pó luō niè sī guó
这句话大意是:○婆罗痆斯国。
pó luō niè sī guó zhōu sì qiān yú lǐ
这句话大意是:婆罗痆斯国周四千余里。
guó dà dū chéng lín qíng jiā hé cháng shí bā jiǔ lǐ guǎng wǔ liù lǐ
这句话大意是:国大都城临殑伽河,长十八九里,广五六里。
lǘ yán zhì bǐ jū rén yīn shèng jiā jī jù wàn bǎo yíng qí huò
这句话大意是:闾阎栉比,居人殷盛,家积巨万,宝盈奇货。
rén xìng wēn gōng sú zhòng qiáng xué
这句话大意是:人性温恭,俗重强学。
duō xìn wài dào shǎo jìng fó fǎ qì xù hé gǔ jià shèng guǒ mù fú shū mào cǎo huò mí
这句话大意是:多信外道,少敬佛法,气序和,谷稼盛,果木扶疏,茂草靃靡。
qié lán sān shí yú suǒ sēng tú sān qiān yú rén bìng xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ
这句话大意是:伽蓝三十余所,僧徒三千余人,并学小乘正量部法。
tiān cí bǎi yú suǒ wài dào wàn yú rén bìng duō zōng shì dà zì zài tiān huò duàn fà huò chuí jì lù xíng wú fú tu shēn yǐ huī jīng qín kǔ xíng qiú chū shēng sǐ
这句话大意是:天祠百余所,外道万余人,并多宗事大自在天,或断发,或椎髻,露形无服,涂身以灰,精勤苦行,求出生死。
dà chéng zhōng tiān cí èr shí suǒ céng tái cí yǔ diāo shí wén mù mào lín xiāng yīn qīng liú jiāo dài
这句话大意是:大城中天祠二十所,层台祠宇,雕石文木,茂林相荫,清流交带。
tōu shí tiān xiàng liàng jiǎn bǎi chǐ wēi yán sù rán lǐn lǐn rú zài
这句话大意是:𨱎石天像量减百尺,威严肃然,懔懔如在。
dà chéng dōng běi pó luō niè hé xī yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě gāo bǎi yú chǐ
这句话大意是:大城东北婆罗痆河西有窣堵波,无忧王之所建也,高百余尺。
qián jiàn shí zhù bì xiān ruò jìng guāng rùn níng liú qí zhōng cháng xiàn rú lái yǐng xiàng
这句话大意是:前建石柱,碧鲜若镜,光润凝流,其中常现如来影像。
yī lù yě qié lán
这句话大意是:一、鹿野伽蓝。
pó luō niè hé dōng běi xíng shí yú lǐ zhì lù yě qié lán
这句话大意是:婆罗痆河东北行十余里,至鹿野伽蓝。
qū jiè bā fēn lián yuán zhōu dǔ céng xuān zhòng gé lì jiū guī ju
这句话大意是:区界八分,连垣周堵,层轩重阁,丽究规矩。
sēng tú yī qiān wǔ bǎi rén bìng xué xiǎo chéng zhèng liàng bù fǎ
这句话大意是:僧徒一千五百人,并学小乘正量部法。
dà yuán zhōng yǒu jīng shè gāo èr bǎi yú chǐ shàng yǐ huáng jīn yǐn qǐ zuò ān méi luō guǒ
这句话大意是:大垣中有精舍,高二百余尺,上以黄金隐起作庵没罗果。
shí wèi jī bì zhuān zuò céng kān kān zā sì zhōu jié jí bǎi shù jiē yǒu yǐn qǐ huáng jīn fó xiàng
这句话大意是:石为基陛,砖作层龛,龛匝四周,节级百数,皆有隐起黄金佛像。
jīng shè zhōng yǒu tōu shí fó xiàng liàng děng rú lái shēn zuò zhuǎn fǎ lún shì
这句话大意是:精舍中有𨱎石佛像,量等如来身,作转法轮势。
jīng shè xī nán yǒu shí sū dǔ bō wú yōu wáng jiàn yě jī suī qīng xiàn shàng yú bǎi chǐ
这句话大意是:精舍西南有石窣堵波,无忧王建也,基虽倾陷,尚余百尺。
qián jiàn shí zhù gāo qī shí yú chǐ
这句话大意是:前建石柱,高七十余尺。
shí hán yù rùn jiàn zhào yìng chè
这句话大意是:石含玉润,鉴照映彻。
yīn qín qí qǐng yǐng jiàn zhòng xiàng shàn è zhī xiāng shí yǒu jiàn zhě
这句话大意是:殷勤祈请,影见众像,善恶之相,时有见者。
shì rú lái chéng zhèng jué yǐ chū zhuǎn fǎ lún chù yě
这句话大意是:是如来成正觉已初转法轮处也。
