九章算术 · 佚名 · Chapter 8 of 10

卷七

PinyinModern Translation
Size

yíng bù zú yǐ yù yǐn zá hù xiàn jīn yǒu gòng mǎi wù rén chū bā yíng sān

这句话大意是:○盈不足(以御隐杂互见) 今有共买物,人出八,盈三;。

rén chū qī bù zú sì

这句话大意是:人出七,不足四。

wèn rén shù wù jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、物价各几何?

dá yuē qī rén

这句话大意是:答曰: 七人。

wù jià wǔ shí sān

这句话大意是:物价五十三。

jīn yǒu gòng mǎi jī rén chū jiǔ yíng yī shí yī

这句话大意是:今有共买鸡,人出九,盈一十一;。

rén chū liù bù zú shí liù

这句话大意是:人出六,不足十六。

wèn rén shù jī jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、鸡价各几何?

dá yuē jiǔ rén

这句话大意是:答曰:九人。

jī jià qī shí

这句话大意是:鸡价七十。

jīn yǒu gòng mǎi jìn rén chū bàn yíng sì

这句话大意是:今有共买琎,人出半,盈四;。

rén chū shǎo bàn bù zú sān

这句话大意是:人出少半,不足三。

wèn rén shù jìn jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、琎价各几何?

dá yuē sì shí èr rén

这句话大意是:答 曰:四十二人。

jìn jià shí qī

这句话大意是:琎价十七。

zhù yún ruò liǎng shè yǒu fēn zhě qí qí zi tóng qí mǔ cǐ wèn liǎng shè jù jiàn líng fēn gù qí qí zi tóng qí mǔ

这句话大意是:〔注云“若两设有分者,齐其子,同其母”,此问两设俱见零分,故齐其子, 同其母。

yòu yún lìng xià wéi chéng shàng

这句话大意是:又云“令下维乘上。

qì yǐ tóng yuē zhī bù kě yuē gù yǐ chéng tóng zhī

这句话大意是:讫,以同约之”,不可约,故以乘,同之。

jīn yǒu gòng mǎi niú qī jiā gòng chū yī bǎi jiǔ shí bù zú sān bǎi sān shí

这句话大意是:〕 今有共买牛,七家共出一百九十,不足三百三十;。

jiǔ jiā gòng chū èr bǎi qī shí yíng sān shí

这句话大意是:九家共出二百七十,盈三 十。

wèn jiā shù niú jià gè jǐ hé

这句话大意是:问家数、牛价各几何?

dá yuē yī bǎi èr shí liù jiā

这句话大意是:答曰:一百二十六家。

niú jià sān qiān qī bǎi wǔ shí

这句话大意是:牛价三千七百五十。

àn cǐ shù bìng yíng bù zú zhě wèi zhòng jiā zhī chà gù yǐ wéi shí

这句话大意是:〔按:此术并盈不足者,为众家之差,故以为实。

zhì suǒ chū lǜ gè yǐ jiā shù chú zhī gè dé yī jiā suǒ chū lǜ

这句话大意是:置所出率,各以家数除之, 各得一家所出率。

yǐ shǎo jiǎn duō zhě dé yī jiā zhī chà

这句话大意是:以少减多者,得一家之差。

yǐ chú jí jiā shù

这句话大意是:以除,即家数。

yǐ chū lǜ chéng zhī jiǎn yíng gù de niú jià yě

这句话大意是:以出率乘之,减盈, 故得牛价也。

shù yuē zhì suǒ chū lǜ yíng bù zú gè jū qí xià

这句话大意是:〕 术曰:置所出率,盈不足各居其下。

lìng wéi chéng suǒ chū lǜ bìng yǐ wéi shí

这句话大意是:令维乘所出率,并,以为实。

bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:并盈、不 足,为法。

shí rú fǎ ér yī

这句话大意是:实如法而一。

àn yíng zhě wèi tiǎo

这句话大意是:〔按:盈者,谓朓;。

bù zú zhě wèi zhī nǜ

这句话大意是:不足者,谓之朒;。

suǒ chū lǜ wèi zhī jiǎ lìng

这句话大意是:所出率谓之假令。

yíng nǜ wéi chéng liǎng shè zhě yù wèi tóng qí zhī yì

这句话大意是:盈、朒维乘两 设者,欲为同齐之意。

jù gòng mǎi wù rén chū bā yíng sān

这句话大意是:据“共买物,人出八,盈三;。

rén chū qī bù zú sì qí qí jiǎ lìng tóng qí yíng nǜ yíng nǜ jù shí èr

这句话大意是:人出七,不足四”,齐其假 令,同其盈、朒,盈、朒俱十二。

tōng jì qí zé bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù gù kě bìng zhī wèi shí bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:通计齐则不盈不朒之正数,故可并之为 实,并盈、不足为法。

qí zhī sān shí èr zhě shì sì jiǎ lìng yǒu yíng shí èr

这句话大意是:齐之三十二者,是四假令,有盈十二;。

qí zhī èr shí yī zhě shì sān jiǎ lìng yì nǜ shí èr

这句话大意是:齐之二十一者,是 三假令,亦朒十二;。

bìng qī jiǎ lìng hé wéi yī shí gù bìng sān sì wéi fǎ

这句话大意是:并七假令合为一实,故并三、四为法。

yǒu fèn zhě tōng zhī

这句话大意是:〕 有分者通之。

ruò liǎng shè yǒu fēn zhě qí qí zi tóng qí mǔ

这句话大意是:〔若两设有分者,齐其子,同其母。

lìng xià wéi chéng shàng qì yǐ tóng yuē zhī

这句话大意是:令下维乘上,讫,以同约之。

yíng bù zú xiāng yǔ tóng qí mǎi wù zhě zhì suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú yǐ yuē fǎ shí

这句话大意是:〕 盈不足相与同其买物者,置所出率,以少减多,余,以约法、实。

shí wèi wù jià fǎ wéi rén shù

这句话大意是:实为物价, 法为人数。

suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō zhě yú wèi zhī shè chà yǐ wéi shǎo shè

这句话大意是:〔“所出率以少减多”者,余,谓之设差,以为少设。

zé bìng yíng nǜ shì wèi dìng shí

这句话大意是:则并盈、朒,是为 定实。

gù yǐ shǎo shè yuē dìng shí zé fǎ wéi rén shù

这句话大意是:故以少设约定实,则法,为人数;。

shì zú zhī shí gù wèi wù jià

这句话大意是:适足之实故为物价。

yíng nǜ dāng yǔ shǎo shè xiāng tōng

这句话大意是:盈朒当与少设相 通。

bù kě biàn yuē yì dāng fēn mǔ chéng shè chà wèi yuē fǎ shí

这句话大意是:不可遍约,亦当分母乘,设差为约法、实。

qí yī shù yuē bìng yíng bù zú wèi shí

这句话大意是:〕 其一术曰:并盈、不足为实。

yǐ suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wéi fǎ

这句话大意是:以所出率,以少减多,余为法。

shí rú fǎ dé yī rén

这句话大意是:实如法得一人。

yǐ suǒ chū lǜ chéng zhī jiǎn yíng zēng bù zú jí wù jià

这句话大意是:以所出率乘之,减盈、增不足,即物价。

cǐ shù yì wèi yíng bù zú wèi zhòng rén zhī chà

这句话大意是:〔此术意谓盈不足为众人之差。

yǐ suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wèi yī rén zhī chà

这句话大意是:以所出率以少减多,余为一人之差。

yǐ yī rén zhī chà yuē zhòng rén zhī chà gù dé rén shù yě

这句话大意是:以一人 之差约众人之差,故得人数也。

jīn yǒu gòng mǎi jīn rén chū sì bǎi yíng sān qiān sì bǎi

这句话大意是:〕 今有共买金,人出四百,盈三千四百;。

rén chū sān bǎi yíng yī bǎi

这句话大意是:人出三百,盈一百。

wèn rén shù jīn jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、金价各 几何?

