四圣心源 · 黄元御 · Chapter 48 of 107

卷四·劳伤解·精遗

PinyinModern Translation
Size

jīng cáng yú shèn ér jiāo yú xīn zé jīng wēn ér bù zǒu

这句话大意是:精藏于肾而交于心,则精温而不走。

jīng bù jiāo shén nǎi bìng yí xiè qí yuán yóu yú gān pí zhī bù shēng

这句话大意是:精不交神,乃病遗泄,其原由于肝脾之不升。

bǐng huǒ xià xíng ér huà rén shuǐ guǐ shuǐ shàng xíng ér huà dīng huǒ

这句话大意是:丙火下行而化壬水,癸水上行而化丁火。

rén shuǐ zhǔ cáng yáng guī dì xià zhě rén shuǐ zhī zhé cáng yě

这句话大意是:壬水主藏,阳归地下者,壬水之蛰藏也。

rén shuǐ fēi hán zé bù cáng yīn yáng zhī xìng rè zé fā yáng ér hán zé níng bì zì rán zhī lǐ

这句话大意是:壬水非寒则不藏,阴阳之性,热则发扬而寒则凝闭,自然之理。

rén shuǐ zhé cáng yáng mì yú nèi zé guǐ shuǐ wēn nuǎn

这句话大意是:壬水蛰藏,阳秘于内,则癸水温暖。

wēn qì zuǒ shēng shì shēng yǐ mù

这句话大意是:温气左升,是生乙木。

shēng ér bù yǐ jī wēn chéng rè shì wèi dīng huǒ

这句话大意是:升而不已,积温成热,是谓丁火。

shuǐ zhī shēng mù ér huà huǒ zhě yǐ qí wēn yě

这句话大意是:水之生木而化火者,以其温也。

mù huǒ shēng zhǎng yáng qì fā dá yīn jīng hé xù gù bù xiàn liú

这句话大意是:木火生长,阳气发达,阴精和煦,故不陷流。

rén shuǐ shī cáng zé yáng xiè ér shèn hán

这句话大意是:壬水失藏,则阳泄而肾寒。

shuǐ hán bù néng shēng mù mù qì xià yù zé shēng shū xiè

这句话大意是:水寒不能生木,木气下郁,则生疏泄。

mù yǐ shū xiè wéi xìng yù yù zé yù yù xiè yǐ qí shēng yì bù suí shí yù fā shū zhī gù yě

这句话大意是:木以疏泄为性,愈郁则愈欲泄,以其生意不遂,时欲发舒之故也。

yù yè bàn yáng shēng mù yù yù dòng zé mèng jiāo jiē

这句话大意是:遇夜半阳生,木郁欲动,则梦交接。

mù néng shū xiè ér shuǐ bù zhé cáng shì yǐ liú yì bù zhǐ yě

这句话大意是:木能疏泄而水不蛰藏,是以流溢不止也。

shén yǒu mù yù ér shēng xià rè zōng jīn cháng jǔ jīng yè shí liú

这句话大意是:甚有木郁而生下热,宗筋常举,精液时流。

yōng gōng yǐ wéi xiāng huǒ zhī wàng yòng zhī mǔ huáng bò xiè zhī shì yì qí guǐ shuǐ zhī hán ér zēng qí yǐ mù zhī xiàn yě

这句话大意是:庸工以为相火之旺,用知母、黄柏泻之,是益其癸水之寒,而增其乙木之陷也。

yǐ mù zhī shēng quán zài jǐ tǔ

这句话大意是:乙木之升,权在己土。

mù shēng yú shuǐ ér shí cháng yú tǔ tǔ yùn zé mù dá

这句话大意是:木生于水而实长于土,土运则木达。

yǐ pí yáng shēng bù hán qù wēn huí bīng pàn chūn shēng bǎi huì róng huá gù yě

这句话大意是:以脾阳升布,寒去温回,冰泮春生,百卉荣华故也。

gài wù tǔ xi jiàng zé huà xīn jīn běi xíng zé huà guǐ shuǐ

这句话大意是:盖戊土西降,则化辛金,北行则化癸水;。

jǐ tǔ dōng shēng zé huà yǐ mù nán xíng zé huà dīng huǒ

这句话大意是:己土东升,则化乙木,南行则化丁火。

jīn shuǐ zhī shōu cáng shí wèi yīn zhī yòu zhuǎn

这句话大意是:金水之收藏,实胃阴之右转;。

mù huǒ zhī shēng zhǎng jí pí yáng zhī zuǒ xuán yě

这句话大意是:木火之生长,即脾阳之左旋也。

tǔ shī yáng shuāi shēng qì bù dá shì yǐ mù xiàn ér bù shēng

这句话大意是:土湿阳衰,生气不达,是以木陷而不升。

rén zhī rén shuǐ zhī shī cáng ér bù zhī yǐ mù zhī bù shēng zhī yǐ mù zhī bù shēng ér bù zhī jǐ tǔ zhī fú yùn nǎi yǐ qīng liáng gù sè zhī pǐn bài qí pí yáng ér è qí shēng qì bìng suí yào zēng yù nán wǎn yǐ

