续资治通鉴 · 毕沅 · Chapter 81 of 220

宋纪·宋纪八十一

PinyinModern Translation
Size

qǐ zhe yōng zhí xú qī yuè jǐn shàng zhāng guō zāng shí èr yuè fán èr nián yǒu jī

这句话大意是:起著雍执徐七月,尽上章郭牂十二月,凡二年有奇。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu sān nián liáo dà ān sì nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐三年(辽大安四年)。

qiū qī yuè wù shēn jīng wáng yūn zú shì duān xiàn

这句话大意是:秋,七月,戊申,荆王𫖳卒,谥端献。

liáo qǔ shè fèng shèng zhōu yì tú

这句话大意是:辽曲赦奉圣州役徒。

guǐ chǒu tài huáng tài hòu zhào yǒu sī bāo chóng huáng tài fēi tǎo lùn diǎn gù yǐ wén

这句话大意是:癸丑,太皇太后诏有司褒崇皇太妃,讨论典故以闻。

bǐng chén liáo qiǎn shǐ cè li qián shùn wèi xià guó wáng

这句话大意是:丙辰,辽遣使册李干顺为夏国王。

gēng shēn liáo zhǔ rú qiū shān

这句话大意是:庚申,辽主如秋山。

rén xū zhào yīng dà chén zòu jǔ guǎn zhí bìng yī tiáo zhào shì chú shòu

这句话大意是:壬戌,诏:“应大臣奏举馆职,并依条召试除授。

qí cháo tíng tè chú bù yòng cǐ lìng

这句话大意是:其朝廷特除,不用此令。

xiān shì liú ān shì yán zǔ zōng dìng tiān xià shǒu kāi rú guǎn yǐ yù rén cái

这句话大意是:先是刘安世言:“祖宗定天下,首开儒馆以育人材。

jìn suì yǐ lái jìn qīng qí xuǎn huò yuán shì shǎng huò yǐ jūn gōng huò chou jù liǎn zhī néng huò xùn quán guì zhī jiàn wèi cháng xiào shì suì tiē zhí míng

这句话大意是:近岁以来,浸轻其选,或缘世赏,或以军功,或酬聚敛之能,或徇权贵之荐,未尝校试,遂贴职名。

dì yǐ wéi rán gù yǒu shì zhào

这句话大意是:”帝以为然,故有是诏。

ān shì yòu zòu bì xià guò tīng chén yán zhuī fù jiù zhì ér jì yún cháo tíng tè chú zhě bù zài cǐ xiàn zé shì míng wéi gēng zhāng bì yuán shàng zài

这句话大意是:安世又奏:“陛下过听臣言,追复旧制,而继云朝廷特除者不在此限,则是名为更张,弊原尚在。

qǐ zì zhuàn yùn shǐ yǐ shàng zī xù tè chú zhě dé bù yòng cǐ zhì

这句话大意是:乞自转运使以上资序特除者,得不用此制。

shù jī sāi jiǎo xìng zhī mén zhòng guǎn zhí zhī xuǎn

这句话大意是:庶几塞侥幸之门,重馆职之选。

bù tīng

这句话大意是:”不听。

wù chén yè dōng běi fāng míng rú zhòu é cún chì qì zhōng yǒu bái qì jīng tiān

这句话大意是:戊辰夜,东北方明如昼,俄存赤气,中有白气经天。

jǐ sì liáo jìn mín chū jìng

这句话大意是:己巳,辽禁民出境。

guǐ yǒu zhōng zhōu yán lín jiāng tu jǐng zhèn yǔ hēi shǔ

这句话大意是:癸酉,忠州言临江涂井镇雨黑黍。

bā yuè jǐ mǎo jìn fēng yáng wáng hào wèi xú wáng

这句话大意是:八月,己卯,进封扬王颢为徐王。

gēng chén liáo yǒu sī zòu wǎn píng yǒng qīng huáng wèi fēi niǎo suǒ shí

这句话大意是:庚辰,辽有司奏宛平、永清蝗为飞鸟所食。

xīn sì fù zhì jīng mén jūn

这句话大意是:辛巳,复置荆门军。

bǐng xū bà lì shì duàn xíng fǎ

这句话大意是:丙戌,罢吏试断刑法。

gēng yín liáo zhǔ yè qìng líng

这句话大意是:庚寅,辽主谒庆陵。

dīng yǒu qú yáng mán rù kòu

这句话大意是:丁酉,渠阳蛮入寇。

xīn chǒu liú ān shì yán chén fú jiàn zǔ zōng yǐ lái zhí zhèng dà chén qīn qī zǐ dì wèi cháng gǎn shòu nèi wài huá yào zhī zhí

这句话大意是:辛丑,刘安世言:“臣伏见祖宗以来,执政大臣亲戚子弟,未尝敢授内外华要之职。

zì wáng ān shí bǐng zhèng yǐ lái jǐn fèi liè shèng zhī zhì zhuān yòng qīn dǎng wu kuài sī yì

这句话大意是:自王安石秉政以来,尽废列圣之制,专用亲党,务快私意。

jīn zài wèi zhī chén yóu xí gù tài zǐ dì qīn qī bù mǎn yào jīn cǐ zuì dāng jīn dà huàn yě

这句话大意是:今在位之臣,犹袭故态,子弟亲戚,布满要津,此最当今大患也。

yuàn chū cǐ zhāng biàn shì sān xǐng bǐ bù fèi zǔ zōng zhī fǎ

这句话大意是:愿出此章,遍示三省,俾不废祖宗之法。

zhōng shū shè rén céng zhào yán jìn rì yǐ lái pō yǒu gàn qiú nèi jiàng tè yǔ chāi qiǎn zhě qiè kǒng jiǎo xìng zhī rén zhuǎn xiāng bān yuán

这句话大意是:中书舍人曾肇言:“近日以来,颇有干求内降,特与差遣者,窃恐侥幸之人,转相扳援。

jǐn bìng lù shàng rén zōng cháo yuán nèi jiàng jiè chì zhào shū shì jì fán bā tiáo bié wèi yī tòng fú qǐ zhì zhī zuò yòu shǎo zhù xǐng lǎn

这句话大意是:谨并录上仁宗朝缘内降戒饬诏书事迹凡八条,别为一通,伏乞置之坐右,少助省览。

jiǔ yuè gēng shēn jìn zōng shì lián yīn nèi chén jiā

这句话大意是:九月,庚申,禁宗室联姻内臣家。

yǐ chǒu zhào guān chá shǐ yǐ shàng gěi yǒng yè tián

这句话大意是:乙丑,诏观察使以上给永业田。

dīng mǎo cè xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn kē xiè cóng jǐ sì cì jìn shì chū shēn chú chū děng zhí guān

这句话大意是:丁卯,策贤良方正能直言极谏科谢悰,己巳,赐进士出身,除初等职官。

liú ān shì yán jìn jiàn cóng shēn shàng shū shěng cí miǎn xīn mìng zhuàng nǎi yún suǒ yǒu chì mìng wèi gǎn dǐ shòu

这句话大意是:刘安世言:“近见悰申尚书省辞免新命状,乃云‘所有敕命,未敢抵授’;。

yǐ zhī wèi dǐ yǐ shòu wèi shòu

这句话大意是:以‘祗’为‘抵’,以‘受’为‘授’。

xī táng shěng zhōng yǒu fú liè shì láng wèi yán tǐng zhī suǒ jī ér ba

这句话大意是:昔唐省中有‘伏猎侍郎’,为严挺之所讥而罢。

bì xià chū fù zhì jǔ qǐ róng yǒu dǐ shòu xián liáng hu

这句话大意是:陛下初复置举,岂容有‘抵授贤良’乎!

dōng shí yuè dīng chǒu liáo zhǔ liè yú liáo shuǐ zhī bīn

这句话大意是:冬,十月,丁丑,辽主猎于辽水之滨。

jǐ mǎo zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:己卯,驻藕丝淀。

guǐ wèi miǎn bǎi xìng suǒ dài guān sù

这句话大意是:癸未,免百姓所贷官粟。

bǐng xū ba xīn chuàng zhū pù zhài

这句话大意是:丙戌,罢新创诸堡砦。

zhào zhān qǐ fèi qú yáng jūn yǐ shū jīng hú zhī lì cóng zhī

这句话大意是:赵瞻乞废渠阳军以舒荆湖之力,从之。

jǐ chǒu liáo zhī běi yuàn shū mì shǐ yē lǜ ā sū fēng qī shuǐ jùn wáng

这句话大意是:己丑,辽知北院枢密使耶律阿苏封漆水郡王。

guǐ sì yǐ yī shí dài wáng yē lǜ dí lǐ zhī xī běi lù zhāo tǎo shǐ shì yǐ quán zhī xī běi lù zhāo tǎo shì xiāo xiū gé zhī yī shí dài wáng shì

这句话大意是:癸巳,以伊实大王耶律迪里知西北路招讨使事,以权知西北路招讨事萧休格知伊实大王事。

wù xū fù nán běi xuān huī yuàn

这句话大意是:戊戌,复南北宣徽院。

yù shǐ dí sī děng yán qīng xīn mò rú shěng shì shěng shì mò rú shěng guān

这句话大意是:御史翟思等言:“清心莫如省事,省事莫如省官。

jīn tiān xià zhī shì qí fán jiǎn duō guǎ wú yǐ yì yú guān zhì yǐ qián rán xī yǐ yī guān zhì zhī zhě jīn xī zhī wèi sì wǔ xī yǐ yī lì zhǔ zhī zhě jīn zēng ér wèi liù qī

这句话大意是:今天下之事,其繁简多寡,无以异于官制以前,然昔以一官治之者,今析之为四五,昔以一吏主之者,今增而为六七。

yuàn cháo tíng cān kǎo gǔ zhì yǐ jiù jīn bì

这句话大意是:愿朝廷参考古制,以救今弊。

rén yín liáo mìng zhū bù zhǎng guān qīn jū yù sòng

这句话大意是:壬寅,辽命诸部长官亲鞫狱讼。

shí yī yuè jiǎ chén qiǎn lì bù shì láng fàn bǎi lù jǐ shì zhōng zhào jūn xī xiāng dù huí hé lì hài huà tú wén zòu

这句话大意是:十一月,甲辰,遣吏部侍郎范百禄、给事中赵君锡相度回河利害,画图闻奏。

gēng shēn liáo xìng zhōng fǔ mín zhāng huà fǎ yǐ fù xiōng fàn dào dāng sǐ qǐng yǐ shēn dài liáo zhǔ jiē miǎn zhī

这句话大意是:庚申,辽兴中府民张化法,以父兄犯盗当死,请以身代,辽主皆免之。

dīng mǎo zhào suì yǐ shí yuè gěi xún chéng bīng yī qiú

这句话大意是:丁卯,诏岁以十月给巡城兵衣裘。

jiǎ yín liú ān shì yán lǚ jiàn jìn chén lián míng jiàn shì duō wèi jié jìng

这句话大意是:甲寅,刘安世言:“屡见近臣连名荐士,多为捷径。

róng shǐ zào qiú rén huái jì yú hé suǒ bù zhì

这句话大意是:容使躁求,人怀觊觎,何所不至!

zhào zì jīn chén liáo tè yǒu jiàn jǔ wú de liè xián wén zòu

这句话大意是:”诏:“自今臣僚特有荐举,毋得列衔闻奏。

shí èr yuè guǐ wèi liáo yǐ yē lǜ shèn sī wèi zhōng jīng liú shǒu

这句话大意是:十二月,癸未,辽以耶律慎思为中京留守。

liú ān shì yán yùn zhōu xué jiào shòu zhōu tóng shàng shū qǐ yǐ gù xiāng wáng ān shí pèi xiǎng shén zōng miào tíng

这句话大意是:刘安世言:“郓州学教授周穜上书,乞以故相王安石配享神宗庙庭。

tóng yǐ shū yuǎn wēi jiàn zhī chén huái jiān yá guān wàng zhī zhì líng miè gōng yì wàng lùn diǎn lǐ fú wàng chóng xíng cuàn jí yǐ míng hào wù

这句话大意是:穜以疏远微贱之臣,怀奸邪观望之志,陵蔑公议,妄论典礼,伏望重行窜殛,以明好恶。

sū shì yán chén tiǎn bèi shì cóng miù yú zhī rén zhì yǐn tóng yǐ wū xué xiào jǐn zì hé dài zuì

这句话大意是:”苏轼言:“臣忝备侍从,谬于知人,至引穜以污学校,谨自劾待罪。

jiǎ wǔ ba tóng jiào shòu guī lì bù

这句话大意是:”甲午,罢穜教授,归吏部。

rén yín bái hóng guàn rì

这句话大意是:壬寅,白虹贯日。

hù bù shì láng sū zhé shàng shū yán huí hé dà yì suī qǐn rán wén yì zhě gù zhí lái suì kāi hé fēn shuǐ zhī cè

这句话大意是:户部侍郎苏辙上疏言:“回河大议虽寝,然闻议者固执来岁开河分水之策。

jīn xiǎo wú jué kǒu rù dì yǐ shēn ér sūn cūn suǒ kāi zhàng chǐ yǒu xiàn bù dú bù néng huí hé yì bì bù néng fēn shuǐ

这句话大意是:今小吴决口,入地已深,而孙村所开,丈尺有限,不独不能回河,亦必不能分水。

kuàng huáng hé zhī xìng jí zé tōng liú huǎn zé yū diàn jì wú dōng xī jiē jí zhī shì ān yǒu liǎng hé bìng xíng zhī lǐ

这句话大意是:况黄河之性,急则通流,缓则淤淀,既无东西皆急之势,安有两河并行之理?

jīn jiàn yì zhě nǎi wèi hé xǐ wú cháng wàn yī zì liáo jiè rù hǎi biān fáng shī bèi

这句话大意是:今建议者乃谓河徙无常,万一自辽界入海,边防失备。

àn hé xī zài dōng zì hé yǐ xī jùn xiàn yǔ liáo jiē jìng wú shān hé zhī xiàn biān chén jiàn wèi táng shuǐ yǐ hàn qí chōng

这句话大意是:按河昔在东,自河以西郡县,与辽接境,无山河之限,边臣建为塘水以捍其冲。

jīn hé jì xi zé xī shān yí dài qì dān kě xíng zhī de wú jǐ biān fáng zhī lì bù yán kě zhī

这句话大意是:今河既西,则西山一带,契丹可行之地无几,边防之利,不言可知。

qiě qì dān zhū shuǐ jiē zì běi nán zhù yǐ rù yú hǎi gài dì xíng běi gāo hé wú běi xǐ zhī dào ér hǎi kǒu shēn jùn shì wú xǐ yí cǐ biān fáng zhī shuō bù zú tīng yě

这句话大意是:且契丹诸水,皆自北南注以入于海,盖地形北高,河无北徙之道,而海口深浚,势无徙移,此边防之说不足听也。

chén yòu wén xiè qīng cái dào quē yán huáng hé zì xiǎo wú jué kǒu chéng gāo zhù xià shuǐ shì bēn kuài shàng liú dī fáng wú fù nù jué zhī huàn

这句话大意是:臣又闻谢卿材到阙,言‘黄河自小吴决口,乘高注下,水势奔快,上流堤防,无复怒决之患;。

cháo tíng ruò yǐ hé shì fù chén bù yì yī fū bù fèi yī jīn shí nián bǎo wú hé huàn

这句话大意是:朝廷若以河事付臣,不役一夫,不费一金,十年保无河患。

dà chén yǐ qí yì jǐ bà guī ér shǐ wáng xiào xiān shù jǐn zhāng jǐng xiān sān rén zhòng huà huí hé zhī jì

这句话大意是:’大臣以其异己,罢归,而使王孝先、俞瑾、张景先三人重画回河之计。

gài yóu dà chén zhòng yú gǎi guò gù jiǎ qì dān bù cè zhī yōu yǐ qǔ bì yú cháo tíng

这句话大意是:盖由大臣重于改过,故假契丹不测之忧以取必于朝廷;。

suī yǐ qiǎn fàn bǎi lù děng chū àn lì hài rán wèi gǎn bǎo wú guān wàng fēng zhǐ yě

这句话大意是:虽已遣范百禄等出按利害,然未敢保无观望风旨也。

yuàn jí shōu huí mǎi shāo fā bīng zhǐ huī shǐ bǎi lù děng míng zhī shèng yì wú suǒ piān xì bù zhì ē fù yǐ wù guó jì

