悟真篇 · 张伯端 · Chapter 3 of 8

绝句六十四首

PinyinModern Translation
Size

jué jù liù shí sì shǒu àn zhōu yì liù shí sì guà

这句话大意是:绝句六十四首(按周易六十四卦)。

xiān bǎ qián kūn wèi dǐng qì cì bó wū tù yào lái pēng jì qū èr wù guī huáng dào zhēng de jīn dān bù jiě shēng

这句话大意是:先把乾坤为鼎器,次搏乌兔药来烹,既驱二物归黄道,争得金丹不解生?

ān lú lì dǐng fǎ qián kūn duàn liàn jīng huá zhì pò hún jù sàn yīn yūn chéng biàn huà gǎn jiāng xuán miào děng xián lùn

这句话大意是:安炉立鼎法乾坤,锻炼精华制魄魂,聚散氤氲成变化,敢将玄妙等闲论。

xiū ní dān zào fèi gōng fu liàn yào xū xún yǎn yuè lú

这句话大意是:休泥丹灶费工夫,炼药须寻偃月炉。

zì yǒu tiān rán zhēn huǒ hou bù xū chái tàn jí chuī xū

这句话大意是:自有天然真火候,不须柴炭及吹嘘。

yǎn yuè lú zhōng yù ruǐ shēng zhū shā dǐng nèi shuǐ yín píng zhǐ yīn huǒ lì tiáo hé hòu zhǒng de huáng yá jiàn cháng chéng