dá yuē sān shí sān rén

这句话大意是:答曰:三十三人。

jīn jià jiǔ qiān bā bǎi

这句话大意是:金价九千八百。

jīn yǒu gòng mǎi yáng rén chū wǔ bù zú sì shí wǔ

这句话大意是:今有共买羊,人出五,不足四十五;。

rén chū qī bù zú sān

这句话大意是:人出七,不足三。

wèn rén shù yáng jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、羊价各几何?

dá yuē èr shí yī rén

这句话大意是:答曰:二十一人。

yáng jià yī bǎi wǔ shí

这句话大意是:羊价一百五十。

shù yuē zhì suǒ chū lǜ yíng bù zú gè jū qí xià

这句话大意是:术曰:置所出率,盈、不足各居其下。

lìng wéi chéng suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wèi shí

这句话大意是:令维乘所出率,以少减多,余为实。

liǎng yíng liǎng bù zú yǐ shǎo jiǎn duō yú wéi fǎ

这句话大意是:两盈、两不足以少减多,余为法。

shí rú fǎ ér yī

这句话大意是:实如法而一。

yǒu fèn zhě tōng zhī

这句话大意是:有分者,通之。

liǎng yíng liǎng bù zú xiāng yǔ tóng qí mǎi wù zhě zhì suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú yǐ yuē fǎ shí

这句话大意是:两盈两不足相与 同其买物者,置所出率,以少减多,余,以约法、实。

shí wèi wù jià fǎ wéi rén shù

这句话大意是:实为物价,法为人数。

àn cǐ shù liǎng bù zú zhě liǎng shè jiē bù zú yú zhèng shù

这句话大意是:〔按:此术两不足者,两设皆不足于正数。

qí suǒ yǐ biàn huà yóu liǎng yíng

这句话大意是:其所以变化,犹两盈。

ér huò yǒu shì tóng ér qíng wéi zhě

这句话大意是:而或有势 同而情违者。

dāng qí wèi shí jù lìng bù zú wéi chéng xiāng jiǎn zé yí qí suǒ bù zú yān

现代白话:当其为实,俱令不足维乘相减,则遗其所不足呢。

gù qí yú suǒ yǐ wèi shí zhě wú nǜ shù yǐ sǔn yān

现代白话:故其余所以为实 者,无朒数以损呢。

gài chū ér yǒu yú liǎng yíng

这句话大意是:盖出而有余,两盈。

liǎng shè jiē yú yú zhèng shù

这句话大意是:两设皆逾于正数。

jiǎ lìng yǔ gòng mǎi wù rén chū bā yíng sān

这句话大意是:假令与共买物,人 出八,盈三;。

rén chū jiǔ yíng shí

这句话大意是:人出九,盈十。

qí qí jiǎ lìng tóng qí liǎng yíng

这句话大意是:齐其假令,同其两盈。

liǎng yíng jù sān shí

这句话大意是:两盈俱三十。

jǔ qí zé jiān qù

这句话大意是:举齐则兼去。

qí yú suǒ yǐ wèi shí zhě wú yíng shù

这句话大意是:其余所以为实者,无盈数。

liǎng yíng yǐ shǎo jiǎn duō yú wéi fǎ

这句话大意是:两盈以少减多,余为法。

qí zhī bā shí zhě shì shí jiǎ lìng

这句话大意是:齐之八十者,是十假令;。

ér fán yíng sān shí zhě shì shí yǐ sān zhī

这句话大意是:而 凡盈三十者,是十,以三之;。

qí zhī èr shí qī zhě shì sān jiǎ lìng

这句话大意是:齐之二十七者,是三假令;。

ér fán yíng sān shí zhě shì sān yǐ shí zhī

这句话大意是:而凡盈三十者,是三, 以十之。

jīn jiǎ lìng liǎng yíng gòng shí sān yǐ sān jiǎn shí yú qī wèi yī shí

这句话大意是:今假令两盈共十、三,以三减十,余七,为一实。

gù lìng yǐ sān jiǎn shí yú qī wéi fǎ

这句话大意是:故令以三减十,余七 为法。

suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wèi zhī shè chà

这句话大意是:所出率以少减多,余谓之设差。

yīn shè chà wèi shǎo shè zé liǎng yíng zhī chà shì wèi dìng shí

这句话大意是:因设差为少设,则两盈之差是为定实。

gù yǐ shǎo shè yuē fǎ dé rén shù yuē shí jí de jīn shù

这句话大意是:故 以少设约法得人数,约实即得金数。

qí yī shù yuē zhì suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wéi fǎ

这句话大意是:〕 其一术曰:置所出率,以少减多,余为法。

liǎng yíng liǎng bù zú yǐ shǎo jiǎn duō yú wèi shí

这句话大意是:两盈、两不足以少减多,余为实。

shí rú fǎ ér yī dé rén shù

这句话大意是:实如法而一,得人数。

yǐ suǒ chū lǜ chéng zhī jiǎn yíng zēng bù zú jí wù jià

这句话大意是:以所出率乘之,减盈、增不足,即物价。

zhì suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō dé yī rén zhī chà

这句话大意是:〔“置所出率,以少减多”,得一人之差。

liǎng yíng liǎng bù zú xiāng jiǎn wèi zhòng rén zhī chà

这句话大意是:两盈、两不足相减,为众人之差。

gù yǐ yī rén zhī chà chú zhī dé rén shù

这句话大意是:故以一人之差除之,得人数。

yǐ suǒ chū lǜ chéng zhī jiǎn yíng zēng bù zú jí wù jià

这句话大意是:以所出率乘之,减盈、增不足,即物价。

jīn yǒu gòng mǎi quǎn rén chū wǔ bù zú jiǔ shí

这句话大意是:〕 今有共买犬,人出五,不足九十;。

rén chū wǔ shí shì zú

这句话大意是:人出五十,适足。

wèn rén shù quǎn jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、犬价各几何?

dá yuē èr rén

这句话大意是:答曰:二人。

quǎn jià yī bǎi

这句话大意是:犬价一百。

jīn yǒu gòng mǎi shǐ rén chū yī bǎi yíng yī bǎi

这句话大意是:今有共买豕,人出一百,盈一百;。

rén chū jiǔ shí shì zú

这句话大意是:人出九十,适足。

wèn rén shù shǐ jià gè jǐ hé

这句话大意是:问人数、豕价各几何?

dá yuē yī shí rén

这句话大意是:答曰:一十人。

shǐ jià jiǔ bǎi

这句话大意是:豕价九百。

shù yuē yǐ yíng jí bù zú zhī shù wèi shí

这句话大意是:术曰:以盈及不足之数为实。

zhì suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō yú wéi fǎ

这句话大意是:置所出率,以少减多,余为法。

shí rú fǎ dé yī rén

这句话大意是:实如法得一人。

qí qiú wù jià zhě yǐ shì zú chéng rén shù de wù jià

这句话大意是:其求物价者,以适足乘人数,得物价。

cǐ shù yì wèi yǐ suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō zhě yú shì yī rén bù zú zhī chà