这句话大意是:愿亟收回买梢发兵指挥,使百禄等明知圣意无所偏系,不至阿附以误国计。

rùn yuè guǐ mǎo shuò bān yuán yòu chì lìng gé shì

这句话大意是:闰月,癸卯朔,颁《元祐敕令格式》。

shì rì liáo yù xíng zhēng dàn lǐ

这句话大意是:是日,辽预行正旦礼。

jiǎ chén yín qīng guāng lù dài fu zhì shì shǔ jùn gōng fàn zhèn dìng zhù lǜ dù liàng zhōng qìng děng bìng shū jí tú fǎ shàng jìn jiào jǐng yòu zhōng li zhào lè yòu xià yī lǜ yǒu jī

这句话大意是:甲辰,银青光禄大夫致仕蜀郡公范镇定铸律度量、钟磬等,并书及图法上进,较景祐中李照乐又下一律有奇。

dì jí tài huáng tài hòu yù yán hé diàn zhào fǔ chén tóng yuè shì cì zhào jiā jiǎng xià zhī tài cháng lìng sān xǐng shì cóng tái gé zhī chén jiē wǎng guān yān

现代白话:帝及太皇太后御延和殿,诏辅臣同阅视,赐诏嘉奖,下之太常,令三省侍从台阁之臣皆往观呢。

zhèn shí yǐ shǔ jí lè zòu sān rì ér zú shì zhōng wén

这句话大意是:镇时已属疾,乐奏,三日而卒,谥忠文。

zhèn qīng bái tǎn yí biǎo lǐ dòng dá yù rén yǐ chéng kǒu bù yán rén guò

这句话大意是:镇清白坦夷,表里洞达,遇人以诚,口不言人过。

jí lín dà jié jué dà yì sè hé ér yǔ zhuāng suī zài wàn shèng qián wú suǒ qū

这句话大意是:及临大节,决大议,色和而语庄,虽在万乘前无所屈。

píng shēng yǔ sī mǎ guāng xiāng dé shèn huān yì lùn rú chū yī kǒu gù dāng shí tuī tiān xià zhī xián zhě bì yuē jūn shí jǐng rén

这句话大意是:平生与司马光相得甚欢,议论如出一口,故当时推天下之贤者,必曰君实、景仁。

jǐng rén zhèn zì yě

这句话大意是:景仁,镇字也。

hù bù shàng shū hán zhōng yàn shì láng sū zhé hán zōng dào yán běn bù jìn biān chéng yuán yòu kuài jì lù dà dǐ yī suì tiān xià suǒ shōu qián gǔ jīn yín bì bó děng wù wèi zú yǐ zhī yī suì zhī chū

这句话大意是:户部尚书韩忠彦、侍郎苏辙、韩宗道言:“本部近编成《元祐会计录》,大抵一岁天下所收钱、谷、金银、币帛等物,未足以支一岁之出。

chén děng yuàn míng chì běn bù suí shì kàn xiáng liàng jiā cái sǔn èr shèng yǐ shēn lǜ zhī dà chén yǐ shēn xiān zhī zé shuí bù xìn fú

这句话大意是:臣等愿明敕本部,随事看详,量加裁损,二圣以身率之,大臣以身先之,则谁不信服!

zòu rù zhào hù bù qǔ suǒ yìng gàn cái yòng chú zhū bān zhū jūn liào qián yī liáng shǎng gěi tè zhī yī jiù wài qí yú fú fèi bìng xíng cái shěng jié cì yǐ wén

这句话大意是:”奏入,诏:“户部取索应干财用,除诸班诸军料钱、衣粮、赏给特支依旧外,其馀浮费,并行裁省,节次以闻。

yù shǐ zhōng chéng li cháng yán xiān dì yǐ lì rén wú lù bù zú yǐ zé qí lián suì zhòng qí fá ér lù zhī

这句话大意是:御史中丞李常言:“先帝以吏人无禄,不足以责其廉,遂重其罚而禄之。

xiàng yǐ mìng guān hé shí tài rǒng qǐng dū zé chéng shū

这句话大意是:向已命官核实汰冗,请督责成书。

zhào mén xià zhōng shū hòu shěng jí sù lì fǎ

这句话大意是:”诏门下、中书后省疾速立法。

bǐng wǔ liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:丙午,辽主如混同江。

wù shēn jiǎn zǎi zhí cì yǔ

这句话大意是:戊申,减宰执赐予。

jiǎ yín tài huáng tài hòu zhào yuē guān rǒng zhī huàn suǒ cóng lái shàng yǐ

现代白话:甲寅,太皇太后诏曰:“官冗之患,所从来尚了;。

liú bì zhī jí shí cuì yú jīn yǐ quē jì yuán zhì xiāng bèi xǐ

这句话大意是:流弊之极,实萃于今,以阙计员,至相倍蓰。

shàng yǒu jiǔ xián shī zhí zhī lì zé xià yǒu shòu hài wú gào zhī mín gù mìng dà chén kǎo qiú qí běn gǒu fēi cái sǔn rù liú zhī shù wú yǐ chéng qīng qǔ shì zhī yuán

这句话大意是:上有久闲失职之吏,则下有受害无告之民,故命大臣考求其本,苟非裁损入流之数,无以澄清取士之原。

wú jīn zì yǐ miǎo shēn shuài xiān tiān xià yǒng wéi lín yù zhī shǐ cháng chì yǒu sī yìn bǔ sī qīn jiù wú dìng xiàn zì wéi báo dé gǎn pèi qián rén

现代白话:我今自以眇身率先天下,永惟临御之始,尝敕有司,荫补私亲,旧无定限,自惟薄德,敢配前人!

yǐ zhào jiā tíng zhī ēn zhǐ cóng mǔ hòu zhī bǐ jīn dāng yòu sǔn yǐ shì bì xíng

这句话大意是:已诏家庭之恩,止从母后之比,今当又损,以示必行。

fu yǐ xiān dì gù tuō zhī shēn tiān xià zé wàng zhī zhòng gǒu yǒu lì yú shè jì wú wú ài yú fū

现代白话:夫以先帝顾托之深,天下责望之重,苟有利于社稷,我无爱于肤。

shěn cǐ tuī ēn shí tóng háo mò zhōng yì zhī shì dāng shi cǐ qíng gè wàng nèi gù zhī chéng gòng chéng jié yuē zhī zhì

这句话大意是:矧此推恩,实同豪末,忠义之士,当识此情,各忘内顾之诚,共成节约之制。

jīn hòu měi yù shèng jié dà lǐ shēng chén hé de qīn shǔ ēn zé bìng sì fēn jiǎn yī

这句话大意是:今后每遇圣节、大礼、生辰,合得亲属恩泽,并四分减一。

huáng tài hòu huáng tài fēi zhǔn cǐ

这句话大意是:皇太后、皇太妃准此。

gēng shēn zhì liù cáo shàng shū quán guān

这句话大意是:庚申,置六曹尚书权官。

bǐng yín zhào lì bù xiáng dìng liù cáo sì jiān chóng fù lì hài yǐ wén

这句话大意是:丙寅,诏吏部详定六曹、寺监重复利害以闻。

fàn bǎi lù zhào jūn xī jì shòu zhào xíng shì dōng xī èr hé dù dì xíng jiū lì hài jiàn dōng liú gāo yǎng běi liú shùn xià zhī hé bì bù kě huí jí tiáo huà yǐ wén

这句话大意是:范百禄、赵君锡既受诏,行视东西二河,度地形,究利害,见东流高仰,北流顺下,知河必不可回,即条画以闻。

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu sì nián liáo dà ān wǔ nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐四年(辽大安五年)。

chūn zhēng yuè guǐ wèi fàn bǎi lù děng shǐ hái rù duì fù yán xiū jiǎn shuǐ hé yǒu hài wú lì yuàn ba qí yì nà yí gōng liào shàn zhù xi dī yǐ hù nán jué kǒu

这句话大意是:春,正月,癸未,范百禄等使还,入对,复言:“修减水河,有害无利,愿罢其役,那移工料,缮筑西堤,以护南决口。

qǐng zhī nǎi zhào ba huí hé jí xiū jiǎn shuǐ hé

这句话大意是:”顷之,乃诏罢回河及修减水河。

liáo zhǔ rú yú r luò

这句话大意是:辽主如鱼儿泺。

jiǎ shēn yǐ xià rén tōng hǎo zhào biān jiāng wú shēng shì

这句话大意是:甲申,以夏人通好,诏边将毋生事。

zuǒ sī jiàn hán chuān ba wèi jí xián xiào lǐ quán fā qiǎn yǐng zhōu yǐ shù yán hú zōng yù bù tīng gù yě

这句话大意是:左司谏韩川罢为集贤校理,权发遣颍州,以数言胡宗愈不听故也。

jiǎ wǔ gāo lí gòng yú liáo

这句话大意是:甲午,高丽贡于辽。

shì yuè zhī dèng zhōu cài què fù guān wén diàn xué shì

这句话大意是:是月,知邓州蔡确复观文殿学士。

èr yuè jiǎ chén sī kōng tóng píng zhāng jūn guó shì shēn guó gōng lǚ gōng zhe zú nián qī shí èr

这句话大意是:二月,甲辰,司空、同平章军国事、申国公吕公著卒,年七十二。

tài huáng tài hòu jiàn fǔ chén yuē bāng guó bù xìng sī mǎ xiàng gōng jì wáng lǚ sī kōng fù shì

这句话大意是:太皇太后见辅臣曰:“邦国不幸,司马相公既亡,吕司空复逝。

tòng mǐn jiǔ zhī

这句话大意是:”痛悯久之。

dì yì bēi gǎn jí yì qí jiā lín diàn zèng tài shī shì zhèng xiàn

这句话大意是:帝亦悲感,即诣其家临奠,赠太师,谥正献。

gōng zhe zì shǎo jiǎng xué jí yǐ zhì xīn yǎng xìng wèi běn píng jū wú jí yán jù sè yú shēng lì fēn huá bó rán wú suǒ hǎo

这句话大意是:公著自少讲学,即以治心养性为本,平居无疾言遽色,于声利纷华,泊然无所好。

shí lǜ shēn mǐn liàng hóng ér xué cuì gǒu biàn yú guó bù yǐ lì hài dòng qí xīn

这句话大意是:识虑深敏,量弘而学粹,苟便于国,不以利害动其心。

yú rén zhì chéng bù shì biǎo bào

这句话大意是:与人至诚,不事表暴。

qí hǎo dé lè shàn chū yú tiān xìng shì dà fū yǒu yǐ rén wù wéi yì zhě bì wèn qí suǒ zhī yǔ qí suǒ wén cān hù kǎo shí yǐ dài shàng qiú

这句话大意是:其好德乐善,出于天性,士大夫有以人物为意者,必问其所知,与其所闻参互考实,以待上求。

shén zōng cháng wèi zhí zhèng yuē lǚ gōng zhe zhī yú rén cái qí yán bù qī rú quán héng zhī chēng wù

这句话大意是:神宗尝谓执政曰:“吕公著之于人材,其言不欺,如权衡之称物。

měi dì qián yì zhèng shì jǐn chéng qù shì bó qǔ zhòng rén zhī shàn yǐ wéi shàn zhì qí suǒ dāng shǒu yì rán bù kě huí duó yě

这句话大意是:”每帝前议政事,尽诚去饰,博取众人之善以为善,至其所当守,毅然不可回夺也。

wáng ān shí bó biàn chěng cí rén mò gǎn yǔ kàng gōng zhe dú yǐ jīng shí yuē yán fú zhī

这句话大意是:王安石博辨骋辞,人莫敢与抗,公著独以精识约言服之。

ān shí cháng yuē cī lìn měi bù zì shèng yī yì zhǎng zhě bù jué xiāo shì

这句话大意是:安石尝曰:“疵吝每不自胜,一诣长者,不觉消释。

qí jìng fú rú cǐ

这句话大意是:”其敬服如此。

gēng xū bái hóng guàn rì

这句话大意是:庚戌,白虹贯日。

yǐ mǎo xià guó zhǔ qiǎn shǐ lái xiè fēng cè

这句话大意是:乙卯,夏国主遣使来谢封册。

rén xū yù ěr yīng gé zhào jiǎng dú guān jiǎng shàng shū dú bǎo xùn

这句话大意是:壬戌,御迩英阁,诏讲读官讲《尚书》,读《宝训》。

sī mǎ kāng jiǎng hóng fàn zhì yì yòng sān dé dì wèn yuē zhǐ cǐ sān dé wèi gèng yǒu dé

这句话大意是:司马康讲《洪范》至“乂用三德”,帝问曰:“止此三德,为更有德?

kāng duì yuē gāo yáo suǒ chén yǒu jiǔ dé rú róu ér lì gāng ér sāi qiáng ér yì děng yǔ shì yě

这句话大意是:”康对曰:“皋陶所陈有九德,如‘柔而立,刚而塞,强而义’等语是也。

xiān shì dì gōng mò wèi yán qǐ jū shè rén wáng yán sōu xǐ wén dé yīn yù yīn yǐ fēng jiàn tuì ér shàng yán bì xià jì néng shěn wèn zhī bì néng tǐ ér xíng zhī

这句话大意是:”先是帝恭默未言,起居舍人王岩叟喜闻德音,欲因以风谏,退而上言:“陛下既能审问之,必能体而行之。

sān dé zhě rén jūn zhī dà běn de zhī zé zhì shī zhī zé luàn bù kě xū yú qù yě

这句话大意是:三德者,人君之大本,得之则治,失之则乱,不可须臾去也。

sān shù suī shǎo tuī ér guǎng zhī zú yǐ jǐn tiān xià zhī yào

这句话大意是:三数虽少,推而广之,足以尽天下之要。

yán sōu cháng shì jiǎng zòu yuē bì xià gōng zhōng hé yǐ xiāo rì

现代白话:”岩叟尝侍讲,奏曰:“陛下宫中凭什么消日?

dì yuē bìng wú suǒ hǎo wéi shì guān shū

这句话大意是:”帝曰:“并无所好,惟是观书。

duì yuē shèng xué xū zài jī lěi jī lěi zhī yào zài zhuān yǔ qín

这句话大意是:”对曰:“圣学须在积累,积累之要,在专与勤。

píng qù tā shì shǐ kě wèi zhuān jiǔ ér bù juàn shǐ kě wèi qín

这句话大意是:屏去它事,始可谓专,久而不倦,始可谓勤。

dì rán zhī

这句话大意是:”帝然之。

sān yuè guǐ yǒu liáo zhǔ mìng xī jīn dà dìng èr fǔ jīng xuǎn jǔ rén yǐ wén

这句话大意是:三月,癸酉,辽主命析津、大定二府精选举人以闻。

liáo zì qīng níng hòu wǔ jīng zhū zhōu gè jiàn kǒng zǐ miào bān wǔ jīng chuán shū zhì shì fù xià zhào yù xué zhě dāng qióng jīng míng dào

这句话大意是:辽自清宁后,五京、诸州各建孔子庙,颁《五经》传疏,至是复下诏谕学者当穷经明道。

jiǎ xū sū sòng děng zòu zhuàn jìn hàn táng gù shì fēn mén zēng xiū zhào yǐ ěr yīng yào lǎn wèi míng

这句话大意是:甲戌,苏颂等奏撰进《汉唐故事分门增修》,诏以《迩英要览》为名。

jǐ mǎo zuò hún tiān yí

这句话大意是:己卯,作浑天仪。

hú zōng yù ba wèi zī zhèng diàn xué shì zhī chén zhōu yǐ liú ān shì lǚ hé qí zuì zhuàng gù yě

这句话大意是:胡宗愈罢为资政殿学士、知陈州,以刘安世屡劾其罪状故也。

tài shǐ jú zòu sòng yǐ huǒ dé wàng tiān xià jīn suǒ zào hún yí míng shuǐ yùn shén fēi jí zhào

这句话大意是:太史局奏:“宋以火德王天下,今所造浑仪名水运,甚非吉兆。

zhào yǐ yuán yòu hún tiān yí xiàng wéi míng

这句话大意是:”诏以元祐浑天仪象为名。

qí hòu hàn lín xué shì xǔ jiāng děng qǐng jí xiàng wéi yí bìng wèi yī qì cóng zhī

这句话大意是:其后翰林学士许将等请即象为仪,并为一器,从之。

liú ān shì yán qù dōng qì jīn chūn yǔ xuě qiān qī xià miáo jiāng gǎo qiū zhǒng wèi bù fú wàng tè bà yàn lè yǐ shì mǐn yǔ zhī yì

