四圣心源 · 黄元御 · Chapter 80 of 107

卷七·杂病解下·湿病根原

PinyinModern Translation
Size

shī bìng zhě tài yīn shī wàng ér gǎn fēng hán yě

这句话大意是:湿病者,太阴湿旺而感风寒也。

tài yīn yǐ shī tǔ zhǔ lìng fèi yǐ xīn jīn ér huà shī yáng míng yǐ zào jīn zhǔ lìng wèi yǐ wù tǔ ér huà zào zào shī xiāng dí shì yǐ bù bìng

这句话大意是:太阴以湿土主令,肺以辛金而化湿,阳明以燥金主令,胃以戊土而化燥,燥湿相敌,是以不病。

rén zhī shuāi yě shī qì jiàn zhǎng ér zào qì jiàn xiāo jí qí bìng yě shī shèng zhě bù zhǐ shí jiǔ zào shèng zhě wèi néng shí yī

这句话大意是:人之衰也,湿气渐长而燥气渐消,及其病也,湿盛者不止十九,燥盛者未能十一。

yīn yì shèng ér yáng yì shuāi yáng shèng zé zhuàng yīn shèng zé bìng lǐ gù rán yě

这句话大意是:阴易盛而阳易衰,阳盛则壮,阴盛则病,理固然也。

páng guāng zhě jīn yè zhī fǔ qì huà zé néng chū

这句话大意是:膀胱者,津液之府,气化则能出。

fèi qì huà shuǐ shèn yú páng guāng gù xiǎo biàn qīng zhǎng

这句话大意是:肺气化水,渗于膀胱,故小便清长。

tǔ shī zé fèi qì yīn yù bù néng huà shuǐ páng guāng bì lóng shī qì jìn yín yīn ér mí màn yú zhōu shēn

这句话大意是:土湿则肺气堙郁,不能化水,膀胱闭癃,湿气浸淫,因而弥漫于周身。

shī wèi yīn xié qí xìng qīn xià suī zhōu biàn yī shēn wú chǔ bú dào jiū jìng xī huái guān jié zhī de chéng shòu wèi duō

这句话大意是:湿为阴邪,其性亲下,虽周遍一身,无处不到,究竟膝踝关节之地,承受为多。

yī yù fēng hán gǎn mào bì qí pí máo tōng shēn jīng luò zhī qì yōng zhì bù xíng zé téng tòng rè fán ér pí fū xūn huáng

这句话大意是:一遇风寒感冒,闭其皮毛,通身经络之气,壅滞不行,则疼痛热烦而皮肤熏黄。

shī líng shàng jiāo zé tòng zài tóu mù

这句话大意是:湿陵上焦,则痛在头目;。

shī yín xià bù zé tòng zài xī huái

这句话大意是:湿淫下部,则痛在膝踝;。

shī qīn gān shèn zé tòng zài yāo fù

这句话大意是:湿侵肝肾,则痛在腰腹。

shī biàn yī shēn shàng xià biǎo lǐ wú dì bù téng ér guān qiào gǔ jié gèng wéi jù yān

现代白话:湿遍一身,上下表里,无地不疼,而关窍骨节,更为剧呢。

qí huǒ shèng zhě yù zhēng ér wèi shī rè

这句话大意是:其火盛者,郁蒸而为湿热;。

qí shuǐ shèng zhě yín yì ér wèi shī hán ér zǒng zhī xī běn yú yáng xū

这句话大意是:其水盛者,淫泆而为湿寒,而总之悉本于阳虚。

fǎ dāng nèi tōng qí páng guāng wài kāi qí hàn kǒng shǐ zhī biǎo lǐ shuāng xiè yě

这句话大意是:法当内通其膀胱,外开其汗孔,使之表里双泄也。

yīn chén wǔ líng sǎn

这句话大意是:茵陈五苓散。

bái zhú guì zhī fú líng zhū líng zé xiè

这句话大意是:白术 桂枝 茯苓 猪苓 泽泻。

děng fēn wèi sàn měi yòng wǔ qián diào yīn chén hāo mò yī liǎng hé yún kōng fù mǐ yǐn diào fú yī tāng chí rì sān fú