这句话大意是:〔此术意谓以所出率,以少减多者,余是一人不足之差。

bù zú shù wèi zhòng rén zhī chà

这句话大意是:不足数为众人之差。

yǐ yī rén chà yuē zhī gù dé rén zhī shù yě

这句话大意是:以一人差约之,故得人之数也。

yǐ yíng jí bù zú shù wèi shí zhě shù dān jiàn jí zhòng rén chà gù yǐ wèi shí

这句话大意是:以盈及不足数为实者,数单见,即众人差,故以 为实。

suǒ chū lǜ yǐ shǎo jiǎn duō jí yī rén chà gù yǐ wéi fǎ

这句话大意是:所出率以少减多,即一人差,故以为法。

yǐ chú zhòng rén chà dé rén shù

这句话大意是:以除众人差,得人数。

yǐ shì zú chéng rén shù jí de wù jià yě

这句话大意是:以适足乘 人数,即得物价也。

jīn yǒu mǐ zài shí dòu tǒng zhōng bù zhī qí shù

这句话大意是:〕 今有米在十斗桶中,不知其数。

mǎn zhōng tiān sù ér chōng zhī de mǐ qī dòu

这句话大意是:满中添粟而舂之,得米七斗。

wèn gù mǐ jǐ hé

这句话大意是:问故米几何?

dá yuē èr dòu wǔ shēng

这句话大意是:答曰:二斗五升。

shù yuē yǐ yíng bù zú shù qiú zhī

这句话大意是:术曰:以盈不足术求之。

jiǎ lìng gù mǐ èr dòu bù zú èr shēng

这句话大意是:假令故米二斗,不足二升;。

lìng zhī sān dòu yǒu yú èr shēng

这句话大意是:令之三斗,有余二升。

àn tǒng shòu yī hú ruò shǐ gù mǐ èr dòu xū tiān sù bā dǒu yǐ mǎn zhī

这句话大意是:〔按:桶受一斛,若使故米二斗,须添粟八斗以满之。

bā dǒu de lì mǐ sì dòu bā shēng kè yú qī dòu shì wèi bù zú èr shēng

这句话大意是:八斗得粝米四斗八升, 课于七斗,是为不足二升。

ruò shǐ gù mǐ sān dòu xū tiān sù qī dòu yǐ mǎn zhī

这句话大意是:若使故米三斗,须添粟七斗以满之。

qī dòu de lì mǐ sì dòu èr shēng kè yú qī dòu shì wèi yǒu yú èr shēng

这句话大意是:七斗得粝米四斗 二升,课于七斗,是为有余二升。

yǐ yíng bù zú wéi chéng jiǎ lìng zhī shù zhě yù wèi qí tóng zhī yì

这句话大意是:以盈不足维乘假令之数者,欲为齐同之意。

wèi qí tóng zhě qí qí jiǎ lìng tóng qí yíng nǜ

这句话大意是:为 齐同者,齐其假令,同其盈朒。

tōng jì qí jí bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù gù kě yǐ bìng zhī wèi shí bìng yíng bù zú wéi fǎ

现代白话:通计齐即不盈不朒之正数,故能够并之为实, 并盈、不足为法。

shí rú fǎ jí de gù mǐ dòu shù nǎi bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù yě

这句话大意是:实如法,即得故米斗数,乃不盈不朒之正数也。

jīn yǒu yuán gāo jiǔ chǐ

这句话大意是:〕 今有垣高九尺。

guā shēng qí shàng màn rì zhǎng qī cùn

这句话大意是:瓜生其上,蔓日长七寸;。

hù shēng qí xià màn rì zhǎng yī chǐ

这句话大意是:瓠生其下,蔓日长一尺。

wèn jǐ hé rì xiāng féng

这句话大意是:问几何日 相逢?

guā hù gè zhǎng jǐ hé

这句话大意是:瓜、瓠各长几何?

dá yuē wǔ rì shí qī fēn rì zhī wǔ

这句话大意是:答曰:五日十七分日之五。

guā cháng sān chǐ qī cùn yī shí qī fēn cùn zhī yī

这句话大意是:瓜长三尺七寸一十七分寸之 一。

hù zhǎng wǔ chǐ èr cùn yī shí qī fēn cùn zhī yī shí liù

这句话大意是:瓠长五尺二寸一十七分寸之一十六。

shù yuē jiǎ lìng wǔ rì bù zú wǔ cùn

这句话大意是:术曰:假令五日,不足五寸;。

lìng zhī liù rì yǒu yú yī chǐ èr cùn

这句话大意是:令之六日,有余一尺二寸。

àn jiǎ lìng wǔ rì bù zú wǔ cùn zhě guā shēng wǔ rì xià chuí màn sān chǐ wǔ cùn

这句话大意是:〔按:“假令五日,不足五寸”者,瓜生五日,下垂蔓三尺五寸;。

hù shēng wǔ rì shàng yán màn wǔ chǐ

这句话大意是:瓠生五日, 上延蔓五尺;。

kè yú jiǔ chǐ zhī yuán shì wèi bù zú wǔ cùn

这句话大意是:课于九尺之垣,是为不足五寸。

lìng zhī liù rì yǒu yú yī chǐ èr cùn zhě ruò shǐ guā shēng liù rì xià chuí màn sì chǐ èr cùn

这句话大意是:“令之六日,有余一尺二寸”者, 若使瓜生六日,下垂蔓四尺二寸;。

hù shēng liù rì shàng yán màn liù chǐ

这句话大意是:瓠生六日,上延蔓六尺;。

kè yú jiǔ chǐ zhī yuán shì wèi yǒu yú yī chǐ èr cùn

这句话大意是:课于九尺之垣,是为 有余一尺二寸。

yǐ yíng bù zú wéi chéng jiǎ lìng zhī shù zhě yù wèi qí tóng zhī yì

这句话大意是:以盈、不足维乘假令之数者,欲为齐同之意。

qí qí jiǎ lìng tóng qí yíng nǜ

这句话大意是:齐其假令,同其盈 朒。

tōng jì qí jí bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù gù kě bìng yǐ wéi shí bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:通计齐即不盈不朒之正数,故可并以为实,并盈、不足为法。

shí rú fǎ ér yī jí shè chà bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù jí de rì shù

这句话大意是:实如法而 一,即设差不盈不朒之正数,即得日数。

yǐ guā hù yī rì zhī cháng chéng zhī gù gè de qí zhǎng zhī shù yě

这句话大意是:以瓜、瓠一日之长乘之,故各得其长 之数也。

jīn yǒu pú shēng yī rì cháng sān chǐ

这句话大意是:〕 今有蒲生一日,长三尺;。

guān shēng yī rì zhǎng yī chǐ

这句话大意是:莞生一日,长一尺。

pú shēng rì zì bàn guān shēng rì zì bèi

这句话大意是:蒲生日自半,莞生日自倍。

wèn jǐ hé rì ér zhǎng děng

这句话大意是:问 几何日而长等?