这句话大意是:刘安世言:“去冬迄今春,雨雪愆期,夏苗将槁,秋种未布,伏望特罢宴乐,以示闵雨之意。

dīng hài zhào ba chūn yàn

这句话大意是:”丁亥,诏罢春宴。

hàn lín xué shì jiān shì dú sū shì ba wèi lóng tú gé xué shì zhī háng zhōu

这句话大意是:翰林学士兼侍读苏轼,罢为龙图阁学士、知杭州。

shì cháng dú zǔ zōng bǎo xùn yīn jí shí shì lì yán jīn gōng zuì bù míng shàn è wú suǒ quàn jǔ

这句话大意是:轼尝读《祖宗宝训》,因及时事,历言:“今功罪不明,善恶无所劝沮;。

yòu huáng hé shì fāng běi liú ér qiáng zhī shǐ dōng

这句话大意是:又,黄河势方北流而强之使东;。

xià rén kòu zhèn róng shā lüě jǐ wàn rén shuài chén yǎn bì bù yǐ wén cháo tíng yì bù wèn

这句话大意是:夏人寇镇戎,杀掠几万人,帅臣掩蔽不以闻,朝廷亦不问。

kǒng jìn chéng shuāi luàn zhī jiàn

这句话大意是:恐浸成衰乱之渐。

dāng zhóu zhě hèn zhī zhào tǐng zhī wáng dí gōng zhī yóu shén

这句话大意是:”当轴者恨之,赵挺之、王觌攻之尤甚。

shì zhī bú jiàn róng qǐng wài gù yǒu shì mìng

这句话大意是:轼知不见容,请外,故有是命。

jǐ chǒu zhào zì jīn dà lǐ wú shàng zūn hào

这句话大意是:己丑,诏:“自今大礼毋上尊号。

xīn mǎo zhòu yǒu liú xīng zì dōng běi xiàng xī běi jí liú zhì zhuó méi

这句话大意是:辛卯昼,有流星自东北向西北急流,至浊没。

yǐ wèi ba xìng qióng lín yuàn jīn míng chí

这句话大意是:乙未,罢幸琼林苑、金明池。

xià sì yuè jiǎ chén liáo yǐ zhī xī liù bù dài wáng shì ní gé wèi běn bù dài wáng

这句话大意是:夏,四月,甲辰,辽以知奚六部大王事尼噶为本部大王。

yǐ sì lǚ dà fáng děng yǐ jiǔ hàn qiú ba bù yǔn

这句话大意是:乙巳,吕大防等以久旱求罢,不允。

dīng wèi tài bǎo sī tú jiān zhōng shū lìng zhōng tài yī gōng shǐ jì yáng jùn wáng cáo yì zú

这句话大意是:丁未,太保、司徒兼中书令、中太一宫使、济阳郡王曹佾卒。

yì xìng hé yì měi yí dù shén zōng měi zī fǎng yǐ zhèng rán tuì cháo zhōng rì yǔ bù jí gōng shì

这句话大意是:佾性和易,美仪度,神宗每咨访以政,然退朝,终日语不及公事。

shén zōng wèi dà chén yuē cáo wáng suī yòng jìn qīn guì ér duān gǒng guǎ guò shàn zì bǎo zhēn chún chén yě

这句话大意是:神宗谓大臣曰:“曹王虽用近亲贵,而端拱寡过,善自保,真纯臣也。

jìn duì wèi cháng míng

这句话大意是:”进对,未尝名。

wù shēn ba dà lǐ shǐ jí zòu gào zǎi zhí jiā cì

这句话大意是:戊申,罢大礼使及奏告宰执加赐。

xiān shì zhī hàn yáng jūn wú chù hòu yán cài què zuó zhé ān zhōu bù zì xún shěng bāo xù yuàn xīn cháng yóu chē gài tíng fù shī shí zhāng nèi èr zhāng jī shàn yóu shén

这句话大意是:先是知汉阳军吴处厚言:“蔡确昨谪安州,不自循省,包蓄怨心,尝游车盖亭,赋诗十章,内二章讥讪尤甚。

zòu zhì zuǒ sī jiàn wú ān shī shǒu wén qí shì jí dàn lùn zhī

这句话大意是:”奏至,左司谏吴安诗首闻其事,即弹论之;。

liáng dào fàn zǔ yǔ wáng yán sōu liú ān shì děng jiāo zhāng qǐ zhèng què zuì

这句话大意是:梁焘、范祖禹、王岩叟、刘安世等,交章乞正确罪。

rén zǐ zhào lìng què jù xī wén zòu réng wěi zhī ān zhōu qián jǐng yáng jiǎo jìn què yuán tí shī běn

这句话大意是:壬子,诏令确具析闻奏,仍委知安州钱景阳缴进确元题诗本。

shǐ què cháng cóng chù hòu xué fù jí zuò xiāng yǔ chù hòu yǒu xì

这句话大意是:始,确尝从处厚学赋,及作相,与处厚有隙。

wáng guī yù chú chù hòu guǎn zhí wèi què suǒ jū chù hòu yóu shì hèn què gù jiān shì qí shī shàng zhī

这句话大意是:王珪欲除处厚馆职,为确所沮,处厚由是恨确,故笺释其诗上之。

shì dà fū gù duō jí què rán yì yóu cǐ wèi è chù hòu yún

这句话大意是:士大夫固多疾确,然亦由此畏恶处厚云。

liáo zhǔ liè yú běi shān

这句话大意是:辽主猎于北山。

wù wǔ fēn jīng yì shī fù wèi liǎng kē shì shì ba míng fǎ kē

这句话大意是:戊午,分经义、诗赋为两科试士,罢明法科。

shàng shū shěng qǐng fù shī fù yǔ jīng yì shī fù wèi liǎng kē shì shì yòu yán jiù míng fǎ zuì wéi xià kē jīn zhōng zhě jí chú sī fǎ xù míng fǎn zhèng jí dì jìn shì shàng fēi shì zhào cóng zhī

这句话大意是:尚书省请复诗赋,与经义、诗赋为两科试士,又言旧明法最为下科,今中者即除司法,叙名反正及第进士上,非是,诏从之。

fán shī fù jìn shì yú yì shū shī zhōu lǐ lǐ jì chūn qiū zuǒ zhuàn nèi tīng xí yī jīng

这句话大意是:凡诗赋进士,于《易》、《书》、《诗》、《周礼》、《礼记》、《春秋左传》内听习一经。

chū shì běn jīng yì èr dào lùn mèng yì gè yī dào cì shì fù jí lǜ shī gè yī shǒu cì shì lùn yī shǒu mò shì zi shǐ shí wù cè èr dào fán sì chǎng

这句话大意是:初试本经义二道,《论》、《孟》义各一道,次试赋及律诗各一首,次试论一首,末试子史时务策二道,凡四场。

qí jīng yì jìn shì xū xí liǎng jīng yǐ shī lǐ jì zhōu lǐ zuǒ shì chūn qiū wèi dà jīng shū yì gōng yáng gǔ liáng yí lǐ wèi zhōng jīng yuàn xí èr dà jīng zhě tīng bù dé piān zhàn liǎng zhōng jīng

这句话大意是:其经义进士,须习两经,以《诗》、《礼记》、《周礼》、《左氏春秋》为大经,《书》、《易》、《公羊》、《谷梁》、《仪礼》为中经,愿习二大经者听,不得偏占两中经。

chū shì běn jīng yì sān dào lún yǔ yì yī dào cì shì běn jīng yì sān dào mèng zǐ yì yī dào cì shì lùn cè rú shī fù kē

这句话大意是:初试本经义三道,《论语》义一道,次试本经义三道,《孟子》义一道,次试论、策如诗赋科。

bìng yǐ sì chǎng tōng dìng gāo xià ér qǔ jiě é zhōng fēn zhī gè zhàn qí bàn

这句话大意是:并以四场通定高下,而取解额中分之,各占其半。

zhuān jīng zhě yǐ lǐ yì dìng qǔ shě jiān shī fù zhě yǐ shī fù wèi qù liú qí míng cì gāo xià zé rú cè lùn cān zhī

这句话大意是:专经者以理义定取舍,兼诗赋者以诗赋为去留,其名次高下,则如策论参之。

chū sī mǎ guāng yán shén zōng zūn yòng jīng yì lùn cè qǔ shì cǐ nǎi fù xiān wáng lìng diǎn bǎi wáng bù yì zhī fǎ

这句话大意是:初,司马光言:“神宗尊用经义、论、策取士,此乃复先王令典,百王不易之法。

dàn wáng ān shí bù dàng yǐ yī jiā sī xué yù gài xiān rú lìng tiān xià shī shēng jiǎng jiě

这句话大意是:但王安石不当以一家私学,欲盖先儒,令天下师生讲解。

zhì yú lǜ lìng jiē dāng guān suǒ xū shǐ wèi shì zhě guǒ néng zhī dào yì zì yǔ fǎ lǜ míng hé hé bì zhì míng fǎ yī kē xí wèi kè bó fēi suǒ yǐ cháng yù rén cái dūn hòu fēng sú yě

这句话大意是:至于律令,皆当官所须,使为士者果能知道义,自与法律冥合,何必置明法一科,习为刻薄,非所以长育人材、敦厚风俗也。

zhì shì suì ba míng fǎ kē

这句话大意是:”至是遂罢明法科。

shì rì shàng shū shěng yòu yán dà hé dōng liú wèi zhōng guó yào xiǎn zì dà wú jué hòu yóu jiè hé rù hǎi bù wéi yū huài táng luò jiān zhuó shuǐ rù jiè hé xiàng qù qiǎn diàn zé hé wěi jiāng zhí zhù běi jiè rù hǎi zhōng guó quán shī xiǎn zǔ zhī xiàn bù kě bù wéi shēn lǜ

这句话大意是:是日,尚书省又言:“大河东流,为中国要险,自大吴决后,由界河入海,不惟淤坏塘泺,兼浊水入界河向去浅淀,则河尾将直注北界入海,中国全失险阻之限,不可不为深虑。

zhào fàn bǎi lù zhào jūn xī tiáo huà yǐ wén

这句话大意是:”诏范百禄、赵君锡条画以闻。

bǎi lù yán chén děng àn xíng huáng hé dú liú kǒu zhì jiè hé yòu dōng zhì hǎi kǒu shú guān hé liú xíng shì bìng yuán jiè hé zhì hǎi kǒu pù zhài dì fēn

这句话大意是:百禄言:“臣等按行黄河独流口至界河,又东至海口,熟观河流形势,并缘界河至海口铺砦地分。

shǐ chén gè chēng jiè hé wèi jīng huáng hé xíng liú yǐ qián kuò yī bǎi wǔ shí bù xià zhì wǔ shí bù shēn yī zhàng wǔ chǐ xià zhì yī zhàng

这句话大意是:使臣各称界河未经黄河行流以前,阔一百五十步,下至五十步,深一丈五尺,下至一丈;。

zì huáng hé xíng liú zhī hòu kuò wǔ bǎi sì shí bù cì yì sān èr bǎi bù shēn zhě sān zhàng wǔ chǐ cì yì èr zhàng

这句话大意是:自黄河行流之后,阔五百四十步,次亦三二百步,深者三丈五尺,次亦二丈。

nǎi zhī shuǐ xìng jiù xià xíng jí zé zì guā chú chéng kōng ér shāo shēn yǔ hàn zhāng róng zhī lùn zhèng hé

这句话大意是:乃知水性就下,行疾则自刮除成空而稍深,与汉张戎之论正合。

zì yuán fēng sì nián hé chū dà wú shì rú jiàn líng jīng jīn bā nián chōng shuā jiè hé liǎng àn rì jiàn kāi kuò lián dǐ chéng kōng qū hǎi zhī shì shén xùn suī yù fàn zhǎng fēi cháng ér dà wú yǐ shàng shù bǎi lǐ zhōng wú jué yì cǐ nǎi xià liú shēn kuài zhī xiǎn yě

这句话大意是:自元丰四年河出大吴,势如建瓴,经今八年,冲刷界河两岸,日渐开阔,连底成空,趋海之势甚迅,虽遇泛涨非常,而大吴以上数百里,终无决溢,此乃下流深快之险也。

chén děng qiè wèi běn cháo yǐ lái wèi yǒu dà hé ān liú hé yú yǔ jì rú cǐ zhī lì biàn zhě

这句话大意是:臣等窃谓本朝以来,未有大河安流,合于禹迹如此之利便者。

qí jiè hé xiàng qù qū shēn zǒu xià tuān jī bēn téng zhǐ yǒu kuò shēn bì wú qiǎn diàn hé wěi ān dé zhí zhù běi jiè zhōng guó yì wú quán shī xiǎn zǔ zhī lǐ bù zhì shàng fán shèng lǜ

这句话大意是:其界河向去趋深走下,湍激奔腾,只有阔深,必无浅淀,河尾安得直注北界,中国亦无全失险阻之理,不至上烦圣虑。

rén xū chí zài jīng mù de yǔ mín

这句话大意是:壬戌,弛在京牧地与民。

jiǎ zǐ liáo zhǔ yǐ lín yǔ ba liè

这句话大意是:甲子,辽主以霖雨罢猎。

wǔ yuè xīn wèi yǐ zhù zuò láng fàn zǔ yǔ wèi yòu jiàn yì dài fū jiān shì jiǎng

这句话大意是:五月,辛未,以著作郎范祖禹为右谏议大夫兼侍讲。

zǔ yǔ shàng shū lùn rén zhǔ zhèng xīn xiū shēn zhī yào qǐ tài huáng tài hòu rì yǐ tiān xià zhī qín láo wàn mín zhī jí kǔ qún chén zhī xié zhèng zhèng shì zhī dé shī kāi dǎo shàng xīn xiǎo rán cún zhī yú zhōng zhù shǐ yì rì zhòng shuō bù néng huò xiǎo rén bù néng jìn

现代白话:祖禹上疏论人主正心修身之要,乞太皇太后日以天下之勤劳,万民之疾苦,群臣之邪正,政事之得失,开导上心,晓然存之于中,庶使异日众说不能惑,品行较差的人不能进。

guǐ yǒu yǐ yù shǐ zhōng chéng li cháng wèi bīng bù shàng shū shì yù shǐ shèng táo wèi tài cháng shǎo qīng

这句话大意是:癸酉,以御史中丞李常为兵部尚书,侍御史盛陶为太常少卿;。

jiē zuò bù lùn cài què gǎi guān yě

这句话大意是:皆坐不论蔡确改官也。

xīn sì zhī dèng zhōu guān wén diàn xué shì cài què zé shòu zuǒ zhōng sàn dài fū shǒu guāng lù qīng fēn sī nán jīng

这句话大意是:辛巳,知邓州、观文殿学士蔡确责授左中散大夫、守光禄卿、分司南京。

shí zhōng shū shè rén péng rǔ lì mì shū jiù què dà lüè yǐ wú chù hòu kāi gào jié zhī lù cǐ fēng bù kě zhǎng wéi yán

现代白话:时中书舍人彭你砺密疏救确,大略以“吴处厚开告讦之路,此风不可长”为言;。

shèng táo yì téng zhāng yì yǔ rǔ lì hé

现代白话:盛陶亦腾章,意与你砺合。

yǐ ér ān zhōu yán què yǐ guā xǐ shī pái

这句话大意是:已而安州言确已刮洗诗牌。

qí míng rì què zòu yì zhì zì biàn shén xī rǔ lì fù jiù jiě zhī

现代白话:其明日,确奏亦至,自辨甚悉,你砺复救解之。

lùn yóu wèi jué liáng dào liú ān shì yán què zuì zhuàng zhe míng hé dài fēn xī gù yǒu shì mìng

这句话大意是:论犹未决,梁焘、刘安世言确罪状著明,何待分析,故有是命。

rǔ lì yòu fēng hái cí tóu jí yè gào huì wáng yán sōu dāng zhì suì cǎo cí xíng xià

现代白话:你砺又封还词头,即谒告,会王岩叟当制,遂草词行下。

bǐng xū liáng dào wú ān shī liú ān shì yán cài què zuì zhòng ér zé qīng fu yáo shù zhū guāng tíng xiāng jì lùn liè fàn zǔ yǔ yì zhù zhī

这句话大意是:丙戌,梁焘、吴安诗、刘安世言蔡确罪重而责轻,傅尧俞、朱光庭相继论列,范祖禹亦助之。

yú shì tài huáng tài hòu xuān yù dào děng lìng mì jù xíng qiǎn tiáo lì wén zòu dào děng jí yǐ dīng wèi sūn miǎn lǚ huì qīng gù shì tiáo shàng

