zhé jiā guó
这句话大意是:○磔迦国。
zhé jiā guó zhōu wàn yú lǐ dōng jù pí bō shē hé xi lín xìn dù hé
这句话大意是:磔迦国周万余里,东据毗播奢河,西临信度河。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
yi jīng dào duō sù mài chū jīn yín tōu shí tóng tiě
这句话大意是:宜粳稻,多宿麦,出金、银、𨱎石、铜、铁。
shí hòu shǔ rè tǔ duō fēng biāo
这句话大意是:时候暑热,土多风飙。
fēng sú bào è yán cí bǐ xiè
这句话大意是:风俗暴恶,言辞鄙亵。
yī fú xiān bái suǒ wèi jiāo shē yé yī zhāo xiá yī děng
这句话大意是:衣服鲜白,所谓憍奢耶衣、朝霞衣等。
shǎo shì fó fǎ duō shì tiān shén
这句话大意是:少事佛法,多事天神。
qié lán shí suǒ tiān cí shù bǎi
这句话大意是:伽蓝十所,天祠数百。
cǐ guó yǐ wǎng duō yǒu fú shě yǐ shàn pín kuì huò shī yào huò shī shí kǒu fù zhī zī xíng lǚ wú lěi
这句话大意是:此国以往多有福舍,以赡贫匮,或施药,或施食,口腹之资,行旅无累。
yī shē jié luō gù chéng jí dà zú wáng xìng miè gù shì
这句话大意是:一、奢羯罗故城及大族王兴灭故事。
dà chéng xī nán shí sì wǔ lǐ zhì shē jié luō gù chéng
这句话大意是:大城西南十四五里,至奢羯罗故城。
yuán dǔ suī huài jī zhǐ shàng gù zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:垣堵虽坏,基趾尚固,周二十余里。
qí zhōng gèng zhù xiǎo chéng zhōu liù qī lǐ
这句话大意是:其中更筑小城,周六七里。
jū rén fù ráo jí cǐ guó zhī gù dū yě
这句话大意是:居人富饶,即此国之故都也。
shù bǎi nián qián yǒu wáng hào mó xī luó ju luō táng yán dà zú
这句话大意是:数百年前,有王号摩醯逻矩罗,(唐言大族。
dōu zhì cǐ chéng wáng zhū yìn dù
这句话大意是:)都治此城,王诸印度。
yǒu cái zhì xìng yǒng liè lín jìng zhū guó mò bù chén fú
这句话大意是:有才智,性勇烈,邻境诸国,莫不臣伏。
jī wù yú xián yù xí fó fǎ lìng yú sēng zhōng tuī yī jùn dé
这句话大意是:机务余闲,欲习佛法,令于僧中推一俊德。
shí zhū sēng tú mò gǎn yìng mìng shǎo yù wú wéi bù qiú wén dá
这句话大意是:时诸僧徒莫敢应命:少欲无为,不求闻达;。
bó xué gāo míng yǒu jù wēi yán
这句话大意是:博学高明,有惧威严。
shì shí wáng jiā jiù tóng rǎn yī yǐ jiǔ cí lùn qīng yǎ yán tán shàn mǐn zhòng gòng tuī jǔ ér yǐ yìng mìng
这句话大意是:是时王家旧僮,染衣已久,辞论清雅,言谈赡敏,众共推举,而以应命。
wáng yuē wǒ jìng fó fǎ yuǎn fǎng míng sēng zhòng tuī cǐ lì yǔ wǒ tán lùn
这句话大意是:王曰:“我敬佛法,远访名僧,众推此隶,与我谈论。
cháng wèi sēng zhōng xián míng jiān bǐ yǐ jīn zhī zhī fu hé jìng zāi
现代白话:常谓僧中贤明肩比,以今知之,夫何敬啊?
yú shì xuān lìng wǔ yìn dù guó jì shì fó fǎ bìng jiē huǐ miè sēng tú chì zhú wú fù jié yí
这句话大意是:”于是宣令五印度国,继是佛法并皆毁灭,僧徒斥逐,无复孑遗。
mó jiē zhì guó pó luō ā dié duō wáng táng yán yòu rì
这句话大意是:摩揭陁国婆罗阿迭多王(唐言幼日。
chóng jìng fó fǎ ài yù lí yuán yǐ dà zú wáng yín xíng nüè zhèng zì shǒu jiāng yì bù gōng zhí gòng
这句话大意是:)崇敬佛法,爱育黎元,以大族王淫刑虐政,自守疆埸,不恭职贡。
shí dà zú wáng zhì bīng jiāng tǎo
这句话大意是:时大族王治兵将讨。
yòu rì wáng zhī qí shēng wèn gào zhū chén yuē jīn wén kòu zhì bù rěn dòu qí bīng yě
这句话大意是:幼日王知其声问,告诸臣曰:“今闻寇至,不忍斗其兵也。
xìng zhū liáo shù shè ér bù zuì cì cǐ wēi qū qián xíng cǎo zé
这句话大意是:幸诸僚庶赦而不罪,赐此微躯潜行草泽。
yán bì chū gōng yī yuán shān yě
这句话大意是:”言毕出宫,依缘山野。
guó zhōng gǎn ēn mù cóng zhě shù wàn yú rén qī cuàn hǎi dǎo
这句话大意是:国中感恩慕从者数万余人,栖窜海岛。
dà zú wáng yǐ bīng fù dì fú hǎi wǎng fá
这句话大意是:大族王以兵付弟,浮海往伐。
yòu rì wáng shǒu qí è xiǎn qīng jì yòu zhàn jīn gǔ yī zhèn qí bīng sì qǐ shēng qín dà zú fǎn jiē yǐn jiàn
这句话大意是:幼日王守其厄险,轻骑诱战,金鼓一震,奇兵四起,生擒大族,反接引见。
dà zú wáng zì kuì shī dào yǐ yī méng miàn
这句话大意是:大族王自愧失道,以衣蒙面。
yòu rì wáng jù shī zǐ chuáng qún guān zhōu wèi nǎi mìng shì chén gào dà zú yuē rǔ lù qí miàn wú yù yǒu cí
现代白话:幼日王踞师子床,群官周卫,乃命侍臣告大族曰:“你露其面,我欲有辞。
dà zú duì yuē chén zhǔ yì wèi yuàn dí xiāng shì jì fēi jiāo hǎo hé yòng miàn tán
这句话大意是:”大族对曰:“臣主易位,怨敌相视,既非交好,何用面谈?
zài sān gào shì zhōng bù cóng mìng
这句话大意是:”再三告示,终不从命。
yú shì xuān lìng shù qí zuì yuē sān bǎo fú tián sì shēng yōu lài gǒu rèn chái láng qīng huǐ shèng yè
这句话大意是:于是宣令数其罪曰:“三宝福田,四生攸赖,苟任豺狼,倾毁胜业。
fú bù yòu rǔ jiàn qín yú wǒ
现代白话:福不祐你,见擒于我。
zuì wú kě shè yi cóng xíng pì
这句话大意是:罪无可赦,宜从刑辟。
shí yòu rì wáng mǔ bó wén qiáng zhì shàn dá zhàn xiāng
这句话大意是:”时幼日王母博闻强识,善达占相。
wén shā dà zú yě jí gào yòu rì wáng yuē wǒ cháng wén dà zú qí zī duō zhì yù yī jiàn zhī
这句话大意是:闻杀大族也,疾告幼日王曰:“我尝闻大族奇姿多智,欲一见之。
yòu rì wáng mìng yǐn dà zú zhì mǔ gōng zhōng
这句话大意是:”幼日王命引大族至母宫中。
yòu rì mǔ yuē wū hū dà zú xìng wù chǐ yě
这句话大意是:幼日母曰:“呜呼,大族幸勿耻也!
shì jiān wú cháng róng rǔ gēng shì wú yóu rǔ mǔ rǔ ruò wú zǐ yi qù méng yī yī yán miàn duì
现代白话:世间无常,荣辱更事,我犹你母,你若我子,宜去蒙衣,一言面对。
dà zú yuē xī wèi dí guó zhī jūn jīn wèi fú qiú zhī lǔ huī fèi wáng yè wáng miè zōng sì shàng kuì xiān líng xià cán lí shù chéng chǐ miàn mù
这句话大意是:”大族曰:“昔为敌国之君,今为俘囚之虏,隳废王业,亡灭宗祀,上愧先灵,下惭黎庶,诚耻面目。
fǔ yǎng tiān dì bù néng zì sàng gù cǐ méng yī
这句话大意是:俯仰天地,不能自丧,故此蒙衣。
wáng mǔ yuē xīng fèi suí shí cún wáng yǒu yùn
这句话大意是:”王母曰:“兴废随时,存亡有运。
yǐ xīn qí wù zé de sàng jù wàng
这句话大意是:以心齐物,则得丧俱忘;。
yǐ wù qí xīn zé huǐ yù gèng qǐ
这句话大意是:以物齐心,则毁誉更起。
yi xìn yè bào yǔ shí tuī yí qù méng duì yǔ huò cún qū mìng
这句话大意是:宜信业报,与时推移,去蒙对语,或存躯命。
dà zú xiè yuē gǒu yǐ bù cái sì yīng wáng yè xíng zhèng shī dào guó zuò wáng miè suī zài léi xiè zhī zhōng shàng tān dàn xī zhī mìng
这句话大意是:”大族谢曰:“苟以不才,嗣膺王业,刑政失道,国祚亡灭,虽在缧绁之中,尚贪旦夕之命。
gǎn chéng dà zào miàn xiè hòu ēn
这句话大意是:敢承大造,面谢厚恩。
yú shì qù méng yī chū qí miàn
这句话大意是:”于是去蒙衣,出其面。
wáng mǔ yuē zi qí zì ài dāng zhōng ěr shòu
现代白话:王母曰:“子其自爱,当终你寿。
yǐ ér gào yòu rì wáng yuē xiān diǎn yǒu xun yòu guò hǎo shēng
这句话大意是:”已而告幼日王曰:“先典有训,宥过好生。
jīn dà zú wáng jī è suī jiǔ yú fú wèi jǐn ruò shā cǐ rén shí èr nián zhōng cài sè xiāng shì
这句话大意是:今大族王积恶虽久,余福未尽,若杀此人,十二年中,菜色相视。
rán yǒu zhōng xīng zhī qì zhōng fēi dà guó zhī wáng dāng jù běi fāng yǒu xiǎo guó tǔ
这句话大意是:然有中兴之气,终非大国之王,当据北方,有小国土。
yòu rì wáng chéng cí mǔ zhī mìng mǐn shī guó zhī jūn pìn yǐ zhì nǚ dài yǐ shū lǐ zǒng qí yí bīng gèng jiā wèi cóng lái chū hǎi dǎo
这句话大意是:”幼日王承慈母之命,愍失国之君,娉以稚女,待以殊礼,总其遗兵,更加卫从,来出海岛。
dà zú wáng dì hái guó zì lì dà zú shī wèi cáng cuàn shān yě běi tóu jiā shī mí luó guó
这句话大意是:大族王弟还国自立,大族失位,藏窜山野,北投迦湿弥罗国。
jiā shī mí luó wáng shēn jiā lǐ mìng mǐn yǐ shī guó fēng yǐ tǔ yì
这句话大意是:迦湿弥罗王深加礼命,愍以失国,封以土邑。
suì yuè jì yān lǜ qí yì rén jiǎo shā jiā shī mí luó wáng ér zì zūn lì
这句话大意是:岁月既淹,率其邑人,矫杀迦湿弥罗王而自尊立。
chéng qí zhàn shèng zhī wēi xi tǎo jiàn tuó luó guó qián bīng fú jiǎ suì shā qí wáng guó zú dà chén zhū chú tiǎn miè
这句话大意是:乘其战胜之威,西讨健驮逻国,潜兵伏甲,遂杀其王,国族大臣,诛锄殄灭。
huǐ sū dǔ bō fèi sēng qié lán fán yī qiān liù bǎi suǒ
这句话大意是:毁窣堵波,废僧伽蓝,凡一千六百所。
bīng shā zhī wài yú yǒu jiǔ yì rén jiē yù zhū lù wú yí jiào lèi
这句话大意是:兵杀之外,余有九亿人,皆欲诛戮,无遗噍类。
shí zhū fǔ zuǒ xián jìn jiàn yuē dài wáng wēi shè qiáng dí bīng bù jiāo fēng zhū qí shǒu è lí shù hé jiù
这句话大意是:时诸辅佐咸进谏曰:“大王威慑强敌,兵不交锋,诛其首恶,黎庶何咎?