qí cè bù yuǎn sū dǔ bō shì ā ruò jiāo chén rú děng jiàn pú sà shě kǔ xíng suì bù shì wèi lái zhì yú cǐ ér zì xí dìng
这句话大意是:其侧不远窣堵波,是阿若憍陈如等见菩萨舍苦行,遂不侍卫,来至于此,而自习定。
qí bàng sū dǔ bō shì wǔ bǎi dú jué tóng rù niè pán chù
这句话大意是:其傍窣堵波,是五百独觉同入涅槃处。
yòu sān sū dǔ bō guò qù sān fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī suǒ
这句话大意是:又三窣堵波,过去三佛坐及经行遗迹之所。
cí shì jí hù míng shòu jì sū dǔ bō
这句话大意是:1.慈氏及护明受记窣堵波。
sān fó jīng xíng cè yǒu sū dǔ bō shì méi dá lì yé táng yán cí jí xìng yě
这句话大意是:三佛经行侧有窣堵波,是梅呾丽耶(唐言慈,即姓也。
jiù yuē mí lè é lüè yě
这句话大意是:旧曰弥勒,讹略也。
pú sà shòu chéng fó jì chù
这句话大意是:)菩萨受成佛记处。
xī zhě rú lái zài wáng shè chéng jiù fēng shān gào zhū bì chú dāng lái zhī shì cǐ shàn bù zhōu tǔ dì píng zhèng rén shòu bā wàn suì yǒu pó luó mén zi cí shì zhě shēn zhēn jīn sè guāng míng zhào lǎng dāng shě jiā chéng zhèng jué guǎng wéi zhòng shēng sān huì shuō fǎ
这句话大意是:昔者如来在王舍城鹫峰山告诸苾刍:“当来之世,此赡部洲土地平正,人寿八万岁,有婆罗门子慈氏者,身真金色,光明照朗,当舍家成正觉,广为众生三会说法。
qí jì dù zhě jiē wǒ yí fǎ zhí fú zhòng shēng yě
这句话大意是:其济度者,皆我遗法植福众生也。
qí yú sān bǎo shēn jìng yī xīn zài jiā chū jiā chí jiè fàn jiè jiē méng huà dǎo zhèng guǒ jiě tuō
这句话大意是:其于三宝深敬一心,在家出家,持戒犯戒,皆蒙化导,证果解脱。
sān huì shuō fǎ zhī zhōng dù wǒ yí fǎ zhī tú rán hòu nǎi huà tóng yuán shàn yǒu
这句话大意是:三会说法之中,度我遗法之徒,然后乃化同缘善友。
shì shí cí shì pú sà wén fú cǐ shuō cóng zuò qǐ bái fó yán yuàn wǒ zuò bǐ cí shì shì zūn
这句话大意是:”是时慈氏菩萨闻佛此说,从座起,白佛言:“愿我作彼慈氏世尊。
rú lái gào yuē rú rǔ suǒ yán dāng zhèng cǐ guǒ
现代白话:”如来告曰:“如你所言,当证此果。
rú shàng suǒ shuō jiē rǔ jiào huà zhī yí yě
现代白话:如上所说,皆你教化之仪也。
cí shì pú sà shòu jì xi yǒu sū dǔ bō shì shì jiā pú sà shòu jì zhī chù
这句话大意是:慈氏菩萨受记西有窣堵波,是释迦菩萨受记之处。
xián jié zhōng rén shòu èr wàn suì jiā yè bō fú chū xiàn yú shì zhuǎn miào fǎ lún kāi huà hán shí shòu hù míng pú sà yuē shì pú sà yú dāng lái shì zhòng shēng shòu mìng bǎi suì zhī shí dāng de chéng fó hào shì jiā mù ní
这句话大意是:贤劫中人寿二万岁,迦叶波佛出现于世,转妙法轮,开化含识,授护明菩萨曰:“是菩萨于当来世众生寿命百岁之时,当得成佛,号释迦牟尼。
shì jiā pú sà shòu jì nán bù yuǎn yǒu guò qù sì fó jīng xíng yí jì zhǎng wǔ shí yú bù gāo kě qī chǐ yǐ qīng shí jī chéng shàng zuò rú lái jīng xíng zhī xiàng xiàng xíng jié yì wēi yán sù rán ròu jì zhī shàng tè chū shāo fā líng xiāng wú yǐn shén jiàn yǒu zhēng
这句话大意是:释迦菩萨受记南不远,有过去四佛经行遗迹,长五十余步,高可七尺,以青石积成,上作如来经行之像,像形杰异,威严肃然,肉髻之上特出髾发,灵相无隐,神鉴有征。
yú qí yuán nèi shèng jì shí duō zhū jīng shè sū dǔ bō shù bǎi yú suǒ lüè jǔ èr sān nán yòng xiáng shù
这句话大意是:于其垣内,圣迹寔多,诸精舍、窣堵波数百余所,略举二三,难用详述。
sān lóng chí jí shì jiā yí jì