这句话大意是:偃月炉中玉蕊生,朱砂鼎内水银平,只因火力调和后,种得黄芽渐长成。

yān jīn nà qì shì rén xíng yǒu wù fāng néng zào huà shēng

这句话大意是:咽津纳气是人行,有物方能造化生。

dǐng nèi ruò wú zhēn zhǒng zi yóu jiāng shuǐ huǒ zhǔ kōng dang

这句话大意是:鼎内若无真种子,犹将水火煮空铛。

tiáo hé qiān gǒng yào chéng dān dà xiǎo wú shāng liǎng guó quán

这句话大意是:调合铅汞要成丹,大小无伤两国全。

ruò wèn zhēn qiān shì hé wù chán guāng zhōng rì zhào xi chuān

这句话大意是:若问真铅是何物,蟾光终日照西川。

wèi liàn huán dān mò rù shān shān zhōng nèi wài jǐn fēi qiān

这句话大意是:未炼还丹莫入山,山中内外尽非铅。

cǐ bān zhì bǎo jiā jiā yǒu zì shì yú rén shi bù quán

这句话大意是:此般至宝家家有,自是愚人识不全。

zhú pò xū jiāng zhú bǔ yi bào jī dāng yòng luǎn wèi zhī

这句话大意是:竹破须将竹补宜,抱鸡当用卵为之。

wàn bān fēi lèi tú láo lì zhēng sì zhēn qiān hé shèng jī

这句话大意是:万般非类徒劳力,争似真铅合圣机。

xū xīn shí fù yì jù shēn zhǐ wèi xū xīn yào shí xīn

这句话大意是:虚心实腹义惧深,只为虚心要识心。

bù ruò liàn qiān xiān shí fù qiě jiào shōu qǔ mǎn táng jīn

这句话大意是:不若炼铅先实腹,且教收取满堂金。

yòng qiān bù dé yòng fán qiān yòng le zhēn qiān yě qì juān

这句话大意是:用铅不得用凡铅,用了真铅也弃捐;。

cǐ shì yòng qiān zhēn miào jué yòng qiān bù yòng shì chéng yán

这句话大意是:此是用铅真妙诀,用铅不用是诚言。

mèng yè xī huá dào jiǔ tiān zhēn rén shòu wǒ zhǐ yuán piān

这句话大意是:梦谒西华到九天,真人授我指元篇。

qí zhōng jiǎn yì wú duō yǔ zhǐ shì jiào rén liàn gǒng qiān

这句话大意是:其中简易无多语,只是教人炼汞铅。

dào zì xū wú shēng yī qì biàn cóng yī qì chǎn yīn yáng

这句话大意是:道自虚无生一气,便从一气产阴阳;。

yīn yáng zài hé chéng sān tǐ sān tǐ chóng shēng wàn wù zhāng

这句话大意是:阴阳再合成三体,三体重生万物张。

kǎn diàn pēng hōng jīn shuǐ fāng huǒ fā kūn lún yīn yǔ yáng

这句话大意是:坎电烹轰金水方,火发昆仑阴与阳。

èr wù ruò hái hé hé le zì rán dān shú biàn shēn xiāng

这句话大意是:二物若还和合了,自然丹熟遍身香。

lí kǎn ruò hái wú wù jǐ suī hán sì xiàng bù chéng dān

这句话大意是:离坎若还无戊己,虽含四象不成丹。

zhī yuán bǐ cǐ huái zhēn tǔ suì shǐ jīn dān yǒu fǎn huán

这句话大意是:只缘彼此怀真土,遂使金丹有返还。

rì jū lí wèi fān wèi nǚ kǎn pèi chán gōng què shì nán

这句话大意是:日居离位翻为女,坎配蟾宫却是男;。

bú huì gè zhōng diān dǎo yì xiū jiāng guǎn jiàn shì gāo tán

这句话大意是:不会个中颠倒意,休将管见事高谈。

qǔ jiāng kǎn nèi xīn zhōng shí diǎn huà lí gōng fù nèi yīn

这句话大意是:取将坎内心中实,点化离宫腹内阴;。

cóng cǐ biàn chéng qián jiàn tǐ qián cáng fēi yuè jǐn yóu xīn

这句话大意是:从此变成干健体,潜藏飞跃尽由心。

zhèn lóng gǒng chū zì lí xiāng duì hǔ qiān shēng zài kǎn fāng èr wù zǒng yīn r chǎn mǔ wǔ xíng quán yào rù zhōng yāng

这句话大意是:震龙汞出自离乡,兑虎铅生在坎方,二物总因儿产母,五行全要入中央。

yuè cái tiān jì bàn lún míng zǎo yǒu lóng yīn hǔ xiào shēng

这句话大意是:月才天际半轮明,早有龙吟虎啸声。

biàn hǎo yòng gōng xiū èr bā yī shí chén nèi guǎn dān chéng

这句话大意是:便好用功修二八,一时辰内管丹成。

huá yuè yán tóu xióng hǔ xiào fú sāng hǎi dǐ pìn lóng yín

这句话大意是:华岳岩头雄虎啸,扶桑海底牝龙吟。

huáng pó zì jiě xiāng méi hé qiǎn zuò fū qī gòng yī xīn

这句话大意是:黄婆自解相媒合,遣作夫妻共一心。

chì lóng hēi hǔ gè xī dōng sì xiàng jiāo jiā wù jǐ zhōng

这句话大意是:赤龙黑虎各西东,四象交加戊己中。

fù gòu zì cǐ néng yùn yòng jīn dān shuí dào bù chéng gōng

这句话大意是:复姤自此能运用,金丹谁道不成功。

xī shān bái hǔ zhèng chāng kuáng dōng hǎi qīng lóng bù kě dāng liǎng shǒu zhuō lái lìng sǐ dòu huà chéng yí kuài zǐ jīn shuāng

这句话大意是:西山白虎正猖狂,东海青龙不可当,两手捉来令死斗,化成一块紫金霜。

xiān qiě guān tiān míng wǔ zéi cì xū chá de yǐ ān mín

这句话大意是:先且观天明五贼,次须察地以安民。

mín ān guó fù fāng qiú zhàn zhàn ba fāng néng jiàn shèng rén

这句话大意是:民安国富方求战,战罢方能见圣人。

yòng jiāng xū fēn zuǒ yòu jūn ráo tā wéi zhǔ wǒ wèi bīn

这句话大意是:用将须分左右军,饶他为主我为宾。

quàn jūn lín zhèn xiū qīng dí kǒng sàng wú jiā wú jià zhēn

现代白话:劝君临阵休轻敌,恐丧我家无价珍。

huǒ shēng yú mù běn cáng fēng bú huì zuān yán mò qiáng gōng

这句话大意是:火生于木本藏锋,不会钻研莫强攻。

huò fā zǒng yīn sī hài jǐ yào xū zhì fú mì jīn gōng

这句话大意是:祸发总因斯害己,要须制伏觅金公。

jīn gōng běn shì dōng jiā zǐ sòng zài xī lín jì tǐ shēng rèn de huàn lái guī shě yǎng pèi jiāng zhái nǚ jié qīn qíng

这句话大意是:金公本是东家子,送在西邻寄体生,认得唤来归舍养,配将宅女结亲情。

chà nǚ yóu xíng zì yǒu fāng qián xíng xū duǎn hòu xū zhǎng guī lái què rù huáng pó shě jià gè jīn gōng zuò lǎo láng

这句话大意是:姹女游行自有方,前行须短后须长,归来却入黄婆舍,嫁个金公作老郎。

zòng shi zhū shā yǔ hēi qiān bù zhī huǒ hòu yě rú xián

这句话大意是:纵识朱砂与黑铅,不知火候也如闲。

dà dū quán jiè xiū chí lì háo fà chà shū bù jié dān

这句话大意是:大都全藉修持力,毫发差殊不结丹。

qì lùn jīng gē jiǎng zhì zhēn bù jiāng huǒ hòu zhe yú wén

这句话大意是:契论经歌讲至真,不将火候著于文。

yào zhī kǒu jué tōng xuán chù xū gòng shén xiān zǐ xì lùn

这句话大意是:要知口诀通玄处,须共神仙仔细论。

bā yuè shí wǔ wán chán huī zhèng shì jīn jīng zhuàng shèng shí ruò dào yī yáng cái dòng chù pián yí jìn huǒ mò yán chí

这句话大意是:八月十五玩蟾辉,正是金精壮盛时,若到一阳才动处,便宜进火莫延迟。

yī yáng cái dòng zuò dān shí qiān dǐng wēn wēn zhào huǎng wéi

这句话大意是:一阳才动作丹时,铅鼎温温照幌帷。

shòu qì zhī chū róng yì de chōu tiān yùn yòng qiè fáng wēi

这句话大意是:受气之初容易得,抽添运用切防危。

xuán zhū yǒu xiàng zhú yáng shēng yáng jí yīn xiāo jiàn bō xíng

这句话大意是:玄珠有象逐阳生,阳极阴消渐剥形。

shí yuè shuāng fēi dān shǐ shú cǐ shí shén guǐ yě xū jīng

这句话大意是:十月霜飞丹始熟,此时神鬼也须惊。

qián xián zhī hòu hòu xián qián yào wèi píng píng qì xiàng quán

这句话大意是:前弦之后后弦前,药味平平气象全。

cǎi de guī lái lú lǐ duàn liàn chéng wēn yǎng zì pēng jiān

这句话大意是:采得归来炉里锻,炼成温养自烹煎。

cháng nán zhà yǐn xī fāng jiǔ shào nǚ chū kāi běi dì huā ruò shǐ qīng é xiāng jiàn hòu yī shí guān suǒ zài huáng jiā