现代白话:人知壬水之失藏,而不知乙木之不生,知乙木之不生,而不知己土之弗运,乃以清凉固涩之品,败其脾阳而遏其生气,病随药增,愈难挽了。

yù chí tāng

这句话大意是:玉池汤。

gān cǎo èr qián fú líng sān qián guì zhī sān qián sháo yào sān qián lóng gǔ èr qián mǔ lì sān qián fù zǐ sān qián shā rén yī qián chǎo yán qù pí

这句话大意是:甘草二钱 茯苓三钱 桂枝三钱 芍药三钱 龙骨二钱 牡蛎三钱 附子三钱 砂仁一钱,炒,研,去皮。

jiān dà bàn bēi wēn fú

这句话大意是:煎大半杯,温服。

yí jīng zhī zhèng shèn hán pí shī mù yù fēng dòng

这句话大意是:遗精之证,肾寒脾湿,木郁风动。

gān cǎo fú líng péi tǔ xiè shī guì zhī sháo yào shū mù qīng fēng fù zǐ shā rén nuǎn shuǐ xíng yù lóng gǔ mǔ lì cáng jīng liǎn shén

这句话大意是:甘草、茯苓,培土泻湿,桂枝、芍药,疏木清风,附子、砂仁,暖水行郁,龙骨、牡蛎,藏精敛神。

shuǐ tǔ nuǎn zào mù qì shēng dá fēng jìng yù xiāo yí xiè zì zhǐ

这句话大意是:水土暖燥,木气升达,风静郁消,遗泄自止。

qí shī wàng mù yù ér shēng xià rè bèi fú líng bái sháo jiā zé xiè dān pí xiè pí shī ér qīng gān rè bù kě miù yòng qīng liáng zī rùn bài qí pí shèn zhī yáng

这句话大意是:其湿旺木郁而生下热,倍茯苓、白芍,加泽泻、丹皮,泻脾湿而清肝热,不可谬用清凉滋润,败其脾肾之阳。

gài shèn jīng yí shī xiè qí yáng gēn jiǔ ér wēn qì wáng tuō shuǐ yù hán ér tǔ yù shī

这句话大意是:盖肾精遗失,泄其阳根,久而温气亡脱,水愈寒而土愈湿。

huǒ tǔ shuāng kuī zhōng qì bì bài

这句话大意是:火土双亏,中气必败。

wèi yǒu shī jīng zhī jiā yīn xū ér shēng zào rè zhě

这句话大意是:未有失精之家,阴虚而生燥热者。

qí mù yù xià rè pí yáng wèi kuī qīng qí gān huǒ bù zhì wéi hài

这句话大意是:其木郁下热,脾阳未亏,清其肝火,不至为害。

ruò pí yáng yǐ kuī wù yòng qīng rùn zé tǔ bài ér rén wáng yǐ

现代白话:若脾阳已亏,误用清润,则土败而人亡了。

zhòng jǐng jīn guì wáng xuè shī jīng zhī yì hòu rén yī sī bù jiě yě

这句话大意是:仲景《金匮》亡血失精之意,后人一丝不解也。

líng xuě dān

这句话大意是:灵雪丹。

gān cǎo bò hé gān suì cháo nǎo yáng qǐ shí zǐ sū yè gè sān qián

这句话大意是:甘草 薄荷 甘遂 朝脑 阳起石 紫苏叶 各三钱。

gòng yán wǎn shèng zhǐ hú kǒu xì zhuī zhǐ shàng mì cì xiǎo kǒng

这句话大意是:共研,碗盛,纸糊口,细锥纸上密刺小孔。

lìng yòng dié fù wǎn shàng wǎn biān kuān yú bàn zhǐ hēi dòu miàn gù jì

这句话大意是:另用碟覆碗上,碗边宽余半指,黑豆面固济。

shā guō dǐ pù cū shā jiā shuǐ

这句话大意是:砂锅底铺粗砂,加水。

zuò wǎn shā shàng chū shuǐ yī cùn

这句话大意是:坐碗砂上,出水一寸。

tàn huǒ zhǔ wǔ xiāng shuǐ hào cháng tiān rè shuǐ

这句话大意是:炭火煮五香,水耗,常添热水。

shuǐ lěng qǔ chū rù shè xiāng shǎo xǔ yán xì

这句话大意是:水冷取出,入麝香少许,研细。

chán sū shǎo xǔ rén rǔ jìn huà

这句话大意是:蟾酥少许,人乳浸化。

cōng tì guān fěn liàn mì wèi wán lǜ dòu dà cí píng fēng shōu

这句话大意是:葱涕,官粉,炼蜜为丸,绿豆大,磁瓶封收。

jīn shuǐ yán bàn wán zhǎng shàng tu yù zhǔ tóu

这句话大意是:津水研半丸,掌上涂玉麈头。

yuē yī liǎng shí zhǔ dǐng sū má biàn shì yào lì tòu chè

这句话大意是:约一两时,麈顶苏麻,便是药力透彻。

mì jīng bù xiè shén yǒu liáng gōng

这句话大意是:秘精不泄,甚有良功。

ruò yí xiè bù zhǐ shì zài wēi jí xiān liàn cǐ yào fēng zhī rì luò yán tu

这句话大意是:若遗泄不止,势在危急,先炼此药,封之日落,研涂。

yī yè bù zǒu shèn jīng bǎo gù xú yòng tāng wán

这句话大意是:一夜不走,肾精保固,徐用汤丸。

✦ You read 卷四·劳伤解·精遗

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.