悟真篇 · 张伯端 · Chapter 1 of 8

PinyinModern Translation
Size

jiē fū

这句话大意是:嗟夫!

rén shēn nán de guāng yīn yì qiān wǎng cè xiū duǎn ān táo yè bào

这句话大意是:人身难得,光阴易迁,罔测修短,安逃业报?

bù zì jí zǎo xǐng wù wéi zhǐ gān fēn dài zhōng ruò lín qí yī niàn yǒu chà lì duò sān tú è qù zé dòng jīng chén jié wú yǒu chū qī

这句话大意是:不自及早省悟,惟只甘分待终,若临歧一念有差,立堕三涂恶趣,则动经尘劫,无有出期。

dāng cǐ zhī shí suī huǐ hé jí

这句话大意是:当此之时,虽悔何及?

gù lǎo shì yǐ xìng mìng xué kāi fāng biàn zhī mén jiào rén xiū liàn yǐ táo shēng sǐ

这句话大意是:故老释以性命学开方便之门,教人修炼以逃生死。

shì shì yǐ kōng jì wèi zōng ruò dùn wù yuán tōng zé zhí chāo bǐ àn

这句话大意是:释氏以空寂为宗,若顿悟圆通,则直超彼岸;。

rú yǒu xí lòu wèi jǐn zé shàng xùn yú yǒu shēng

这句话大意是:如有习漏未尽,则尚徇于有生。

lǎo shì yǐ liàn yǎng wéi zhēn ruò de qí shū yào zé lì jī shèng wèi

这句话大意是:老氏以炼养为真,若得其枢要,则立跻圣位;。

rú qí wèi míng běn xìng zé yóu zhì yú huàn xíng

这句话大意是:如其未明本性,则犹滞于幻形。

qí cì zhōu yì yǒu qióng lǐ jìn xìng zhì mìng zhī cí lǔ yǔ yǒu wú yì bì gù wǒ zhī shuō cǐ yòu zhòng ní jí zhēn hu xìng mìng zhī ào yě

这句话大意是:其次,《周易》有穷理尽性至命之辞,鲁语有毋意必固我之说,此又仲尼极臻乎性命之奥也。

rán qí yán zhī cháng lüè ér bù zhì yú xiáng zhě hé yě

这句话大意是:然其言之常略,而不至于详者,何也?

gài yù xù zhèng rén lún shī rén yì lǐ yuè yǒu wéi zhī jiào

这句话大意是:盖欲序正人伦,施仁义礼乐有为之教。

gù yú wú wéi zhī dào wèi cháng xiǎn yán

这句话大意是:故于无为之道,未尝显言。

dàn yǐ mìng shù yù zhū yì xiàng yǐ xìng fǎ hùn zhū wēi yán ěr

这句话大意是:但以命术寓诸《易》象,以性法混诸微言耳。

zhì yú zhuāng zi tuī qióng wù lèi xiāo yáo zhī xìng mèng zǐ shàn yǎng hào rán zhī qì jiē qiè jǐ zhī yǐ

现代白话:至于《庄子》推穷物累逍遥之性,《孟子》善养浩然之气,皆切几之了。

dài fu hàn wèi bó yáng yǐn yì dào yīn yáng jiāo gòu zhī tǐ zuò cān tóng qì yǐ míng dà dān zhī zuò yòng táng zhōng guó shī yú yǔ lù shǒu xù lǎo zhuāng yán yǐ xiǎn zhì dào zhī běn mò rú cǐ qǐ fēi jiào suī fēn sān dào nǎi guī yī

这句话大意是:迨夫汉魏伯阳引《易》道阴阳交姤之体,作《参同契》以明大丹之作用,唐忠国师于语录首叙老庄言,以显至道之本末,如此岂非教虽分三,道乃归一。

nài hé hòu shì huáng zī zhī liú gè zì zhuān mén hù xiāng fēi shì zhì shǐ sān jiā zhǐ yào mí méi yá qí bù néng hùn ér tóng guī yǐ

现代白话:奈何后世黄缁之流,各自专门,互相非是,致使三家旨要迷没邪歧,不能混而同归了!

qiě jīn rén yǐ dào mén shàng yú xiū mìng ér bù zhī xiū mìng zhī fǎ lǐ chū liǎng duān yǒu yì yù ér nán chéng zhě yǒu nán yù ér yì chéng zhě