这句话大意是:长男乍饮西方酒,少女初开北地花,若使青娥相见后,一时关锁在黄家。

tù jī zhī yuè jí qí shí xíng de lín mén yào xiàng zhī

这句话大意是:兔鸡之月及其时,刑得临门药象之。

dào cǐ jīn dān yi mù yù ruò hái jiā huǒ bì qīng wēi

这句话大意是:到此金丹宜沐浴,若还加火必倾危。

rì yuè sān xún yī yù féng yǐ shí yì rì fǎ shén gōng

这句话大意是:日月三旬一遇逢,以时易日法神功。

shǒu chéng yě zhàn zhī xiōng jí zēng de líng shā mǎn dǐng hóng

这句话大意是:守城野战知凶吉,增得灵砂满鼎红。

pǐ tài cái jiāo wàn wù yíng tún méng èr guà bǐng shēng chéng

这句话大意是:否泰才交万物盈,屯蒙二卦禀生成。

cǐ zhōng de yì xiū qiú xiàng ruò jiū qún yáo mán yì qíng

这句话大意是:此中得意休求象,若究群爻谩役情。

guà zhōng shè xiàng běn yí xíng dé yì wàng yán yì zì míng

这句话大意是:卦中设象本仪形,得意忘言意自明。

jǔ shì mí rén wéi zhí xiàng què xíng guà qì wàng fēi shēng

这句话大意是:举世迷人惟执象,却行卦气望飞升。

tiān dì yíng xū zì yǒu shí shěn néng xiāo xī shǐ zhī jī

这句话大意是:天地盈虚自有时,审能消息始知机。

yóu lái gēng jiǎ shēn míng lìng shā jǐn sān shī dào kě qī

这句话大意是:由来庚甲申明令,杀尽三尸道可期。

yào de gǔ shén zhǎng bù sǐ xū píng xuán pìn lì gēn jī

这句话大意是:要得谷神长不死,须凭玄牝立根基。

zhēn jīng jí fǎn huáng jīn shì yī kē líng guāng yǒng bù lí

这句话大意是:真精即返黄金室,一颗灵光永不离。

xuán pìn zhī mén shì hǎn zhī zhǐ jiāng kǒu bí wàng shī wèi

这句话大意是:玄牝之门世罕知,只将口鼻妄施为。

ráo jūn tǔ nà jīng qiān zǎi zhēng de jīn wū nuò tù r

这句话大意是:饶君吐纳经千载,争得金乌搦兔儿。

yì míng tóng chū shǎo rén zhī liǎng zhě xuán xuán shì yào jī

这句话大意是:异名同出少人知,两者玄玄是要机。

bǎo mìng quán xíng míng sǔn yì zǐ jīn dān yào zuì líng qí

这句话大意是:保命全形明损益,紫金丹药最灵奇。

shǐ yú yǒu zuò rén nán jiàn jí zhì wú wéi zhòng shǐ zhī

这句话大意是:始于有作人难见,及至无为众始知。

dàn jiàn wú wéi wèi yào miào qǐ zhī yǒu zuò shì gēn jī

这句话大意是:但见无为为要妙,岂知有作是根基。

hēi zhōng yǒu bái wèi dān mǔ xióng lǐ cáng cí shì shèng tāi

这句话大意是:黑中有白为丹母,雄里藏雌是圣胎。

tài yǐ zài lú yi zhèn shǒu sān tián bǎo jù yīng sān tái

这句话大意是:太乙在炉宜镇守,三田宝聚应三台。

huǎng hū zhī zhōng xún yǒu xiàng yǎo míng zhī nèi mì zhēn jīng

这句话大意是:恍惚之中寻有象,杳冥之内觅真精。

yǒu wú cóng cǐ zì xiāng rù wèi jiàn rú hé xiǎng de chéng

这句话大意是:有无从此自相入,未见如何想得成。

sì xiàng huì shí xuán tǐ jiù wǔ xíng quán chù zǐ jīn míng tuō tāi rù kǒu shēn tōng shèng wú xiàn lóng shén jǐn shī jīng

这句话大意是:四象会时玄体就,五行全处紫金明,脱胎入口身通圣,无限龙神尽失惊。

huá chí yàn ba yuè chéng huī kuà gè jīn lóng fǎng zǐ wēi

这句话大意是:华池宴罢月澄辉,跨个金龙访紫微。

cóng cǐ zhòng xiān xiāng jiàn hòu hǎi tián líng gǔ rèn qiān yí

这句话大意是:从此众仙相见后,海田陵谷任迁移。

yào zhī jīn yè huán dān fǎ xū xiàng jiā yuán xià zhǒng zāi bù jiǎ chuī xū bìng zhuó lì zì rán dān shú tuō zhēn tāi

这句话大意是:要知金液还丹法,须向家园下种栽,不假吹嘘并着力,自然丹熟脱真胎。

xiū shī qiǎo wěi wèi gōng lì rèn qǔ tā jiā bù sǐ fāng

这句话大意是:休施巧伪为功力,认取他家不死方。

hú nèi xuán tiān yán mìng jiǔ dǐng zhōng shōu qǔ fǎn hún jiāng

这句话大意是:壶内旋添延命酒,鼎中收取返魂浆。

xuě shān yī wèi hǎo tí hú qīng rù dōng yáng zào huà lú

这句话大意是:雪山一味好醍醐,倾入东阳造化炉。

ruò guò kūn lún xī běi qù zhāng qiān shǐ de jiàn má gū

这句话大意是:若过昆仑西北去,张骞始得见麻姑。

bù shí yáng jīng jí zhǔ bīn zhī tā nà gè shì shū qīn

这句话大意是:不识阳精及主宾,知他那个是疏亲?

fáng zhōng kōng bì wěi lǘ xué wù shā yán fú duō shǎo rén

这句话大意是:房中空闭尾闾穴,误杀阎浮多少人!

