四圣心源 · 黄元御 · Chapter 69 of 107

卷六·杂病解中·奔豚根原

PinyinModern Translation
Size

bēn tún zhě shèn jiā zhī jī yě

这句话大意是:奔豚者,肾家之积也。

píng rén jūn huǒ shàng shēng ér xiāng huǒ xià zhé huǒ fēn jūn xiāng qí shí tóng qì

这句话大意是:平人君火上升而相火下蛰,火分君相,其实同气。

jūn xiāng jiē zhé zé shèn shuǐ bù hán

这句话大意是:君相皆蛰,则肾水不寒。

huǒ zhī xià zhé shí lài tǔ qì wèi qì yòu jiàng jīn shuǐ shōu cáng zé èr huǒ chén qián ér bù fēi yáng

这句话大意是:火之下蛰,实赖土气,胃气右降,金水收藏,则二火沉潜而不飞扬。

tǔ bài wèi nì èr huǒ bù jiàng hán shuǐ jiàn hù yīn qì níng jù jiǔ ér jiān shí láo yìng jié yú shǎo fù shì wèi bēn tún

这句话大意是:土败胃逆,二火不降,寒水渐冱,阴气凝聚,久而坚实牢硬,结于少腹,是谓奔豚。

nàn jīng shèn zhī jī yuē bēn tún shì yě

这句话大意是:《难经》:肾之积,曰奔豚是也。

shuǐ yá jì jù féng yù zé fā bēn téng nì shàng shì rú jīng tún fù xié xīn xiōng zhū bìng jiē zuò

这句话大意是:水邪既聚,逢郁则发,奔腾逆上,势如惊豚,腹胁心胸,诸病皆作。

qì chōng yān hóu qī qiào huǒ fā wēi kùn yù sǐ bù kě zhī yě

这句话大意是:气冲咽喉,七窍火发,危困欲死,不可支也。

jí qí qì shuāi ér hái zhū zhèng nǎi zhǐ

这句话大意是:及其气衰而还,诸证乃止。

bìng shì zhī xiōng wú rú cǐ shén

这句话大意是:病势之凶,无如此甚。

rán jī zé shuǐ yá ér fā zé mù qì

这句话大意是:然积则水邪,而发则木气。

qí wèi fā yě xīn xià xiān jì zhì qí jiāng fā zé qí xià jì zuò

这句话大意是:其未发也,心下先悸,至其将发,则脐下悸作。

yǐ shuǐ hán mù yù zé shēng zhèn yáo zhī yè bù níng zé jì zài xīn xià

这句话大意是:以水寒木郁,则生振摇,枝叶不宁,则悸在心下;。

gēn běn bù ān zé jì zài qí jiān

这句话大意是:根本不安,则悸在脐间。

qí shàng jì shēng zhě shì fēng mù gēn yáo gù fā bēn tún

这句话大意是:脐上悸生者,是风木根摇,故发奔豚。

zhòng jǐng huò luàn ruò qí shàng zhù zhě shèn qì dòng yě

这句话大意是:仲景霍乱:若脐上筑者,肾气动也。

shèn qì zhě fēng mù yáo hàn zhī gēn ér lùn qí fā zuò shí shì mù yá

这句话大意是:肾气者,风木摇撼之根,而论其发作,实是木邪。

mù yá yī fà hán shuǐ shàng líng mù zé kè tǔ ér shuǐ zé xíng huǒ

这句话大意是:木邪一发,寒水上陵,木则克土,而水则刑火。

huǒ tǔ shuāng bài zhèng qì zéi shāng cǐ bēn tún suǒ yǐ wēi jù yě

这句话大意是:火土双败,正气贼伤,此奔豚所以危剧也。

jì zhě fēng mù zhī yù chōng jīng zhě xiāng huǒ zhī fú dàng

这句话大意是:悸者,风木之郁冲,惊者,相火之浮宕。

huǒ bù shèng shuǐ wǔ xíng zhī cháng suǒ shì zhě zi tǔ wēn zào zhì fú yīn xié péi zhí yáng gēn zhé yú kǎn fǔ gēn běn bù bá zé dǎn zhuàng ér shén mì

这句话大意是:火不胜水,五行之常,所恃者,子土温燥,制伏阴邪,培植阳根,蛰于坎府,根本不拔,则胆壮而神谧。

tǔ shī yáng shuāi bù néng jiàng zhé xiāng huǒ yáng gēn xiè lòu piāo yuè wú yī hán shuǐ xià níng yīn xié wú zhì jù kòu zài cè ér shēn lín bài de gù dòng tì huāng xuán qì wú nìng yǔ

这句话大意是:土湿阳衰,不能降蛰相火,阳根泄露,飘越无依,寒水下凝,阴邪无制,巨寇在侧,而身临败地,故动惕荒悬,迄无宁宇。

fán jīng jì yī shēng jí wéi bēn tún yù fā zhī zhào bù kě hū yě

这句话大意是:凡惊悸一生,即为奔豚欲发之兆,不可忽也。

fú líng guì zhī gān cǎo dà zǎo tāng

这句话大意是:茯苓桂枝甘草大枣汤。

fú líng yī liǎng guì zhī sì qián gān cǎo èr qián dà zǎo shí wǔ méi

这句话大意是:茯苓一两 桂枝四钱 甘草二钱 大枣十五枚。

gān lán shuǐ sì bēi xiān jiān fú líng jiǎn èr bēi rù zhū yào jiān dà bàn bēi wēn fú rì sān jì

