zhū gě kǒng míng qiān zǎi rén qí yòng bīng xíng shī jiē běn yú rén yì jié zhì zì sān dài yǐ jiàng wèi zhī yǒu yě
现代白话：诸葛孔明千载人，其用兵行师，皆本于仁义节制，自三代以降，从来没有这种情况。
gài qí cāo xīn zhì xíng yī chū yú chéng shēng yú luàn shì gōng gēng lǒng mǔ shǐ wú xú zhù zhī yī yán xuán dé zhī sān gù zé gǒu quán xìng mìng bù qiú wén dá bì yǐ
现代白话：盖其操心制行，一出于诚，生于乱世，躬耕陇亩，使无徐庶之一言，玄德之三顾，则苟全性命，不求闻达必了。
qí shǐ jiàn xuán dé lùn cáo cāo bù kě yǔ zhēng fēng sūn shì kě yǔ wèi yuán ér bù kě tú wéi jīng gài kě yǐ qǔ yán rú shī guī zhōng shēn bù yì
现代白话：其始见玄德，论曹操不可与争锋，孙氏可与为援而不可图，唯荆、盖能够取，言如蓍龟，终身不易。
èr shí yú nián zhī jiān jūn xìn zhī shì dà fū yǎng zhī yí xià fú zhī dí rén wèi zhī
这句话大意是：二十余年之间，君信之，士大夫仰之，夷夏服之，敌人畏之。
shàng yǒu yǐ qǔ xìn yú zhǔ gù xuán dé lín zhōng zhì yún sì zi bù cái jūn kě zì qǔ
这句话大意是：上有以取信于主，故玄德临终，至云：“嗣子不才，君可自取”；。
hòu zhǔ suī yōng nuò wú lì yì jǔ guó tīng zhī ér bù yí
这句话大意是：后主虽庸懦无立，亦举国听之而不疑。
xià yǒu yǐ jiàn xìn yú rén gù fèi liáo lì ér lì chuí qì fèi li yán ér yán zhì sǐ
这句话大意是：下有以见信于人，故废廖立而立垂泣，废李严而严致死。
hòu zhǔ zuǒ yòu jiān pì cè nìng chōng sè yú zhōng ér wú yī rén yǒu xīn hài jí zhě
这句话大意是：后主左右奸辟侧佞，充塞于中，而无一人有心害疾者。
wèi jǐn jù zhōng zhōu chéng cāo pī jī wēi zhī hòu měng shì rú lín bù gǎn xī xiàng fā yī shǐ yǐ lín shǔ ér gōng liù chū zhēng zhī shǐ wèi wèi shǔ rú hǔ
这句话大意是：魏尽据中州，乘操、丕积威之后，猛士如林，不敢西向发一矢以临蜀，而公六出征之，使魏畏蜀如虎。
sī mǎ yì àn xíng qí yíng lěi chù suǒ tàn wèi tiān xià qí cái
这句话大意是：司马懿案行其营垒处所，叹为天下奇才。
zhōng huì fá shǔ shǐ rén zhì hàn chuān jì qí miào jìn jūn shì bù dé jìn mù qiáo cǎi shì qǐ zhì lì cè lǜ suǒ néng zhì zāi
现代白话：锺会伐蜀，使人至汉川祭其庙，禁军士不得近墓樵采，是岂智力策虑所能致啊？
wèi yán měi suí gōng chū zhé yù qǐng bīng wàn rén yǔ gōng yì dào huì yú tóng guān gōng zhì ér bù xǔ yòu yù qǐng bīng wǔ qiān xún qín lǐng ér dōng zhí qǔ cháng ān yǐ wéi yī jǔ ér xián yáng yǐ xī kě dìng
这句话大意是：魏延每随公出，辄欲请兵万人，与公异道会于潼关，公制而不许，又欲请兵五千，循秦岭而东，直取长安，以为一举而咸阳以西可定。
shǐ chén wèi gōng yǐ wéi wēi jì bù yòng shì bù rán
这句话大意是：史臣谓公以为危计不用，是不然。
gōng zhēn suǒ wèi yì bīng bù yòng zhà móu qí jì fāng yǐ shù shí wàn zhī zhòng jù zhèng dào ér lín yǒu zuì jiàn qí míng gǔ zhí zhǐ wèi dū gù jiāng fēi shū gào zhī zé rì hé zhàn qǐ fù yì xíng qiè bù shì yī dàn zhī jué yǐ guī xián yáng zāi
现代白话：公真所谓义兵不用诈谋奇计，方以数十万之众，据正道而临有罪，建旗鸣鼓，直指魏都，固将飞书告之，择日合战，岂复翳行窃步，事一旦之谲以规咸阳啊！
sī mǎ yì nián zhǎng yú gōng sì suì yì cún ér gōng sǐ cái wǔ shí sì ěr tiān bù zuò hàn fēi rén lì yě
这句话大意是：司马懿年长于公四岁，懿存而公死，才五十四耳，天不祚汉，非人力也。
bà qì xī nán xiē xióng tú lì shǔ zhūn
这句话大意是：“霸气西南歇，雄图历数屯。
dù shī jǐn zhī yǐ
现代白话：”杜诗尽之了。