这句话大意是:等分,为散,每用五钱,调茵陈蒿末一两,和匀,空腹米饮调服一汤匙,日三服。

duō yǐn rè tāng qǔ hàn

这句话大意是:多饮热汤,取汗。

shī jiā rì bū fán téng yǐ tǔ wàng wǔ hòu shēn qián shí lín wèi zhī shī yá wàng shèng yě

这句话大意是:湿家日晡烦疼,以土旺午后申前,时临未支,湿邪旺盛也。

ruò fā rè wù hán shì biǎo yá bì gù jiā zǐ sū qīng píng yǐ fā qí hàn

这句话大意是:若发热恶寒,是表邪闭固,加紫苏、青萍,以发其汗。

yuán huá líng gān sàn

这句话大意是:元滑苓甘散。

yuán míng fěn huá shí fú líng gān cǎo

这句话大意是:元明粉 滑石 茯苓 甘草。

děng fēn wèi mò dà mài zhōu zhī hé fú yī tāng chí rì sān fú

这句话大意是:等分,为末,大麦粥汁和服一汤匙,日三服。

shī cóng dà xiǎo biàn qù niào huáng fèn hēi shì qí hou yě

这句话大意是:湿从大小便去,尿黄粪黑,是其候也。

shī wàng pí yù fèi yōng ér shēng shàng rè xiǎo biàn huáng sè fǎ yi qīng jīn lì shuǐ yǐ xiè shī rè

这句话大意是:湿旺脾郁,肺壅而生上热,小便黄涩,法宜清金利水,以泻湿热。

ruò shī yá zài fù fèi qì yōng zhì yǐ zhì tóu tòng bí sāi shēng yīn zhòng zhuó shén qì yù fán dāng yú fā hàn lì shuǐ zhī zhōng jiā jú pí xìng rén yǐ xiè fèi qì

这句话大意是:若湿邪在腹,肺气壅滞,以致头痛鼻塞,声音重浊,神气郁烦,当于发汗利水之中,加橘皮、杏仁,以泻肺气。

líng gān zhī zǐ yīn chén tāng

这句话大意是:苓甘栀子茵陈汤。

yīn chén hāo sān qián zhī zǐ èr qián gān cǎo èr qián shēng fú líng sān qián

这句话大意是:茵陈蒿三钱 栀子二钱 甘草二钱,生 茯苓三钱。

jiān dà bàn bēi rè fú

这句话大意是:煎大半杯,热服。

zhì xiǎo biàn huáng sè shǎo fù mǎn zhàng zhě

这句话大意是:治小便黄涩,少腹满胀者。

fú cǐ xiǎo biàn dāng lì niào rú zào jiǎo zhī zhuàng qí sè zhèng chì

这句话大意是:服此小便当利,尿如皂角汁状,其色正赤。

yī xiǔ fù jiǎn shī cóng xiǎo biàn qù yǐ

现代白话:一宿腹减,湿从小便去了。

shī jiā fù mǎn niào sè shì mù yù ér shēng xià rè fǎ dāng lì shuǐ xiè shī ér jiā zhī zǐ yǐ qīng páng guāng

这句话大意是:湿家腹满尿涩,是木郁而生下热,法当利水泻湿,而加栀子,以清膀胱。

ruò shī rè zài pí dāng jiā dà huáng máng xiāo

这句话大意是:若湿热在脾,当加大黄、芒硝。

rú shī rè dàn zài gān jiā ér pí shèn hán shī dāng jiā gān jiāng fù zǐ

这句话大意是:如湿热但在肝家,而脾肾寒湿,当加干姜、附子。

ruò páng guāng wú rè dàn yòng zhū líng tāng lì qí xiǎo biàn kě yě

这句话大意是:若膀胱无热,但用猪苓汤,利其小便可也。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →