洗冤集录 · 宋慈 · Chapter 5 of 55

卷一·疑难杂说上

PinyinModern Translation
Size

fán yàn shī bù guò dāo rèn shā shāng yǔ tā wù dòu dǎ quán shǒu ōu jī huò zì yì huò lēi shā huò tóu shuǐ huò bèi rén ruò shā huò bìng huàn shù zhě zhì mìng ér yǐ

这句话大意是:凡验尸,不过刀刃杀伤与他物斗打、拳手殴击,或自缢、或勒杀、或投水、或被人溺杀、或病患数者致命而已。

rán yǒu lēi shā lèi hū zì yì

这句话大意是:然有勒杀类乎自缢;。

nì sǐ lèi hū tóu shuǐ

这句话大意是:溺死类乎投水;。

dòu ōu yǒu zài xiàn nèi zhì mìng ér shí yīn bìng huàn shēn sǐ

这句话大意是:斗殴有在限内致命,而实因病患身死;。

rén lì nǚ shǐ yīn bèi chuí tà zài zhǔ jiā zì hài zì yì zhī lèi

这句话大意是:人力、女使因被捶挞,在主家自害自缢之类。

lǐ yǒu wàn duān bìng wèi yí nán lín shí shěn chá qiē wù qīng yì chā zhī háo lí shī zhī qiān lǐ

这句话大意是:理有万端,并为疑难,临时审察,切勿轻易,差之毫厘,失之千里。

fán jiǎn yàn yí nán shī shǒu rú rèn wù suǒ shāng tōng guò zhě xū kàn nèi wài chuāng kǒu dà chù wéi xíng rèn chù xiǎo chù wèi tōng guò chù

这句话大意是:凡检验疑难尸首,如刃物所伤通过者,须看内外疮口∶大处为行刃处,小处为通过处。

rú shī shǒu làn xū kàn qí yuán yī fú bǐ shāng zhe qù chù

这句话大意是:如尸首烂,须看其原衣服,比伤着去处。

shī huò fù wò qí yòu shǒu yǒu duǎn rèn wù jí zhú tóu zhī lèi zì hóu zhì qí xià zhě kǒng shì jiǔ zuì cuān dào zì yā zì shāng

这句话大意是:尸或覆卧,其右手有短刃物及竹头之类,自喉至脐下者,恐是酒醉撺倒,自压自伤。

rú jìn yǒu dēng gāo chù huò ní xū kàn shēn shàng yǒu wú cái wù yǒu wú sǔn dòng chù kǒng yīn qǔ wù shī jiǎo zì shāng zhī lèi

这句话大意是:如近有登高处或泥,须看身上有无财物、有无损动处,恐因取物失脚自伤之类。

jiǎn fù rén wú shāng sǔn chù xū kàn yīn mén kǒng yǒu zì cǐ rù dāo yú fù nèi

这句话大意是:检妇人,无伤损处,须看阴门,恐有自此入刀于腹内。

lí pí qiǎn zé qí shàng xià wēi yǒu xuè qìn shēn zé wú

这句话大意是:离皮浅,则脐上下微有血沁,深则无。

duō shì dān dú rén qiú shí fù rén

这句话大意是:多是单独人、求食妇人。

rú nán zǐ xū kàn dǐng xīn kǒng yǒu píng tóu dīng

这句话大意是:如男子,须看顶心,恐有平头钉;。

fèn mén kǒng yǒu yìng wù zì cǐ rù

这句话大意是:粪门,恐有硬物自此入。

duō shì tóng háng rén yīn zhàng fū nián lǎo fù rén nián shào zhī lèi yě

这句话大意是:多是同行人,因丈夫年老、妇人年少之类也。

fán shī zài shēn wú hén sǔn wéi miàn sè yǒu qīng àn huò yī biān shì zhǒng duō shì bèi rén yǐ wù dā kǒu bí jí yǎn wǔ shā

这句话大意是:凡尸在身无痕损,唯面色有青黯,或一边似肿,多是被人以物搭口鼻及罨捂杀。

huò zhě yòng shǒu jīn bù dài zhī lèi jiǎo shā bú jiàn hén gèng kàn dǐng xiàng shàng ròu yìng jí shì

这句话大意是:或者用手巾、布袋之类绞杀,不见痕,更看(顶),〔项〕上肉硬即是。

qiè yào zhě kàn shǒu zú yǒu wú jī fù hén shé shàng kǒng yǒu jué pò hén dà xiǎo biàn èr chù kǒng yǒu tà zhǒng hén