这句话大意是:2.三龙池及释迦遗迹。
qié lán yuán xi yǒu yī qīng chí zhōu èr bǎi yú bù rú lái cháng zhōng guàn yù
这句话大意是:伽蓝垣西有一清池,周二百余步,如来尝中盥浴。
cì xi dà chí zhōu yī bǎi bā shí bù rú lái cháng zhōng dí qì
这句话大意是:次西大池,周一百八十步,如来尝中涤器。
cì běi yǒu chí zhōu bǎi wǔ shí bù rú lái cháng zhōng huàn yī
这句话大意是:次北有池,周百五十步,如来尝中浣衣。
fán cǐ sān chí bìng yǒu lóng zhǐ
这句话大意是:凡此三池,并有龙止。
qí shuǐ jì shēn qí wèi yòu gān chéng jìng jiǎo jié cháng wú zēng jiǎn
这句话大意是:其水既深,其味又甘,澄净皎洁,常无增减。
yǒu rén màn xīn zhuó cǐ chí zhě jīn pí luó shòu duō wèi zhī hài
这句话大意是:有人慢心濯此池者,金毗罗兽多为之害;。
ruò shēn gōng jìng jí yòng wú jù
这句话大意是:若深恭敬,汲用无惧。
huàn yī chí cè dà fāng shí shàng yǒu rú lái jiā shā zhī jī qí wén míng chè huàn rú diāo lòu zhū jìng xìn zhě měi lái gōng yǎng
这句话大意是:浣衣池侧大方石上,有如来袈裟之迹,其文明彻,焕如雕镂,诸净信者每来供养。
wài dào xiōng rén qīng dǎo cǐ shí chí zhōng lóng wáng biàn xìng fēng yǔ
这句话大意是:外道凶人轻蹈此石,池中龙王便兴风雨。
xiàng niǎo lù wáng běn shēng gù shì
这句话大意是:3.象、鸟、鹿王本生故事。
chí cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì rú lái xiū pú sà xíng shí wèi liù yá xiàng wáng liè rén lì qí yá yě zhà fú jiā shā wān hú cì bǔ xiàng wáng wèi jìng jiā shā suì liè yá ér shòu yān
现代白话:池侧不远有窣堵波,是如来修菩萨行时,为六牙象王,猎人利其牙也,诈服袈裟,弯弧伺捕,象王为敬袈裟,遂捩牙而授呢。
liè yá cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì rú lái xiū pú sà xíng shí mǐn shì wú lǐ shì wèi niǎo shēn yǔ bǐ mí hóu bái xiàng yú cǐ xiāng wèn shuí xiān jiàn shì ní jū lǜ shù gè yán shì jī suì biān cháng yòu huà jiàn yuǎn jìn rén zhī shàng xià dào sú guī yī
这句话大意是:捩牙侧不远有窣堵波,是如来修菩萨行时愍世无礼,示为鸟身,与彼弥猴、白象于此相问,谁先见是尼拘律树,各言事迹,遂编长幼,化渐远近,人知上下,道俗归依。
qí cè bù yuǎn dà lín zhōng yǒu sū dǔ bō shì rú lái xī yǔ tí pó dá duō jù wèi lù wáng duàn shì zhī chù
这句话大意是:其侧不远大林中有窣堵波,是如来昔与提婆达多俱为鹿王断事之处。
xī yǔ cǐ chù dà lín zhī zhōng yǒu liǎng qún lù gè wǔ bǎi yú
这句话大意是:昔与此处大林之中,有两群鹿,各五百余。
shí cǐ guó wáng tián yóu yuán zé pú sà lù wáng qián qǐng wáng yuē dài wáng xiào liè zhōng yuán zòng liǎo fēi shǐ fán wǒ tú shǔ mìng jǐn cí chen bù rì fǔ chòu wú suǒ chōng shàn
这句话大意是:时此国王畋游原泽,菩萨鹿王前请王曰:“大王校猎中原,纵燎飞矢,凡我徒属,命尽兹晨,不日腐臭,无所充膳。
yuàn yù cì chà rì shū yī lù
这句话大意是:愿欲次差,日输一鹿。
wáng yǒu gē xiān zhī shàn wǒ yán dàn xī zhī mìng
这句话大意是:王有割鲜之膳,我延旦夕之命。
wáng shàn qí yán huí jià ér fǎn
这句话大意是:”王善其言,回驾而返。
liǎng qún zhī lù gēng cì shū mìng
这句话大意是:两群之鹿,更次输命。
tí pó qún zhōng yǒu huái yùn lù cì dāng jiù sǐ bái qí wáng yuē shēn suī yīng sǐ zi wèi cì yě
这句话大意是:提婆群中有怀孕鹿,次当就死,白其王曰:“身虽应死,子未次也。
lù wáng nù yuē shuí bù bǎo mìng
这句话大意是:”鹿王怒曰:“谁不宝命!
cí lù tàn yuē wú wáng bù rén sǐ wú rì yǐ
现代白话:”雌鹿叹曰:“我王不仁,死无日了。
nǎi gào jí pú sà lù wáng
这句话大意是:”乃告急菩萨鹿王。
lù wáng yuē bēi zāi cí mǔ zhī xīn ēn jí wèi xíng zhī zǐ
现代白话:鹿王曰:“悲啊慈母之心,恩及未形之子!
wú jīn dài rǔ
现代白话:我今代你。
suì zhì wáng mén
这句话大意是:”遂至王门。
dào lù zhī rén chuán shēng chàng yuē bǐ dà lù wáng jīn lái rù yì
这句话大意是:道路之人传声唱曰:“彼大鹿王今来入邑。
dōu rén shì zhù mò bù chí guān
这句话大意是:”都人士庶莫不驰观。
wáng zhī wén yě yǐ wéi bù chéng mén zhě bái wáng wáng nǎi xìn rán
这句话大意是:王之闻也,以为不诚,门者白王,王乃信然。
yuē lù wáng hé jù lái yé
这句话大意是:曰:“鹿王何遽来耶?
lù yuē yǒu cí lù dāng sǐ tāi zǐ wèi chǎn xīn bù néng rěn gǎn yǐ shēn dài
这句话大意是:”鹿曰:“有雌鹿当死,胎子未产,心不能忍,敢以身代。
wáng wén tàn yuē wǒ rén shēn lù yě
这句话大意是:”王闻叹曰:“我人身,鹿也。
ěr lù shēn rén yě
现代白话:你鹿身,人也。
yú shì xī fàng zhū lù bù fù shū mìng jí yǐ qí lín wèi zhū lù sǒu yīn ér wèi zhī shī lù lín yān
现代白话:”于是悉放诸鹿,不复输命,即以其林为诸鹿薮,因而谓之施鹿林呢。
lù yě zhī hào zì cǐ ér xìng
这句话大意是:鹿野之号,自此而兴。
jiāo chén rú děng wǔ rén yíng fú sū dǔ bō
这句话大意是:4.憍陈如等五人迎佛窣堵波。
qié lán xī nán èr sān lǐ yǒu sū dǔ bō gāo sān bǎi yú chǐ jī zhǐ guǎng zhì yíng shì qí zhēn jì wú céng kān biàn zhì fù bō suī jiàn biǎo zhù ér wú lún duó
这句话大意是:伽蓝西南二三里,有窣堵波,高三百余尺,基趾广峙,莹饰奇珍,既无层龛,便置覆钵,虽建表柱,而无轮铎。
qí cè yǒu xiǎo sū dǔ bō shì ā ruò jiāo chén rú děng wǔ rén qì zhì yíng fú chù yě
这句话大意是:其侧有小窣堵波,是阿若憍陈如等五人弃制迎佛处也。
chū sà pó hé là tā xī zhì táng yán yī qiè yì chéng
这句话大意是:初,萨婆曷剌他悉陁(唐言一切义成。
jiù yán xī dá duō é lüè yě
这句话大意是:旧言悉达多,讹略也。
tài zǐ yú chéng zhī hòu qī shān yǐn gǔ wàng shēn xùn fǎ
这句话大意是:)太子逾城之后,栖山隐谷,忘身殉法。
jìng fàn wáng nǎi mìng jiā zú sān rén jiù shì èr rén yuē wǒ zi yī qiè yì chéng shě jiā xiū xué gū yóu shān zé dú chǔ lín sǒu gù mìng ěr cáo suí zhī suǒ zhǐ
现代白话:净饭王乃命家族三人,舅氏二人曰:“我子一切义成舍家修学,孤游山泽,独处林薮,故命你曹随知所止。
nèi zé shū fù bó jiù wài zé jì jūn qiě chén fán jué dòng jìng yi zhī jìn zhǐ
这句话大意是:内则叔父、伯舅,外则既君且臣,凡厥动静,宜知进止。
wǔ rén xián mìng xiāng wàng yíng wèi
这句话大意是:五人衔命,相望营卫。
yīn jí qín qiú yù qī chū lí
这句话大意是:因即勤求,欲期出离。
měi xiāng wèi yuē fu xiū dào zhě kǔ zhèng yé
这句话大意是:每相谓曰:“夫修道者,苦证耶?
lè zhèng yé
这句话大意是:乐证耶?