dá yuē èr rì shí sān fēn rì zhī liù

这句话大意是:答曰:二日十三分日之六。

gè zhǎng sì chǐ bā cùn yī shí sān fēn cùn zhī liù

这句话大意是:各长四尺八寸一十三分寸之六。

shù yuē jiǎ lìng èr rì bù zú yī chǐ wǔ cùn

这句话大意是:术曰:假令二日,不足一尺五寸;。

lìng zhī sān rì yǒu yú yī chǐ qī cùn bàn

这句话大意是:令之三日,有余一尺七寸半。

àn jiǎ lìng èr rì bù zú yī chǐ wǔ cùn zhě pú shēng èr rì zhǎng sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:〔按:“假令二日,不足一尺五寸”者,蒲生二日,长四尺五寸;。

guān shēng èr rì cháng sān chǐ

这句话大意是:莞生二日, 长三尺;。

shì wèi wèi xiāng jí yī chǐ wǔ cùn gù yuē bù zú

这句话大意是:是为未相及一尺五寸,故曰不足。

lìng zhī sān rì yǒu yú yī chǐ qī cùn bàn zhě pú zēng qián qī cùn bàn guān zēng qián sì chǐ shì wèi guò yī chǐ qī cùn bàn gù yuē yǒu yú

这句话大意是:“令之三日,有余一尺七寸半”者, 蒲增前七寸半,莞增前四尺,是为过一尺七寸半,故曰有余。

yǐ yíng bù zú chéng chú zhī

这句话大意是:以盈不足乘除之。

yòu yǐ hòu yī rì suǒ cháng gè chéng rì fèn zǐ rú rì fēn mǔ ér yī zhě gè de rì fēn zi zhī zhǎng yě

这句话大意是:又以后一日所长各乘日分子,如日分母而一者,各得日分子之长也。

gù gè zēng èr rì dìng zhǎng jí de qí shù

这句话大意是:故各增二日 定长,即得其数。

jīn yǒu chún jiǔ yī dòu zhí qián wǔ shí

这句话大意是:〕 今有醇酒一斗,直钱五十;。

xíng jiǔ yī dòu zhí qián yī shí

这句话大意是:行酒一斗,直钱一十。

jīn jiāng qián sān shí de jiǔ èr dòu

这句话大意是:今将钱三十,得酒二斗。

wèn chún xíng jiǔ gè de jǐ hé

这句话大意是:问醇、行酒各得几何?

dá yuē chún jiǔ èr shēng bàn

这句话大意是:答曰:醇酒二升半。

xíng sǎ yī dòu qī shēng bàn

这句话大意是:行洒一斗七升半。

shù yuē jiǎ lìng chún jiǔ wǔ shēng xíng jiǔ yī dòu wǔ shēng yǒu yú yī shí

这句话大意是:术曰:假令醇酒五升,行酒一斗五升,有余一十;。

lìng zhī chún jiǔ èr shēng xíng jiǔ yī dòu bā shēng bù zú èr

这句话大意是:令之醇酒二升,行酒一斗 八升,不足二。

jù chún jiǔ wǔ shēng zhí qián èr shí wǔ

这句话大意是:〔据醇酒五升,直钱二十五;。

xíng jiǔ yī dòu wǔ shēng zhí qián yī shí wǔ

这句话大意是:行酒一斗五升,直钱一十五;。

kè yú sān shí shì wèi yǒu yú shí

这句话大意是:课于三十,是为 有余十。

jù chún jiǔ èr shēng zhí qián yī shí

这句话大意是:据醇酒二升,直钱一十;。

xíng jiǔ yī dòu bā shēng zhí qián yī shí bā

这句话大意是:行酒一斗八升,直钱一十八;。

kè yú sān shí shì wèi bù zú èr

这句话大意是:课于三十,是为 不足二。

yǐ yíng bù zú shù qiú zhī

这句话大意是:以盈不足术求之。

cǐ wèn yǐ yǒu zhòng shè jí qí qí tóng zhī yì yě

这句话大意是:此问已有重设及其齐同之意也。

jīn yǒu dà qì wǔ xiǎo qì yī róng sān hú

这句话大意是:〕 今有大器五,小器一,容三斛;。

dà qì yī xiǎo qì wǔ róng èr hú

这句话大意是:大器一,小器五,容二斛。

wèn dà xiǎo qì gè róng jǐ hé

这句话大意是:问大、小器各容 几何?

dá yuē dà qì róng èr shí sì fēn hú zhī shí sān

这句话大意是:答曰:大器容二十四分斛之十三。

xiǎo qì róng èr shí sì fēn hú zhī qī

这句话大意是:小器容二十四分斛之七。

shù yuē jiǎ lìng dà qì wǔ dǒu xiǎo qì yì wǔ dǒu yíng yī shí dòu

这句话大意是:术曰:假令大器五斗,小器亦五斗,盈一十斗;。

lìng zhī dà qì wǔ dǒu wǔ shēng xiǎo qì èr dòu wǔ shēng bù zú èr dòu

这句话大意是:令之大器五斗五升,小器二 斗五升,不足二斗。

àn dà qì róng wǔ dǒu dà qì wǔ róng èr hú wǔ dǒu

这句话大意是:〔按:大器容五斗,大器五容二斛五斗。

yǐ jiǎn sān hú yú wǔ dǒu jí xiǎo qì yī suǒ róng

这句话大意是:以减三斛,余五斗,即小器一所容。

gù yuē xiǎo qì yì wǔ dǒu

这句话大意是:故曰“小器亦五斗”。

xiǎo qì wǔ róng èr hú wǔ dǒu dà qì yī hé wéi sān hú

这句话大意是:小器五容二斛五斗,大器一,合为三斛。

kè yú liǎng hú nǎi duō shí dòu

这句话大意是:课于两斛,乃多 十斗。

lìng zhī dà qì wǔ dǒu wǔ shēng dà qì wǔ hé róng èr hú qī dòu wǔ shēng

这句话大意是:令之大器五斗五升,大器五合容二斛七斗五升。

yǐ jiǎn sān hú yú èr dòu wǔ shēng jí xiǎo qì yī suǒ róng

这句话大意是:以减三斛,余二斗五升, 即小器一所容。

gù yuē xiǎo qì èr dòu wǔ shēng

这句话大意是:故曰小器二斗五升”。

dà qì yī róng wǔ dǒu wǔ shēng xiǎo qì wǔ hé róng yī hú èr dòu wǔ shēng hé wéi yī hú bā dǒu

这句话大意是:大器一容五斗五升,小器五合容一斛二斗 五升,合为一斛八斗。

kè yú èr hú shǎo èr dòu

这句话大意是:课于二斛,少二斗。

gù yuē bù zú èr dòu

这句话大意是:故曰“不足二斗”。

yǐ yíng bù zú wéi chéng chú zhī

这句话大意是:以盈不足维乘, 除之。

jīn yǒu qī sān de yóu sì yóu sì hé qī wǔ

这句话大意是:〕 今有漆三得油四,油四和漆五。

jīn yǒu qī sān dòu yù lìng fēn yǐ yì yóu hái zì hé yú qī

这句话大意是:今有漆三斗,欲令分以易油,还自和余漆。

wèn chū qī de yóu hé qī gè jǐ hé

这句话大意是:问出漆、得油、和漆各几何?

dá yuē chū qī yī dòu yī shēng sì fēn shēng zhī yī

这句话大意是:答曰:出漆一斗一升四分升之一。

de yóu yī dòu wǔ shēng

这句话大意是:得油一斗五升。

hé qī yī dòu bā shēng sì fēn shēng zhī sān

这句话大意是:和漆一斗八升四分升之三。

shù yuē jiǎ lìng chū qī jiǔ shēng bù zú liù shēng

这句话大意是:术曰:假令出漆九升,不足六升;。

lìng zhī chū qī yī dòu èr shēng yǒu yú èr shēng

这句话大意是:令之出漆一斗二升,有余二升。

àn cǐ shù sān dòu zhī qī chū jiǔ shēng de yóu yī dòu èr shēng kě hé qī yī dòu wǔ shēng yú yǒu èr dòu yī shēng zé liù shēng wú yóu kě hé gù yuē bù zú liù shēng

这句话大意是:〔按:此术三斗之漆,出九升,得油一斗二升,可和漆一斗五升,余有二斗 一升,则六升无油可和,故曰“不足六升”。

lìng zhī chū qī yī dòu èr shēng zé yì de yóu yī dòu liù shēng kě hé qī èr dòu

这句话大意是:令之出漆一斗二升,则易得油一斗 六升,可和漆二斗。

yú sān dòu zhī zhōng yǐ chū yī dòu èr shēng yú yǒu yī dòu bā shēng

这句话大意是:于三斗之中已出一斗二升,余有一斗八升。

jiàn zài yóu hé hé de qī èr dòu zé shì yǒu yú èr shēng

这句话大意是:见在油合和得漆 二斗,则是有余二升。

yǐ yíng bù zú wéi chéng zhī wèi shí

这句话大意是:以盈、不足维乘之,为实。

bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:并盈、不足为法。

shí rú fǎ ér yī dé chū qī shēng shù

这句话大意是:实如法而一, 得出漆升数。

qiú yóu jí hé qī zhě sì wǔ gè wèi suǒ qiú lǜ sān sì gè wèi suǒ yǒu lǜ ér jīn yǒu zhī jí de yě

这句话大意是:求油及和漆者,四、五各为所求率,三、四各为所有率,而今有之, 即得也。

jīn yǒu yù fāng yī cùn zhòng qī liǎng

这句话大意是:〕 今有玉方一寸,重七两;。

shí fāng yī cùn zhòng liù liǎng

这句话大意是:石方一寸,重六两。

jīn yǒu shí lì fāng sān cùn zhōng yǒu yù bìng zhòng shí yī jīn

这句话大意是:今有石立方三寸,中有玉,并 重十一斤。

wèn yù shí zhòng gè jǐ hé

这句话大意是:问玉、石重各几何?

dá yuē yù yī shí sì cùn zhòng liù jīn èr liǎng

这句话大意是:答曰:玉一十四寸,重六斤二两。

shí yī shí sān cùn zhòng sì jīn yī shí sì liǎng

这句话大意是:石一十三寸, 重四斤一十四两。

shù yuē jiǎ lìng jiē yù duō shí sān liǎng

这句话大意是:术曰:假令皆玉,多十三两;。

lìng zhī jiē shí bù zú yī shí sì liǎng

这句话大意是:令之皆石,不足一十四两。

bù zú wèi yù duō wèi shí

这句话大意是:不足为玉,多为石。

gè yǐ yī cùn zhī zhòng chéng zhī de yù shí zhī jī zhòng

这句话大意是:各以一寸之重乘之,得玉、石之积重。

lì fāng sān cùn shì yī miàn zhī fāng jì jī èr shí qī cùn

这句话大意是:〔立方三寸是一面之方,计积二十七寸。

yù fāng yī cùn zhòng qī liǎng shí fāng yī cùn zhòng liù liǎng shì wèi yù shí zhòng chà yī liǎng

这句话大意是:玉方一寸重七两,石方一寸重六两, 是为玉、石重差一两。

jiǎ lìng jiē yù hé yǒu yī bǎi bā shí jiǔ liǎng

这句话大意是:假令皆玉,合有一百八十九两。

kè yú yī shí yī jīn yǒu yú yī shí sān liǎng

这句话大意是:课于一十一斤,有余一十 三两。

yù zhòng ér shí qīng gù yǒu cǐ duō

这句话大意是:玉重而石轻,故有此多。

jí èr shí qī cùn zhī zhōng yǒu shí sān cùn cùn sǔn yī liǎng zé yǐ wéi shí zhòng gù yán duō wèi shí

这句话大意是:即二十七寸之中有十三寸,寸损一两,则以为石 重,故言多为石。

yán duō zhī shǔ chū yú shí yǐ wéi yù

这句话大意是:言多之数出于石以为玉。

jiǎ lìng jiē shí hé yǒu yī bǎi liù shí èr liǎng

这句话大意是:假令皆石,合有一百六十二两。

kè yú shí yī jīn shǎo shí sì liǎng gù yuē bù zú

这句话大意是:课于 十一斤,少十四两,故曰不足。

cǐ bù zú jí yǐ zhòng wèi qīng

这句话大意是:此不足即以重为轻。

gù lìng jiǎn shǎo shù yú bìng zhòng jí èr shí qī cùn zhī zhōng yǒu shí sì cùn cùn zēng yī liǎng yě

这句话大意是:故令减少数于并重,即二十 七寸之中有十四寸,寸增一两也。

jīn yǒu shàn tián yī mǔ jià sān bǎi

这句话大意是:〕 今有善田一亩,价三百;。

è tián qī mǔ jià wǔ bǎi

这句话大意是:恶田七亩,价五百。

jīn bìng mǎi yī qǐng jià qián yī wàn

这句话大意是:今并买一顷,价钱一万。

wèn shàn è tián gè jǐ hé

这句话大意是:问善、 恶田各几何?

dá yuē shàn tián yī shí èr mǔ bàn

这句话大意是:答曰:善田一十二亩半。

è tián bā shí qī mǔ bàn

这句话大意是:恶田八十七亩半。

shù yuē jiǎ lìng shàn tián èr shí mǔ è tián bā shí mǔ duō yī qiān qī bǎi yī shí sì qián qī fēn qián zhī èr

这句话大意是:术曰:假令善田二十亩,恶田八十亩,多一千七百一十四钱七分钱之二;。

lìng zhī shàn tián yī shí mǔ è tián jiǔ shí mǔ bù zú wǔ bǎi qī shí yī qián qī fēn qián zhī sān

这句话大意是:令 之善田一十亩,恶田九十亩,不足五百七十一钱七分钱之三。

àn shàn tián èr shí mǔ zhí qián liù qiān

这句话大意是:〔按:善田二十亩,直钱六千;。

è tián bā shí mǔ zhí qián wǔ qiān qī bǎi yī shí sì qī fēn qián zhī èr kè yú yī wàn shì duō yī qiān qī bǎi yī shí sì qī fēn qián zhī èr

这句话大意是:恶田八十亩,直钱五千七百一十四、七分钱 之二,课于一万,是多一千七百一十四、七分钱之二。

lìng zhī shàn tián shí mǔ zhí qián sān qiān

这句话大意是:令之善田十亩,直钱三千;。

è tián jiǔ shí mǔ zhí qián liù qiān sì bǎi èr shí bā qī fēn qián zhī sì

这句话大意是:恶田九十亩,直钱六千四百二十八、七分钱之四;。

kè yú yī wàn shì wèi bù zú wǔ bǎi qī shí yī qī fēn qián zhī sān

这句话大意是:课于一万,是为不足五百七十 一、七分钱之三。

yǐ yíng bù zú shù qiú zhī yě

这句话大意是:以盈不足术求之也。

jīn yǒu huáng jīn jiǔ méi bái yín yī shí yī méi chēng zhī zhòng shì děng

这句话大意是:〕 今有黄金九枚,白银一十一枚,称之重,适等。

jiāo yì qí yī jīn qīng shí sān liǎng

这句话大意是:交 易其一,金轻十三两。

wèn jīn yín yī méi gè zhòng jǐ hé

这句话大意是:问 金、银一枚各重几何?

