gù yǒu chǒng yú dì yǔ lóu dōu ěr sū ba lǎng děng shí rén jù hào yī nà kè
现代白话：哈玛你之妹婿集贤学士图鲁特穆你，故有宠于帝，与娄都你苏、巴朗等十人，俱号伊纳克。
tú lǔ tè mù ěr xìng jiān jiǎo dì ài zhī yán tīng jì cóng yì jiàn xī fān sēng cè lín qìn yú dì
现代白话：图鲁特穆你性奸狡，帝爱之，言听计从，亦荐西蕃僧策琳沁于帝。
qí sēng shàn mì mì fǎ wèi dì yuē bì xià suī zūn jū wàn shèng fù yǒu sì hǎi bù guò bǎo yǒu yī shì ér yǐ
这句话大意是：其僧善秘密法，谓帝曰：“陛下虽尊居万乘，富有四海，不过保有一世而已。
rén shēng néng jǐ hé dāng shòu cǐ mì mì dà xǐ lè chán dìng
这句话大意是：人生能几何，当受此秘密大喜乐禅定。
dì yòu xí zhī qí fǎ yì míng shuāng xiū fǎ yuē yán chè ěr yuē mì mì jiē fáng zhōng shù yě
现代白话：”帝又习之，其法亦名双修法，曰延彻你，曰秘密，皆房中术也。
dì nǎi zhào yǐ xī tiān sēng wèi sī tú xī fān sēng wèi dà yuán guó shī qǔ liáng jiā nǚ fèng zhī wèi zhī gōng yǎng yú shì dì rì cóng shì yú qí fǎ
这句话大意是：帝乃诏以西天僧为司徒，西蕃僧为大元国师，取良家女奉之，谓之供养，于是帝日从事于其法。
yī nà kè bèi yòng gāo lí nǚ wèi ěr mù cì tàn guì rén zhī mìng fù jí shì shù zhī shì jiā zé qí měi ér shàn yín zhě méi rù gōng zhōng shù rì nǎi chū
这句话大意是：伊纳克辈用高丽女为耳目，刺探贵人之命妇及士庶之室家，择其美而善淫者媒入宫中，数日乃出。
ba lǎng zhě dì zhū dì yě yǔ zhū yī nà kè jiē zài dì qián xiāng yǔ xiè xiá shèn zhì nán nǚ luǒ chù hào suǒ chǔ shì yuē sè jì kè wū gé yī yì yán shì shì wú ài yě
这句话大意是：巴朗者，帝诸弟也，与诸伊纳克皆在帝前，相与亵狎，甚至男女裸处，号所处室曰色济克乌格依，译言事事无碍也。
jūn chén xuān yín ér qún sēng chū rù jìn zhōng wú suǒ fáng xián chǒu shēng huì xíng zhe wén yú wài suī shì jǐng zhī rén yì è wén zhī
这句话大意是：君臣宣淫，而群僧出入禁中，无所防闲，丑声秽行，著闻于外，虽市井之人亦恶闻之。
huáng tài zǐ nián rì yǐ zhǎng yóu shēn jí tú lǔ tè mù ěr děng suǒ wéi yù qù zhī wèi néng yě
现代白话：皇太子年日以长，尤深疾图鲁特穆你等所为，欲去之，未能也。
jiāng xī zéi shuài wáng shàn kòu mǐn guān jūn shǒu luó yuán xiàn jù zhī
这句话大意是：江西贼帅王善寇闽，官军守罗源县拒之。
luó yuán yǔ lián jiāng jiē rǎng shì jiāng pò lián jiāng
这句话大意是：罗源与连江接壤，势将迫连江。
níng shàn xiāng xún jiǎn liú jùn qī zhēn dìng shǐ shì gù xiāng jiā nǚ yě yǒu cái shí wèi jùn yuē shì jí yǐ kě jù bīng yǐ hàn yī fāng
现代白话：宁善乡巡检刘浚妻真定史氏，故相家女也，有才识，谓浚曰：“事急了，可聚兵以捍一方。
yú shì jǐn chū lián zhōng wù mù zhuàng shì bǎi yú mìng zhòng zǐ jiàn jiàng zhī jiā xún jiān zhòng zhì shù wàn
这句话大意是：”于是尽出奁中物，募壮士百馀，命仲子健将之，浃旬间众至数万。
zéi xún pò luó yuán fēn liǎng dào gōng fú zhōu jùn jù zhī chén shān sān zhàn sān jié
这句话大意是：贼寻破罗源，分两道攻福州，浚拒之辰山，三战三捷。
é wén fú zhōu xiàn zhòng duō kuì qù jùn dú lǜ jiàn bīng jìn yù zéi yú zhōng má tū qí zhèn zhǎn qián fēng wǔ rén
这句话大意是：俄闻福州陷，众多溃去，浚独率健兵进，遇贼于中麻，突其阵，斩前锋五人。
zéi bīng dà zhì áo zhàn sān shí qǐng jùn zhōng jiàn zhuì mǎ jiàn xià mǎ yè zhī jù bèi huò
这句话大意是：贼兵大至，鏖战三时顷，浚中箭坠马，健下马掖之，俱被获。
jùn fèn jǐ shǒu dà mà zéi fù jùn jiē xià xiān zhuó shǒu yī zhǐ mà mí lì zài zhuó yī zhǐ yì rú zhī zhǐ qiě jǐn zhuó liǎng wàn cì jí liǎng zú jùn sè bù biàn mà shēng yóu bù jué suì gē qí hóu shé ér sǐ