这句话大意是:于是太皇太后宣谕焘等,令密具行遣条例闻奏,焘等即以丁谓、孙沔、吕惠卿故事条上。

dīng hài zǎi zhí rù duì tài huáng tài hòu hū yuē cài què kě yīng zhōu bié jià xīn zhōu ān zhì

这句话大意是:丁亥,宰执入对,太皇太后忽曰:“蔡确可英州别驾,新州安置。

zǎi zhí è lì xiāng shì

这句话大意是:”宰执愕立相视。

fàn chún rén yán fāng jīn yi wu kuān hòu bù kě yǐ yǔ yán wén zì nuǎn mèi bù míng zhī guò zhū cuàn dà chén liú zhì yì yǐ què mǔ lǎo yǐn liǔ zōng yuán yǔ liú yǔ xī bō zhōu shì

现代白话:范纯仁言方今宜务宽厚,不能够语言文字暖昧不明之过诛窜大臣,刘挚亦以确母老,引柳宗元与刘禹锡播州事。

lǚ dà fáng yīn yuē què xiān dì dà chén qǐ rú zhì suǒ lùn yí yī jìn lǐ zhōu jùn

这句话大意是:吕大防因曰:“确先帝大臣,乞如挚所论,移一近里州郡。

tài huáng tài hòu yuē shān kě yí cǐ zhōu bù kě yí yě

这句话大意是:”太皇太后曰:“山可移,此州不可移也。

yú shì bù gǎn fù yán

这句话大意是:”于是不敢复言。

chún rén dú liú shēn yī wáng cún lùn zhī yì bù jiě

这句话大意是:纯仁独留身,揖王存论之,意不解。

chún rén yuē chén fèng zhào dàn qǐ miǎn nèi chén yā qù

这句话大意是:纯仁曰:“臣奉诏,但乞免内臣押去。

tài huáng tài hòu yuē rú hé

这句话大意是:”太皇太后曰:“如何?

chún rén yǐ cáo lì yòng shì yán zhī

这句话大意是:”纯仁以曹利用事言之。

tài huáng tài hòu yuē wú lǜ bǐ bì bù sǐ yě

这句话大意是:太皇太后曰:“无虑,彼必不死也。

shì yè pī chū chà rù nèi gòng fèng péi yàn chén děng yā sòng chén liáo jiē yù jiù zhǐ ér kǒng yǔ chū lùn xiāng lì qiě fēi tǐ suì bù gǎn fā

这句话大意是:”是夜,批出,差入内供奉裴彦臣等押送,臣僚皆欲救止,而恐与初论相戾,且非体,遂不敢发。

li cháng shèng táo dí sī zhào tǐng zhī wáng péng nián zuò bù jǔ hé péng rǔ lì zuò yíng jiù bìng bù cǎo zé cí jiē bà qù

现代白话:李常、盛陶、翟思、赵挺之、王彭年坐不举劾,彭你砺坐营救并不草责词,皆罢去。

zhuó wú chù hòu zhī wèi zhōu

这句话大意是:擢吴处厚知卫州。

chū yì cuàn què lǐng qiáo chún rén wèi dà fáng yuē cǐ lù zì dīng jìn gōng hòu jīng jí liù qī shí nián yǐ nài hé kāi zhī

现代白话:初,议窜确岭峤,纯仁谓大防曰:“此路自丁晋公后,荆棘六七十年了,奈何开之?

wú chái zhèng kǒng yì bù miǎn ěr

现代白话:我侪正恐亦不免耳。

zhī háng zhōu sū shì wèi xíng mì shū yán cháo tíng ruò báo què zhī zuì zé yú huáng dì xiào zhì wèi bù zú

这句话大意是:知杭州苏轼未行,密疏言:“朝廷若薄确之罪,则于皇帝孝治为不足;。

ruò shēn zuì què zé yú tài huáng tài hòu rén zhèng wèi xiǎo sǔn

这句话大意是:若深罪确,则于太皇太后仁政为小损。

wèi yi huáng dì jiàng chì tuī zhì ér tài huáng tài hòu tè jiā kuān dài zé rén xiào liǎng de yǐ

现代白话:谓宜皇帝降敕推治,而太皇太后特加宽贷,则仁孝两得了。

tài huáng tài hòu shàn qí yán ér bù néng yòng

这句话大意是:”太皇太后善其言而不能用。

zhào zhí lóng tú gé xíng shù hou fú què rì luò zhí shòu chéng yì láng jiān yǒng zhōu yán jiǔ shuì

这句话大意是:诏直龙图阁邢恕,候服阕日落职,授承议郎、监永州盐酒税。

xiān shì shù zì xiāng zhōu yí hé yáng jiàn dào dǐ dèng zhōu jiàn cài què xiāng yǔ móu suǒ zào dìng cè shì

这句话大意是:先是恕自襄州移河阳,间道抵邓州,见蔡确,相与谋所造定策事。

jí sī mǎ kāng fù quē shù tè zhāo kāng dào hé yáng yīn quàn kāng zuò shū chēng què wèi tā rì quán shēn bǎo jiā jì

这句话大意是:及司马康赴阙,恕特招康道河阳,因劝康作书称确,为它日全身保家计。

kāng yǐ shù tóng nián yòu chū fù mén xià xìn zhī zuò shū rú shù yán

这句话大意是:康以恕同年,又出父门下,信之,作书如恕言。

shù běn yì bì děi kāng shū zhě yǐ kāng wèi sī mǎ guāng zhī zǐ yán què yǒu dìng cè gōng kě qǔ xìn yú shì

这句话大意是:恕本意必得康书者,以康为司马光之子,言确有定策功,可取信于世。

jì ér liáng dào zì lù zhōu yǐ zuǒ jiàn yì zhào shù yì yào dào chū hé yáng jì zhì shù rì yè lùn què dìng cè gōng bù xiū qiě yǐ kāng yǔ què shū wèi zhèng

这句话大意是:既而梁焘自潞州以左谏议召,恕亦要焘出河阳,既至,恕日夜论确定策功不休,且以康与确书为证。

dào bú yuè yì què zòu zhī

这句话大意是:焘不悦,诣阙奏之。

huì wú chù hòu jié què shī dào yīn yǔ liú ān shì děng qǐng zhū què

这句话大意是:会吴处厚讦确诗,焘因与刘安世等请诛确。

què jì biǎn cuàn shù yì zuò zhé

这句话大意是:确既贬窜,恕亦坐谪。

tài huáng tài hòu yù sān xǐng yuē dì shì xiān dì zhǎng zǐ zi jì fù yè qí fèn dāng rán què yǒu hé cè lì xūn yá

这句话大意是:太皇太后谕三省曰:“帝是先帝长子,子继父业,其分当然,确有何策立勋邪!

ruò shǐ què tā rì fù lái qī wǎng shàng xià qǐ bù wèi cháo tíng hài

这句话大意是:若使确它日复来,欺罔上下,岂不为朝廷害?

kǒng dì nián shào zhì yù bù dé jīn yīn qí zì bài rú cǐ xíng qiǎn gài wèi shè jì yě

这句话大意是:恐帝年少制御不得,今因其自败,如此行遣,盖为社稷也。

kāng chū yù cóng shù zhāo shào yōng zi bó wēn wèi kāng yuē gōng xiū chú sàng wèi jiàn jūn bù yí xiān jiàn péng yǒu

这句话大意是:康初欲从恕招,邵雍子伯温谓康曰:“公休除丧,未见君,不宜先见朋友。

kāng yuē yǐ nuò zhī yǐ

现代白话:”康曰:“已诺之了。

bó wēn yuē shù qīng qiǎo huò yǐ shì yào gōng xiū cóng zhī zé bì wèi yì rì huǐ

这句话大意是:”伯温曰:“恕倾巧,或以事要公休,从之则必为异日悔。

gōng xiū kāng zì yě

这句话大意是:”公休,康字也。

jí dào děng lùn què shù zuì yì zhǐ kāng shū zhào lìng kāng fēn xī kāng nǎi huǐ zhī

这句话大意是:及焘等论确、恕罪,亦指康书,诏令康分析,康乃悔之。

chū liáng dào zhī lùn cài què yě mì jù què jí wáng ān shí zhī qīn dǎng xìng míng yǐ jìn yuē chén děng qiè wèi què běn chū wáng ān shí zhī mén xiāng jì bǐng zhèng chuí èr shí nián qún xiǎo qū fù shēn gēn gù dì jǐn yǐ liǎng rén qīn dǎng kāi jù yú hòu

这句话大意是:初,梁焘之论蔡确也,密具确及王安石之亲党姓名以进,曰:“臣等窃谓确本出王安石之门,相继秉政,垂二十年,群小趋附,深根固蒂,谨以两人亲党开具于后。

què qīn dǎng ān dào zhāng dūn pú zōng mèng céng bù céng zhào cài jīng cài biàn huáng lǚ wú jū hòu shū dǎn wáng dí xíng shù děng sì shí qī rén

这句话大意是:确亲党:安焘、章惇、蒲宗孟、曾布、曾肇、蔡京、蔡卞、黄履、吴居厚、舒亶、王觌、邢恕等四十七人;。

ān shí qīn dǎng cài què zhāng dūn lǚ huì qīng zhāng zǎo ān dào pú zōng mèng wáng ān lǐ céng bù céng zhào péng rǔ lì lù diàn xiè jǐng wēn huáng lǚ lǚ jiā wèn shěn kuò shū dǎn yè zǔ qià zhào tǐng zhī zhāng shāng yīng děng sān shí rén

现代白话:安石亲党:蔡确、章惇、吕惠卿、张璪、安焘、蒲宗孟、王安礼、曾布、曾肇、彭你砺、陆佃、谢景温、黄履、吕嘉问、沈括、舒亶、叶祖洽、赵挺之、张商英等三十人。

yú shì tài huáng tài hòu xuān yù zǎi zhí yuē què dǎng duō zài cháo

这句话大意是:”于是太皇太后宣谕宰执曰:“确党多在朝。

fàn chún rén jìn yuē què wú dǎng

这句话大意是:”范纯仁进曰:“确无党。

lǚ dà fáng jìn yuē què dǎng shén shèng chún rén yán fēi shì

这句话大意是:”吕大防进曰:“确党甚盛,纯仁言非是。

liú zhì yì zhù dà fáng yán yǒu zhī

这句话大意是:”刘挚亦助大防,言有之。

chún rén yuē péng dǎng nán biàn kǒng wù jí shàn rén

这句话大意是:纯仁曰:“朋党难辨,恐误及善人。

tuì jí shàng shū yán cài què zhī zuì zì yǒu diǎn xíng bù bì tuī zhì dǎng rén páng jí zhī yè

这句话大意是:”退,即上疏言:“蔡确之罪,自有典刑,不必推治党人,旁及枝叶。

qián fèng tè jiàng zhào shū jǐn shì chén liáo wǎng jiù zì cǐ nèi wài fǎn cè jiē ān shàng xià rén qíng jiā qià shèng dé zhī shì chéng yi jiǔ xíng

这句话大意是:前奉特降诏书,尽释臣僚往咎,自此内外反侧皆安,上下人情浃洽,盛德之事,诚宜久行。

chén xīn quán quán shí zài yú cǐ

这句话大意是:臣心拳拳,实在于此。

fàn zǔ yǔ yì wèi què yǐ biǎn yú dǎng kě fú wèn nǎi shàng yán zì qián xìng biǎn dīng wèi yǐ lái bù cuàn zhú dà chén liù shí yú nián yī dàn xíng zhī sì fāng wú bù zhèn sǒng

这句话大意是:”范祖禹亦谓确已贬,馀党可弗问,乃上言:“自干兴贬丁谓以来,不窜逐大臣六十馀年,一旦行之,四方无不震耸。

què bà xiāng yǐ jiǔ bì xià suǒ yòng duō fēi què dǎng

这句话大意是:确罢相已久,陛下所用,多非确党。

qí yǒu sù huái jiān xīn wèi zhòng suǒ zhī zhě gù bù táo yú shèng jiàn zì yú piān jiàn yì lùn zhě ruò jiē yǐ wéi dǎng què ér zhú zhī kǒng xíng fá shī zhōng ér rén qíng bù ān yě

这句话大意是:其有素怀奸心为众所知者,固不逃于圣鉴,自馀偏见异论者,若皆以为党确而逐之,恐刑罚失中而人情不安也。

liáo zhǔ zhù chì lēi lǐng

这句话大意是:辽主驻赤勒岭。

jǐ chǒu liáo yǐ zhǔn bù mǎ gǔ sū wèi zhū bù zhǎng yǐ xī běi lù zhāo tǎo shǐ yē lǜ tuō bo jiā jiàn zhī yě

这句话大意是:己丑,辽以准布玛古苏为诸部长,以西北路招讨使耶律托卜嘉荐之也。

zì xiāo dí lū wèi zhāo tǎo zhī hòu zhèng wù gū xī duō zé róu yuàn zhě yòng zhī zhū bù jiàn zhì bá hù

这句话大意是:自萧迪噜为招讨之后,政务姑息,多择柔愿者用之,诸部渐至跋扈。

tuō bo jiā hán róng yóu shén biān fáng yì fèi

这句话大意是:托卜嘉含容尤甚,边防益废。

zhì shì fù jiàn mǎ gǔ sū zú qǐ hòu lái biān huàn

这句话大意是:至是复荐玛古苏,卒启后来边患。

guǐ sì huí hú gòng liáng mǎ yú liáo

这句话大意是:癸巳,回鹘贡良马于辽。

jǐ hài liáo yǐ tóng zhī nán yuàn shū mì shǐ shì yē lǜ è jiā zhī yòu yī lēi xī ba shì yǐ zuǒ zhī hòu láng jūn bān xiáng gǔn yē lǜ ní li zhī běi dà wáng shì

这句话大意是:己亥,辽以同知南院枢密使事耶律鄂嘉知右伊勒希巴事,以左祗候郎君班详衮耶律尼哩知北大王事。

liù yuè jiǎ chén fàn chún rén wáng cún ba

这句话大意是:六月,甲辰,范纯仁、王存罢。

shí liáng dào liú ān shì jiāo zhāng lùn chún rén dǎng fù cài què chún rén yì qiú chū wài

这句话大意是:时梁焘、刘安世交章论纯仁党附蔡确,纯仁亦求出外。

wú ān shī yīn yán wáng cún cháng zhù chún rén jiù què chún rén dāng ba cún bù kě dú liú

这句话大意是:吴安诗因言王存尝助纯仁救确,纯仁当罢,存不可独留。

suì zhào chún rén yī qián guān wèi guān wén diàn xué shì zhī yǐng chāng fǔ cún wèi duān míng diàn xué shì zhī cài zhōu

这句话大意是:遂诏纯仁依前官为观文殿学士、知颍昌府,存为端明殿学士、知蔡州。

bǐng wǔ yǐ shū mì zhí xué shì hù bù shàng shū hán zhōng yàn wèi shàng shū zuǒ chéng hàn lín xué shì xǔ jiāng wèi shàng shū yòu chéng shū mì zhí xué shì qiān shū shū mì yuàn shì zhào zhān wèi tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:丙午,以枢密直学士、户部尚书韩忠彦为尚书左丞,翰林学士许将为尚书右丞,枢密直学士、签书枢密院事赵瞻为同知枢密院事。

dīng wèi yǐ hù bù shì láng sū zhé wèi lì bù shì láng

这句话大意是:丁未,以户部侍郎苏辙为吏部侍郎;。

sān rì gǎi hàn lín xué shì

这句话大意是:三日,改翰林学士。

xià qiǎn shǐ lái gòng

这句话大意是:夏遣使来贡。

jiǎ yín xià qiǎn shǐ rú liáo xiè fēng cè

这句话大意是:甲寅,夏遣使如辽谢封册。

rén xū liáo yǐ cān zhī zhèng shì wáng yán fū wèi shū mì fù shǐ gǔ shì xūn cān zhī zhèng shì jiān tóng zhī shū mì yuàn shì

这句话大意是:壬戌,辽以参知政事王言敷为枢密副使,贾士勋参知政事兼同知枢密院事。

qiū qī yuè gēng wǔ liáo zhǔ liè yú shā lǐng

这句话大意是:秋,七月,庚午,辽主猎于沙岭。

yǐ hài ān dào yǐ mǔ yōu qù wèi

这句话大意是:乙亥,安焘以母忧去位。

bǐng shēn zhào hù bù lìng zhū lù tí xíng sī xià fēng shú zhōu xiàn liàng zēng qián guǎng xíng shōu dí cóng sī mǎ kāng liú ān shì fàn zǔ yǔ qǐng yě