这句话大意是:且今人以道门尚于修命,而不知修命之法,理出两端,有易遇而难成者,有难遇而易成者。

rú liàn wǔ yá zhī qì

这句话大意是:如炼五芽之气,。

fú qī yào zhī guāng

这句话大意是:服七耀之光,。

zhù xiǎng àn mó

这句话大意是:注想按摩,。

nà qīng tǔ zhuó

这句话大意是:纳清吐浊,。

niàn jīng chí zhòu

这句话大意是:念经持咒,。

xùn shuǐ huà fú

这句话大意是:噀水叱符,。

kòu chǐ jí shén

这句话大意是:叩齿集神,。

xiū qī jué lì

这句话大意是:休妻绝粒,。

cún shén bì xī

这句话大意是:存神闭息,。

yùn méi jiān zhī sī

这句话大意是:运眉间之思,。

bǔ nǎo hái jīng

这句话大意是:补脑还精,。

xí fáng zhōng zhī shù

这句话大意是:习房中之术,。

yǐ zhì fú liàn jīn shí cǎo mù zhī lèi

这句话大意是:以致服炼金石草木之类,。

jiē yì yù nàn chéng zhě

这句话大意是:皆易遇难成者。

yǐ shàng zhū fǎ yú xiū shēn zhī dào lǜ jiē miè liè gù shī gōng suī duō ér qiú xiào mò yàn

这句话大意是:已上诸法,于修身之道,率皆灭裂,故施功虽多,而求效莫验。

ruò qín xīn kǔ zhì rì xī xiū chí zhǐ kě bì bìng miǎn qí fēi héng

这句话大意是:若勤心苦志,日夕修持,止可避病,免其非横。

yī dàn bù xíng zé qián gōng jiàn qì

这句话大意是:一旦不行,则前功渐弃。

cǐ nǎi qiān yán suì yuè bì nán chéng gōng

这句话大意是:此乃迁延岁月,必难成功。

yù wàng yī de yǒng de hái yīng fǎn lǎo biàn huà fēi shēng bù yì nán hu

现代白话:欲望一得永得,还婴返老,变化飞升,不是也很难吗?

shēn kě tòng shāng

这句话大意是:深可痛伤!

gài jìn shì xiū xíng zhī tú wàng yǒu zhí zhuó bù wù miào fǎ zhī zhēn què yuàn shén xiān màn yǔ

这句话大意是:盖近世修行之徒,妄有执著,不悟妙法之真,却怨神仙谩语。

shū bù zhī chéng dào zhě jiē yīn liàn jīn dān ér de

这句话大意是:殊不知成道者,皆因炼金丹而得。

kǒng xiè tiān jī suì tuō míng shù shì ér míng

这句话大意是:恐泄天机,遂托名数事而名。

qí zhōng wéi bì xī yī fǎ rú néng wàng jī xī lǜ jí yǔ èr chéng zuò chán xiāng tóng

这句话大意是:其中惟闭息一法,如能忘机息虑,即与二乘坐禅相同。

ruò qín ér xíng zhī kě yǐ rù dìng chū shén

现代白话:若勤而行之,能够入定出神。

nài hé jīng shén shǔ yīn zhái shè nán gù bù miǎn cháng yòng qiān xǐ zhī fǎ

这句话大意是:奈何精神属阴,宅舍难固,不免常用迁徙之法。

jì wèi de jīn gǒng fǎn huán zhī dào yòu qǐ néng huí gǔ huàn yáng bái rì ér shēng tiān zāi

现代白话:既未得金汞返还之道,又岂能回骨换阳,白日而升天啊?

