四圣心源 · 黄元御 · Chapter 47 of 107

卷四·劳伤解·神惊

PinyinModern Translation
Size

shén fā yú xīn ér jiāo yú shèn zé shén qīng ér bù yáo

这句话大意是:神发于心而交于肾,则神清而不摇。

shén bù jiāo jīng shì shēng jīng jì qí yuán yóu yú dǎn wèi zhī bù jiàng

这句话大意是:神不交精,是生惊悸,其原由于胆胃之不降。

yǐ mù shàng xíng ér shēng jūn huǒ jiǎ mù xià xíng ér huà xiāng huǒ

这句话大意是:乙木上行,而生君火,甲木下行,而化相火。

shēng zé wèi jūn ér jiàng zé wèi xiāng suī yì tǐ ér shū míng shí yī běn ér tóng yuán yě

这句话大意是:升则为君而降则为相,虽异体而殊名,实一本而同原也。

xiāng huǒ zhī jiàng lài hu wèi tǔ wèi qì yòu zhuǎn yáng suí tǔ zhé xiāng huǒ xià gēn shì yǐ dǎn zhuàng ér shén mì

这句话大意是:相火之降,赖乎胃土,胃气右转,阳随土蛰,相火下根,是以胆壮而神谧。

xiāng huǒ jí jūn huǒ zhī zuǒ xiāng huǒ xià mì zé jūn huǒ gēn shēn ér bù fēi dòng shì yǐ xīn dìng ér shén ān

这句话大意是:相火即君火之佐,相火下秘,则君火根深而不飞动,是以心定而神安。

wèi tǔ bù jiàng xiāng huǒ shī gēn xū fú jīng qiè shén yǔ bù níng

这句话大意是:胃土不降,相火失根,虚浮惊怯,神宇不宁。

yuán jūn xiāng tóng qì chén bài ér jūn wēi gù hún yáo ér shén dàng yě

这句话大意是:缘君相同气,臣败而君危,故魂摇而神荡也。

yáng shén mì cáng zé gān qǐn ér shàn jì yáng xiè ér bù cáng gù shàn wàng ér bú mèi yě

这句话大意是:阳神秘藏,则甘寝而善记,阳泄而不藏,故善忘而不寐也。

wèi tǔ zhī bù jiàng yóu yú pí tǔ zhī shī

这句话大意是:胃土之不降,由于脾土之湿。

zú yáng míng huà qì yú zào jīn xìng qīng jiàng ér shōu liǎn jīn shōu ér shuǐ cáng zhī gù yáng zhé yú kǎn fǔ

这句话大意是:足阳明化气于燥金,性清降而收敛,金收而水藏之,故阳蛰于坎府。

shī zé wèi tǔ shàng yù shōu lìng bù xíng gù huǒ xiè ér yáng fēi yě

这句话大意是:湿则胃土上郁,收令不行,故火泄而阳飞也。

huǒ yán yú shàng shèn shuǐ chén hán yīn níng qì jié jiǔ ér mí jiān lì nián zēng zhǎng zhuàng rú huái zǐ shì wèi bēn tún

这句话大意是:火炎于上,肾水沉寒,阴凝气结,久而弥坚,历年增长,状如怀子,是谓奔豚。

bēn tún zhě shèn gān zhī yīn qì jù ér bù sàn zhě yě

这句话大意是:奔豚者,肾肝之阴气聚而不散者也。

shuǐ hán mù kū yù ér shēng fēng yáo hàn bù yǐ zé xīn xià jì dòng

这句话大意是:水寒木枯,郁而生风,摇撼不已,则心下悸动。

jì jiàn qí xià zé gēn běn zhèn yáo bēn tún fā yǐ

现代白话:悸见脐下,则根本振摇,奔豚发了。

bēn tún shàng téng wǔ tǔ líng xīn fā zuò yù sǐ zuì wéi jù zhèng

这句话大意是:奔豚上腾,侮土陵心,发作欲死,最为剧证。

shù nián zhī hòu jiàn ér huǒ bài tǔ bēng zé rén sǐ yǐ

现代白话:数年之后,渐而火败土崩,则人死了。

dà fán pí shèn hán shī wú bù yǒu jīng jì zhī zhèng jīng jì bù yù bì shēng bēn tún jī kuài