这句话大意是:丙申,诏户部,令诸路提刑司下丰熟州县,量增钱广行收籴,从司马康、刘安世、范祖禹请也。

rén chén liáo zhǔ zhù ǒu sī diàn

这句话大意是:壬辰,辽主驻藕丝淀。

bǐng shēn dōu shuǐ jiān yán zōng chéng jué yì xiàng xià bāo xù bù dìng hé shì wèi kě quán duó

这句话大意是:丙申,都水监言:“宗城决溢向下,包蓄不定,河势未可全夺。

qiě wèi èr gǔ fēn xíng yǐ shū xià liú zhī huàn suī wèi bǎo dōng xià cháng liú yǐ jiàn yǒu kě wèi zhī shì

这句话大意是:且为二股分行,以纾下流之患,虽未保冬夏常流,已见有可为之势。

bì yù jīng jiǔ dāng suì zuò èr gǔ réng xū zēng tiān yì fū nǎi wèi cháng lì

这句话大意是:必欲经久,当遂作二股,仍须增添役夫,乃为长利。

zhào yǒu sī jù xī bǎo míng yǐ wén

这句话大意是:”诏有司具析保明以闻。

bā yuè rén yín chì jùn shǒu èr yǐ sì shàn sān zuì kè xiàn lìng lì bù suì shàng jiān sī kǎo chá zhī zhōu zhuàng

这句话大意是:八月,壬寅,敕郡守贰以四善三最课县令,吏部岁上监司考察知州状。

dīng wèi hàn lín xué shì sū zhé yán chén qiè wén hé dào xi xíng sūn cūn cè zuǒ dà yuē rù dì èr zhàng yǐ lái ér jiàn shēn bào zhǎng shuǐ chū àn yóu xīn kāi kǒu dì dōng rù sūn cūn bù guò liù qī chǐ

这句话大意是:丁未,翰林学士苏辙言:“臣窃闻河道西行,孙村侧左大约入地二丈以来,而见申报,涨水出岸,由新开口地东入孙村,不过六七尺。

yù yīn liù qī chǐ zhǎng shuǐ ér duó qí de èr zhàng hé shēn suī sān chǐ tóng zǐ zhī qí nán yǐ

现代白话:欲因六七尺涨水而夺其地二丈河身,虽三尺童子知其难了。

rán cháo tíng suì qiǎn dōu shuǐ shǐ zhě kāi hé dào jìn jù yá yù yuē zhī shǐ dōng

这句话大意是:然朝廷遂遣都水使者开河道,进锯牙,欲约之使东。

fāng hé shuǐ shèng zhǎng qí xi xíng hé dào ruò bù duàn liú zé è zhī dōng xíng shí tóng ér xì

这句话大意是:方河水盛涨,其西行河道若不断流,则遏之东行,实同儿戏。

chén yuàn bì xià jí mìng yǒu sī xú guān shuǐ shì suǒ xiàng yī lěi nián zhǎng shuǐ jiù lì yīn qí dōng yì yǐn rù gù dào yǐ shū běi jīng zhāo xī zhī yōu

这句话大意是:臣愿陛下急命有司,徐观水势所向,依累年涨水旧例,因其东溢,引入故道,以纾北京朝夕之忧。

qí dī fáng huài jué zhī chù dì lüè jiā xiū qì miǎn qí jué yì hou hé shì shāo dìng rán hòu yì zhī

这句话大意是:其堤防坏决之处,第略加修葺,免其决溢,候河势稍定,然后议之。

bù guò yī yuè hòu zhǎng shuǐ jì luò zé xi liú zhī shì jué wú yí lǐ ér qún xiǎo wàng shuō bù gōng zì pò yǐ

现代白话:不过一月后,涨水既落,则西流之势决无移理,而群小妄说,不攻自破了。

xīn yǒu tài huáng tài hòu zhào jīn hòu míng táng dà lǐ wú lìng bǎi guān bài biǎo chēng hè

这句话大意是:辛酉,太皇太后诏:“今后明堂大礼,毋令百官拜表称贺。

yǐ chǒu dōu shuǐ jiān gòu dāng gōng shì li wěi yán kāi bō zhí dī fàng shuǐ rù sūn cūn kǒu gù dào shuǐ shì shùn kuài cháo tíng dāng jí lì bì běi liú nǎi wéi shàng cè

这句话大意是:乙丑,都水监句当公事李伟言:“开拨直堤,放水入孙村口故道,水势顺快,朝廷当极力闭北流,乃为上策。

ruò bù míng zhào yǒu sī jí lìng huí hé shēn kǒng shàng xià qiān yán yì zhōng bù jué guān wàng zhī jiān suì shī jī huì

这句话大意是:若不明诏有司,即令回河,深恐上下迁延,议终不决,观望之间,遂失机会。

qǐ fù zhì xiū hé sī

这句话大意是:乞复置修河司。

cóng zhī réng yǐ dōu tí jǔ xiū hé sī wèi míng

这句话大意是:”从之,仍以都提举修河司为名。

jiǔ yuè jǐ mǎo cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:九月,己卯,朝献景灵宫。

xīn sì dà xiǎng míng táng shè tiān xià bǎi guān jiā ēn cì jī shì shù gāo nián jiǔ shí yǐ shàng zhě

这句话大意是:辛巳,大飨明堂,赦天下,百官加恩,赐赍士庶高年九十以上者。

yǐ wèi jiǎn jǔ xiān cháo wén wǔ qī tiáo jiè yù bǎi guān zūn shǒu

这句话大意是:乙未,检举先朝文武七条,戒谕百官遵守。

yòu jiàn yì dài fū fàn zǔ yǔ yán bì xià qián zhě ba xiū hé sī zhōng wài wú bù yǐ wéi dāng

这句话大意是:右谏议大夫范祖禹言:“陛下前者罢修河司,中外无不以为当。

jīn cái lì sān shí fù xīng huí hé zhī yì tú yǐ zhí zhèng chǐ qí qián yán zhī shī bì yù suì qí wàng jǔ dà yì hé běn wú shì ér rén qiáng rǎo zhī

这句话大意是:今才历三时,复兴回河之役,徒以执政耻其前言之失,必欲遂其妄举大役,河本无事而人强扰之。

fú wàng míng yù dà chén bó cǎi qún yán xī yì huí hé wú yǐ yǒu xiàn zhī cái lì tián bù cè zhī jù hè wù xùn yī yán zhī shī ér jì bì bù chéng zhī gōng

这句话大意是:伏望明谕大臣,博采群言,息意回河,无以有限之财力填不测之巨壑,勿徇一言之失而冀必不成之功。

qǐ ba tí jǔ xiū hé sī sàn qiǎn guān lì bīng fu qí běi hé jué yì suí yí jiù hù

这句话大意是:乞罢提举修河司,散遣官吏兵夫,其北河决溢,随宜救护。

bù bào

这句话大意是:”不报。

chū liáo zhǔ yǐ qì dān hàn rén fēng sú bù tóng guó fǎ bù kě yì shī mìng yē lǜ yī xùn děng gēng dìng tiáo zhì

这句话大意是:初,辽主以契丹、汉人风俗不同,国法不可异施,命耶律伊逊等更定条制。

shí xiào dìng guān jí zhòng xī jiù zhì shān qí chóng fù zhě wèi wǔ bǎi sì shí wǔ tiáo qǔ lǜ yī bǎi qī shí sān tiáo yòu chuàng zēng qī shí yī tiáo fán qī bǎi bā shí jiǔ tiáo zēng zhòng biān zhě zhì qiān yú tiáo jiē fēn lèi liè

这句话大意是:时校定官即重熙旧制,删其重复者为五百四十五条,取律一百七十三条,又创增七十一条,凡七百八十九条,增重编者至千馀条,皆分类列。

yǐ tài kāng jiān suǒ dìng fù yǐ lǜ jí tiáo lì cān jiào xù zēng sān shí liù tiáo

这句话大意是:以太康间所定,复以律及条例参校,续增三十六条。

qí hòu yīn shì zēng xiào zhì dà ān sān nián zhǐ yòu zēng liù shí tiáo

这句话大意是:其后因事增校,至大安三年止,又增六十条。

tiáo yuē jì fán diǎn zhě bù néng biàn xí yú mín mò zhī suǒ bì fàn fǎ zhě zhòng lì de yīn yuán wèi jiān

这句话大意是:条约既繁,典者不能遍习,愚民莫知所避,犯法者众,吏得因缘为奸。

dōng shí yuè yǐ sì liáo zhǔ zhào yuē fǎ zhě suǒ yǐ shì mín xìn shǐ mín kě bì ér bù kě fàn yě

这句话大意是:冬,十月,乙巳,辽主诏曰:“法者,所以示民信,使民可避而不可犯也。

bǐ mìng yǒu sī zuǎn xiū xíng fǎ rán bù néng míng tǐ zhèn yì duō zuò tiáo mù yǐ wǎng mín yú zuì zhèn shén bù qǔ

这句话大意是:比命有司纂修刑法,然不能明体朕意,多作条目以罔民于罪,朕甚不取。

zì jīn fù yòng jiù fǎ yú xī chú zhī

这句话大意是:自今复用旧法,馀悉除之。

wù shēn hàn lín xué shì sū zhé shàng shén zōng yù zhì jí jiǔ shí juǎn zhào yú bǎo wén gé shōu cáng

这句话大意是:戊申,翰林学士苏辙上《神宗御制集》九十卷,诏于宝文阁收藏。

guǐ chǒu yù ěr yīng gé jìn dú sān cháo bǎo xùn

这句话大意是:癸丑,御迩英阁,进读《三朝宝训》。

shí yī yuè dīng mǎo shuò liáo yǐ yān guó wáng yán xǐ shēng zǐ dà shè fēi zhī zú shǔ jìn jué yǒu chà

这句话大意是:十一月,丁卯朔,辽以燕国王延禧生子,大赦,妃之族属进爵有差。

guǐ wèi yǐ mén xià shì láng sūn gù zhī shū mì yuàn shì zhōng shū shì láng liú zhì wèi mén xià shì láng lì bù shàng shū fu yáo shù wèi zhōng shū shì láng

这句话大意是:癸未,以门下侍郎孙固知枢密院事,中书侍郎刘挚为门下侍郎,吏部尚书傅尧俞为中书侍郎。

xiān shì liáng dào liú ān shì rù duì yán hé diàn tài huáng tài hòu lìng jù kě yòng chén liáo xìng míng yǐ jìn dào ān shì nǎi yǐ yáo shù jí sū sòng jiàn zhì shì yáo shù suì dà yòng

这句话大意是:先是梁焘、刘安世入对延和殿,太皇太后令具可用臣僚姓名以进,焘、安世乃以尧俞及苏颂荐,至是尧俞遂大用。

yǐ yǒu yǒu xīng sè chì huáng wěi jī zhú de

这句话大意是:乙酉,有星色赤黄尾,迹烛地。

jǐ chǒu tài huáng tài hòu què yuán rì hè lǐ lìng bǎi guān bài biǎo

这句话大意是:己丑,太皇太后却元日贺礼,令百官拜表。

rén chén gǎi fā yùn zhuǎn yùn tí xíng yù jì lè yàn huì tú èr nián fǎ

这句话大意是:壬辰,改发运、转运、提刑预伎乐宴会徒二年法。

jiǎ wǔ zhī háng zhōu sū shì yán zhè xi jiān shí yǐ shèn jīn suì liǎng zhè shuǐ xiāng zhǒng mài jué shǎo shēn kǒng lái nián bì yǒu jī jǐn dào zéi zhī yōu

这句话大意是:甲午,知杭州苏轼言:“浙西艰食已甚,今岁两浙水乡种麦绝少,深恐来年必有饥馑盗贼之忧。

zhuǎn yùn sī shàng gòng é hú jí bǔ tián jiù qiàn gòng yī bǎi liù shí yú wàn dàn qǐ qiě qǐ yī bàn huò sān fēn zhī èr

这句话大意是:转运司上供额斛及补填旧欠共一百六十馀万石,乞且起一半或三分之二。

zhào xǔ liú shàng gòng mǐ sān fēn zhī yī

这句话大意是:”诏许留上供米三分之一。

yóu shì mǐ bù xiáng guì fù de cì dù dié bǎi dào yì mǐ yǐ jiù jī zhě

这句话大意是:由是米不翔贵,复得赐度牒百道,易米以救饥者。

míng nián fāng chūn jí jiǎn bàn jià tiào cháng píng mǐ yòu zuò zhān zhōu yào jì huó zhě shén zhòng

这句话大意是:明年方春,即减半价粜常平米,又作𫗞粥药,济活者甚众。

kàng pín hǎi shuǐ quán xián kǔ táng cì shǐ li mì shǐ dǎo xī hú zuò liù jǐng mín yǐ zú yòng

这句话大意是:杭频海,水泉咸苦,唐刺史李泌,始导西湖,作六井,民以足用。

jí bái jū yì fù jùn xī hú yǐn shuǐ rù yùn hé gài tián qiě qiān qǐng

这句话大意是:及白居易复浚西湖,引水入运河,溉田且千顷。

rán hú shuǐ duō fēng zì táng jí qián shì suì zhé jùn zhì sòng xìng fèi zhī fēng jī wèi tián ér shuǐ wú jǐ yǐ

现代白话:然湖水多葑,自唐及钱氏,岁辄浚治,宋兴,废之,葑积为田而水无几了。

yùn hé shī hú shuǐ zhī lì ér qǔ gěi yú jiāng cháo shuǐ yóu hé fàn yì huán huì sān nián yī jùn wèi jū mín dà huàn liù jǐng yì jǐ fèi

这句话大意是:运河失湖水之利而取给于江,潮水游河,泛溢阛阓,三年一浚,为居民大患,六井亦几废。

shì shǐ zhì jùn mǎo shān yán qiáo èr hé yǐ mǎo shān yī hé zhuān shòu jiāng cháo yǐ yán qiáo yī hé zhuān shòu hú shuǐ fù yǐ yú lì xiū zhì liù jǐng mín shāo huò qí lì

这句话大意是:轼始至,浚茆山、盐桥二河,以茆山一河专受江潮,以盐桥一河专受湖水,复以馀力修治六井,民稍获其利。

shì yuē ruò qǔ fēng tián jī zhī hú zhōng wèi zhǎng dī yǐ tōng nán běi zé fēng tián qù ér xíng zhě biàn yǐ

现代白话:轼曰:“若取葑田,积之湖中,为长堤以通南北,则葑田去而行者便了。

nǎi qǔ jiù huāng zhī yú fù qǐng yú cháo de dù dié yǐ mù yì zhě

这句话大意是:”乃取救荒之馀,复请于朝,得度牒以募役者。

dī chéng nán běi jìng shí sān lǐ zhí fú róng yáng liǔ yú qí shàng wàng zhī rú huà tú kàng rén míng yuē sū gōng dī

这句话大意是:堤成,南北径十三里,植芙蓉、杨柳于其上,望之如画图,杭人名曰苏公堤。

shí èr yuè dīng yǒu shuò zhèng yì dài fū zhāng dūn shǐ chú sàng jiàng shòu tōng yì dài fū tí jǔ kàng zhōu dòng xiāo gōng

这句话大意是:十二月,丁酉朔,正议大夫章惇始除丧,降授通议大夫,提举抗州洞霄宫。

chū liáng dào děng hé zòu dūn yòng jiàn jià duó mín tián zhào hou fú què yǔ gōng guàn chāi qiǎn gù yǒu cǐ shòu

这句话大意是:初,梁焘等劾奏惇用贱价夺民田,诏候服阕与宫观差遣,故有此授。

guǐ chǒu gēng dìng cháo yí èr wǔ yuē wēi jiā sì hǎi huà chéng tiān xià

这句话大意是:癸丑,更定朝仪二舞,曰《威加四海》《化成天下》。

jiǎ yín jiǎn fū yán děng lù shù bīng guī yíng

这句话大意是:甲寅,减鄜延等路戍兵归营。

wù wǔ yǐ yù shǐ quē lìng zhōng chéng liǎng shěng gè jǔ èr rén

这句话大意是:戊午,以御史阙,令中丞、两省各举二人。

chū fàn zǔ yǔ wén jìn zhōng mì rǔ ǎo yǐ dì nián shí sì fēi jìn nǚ sè zhī shí shàng shū quàn jìn dé ài shēn yòu qǐ tài huáng tài hòu bǎo hù shàng gōng yán shén qiē zhì