dá yuē jīn zhòng èr jīn sān liǎng yī shí bā zhū

这句话大意是:答曰:金重二斤三两一十八铢。

yín zhòng yī jīn yī shí sān liǎng liù zhū

这句话大意是:银重一斤一十三两六铢。

shù yuē jiǎ lìng huáng jīn sān jīn bái yín èr jīn yī shí yī fēn jīn zhī wǔ bù zú sì shí jiǔ yú yòu xíng

这句话大意是:术曰:假令黄金三斤,白银二斤一十一分斤之五,不足四十九,于右行。

lìng zhī huáng jīn èr jīn bái yín yī jīn yī shí yī fēn jīn zhī qī duō yī shí wǔ yú zuǒ xíng

这句话大意是:令 之黄金二斤,白银一斤一十一分斤之七,多一十五,于左行。

yǐ fēn mǔ gè chéng qí xíng nèi zhī shù

这句话大意是:以分母各乘其行内 之数。

yǐ yíng bù zú wéi chéng suǒ chū lǜ bìng yǐ wéi shí

这句话大意是:以盈、不足维乘所出率,并,以为实。

bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:并盈、不足为法。

shí rú fǎ de huáng jīn zhòng

这句话大意是:实如法,得黄金 重。

fēn mǔ chéng fǎ yǐ chú de yín zhòng

这句话大意是:分母乘法以除,得银重。

yuē zhī dé fēn yě

这句话大意是:约之得分也。

àn cǐ shù jiǎ lìng huáng jīn jiǔ bái yín yī shí yī jù zhòng èr shí qī jīn

这句话大意是:〔按:此术假令黄金九,白银一十一,俱重二十七斤。

jīn jiǔ yuē zhī de sān jīn

这句话大意是:金,九约之,得三斤;。

yín yī shí yī yuē zhī dé èr jīn yī shí yī fēn jīn zhī wǔ

这句话大意是:银,一十一约之,得二斤一十一分斤之五;。

gè wèi jīn yín yī méi chóng shù

这句话大意是:各为金、银一枚重数。

jiù jīn zhòng èr shí qī jīn zhī zhōng jiǎn yī jīn zhī zhòng yǐ yì yín yín zhòng èr shí qī jīn zhī zhōng jiǎn yī yín zhī zhòng yǐ yì jīn zé jīn zhòng èr shí liù jīn yī shí yī fēn jīn zhī wǔ yín zhòng èr shí qī jīn yī shí yī fēn jīn zhī liù

这句话大意是:就金重二十七 斤之中减一金之重,以益银,银重二十七斤之中减一银之重,以益金,则金重二 十六斤一十一分斤之五,银重二十七斤一十一分斤之六。

yǐ shǎo jiǎn duō zé jīn qīng yī shí qī liǎng yī shí yī fēn liǎng zhī wǔ

这句话大意是:以少减多,则金轻一十 七两一十一分两之五。

kè yú yī shí sān liǎng duō sì liǎng yī shí yī fēn liǎng zhī wǔ

这句话大意是:课于一十三两,多四两一十一分两之五。

tōng fēn nèi zǐ yán zhī shì wèi bù zú sì shí jiǔ

这句话大意是:通分内子言之, 是为不足四十九。

yòu lìng zhī huáng jīn jiǔ yī méi zhòng èr jīn jiǔ méi zhòng yī shí bā jīn

这句话大意是:又令之黄金九,一枚重二斤,九枚重一十八斤;。

bái yín yī shí yī yì hé zhòng yī shí bā jīn yě

这句话大意是:白银一十一, 亦合重一十八斤也。

nǎi yǐ yī shí yī chú zhī dé yī jīn yī shí yī fēn jīn zhī qī wèi yín yī méi zhī chóng shù

这句话大意是:乃以一十一除之,得一斤一十一分斤之七,为银一枚之重数。

jīn jiù jīn zhòng yī shí bā jīn zhī zhōng jiǎn yī méi jīn yǐ yì yín

这句话大意是:今就金重一十八斤之中减一枚金,以益银;。

fù jiǎn yī méi yín yǐ yì jīn zé jīn zhòng yī shí qī jīn yī shí yī fēn jīn zhī qī yín zhòng yī shí bā jīn yī shí yī fēn jīn zhī sì

这句话大意是:复减一枚银,以益金,则金重一十七 斤一十一分斤之七,银重一十八斤一十一分斤之四。

yǐ shǎo jiǎn duō jí jīn qīng yī shí yī fēn jīn zhī bā

这句话大意是:以少减多,即金轻一十一分 斤之八。

kè yú yī shí sān liǎng shǎo yī liǎng yī shí yī fēn liǎng zhī sì

这句话大意是:课于一十三两,少一两一十一分两之四。

tōng fēn nèi zǐ yán zhī shì wèi duō yī shí wǔ

这句话大意是:通分内子言之,是为多一十五。

yǐ yíng bù zú wèi zhī rú fǎ de jīn zhòng

这句话大意是:以盈不足为之,如法,得金重。

fēn mǔ chéng fǎ yǐ chú zhě wèi yín liǎng fēn mǔ gù tóng zhī

这句话大意是:分母乘法以除者,为银两分母,故同之。

xū tōng fǎ ér hòu nǎi chú de yín zhòng

这句话大意是:须通法 而后乃除,得银重。

yú jiē yuē zhī zhě shù shěng gù yě

这句话大意是:余皆约之者,术省故也。

jīn yǒu liáng mǎ yǔ nú mǎ fā cháng ān zhì qí

这句话大意是:〕 今有良马与驽马发长安,至齐。

qí qù cháng ān sān qiān lǐ

这句话大意是:齐去长安三千里。

liáng mǎ chū rì xíng yī bǎi jiǔ shí sān lǐ rì zēng yī shí sān lǐ nú mǎ chū rì xíng jiǔ shí qī lǐ rì jiǎn bàn lǐ

这句话大意是:良马初日行一百九十三里, 日增一十三里,驽马初日行九十七里,日减半里。

liáng mǎ xiān zhì qí fù huán yíng nú mǎ

这句话大意是:良马先至齐,复还迎驽马。

wèn jǐ hé rì xiāng féng jí gè háng jǐ hé

这句话大意是:问 几何日相逢及各行几何?

dá yuē yī shí wǔ rì yī bǎi jiǔ shí yī fēn rì zhī yī bǎi sān shí wǔ ér xiāng féng

这句话大意是:答曰:一十五日一百九十一分日之一百三十五而相逢。

liáng mǎ xíng sì qiān wǔ bǎi sān shí sì lǐ yī bǎi jiǔ shí yī fēn lǐ zhī sì shí liù

这句话大意是:良马行四千五百三十四里一百九十一分里之四十六。

nú mǎ xíng yī qiān sì bǎi liù shí wǔ lǐ yī bǎi jiǔ shí yī fēn lǐ zhī yī bǎi sì shí wǔ