yuàn yǐ wēi gōng dài suǒ yīng sǐ
这句话大意是:愿以微躬,代所应死。
wáng yuē rǔ xìn fó fǎ chóng zhòng míng fú nǐ chéng fó guǒ guǎng shuō běn shēng yù chuán wǒ è yú wèi lái shì hu
现代白话:”王曰:“你信佛法,崇重冥福,拟成佛果,广说本生,欲传我恶于未来世吗?
rǔ yi fù wèi wù yǒu zài cí
现代白话:你宜复位,勿有再辞。
yú shì yǐ sān yì shàng zú lín xìn dù hé àn shā zhī
这句话大意是:”于是以三亿上族,临信度河岸杀之;。
sān yì zhōng zú xià chén xìn dù hé liú shā zhī
这句话大意是:三亿中族,下沈信度河流杀之;。
sān yì xià zú fēn cì bīng shì
这句话大意是:三亿下族,分赐兵士。
yú shì chí qí wáng guó zhī huò zhèn lǚ ér guī
这句话大意是:于是持其亡国之货,振旅而归。
céng wèi gǎi suì xún jí cú luò
这句话大意是:曾未改岁,寻即殂落。
yú shí yún wù míng huì dà dì zhèn dòng bào fēng fèn fā
这句话大意是:于时云雾冥晦,大地震动,暴风奋发。
shí zhèng guǒ rén mǐn ér tàn yuē wàng shā wú gū huǐ miè fó fǎ duò wú jiàn yù liú zhuǎn wèi yǐ
这句话大意是:时证果人愍而叹曰:“妄杀无辜,毁灭佛法,堕无间狱,流转未已。
èr shì qīn zhì lùn jí qí tā yí jì
这句话大意是:二、世亲制论及其他遗迹。
shē jié luō gù chéng zhōng yǒu yī qié lán sēng tú bǎi yú rén bìng xué xiǎo chéng fǎ
这句话大意是:奢羯罗故城中有一伽蓝,僧徒百余人,并学小乘法。
shì qīn pú sà xī yú cǐ zhōng zhì shèng yì dì lùn
这句话大意是:世亲菩萨昔于此中制《胜义谛论》。
qí cè sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ guò qù sì fú yú cǐ shuō fǎ
这句话大意是:其侧窣堵波,高二百余尺,过去四佛于此说法。
yòu yǒu sì fó jīng xíng yí jì zhī suǒ
这句话大意是:又有四佛经行遗迹之所。
qié lán xī běi wǔ liù lǐ yǒu sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě shì guò qù sì fó shuō fǎ zhī chù
这句话大意是:伽蓝西北五六里有窣堵波,高二百余尺,无忧王之所建也,是过去四佛说法之处。
xīn dū chéng dōng běi shí yú lǐ zhì shí sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě shì rú lái wǎng běi fāng xíng huà zhōng lù zhǐ chù
这句话大意是:新都城东北十余里,至石窣堵波,高二百余尺,无忧王之所建也,是如来往北方行化中路止处。
yìn dù jì yuē sū dǔ bō zhōng yǒu duō shè lì huò yǒu zhāi rì shí fàng guāng míng
这句话大意是:《印度记》曰:窣堵波中有多舍利,或有斋日,时放光明。
cóng cǐ dōng xíng wǔ bǎi yú lǐ zhì zhì nà pū dǐ guó
这句话大意是:从此东行五百余里,至至那仆底国。
běi yìn dù jìng
这句话大意是:(北印度境。
zhì nà pū dǐ guó
这句话大意是:○至那仆底国。
zhì nà pū dǐ guó zhōu èr qiān yú lǐ
这句话大意是:至那仆底国周二千余里。
guó dà dū chéng zhōu shí sì wǔ lǐ
这句话大意是:国大都城周十四五里。
jià sè zī mào guǒ mù xī shū
这句话大意是:稼穑滋茂,果木稀疏。
biān hù ān yè guó yòng fēng shàn
这句话大意是:编户安业,国用丰赡。
qì xù wēn shǔ fēng sú qiè ruò
这句话大意是:气序温暑,风俗怯弱。
xué zōng zhēn sú xìn jiān xié zhèng
这句话大意是:学综真俗,信兼邪正。
qié lán shí suǒ tiān cí bā suǒ
这句话大意是:伽蓝十所,天祠八所。
yī guó hào yóu lái
这句话大意是:一、国号由来。
xī jiā nì sè jiā wáng zhī yù yǔ yě shēng zhèn lín guó wēi bèi shū sú hé xī fán wéi wèi wēi sòng zhì
这句话大意是:昔迦腻色迦王之御宇也,声振邻国,威被殊俗,河西蕃维,畏威送质。
jiā nì sè jiā wáng jì dé zhì zǐ shǎng yù lóng hòu sān shí yì guǎn sì bīng jǐng wèi
这句话大意是:迦腻色迦王既得质子,赏遇隆厚,三时易馆,四兵警卫。
cǐ guó zé zhì zǐ dōng suǒ jū yě gù yuē zhì nà pū dǐ
这句话大意是:此国则质子冬所居也,故曰至那仆底。
táng yán hàn fēng
这句话大意是:(唐言汉封。
zhì zǐ suǒ jū yīn wèi guó hào
这句话大意是:)质子所居,因为国号。
cǐ jìng yǐ wǎng jì zhū yìn dù tǔ wú lí táo zhì zǐ suǒ zhí yīn wèi táo yuē zhì nà nǐ táng yán hàn chí lái
这句话大意是:此境以往,洎诸印度,土无梨、桃,质子所植,因谓桃曰至那你,(唐言汉持来。
lí yuē zhì nà luó dū fú dá luó
这句话大意是:)梨曰至那罗阇弗呾逻。
táng yán hàn wáng zi
这句话大意是:(唐言汉王子。
gù cǐ guó rén shēn jìng dōng tǔ gēng xiāng zhǐ yǔ shì wǒ xiān wáng běn guó rén yě
这句话大意是:)故此国人深敬东土,更相指语:“是我先王本国人也。
èr àn lín qié lán jí jiā duō yǎn nà lùn shī yí jì
这句话大意是:二、暗林伽蓝及迦多衍那论师遗迹。
dà chéng dōng nán xíng wǔ bǎi yú lǐ zhì dá mò sū fá nà sēng qié lán
这句话大意是:大城东南行五百余里,至荅秣苏伐那僧伽蓝。
táng yán àn lín
这句话大意是:(唐言暗林。
sēng tú sān bǎi yú rén xué shuō yī qiè yǒu bù zhòng yí sù mù dé xíng qīng gāo xiǎo chéng zhī xué tè wèi bó jiū
这句话大意是:)僧徒三百余人,学说一切有部,众仪肃穆,德行清高,小乘之学特为博究。
xián jié qiān fú jiē yú cǐ de jí tiān rén zhòng shuō shēn miào fǎ
这句话大意是:贤劫千佛皆于此地集天人众,说深妙法。
shì jiā rú lái niè pán zhī hòu dì sān bǎi nián zhōng yǒu jiā duō yǎn nà jiù yuē jiā zhān yán é yě
这句话大意是:释迦如来涅槃之后第三百年中,有迦多衍那(旧曰迦旃延,讹也。
lùn shī zhě yú cǐ zhì fā zhì lùn yān
现代白话:)论师者,于此制《发智论》呢。
àn lín qié lán zhōng yǒu sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:暗林伽蓝中有窣堵波,高二百余尺,无忧王之所建也。
qí cè zé yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī chù
这句话大意是:其侧则有过去四佛坐及经行遗迹之处。
xiǎo sū dǔ bō zhū dà shí shì lín cì xiāng wàng bù xiáng qí shù bìng shì jié chū yǐ lái zhū guǒ shèng rén yú cǐ jì miè chà nán bèi jǔ chǐ gǔ yóu zài
这句话大意是:小窣堵波、诸大石室,鳞次相望,不详其数,并是劫初已来诸果圣人于此寂灭,差难备举,齿骨犹在。
rào shān qié lán zhōu èr shí lǐ fó shè lì sū dǔ bō shù bǎi qiān suǒ lián yú jiē yǐng
这句话大意是:绕山伽蓝周二十里,佛舍利窣堵波数百千所,连隅接影。
cóng cǐ dōng běi xíng bǎi sì wǔ shí lǐ zhì dū làn dá luō guó
这句话大意是:从此东北行百四五十里,至阇烂达罗国。
běi yìn dù jìng
这句话大意是:(北印度境。
dū làn dá luō guó
这句话大意是:○阇烂达罗国。
dū làn dá luō guó dōng xī qiān yú lǐ nán běi bā bǎi yú lǐ
这句话大意是:阇烂达罗国东西千余里,南北八百余里。
guó dà dū chéng zhōu shí èr sān lǐ
这句话大意是:国大都城周十二三里。
yi gǔ jià duō jīng dào lín shù fú shū huā guǒ mào shèng
这句话大意是:宜谷稼,多粳稻,林树扶疏,花果茂盛。
qì xù wēn shǔ fēng sú gāng liè róng mào bǐ lòu jiā shì fù ráo
这句话大意是:气序温暑,风俗刚烈,容貌鄙陋,家室富饶。
qié lán wǔ shí yú suǒ sēng tú èr qiān yú rén dà xiǎo èr chéng zhuān mén xí xué
这句话大意是:伽蓝五十余所,僧徒二千余人,大小二乘,专门习学。
tiān cí sān suǒ wài dào wǔ bǎi yú rén bìng tu huī zhī lǚ yě
这句话大意是:天祠三所,外道五百余人,并涂灰之侣也。
cǐ guó xiān wáng chóng jìng wài dào qí hòu yù luó hàn wén fǎ xìn wù gù zhōng yìn dù wáng tǐ qí chún xìn wǔ yìn dù guó sān bǎo zhī shì yī yǐ zǒng jiān
这句话大意是:此国先王崇敬外道,其后遇罗汉,闻法信悟,故中印度王体其淳信,五印度国三宝之事,一以总监。
hùn bǐ cǐ wàng ài è dū chá sēng tú miào qióng shū tè
这句话大意是:混彼此,忘爱恶,督察僧徒,妙穷淑慝。
gù dào dé zhe wén zhě jié chéng jìng yǎng
这句话大意是:故道德著闻者,竭诚敬仰;。
jiè xíng kuī fàn zhě shēn jiā zé fá
这句话大意是:戒行亏犯者,深加责罚。
shèng jì zhī suǒ bìng jiē jīng jiàn huò sū dǔ bō huò sēng qié lán yìn dù jìng nèi wú bù zhōu biàn
这句话大意是:圣迹之所,并皆旌建,或窣堵波,或僧伽蓝,印度境内,无不周遍。
cóng cǐ dōng běi yú jùn lǐng yuè dòng gǔ jīng wēi tú shè xiǎn lù xíng qī bǎi yú lǐ zhì qū jū wù fǎn
这句话大意是:从此东北,逾峻岭,越洞谷,经危途,涉险路,行七百余里,至屈(居勿反。
lù duō guó
这句话大意是:)露多国。
běi yìn dù jìng
这句话大意是:(北印度境。
qū lù duō guó
这句话大意是:○屈露多国。
qū lù duō guó zhōu sān qiān yú lǐ shān zhōu sì jìng
这句话大意是:屈露多国周三千余里,山周四境。
guó dà dū chéng zhōu shí sì wǔ lǐ
这句话大意是:国大都城周十四五里。
tǔ dì wò rǎng gǔ jià shí bō huā guǒ mào shèng huì mù zī róng
这句话大意是:土地沃壤,谷稼时播,花果茂盛,卉木滋荣。
jì lín xuě shān suì duō zhēn yào chū jīn yín chì tóng jí huǒ zhū yǔ shí
这句话大意是:既邻雪山,遂多珍药,出金、银、赤铜及火珠、雨石。
qì xù yú hán shuāng xuě wēi jiàng
这句话大意是:气序逾寒,霜雪微降。
rén mào cū bì jì yǐng qiě zhǒng xìng gāng měng shàng qì yǒng
这句话大意是:人貌粗弊,既瘿且尰,性刚猛,尚气勇。
qié lán èr shí yú suǒ sēng tú qiān yú rén duō xué dà chéng shǎo xí zhū bù
这句话大意是:伽蓝二十余所,僧徒千余人,多学大乘,少习诸部。
tiān cí shí wǔ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠十五,异道杂居。
yī yán jù lǐng shí shì xiāng jù huò luó hàn suǒ jū huò xiān rén suǒ zhǐ
这句话大意是:依岩据岭,石室相距,或罗汉所居,或仙人所止。
guó zhōng yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:国中有窣堵波,无忧王之所建也。
zài xī rú lái céng zhì cǐ guó shuō fǎ dù rén yí jì sī jì
这句话大意是:在昔如来曾至此国说法度人,遗迹斯记。
cóng cǐ běi lù qiān bā jiǔ bǎi lǐ dào lù wēi xiǎn yú shān yuè gǔ zhì luò hù luō guó
这句话大意是:从此北路千八九百里,道路危险,逾山越谷,至洛护罗国。
cǐ běi èr qiān yú lǐ jīng tú jiān zǔ hán fēng fēi xuě zhì mò luó suō guó
这句话大意是:此北二千余里,经途艰阻,寒风飞雪,至秣逻娑国。
yì wèi sān bō hē guó
这句话大意是:(亦谓三波诃国)。
zì qū lù duō guó nán xíng qī bǎi yú lǐ yuè tài shān jì dà hé zhì shè duō tú lú guó
这句话大意是:自屈露多国南行七百余里,越大山,济大河,至设多图卢国。
běi yìn dù jìng
这句话大意是:(北印度境。
shè duō tú lú guó
这句话大意是:○设多图卢国。
shè duō tú lú guó zhōu èr qiān yú lǐ xi lín dà hé
这句话大意是:设多图卢国周二千余里,西临大河。
guó dà dū chéng zhōu shí qī bā lǐ
这句话大意是:国大都城周十七八里。
gǔ jià yīn shèng guǒ shí fán mào duō jīn yín chū zhū zhēn
这句话大意是:谷稼殷盛,果实繁茂,多金、银,出珠珍。
fú yòng xiān sù cháng yī qǐ mí
这句话大意是:服用鲜素,裳衣绮靡。
qì xù shǔ rè fēng sú chún hé rén xìng shàn shùn shàng xià yǒu xù
这句话大意是:气序暑热,风俗淳和,人性善顺,上下有序。
dūn xìn fó fǎ chéng xīn zhì jìng
这句话大意是:敦信佛法,诚心质敬。
wáng chéng nèi wài qié lán shí suǒ tíng yǔ huāng liáng sēng tú xiān shǎo
这句话大意是:王城内外,伽蓝十所,庭宇荒凉,僧徒鲜少。
chéng dōng nán sān sì lǐ yǒu sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě bàng yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ
这句话大意是:城东南三四里,有窣堵波,高二百余尺,无忧王之所建也,傍有过去四佛坐及经行遗迹之所。
fù cóng cǐ xī nán xíng bā bǎi yú lǐ zhì bō lǐ yè dá luó guó
这句话大意是:复从此西南行八百余里,至波理夜呾逻国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
bō lǐ yè dá luō guó
这句话大意是:○波理夜呾罗国。
bō lǐ yè dá luō guó zhōu sān qiān yú lǐ
这句话大意是:波理夜呾罗国周三千余里。
guó dà dū chéng zhōu shí sì wǔ lǐ
这句话大意是:国大都城周十四五里。
yi gǔ jià fēng sù mài yǒu yì dào zhǒng liù shí rì ér shōu huò yān
现代白话:宜谷稼,丰宿麦,有异稻,种六十日而收获呢。
duō niú yáng shǎo huā guǒ
这句话大意是:多牛羊,少花果。
qì xù shǔ rè fēng sú gāng měng
这句话大意是:气序暑热,风俗刚猛。
bù shàng xué yì xìn fèng wài dào
这句话大意是:不尚学艺,信奉外道。
wáng fèi shē zhǒng yě xìng yǒng liè duō wǔ lüè
这句话大意是:王,吠奢种也,性勇烈,多武略。
qié lán bā suǒ qīng huǐ yǐ shèn sēng tú guǎ shǎo xí xué xiǎo chéng
这句话大意是:伽蓝八所,倾毁已甚,僧徒寡少,习学小乘。
tiān cí shí yú suǒ yì dào qiān yú rén
这句话大意是:天祠十余所,异道千余人。
cóng cǐ dōng xíng wǔ bǎi yú lǐ zhì mò tù luō guó
这句话大意是:从此东行五百余里,至秣菟罗国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
mò tù luō guó
这句话大意是:○秣菟罗国。
mò tù luō guó zhōu wǔ qiān yú lǐ
这句话大意是:秣菟罗国周五千余里。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
tǔ dì gāo yú jià sè shì wu
这句话大意是:土地膏腴,稼穑是务。
ān méi luō guǒ jiā zhí chéng lín suī tóng yī míng ér yǒu liǎng zhǒng xiǎo zhě shēng qīng shú huáng dà zhě shǐ zhōng qīng sè
这句话大意是:庵没罗果家植成林,虽同一名而有两种,小者生青熟黄,大者始终青色。
chū xì bān dié jí huáng jīn
这句话大意是:出细班氎及黄金。
qì xù shǔ rè fēng sú shàn shùn hǎo xiū míng fú chóng dé shàng xué
这句话大意是:气序署热,风俗善顺,好修冥福,崇德尚学。
qié lán èr shí yú suǒ sēng tú èr qiān yú rén dà xiǎo èr chéng jiān gōng xí xué
这句话大意是:伽蓝二十余所,僧徒二千余人,大小二乘兼功习学。
tiān cí wǔ suǒ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠五所,异道杂居。
yī shì jiā dì zǐ děng yí jì
这句话大意是:一、释迦弟子等遗迹。
yǒu sān sū dǔ bō bìng wú yōu wáng suǒ jiàn yě
这句话大意是:有三窣堵波,并无忧王所建也。
guò qù sì fú yí jì shén duō
这句话大意是:过去四佛遗迹甚多。
shì jiā rú lái zhū shèng dì zǐ yí shēn sū dǔ bō wèi shè lì zǐ jiù yuē shě lí zǐ yòu yuē shè lì fú é lüè yě
这句话大意是:释迦如来诸圣弟子遗身窣堵波,谓舍利子、(旧曰舍梨子,又曰舍利弗,讹略也。
méi tè qié luō zi jiù yuē mù qián lián é yě
这句话大意是:)没特伽罗子、(旧曰目干连,讹也。
bù là ná méi dá lì yǎn ní fú dá luō táng yán mǎn cí zi
这句话大意是:)布剌拿梅呾丽衍尼弗呾罗、(唐言满慈子。
jiù yuē mí duō luó ní zi é lüè yě
这句话大意是:旧曰弥多罗尼子,讹略也。
wū bō lí ā nán zhì luō hù luō jiù yuē luó hóu luō yòu yuē luō yún jiē é lüè yě