èr rén yuē ān lè wéi dào
这句话大意是:”二人曰:“安乐为道。
sān rén yuē qín kǔ wéi dào
这句话大意是:”三人曰:“勤苦为道。
èr sān jiāo zhēng wèi yǒu yǐ míng
这句话大意是:”二三交争,未有以明。
yú shì tài zǐ sī wéi zhì lǐ wèi fú kǔ xíng wài dào jié má mǐ yǐ zhī shēn
这句话大意是:于是太子思惟至理,为伏苦行外道,节麻米以支身。
bǐ èr rén zhě jiàn ér yán yuē tài zǐ suǒ xíng fēi zhēn shí fǎ
这句话大意是:彼二人者见而言曰:“太子所行,非真实法。
fu dào yě zhě lè yǐ zhèng zhī jīn nǎi qín kǔ fēi wú tú yě
现代白话:夫道也者,乐以证之,今乃勤苦,非我徒也。
shě ér yuǎn dùn sī wéi guǒ zhèng
这句话大意是:”舍而远遁,思惟果证。
tài zǐ liù nián kǔ xíng wèi zhèng pú tí yù yàn kǔ xíng fēi zhēn shòu rǔ mí ér zhèng guǒ
这句话大意是:太子六年苦行,未证菩提,欲验苦行非真,受乳糜而证果。
sī sān rén zhě wén ér tàn yuē gōng chuí chéng yǐ jīn qí tuì yǐ
现代白话:斯三人者闻而叹曰:“功垂成了,今其退了。
liù nián kǔ xíng yī rì juān gōng
这句话大意是:六年苦行,一日捐功!
yú shì xiāng cóng qiú fǎng èr rén jì xiāng jiàn yǐ kuāng zuò gāo tán gēng xiāng yì yuē xī jiàn tài zǐ yī qiè yì chéng chū wáng gōng jiù huāng gǔ qù zhēn fú pī lù pí jīng qín lì zhì zhēn jié kǔ xīn qiú shēn miào fǎ qī wú shàng guǒ
这句话大意是:”于是相从求访二人,既相见已,匡坐高谈,更相议曰:“昔见太子一切义成出王宫,就荒谷,去珍服,披鹿皮,精勤励志,贞节苦心,求深妙法,期无上果。
jīn nǎi shòu mù nǚ rǔ mí bài dào kuī zhì wú zhī zhī yǐ wú néng wéi yě
现代白话:今乃受牧女乳糜,败道亏志,我知之了,无能为也。
bǐ èr rén yuē jūn hé jiàn zhī wǎn yú
这句话大意是:”彼二人曰:“君何见之晚欤?
cǐ chāng jué rén ěr
这句话大意是:此猖獗人耳。
fu chù hu shēn gōng ān hu zūn shèng bù néng jìng zhì yuǎn jì shān lín qì zhuàn lún wáng wèi wèi bǐ jiàn rén xíng hé kě niàn zāi
现代白话:夫处乎深宫,安乎尊胜,不能静志,远迹山林,弃转轮王位,为鄙贱人行,何可念啊?
yán zēng dāo dá ěr
这句话大意是:言增忉怛耳!
pú sà yù ní lián chán hé zuò pú tí shù chéng děng zhèng jué hào tiān rén shī jì rán yàn mò wéi chá yìng dù yuē bǐ yù tóu lán zi zhě zhèng fēi xiǎng dìng kān shòu miào fǎ
这句话大意是:”菩萨浴尼连禅河,坐菩提树,成等正觉,号天人师,寂然宴默,惟察应度,曰:“彼郁头蓝子者,证非想定,堪受妙法。
kōng zhōng zhū tiān xún shēng bào yuē yù tóu lán zi mìng zhōng yǐ lái jīng jīn qī rì
这句话大意是:”空中诸天寻声报曰:“郁头蓝子命终已来,经今七日。
rú lái tàn xī rú hé bù yù
这句话大意是:”如来叹惜:“如何不遇?
chuí wén miào fǎ jù cóng biàn huà
这句话大意是:垂闻妙法,遽从变化!
zhòng gèng guān chá yíng qiú shì jiè yǒu ā lán jiā lán dé wú suǒ yǒu chù dìng kě shòu zhì lǐ
这句话大意是:”重更观察,营求世界,有阿蓝迦蓝得无所有处定,可授至理。
zhū tiān yòu yuē zhōng yǐ wǔ rì
这句话大意是:诸天又曰:“终已五日。
rú lái zài tàn mǐn qí báo hù
这句话大意是:”如来再叹,愍其薄祜。
yòu gèng dì guān shuí yīng shòu jiào wéi shī lù lín zhōng yǒu wǔ rén zhě kě xiān yòu dǎo
这句话大意是:又更谛观,谁应受教,唯施鹿林中有五人者,可先诱导。
rú lái ěr shí qǐ pú tí shù qù lù yě yuán wēi yí jì jìng shén guāng huǎng yào háo hán yù cǎi shēn zhēn jīn sè ān xiáng qián jìn dǎo bǐ wǔ rén
现代白话:如来你时起菩提树,趣鹿野园,威仪寂静,神光晃耀,毫含玉彩,身真金色,安详前进,导彼五人。
sī wǔ rén yáo jiàn rú lái hù xiāng wèi yuē yī qiè yì chéng bǐ lái zhě shì
这句话大意是:斯五人遥见如来,互相谓曰:“一切义成,彼来者是。
suì yuè jù yān shèng guǒ bù zhèng xīn qī yǐ tuì gù xún wú tú
现代白话:岁月遽淹,圣果不证,心期已退,故寻我徒。
yi gè mò rán wù qǐ yíng lǐ
这句话大意是:宜各默然,勿起迎礼。
rú lái jiàn jìn wēi shén dòng wù wǔ rén wàng zhì bài yíng wèn xùn shì cóng rú yí
这句话大意是:”如来渐近,威神动物,五人忘制,拜迎问讯,侍从如仪。
rú lái jiàn yòu shì zhī miào lǐ yǔ ān jū bì fāng huò guǒ zhèng
这句话大意是:如来渐诱,示之妙理,雨安居毕,方获果证。
èr liè shì chí jí chuán shuō
这句话大意是:二、烈士池及传说。
shī lù lín dōng xíng èr sān lǐ zhì sū dǔ bō bàng yǒu hé chí zhōu bā shí yú bù yī míng jiù mìng yòu wèi liè shì
这句话大意是:施鹿林东行二三里,至窣堵波,傍有涸池,周八十余步,一名救命,又谓烈士。
wén zhū xiān zhì yuē shù bǎi nián qián yǒu yī yǐn shì yú cǐ chí cè jié lú píng jì bó xí jì shù jiū jí shén lǐ néng shǐ wǎ lì wèi bǎo rén chù yì xíng dàn wèi néng yù fēng yún péi xiān jià
这句话大意是:闻诸先志曰:数百年前有一隐士,于此池侧结庐屏迹,博习伎术,究极神理,能使瓦砾为宝,人畜易形,但未能驭风云,陪仙驾。
yuè tú kǎo gǔ gèng qiú xiān shù
这句话大意是:阅图考古,更求仙术。
qí fāng yuē fu shén xiān zhě cháng shēng zhī shù yě
这句话大意是:其方曰:“夫神仙者,长生之术也。
jiāng yù qiú xué xiān dìng qí zhì zhù jiàn tán chǎng zhōu yī zhàng yú
这句话大意是:将欲求学,先定其志,筑建坛场,周一丈余。
mìng yī liè shì xìn yǒng zhāo zhù zhí zhǎng dāo lì tán yú bǐng xī jué yán zì hūn dá dàn
这句话大意是:命一烈士,信勇昭著,执长刀,立坛隅,屏息绝言,自昏达旦。
qiú xiān zhě zhōng tán ér zuò shǒu àn zhǎng dāo kǒu sòng shén zhòu shōu shì fǎn tīng chí míng dēng xiān
这句话大意是:求仙者中坛而坐,手按长刀,口诵神咒,收视反听,迟明登仙。
suǒ zhí xiān dāo biàn wéi bǎo jiàn líng xū lǚ kōng wáng zhū xiān lǚ zhí jiàn zhǐ huī suǒ yù jiē cóng wú shuāi wú lǎo bù bìng bù sǐ
这句话大意是:所执铦刀变为宝剑,凌虚履空,王诸仙侣,执剑指麾,所欲皆从,无衰无老,不病不死。
shì rén jì dé xiān fāng xíng fǎng liè shì yíng qiú kuàng suì wèi xié xīn yuàn
这句话大意是:”是人既得仙方,行访烈士,营求旷岁,未谐心愿。
hòu yú chéng zhōng yù jiàn yī rén bēi hào zhú lù
这句话大意是:后于城中遇见一人,悲号逐路。
yǐn shì dǔ qí xiāng xīn shén qìng yuè jí ér wèi wèn hé zhì yuàn shāng
这句话大意是:隐士睹其相,心甚庆悦,即而慰问:“何至怨伤?
yuē wǒ yǐ pín jù yōng lì zì jì
这句话大意是:”曰:“我以贫窭,佣力自济。
qí zhǔ jiàn zhī tè shēn xìn yòng qī mǎn wǔ suì dāng chou zhòng shǎng
这句话大意是:其主见知,特深信用,期满五岁,当酬重赏。
yú shì rěn qín kǔ wàng jiān xīn
这句话大意是:于是忍勤苦,忘艰辛。
wǔ nián jiāng zhōu yī dàn wéi shī jì méng chī rǔ yòu wú suǒ de
这句话大意是:五年将周,一旦违失,既蒙笞辱,又无所得。
yǐ cǐ wéi xīn bēi dào shuí xù
这句话大意是:以此为心,悲悼谁恤?
yǐn shì mìng yǔ tóng yóu lái zhì cǎo lú yǐ shù lì gù huà jù yáo zhuàn
这句话大意是:”隐士命与同游,来至草庐,以术力故,化具肴馔。
yǐ ér lìng rù chí yù féi yǐ xīn yī yòu yǐ wǔ bǎi jīn qián yí zhī yuē jǐn dāng lái qiú xìng wú wài yě
这句话大意是:已而令入池浴,肥以新衣,又以五百金钱遗之,曰:“尽当来求,幸无外也。
zì shí jué hòu shù jiā zhòng lù qián xíng yīn dé gǎn jī qí xīn
这句话大意是:”自时厥后,数加重赂,潜行阴德,感激其心。
liè shì lǚ qiú xiào mìng yǐ bào zhī yǐ
这句话大意是:烈士屡求效命,以报知已。
yǐn shì yuē wǒ qiú liè shì mí lì suì shí xìng ér huì yù qí mào yìng tú fēi yǒu tā gù yuàn yī xī bù shēng ěr
这句话大意是:隐士曰:“我求烈士,弥历岁时,幸而会遇,奇貌应图,非有他故,愿一夕不声耳。
liè shì yuē sǐ shàng bù cí qǐ tú bǐng xī
这句话大意是:”烈士曰:“死尚不辞,岂徒屏息?
yú shì shè tán chǎng shòu xiān fǎ yī fāng xíng shì zuò dài rì xūn
这句话大意是:”于是设坛场,受仙法,依方行事,坐待日曛。
xūn mù zhī hòu gè sī qí wu yǐn shì sòng shén zhòu liè shì àn xiān dāo
这句话大意是:曛暮之后,各司其务,隐士诵神咒,烈士按铦刀。
dài jiāng xiǎo yǐ hū fā shēng jiào
现代白话:殆将晓了,忽发声叫。
shì shí kōng zhōng huǒ xià yān yàn yún zhēng yǐn shì jí yǐn cǐ rén rù chí bì nàn
这句话大意是:是时空中火下,烟焰云蒸,隐士疾引此人,入池避难。
yǐ ér wèn yuē jiè zi wú shēng hé yǐ jīng jiào
现代白话:已而问曰:“诫子无声,凭什么惊叫?
liè shì yuē shòu mìng hòu zhì yè fēn hūn rán ruò mèng biàn yì gèng qǐ
这句话大意是:”烈士曰:“受命后,至夜分,昏然若梦,变异更起。
jiàn xī shì zhǔ gōng lái wèi xiè gǎn hè hòu ēn rěn bù bào yǔ
这句话大意是:见昔事主躬来慰谢,感荷厚恩,忍不报语;。
bǐ rén zhèn nù suì jiàn shā hài
这句话大意是:彼人震怒,遂见杀害。
shòu zhōng yīn shēn gù shī tàn xī yóu yuàn lì shì bù yán yǐ bào hòu dé
这句话大意是:受中阴身,顾尸叹惜,犹愿历世不言,以报厚德。
suì jiàn tuō shēng nán yìn dù dà pó luó mén jiā nǎi zhì shòu tāi chū tāi bèi jīng kǔ è hé ēn hé dé cháng bù chū shēng
这句话大意是:遂见托生南印度大婆罗门家,乃至受胎出胎,备经苦厄,荷恩荷德,尝不出声。
jì hū shòu yè guān hūn sàng qīn shēng zǐ měi niàn qián ēn rěn ér bù yǔ zōng qīn qī shǔ xián jiàn guài yì
这句话大意是:洎乎受业、冠婚、丧亲、生子,每念前恩,忍而不语,宗亲戚属咸见怪异。
nián guò liù shí yǒu wǔ wǒ qī wèi yuē rǔ kě yán yǐ
现代白话:年过六十有五,我妻谓曰:‘你可言了!
ruò bù yǔ zhě dāng shā rǔ zi
现代白话:若不语者,当杀你子。
wǒ shí wéi niàn yǐ gé shēng shì zì gù shuāi lǎo wéi cǐ zhì zǐ yīn zhǐ qí qī lìng wú shā hài suì fā cǐ shēng ěr
这句话大意是:’我时惟念,已隔生世,自顾衰老,唯此稚子,因止其妻,令无杀害,遂发此声耳。
yǐn shì yuē wǒ zhī guò yě
这句话大意是:”隐士曰:“我之过也!
cǐ mó ráo ěr
这句话大意是:此魔娆耳。
liè shì gǎn ēn bēi shì bù chéng fèn huì ér sǐ
这句话大意是:”烈士感恩,悲事不成,愤恚而死。
miǎn huǒ zāi nán gù yuē jiù mìng
这句话大意是:免火灾难,故曰救命;。
gǎn ēn ér sǐ yòu wèi liè shì chí
这句话大意是:感恩而死,又谓烈士池。
sān sān shòu sū dǔ bō
这句话大意是:三、三兽窣堵波。
liè shì chí xi yǒu sān shòu sū dǔ bō shì rú lái xiū pú sà xíng shí shāo shēn zhī chù
这句话大意是:烈士池西有三兽窣堵波,是如来修菩萨行时烧身之处。
jié chū shí yú cǐ lín yě yǒu hú tù yuán yì lèi xiāng yuè
这句话大意是:劫初时,于此林野,有狐、兔、猿,异类相悦。
shí tiān dì shì yù yàn xiū pú sà xíng zhě jiàng líng yìng huà wèi yī lǎo fu wèi sān shòu yuē èr sān zǐ shàn ān yǐn hu
这句话大意是:时天帝释欲验修菩萨行者,降灵应化为一老夫,谓三兽曰:“二三子善安隐吗?