这句话大意是:驽马行一千四百六十五里一 百九十一分里之一百四十五。

shù yuē jiǎ lìng shí wǔ rì bù zú sān bǎi sān shí qī lǐ bàn

这句话大意是:术曰:假令十五日,不足三百三十七里半;。

lìng zhī shí liù rì duō yī bǎi sì shí lǐ

这句话大意是:令之十六日,多一百四十里。

yǐ yíng bù zú wéi chéng jiǎ lìng zhī shù bìng ér wèi shí

这句话大意是:以 盈、不足维乘假令之数,并而为实。

bìng yíng bù zú wéi fǎ

这句话大意是:并盈、不足为法。

shí rú fǎ ér yī de rì shù

这句话大意是:实如法而一,得日数。

bù jǐn zhě yǐ děng shù chú zhī ér mìng fēn

这句话大意是:不 尽者,以等数除之而命分。

qiú liáng mǎ xíng zhě shí sì chéng yì jí lǐ shù ér bàn zhī jiā liáng mǎ chū rì zhī xíng lǐ shù yǐ chéng shí wǔ rì de shí wǔ rì zhī fán xíng

这句话大意是:求良马行者:十四乘益疾里数而半之,加良马初日之 行里数,以乘十五日,得十五日之凡行。

yòu yǐ shí wǔ rì chéng yì jí lǐ shù jiā liáng mǎ chū rì zhī xíng

这句话大意是:又以十五日乘益疾里数,加良马初日之 行。

yǐ chéng rì fèn zǐ rú rì fēn mǔ ér yī

这句话大意是:以乘日分子,如日分母而一。

suǒ de jiā qián liáng mǎ fán xíng lǐ shù jí de

这句话大意是:所得,加前良马凡行里数,即得。

qí bù jìn ér mìng fēn

这句话大意是:其不尽而命 分。

qiú nú mǎ xíng zhě yǐ shí sì chéng bàn lǐ yòu bàn zhī yǐ jiǎn nú mǎ chū rì zhī xíng lǐ shù yǐ chéng shí wǔ rì de nú mǎ shí wǔ rì zhī fán xíng

这句话大意是:求驽马行者:以十四乘半里,又半之,以减驽马初日之行里数,以乘十五日, 得驽马十五日之凡行。

yòu yǐ shí wǔ rì chéng bàn lǐ yǐ jiǎn nú mǎ chū rì zhī xíng yú yǐ chéng rì fèn zǐ rú rì fēn mǔ ér yī

这句话大意是:又以十五日乘半里,以减驽马初日之行,余,以乘日分子, 如日分母而一。

suǒ de jiā qián lǐ jí nú mǎ dìng xíng lǐ shù

这句话大意是:所得,加前里,即驽马定行里数。

qí qí bàn lǐ zhě wèi bàn fǎ

这句话大意是:其奇半里者,为半法。

yǐ bàn fǎ zēng cán fēn jí de

这句话大意是:以半法 增残分,即得。

qí bù jìn zhě ér mìng fēn

这句话大意是:其不尽者而命分。

àn lìng shí wǔ rì bù zú sān bǎi sān shí qī lǐ bàn zhě jù liáng mǎ shí wǔ rì fán xíng sì qiān èr bǎi liù shí lǐ chú xiān qù qí sān qiān lǐ dìng hái yíng nú mǎ yī qiān èr bǎi liù shí lǐ

这句话大意是:〔按:“令十五日,不足三百三十七里半”者,据良马十五日凡行四千二百 六十里,除先去齐三千里,定还迎驽马一千二百六十里;。

nú mǎ shí wǔ rì fán xíng yī qiān sì bǎi èr lǐ bàn bìng liáng nú èr mǎ suǒ xíng dé èr qiān liù bǎi liù shí èr lǐ bàn

这句话大意是:驽马十五日凡行一千四 百二里半,并良、驽二马所行,得二千六百六十二里半。

kè yú sān qiān lǐ shǎo sān bǎi sān shí qī lǐ bàn

这句话大意是:课于三千里,少三百三 十七里半。

gù yuē bù zú

这句话大意是:故曰不足。

lìng zhī shí liù rì duō yī bǎi sì shí lǐ zhě jù liáng mǎ shí liù rì fán xíng sì qiān liù bǎi sì shí bā lǐ

这句话大意是:“令之十六日,多一百四十里”者,据良马十六日凡行四 千六百四十八里;。

chú xiān qù qí sān qiān lǐ dìng hái yíng nú mǎ yī qiān liù bǎi sì shí bā lǐ nú mǎ shí liù rì fán xíng yī qiān sì bǎi jiǔ shí èr lǐ

这句话大意是:除先去齐三千里,定还迎驽马一千六百四十八里,驽马十六日 凡行一千四百九十二里。

bìng liáng nú èr mǎ suǒ xíng de sān qiān yī bǎi sì shí lǐ

这句话大意是:并良、驽二马所行,得三千一百四十里。

kè yú sān qiān lǐ yú yǒu yī bǎi sì shí lǐ

这句话大意是:课于三千里, 余有一百四十里。

gù wèi zhī duō yě

这句话大意是:故谓之多也。

yǐ yíng bù zú zhī shí rú fǎ ér yī de rì shù zhě jí shè chà bù yíng bù nǜ zhī zhèng shù

这句话大意是:以盈不足之,实如法而一,得日数者,即设差不 盈不朒之正数。

yǐ èr mǎ chū rì suǒ xíng lǐ chéng shí wǔ rì wèi yī shí wǔ rì píng xíng shù

这句话大意是:以二马初日所行里乘十五日,为一十五日平行数。

qiú chū mò yì jí jiǎn chí zhī shù zhě bìng yī yǔ shí sì yǐ shí sì chéng ér bàn zhī wèi zhōng píng zhī jī

这句话大意是:求初末益疾 减迟之数者,并一与十四,以十四乘而半之,为中平之积。

yòu lìng yì jí jiǎn chí lǐ shù chéng zhī gè wèi jiǎn yì zhī zhōng píng lǐ

这句话大意是:又令益疾减迟里数乘 之,各为减益之中平里。

gù gè jiǎn yì píng xíng shù dé yī shí wǔ rì dìng xíng lǐ

这句话大意是:故各减益平行数,得一十五日定行里。

ruò qiú hòu yī rì yǐ shí liù rì zhī dìng xíng lǐ shù chéng rì fèn zǐ rú rì fēn mǔ ér yī gè de rì fēn zi zhī dìng xíng lǐ shù

这句话大意是:若求后一日,以 十六日之定行里数乘日分子,如日分母而一,各得日分子之定行里数。

gù gè bìng shí wǔ rì dìng xíng lǐ jí de

这句话大意是:故各并十 五日定行里,即得。

qí nú mǎ qí bàn lǐ zhě fǎ wèi quán lǐ zhī fēn gù pò bàn lǐ wèi bàn fǎ yǐ zēng cán fēn jí hé suǒ wèn yě

这句话大意是:其驽马奇半里者,法为全里之分,故破半里为半法,以增残 分,即合所问也。

jīn yǒu rén chí qián zhī shǔ gǔ lì shí sān

这句话大意是:〕 今有人持钱之蜀贾,利十,三。

chū fǎn guī yī wàn sì qiān cì fǎn guī yī wàn sān qiān cì fǎn guī yī wàn èr qiān cì fǎn guī yī wàn yī qiān hòu fǎn guī yī wàn

这句话大意是:初返归一万四千,次返归一万三千,次返归 一万二千,次返归一万一千,后返归一万。

fán wǔ fǎn guī qián běn lì jù jǐn

这句话大意是:凡五返归钱,本利俱尽。

wèn běn chí qián jí lì gè jǐ hé

这句话大意是:问本持钱及 利各几何?