这句话大意是:切要(者),〔看〕手足有无击缚痕,舌上恐有嚼破痕,大小便二处恐有踏肿痕。

ruò wú cǐ lèi fāng kàn kǒu nèi yǒu wú xián tuò hóu jiān zhǒng yǔ bù zhǒng rú yǒu xián jí zhǒng kǒng huàn chán hóu fēng sǐ yi xiáng

这句话大意是:若无此类,方看口内有无涎唾?喉间肿与不肿?如有涎及肿,恐患缠喉风死,宜详。

ruò duō yǒu rén xiāng dòu ōu le gè zì fēn sǎn

这句话大意是:若多有人相斗殴了,各自分散。

sàn hòu huò yǒu qù jìn jiāng hé chí táng biān xǐ tóu miàn shàng xuè huò qǔ shuǐ chī què wèi fāng xiāng dǎ le shàng kùn fá

这句话大意是:散后,或有去近江河、池塘边,洗头面上血、或取水吃,却为方相打了,尚困乏;。

huò yīn zuì xiāng dǎ hòu tou xuán luò shuǐ yān sǐ

这句话大意是:或因醉相打后头旋,落水淹死。

luò shuǐ shí shàng huó qí shī fù dù péng zhàng shí zhǐ jiǎ nèi yǒu shā ní liǎng shǒu xiàng qián yàn de zhǐ shì luò shuǐ yān sǐ fēn míng

这句话大意是:落水时尚活,其尸腹肚膨胀,十指甲内有沙泥,两手向前,验得只是落水淹死分明。

qí shī shàng yǒu ōu jī hén sǔn gèng bù kě dìng zuò zhì mìng qù chù dàn yī yī zhá shàng yàn zhuàng zhǐ dìng zuò luò shuǐ zhì mìng zuì jié

这句话大意是:其尸上有殴击痕损,更不可定作致命去处,但一一札上验状,只定作落水致命,最捷。

yuán dǎ shāng suī zài yào hài chù shàng yǒu gū xiàn zài fǎ suī zài gū xiàn nèi jí xiàn wài yǐ tā gù sǐ zhě gè gēn jù běn ōu shāng fǎ

这句话大意是:缘打伤虽在要害处,尚有辜限,在法虽在辜限内及限外以他故死者,各根据本殴伤法。

zhù tā gù wèi bié zēng yú huàn ér sǐ zhě jīn jì shì luò shuǐ shēn sǐ zé suī yǒu hén shāng qí shí shì yǐ tā gù zhì sǐ fēn míng

这句话大意是:(注他故谓别增余患而死者)今既是落水身死,则虽有痕伤,其实是以他故致死分明。

céng yǒu yàn guān wèi jiàn tóu shàng shāng sǔn què dìng zuò yīn dǎ shāng mí mèn bù jué dào zài shuǐ nèi

这句话大意是:曾有验官,为见头上伤损,却定作因打伤迷闷不觉,倒在水内;。

què jiāng dǎ shāng chù zuò zhì mìng zhì zhāo zuì rén fān yì bù jué

这句话大意是:却将打伤处作致命,致招罪人翻异不绝。

gèng yǒu xiāng dǎ sàn chéng gāo pū xià zhuō sǐ yì rán

这句话大意是:更有相打散,乘高扑下卓死,亦然。

dàn yàn shī jiǎo chù gāo xià pū sǔn hén bān zhì mìng yào hài chù réng xū gēn jiū céng jiàn xiāng dǎ fēn sǎn zhèng zuǒ rén

这句话大意是:但验失脚处高下,扑损痕瘢致命要害处,仍须根究曾见相打分散证佐人。

fán yàn yīn zhēng dòu zhì sǐ suī èr zhǔ fēn míng ér shī shàng bìng wú hén sǔn hé yǐ dìng yào hài zhì mìng chù cǐ bì shì bèi shāng rén jiù yǒu sù huàn qì jí huò zhě wèi zhēng dòu yǐ qián xiān céng yǐn jiǔ zhì zuì zhì zhēng dòu shí yǒu suǒ chù fàn zhì qì jué ér sǐ yě

现代白话:凡验因争斗致死,虽二主分明,而尸上并无痕损,凭什么定要害致命处?此必是被伤人旧有宿患、气疾,或者未争斗以前,先曾饮酒至醉,至争斗时有所触犯,致气绝而死也。

rú cǐ zhě duō shì shèn zǐ huò yī gè huò liǎng gè suō shàng bú jiàn xū yòng wēn cù tāng zhàn yī fú huò mián xù zhī lèi yǎn yī fàn jiǔ lìng wǔ zuò xíng rén yǐ shǒu àn xiǎo fù xià qí shèn zǐ zì xià jí qí yàn yě