这句话大意是:初,范祖禹闻禁中觅乳媪,以帝年十四,非近女色之时,上疏劝进德爱身,又乞太皇太后保护上躬,言甚切至。

tài huáng tài hòu yù yuē rǔ ǎo zhī shuō wài jiān xū chuán yě

这句话大意是:太皇太后谕曰:“乳媪之说,外间虚传也。

zǔ yǔ duì yuē wài yì suī xū yì zú wèi xiān shì zhī jiè

这句话大意是:”祖禹对曰:“外议虽虚,亦足为先事之戒。

chén shì jīng yán zuǒ yòu yǒu wén yú dào lù shí huái sī yōu shì yǐ bù gǎn bì wàng yán zhī zuì

这句话大意是:臣侍经筵左右,有闻于道路,实怀私忧,是以不敢避妄言之罪。

fán shì yán yú wèi rán zé chéng wèi guò jí qí yǐ rán zé yòu wú suǒ jí

这句话大意是:凡事言于未然,则诚为过,及其已然,则又无所及。

bì xià níng shòu wèi rán zhī yán wù shǐ chén děng yǒu wú jí zhī huǐ

这句话大意是:陛下宁受未然之言,勿使臣等有无及之悔。

shì yuè liú ān shì yòu yán chén qián yuè mò wén quán ba jīng yán yì wèi jiāng yǒu yàn xiǎng

这句话大意是:是月,刘安世又言:“臣前月末,闻权罢经筵,意谓将有燕享。

jīn fù bàn yuè jiǎng chén jiǔ bù dé wàng qīng guāng

这句话大意是:今复半月,讲臣久不得望清光。

nǎi zhě mín jiān xuān chuán jìn zhōng jiàn qiú rǔ mǔ suì wèi bì xià jìn jìn nǚ chǒng cǐ shēng liú bō shí sǔn dì dé

这句话大意是:乃者民间喧传禁中见求乳母,遂谓陛下浸近女宠,此声流播,实损帝德。

tā rì lǚ dà fáng zòu shì tài huáng tài hòu yù yuē liú ān shì yǒu shū yán jìn zhōng qiú rǔ mǔ shì cǐ fēi guān jiā suǒ yù nǎi xiān dì yī èr xiǎo gōng zhǔ shàng xū yǐn rǔ yě

这句话大意是:它日,吕大防奏事,太皇太后谕曰:“刘安世有疏言禁中求乳母事,此非官家所欲,乃先帝一二小公主尚须饮乳也。

guān jiā cháng zài wú tà qián gē nèi qǐn chù ān dé yǒu cǐ

现代白话:官家常在我榻前合内寝处,安得有此!

zhé zōng xiàn yuán jì dào xiǎn dé dìng gōng qīn wén ruì wǔ qí shèng zhāo xiào huáng dì yuán yòu wǔ nián liáo dà ān liù nián

这句话大意是:○哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐五年(辽大安六年)。

chūn zhēng yuè dīng mǎo shuò yù dà qìng diàn shì cháo

这句话大意是:春,正月,丁卯朔,御大庆殿视朝。

dīng chǒu cháo xiàn jǐng líng gōng

这句话大意是:丁丑,朝献景灵宫。

yǐ yǒu fàn zǔ yǔ shàng dá dāo zi sì dào

这句话大意是:乙酉,范祖禹上答刂子四道。

qí yī yuē jīng yán quē guān yi de lǎo chéng zhī rén

这句话大意是:其一曰:“经筵阙官,宜得老成之人。

hán wéi fēng jié sù gāo ruò zhào yǐ jīng yán zhī zhí wù lùn bì yǐ wéi qiè

这句话大意是:韩维风节素高,若召以经筵之职,物论必以为惬。

qí èr yuē sū sòng jìn qǐ zhì shì

这句话大意是:”其二曰:“苏颂近乞致仕。

sòng bó wén qiáng zhì xiáng liàn diǎn gù bì xià zuǒ yòu yi de dān jiàn qià wén zhī shì yǐ bèi gù wèn

这句话大意是:颂博闻强识,详练典故,陛下左右,宜得殚见洽闻之士以备顾问。

qí sān yuē sū shì wén zhāng wéi shí suǒ zōng zhōng yì xǔ guó yù shì gǎn yán qǐ kě shǐ zhī jiǔ qù cháo tíng

这句话大意是:”其三曰:“苏轼文章,为时所宗,忠义许国,遇事敢言,岂可使之久去朝廷!

qí sì yuē zhào jūn xī xiào xíng shū yú yīng zōng shí lù fǔ dǎo rén jūn yi mò rú xiào

这句话大意是:”其四曰:“赵君锡孝行,书于《英宗实录》,辅导人君,宜莫如孝;。

jǐ shì zhōng zhèng mù guǎn gé qí rú cāo shǒu chún zhèng

这句话大意是:给事中郑穆,馆阁耆儒,操守纯正;。

zhōng shū shè rén zhèng yōng jǐn jìng duān jié yán xíng bù wàng

这句话大意是:中书舍人郑雍,谨静端洁,言行不妄。

cǐ sān rén zhě jiē yi zhì zuǒ yòu bèi jiǎng dú zhī zhí

这句话大意是:此三人者,皆宜置左右,备讲读之职。

shì yuè liáo zhǔ rú hùn tóng jiāng

这句话大意是:是月,辽主如混同江。

èr yuè jǐ hài zhào dōu shuǐ shǐ zhě wú ān chí tí jǔ xiū jiǎn shuǐ hé

这句话大意是:二月,己亥,诏都水使者吴安持提举修减水河。

xià rén lái guī yǒng lè xiàn méi lì shì bǎi sì shí jiǔ rén zhào yǐ mǐ zhī jiā lú fú tú ān jiāng sì zhài hái zhī réng yuē yǐ wěi guān huà dìng jiāng jiè

这句话大意是:夏人来归永乐陷没吏士百四十九人,诏以米脂、葭芦、浮图、安疆四砦还之,仍约以委官画定疆界。

zhī yǐng chāng fǔ fàn chún rén wén cháo tíng fù yì xiū hé shàng shū yuē fàn bǎi lù zhào jūn xī xiāng dù guī chén huí hé zhī hài shén míng

这句话大意是:知颍昌府范纯仁闻朝廷复议修河,上疏曰:“范百禄、赵君锡相度归,陈回河之害甚明。

sān liǎng yuè lái què wén fù xīng sī yì

这句话大意是:三两月来,却闻复兴斯役。

wàng shèng ēn zài xià yǒu sī ruò lì duō hài shǎo shàng jì xú tú

这句话大意是:望圣恩再下有司,若利多害少,尚觊徐图;。

gǒu lì shǎo hài duō yóu yi ān jìng

这句话大意是:苟利少害多,尤宜安静。

shū zòu zhǔ hé yì zhě bú yuè yù qǐn ér bù xíng

这句话大意是:”疏奏,主河议者不悦,欲寝而不行。

tài huáng tài hòu yuē chún rén zhī yán yǒu lǐ yi cóng qí qǐng

这句话大意是:太皇太后曰:“纯仁之言有理,宜从其请。

xīn chǒu zhào ba xiū huáng hé

这句话大意是:”辛丑,诏罢修黄河。

xiān shì hé shàng suǒ kē fū yì xǔ shū qián miǎn fū lìng chū shàng xià jiē yǐ wéi biàn

这句话大意是:先是河上所科夫役,许输钱免夫,令出,上下皆以为便。

chún rén dú yōu yuē mín lì zì cǐ yù kùn yǐ

现代白话:纯仁独忧曰:“民力自此愈困了。

lì zhě shēn zhī suǒ chū

这句话大意是:力者,身之所出;。

qián zhě fēi mín suǒ yǒu

这句话大意是:钱者,非民所有。

jīn qǔ qí suǒ wú mín ān dé bù bìng

这句话大意是:今取其所无,民安得不病?

dú fù rén bù qīn zhí yì zhě yǐ wéi biàn ěr

这句话大意是:独富人不亲执役者以为便耳。

qiě cóng lái chāi fū bù jí wǔ bǎi lǐ wài jīn miǎn fū qián wú yuǎn bù miào ruò yù póu kè zhī lì zé wèi mín zhī hài wú shén yú cǐ

这句话大意是:且从来差夫不及五百里外,今免夫钱,无远不庙,若遇掊克之吏,则为民之害无甚于此。

liáo zhǔ rú shuāng shān

这句话大意是:辽主如双山。

rén yín yù ěr yīng gé jiǎng shàng shū wú yì piān bì zhào xiáng lù suǒ jiǎng yì yǐ jìn

这句话大意是:壬寅,御迩英阁,讲《尚书·无逸篇》,毕,诏详录所讲义以进。

gù shì jīng yán qián yī rì jìn jiǎng yì zì yuán fēng yuán nián shuō shū lù diàn shǐ

这句话大意是:故事,经筵前一日进讲义,自元丰元年说书陆佃始;。

zhì shì zhào jīn hòu jiǎng yì yú cì rì bié jìn

这句话大意是:至是诏,今后讲义于次日别进。

guǐ mǎo zhào shí yǔ shāo qiān yīng wǔ yuè sì dú zhōu jūn lìng zhǎng lì qí dǎo

这句话大意是:癸卯,诏:“时雨稍愆,应五岳、四渎州军,令长吏祈祷。

dīng wèi jiǎn tiān xià qiú zuì zhàng yǐ xià shì zhī

这句话大意是:丁未,减天下囚罪,杖以下释之。

chū wén yàn bó fù jū zhèng fǔ jī nián jí qiú qù

这句话大意是:初,文彦博复居政府,期年,即求去。

zhào yuē xī bó shàn yǎng lǎo ér tài gōng zì zhì

这句话大意是:诏曰:“西伯善养老,而太公自至;。

lǔ mù gōng wú rén zi sī zhī cè zé zhǎng zhě qù zhī

这句话大意是:鲁缪公无人子思之侧,则长者去之。

gōng zì yǐ wéi móu zé shàn yǐ dú bù wéi cháo tíng xī hu

现代白话:公自以为谋则善了,独不为朝廷惜吗?

yòu yuē táng tài zōng yǐ gān gē zhī shí shàng néng qǐ lǐ jìng yú jì lǎo ér mù zōng wén zōng yǐ yàn ān zhī jì bù néng yòng péi dù yú wèi bìng zhì luàn zhī xiào yú sī kě jiàn

这句话大意是:”又曰:“唐太宗以干戈之时,尚能起李靖于既老,而穆宗、文宗以燕安之际,不能用裴度于未病,治乱之效,于斯可见。

yàn bó dú zhào sǒng rán bù gǎn yán qù fù liú sì nián

这句话大意是:”彦博读诏耸然,不敢言去,复留四年。

zhì shì qǐng qù bù yǐ gēng xū zhào yǐ tài shī kāi fǔ yí tóng sān sī hù guó jūn shān nán xī dào jié dù shǐ zhì shì lìng suǒ sī bèi lǐ cè mìng

这句话大意是:至是请去不已,庚戌,诏以太师、开府仪同三司、护国军、山南西道节度使致仕,令所司备礼册命。

rén zǐ yàn fu qǐ miǎn cè lǐ cóng zhī

这句话大意是:壬子,彦傅乞免册礼,从之。

jiǎ zǐ yàn jiàn yàn bó yú yù jīn yuán

这句话大意是:甲子,宴饯彦博于玉津园。

sān yuè bǐng yín shuò zhōng dài fū tóng zhī shū mì yuàn shì zhào zhān zú shì yì jiǎn

这句话大意是:三月,丙寅朔,中大夫、同知枢密院事赵瞻卒,谥懿简。

dīng mǎo cì gù lóng tú gé zhí xué shì sūn jué jiā mín qián yǐ gěi sāng shì

这句话大意是:丁卯,赐故龙图阁直学士孙觉家缗钱,以给丧事。

xīn wèi nǚ zhí gòng yú liáo

这句话大意是:辛未,女直贡于辽。

rén shēn yǐ shàng shū zuǒ chéng hán zhōng yàn tóng zhī shū mì yuàn shì hàn lín xué shì chéng zhǐ sū sòng wèi shàng shū zuǒ chéng

这句话大意是:壬申,以尚书左丞韩忠彦同知枢密院事,翰林学士承旨苏颂为尚书左丞。

zhōng yàn dì chún yàn zhī qī sūn gù nǚ yě gè yǐ qīn xián qǐ ba bù xǔ

这句话大意是:忠彦弟纯彦之妻,孙固女也,各以亲嫌乞罢,不许。

zhōng yàn cháng yǔ fu yáo shù xǔ jiāng lùn shì bù hé jù qiú bà zhèng diàn zhōng shì yù shǐ shàng guān jūn yán dà chén zhī rèn tóng guó xiū qī miào táng zhī shàng dāng wù xié xié

这句话大意是:忠彦尝与傅尧俞、许将论事不合,俱求罢政,殿中侍御史上官均言:“大臣之任,同国休戚,庙堂之上,当务协谐。

ruò xìng xìng biàn lùn bù gù shì tǐ hé yǐ guān shì bǎi liáo

现代白话:若悻悻辩论,不顾事体,凭什么观视百僚!

yáo shù jiāng suī yǒu biàn lùn zhī shī rán shì jiē yuán gōng wàng lìng jiù zhí

这句话大意是:尧俞、将虽有辩论之失,然事皆缘公,望令就职。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

jǐ mǎo yǐ lóng tú gé zhí xué shì zhī bó zhōu shān wēn bó wèi hàn lín xué shì chéng zhǐ

这句话大意是:己卯,以龙图阁直学士、知亳州邓温伯为翰林学士承旨。

wáng yán sōu fēng hái chú mìng bù tīng

这句话大意是:王岩叟封还除命,不听。

wēn bó běn míng rùn fu shí bì gāo lǔ wáng huì gù yǐ zì xíng

这句话大意是:温伯,本名润甫,时避高鲁王讳,故以字行。

guǐ wèi ba chūn yàn

这句话大意是:癸未,罢春宴。

xīn mǎo yǐ yáng wèi wèi jiān chá yù shǐ

这句话大意是:辛卯,以杨畏为监察御史。

liú ān shì zhū guāng tíng yán yù shǐ quē yuán lǚ zhào jìn chén bǐ jǔ suǒ zhī

这句话大意是:刘安世、朱光庭言:“御史阙员,屡诏近臣俾举所知。

yáng wèi bù xì suǒ jǔ zhī shì wèi shěn cháo tíng hé míng chú shòu

这句话大意是:杨畏不系所举之士,未审朝廷何名除授?

bù bào

这句话大意是:”不报。

rén chén ba xìng qióng lín yuàn jīn míng chí

这句话大意是:壬辰,罢幸琼林苑、金明池。

xià sì yuè dīng yǒu liáo dōng běi lù tǒng jūn sī shè zhǎng fǎ guān

这句话大意是:夏,四月,丁酉,辽东北路统军司设掌法官。

jiǎ chén lǚ dà fáng děng yǐ hàn qǐ ba zhào dá bù yǔn

这句话大意是:甲辰,吕大防等以旱乞罢,诏答不允。

yòu guāng lù dài fu zhī shū mì yuàn shì sūn gù zú

这句话大意是:右光禄大夫、知枢密院事孙固卒。

tài huáng tài hòu jí dì jiē chū shēng qì chuò shì cháo sān rì zèng kāi fǔ yí tóng sān sī shì wēn jìng

这句话大意是:太皇太后及帝皆出声泣,辍视朝三日,赠开府仪同三司,谥温靖。

gù zhái xīn chéng cuì bù xǐ jiāo gāng cháng yuē rén dāng yǐ shèng xián wèi shī yī jié zhī shì bù zú xué yě

这句话大意是:固宅心诚粹,不喜娇亢,尝曰:“人当以圣贤为师,一节之士,不足学也。

yòu yuē yǐ ài qīn zhī xīn ài qí jūn zé wú bù jǐn yǐ

现代白话:”又曰:“以爱亲之心爱其君,则无不尽了。

fu yáo shù yuē sī mǎ gōng zhī qīng jié sūn gōng zhī dūn dé gài suǒ wèi bù yán ér xìn zhě