这句话大意是:)邬波厘、阿难陁、罗怙罗、(旧曰罗睺罗,又曰罗云,皆讹略也。
màn shū shì lì táng yán miào jí xiáng
这句话大意是:)曼殊室利(唐言妙吉祥。
jiù yuē rú shǒu yòu yuē wén shū shī lì huò yán màn shū shī lì yì yuē miào dé é yě
这句话大意是:旧曰濡首,又曰文殊师利,或言曼殊尸利,译曰妙德,讹也。
zhū pú sà sū dǔ bō děng
这句话大意是:)诸菩萨窣堵波等。
měi suì sān cháng jí yuè liù zhāi sēng tú xiāng jìng lǜ qí tóng hào jī chí gòng jù duō yíng qí wán suí qí suǒ zōng ér zhì xiàng shè
这句话大意是:每岁三长及月六斋,僧徒相竞,率其同好,赍持供具,多营奇玩,随其所宗,而致像设。
ā pí dá mó zhòng gōng yǎng shè lì zǐ xí dìng zhī zhòng gōng yǎng méi tè qié luō zi sòng chí jīng zhě gōng yǎng mǎn cí zi xué pí nài yé zhòng gōng yǎng wū bō lí zhū bì chú ní gōng yǎng ā nán wèi shòu jù jiè zhě gōng yǎng luō hù luō qí xué dà chéng zhě gōng yǎng zhū pú sà
这句话大意是:阿毗达磨众供养舍利子,习定之众供养没特伽罗子,诵持经者供养满慈子,学毗奈耶众供养邬波厘,诸苾刍尼供养阿难,未受具戒者供养罗怙罗,其学大乘者供养诸菩萨。
shì rì yě zhū sū dǔ bō jìng xiū gòng yǎng zhū fān bù liè bǎo gài pián luó xiāng yān ruò yún huā sàn rú yǔ bì kuī rì yuè zhèn dàng xī gǔ
这句话大意是:是日也,诸窣堵波竞修供养,珠幡布列,宝盖骈罗,香烟若云,花散如雨,蔽亏日月,震荡溪谷。
guó wáng dà chén xiū shàn wèi wu
这句话大意是:国王大臣,修善为务。
èr wū bō jú duō yí jì
这句话大意是:二、邬波毱多遗迹。
chéng dōng xíng wǔ liù lǐ zhì yī shān qié lán shū yá wèi shì yīn gǔ wèi mén zūn zhě wū bō jú duō táng yán jìn hù
这句话大意是:城东行五六里,至一山伽蓝,疏崖为室,因谷为门,尊者邬波毱多(唐言近护。
zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:)之所建也。
qí zhōng zé yǒu rú lái zhǐ zhǎo sū dǔ bō
这句话大意是:其中则有如来指爪窣堵波。
qié lán běi yán jiān yǒu shí shì gāo èr shí yú chǐ guǎng sān shí yú chǐ sì cùn xì chóu tián jī qí nèi
这句话大意是:伽蓝北岩间有石室,高二十余尺,广三十余尺,四寸细筹填积其内。
zūn zhě jìn hù shuō fǎ huà dǎo fū qī jù zhèng luó hàn guǒ zhě nǎi xià yī chóu yì shì bié zú suī zhèng bù jì
这句话大意是:尊者近护说法化导,夫妻俱证罗汉果者,乃下一筹,异室别族,虽证不记。
sān mí hóu xiàn mì jí shì jiā děng yí jì
这句话大意是:三、弥猴献蜜及释迦等遗迹。
shí shì dōng nán èr shí sì wǔ lǐ zhì dà hé chí bàng yǒu sū dǔ bō
这句话大意是:石室东南二十四五里,至大涸池,傍有窣堵波。
zài xī rú lái xíng jīng cǐ chù shí yǒu mí hóu chí mì fèng fú fú lìng shuǐ hé pǔ biàn dà zhòng
这句话大意是:在昔如来行经此处,时有弥猴持蜜奉佛,佛令水和,普遍大众。
mí hóu xǐ yuè duò kēng ér sǐ chéng cí fú lì de shēng rén zhōng
这句话大意是:弥猴喜跃,堕坑而死,乘兹福力,得生人中。
chí běi bù yuǎn dà lín zhōng yǒu guò qù sì fó jīng xíng yí jì
这句话大意是:池北不远大林中,有过去四佛经行遗迹。
qí cè yǒu shè lì zǐ méi tè qié luō zi děng qiān èr bǎi wǔ shí dà ā luó hàn xí dìng zhī chù bìng jiàn sū dǔ bō yǐ jì yí jì
这句话大意是:其侧有舍利子、没特伽罗子等千二百五十大阿罗汉习定之处,并建窣堵波,以记遗迹。
rú lái zài shì lǚ yóu cǐ guó shuō fǎ zhī suǒ bìng yǒu fēng shù
这句话大意是:如来在世,屡游此国,说法之所,并有封树。
cóng cǐ dōng běi xíng wǔ bǎi yú lǐ zhì sà tā ní shī fá luō guó
这句话大意是:从此东北行五百余里,至萨他泥湿伐罗国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
sà tā ní shī fá luō guó
这句话大意是:○萨他泥湿伐罗国。
sà tā ní shī fá luō guó zhōu qī qiān yú lǐ
这句话大意是:萨他泥湿伐罗国周七千余里。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
tǔ dì wò rǎng jià sè zī shèng
这句话大意是:土地沃壤,稼穑滋盛。
qì xù wēn shǔ fēng sú jiāo bó jiā shì fù ráo jìng wèi shē chǐ
这句话大意是:气序温暑,风俗浇薄,家室富饶,竞为奢侈。
shēn xián huàn shù gāo shàng yì néng
这句话大意是:深闲幻术,高尚异能。
duō zhú lì shǎo wù nóng zhū fāng qí huò duō jù qí guó
这句话大意是:多逐利,少务农,诸方奇货多聚其国。
qié lán sān suǒ sēng tú qī bǎi yú rén bìng jiē xí xué xiǎo chéng fǎ jiào
这句话大意是:伽蓝三所,僧徒七百余人,并皆习学小乘法教。
tiān cí bǎi yú suǒ yì dào shén duō
这句话大意是:天祠百余所,异道甚多。
yī fú dì
这句话大意是:一、福地。
dà chéng sì zhōu èr bǎi lǐ nèi bǐ tǔ zhī rén wèi wéi fú dì
这句话大意是:大城四周二百里内,彼土之人谓为福地。
wén zhū xiān zhì yuē xī wǔ yìn dù guó èr wáng fēn zhì jìng rǎng xiāng qīn gān gē bù xī
这句话大意是:闻诸先志曰:昔五印度国二王分治,境壤相侵,干戈不息。
liǎng zhǔ hé móu yù jué bīng zhàn yǐ dìng cí xióng yǐ níng méng sú
这句话大意是:两主合谋,欲决兵战,以定雌雄,以宁氓俗。
lí shù xū yuàn mò cóng jūn mìng
这句话大意是:黎庶胥怨,莫从君命。
wáng yǐ wéi zhòng shù zhě nán yǔ lǜ shǐ yě shén kě dòng wù quán kě lì gōng
这句话大意是:王以为众庶者难与虑始也,神可动物,权可立功。
shí yǒu fàn zhì sù zhī gāo cái mì jī shù bó mìng rù hòu tíng zào zuò fǎ shū cáng zhū yán xué
这句话大意是:时有梵志素知高才,密赍束帛,命入后庭,造作法书,藏诸岩穴。
suì yuè jì jiǔ shù jiē hé gǒng
这句话大意是:岁月既久,树皆合拱。
wáng yú cháo zuò gào zhū chén yuē wú yǐ bù dé tiǎn jū dà wèi tiān dì chuí zhào mèng cì líng shū jīn zài mǒu shān cáng yú mǒu lǐng
现代白话:王于朝坐,告诸臣曰:“我以不德,忝居大位,天帝垂照,梦赐灵书,今在某山,藏于某岭。
yú shì xià lìng yíng qiú de shū shān lín zhī xià
这句话大意是:”于是下令营求,得书山林之下。
qún guān chēng qìng zhòng shù yuè yù xuān shì yuǎn jìn xián shǐ wén zhī
这句话大意是:群官称庆,众庶悦豫,宣示远近,咸使闻知。
qí dà lüè yuē fu shēng sǐ wú yá liú zhuǎn wú jí hán líng lún nì mò yóu zì jì
这句话大意是:其大略曰:“夫生死无涯,流转无极,含灵沦溺,莫由自济。
wǒ yǐ qí móu lìng lí zhū kǔ
这句话大意是:我以奇谋,令离诸苦。
jīn cǐ wáng chéng zhōu èr bǎi lǐ gǔ xiān dì shì fú lì zhī de
这句话大意是:今此王城周二百里,古先帝世福利之地。
suì yuè jí yuǎn míng jì yān miè shēng líng bù wù suì nóng kǔ hǎi
这句话大意是:岁月极远,铭记湮灭,生灵不悟,遂浓苦海。
ruò ér bù jiù fu hé wèi yú
这句话大意是:溺而不救,夫何谓欤?
rǔ zhū hán shí lín dí bīng sǐ de shēng rén zhōng duō shā wú gū shòu tiān fú lè shùn sūn xiào zǐ fú shì qīn lǎo jīng yóu cǐ dì huò fú wú qióng
现代白话:你诸含识,临敌兵死,得生人中,多杀无辜,受天福乐,顺孙孝子,扶侍亲老,经游此地,获福无穷。
gōng shǎo fú duō rú hé shī lì
这句话大意是:功少福多,如何失利?
yī sàng rén shēn sān tú míng mò
这句话大意是:一丧人身,三途冥漠。
shì gù hán shēng gè wu xiū yè
这句话大意是:是故含生,各务修业!