这句话大意是：浚愤，戟手大骂，贼缚浚阶下，先斫手一指，骂弥厉，再斫一指，亦如之，指且尽，斫两腕，次及两足，浚色不变，骂声犹不绝，遂割其喉舌而死。
jiàn yì yǐ sǐ jù zéi shàn yì zhī shě jiàn shǐ liàn jùn shī yì zhī
这句话大意是：健亦以死拒贼，善义之，舍健，使殓浚尸瘗之。
jiàn guī
这句话大意是：健归，。
qǐng bīng yú shuài fǔ yǐ fù fù chóu
这句话大意是：请兵于帅府以复父仇，。
fú tīng
这句话大意是：弗听，。
jiàn jǐn sàn jiā zī
这句话大意是：健尽散家资，。
jié sǐ shì bǎi rén
这句话大意是：结死士百人，。
zhà wèi gōng shāng liú gài
这句话大意是：诈为工商、流丐，。
rù zéi zhōng
这句话大意是：入贼中，。
yè bàn
这句话大意是：夜半，。
fā huǒ dà zào
这句话大意是：发火大噪，。
zéi jīng rǎo
这句话大意是：贼惊扰，。
zì xiāng tú lù
这句话大意是：自相屠戮，。
jiàn shǒu zhǎn shā qí fù zhě zhāng pò sì
这句话大意是：健手斩杀其父者张破四，。
bìng qín shàn jí kòu shǒu chén bó xiáng lái xiàn
这句话大意是：并擒善及寇首陈伯祥来献，。
zhé zhī
这句话大意是：磔之。
shì wén zèng jùn fú jiàn xíng shěng jiǎn jiào guān shòu jiàn gǔ tián xiàn yǐn wèi jùn lì cí fú zhōu běi mén wài yǒu sī suì shí zhì jì
这句话大意是：事闻，赠浚福建行省检校官，授健古田县尹，为浚立祠福州北门外，有司岁时致祭。
jùn hé nán rén yě
这句话大意是：浚，河南人也。
zhī fú níng zhōu wáng ba yán jì sǐ zéi shí dǔ qí yǐn bīng chū rù
这句话大意是：知福宁州王巴延既死，贼时睹其引兵出入。
jí lín dé chéng qǐ bīng tǎo zéi nǎi wàng kōng hū yuē wáng zhōu yǐn wáng zhōu yǐn yi lǜ yīn bīng zhù wǒ zhǎn zéi
这句话大意是：及林德诚起兵讨贼，乃望空呼曰：“王州尹，王州尹，宜率阴兵助我斩贼！
shí zéi zhèng cí shén dǔ hóng yī jūn lái yǐ wéi wěi shuài kāng jiāng jūn jí wǎng yíng zhī wú yǒu yě sì miàn jiē qīng yī guān jūn zéi dà bài zhǎn qí qiú jiāng èr mán fú níng suì píng
这句话大意是：”时贼正祠神，睹红衣军来，以为伪帅康将军，亟往迎之，无有也，四面皆青衣官军，贼大败，斩其酋江二蛮，福宁遂平。
shì wén zèng ba yán jǐ níng lù zǒng guǎn zhuī fēng tài yuán jùn hòu
这句话大意是：事闻，赠巴延济宁路总管，追封太原郡侯。
quán zhōu dà jī sǐ zhě xiāng zhěn jí qí néng xíng zhě jiē lǎo yòu fú xié jiù shí yǒng chūn yǒng chūn yǐn lú qí mìng fēn yì fú tú jí dà jiā shǐ shí zhī suǒ cún huó bù kě shèng jì
这句话大意是：泉州大饥，死者相枕籍，其能行者，皆老幼扶携，就食永春，永春尹卢琦命分诣浮屠及大家使食之，所存活不可胜计。
xiān shì qí rèn yǒng chūn chū xià chē jí zhèn jī jǐn zhǐ héng liǎn jūn zéi yì jiǎn kǒu yán yī bǎi yú yǐn juān bāo yín què tiě zhī wú zhēng zhě
这句话大意是：先是琦任永春，初下车，即赈饥馑，止横敛，均贼役，减口盐一百馀引，蠲包银、榷铁之无征者。
yǐ ér sòng xī mín ān nǎi xīn xué gōng yán shī rú kè zǐ dì
这句话大意是：已而讼息民安，乃新学宫，延师儒，课子弟。
lín yì xiān yóu dào fā qí shì zài bǐ jìng dào yáo jiàn zhī yíng bài yuē cǐ yǒng chūn dài fū yě
这句话大意是：邻邑仙游盗发，琦适在彼境，盗遥见之，迎拜曰：“此永春大夫也。
wèi dài fū bǎi xìng zhě hé xìng shén
这句话大意是：为大夫百姓者何幸甚！
wú yì cháng nǎi yǐ bào dú qū wǒ gù zhì cǐ ěr
现代白话：我邑长乃以暴毒驱我，故至此耳。
qí yīn lì mǎ yù yǐ huò fú zhòng jiē tóu rèn shuò qǐng fù qí qiú yǐ zì xīn qí xǔ zhī qiú zhì xiè sòng yuán shuài fǔ
这句话大意是：”琦因立马谕以祸福，众皆投刃槊，请缚其酋以自新，琦许之，酋至，械送元帅府。
zì shì wēi huì xíng yú jìng wài gù quán mín jiē lái jiù shí
这句话大意是：自是威惠行于境外，故泉民皆来就食。