这句话大意是:”傅尧俞曰:“司马公之清节,孙公之惇德,盖所谓不言而信者。

shì yǐ wéi dǔ lùn

这句话大意是:”世以为笃论。

guǐ chǒu zhào jiǎng dú guān yù jīng yán tuì liú èr yuán zòu duì ěr yīng gé

这句话大意是:癸丑,诏讲读官御经筵退,留二员奏对迩英阁。

dīng sì zhào yǐ hàn bì diàn jiǎn shàn ba wǔ yuè shuò rì wén dé diàn shì cháo

这句话大意是:丁巳,诏以旱避殿,减膳,罢五月朔日文德殿视朝。

wǔ yuè rén shēn zhào chāi yì fǎ yǒu wèi bèi zhě lìng wáng yán sōu hán chuān yǔ liú ān shì kàn xiáng jù lì hài yǐ wén

这句话大意是:五月,壬申,诏:“差役法有未备者,令王岩叟、韩川与刘安世看详,具利害以闻。

liáo zhǔ zhù sàn shuǐ yuán

这句话大意是:辽主驻散水原。

yǐ hài yǔ

这句话大意是:乙亥,雨。

jǐ mǎo yù diàn fù shàn

这句话大意是:己卯,御殿,复膳。

gēng yín yǐ liáng dào wèi hù bù shàng shū liú ān shì wèi zhōng shū shè rén

这句话大意是:庚寅,以梁焘为户部尚书,刘安世为中书舍人。

dào ān shì bìng yǐ qǐ ba shān wēn bó chéng zhǐ chú mìng bù cóng cí suǒ qiān guān bù bài

这句话大意是:焘、安世并以乞罢邓温伯承旨除命不从,辞所迁官不拜。

fàn zǔ yǔ liú duì yán qìng lì yuán nián chū yù zhì guān wén jiàn gǔ tú jì yǐ shì fǔ chén

这句话大意是:范祖禹留对,言:“庆历元年,出御制《观文鉴古图记》以示辅臣;。

huáng yòu yuán nián zhào jìn chén sān guǎn tái jiàn jí zōng shì guān sān cháo xùn jiàn tú

这句话大意是:皇祐元年,召近臣、三馆、台谏及宗室观《三朝训鉴图》。

rén zōng huáng dì jiǎng xué zhī wài wèi tú jiàn gǔ bù wàng zhēn jǐng

这句话大意是:仁宗皇帝讲学之外,为图鉴古,不忘箴儆;。

yòu tú xiě sān cháo shì jì yù zǐ sūn zhī zǔ zōng zhī gōng liè

这句话大意是:又图写三朝事迹,欲子孙知祖宗之功烈。

yuàn bì xià yǐ yǒng rì guān shū zhī xiá jiān lǎn cǐ tú yì hào xué bù juàn zhī yī duān yě

这句话大意是:愿陛下以永日观书之暇,间览此图,亦好学不倦之一端也。

liù yuè xīn chǒu lù qiú

这句话大意是:六月,辛丑,录囚。

jiǎ yín liáo qiǎn shǐ jué wǔ jīng qiú

这句话大意是:甲寅,辽遣使决五京囚。

zì yuán yòu chū yī xīn shù zhèng zhì shì wǔ nián rén xīn yǐ dìng

这句话大意是:自元祐初一新庶政,至是五年,人心已定;。

wéi yuán fēng jiù dǎng fēn bù zhōng wài duō qǐ xié shuō yǐ hàn zài wèi

这句话大意是:唯元丰旧党,分布中外,多起邪说以撼在位。

lǚ dà fáng liú zhì huàn zhī yù shāo yǐn yòng yǐ píng sù yuàn wèi zhī tiáo tíng tài huáng tài hòu yí bù néng jué

这句话大意是:吕大防、刘挚患之,欲稍引用,以平宿怨,谓之“调停”,太皇太后疑不能决。

yǐ mǎo yù shǐ zhōng chéng sū zhé rù duì jí miàn chì qí fēi tuì fù shàng shū yuē chén qǐng miàn lùn jūn zǐ xiǎo rén bù kě bìng chǔ shèng yì shì bù yǐ chén yán wèi fēi zhě

现代白话:乙卯,御史中丞苏辙入对,即面斥其非,退,复上疏曰:“臣顷面论有德行的人品行较差的人不可并处,圣意似不以臣言为非者。

rán tiān wēi zhǐ chǐ yán cí pò jù yǒu suǒ wèi jǐn chén ér bù yán shuí dāng jiù qí shī zhě

这句话大意是:然天威咫尺,言词迫遽,有所未尽,臣而不言,谁当救其失者?

qīn jūn zǐ yuǎn xiǎo rén zé zhǔ zūn guó ān

现代白话:亲有德行的人,远品行较差的人,则主尊国安;。

shū jūn zǐ rèn xiǎo rén zé zhǔ yōu guó dài

现代白话:疏有德行的人,任品行较差的人,则主忧国殆。

cǐ lǐ zhī bì rán

这句话大意是:此理之必然。

wèi wén yǐ xiǎo rén zài wài yōu qí bú yuè ér yǐn zhī yú nèi yǐ zì yí huàn yě

现代白话:未闻以品行较差的人在外,忧其不悦,而引之于内以自遗患也。

gù chén wèi xiǎo rén suī bù kě rèn yǐ fù xīn zhì yú mù shǒu sì fāng bēn zǒu shù wù wú suǒ piān fèi kě yě

现代白话:故臣谓品行较差的人虽不可任以腹心,至于牧守四方,奔走庶务,无所偏废可也。

ruò suì yǐn zhī yú nèi shì yóu huàn dào zéi zhī yù de cái ér dǎo zhī qǐn shì zhī hǔ bào zhī yù shí ròu ér kāi zhī yǐ tǒng mù wú shì lǐ yě

这句话大意是:若遂引之于内,是犹患盗贼之欲得财而导之寝室,知虎豹之欲食肉而开之以垌牧,无是理也。

qiě jūn zǐ xiǎo rén shì ruò bīng tàn tóng chǔ bì zhēng

现代白话:且有德行的人品行较差的人,势若冰炭,同处必争;。

yī zhēng zhī hòu xiǎo rén bì shèng jūn zǐ bì bài

现代白话:一争之后,品行较差的人必胜,有德行的人必败。

hé zhě

这句话大意是:何者?

xiǎo rén tān lì rěn chǐ jī zhī zé nán qù

现代白话:品行较差的人贪利忍耻,击之则难去;。

jūn zǐ jié shēn zhòng yì jū zhī zé yǐn tuì

现代白话:有德行的人洁身重义,沮之则引退。

gǔ yǔ yuē yī xūn yī yóu shí nián yóu yǒu chòu gài wèi cǐ yǐ

现代白话:古语曰:‘一薰一莸,十年犹有臭’,盖谓此了。

xiān dì cōng míng shèng zhì bǐ lóng sān dài ér chén xià bù néng jiāng shùn zào zuò zhū fǎ shàng nì tiān yì xià shī mín xīn

这句话大意是:先帝聪明圣智,比隆三代,而臣下不能将顺,造作诸法,上逆天意,下失民心。

èr shèng yīn mín suǒ yuàn qǔ ér gèng zhī zé qián zhě yòng shì zhī chén jīn zhāo tíng suī bù jiā chì zhú qí shì yì bù néng fù liú

这句话大意是:二圣因民所愿,取而更之,则前者用事之臣,今朝廷虽不加斥逐,其势亦不能复留。

shàng lài èr shèng rén cí yù zhī yú wài gài yǐ hòu yǐ

现代白话:尚赖二圣仁慈,育之于外,盖已厚了。

ér yì zhě huò yú zhòng shuō nǎi yù zhāo ér nà zhī yǔ zhī gòng shì wèi zhī tiáo tíng

这句话大意是:而议者惑于众说,乃欲招而纳之,与之共事,谓之‘调停’。

cǐ bèi ruò fǎn qǐ kěn tú rán ér yǐ zāi

现代白话:此辈若返,岂肯徒然而已啊!

bì jiāng qiāng hài zhèng rén jiàn fù jiù shì yǐ kuài sī fèn

这句话大意是:必将戕害正人,渐复旧事,以快私忿。

rén chén bèi huò gài bù zú yán

这句话大意是:人臣被祸,盖不足言;。

chén suǒ xī zhě zōng miào cháo tíng yě

这句话大意是:臣所惜者,宗庙、朝廷也。

wéi bì xià duàn zì shèng xīn bù wéi liú yán suǒ gǎn wú shǐ xiǎo rén yī jìn fù yǒu shì qí zhī huǐ

现代白话:惟陛下断自圣心,不为流言所感,毋使品行较差的人一进,复有噬脐之悔。

shū rù tài huáng tài hòu mìng zǎi zhí dú yú lián qián yuē zhé yí wú jiān yòng xié zhèng qí yán jí zhōng lǐ

现代白话:”疏入,太皇太后命宰执读于帘前,曰:“辙疑我兼用邪正,其言极中理。

zhū chén cóng ér hé zhī tiáo tíng zhī shuō suì yǐ

这句话大意是:”诸臣从而和之,调停之说遂已。

zhé yòu zòu yuē qiè jiàn fāng jīn suī wèi dà zhì ér zǔ zōng gāng jì jù zài zhōu jùn mín wù cū ān

这句话大意是:辙又奏曰:“窃见方今虽未大治,而祖宗纲纪具在,州郡民物粗安。

ruò dà chén zhèng jǐ píng xīn wú shēng shì yào gōng zhī yì yīn bì xiū fǎ wèi ān mín jìng guó zhī shù suī yǒu yì dǎng shuí bù guī xīn

这句话大意是:若大臣正己平心,无生事要功之意,因弊修法,为安民靖国之术,虽有异党,谁不归心?

dàn huàn cháo tíng jǔ shì lèi bù shěn xiáng

这句话大意是:但患朝廷举事类不审详。

nǎng zhě huáng hé běi liú zhèng de shuǐ xìng ér shuǐ guān chuān záo yù dǎo zhī shǐ dōng yí xià jiù gāo gǔ wǔ xíng zhī lǐ

这句话大意是:曩者黄河北流,正得水性,而水官穿凿,欲导之使东,移下就高,汩五行之理。

jí bì xià qiǎn shǐ àn shì zhī bù kě wèi yóu huò gù zhí bù cóng

这句话大意是:及陛下遣使按视,知不可为,犹或固执不从。

jīng jīn lěi suì huí hé suī ba jiǎn shuǐ yóu cún suì shǐ hé shuò shēng líng cái lì jù kùn

这句话大意是:经今累岁,回河虽罢,减水犹存,遂使河朔生灵,财力俱困。

jīn zhě xī xià qīng táng wài jiē chén shùn cháo tíng zhāo lái zhī hòu wéi kǒng shī zhī

这句话大意是:今者西夏、青唐外皆臣顺,朝廷招徕之厚,惟恐失之。

ér xī hé jiāng lì chuàng zhù èr bǎo yǐ qīn qí gāo yú yì nà chún zhōng yǐ duó qí jié yuè gōng wèi kě jì zhēng yǐ xiān xíng

这句话大意是:而熙河将吏,创筑二堡以侵其膏腴,议纳醇忠以夺其节钺,功未可觊,争已先形。

cháo tíng suī zhī qí fēi zhōng bù míng chǔ zhì ruò suì yǎng chéng biān xìn guān shǎn qǐ fù ān jū

这句话大意是:朝廷虽知其非,终不明处置,若遂养成边衅,关陕岂复安居!

rú cǐ èr shì zé chén suǒ wèi yi zhèng jǐ píng xīn wú shēng shì yào gōng zhě yě

这句话大意是:如此二事,则臣所谓宜正己平心,无生事要功者也。

xī jiā yòu yǐ qián xiāng chà yá qián mín jiān cháng yǒu pò chǎn zhī huàn

这句话大意是:昔嘉祐以前,乡差衙前,民间常有破产之患。

xī níng yǐ hòu chū mài fāng chǎng yǐ gù yá qián mín jiān bù fù zhī yǒu yá qián zhī kǔ

这句话大意是:熙宁以后,出卖坊场以雇衙前,民间不复知有衙前之苦。

jí yuán yòu zhī chū wu yú yóu jiù yī lì fù chà guān shōu fāng chǎng zhī qián mín chū yá qián zhī fèi sì fāng jīng gù zhòng yì fèi téng

这句话大意是:及元祐之初,务于由旧,一例复差,官收坊场之钱,民出衙前之费,四方惊顾,众议沸腾。

xún zhī bù kě xuán yòu fù gù qù nián zhī qiū yòu fù chà fǎ

这句话大意是:寻知不可,旋又复雇,去年之秋,又复差法。

qiě xī níng gù yì sān děng rén hù bìng chū yì qián

这句话大意是:且熙宁雇役,三等人户,并出役钱。

shàng hù yǐ jiā chǎn gāo qiáng chū qián wú yì xià hù xī bù chōng yì yì qiǎn chū qián

这句话大意是:上户以家产高强,出钱无艺,下户昔不充役,亦遣出钱;。

gù cǐ èr děng rén hù bù miǎn zī yuàn

这句话大意是:故此二等人户,不免咨怨。

zhì yú zhōng děng xī jì yǐ zì chāi yì jīn yòu chū qián bù duō gù fǎ zhī xíng zuì wéi qí biàn

这句话大意是:至于中等,昔既已自差役,今又出钱不多,雇法之行,最为其便。

ba xíng gù fǎ shàng xià èr děng xīn yuè kě zhī wéi shì zhōng děng zé fǎn wéi hài

这句话大意是:罢行雇法,上下二等欣跃可知,唯是中等则反为害。

rú jī xiàn zhōng děng zhī jiā lì chū yì qián sān guàn ruò jīng shí nián wèi qián sān shí guàn ér yǐ

这句话大意是:如畿县中等之家,例出役钱三贯,若经十年,为钱三十贯而已。

jīn chāi yì jì xíng zhū yì shǒu lì zuì wéi qīng yì

这句话大意是:今差役既行,诸役手力,最为轻役;。

nóng mín zài guān rì shǐ bǎi qián zuì wéi qīng fèi

这句话大意是:农民在官,日使百钱,最为轻费。

rán yī suì zhī yòng yǐ wèi sān shí liù guàn èr nián yì mǎn wèi fèi qī shí yú guàn

这句话大意是:然一岁之用,已为三十六贯,二年役满,为费七十馀贯。

ba yì ér guī kuān xiāng dé xián sān nián xiá xiāng bù jí yī suì

这句话大意是:罢役而归,宽乡得闲三年,狭乡不及一岁。

yǐ cǐ jiào zhī zé chāi yì wǔ nián zhī fèi bèi yú gù yì shí nián

这句话大意是:以此较之,则差役五年之费,倍于雇役十年。

fù yì suǒ chū duō zài zhōng děng gù tiān xià jiē sī gù ér yàn chà

这句话大意是:赋役所出,多在中等,故天下皆思雇而厌差。

rú cǐ èr shì zé chén suǒ wèi yi yīn bì xiū fǎ wèi ān mín jìng guó zhī shù zhě yě

这句话大意是:如此二事,则臣所谓宜因弊修法,为安民靖国之术者也。

sì shì bù qù rú chén děng bèi yóu zhī qí fēi ér kuàng yú xīn huái yì tóng zhì cún fǎn fù xìng guó zhī shī yǒu yǐ jiè kǒu zhě hu

这句话大意是:四事不去,如臣等辈,犹知其非,而况于心怀异同,志存反复,幸国之失,有以借口者吗?

kǒng bǐ yǐ mò shí yú xīn duō zào bàng yì dài shí ér fā yǐ yáo hàn zhòng tīng yǐ

现代白话:恐彼已默识于心,多造谤议,待时而发,以摇撼众听了。

fú qǐ xuān yù zǎi zhí shì yǒu shī dāng gǎi zhī wù yí fǎ huò wèi wán xiū zhī wú juàn

这句话大意是:伏乞宣谕宰执,事有失当,改之勿疑,法或未完,修之无倦。

gǒu mín xīn jì dé zé yì yì zì xiāo hǎi nèi méng fú shàng xià yōu tóng qǐ bù xiū zāi

现代白话:苟民心既得,则异议自消,海内蒙福,上下攸同,岂不休啊!

qiū qī yuè liáo zhǔ rú hēi lǐng

这句话大意是:秋,七月,辽主如黑岭。

yǐ yǒu xià rén lái yán huà jiāng jiè zhě bù yǐ suí zhōu lì zhào yuē yǐ yù biān chén rú yuē yǐ