fu liàn jīn yè huán dān zhě

这句话大意是:夫炼金液还丹者,。

zé nán yù yì chéng

这句话大意是:则难遇易成,。

xū yào dòng xiǎo yīn yáng

这句话大意是:须要洞晓阴阳,。

shēn dá zào huà

这句话大意是:深达造化,。

fāng néng zhuī èr qì yú huáng dào

这句话大意是:方能追二气于黄道,。

huì sān xìng yú yuán gōng

这句话大意是:会三性于元宫,。

cuán cù wǔ xíng

这句话大意是:攒簇五行,。

hé hé sì xiàng

这句话大意是:和合四象,。

lóng yīn hǔ xiào

这句话大意是:龙吟虎啸,。

fū chàng fù suí

这句话大意是:夫唱妇随,。

yù dǐng tāng jiān

这句话大意是:玉鼎汤煎,。

jīn lú huǒ chì

这句话大意是:金炉火炽,。

shǐ de xuán zhū chéng xiàng

这句话大意是:始得玄珠成象,。

tài yǐ guī zhēn

这句话大意是:太乙归真。

dōu lái piàn xiǎng gōng fū yǒng bǎo wú qióng yì lè

这句话大意是:都来片饷工夫,永保无穷逸乐。

zhì ruò fáng wēi lǜ xiǎn shèn yú yùn yòng chōu tiān yǎng zhèng chí yíng yào zài shǒu cí bào yī

这句话大意是:至若防危虑险,慎于运用抽添,养正持盈,要在守雌抱一。

zì rán fǎn yáng shēng zhī qì bō yīn shā zhī xíng

这句话大意是:自然返阳生之气,剥阴杀之形。

jié qì jì zhōu tuō tāi shén huà míng tí xiān jí wèi hào zhēn rén cǐ nǎi dà zhàng fū gōng chéng míng suì zhī shí yě

这句话大意是:节气既周,脱胎神化,名题仙籍,位号真人,此乃大丈夫功成名遂之时也。

jīn zhī xué zhě

这句话大意是:今之学者,。

yǒu qǔ qiān gǒng wèi èr qì

这句话大意是:有取铅汞为二气,。

zhǐ zàng fǔ wèi wǔ xíng

这句话大意是:指脏腑为五行,。

fēn xīn shèn wèi kǎn lí

这句话大意是:分心肾为坎离,。

yǐ gān fèi wèi lóng hǔ

这句话大意是:以肝肺为龙虎,。

yòng shén qì wèi zǐ mǔ

这句话大意是:用神气为子母,。

zhí jīn yè wèi qiān gǒng

这句话大意是:执津液为铅汞,。

bù shí chén fú

这句话大意是:不识沉浮,。

níng fēn zhǔ kè

这句话大意是:宁分主客,。

hé yì rèn tā cái wèi jǐ wù

这句话大意是:何异认他财为己物,。

hū bié xìng wèi qīn r

这句话大意是:呼别姓为亲儿,。

yòu qǐ zhī jīn mù xiāng kè zhī yōu wēi

这句话大意是:又岂知金木相克之幽微,。

yīn yáng hù yòng zhī ào miào

这句话大意是:阴阳互用之奥妙?

shì jiē rì yuè shī dào qiān gǒng yì lú yù jié huán dān bù yì nán hu

现代白话:是皆日月失道,铅汞异炉,欲结还丹,不是也很难吗?

pū yòu qīn shàn dào shè liè sān jiào jīng shū yǐ zhì xíng fǎ shū suàn yī bǔ zhàn zhèn tiān wén dì lǐ jí xiōng sǐ shēng zhī shù mǐ bù liú xīn xiáng jiū

这句话大意是:仆幼亲善道,涉躐三教经书,以至刑法书算、医卜战阵、天文地理、吉凶死生之术,靡不留心详究。

wéi jīn dān yī fǎ yuè jǐn qún jīng jí zhū jiā gē shī lùn qì jiē yún rì hún yuè pò gēng hǔ jiǎ lóng shuǐ yín dān shā bái jīn hēi xī lí kǎn nán nǚ néng chéng jīn yè huán dān

这句话大意是:惟金丹一法,阅尽群经及诸家歌诗论契,皆云日魂月魄,庚虎甲龙,水银丹砂,白金黑锡,离坎男女,能成金液还丹。

zhōng bù yán zhēn qiān zhēn gǒng shì hé wù yě

这句话大意是:终不言真铅、真汞是何物也。

yòu bù shuō huǒ hòu fǎ dù wēn yǎng zhǐ guī

这句话大意是:又不说火候法度,温养指归。

jiā yǐ hòu shì mí tú zì qí yì shuō jiāng xiān shèng diǎn jiào wàng xíng jiān zhù guāi é wàn zhuàng