wàn wù yún yún gè fǎn gēn fǎn gēn fù mìng jí cháng cún

这句话大意是:万物芸芸各返根,返根复命即长存。

zhī cháng fǎn běn rén nán huì wàng zuò zhāo xiōng wǎng wǎng wén

这句话大意是:知常返本人难会,妄作招凶往往闻。

ōu yě qīn chuán zhù jiàn fāng mò yé jīn shuǐ pèi róu gāng

这句话大意是:欧冶亲传铸剑方,莫邪金水配柔刚。

liàn chéng biàn huì zhī rén yì wàn lǐ zhū yāo yī diàn guāng

这句话大意是:炼成便会知人意,万里诛妖一电光。

qiāo zhú huàn guī tūn yù zhī gǔ qín zhāo fèng yǐn dāo guī

这句话大意是:敲竹唤龟吞玉芝,鼓琴招凤饮刀圭。

ěr lái tòu tǐ jīn guāng xiàn bù yǔ fán rén huà cǐ guī

这句话大意是:迩来透体金光现,不与凡人话此规。

yào féng qì lèi fāng chéng xiàng dào zài xī yí hé zì rán

这句话大意是:药逢气类方成象,道在希夷合自然。

yī lì líng dān tūn rù fù shǐ zhī wǒ mìng bù yóu tiān

这句话大意是:一粒灵丹吞入腹,始知我命不由天。

hè hè jīn dān yī rì chéng gǔ xian chuí yǔ shí kān tīng

这句话大意是:赫赫金丹一日成,古仙垂语实堪听。

ruò yán jiǔ zài sān nián zhě jìn shì qiān yán kuǎn rì chén

这句话大意是:若言九载三年者,尽是迁延款日辰。

dà yào xiū zhī yǒu yì nán yě zhī yóu wǒ yì yóu tiān

这句话大意是:大药修之有易难,也知由我亦由天。

ruò fēi xiū xíng jī yīn dé dòng yǒu qún mó zuò zhàng yuán

这句话大意是:若非修行积阴德,动有群魔作障缘。

sān cái xiāng dào jí qí shí dào dé shén xiān yǐn cǐ jī

这句话大意是:三才相盗及其时,道德神仙隐此机。

wàn huà jì ān zhū lǜ xi bǎi hái jù lǐ zhèng wú wéi

这句话大意是:万化既安诸虑息,百骸俱理证无为。

yīn fú bǎo zì yù sān bǎi dào dé líng wén mǎn wǔ qiān

这句话大意是:阴符宝字愈三百,道德灵文满五千。

jīn gǔ shàng xiān wú xiàn shù jǐn yú cǐ chù dá zhēn quán

这句话大意是:今古上仙无限数,尽于此处达真诠。

ráo jūn cōng huì guò yán mǐn bù yù zhēn shī mò qiáng cāi

这句话大意是:饶君聪慧过颜闵,不遇真师莫强猜。

zhǐ wèi jīn dān wú kǒu jué jiào jūn hé chǔ jié líng tāi

这句话大意是:只为金丹无口诀,教君何处结灵胎。

liǎo liǎo xīn yuán fāng cùn jī sān qiān gōng xíng yǔ tiān qí

这句话大意是:了了心猿方寸机,三千功行与天齐。

zì rán yǒu dǐng pēng lóng hǔ hé bì dān jiā liàn zi qī

这句话大意是:自然有鼎烹龙虎,何必担家恋子妻。

wèi liàn huán dān jí sù liàn liàn le hái xū zhī zhǐ zú

这句话大意是:未炼还丹即速炼,炼了还须知止足。

ruò yě chí yíng wèi yǐ xīn bù miǎn yī zhāo zāo dài rǔ

这句话大意是:若也持盈未已心,不免一朝遭殆辱。

xū jiāng sǐ hù wéi shēng hù mò zhí shēng mén hào sǐ mén

这句话大意是:须将死户为生户,莫执生门号死门;。

ruò huì shā jī míng fǎn fù shǐ zhī hài lǐ què shēng ēn

这句话大意是:若会杀机明反复,始知害里却生恩。

huò fú yóu lái hù yǐ fú hái rú yǐng xiǎng xiāng suí zhú

这句话大意是:祸福由来互倚伏,还如影响相随逐。

ruò néng zhuǎn cǐ shēng shā jī fǎn zhǎng zhī jiān zāi biàn fú

这句话大意是:若能转此生杀机,反掌之间灾变福。

xiū xíng hùn sú qiě hé guāng yuán jí yuán xī fāng jí fāng

这句话大意是:修行混俗且和光,圆即圆兮方即方。

xiǎn huì nì cóng rén mò cè jiào rén zhēng de jiàn xíng cáng

这句话大意是:显晦逆从人莫测,教人争得见行藏。

wǔ yán sì yùn yī shǒu yǐ xiàng tài yǐ hán zhēn qì

这句话大意是:五言四韵一首(以象太乙含真气)。

nǚ zǐ zhe qīng yī láng jūn pī sù liàn

这句话大意是:女子著青衣,郎君披素练。

jiàn zhī bù kě yòng yòng zhī bù kě jiàn

这句话大意是:见之不可用,用之不可见。

huǎng hū lǐ xiāng féng yǎo míng zhōng yǒu biàn

这句话大意是:恍惚里相逢,杳冥中有变。

yī shà huǒ yàn fēi zhēn rén zì chū xiàn

这句话大意是:一霎火焰飞,真人自出现。

✦ You read 绝句六十四首

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.