现代白话:乙酉,夏人来言画疆界者不以绥州例,诏曰:“已谕边臣如约了。

xià zhī fēng jiè dāng yì tǐ cǐ

这句话大意是:夏之封界,当亦体此。

shǐ yuán fēng suǒ dìng lì é zhǔ zhě gǒu yuè qún lì bǐ jiù é jǐ shù bèi

这句话大意是:始,元丰所定吏额,主者苟悦群吏,比旧额几数倍。

cháo tíng huàn zhī mìng liàng shì cái jiǎn

这句话大意是:朝廷患之,命量事裁减。

lì yǒu bái zhōng fú zhě gào sū zhé yuē lì é bù nán dìng yě

这句话大意是:吏有白中孚者,告苏辙曰:“吏额不难定也。

xī liú nèi quán jīn shì láng zuǒ xuǎn yě shì fán mò guò yú cǐ

这句话大意是:昔流内铨,今侍郎左选也,事繁莫过于此。

xī quán lì zhǐ shí shù jīn zuǒ xuǎn lì zhì shù shí shì bù jiā jiù ér yòng lì shù bèi zhě xī wú zhòng fǎ zhòng lù lì tōng qiú lù zé bù yù rén duō yǐ fēn suǒ rù gù jié lì bàn shì láo ér bù bì

这句话大意是:昔铨吏止十数,今左选吏至数十,事不加旧而用吏数倍者,昔无重法、重禄、吏通赇赂,则不欲人多以分所入,故竭力办事,劳而不避。

jīn xíng zhòng fǎ gěi zhòng lù qiú lù bǐ jiù wèi shǎo zé bù jì rén duō ér xìng yú shǎo shì

这句话大意是:今行重法,给重禄,赇赂比旧为少,则不忌人多而幸于少事。

cǐ lì é duō shǎo zhī dà yào yě

这句话大意是:此吏额多少之大要也。

jiù fǎ yǐ nán yì fēn qī děng zhòng zhě zhì yī fēn qīng zhě zhì yī lí yǐ xià jī ruò gān fēn wéi yī rén

这句话大意是:旧法以难易分七等,重者至一分,轻者至一厘以下,积若干分为一人。

jīn chéng qǔ zhú sī liǎng yuè shì dìng qí fēn shù zé lì é duō shǎo zhī xiàn wú suǒ táo yǐ

现代白话:今诚取逐司两月事,定其分数,则吏额多少之限,无所逃了。

zhé yǐ qí yán wéi rán nǎi jù yǐ bái zhí zhèng qǐng jù shí lì é sì lì zhī nián mǎn zhuǎn chū huò shì gù sǐ wáng zhě wù bǔ jí é ér zhǐ bù guò shí nián zì dāng xiāo jìn

这句话大意是:”辙以其言为然,乃具以白执政,请据实立额,俟吏之年满转出或事故死亡者勿补,及额而止,不过十年,自当消尽。

zhí zhèng rán zhī suì shēn shàng shū shěng

这句话大意是:执政然之,遂申尚书省。

hòu shù yuè zhū sī suǒ gōng wén zì jiē zú yīn cái sǔn chéng shū yǐ shēn sān xǐng

这句话大意是:后数月,诸司所供文字皆足,因裁损成书,以申三省。

zuǒ pú yè lǚ dà fáng de qí shū dà xǐ yù cǐ shì bì yóu jǐ chū bié jiāng xiáng dìng

这句话大意是:左仆射吕大防得其书,大喜,欲此事必由己出,别将详定。

rèn yǒng shòu běn zhū sī lì yě wéi rén jīng hàn ér huá cháng yù zhī yuán fēng lì é shì měi zòu rù dú néng yán qí qū zhé

这句话大意是:任永寿,本诸司吏也,为人精悍而滑,尝预知元丰吏额事,每奏入,独能言其曲折。

dà fáng yuè zhī jí yú shàng shū shěng chuàng lì lì é fáng shǐ yǒng shòu yǔ lì shù bèi diǎn zhī

这句话大意是:大防悦之,即于尚书省创立吏额房,使永寿与吏数辈典之。

fán zòu shàng xíng xià jiē dà fáng zì zhuān bù fù jīng yóu liǎng shěng

这句话大意是:凡奏上行下,皆大防自专,不复经由两省。

yī rì nèi jiàng huà kě èr zhuàng fù zhōng shū qí yī lì é yě

这句话大意是:一日,内降画可二状付中书,其一吏额也。

shěng lì bái zhōng shū shì láng liú zhì qǐng fēng sòng shàng shū shěng zhì yuē dāng shí wén shū lù huáng guò mén xià jīn fēng guò yě

这句话大意是:省吏白中书侍郎刘挚,请封送尚书省,挚曰:“当时文书录黄过门下,今封过也。

duì yuē shàng shū shěng yǐ lì é shì bì jìng xià běn shěng yǐ jiǔ jīn wù zhì cǐ

这句话大意是:”对曰:“尚书省以吏额事,必径下本省已久,今误至此。

zhì yuē zhōng shū bù zhī qí tā dāng rú fǎ lìng

这句话大意是:”挚曰:“中书不知其它,当如法令。

suì zuò lù huáng

这句话大意是:”遂作录黄。

yǒng shòu jiàn lù huáng è rán yuē liǎng shěng chū bù yǔ nǎi yǒu cǐ yá

这句话大意是:永寿见录黄,愕然曰:“两省初不与,乃有此邪?

jí bái dà fáng qǐ liǎng shěng gè xuǎn lì fù jú tóng lǐng qí shì

这句话大意是:”即白大防,乞两省各选吏赴局同领其事。

dà fáng jù yǐ yǔ zhì zhì yuē zhōng shū xíng lù huáng fǎ yě qǐ yǒu yì yǔ lì wéi dào de

这句话大意是:大防具以语挚,挚曰:“中书行录黄,法也,岂有意与吏为道地?

jīn nǎi shǐ jiù dōu shěng fēn gōng hé yá

这句话大意是:今乃使就都省分功,何邪?

lì é shì xíng bì yǒng shòu děng tuī ēn yǒu chà

这句话大意是:”吏额事行毕,永寿等推恩有差。

yǒng shòu jí yú gōng lì quàn dà fáng jí yǐ lì é rì cái sǔn lì yuán réng yǐ sī suǒ hào wù biàn yì zhū lì jú cì

这句话大意是:永寿急于功利,劝大防即以吏额,日裁损吏员,仍以私所好恶变易诸吏局次。

lì bèi pái chì zhě fēn rán yì yù shǐ tái su bù píng

这句话大意是:吏被排斥者,纷然诣御史台诉不平。

tái guān yīn yán yǒng shòu děng mào shǎng xùn sī bù kě bù chéng jiàn guān jì yǐ wéi yán

这句话大意是:台官因言永寿等冒赏徇私,不可不惩,谏官继以为言。

yǒng shòu děng jì zhú ér lì su é lù shì zhōng wèi néng jué

这句话大意是:永寿等既逐,而吏诉额禄事终未能决。

shí zhé fāng wèi zhōng chéng jù yán hòu shěng suǒ xiáng dìng jiē rén qíng suǒ biàn xíng zhī shén yì ér lì é fáng suǒ gǎi jiē rén qíng suǒ bù biàn shǒu zhī zuì nán

这句话大意是:时辙方为中丞,具言:“后省所详定,皆人情所便,行之甚易,而吏额房所改,皆人情所不便,守之最难。

qiě dà xìn bù kě shī yi sù mìng yǒu sī gǎi cóng qí yì yǐ ān qún lì zhī zhì

这句话大意是:且大信不可失,宜速命有司改从其易,以安群吏之志。

dà fáng zhī zhòng bù fú xú shǐ dū sī zài jiā xiáng dìng dà lüè rú zhé qián yì xíng zhī

这句话大意是:”大防知众不服,徐使都司再加详定,大略如辙前议行之。

liú zhì chū yǐ lì é fáng shì yǔ lǚ dà fáng yì shāo bù hé yǐ ér zhì qiān mén xià shì láng

这句话大意是:刘挚初以吏额房事与吕大防议稍不合,已而挚迁门下侍郎。

jí tái jiàn gòng gōng dà fáng dà fáng chēng jí bù chū

这句话大意是:及台谏共攻大防,大防称疾不出。

zhì měi yú shàng qián kāi chén lì é běn mò yuē cǐ jiē bèi jiǎn zhě gǔ yuàn yán lù fēng wén guò shí bù zú shēn qiǎn

这句话大意是:挚每于上前开陈吏额本末曰:“此皆被减者鼓怨,言路风闻过实,不足深谴。

dà fáng tā rì yǔ rén yuē shǐ shàng yì xiǎo rán bù yí liú mén xià zhī lì jū duō

这句话大意是:”大防它日语人曰:“使上意晓然不疑,刘门下之力居多。

rán shì dà fū qū lì zhě jiāo dòu qí jiān wèi liǎng rén yǒu xì yú shì zào wéi péng dǎng zhī lùn

这句话大意是:”然士大夫趋利者交斗其间,谓两人有隙,于是造为朋党之论。

zhì yǔ dà fáng yuē wú cáo xīn zhī wú tā rán wài yì rú cǐ fēi cháo tíng suǒ yí yǒu yuàn yǐn bì

现代白话:挚语大防曰:“我曹心知无它,然外议如此,非朝廷所宜有,愿引避。

dà fáng yuē xíng yì yǒu qǐng yǐ

现代白话:”大防曰:“行亦有请了。

gēng yín zòu shì bì zhì shǎo liú zòu yuē chén jiǔ chù jìn liè qì mǎn bì fù yuàn cì hái gǔ bì xián zhě lù

这句话大意是:”庚寅,奏事毕,挚少留,奏曰:“臣久处近列,器满必覆,愿赐骸骨,避贤者路。

jì tuì lián shàng zhāng chū jiù wài dì qī bì děi qǐng

这句话大意是:”既退,连上章,出就外第,期必得请。

dì qiǎn zhōng shǐ zhào zhì rù duì tài huáng tài hòu yù yuē shì láng wèi dé chū xū guān jiā qīn zhèng rán hòu kě qù

这句话大意是:帝遣中使召挚入对,太皇太后谕曰:“侍郎未得出,须官家亲政然后可去。

shǐ zhě shù bèi qù rù shì shì zhì bù dé yǐ shòu mìng

这句话大意是:”使者数辈趣入视事,挚不得已受命。

wèi jǐ lǚ dà fáng cí wèi yì bù xǔ

这句话大意是:未几,吕大防辞位,亦不许。

jí zhì qiān yòu pú yè yǔ dà fáng tóng liè wèi mǎn suì yán zhě zhēng dǐ zhì zhì xún ba

这句话大意是:及挚迁右仆射,与大防同列,未满岁,言者争诋挚,挚寻罢。

péng dǎng zhī lùn suì bù kě pò qí xìn gài zì lì é shǐ

这句话大意是:朋党之论,遂不可破,其衅盖自吏额始。

bā yuè bǐng wǔ yòu zhèng yán liú táng lǎo yán fú dǔ dà xué yī biān lùn rù dé zhī xù yuàn zhào jīng yán zhī chén xùn shì cǐ shū shàng jìn zhù yú qīng yàn zhī xián yǐ bèi guān lǎn

这句话大意是:八月,丙午,右正言刘唐老言:“伏睹《大学》一编,论入德之序,愿诏经筵之臣,训释此书上进,庶于清燕之闲,以备观览。

cóng zhī

这句话大意是:”从之。

chū shān wēn bó yǐ mǔ sāng zhōng zhì chú lì bù shàng shū liáng dào quán jǐ shì zhōng bó zhī gǎi zhī bó zhōu yuè suì fù yǐ chéng zhǐ zhào

这句话大意是:初,邓温伯以母丧终制,除吏部尚书,梁焘权给事中,驳之,改知亳州,阅岁,复以承旨召。

liáng dào wèi yù shǐ zhōng chéng yǔ zuǒ jiàn yì dài fū liú ān shì yòu jiàn yì dài fū zhū guāng tíng jiāo zhāng lùn wēn bó chū rù wáng lǚ dǎng zhōng shǐ zhōng fǎn fù

这句话大意是:梁焘为御史中丞,与左谏议大夫刘安世、右谏议大夫朱光庭交章论“温伯出入王、吕党中,始终反复。

jīn zhī jìn yòng shí xì jūn zǐ xiǎo rén xiāo zhǎng zhī jī

现代白话:今之进用,实系有德行的人品行较差的人消长之机。

yòu yán wēn bó cháng cǎo cài què zhì chēng què yǒu dìng cè gōng yǐ qī huò tiān xià qǐ xíng bà chù

这句话大意是:”又言:“温伯尝草蔡确制,称确有定策功,以欺惑天下,乞行罢黜。

lèi shū bù bào dào děng yīn lì qǐng wài

这句话大意是:”累疏不报,焘等因力请外。

gēng xū nǎi chū dào zhī zhèng zhōu guāng tíng zhī bó zhōu ān shì tí jǔ chóng fú gōng

这句话大意是:庚戌,乃出焘知郑州,光庭知亳州,安世提举崇福宫。

shí liú zhì shū qǐ zàn chū wēn bó liú dào děng sū zhé yì sān shū lùn zhī jiē bù tīng

这句话大意是:时刘挚疏乞暂出温伯,留焘等,苏辙亦三疏论之,皆不听。

jǐ shì zhōng jiān shì jiǎng fàn zǔ yǔ shàng dì xué bā piān

这句话大意是:给事中兼侍讲范祖禹上《帝学》八篇。

jiǔ yuè dīng chǒu zhào fù jí xián yuàn xué shì

这句话大意是:九月,丁丑,诏复集贤院学士。

dīng hài yǐ sūn jiǒng zhī běi wài dōu shuǐ chéng tí jǔ běi liú

这句话大意是:丁亥,以孙迥知北外都水丞,提举北流;。

li wěi quán fā qiǎn běi wài dōu shuǐ chéng tí jǔ dōng liú

这句话大意是:李伟权发遣北外都水丞,提举东流。

dōng shí yuè guǐ sì ba dōu tí jǔ xiū hé sī cóng zhōng chéng sū zhé yán yě

这句话大意是:冬,十月,癸巳,罢都提举修河司,从中丞苏辙言也。

zhào dǎo hé shuǐ rù biàn

这句话大意是:诏导河水入汴。

shí yī yuè rén xū gāo lí qiǎn shǐ gòng yú liáo

这句话大意是:十一月,壬戌,高丽遣使贡于辽。

jǐ sì liáo yǐ nán fǔ zǎi xiàng dòu jǐng yōng wèi wǔ dìng jūn jié dù shǐ

这句话大意是:己巳,辽以南府宰相窦景庸为武定军节度使。

jǐng yōng shěn jué yuān zhì qīng zhòng dé yí xuán yǐ yù kōng wén

这句话大意是:景庸审决冤滞,轻重得宜,旋以狱空闻。

sū zhé lèi yán xǔ jiāng guò shī jiāng yì lèi biǎo qǐ wài

这句话大意是:苏辙累言许将过失,将亦累表乞外。

shí èr yuè xīn mǎo shuò yǐ jiāng wèi zī zhèng diàn xué shì zhī dìng zhōu

这句话大意是:十二月,辛卯朔,以将为资政殿学士,知定州。

jiǎ chén shì yù shǐ shàng guān jūn yòu yán lǚ dà fáng jiān qiáng zì rèn bù gù shì fēi měi yǒu chà chú tóng liè bù gǎn wèi yì wéi xǔ jiāng shí yǒu yì tóng dà fáng měi huái sī hèn

这句话大意是:甲辰,侍御史上官均又言:“吕大防坚强自任,不顾是非,每有差除,同列不敢为异,惟许将时有异同,大防每怀私恨。

sū zhé sù yǔ dà fáng xiāng shàn xī hé qí yì jìn lì pái jiāng qī yú bì shèng

这句话大意是:苏辙素与大防相善,希合其意,尽力排将,期于必胜。

jiāng jì yǐ yì lùn bà qù zhí zhèng tái jiàn jiē wu yī suí shì wēi fú jiē guī yú dà fáng jì gāng fǎ lìng zì cǐ bài huài yǐ

现代白话:将既以异论罢去,执政、台谏,皆务依随,是威福皆归于大防,纪纲法令,自此败坏了。

yīn qǐ jiě yán zhí yú shì zé zhī guǎng dé jūn

这句话大意是:”因乞解言职,于是责知广德军。

bǐng chén jìn jūn dà yuè cì yǐ yín yè pǐ bó ba zhuǎn zī

这句话大意是:丙辰,禁军大阅,赐以银枼匹帛,罢转资。

shì suì jīng běi hàn zhè xi shuǐ zāi

这句话大意是:是岁,京北旱,浙西水灾。

liáo fàng jìn shì wén chōng děng qī shí èr rén

这句话大意是:辽放进士文充等七十二人。

✦ You read 宋纪·宋纪八十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.