这句话大意是:加以后世迷徒恣其臆说,将先圣典教妄行笺注,乖讹万状。

bù wéi wěn luàn xiān jīng yì yì huò wù hòu xué

这句话大意是:不惟紊乱仙经,抑亦惑误后学。

pū yǐ zhì rén wèi yù kǒu jué nán féng suì zhì qǐn shí bù ān jīng shén qiáo cuì

这句话大意是:仆以至人未遇,口诀难逢,遂至寝食不安,精神憔悴。

suī xún qiú biàn yú hǎi yuè qǐng yì jǐn yú xián yú jiē mò néng tōng xiǎo zhēn zōng kāi zhào xīn fǔ

这句话大意是:虽询求遍于海岳,请益尽于贤愚,皆莫能通晓真宗,开照心腑。

hòu zhì xī níng jǐ yǒu suì yīn suí lóng tú lù gōng rù chéng dū yǐ sù zhì bù huí chū chéng yù kè suì gǎn zhēn rén shòu jīn dān yào wù huǒ hòu zhī jué

这句话大意是:后至熙宁己酉岁,因随龙图陆公入成都,以夙志不回,初诚愈恪,遂感真人,授金丹药物火候之诀。

qí yán shén jiǎn qí yào bù fán kě wèi zhǐ liú zhī yuán yǔ yī wù bǎi wù kāi rì yíng chén jǐn jiàn míng xiào zhī xiān jīng ruò hé fú qì

这句话大意是:其言甚简,其要不繁,可谓指流知源,语一悟百,雾开日莹,尘尽鉴明,校之仙经,若合符契。

yīn wèi shì zhī xué xiān zhě shí yǒu bā jiǔ

这句话大意是:因谓世之学仙者,十有八九;。

ér dá qí zhēn yào zhě wèi wén yī èr

这句话大意是:而达其真要者,未闻一二。

pū jì yù zhēn quán ān gǎn yǐn mò qìng suǒ de chéng lǜ shī jiǔ jiǔ bā shí yī shǒu hào yuē wù zhēn piān

这句话大意是:仆既遇真诠,安敢隐默,罄所得,成律诗九九八十一首,号曰《悟真篇》。

nèi qī yán sì yùn yī shí liù shǒu yǐ biǎo èr bā zhī shù

这句话大意是:内七言四韵一十六首,以表二八之数;。

jué jù liù shí sì shǒu àn zhōu yì zhū guà

这句话大意是:绝句六十四首,按《周易》诸卦;。

wǔ yán yī shǒu yǐ xiàng tài yī zhī qí

这句话大意是:五言一首,以象太一之奇;。

xù tiān xī jiāng yuè yī shí èr shǒu yǐ tóng suì lǜ

这句话大意是:续添西江月一十二首,以同岁律。

qí rú dǐng qì zūn bēi yào wù jīn liǎng huǒ hòu jìn tuì zhǔ kè hòu xiān cún wáng yǒu wú jí xiōng huǐ lìn xī bèi qí zhōng yǐ

现代白话:其如鼎器尊卑、药物斤两、火候进退、主客后先、存亡有无、吉凶悔吝,悉备其中了。

jí hu piān jí jì chéng zhī hòu

这句话大意是:及乎篇集既成之后,。

yòu jué qí zhōng wéi tán yǎng mìng gù xíng zhī shù

这句话大意是:又觉其中惟谈养命固形之术,。

ér yú běn yuán zhēn jué zhī xìng yǒu suǒ wèi jiū

这句话大意是:而于本源真觉之性有所未究,。

suì wán fó shū jí chuán dēng lù

这句话大意是:遂玩佛书及《传灯录》,。

zhì yú zǔ shī yǒu jī zhú ér wù zhě

这句话大意是:至于祖师有击竹而悟者,。

nǎi xíng yú gē sòng shī qū zá yán sān shí èr shǒu

这句话大意是:乃形于歌颂、诗曲、杂言三十二首,。

jīn fù zhī juǎn mò

这句话大意是:今附之卷末,。

shù jī dá běn míng xìng zhī dào

这句话大意是:庶几达本明性之道,。

jǐn yú cǐ yǐ

现代白话:尽于此了。

suǒ qī tóng zhì lǎn zhī zé jiàn mò ér wù běn shě wàng yǐ cóng zhēn

这句话大意是:所期同志览之,则见末而悟本,舍妄以从真。

shí huáng sòng xī níng yǐ mǎo suì dàn tiān tāi zhāng bó duān píng shū xù

这句话大意是:时皇宋熙宁乙卯岁旦天台张伯端平叔序。

cǐ xù gè běn jūn yǒu tóng yì

这句话大意是:(此序各本均有同异。

sòng xià zōng yǔ jiǎng yì běn wēng xiàng chuān yuān míng wú míng zǐ zhù jiě běn qīng zhū yuán yù chǎn yōu běn míng lù xī xīng wài shǐ běn jūn wèi shōu cǐ xù