yú shì rén jiē bīng zhàn shì sǐ rú guī
这句话大意是:”于是人皆兵战,视死如归。
wáng suì xià lìng zhāo mù yǒng liè liǎng guó hé zhàn jī shī rú mǎng
这句话大意是:王遂下令,招募勇烈,两国合战,积尸如莽。
qì yú jīn shí yí hái biàn yě
这句话大意是:迄于今时,遗骸遍野。
shí jì gǔ xī rén hái wěi dà
这句话大意是:时既古昔,人骸伟大。
guó sú xiāng chuán wèi zhī fú dì
这句话大意是:国俗相传,谓之福地。
èr fó shè lì sū dǔ bō jí jù hūn tú sēng qié lán
这句话大意是:二、佛舍利窣堵波及俱昏荼僧伽蓝。
chéng xī běi sì wǔ lǐ yǒu sū dǔ bō gāo èr bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:城西北四五里,有窣堵波,高二百余尺,无忧王之所建也。
zhuān jiē huáng chì sè shén guāng jìng zhōng yǒu rú lái shè lì yī shēng guāng míng shí zhào shén jì duō duān
这句话大意是:砖皆黄赤色,甚光净,中有如来舍利一升,光明时照,神迹多端。
chéng nán xíng bǎi yú lǐ zhì jù hūn qù shēng
这句话大意是:城南行百余里,至俱昏(去声。
tú sēng qié lán
这句话大意是:)荼僧伽蓝。
zhòng gé lián méng céng tái jiān zhì
这句话大意是:重阁连甍,层台间峙。
sēng tú qīng sù wēi yí xián yǎ
这句话大意是:僧徒清肃,威仪闲雅。
cóng cǐ dōng běi xíng sì bǎi yú lǐ zhì sū lù qín nà guó
这句话大意是:从此东北行四百余里,至窣禄勤那国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
sū lù qín nà guó
这句话大意是:○窣禄勤那国。
sū lù qín nà guó zhōu liù qiān yú lǐ dōng lín qíng jiā hé běi bèi tài shān yán móu nà hé zhōng jìng ér liú
这句话大意是:窣禄勤那国周六千余里,东临殑伽河,北背大山,阎牟那河中境而流。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ dōng lín yán móu nà hé huāng wú suī shén jī zhǐ shàng gù
这句话大意是:国大都城周二十余里,东临阎牟那河,荒芜虽甚,基趾尚固。
tǔ dì suǒ chǎn fēng qì suǒ yí tóng sà tā ní shī fá luō guó
这句话大意是:土地所产,风气所宜,同萨他泥湿伐罗国。
rén xìng chún zhì
这句话大意是:人性淳质。
zōng xìn wài dào
这句话大意是:宗信外道。
guì yì xué shàng fú huì
这句话大意是:贵艺学,尚福慧。
qié lán wǔ suǒ sēng tú qiān yú rén duō xué xiǎo chéng shǎo xí yú bù
这句话大意是:伽蓝五所,僧徒千余人,多学小乘,少习余部。
shāng què wēi yán qīng lùn xuán ào yì fāng jùn yàn xún lùn jī yí
这句话大意是:商榷微言,清论玄奥,异方俊彦,寻论稽疑。
tiān cí bǎi shù yì dào shén duō
这句话大意是:天祠百数,异道甚多。
yī rú lái jí luó hàn fā zhǎo sū dǔ bō
这句话大意是:一、如来及罗汉发爪窣堵波。
dà chéng dōng nán yán móu nà hé xī dà qié lán dōng mén wài yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:大城东南阎牟那河西,大伽蓝东门外有窣堵波,无忧王之所建也。
rú lái zài xī céng yú cǐ shuō fǎ dù rén
这句话大意是:如来在昔曾于此说法度人。
qí cè yòu yī sū dǔ bō zhōng yǒu rú lái fā zhǎo yě
这句话大意是:其侧又一窣堵波,中有如来发、爪也。
shè lì zǐ méi tè qié luō zhū ā luó hàn fā zhǎo sū dǔ bō zhōu qí zuǒ yòu shù shí yú suǒ
这句话大意是:舍利子、没特伽罗诸阿罗汉发、爪窣堵波周其左右,数十余所。
rú lái jì miè zhī hòu cǐ guó wèi zhū wài dào suǒ guà wù yān xìn shòu xié fǎ juān fèi zhèng jiàn
现代白话:如来寂灭之后,此国为诸外道所诖误呢,信受邪法,捐废正见。
jīn yǒu wǔ qié lán zhě nǎi yì guó lùn shī yǔ zhū wài dào jí pó luó mén lùn yì shèng chù yīn cǐ jiàn yān
现代白话:今有五伽蓝者,乃异国论师与诸外道及婆罗门论议胜处,因此建呢。
èr qíng jiā hé yuán jí tí pó yòu huà gù shì
这句话大意是:二、殑伽河源及提婆诱化故事。
yán móu nà hé dōng xíng bā bǎi yú lǐ zhì qíng jiā hé hé yuán guǎng sān sì lǐ dōng nán liú rù hǎi chù guǎng shí yú lǐ
这句话大意是:阎牟那河东行八百余里,至殑伽河河源,广三四里,东南流入海处广十余里。
shuǐ sè cāng láng bō tāo hào hàn líng guài suī duō bù wéi wù hài
这句话大意是:水色沧浪,波涛浩汗,灵怪虽多,不为物害。
qí wèi gān měi xì shā suí liú
这句话大意是:其味甘美,细沙随流。
bǐ sú shū jì wèi zhī fú shuǐ
这句话大意是:彼俗书记,谓之福水。
zuì jiù suī jī mù yù biàn chú
这句话大意是:罪咎虽积,沐浴便除;。
qīng mìng zì chén shēng tiān shòu fú
这句话大意是:轻命自沈,生天受福;。
sǐ ér tóu hái bù duò è qù
这句话大意是:死而投骸,不堕恶趣;。
yáng bō jī liú wáng hún huò jì
这句话大意是:扬波激流,亡魂获济。
shí zhí shī zǐ guó tí pó pú sà shēn dá shí xiàng de zhū fǎ xìng mǐn zhū yú fū lái cǐ dǎo yòu
这句话大意是:时执师子国提婆菩萨深达实相,得诸法性,愍诸愚夫,来此导诱。
dàng shì shí yě shì nǚ xián huì shào zhǎng bì cuì yú hé zhī bīn yáng bō jī liú
这句话大意是:当是时也,士女咸会,少长毕萃,于河之滨,扬波激流。
tí pó pú sà hé guāng jí yǐn fǔ shǒu fǎn jī zhuàng yì zhòng rén
这句话大意是:提婆菩萨和光汲引,俯首反激,状异众人。
yǒu wài dào yuē wú zǐ hé qí yì hu
现代白话:有外道曰:“我子何其异吗?
tí pó pú sà yuē wú fù mǔ qīn zōng zài zhí shī zǐ guó kǒng kǔ jī kě jì sī yuǎn jì
现代白话:”提婆菩萨曰:“我父母亲宗在执师子国,恐苦饥渴,冀斯远济。
zhū wài dào yuē wú zǐ miù yǐ
现代白话:”诸外道曰:“我子谬了!
céng bù zài sī wàng xíng cǐ shì
这句话大意是:曾不再思,妄行此事。
jiā guó mián miǎo shān chuān liáo xiòng jī yáng cǐ shuǐ gěi jì bǐ jī qí yóu què xíng yǐ qiú qián jí fēi suǒ wén yě
这句话大意是:家国绵邈,山川辽敻,激扬此水,给济彼饥,其犹却行以求前及,非所闻也。
tí pó pú sà yuē yōu tú zuì lèi shàng méng cǐ shuǐ
这句话大意是:”提婆菩萨曰:“幽途罪累,尚蒙此水;。
shān chuān suī zǔ rú hé bù jì
这句话大意是:山川虽阻,如何不济?
shí zhū wài dào zhī nán xiè qū shě xié jiàn shòu zhèng fǎ gǎi guò zì xīn yuàn fèng jiào huì
这句话大意是:”时诸外道知难谢屈,舍邪见,受正法,改过自新,愿奉教诲。
dù hé dōng àn zhì mò dǐ bǔ luō guó
这句话大意是:渡河东岸至秣底补罗国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
mò dǐ bǔ luō guó
这句话大意是:○秣底补罗国。
mò dǐ bǔ luō guó zhōu liù qiān yú lǐ
这句话大意是:秣底补罗国周六千余里。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
yi gǔ mài duō huā guǒ
这句话大意是:宜谷、麦,多花果。
qì xù hé chàng fēng sú chún zhì
这句话大意是:气序和畅,风俗淳质。
chóng shàng xué yì shēn xián zhòu shù
这句话大意是:崇尚学艺,深闲咒术。
xìn xié zhèng zhě qí tú xiāng bàn
这句话大意是:信邪正者,其徒相半。
wáng shù tuó luó zhǒng yě bù xìn fó fǎ jìng shì tiān shén
这句话大意是:王,戍陀罗种也,不信佛法,敬事天神。
qié lán shí yú suǒ sēng tú bā bǎi yú rén duō xué xiǎo chéng jiào shuō yī qiè yǒu bù
这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒八百余人,多学小乘教说一切有部。
tiān cí wǔ shí yú suǒ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠五十余所,异道杂居。
yī dé guāng qié lán jí chuán shuō
这句话大意是:一、德光伽蓝及传说。
dà chéng nán sì wǔ lǐ zhì xiǎo qié lán sēng tú wǔ shí yú rén
这句话大意是:大城南四五里,至小伽蓝,僧徒五十余人。
xī jù ná bō là pó táng yán dé guāng
这句话大意是:昔瞿拿钵剌婆(唐言德光。
lùn shī yú cǐ zuò biàn zhēn děng lùn fán bǎi yú bù
这句话大意是:)论师于此作《辩真》等论,凡百余部。
lùn shī shǎo ér yīng jié zhǎng ér hóng mǐn bó wù qiáng zhì shuò xué duō wén
这句话大意是:论师少而英杰,长而弘敏,博物强识,硕学多闻。
běn xí dà chéng wèi qióng xuán ào yīn lǎn pí pó shā lùn tuì yè ér xué xiǎo chéng zuò shù shí bù lùn pò dà chéng gāng jì chéng xiǎo chéng zhí zhuó
这句话大意是:本习大乘,未穷玄奥,因览《毗婆沙论》,退业而学小乘,作数十部论,破大乘纲纪,成小乘执着。
yòu zhì sú shū shù shí yú bù fēi chì xiān jìn suǒ zuò diǎn lùn
这句话大意是:又制俗书数十余部,非斥先进所作典论。
tán sī fó jīng shí shù bù jué yán jīng suī jiǔ yí qíng wèi chú
这句话大意是:覃思佛经,十数不决,研精虽久,疑情未除。
shí yǒu tí pó xī nà táng yán tiān jūn
这句话大意是:时有提婆犀那(唐言天军。
luó hàn wǎng lái dǔ shǐ duō tiān dé guāng yuàn jiàn cí shì jué yí qǐng yì tiān jūn yǐ shén tōng lì jiē shàng tiān gōng
这句话大意是:)罗汉,往来睹史多天,德光愿见慈氏,决疑请益,天军以神通力,接上天宫。
jì jiàn cí shì cháng yī bù lǐ
这句话大意是:既见慈氏,长揖不礼。
tiān jūn wèi yuē cí shì pú sà cì shào fó wèi hé nǎi zì gāo gǎn bù zhì jìng
这句话大意是:天军谓曰:“慈氏菩萨次绍佛位,何乃自高,敢不致敬?