dá yuē běn sān wàn sì bǎi liù shí bā qián sān shí qī wàn yī qiān èr bǎi jiǔ shí sān fēn qián zhī bā wàn sì qiān bā bǎi qī shí liù

这句话大意是:答曰:本三万四百六十八钱三十七万一千二百九十三分钱之八万四千 八百七十六。

lì èr wàn jiǔ qiān wǔ bǎi sān shí yī qián sān shí qī wàn yī qiān èr bǎi jiǔ shí sān fēn qián zhī èr shí bā wàn liù qiān sì bǎi yī shí qī

这句话大意是:利二万九千五百三十一钱三十七万一千二百九十三分钱之二十八万 六千四百一十七。

shù yuē jiǎ lìng běn qián sān wàn bù zú yī qiān qī bǎi sān shí bā qián bàn

这句话大意是:术曰:假令本钱三万,不足一千七百三十八钱半;。

lìng zhī sì wàn duō sān wàn wǔ qiān sān bǎi jiǔ shí qián bā fēn

这句话大意是:令之四万,多三万五千三 百九十钱八分。

àn jiǎ lìng běn qián sān wàn bìng lì wèi sān wàn jiǔ qiān

这句话大意是:〔按:假令本钱三万,并利为三万九千;。

chú chū fǎn guī liú yú jiā lì wèi sān wàn èr qiān wǔ bǎi

这句话大意是:除初返归留,余,加利为三万二千 五百;。

chú èr fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi èr wàn wǔ qiān sān bǎi wǔ shí

这句话大意是:除二返归留,余,又加利为二万五千三百五十;。

chú dì sān fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi yī wàn qī qiān sān bǎi wǔ shí wǔ

这句话大意是:除第三返归留,余,又加 利为一万七千三百五十五;。

chú dì sì fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi bā qiān èr bǎi liù shí yī qián bàn

这句话大意是:除第四返归留,余,又加利为八千二百六十一钱半;。

chú dì wǔ fǎn guī liú hé yī wàn qián bù zú yī qiān qī bǎi sān shí bā qián bàn

这句话大意是:除第五返归留,合一万钱,不足一千七百三十八钱半。

ruò shǐ běn qián sì wàn bìng lì wèi wǔ wàn èr qiān

这句话大意是:若使本钱四万,并利为五 万二千;。

chú chū fǎn guī liú yú jiā lì wèi sì wàn jiǔ qiān sì bǎi

这句话大意是:除初返归留,余,加利为四万九千四百;。

chú dì èr fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi sì wàn qī qiān sān bǎi èr shí

这句话大意是:除第二返归留,余,又加利为 四万七千三百二十;。

chú dì sān fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi sì wàn wǔ qiān jiǔ bǎi yī shí liù

这句话大意是:除第三返归留,余,又加利为四万五千九百一十六;。

chú dì sì fǎn guī liú yú yòu jiā lì wèi sì wàn wǔ qiān sān bǎi jiǔ shí qián bā fēn

这句话大意是:除第四 返归留,余,又加利为四万五千三百九十钱八分;。

chú dì wǔ fǎn guī liú hé yī wàn yú sān wàn wǔ qiān sān bǎi jiǔ shí qián bā fēn gù yuē duō

这句话大意是:除第五返归留,合一万,余三 万五千三百九十钱八分,故曰多。

yòu shù zhì hòu fǎn guī yī wàn yǐ shí chéng zhī shí sān ér yī jí hòu suǒ chí zhī běn

这句话大意是:又术:置后返归一万,以十乘之,十三而一,即后所持之本。

jiā yī wàn yī qiān yòu yǐ shí chéng zhī shí sān ér yī jí dì sì fǎn zhī běn

这句话大意是:加一万一千, 又以十乘之,十三而一,即第四返之本。

jiā yī wàn èr qiān yòu yǐ shí chéng zhī shí sān ér yī jí dì sān fǎn zhī běn

这句话大意是:加一万二千,又以十乘之,十三而一, 即第三返之本。

jiā yī wàn sān qiān yòu yǐ shí chéng zhī shí sān ér yī jí dì èr fǎn zhī běn

这句话大意是:加一万三千,又以十乘之,十三而一,即第二返之本。

jiā yī wàn sì qiān yòu yǐ shí chéng zhī shí sān ér yī jí chū chí zhī běn

这句话大意是:加一万四 千,又以十乘之,十三而一,即初持之本。

bìng wǔ fǎn zhī qián yǐ jiǎn zhī jí lì yě

这句话大意是:并五返之钱以减之,即利也。

jīn yǒu yuán hòu wǔ chǐ liǎng shǔ duì chuān

这句话大意是:〕 今有垣厚五尺,两鼠对穿。

dà shǔ rì yī chǐ xiǎo shǔ yì rì yī chǐ

这句话大意是:大鼠日一尺,小鼠亦日一尺。

dà shǔ rì zì bèi xiǎo shǔ rì zì bàn

这句话大意是:大鼠日自倍,小鼠 日自半。

wèn jǐ hé rì xiāng féng

这句话大意是:问几何日相逢?

gè chuān jǐ hé

这句话大意是:各穿几何?

dá yuē èr rì yī shí qī fēn rì zhī èr

这句话大意是:答曰:二日一十七分日之二。

dà shǔ chuān sān chǐ sì cùn shí qī fēn cùn zhī yī shí èr xiǎo shǔ chuān yī chǐ wǔ cùn shí qī fēn cùn zhī wǔ

这句话大意是:大鼠穿三尺四 寸十七分寸之一十二,小鼠穿一尺五寸十七分寸之五。

shù yuē jiǎ lìng èr rì bù zú wǔ cùn

这句话大意是:术曰:假令二日,不足五寸;。

lìng zhī sān rì yǒu yú sān chǐ qī cùn bàn

这句话大意是:令之三日,有余三尺七寸半。

dà shǔ rì bèi èr rì hé chuān sān chǐ

这句话大意是:〔大鼠日倍,二日合穿三尺;。

xiǎo shǔ rì zì bàn hé chuān yī chǐ wǔ cùn

这句话大意是:小鼠日自半,合穿一尺五寸;。

bìng dà shǔ suǒ chuān hé sì chǐ wǔ cùn

这句话大意是:并大鼠所穿,合 四尺五寸。

kè yú yuán hòu wǔ chǐ shì wèi bù zú wǔ cùn

这句话大意是:课于垣厚五尺,是为不足五寸。

lìng zhī sān rì dà shǔ chuān de qī chǐ xiǎo shǔ chuān de yī chǐ qī cùn bàn

这句话大意是:令之三日,大鼠穿得七尺,小鼠穿得 一尺七寸半。

bìng zhī yǐ jiǎn yuán hòu wǔ chǐ yǒu yú sān chǐ qī cùn bàn

这句话大意是:并之,以减垣厚五尺,有余三尺七寸半。

yǐ yíng bù zú shù qiú zhī jí de

这句话大意是:以盈不足术求之,即得。

yǐ hòu yī rì suǒ chuān chéng rì fèn zǐ rú rì fēn mǔ ér yī jí gè de rì fēn zi zhī zhōng suǒ chuān

这句话大意是:以后一日所穿乘日分子,如日分母而一,即各得日分子之中所穿。

gù gè zēng èr rì dìng chuān jí hé suǒ wèn yě

这句话大意是:故各增二日定 穿,即合所问也。

✦ You read 卷七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.