这句话大意是:如此者,多是肾子或一个或两个缩上不见,须用温醋汤蘸衣服或绵絮之类,罨一饭久,令仵作行人以手按小腹下,其肾子自下,即其验也。

rán hòu zǐ xì kàn yào hài zhì mìng chù

这句话大意是:然后仔细看要害致命处。

xī yǒu jiǎ yǐ tóng háng yǐ yǒu suí shēn yī wù ér jiǎ yù móu qǔ zhī

这句话大意是:昔有甲乙同行,乙有随身衣物,而甲欲谋取之。

jiǎ hū yǐ xíng lù zhì xī hé yù dù

这句话大意是:甲呼乙行,路至溪河,欲渡。

zhōng liú jiǎ zhí yǐ jiù shuǐ ér sǐ shì wú hén yě

这句话大意是:中流,甲执乙就水而死,是无痕也。

hé yǐ yàn zhī xiān yàn qí shī shòu liè dà xiǎo shí zhǐ jiǎ gè hēi àn sè zhǐ jia jí bí kǒng nèi gè yǒu shā ní xiōng qián chì sè kǒu chún qīng bān fù dù zhàng

现代白话:凭什么验之?先验其尸瘦劣、大小,十指甲各黑黯色,指甲及鼻孔内各有沙泥,胸前赤色,口唇青斑,腹肚胀。

cǐ nǎi yǐ liè ér wèi jiǎ zhī suǒ zhí yú shuǐ ér zhì sǐ yě

这句话大意是:此乃乙劣而为甲之所执于水而致死也。

dāng jiū jiǎ zhī yuán qíng xū yǒu zāng zhèng yǐ guān cǐ yàn wàn wú shī yī

这句话大意是:当究甲之原情,须有赃证,以观此验,万无失一。

yòu yǒu nián lǎo rén yǐ shǒu wǔ zhī ér qì yì jué shì wú hén ér sǐ yě

这句话大意是:又有年老人,以手捂之,而气亦绝,是无痕而死也。

yǒu yī xiāng mín lìng wài shēng bìng lín rén zǐ jiāng chú tou tóng kāi shān zhǒng sù

这句话大意是:有一乡民,令外甥并邻人子,将锄头同开山种粟。

jīng zài sù bù guī jí wǎng guān yān nǎi èr rén jù sǐ zài shān

现代白话:经再宿不归,及往观呢,乃二人俱死在山。

suì wén guān

这句话大意是:遂闻官。

suí shēn yī fú bìng zài dié guān yàn shī

这句话大意是:随身衣服并在,牒官验尸。

yàn guān dào dì tóu jiàn yī shī zài xiǎo máo shè wài hòu xiàng gǔ duàn tóu miàn gè yǒu rèn shāng hén

这句话大意是:验官到地头,见一尸在小茅舍外,后项骨断,头面各有刃伤痕;。

yī shī zài máo shè nèi zuǒ xiàng xià yòu nǎo hòu gè yǒu rèn shāng hén

这句话大意是:一尸在茅舍内,左项下、右脑后各有刃伤痕。

zài wài zhě zhòng yuē xiān bèi shāng ér sǐ

这句话大意是:在外者,众曰∶先被伤而死。

zài nèi zhě zhòng yuē hòu zì rèn ér sǐ

这句话大意是:在内者,众曰∶后自刃而死。

guān sī dàn yǐ gè yǒu shāng bié wú cái wù dìng liǎng xiāng bìng shā

这句话大意是:官司但以各有伤,别无财物,定两相并杀。

yī yàn guān dú yuē bù rán ruò yǐ qíng dù qíng zuò liǎng xiāng bìng shā ér sǐ kě yǐ

现代白话:一验官独曰∶“不然,若以情度情,作两相并杀而死,可了;。

qí shě nèi zhě yòu nǎo hòu rèn hén kě yí qǐ yǒu zì yòng rèn yú nǎo hòu zhě shǒu bù biàn yě

这句话大意是:其舍内者,右脑后刃痕可疑,岂有自用刃于脑后者?手不便也。

bù shù rì jiān nǎi jī dé yī rén xié chóu bìng shā liǎng rén

这句话大意是:”不数日间,乃缉得一人,挟仇并杀两人。

xiàn àn míng suì wén zhōu zhèng jí diǎn

这句话大意是:县案明,遂闻州,正极典。

bù rán èr yuān yǒng wú guī yǐ

现代白话:不然,二冤永无归了。

dà fán xiāng bìng shā yú hén wú yí jí kě wèi jiǎn yàn

这句话大意是:大凡相并杀,余痕无疑即可为检验。

guì zài jīng zhuān bù kě shī wù

这句话大意是:贵在精专,不可失误。

✦ You read 卷一·疑难杂说上

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.