fāng yù shòu yè rú hé bù qū
这句话大意是:方欲受业,如何不屈?
dé guāng duì yuē zūn zhě cǐ yán chéng wèi zhǐ huì
这句话大意是:”德光对曰:“尊者此言,诚为指诲。
rán wǒ jù jiè bì chú chū jiā dì zǐ cí shì pú sà shòu tiān fú lè fēi chū jiā zhī lǚ ér yù zuò lǐ kǒng fēi suǒ yi
这句话大意是:然我具戒苾刍,出家弟子,慈氏菩萨受天福乐,非出家之侣,而欲作礼,恐非所宜。
pú sà zhī qí wǒ màn xīn gù fēi wén fǎ qì wǎng lái sān fǎn bù dé jué yí
这句话大意是:”菩萨知其我慢心固,非闻法器,往来三返,不得决疑。
gèng qǐng tiān jūn zhòng yù jìn lǐ
这句话大意是:更请天军,重欲觐礼。
tiān jūn è qí wǒ màn miè ér bú duì
这句话大意是:天军恶其我慢,蔑而不对。
dé guāng jì bù suí xīn biàn qǐ huì hèn jí qù shān lín xiū fā tōng dìng wǒ màn wèi chú bù zhèng dào guǒ
这句话大意是:德光既不遂心,便起恚恨,即趣山林,修发通定,我慢未除,不证道果。
èr dà qié lán jí zhòng xián yǔ shì qīn gù shì
这句话大意是:二、大伽蓝及众贤与世亲故事。
dé guāng qié lán běi sān sì lǐ yǒu dà qié lán sēng tú èr bǎi yú rén bìng xué xiǎo chéng fǎ jiào shì zhòng xián lùn shī shòu zhōng zhī chù
这句话大意是:德光伽蓝北三四里,有大伽蓝,僧徒二百余人,并学小乘法教,是众贤论师寿终之处。
lùn shī jiā shī mí luó guó rén yě cōng mǐn bó dá yòu chuán yǎ yù tè shēn yán jiū shuō yī qiè yǒu bù pí pó shā lùn
这句话大意是:论师迦湿弥罗国人也,聪敏博达,幼传雅誉,特深研究说一切有部《毗婆沙论》。
shí yǒu shì qīn pú sà yī xīn xuán dào qiú jiě yán wài pò pí pó shā shī suǒ zhí zuò ā pí dá mó jù shě lùn cí yì shàn qiǎo lǐ zhì jīng gāo
这句话大意是:时有世亲菩萨,一心玄道,求解言外,破毗婆沙师所执,作《阿毗达磨俱舍论》,辞义善巧,理致精高。
zhòng xián xún lǎn suì yǒu xīn yān
现代白话:众贤循览,遂有心呢。
yú shì shěn yán zuān jí shí yǒu èr suì zuò jù shě báo lùn èr wàn wǔ qiān sòng fán bā shí wàn yán yǐ
现代白话:于是沈研钻极十有二岁,作《俱舍雹论》二万五千颂,凡八十万言了。
suǒ wèi yán shēn zhì yuǎn qióng yōu dòng wēi
这句话大意是:所谓言深致远,穷幽洞微。
gào mén rén yuē yǐ wǒ yì cái chí wǒ zhèng lùn zhú chì shì qīn cuò qí fēng ruì wú lìng lǎo sǒu dú shàn xiān míng
这句话大意是:告门人曰:“以我逸才,持我正论,逐斥世亲,挫其锋锐,无令老叟独擅先名。
yú shì xué tú sì sān jùn yàn chí suǒ zuò lùn tuī fǎng shì qīn
这句话大意是:”于是学徒四三俊彦,持所作论,推访世亲。
shì qīn shì shí zài zhé jiā guó shē jié luó chéng yuǎn chuán shēng wèn zhòng xián dāng zhì
这句话大意是:世亲是时在磔迦国奢羯罗城,远传声问众贤当至。
shì qīn wén yǐ jí zhì xíng zhuāng
这句话大意是:世亲闻已,即治行装。
mén rén huái yí qián jìn jiàn yuē dà shī dé gāo xiān zhé míng shàn dāng shí yuǎn jìn xué tú mò bù tuī xiè
这句话大意是:门人怀疑,前进谏曰:“大师德高先哲,名擅当时,远近学徒莫不推谢。
jīn wén zhòng xián yī hé huáng jù
这句话大意是:今闻众贤,一何惶遽?
bì yǒu suǒ xià wǒ cáo hòu yán
这句话大意是:必有所下,我曹厚颜。
shì qīn yuē wú jīn yuǎn yóu fēi bì cǐ zi
现代白话:”世亲曰:“我今远游,非避此子。
gù cǐ guó zhōng wú fù jiàn dá
这句话大意是:顾此国中,无复鉴达。
zhòng xián hòu jìn yě guǐ biàn ruò liú wǒ shuāi mào yǐ mò néng chí lùn
现代白话:众贤后进也,诡辩若流,我衰耄了,莫能持论。
yù yǐ yī yán tuí qí yì zhí yǐn zhì zhōng yìn dù duì zhū mào yàn chá hu zhēn wěi xiáng hu dé shī
这句话大意是:欲以一言颓其异执,引至中印度,对诸耄彦,察乎真伪,详乎得失。
xún jí mìng lǚ fù jí yuǎn yóu
这句话大意是:”寻即命侣,负笈远游。
zhòng xián lùn shī dāng hòu yī rì zhì cǐ qié lán hū jué qì shuāi yú shì cái shū xiè shì qīn yuē rú lái jì miè dì zǐ bù zhí chuán qí zōng xué gè shàn zhuān mén dǎng tóng dào jí yì bù
这句话大意是:众贤论师当后一日至此伽蓝,忽觉气衰,于是裁书谢世亲曰:“如来寂灭,弟子部执,传其宗学,各擅专门,党同道,疾异部。
yú yǐ guǎ mèi wěi chéng chuán xí lǎn suǒ zhì ā pí dá mó jù shě lùn pò pí pó shā shī dà yì zhé bù liàng lì shēn jiū mí nián zuò wéi cǐ lùn fú zhèng zōng xué
这句话大意是:愚以寡昧,猥承传习,览所制《阿毗达磨俱舍论》,破毗婆沙师大义,辄不量力,深究弥年,作为此论,扶正宗学。
zhì xiǎo móu dà sǐ qí jiāng zhì
这句话大意是:智小谋大,死其将至。
pú sà xuān chàng wēi yán yì yáng zhì lǐ bù huǐ suǒ zhí de cún yí wén sī wèi xìng yǐ sǐ hé huǐ zāi
现代白话:菩萨宣畅微言,抑扬至理,不毁所执,得存遗文,斯为幸了,死何悔啊?
yú shì lì xuǎn mén rén yǒu cí biàn zhě ér gào zhī yuē wú chéng hòu xué qīng lìng xiān dá mìng yě rú hé
现代白话:”于是历选门人有辞辩者而告之曰:“我诚后学,轻凌先达,命也如何?
dāng cóng sī méi
这句话大意是:当从斯没!
rǔ chí shì shū jí suǒ zhì lùn xiè bǐ pú sà dài wǒ huǐ guò
现代白话:你持是书及所制论,谢彼菩萨,代我悔过。
shòu cí shì bì yǎn ěr yún wáng
现代白话:”授辞适毕,奄你云亡。
mén rén fèng shū zhì shì qīn suǒ ér zhì cí yuē wǒ shī zhòng xián yǐ shè shòu mìng yí yán zhì shū zé gōng xiè jiù
这句话大意是:门人奉书至世亲所而致辞曰:“我师众贤已舍寿命,遗言致书,责躬谢咎。
bù zhuì qí míng fēi suǒ gǎn wàng
这句话大意是:不坠其名,非所敢望。
shì qīn pú sà lǎn shū yuè lùn shěn yín jiǔ zhī wèi mén rén yuē zhòng xián lùn shī cōng mǐn hòu jìn lǐ suī bù zú cí nǎi yǒu yú
这句话大意是:”世亲菩萨览书阅论,沈吟久之,谓门人曰:“众贤论师聪敏后进,理虽不足,辞乃有余。
wǒ jīn yù pò zhòng xián zhī lùn ruò zhǐ zhū zhǎng
这句话大意是:我今欲破众贤之论,若指诸掌。
gù yǐ chuí zhōng zhī tuō zhòng qí zhī nán zhī cí gǒu yuán dà yì cún qí sù zhì kuàng hū cǐ lùn fā míng wǒ zōng
这句话大意是:顾以垂终之托,重其知难之辞,苟缘大义,存其宿志,况乎此论发明我宗?
suì wèi gǎi tí wèi shùn zhèng lǐ lùn
这句话大意是:”遂为改题为《顺正理论》。
mén rén jiàn yuē zhòng xián wèi méi dà shī yuǎn jì jì dé qí lùn yòu wèi gǎi tí fán jué xué tú hé yán shòu kuì
这句话大意是:门人谏曰:“众贤未没,大师远迹,既得其论,又为改题,凡厥学徒,何颜受愧?