这句话大意是:大凡脾肾寒湿,无不有惊悸之证,惊悸不愈,必生奔豚积块。

cǐ jiē zhōng qì kuī sǔn yīn shèng yáng xū zhī bìng yě

这句话大意是:此皆中气亏损,阴盛阳虚之病也。

yōng gōng bù jiě yǐ wéi xīn xuè bù zú nǎi yǐ guī pí bǔ xīn zhī fāng qīng liáng zī rùn zhù yīn fá yáng bǎi bù yī shēng zuì kě shāng yě

这句话大意是:庸工不解,以为心血不足,乃以归脾、补心之方,清凉滋润,助阴伐阳,百不一生,最可伤也。

shǎo yáng xiāng huǒ qí xìng shén liè ér jīng jì zhī jiā zé yáng bài ér huǒ xī fēi shǎo yáng zhī wàng yě

这句话大意是:少阳相火,其性甚烈,而惊悸之家,则阳败而火熄,非少阳之旺也。

qí xiāng huǒ jí wàng rú xiǎo jiàn zhōng zhì gān cǎo liǎng zhèng nǎi shǎo yáng shāng hán jiāng chuán yáng míng gù yǐ sháo yào shēng dì xiè dǎn wèi zhī zào rè nèi shāng zhōng cǐ zhèng pō shǎo yě

这句话大意是:其相火极旺,如小建中、炙甘草两证,乃少阳伤寒将传阳明,故以芍药、生地,泻胆胃之燥热,内伤中此证颇少也。

jīn dǐng tāng

这句话大意是:金鼎汤。

gān cǎo èr qián fú líng sān qián bàn xià sān qián guì zhī sān qián sháo yào sān qián lóng gǔ èr qián mǔ lì sān qián

这句话大意是:甘草二钱 茯苓三钱 半夏三钱 桂枝三钱 芍药三钱 龙骨二钱 牡蛎三钱。

jiān dà bàn bēi wēn fú

这句话大意是:煎大半杯,温服。

jīng jì zhī zhèng tǔ shī wèi nì xiāng huǒ bù cáng yìng yòng fú líng qù shī bàn xià jiàng wèi guì zhī dá gān sháo yào liǎn dǎn lóng gǔ mǔ lì cáng jīng jù shén yǐ zhé yáng gēn

这句话大意是:惊悸之证,土湿胃逆,相火不藏,应用茯苓去湿,半夏降胃,桂枝达肝,芍药敛胆,龙骨、牡蛎,藏精聚神,以蛰阳根。

yáng jiàng gēn shēn zé hún mì shén ān jīng jì bù zuò yǐ

现代白话:阳降根深,则魂谧神安,惊悸不作了。

qí shàng rè zhě bèi sháo yào yǐ qīng dǎn huǒ

这句话大意是:其上热者,倍芍药以清胆火。

xià hán zhě jiā fù zǐ yǐ wēn shèn shuǐ

这句话大意是:下寒者,加附子以温肾水。

ruò bìng zhòng nián shēn bēn tún níng jié shǎo fù qì kuài jiān yìng sī hán cǐ yīn xié yǐ shèng huǎn yòng fù zǐ

这句话大意是:若病重年深,奔豚凝结,少腹气块,坚硬澌寒,此阴邪已盛,缓用附子。

dāng

这句话大意是:当。

zào tǔ qù shī diào qí pí wèi hòu yǐ wēn zào zhī yào áo gāo tiē zhī

这句话大意是:燥土去湿,调其脾胃,后以温燥之药,熬膏贴之。

xiáng jù bēn tún zhèng zhōng

这句话大意是:详具奔豚证中。

✦ You read 卷四·劳伤解·神惊

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.