这句话大意是:宋夏宗禹《讲义》本,翁象川渊明无名子《注解》本,清朱元育《阐幽》本,明陆西星《外史》本,均未收此序;。

qīng dǒng yuán zhēn zhèng yì běn yǒu shān jié zì zhù yún shāo jié cóng táo shì běn

这句话大意是:清董元真《正义》本有删节,自注云 “稍节从陶氏本”;。

shí shū zhù shū sān zhù zhí zhǐ děng zé shōu quán bù xù wén dàn yì hù yǒu chū rù

这句话大意是:《十书》、《注疏》、《三注》、《直指》、等则收全部序文,但亦互有出入。

qīng mò liú shī péi dú dào zàng jì yuē zhāng shì zì xù jiù běn jǐn qī lǜ shí liù wǔ yán yī jué jù liù shí sì cí shí èr bié wú tā piān fù rù yǔ xià zōng yǔ jiǎng yì běn xiàng tóng

这句话大意是:清末刘师培《读道藏记》曰:“张氏自序旧本,仅七律十六、五 言一、绝句六十四,词十二,别无他篇附入,与夏宗禹《讲义》本相同。

shū zhōng bā shí yī shǒu shī cí xiàng jiǔ jiǔ zhī shù zé wèi chún dào jiào lǐ lùn

这句话大意是:”书中八十一首诗词,象九九之数,则为纯道教理论。

dàn zhù jiā duì cǐ xù zhòng lùn fēn qí yí shì cān bàn

这句话大意是:但注家对此序众论纷歧,疑是参半。

jí yǐ shí zhǒng bǎn běn ér lùn yǒu wǔ zhǒng wú cǐ xù bāo kuò dào shū yǒu yī zhǒng yǒu dà shān jié

这句话大意是:即以十种版本而论,有五种无此序,包括《道枢》,有一种有大删节。

zhí zhǐ sān zhù zhù shū nèi róng xiāng tóng jūn zài cān kǎo chuán dēng lù jí jī zhú ér wù zhī shì shí shū zé wèi lù cǐ duàn

这句话大意是:《直指》《三注》《注疏》内容相同,均载参考《传灯录》及 “击竹而悟”之事,《十书》则未录此段。

cǐ zhǒng bù tóng zhī chù gài yīn zhù zhě guān diǎn bù tóng jìn fú zhě lù fó jīng

这句话大意是:此种不同之处,盖因注者观点不同,近佛者录佛经;。

jìn dào jìn rú zhě shān chán yǔ rú dǒng dé níng dǐ běn děng

这句话大意是:近道近儒者删禅语(如董德宁底本等);。

chún dào zhě zé bù lù

这句话大意是:纯道者则不录;。

tiáo hé zhě lù xiàng zhēng xìng shù jù rú shí shū shì jiē yǐ jǐ yì zēng jiǎn jiē fēi yuán yǒu zhī jù

这句话大意是:调和者录象征性数句(如十书,似皆以己意增减,皆非原有之句。

zhì yú quán shān cǐ xù zé shí jì duì qí zhēn wěi huái yí

这句话大意是:)至于全删此序,则实际对其真伪怀疑。

rú wēng bǎo guāng chén zhì xū lù xī xīng děng yīn xù wén nèi róng yǔ cān tóng qì wù zhēn piān děng chún dào jiā yì lǐ hé dào jiā wén huà běn wèi lì chǎng xiāng wéi suǒ yǐ bù jiā cǎi lù

这句话大意是:如翁葆光、陈致虚、陆西星等,因序文内容与《参同契》《悟真篇》等纯道家义理和道家文化本位立场相违,所以不加采录。

zhū yuán yù wèi lóng mén zhèng zōng duì qí zhēn wěi yě sì jiā huái yí suǒ yǐ dào zàng jí yào yì wú cǐ xù

这句话大意是:朱元育为龙门正宗,对其真伪也似加怀疑,所以《道藏辑要》亦无此序。

✦ You read

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.