shì qīn pú sà yù chú zhòng yí ér shuō sòng yuē rú shī zǐ wáng bì shǐ yuǎn shì èr lì shèng fù zhì zhě yīng zhī
这句话大意是:”世亲菩萨欲除众疑,而说颂曰:“如师子王,避豕远逝,二力胜负,智者应知。
zhòng xián sǐ yǐ fén shī shōu gǔ yú qié lán xī běi èr bǎi yú bù ān méi luō lín zhōng qǐ sū dǔ bō jīn yóu xiàn zài
这句话大意是:”众贤死已,焚尸收骨,于伽蓝西北二百余步庵没罗林中,起窣堵波,今犹现在。
sān wú gòu you gù shì
这句话大意是:三、无垢友故事。
ān méi luō lín cè yǒu sū dǔ bō pí mò luō mì duō luó táng yán wú gòu you
这句话大意是:庵没罗林侧有窣堵波,毗末罗蜜多罗(唐言无垢友。
lùn shī zhī yí shēn
这句话大意是:)论师之遗身。
lùn shī jiā shī mí luó guó rén yě yú shuō yī qiè yǒu bù ér chū jiā yān
现代白话:论师,迦湿弥罗国人也,于说一切有部而出家呢。
bó zōng zhòng jīng yán jiū yì lùn yóu wǔ yìn dù guó xué sān zàng xuán wén míng lì yè chéng jiāng guī běn guó
这句话大意是:博综众经,研究异论,游五印度国,学三藏玄文,名立业成,将归本国。
tú cì zhòng xián lùn shī sū dǔ bō yě fǔ ér tàn yuē wéi lùn shī yǎ liàng qīng gāo yì yáng dà yì fāng yù cuò yì bù lì běn zōng yè yě rú hé jiàng nián bù yǒng
这句话大意是:途次众贤论师窣堵波也,拊而叹曰:“惟论师雅量清高,抑扬大义,方欲挫异部,立本宗业也,如何降年不永!
wǒ wú gòu you wěi chéng mò xué yì shí mù yì kuàng dài huái dé
这句话大意是:我无垢友猥承末学,异时慕义,旷代怀德。
shì qīn suī méi zōng xué shàng chuán wǒ jǐn suǒ zhī dāng zhì zhū lùn lìng shàn bù zhōu zhū xué rén děng jué dà chéng chēng miè shì qīn míng sī wèi bù xiǔ yòng jìn sù xīn
这句话大意是:世亲虽没,宗学尚传,我尽所知,当制诸论,令赡部洲诸学人等绝大乘称,灭世亲名,斯为不朽,用尽宿心。
shuō shì yǔ yǐ xīn fā kuáng luàn wǔ shé chóng chū rè xuè liú yǒng
这句话大意是:”说是语已,心发狂乱,五舌重出,热血流涌。
zhī mìng bì zhōng cái shū huǐ yuē fu dà chéng jiào zhě fó fǎ zhī zhōng jiū jìng shuō yě
这句话大意是:知命必终,裁书悔曰:“夫大乘教者,佛法之中究竟说也。
míng wèi mǐn jué lǐ zhì yōu xuán
这句话大意是:名味泯绝,理致幽玄。
qīng yǐ yú mèi bó chì xiān jìn yè bào jiǎo rán miè shēn yi yǐ
现代白话:轻以愚昧,驳斥先进,业报皎然,灭身宜了。
gǎn gào xué rén jué jiàn sī zài gè shèn ěr zhì wú de huái yí
现代白话:敢告学人,厥鉴斯在,各慎你志,无得怀疑。
dà dì wèi zhèn mìng suì zhōng yān
现代白话:”大地为震,命遂终呢。
dāng qí sǐ chù dì xiàn wèi kēng
这句话大意是:当其死处,地陷为坑。
tóng lǚ fén shī shōu hái jīng jiàn
这句话大意是:同旅焚尸,收骸旌建。
shí yǒu luó hàn jiàn ér tàn yuē xī zāi
现代白话:时有罗汉见而叹曰:“惜啊!
kǔ zāi
现代白话:苦啊!
jīn cǐ lùn shī rèn qíng zhí jiàn huǐ è dà chéng duò wú jiàn yù
这句话大意是:今此论师任情执见,毁恶大乘,堕无间狱。
sì mó yù luó chéng
这句话大意是:四、摩裕罗城。
guó xī běi jìng qíng jiā hé dōng àn yǒu mó yù luó chéng zhōu èr shí yú lǐ jū rén yīn shèng
这句话大意是:国西北境殑伽河东岸有摩裕罗城,周二十余里,居人殷盛。
qīng liú jiāo dài chū tōu shí shuǐ jīng bǎo qì
这句话大意是:清流交带,出𨱎石、水精、宝器。
qù chéng bù yuǎn lín qíng jiā hé yǒu dà tiān cí shén duō líng yì
这句话大意是:去城不远,临殑伽河,有大天祠,甚多灵异。
qí zhōng yǒu chí biān shí wèi àn yǐn qíng jiā shuǐ wèi pǔ wǔ yìn dù rén wèi zhī qíng jiā hé mén shēng fú miè zuì zhī suǒ
这句话大意是:其中有池,编石为岸,引殑伽水为浦,五印度人谓之殑伽河门,生福灭罪之所。
cháng yǒu yuǎn fāng shù qiān rén jí cǐ zǎo zhuó
这句话大意是:常有远方数千人,集此澡濯。
lè shàn zhū wáng jiàn lì fú shè bèi zhēn xiū chǔ yī yào huì shī guān guǎ zhōu gěi gū dú
这句话大意是:乐善诸王建立福舍,备珍羞,储医药,惠施鳏寡,周给孤独。
cóng cǐ běi xíng sān bǎi yú lǐ zhì pó luō xī mó bǔ luō guó
这句话大意是:从此北行三百余里,至婆罗吸摩补罗国。
běi yìn dù jìng
这句话大意是:(北印度境。
pó luō xī mó bǔ luō guó
这句话大意是:○婆罗吸摩补罗国。
pó luō xī mó bǔ luō guó zhōu sì qiān yú lǐ shān zhōu sì jìng
这句话大意是:婆罗吸摩补罗国周四千余里,山周四境。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
jū rén yīn shèng jiā shì fù ráo
这句话大意是:居人殷盛,家室富饶。
tǔ dì wò rǎng jià sè shí bō chū tōu shí shuǐ jīng
这句话大意是:土地沃壤,稼穑时播,出𨱎石、水精。
qì xù wēi hán fēng sú gāng měng
这句话大意是:气序微寒,风俗刚猛。
shǎo xué yì duō zhú lì
这句话大意是:少学艺,多逐利。
rén xìng guǎng liè xié zhèng zá xìn
这句话大意是:人性犷烈,邪正杂信。
qié lán wǔ suǒ sēng tú guǎ shǎo
这句话大意是:伽蓝五所,僧徒寡少。
tiān cí shí yú suǒ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠十余所,异道杂居。
cǐ guó jìng běi dà xuě shān zhōng yǒu sū fá là ná jù dá luō guó táng yán jīn shì
这句话大意是:此国境北大雪山中,有苏伐剌拿瞿呾罗国,(唐言金氏。
chū shàng huáng jīn gù yǐ míng yān
现代白话:)出上黄金,故以名呢。
dōng xī zhǎng nán běi xiá jí dōng nǚ guó yě
这句话大意是:东西长,南北狭,即东女国也。
shì yǐ nǚ wèi wáng yīn yǐ nǚ chēng guó
这句话大意是:世以女为王,因以女称国。
fu yì wèi wáng bù zhī zhèng shì
这句话大意是:夫亦为王,不知政事。
zhàng fū wéi zhēng fá tián zhǒng ér yǐ
这句话大意是:丈夫唯征伐、田种而已。
tǔ yí sù mài duō chù yáng mǎ
这句话大意是:土宜宿麦,多畜羊马。
qì hòu hán liè rén xìng zào bào
这句话大意是:气候寒烈,人性躁暴。
dōng jiē tǔ bō guó běi jiē yú tián guó xi jiē sān bō hē guó
这句话大意是:东接吐蕃国,北接于阗国,西接三波诃国。
cóng mò dǐ bǔ luō guó dōng nán xíng sì bǎi yú lǐ zhì jù pí shuāng nà guó
这句话大意是:从秣底补罗国东南行四百余里,至瞿毗霜那国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
jù pí shuāng nà guó
这句话大意是:○瞿毗霜那国。
jù pí shuāng nà guó zhōu èr qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu shí sì wǔ lǐ
这句话大意是:瞿毗霜那国周二千余里,国大都城周十四五里。
chóng jùn xiǎn gù jū rén yīn shèng
这句话大意是:崇峻险固,居人殷盛。
huā lín chí zhǎo wǎng wǎng xiāng jiàn
这句话大意是:花林池沼,往往相间。
qì xù tǔ yí tóng mò dǐ bǔ luō
这句话大意是:气序土宜,同秣底补罗。
fēng sú chún zhì qín xué hǎo fú
这句话大意是:风俗淳质,勤学好福。
duō xìn wài dào qiú xiàn zài lè
这句话大意是:多信外道,求现在乐。
qié lán èr suǒ sēng zhòng bǎi yú rén bìng jiē xí xué xiǎo chéng fǎ jiào
这句话大意是:伽蓝二所,僧众百余人,并皆习学小乘法教。
tiān cí sān shí yú suǒ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠三十余所,异道杂居。
dà chéng cè gù qié lán zhōng yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě gāo èr bǎi yú chǐ
这句话大意是:大城侧故伽蓝中,有窣堵波,无忧王之所建也,高二百余尺。
rú lái zài xī yú cǐ yī yuè shuō zhū fǎ yào
这句话大意是:如来在昔于此一月说诸法要。
bàng yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī wài
这句话大意是:傍有过去四佛坐及经行遗迹之外。
qí cè yǒu rú lái fā zhǎo èr sū dǔ bō gè gāo yī zhàng yú
这句话大意是:其侧有如来发、爪二窣堵波,各高一丈余。
zì cǐ dōng nán xíng sì bǎi yú lǐ zhì shèng xī chè dá luó guó
这句话大意是:自此东南行四百余里,至垩醯掣呾逻国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
shèng xī chè dá luó guó
这句话大意是:○垩醯掣呾逻国。
shèng xī chè dá luó guó zhōu sān qiān yú lǐ
这句话大意是:垩醯掣呾逻国周三千余里。
guó dà dū chéng zhōu shí qī bā lǐ yī jù xiǎn gù
这句话大意是:国大都城周十七八里,依据险固。
yi gǔ mài duō lín quán
这句话大意是:宜谷麦,多林泉。
qì xù hé chàng fēng sú chún zhì
这句话大意是:气序和畅,风俗淳质。
wán dào dǔ xué duō cái bó shí
这句话大意是:玩道笃学,多才博识。
qié lán shí yú suǒ sēng tú qiān yú rén xí xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ
这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒千余人,习学小乘正量部法。
tiān cí jiǔ suǒ yì dào sān bǎi yú rén shì zì zài tiān tu huī zhī lǚ yě
这句话大意是:天祠九所,异道三百余人,事自在天,涂灰之侣也。
chéng wài lóng chí cè yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:城外龙池侧有窣堵波,无忧王之所建也。
shì rú lái zài xī wèi lóng wáng qī rì yú cǐ shuō fǎ
这句话大意是:是如来在昔为龙王,七日于此说法。
qí cè yǒu sì xiǎo sū dǔ bō shì guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ
这句话大意是:其侧有四小窣堵波,是过去四佛坐及经行遗迹之所。
zì cǐ nán xíng èr bǎi liù qī shí lǐ dù qíng jiā hé xī nán zhì pí luō shān ná guó
这句话大意是:自此南行二百六七十里,渡殑伽河,西南至毗罗删拿国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境。
pí luō shān ná guó
这句话大意是:○毗罗删拿国。
pí luō shān ná guó zhōu èr qiān yú lǐ guó dà dōu zhōu shí yú lǐ
这句话大意是:毗罗删拿国周二千余里,国大都周十余里。
qì xù tǔ yí tóng shèng xī chè dá luó guó
这句话大意是:气序土宜同垩醯掣呾逻国。
fēng sú měng bào rén zhī xué yì chóng xìn wài dào shǎo jìng fó fǎ
这句话大意是:风俗猛暴,人知学艺,崇信外道,少敬佛法。
qié lán èr suǒ sēng tú sān bǎi rén bìng jiē xí xué dà chéng fǎ jiào
这句话大意是:伽蓝二所,僧徒三百人,并皆习学大乘法教。
tiān cí wǔ suǒ yì dào zá jū
这句话大意是:天祠五所,异道杂居。
dà chéng zhōng gù qié lán nèi yǒu sū dǔ bō jī suī qīng pǐ shàng bǎi yú chǐ wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě rú lái zài xī yú cǐ qī rì shuō yùn jiè wài jīng zhī suǒ
这句话大意是:大城中故伽蓝内,有窣堵波,基虽倾圮,尚百余尺,无忧王之所建也,如来在昔于此七日说《蕴界外经》之所。
qí cè zé yǒu guò qù sì fó zuò jí jīng xíng yí jì sī zài
这句话大意是:其侧则有过去四佛座及经行遗迹斯在。
cóng cǐ dōng nán xíng èr bǎi yú lǐ zhì jié bǐ tā guó
这句话大意是:从此东南行二百余里,至劫比他国。
jiù wèi sēng jiā shě guó zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(旧谓僧迦舍国,中印度境。
jié bǐ tā guó
这句话大意是:○劫比他国。
jié bǐ tā guó zhōu èr qiān yú lǐ guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:劫比他国周二千余里,国大都城周二十余里。
qì xù tǔ yí tóng pí luō shān ná guó
这句话大意是:气序土宜,同毗罗删拿国。
fēng sú chún hé rén duō xué yì
这句话大意是:风俗淳和,人多学艺。
qié lán sì suǒ sēng tú qiān yú rén bìng xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ
这句话大意是:伽蓝四所,僧徒千余人,并学小乘正量部法。
tiān cí shí suǒ yì dào zá jū tóng gòng zūn shì dà zì zài tiān
这句话大意是:天祠十所,异道杂居,同共遵事大自在天。
yī dà qié lán sān bǎo jiē jí qí chuán shuō
这句话大意是:一、大伽蓝三宝阶及其传说。
chéng dōng èr shí yú lǐ yǒu dà qié lán jīng zhì lún huàn gōng qióng jī jué
这句话大意是:城东二十余里有大伽蓝,经制轮奂,工穷剞劂。
shèng xíng zūn xiàng wu jí zhuāng yán
这句话大意是:圣形尊像,务极庄严。
sēng tú shù bǎi rén xué zhèng liàng bù fǎ
这句话大意是:僧徒数百人,学正量部法。
shù wàn jìng rén zhái jū qí cè
这句话大意是:数万净人,宅居其侧。
qié lán dà yuán nèi yǒu sān bǎo jiē nán běi liè dōng miàn xià shì rú lái zì sān shí sān tiān jiàng hái suǒ yě
这句话大意是:伽蓝大垣内有三宝阶,南北列,东面下,是如来自三十三天降还所也。
xī rú lái qǐ zì shèng lín shàng shēng tiān gōng jū shàn fǎ táng wèi mǔ shuō fǎ
这句话大意是:昔如来起自胜林,上升天宫,居善法堂,为母说法。
guò sān yuè yǐ jiāng yù xià jiàng tiān dì shì nǎi zòng shén lì jiàn lì bǎo jiē zhōng jiē huáng jīn zuǒ shuǐ jīng yòu bái yín
这句话大意是:过三月已,将欲下降,天帝释乃纵神力,建立宝阶,中阶黄金,左水精,右白银。
rú lái qǐ shàn fǎ táng cóng zhū tiān zhòng lǚ zhōng jiē ér xià
这句话大意是:如来起善法堂,从诸天众,履中阶而下;。
dà fàn wáng zhí bái fú lǚ yín jiē ér yòu shì
这句话大意是:大梵王执白拂,履银阶而右侍;。
tiān dì shì chí bǎo gài dǎo shuǐ jīng jiē ér zuǒ shì
这句话大意是:天帝释持宝盖,蹈水精阶而左侍。
tiān zhòng líng xū sàn huā zàn dé
这句话大意是:天众凌虚,散花赞德。
shù bǎi nián qián yóu yǒu jiē jí dǎi zhì jīn shí xiàn méi yǐ jǐn
这句话大意是:数百年前,犹有阶级,逮至今时,陷没已尽。
zhū guó jūn wáng bēi kǎi bù yù lěi yǐ zhuān shí shì yǐ zhēn bǎo yú qí gù jī nǐ xī bǎo jiē qí gāo qī shí yú chǐ shàng qǐ jīng shè
这句话大意是:诸国君王悲慨不遇,垒以砖石,饰以珍宝,于其故基,拟昔宝阶,其高七十余尺,上起精舍。
zhōng yǒu shí fó xiàng ér zuǒ yòu zhī jiē yǒu shì fàn zhī xiàng xíng nǐ jué chū yóu wéi xià shì
这句话大意是:中有石佛像,而左右之阶有释、梵之像,形拟厥初,犹为下势。
bàng yǒu shí zhù gāo qī shí yú chǐ wú yōu wáng suǒ jiàn
这句话大意是:傍有石柱,高七十余尺,无忧王所建。
sè gàn guāng rùn zhì jiān mì lǐ shàng zuò shī zi dūn jù xiàng jiē diāo lòu qí xíng zhōu qí fāng miàn suí rén zuì fú yǐng xiàn zhù zhōng
这句话大意是:色绀光润,质坚密理,上作师子蹲踞向阶,雕镂奇形,周其方面,随人罪福,影现柱中。
bǎo jiē cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ
这句话大意是:宝阶侧不远有窣堵波,是过去四佛坐及经行遗迹之所。
qí cè sū dǔ bō rú lái zài xī yú cǐ zǎo yù
这句话大意是:其侧窣堵波,如来在昔于此澡浴。
qí cè jīng shè shì rú lái rù dìng zhī chù
这句话大意是:其侧精舍,是如来入定之处。
jīng shè cè yǒu dà shí jī zhǎng wǔ shí yú bù gāo qī chǐ shì rú lái jīng xíng zhī chù
这句话大意是:精舍侧有大石基,长五十余步,高七尺,是如来经行之处。
zú suǒ lǚ jì jiē yǒu lián huā zhī wén
这句话大意是:足所履迹,皆有莲花之文。
jī zuǒ yòu gè yǒu xiǎo sū dǔ bō dì shì fàn wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:基左右各有小窣堵波,帝释、梵王之所建也。
èr lián huā sè ní jiàn fú chù jí chuán shuō
这句话大意是:二、莲花色尼见佛处及传说。
shì fàn sū dǔ bō qián shì lián huā sè bì chú ní yù xiān jiàn fú huà zuò zhuàn lún wáng chù
这句话大意是:释、梵窣堵波前,是莲花色苾刍尼欲先见佛,化作转轮王处。
rú lái zì tiān gōng hái shàn bù zhōu yě shí sū bù dǐ táng yán shàn xiàn
这句话大意是:如来自天宫还赡部洲也,时苏部底(唐言善现。
jiù yuē xū fú tí huò yuē xū pú tí yì yuē shàn jí jiē é yě
这句话大意是:旧曰须扶提,或曰须菩提,译曰善吉,皆讹也。
yàn zuò shí shì qiè zì sī yuē jīn fú hái jiàng rén tiān dǎo cóng rú wǒ jīn zhě hé suǒ yi xíng
这句话大意是:)宴坐石室,窃自思曰:“今佛还降,人、天导从,如我今者,何所宜行?
cháng wén fó shuō zhī zhū fǎ kōng tǐ zhū fǎ xìng shì zé yǐ huì yǎn guān fǎ shēn yě
这句话大意是:尝闻佛说,知诸法空,体诸法性,是则以慧眼观法身也。
shí lián huā sè bì chú ní yù chū jiàn fú huà wèi zhuàn lún wáng qī bǎo dǎo cóng sì bīng jǐng wèi zhì shì zūn suǒ fù bì chú ní
这句话大意是:”时莲花色苾刍尼欲初见佛,化为转轮王,七宝导从,四兵警卫,至世尊所,复苾刍尼。
rú lái gào yuē rǔ fēi chū jiàn
现代白话:如来告曰:“你非初见。
fu shàn xiàn zhě guān zhū fǎ kōng shì jiàn fǎ shēn
这句话大意是:夫善现者,观诸法空,是见法身。
shèng jì tǎn nèi líng yì xiāng jì
这句话大意是:圣迹坦内,灵异相继。
qí dà sū dǔ bō dōng nán yǒu yī lóng chí héng hù shèng jì
这句话大意是:其大窣堵波东南有一龙池,恒护圣迹。
jì yǒu míng wèi nán yǐ qīng fàn
这句话大意是:既有冥卫,难以轻犯。
suì jiǔ zì huài rén mò néng huǐ
这句话大意是:岁久自坏,人莫能毁。
cóng cǐ dōng nán xíng jiǎn èr bǎi lǐ zhì jié ruò jū dū guó
这句话大意是:从此东南行减二百里,至羯若鞠阇国。
táng yán qǔ nǚ chéng guó
这句话大意是:(唐言曲女城国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:中印度境。