这句话大意是:甘澜水四杯,先煎茯苓,减二杯,入诸药,煎大半杯,温服,日三剂。

zuò gān lán shuǐ fǎ dà pén zhì shuǐ yǐ sháo yáng zhī qiān bǎi biàn lìng shuǐ zhū sǎn luàn qiān kē xiāng zhú nǎi qǔ yòng zhī

这句话大意是:作甘澜水法:大盆置水,以勺扬之千百遍,令水珠散乱,千颗相逐,乃取用之。

zhì hàn hòu wáng yáng qí xià jì dòng bēn tún yù zuò zhě

这句话大意是:治汗后亡阳,脐下悸动,奔豚欲作者。

guì zhī jiā guì tāng

这句话大意是:桂枝加桂汤。

guì zhī wǔ qián sháo yào sān qián gān cǎo èr qián shēng jiāng sān qián dà zǎo sì méi

这句话大意是:桂枝五钱 芍药三钱 甘草二钱 生姜三钱 大枣四枚。

jiān dà bàn bēi wēn fú

这句话大意是:煎大半杯,温服。

zhì bēn tún fāng zuò qì cóng shǎo fù shàng chōng xīn bù zhě

这句话大意是:治奔豚方作,气从少腹上冲心部者。

bēn tún tāng

这句话大意是:奔豚汤。

gān cǎo èr qián bàn xià sì qián sháo yào èr qián dāng guī èr qián huáng qín èr qián shēng jiāng sì qián xiōng èr qián shēng gé wǔ qián gān li gēn bái pí sān qián

这句话大意是:甘草二钱 半夏四钱 芍药二钱 当归二钱 黄芩二钱 生姜四钱 芎?二钱 生葛五钱 甘李根白皮三钱。

jiān dà bàn bēi wēn fú

这句话大意是:煎大半杯,温服。

zhì bēn tún shèng zuò qì shàng chōng xiōng tóu téng fù tòng wǎng lái hán rè zhě

这句话大意是:治奔豚盛作,气上冲胸,头疼腹痛,往来寒热者。

bēn tún zhī shēng xiāng huǒ shēng xiè shèn shuǐ xià hán bù néng shēng mù

这句话大意是:奔豚之生,相火升泄,肾水下寒,不能生木。

fēng mù yù chōng xiāng huǒ yù nì gù qī qiào jiē rè

这句话大意是:风木郁冲,相火愈逆,故七窍皆热。

shào yáng jīng qì bèi yīn xié yù pò gù yǒu wǎng lái hán rè zhī zhèng

这句话大意是:少阳经气,被阴邪郁迫,故有往来寒热之证。

xiōng guī shū gān ér zī fēng mù qín sháo xiè dǎn ér qīng xiāng huǒ bēn tún jì fā fēng rè shàng lóng fǎ yīng xiān qīng qí shàng

这句话大意是:芎、归疏肝而滋风木,芩、芍泻胆而清相火,奔豚既发,风热上隆,法应先清其上。

lóng zhū gāo

这句话大意是:龙珠膏。

chuān jiāo wǔ qián fù zǐ wǔ qián wū tóu wǔ qián bā dòu sān qián yán qù yóu guì zhī wǔ qián fú líng bā qián mǔ lì wǔ qián biē jiǎ wǔ qián

这句话大意是:川椒五钱 附子五钱 乌头五钱 巴豆三钱,研,去油 桂枝五钱 茯苓八钱 牡蛎五钱 鳖甲五钱。

zhī má yóu huáng dān áo gāo jiā shè xiāng ā wèi yán xì bù tān tiē bìng kuài

这句话大意是:芝麻油、黄丹熬膏,加麝香、阿魏,研细,布摊,贴病块。

bēn tún yǐ jié qì kuài jiān yìng běn shǔ hán jī

这句话大意是:奔豚已结,气块坚硬,本属寒积。

dàn yīn xié yǐ shèng shāo fú fù zǐ wēn xià hán yá bù fú bēn tún bì fā

这句话大意是:但阴邪已盛,稍服附子温下,寒邪不伏,奔豚必发。

yǐ yá shēn yào wēi fēi fù zǐ zhī guò yě

这句话大意是:以邪深药微,非附子之过也。

bù zhì zé bàn nián yī zài zhī jiān bì zhì yǔn mìng

这句话大意是:不治,则半年一载之间,必至殒命。

cǐ yi wēn zào pí wèi qù qí zhōng jiāo shī hán

这句话大意是:此宜温燥脾胃,去其中焦湿寒。

tǔ zào yáng huí lì néng zhì shuǐ rán hòu yǐ cǐ gāo tiē zhī

这句话大意是:土燥阳回,力能制水,然后以此膏贴之。

hán xiāo kuài huà xī cóng dà biàn ér chū huá bái zhān lián zhuàng rú níng zhī

这句话大意是:寒消块化,悉从大便而出,滑白粘联,状如凝脂。

zhuó yū hòu xiè shǎo fù sōng ruǎn zhòng yòng fù zǐ nuǎn shuǐ rán hòu nǎi shòu

这句话大意是:浊瘀后泄,少腹松软,重用附子暖水,然后乃受。

✦ You read 卷六·杂病解中·奔豚根原

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.