wú jīng jù yé
这句话大意是:无惊惧耶?
yuē shè fēng cǎo yóu mào lín yì lèi tóng huān jì ān qiě lè
这句话大意是:”曰:“涉丰草,游茂林,异类同欢,既安且乐。
lǎo fū yuē wén èr sān zǐ qíng hòu yì mì wàng qí lǎo bì gù cǐ yuǎn xún
这句话大意是:”老夫曰:“闻二三子情厚意密,忘其老弊,故此远寻。
jīn zhèng jī fá hé yǐ kuì shí
现代白话:今正饥乏,凭什么馈食?
yuē xìng shǎo liú cǐ wǒ gōng chí fǎng
这句话大意是:”曰:“幸少留此,我躬驰访。
yú shì tóng xīn xū yǐ fēn lù yíng qiú
这句话大意是:”于是同心虚已,分路营求。
hú yán shuǐ bīn xián yī xiān lǐ yuán yú lín shù cǎi yì huā guǒ jù lái zhì zhǐ tóng jìn lǎo fū
这句话大意是:狐沿水滨,衔一鲜鲤,猿于林树,采异花果,俱来至止,同进老夫。
wéi tù kōng hái yóu yuè zuǒ yòu
这句话大意是:惟兔空还,游跃左右。
lǎo fū wèi yuē yǐ wú guān zhī ěr cáo wèi hé
现代白话:老夫谓曰:“以我观之,你曹未和。
yuán hú tóng zhì gè néng yì xīn wéi tù kōng hái dú wú xiāng kuì
这句话大意是:猿狐同志,各能役心,惟兔空还,独无相馈。
yǐ cǐ yán zhī chéng kě zhī yě
这句话大意是:以此言之,诚可知也。
tù wén jī yì wèi hú yuán yuē duō jī qiáo sū fāng yǒu suǒ zuò
这句话大意是:”兔闻讥议,谓狐、猿曰:“多积樵苏,方有所作。
hú yuán jìng chí xián cǎo yè mù jì yǐ yùn chóng měng yàn jiāng chì
这句话大意是:”狐、猿竞驰,衔草曳木,既已蕴崇,猛焰将炽。
tù yuē rén zhě wǒ shēn bēi liè suǒ qiú nán suì gǎn yǐ wēi gōng chōng cǐ yī cān
这句话大意是:兔曰:“仁者,我身卑劣,所求难遂,敢以微躬,充此一餐。
cí bì rù huǒ xún jí zhì sǐ
这句话大意是:”辞毕入火,寻即致死。
shì shí lǎo fū fù dì shì shēn chú jìn shōu hái shāng tàn liáng jiǔ wèi hú yuán yuē yī hé zhì cǐ
这句话大意是:是时老夫复帝释身,除烬收骸,伤叹良久,谓狐、猿曰:“一何至此!
wú gǎn qí xīn bù mǐn qí jī jì zhī yuè lún chuán hu hòu shì
现代白话:我感其心,不泯其迹,寄之月轮,传乎后世。
gù bǐ xián yán yuè zhōng zhī tù zì sī ér yǒu
这句话大意是:”故彼咸言,月中之兔,自斯而有。
hòu rén yú cǐ jiàn sū dǔ bō
这句话大意是:后人于此建窣堵波。
cóng cǐ shùn qíng jiā hé liú dōng xíng sān bǎi yú lǐ zhì zhàn zhǔ guó
这句话大意是:从此顺殑伽河流,东行三百余里,至战主国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境)。
zhàn zhǔ guó
这句话大意是:○战主国。
zhàn zhǔ guó zhōu èr qiān yú lǐ dū chéng lín qíng jiā hé zhōu shí yú lǐ
这句话大意是:战主国周二千余里,都城临殑伽河,周十余里。
jū rén fēng lè yì lǐ xiāng lín
这句话大意是:居人丰乐,邑里相邻。
tǔ dì gāo yú jià sè shí bō
这句话大意是:土地膏腴,稼穑时播。
qì xù hé chàng fēng sú chún zhì rén xìng guǎng liè xié zhèng jiān xìn
这句话大意是:气序和畅,风俗淳质,人性犷烈,邪正兼信。
qié lán shí yú suǒ sēng tú jiǎn qiān rén bìng jiē zūn xí xiǎo chéng jiào fǎ
这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒减千人,并皆遵习小乘教法。
tiān cí èr shí yì dào zá jū
这句话大意是:天祠二十,异道杂居。
yī fó shè lì sū dǔ bō
这句话大意是:一、佛舍利窣堵波。
dà chéng xī běi qié lán zhōng sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:大城西北伽蓝中窣堵波,无忧王之所建也。
yìn dù jì yuē cǐ zhōng yǒu rú lái shè lì yī shēng
这句话大意是:《印度记》曰:此中有如来舍利一升。
xī zhě shì zūn cháng yú cǐ chù qī rì zhī zhōng wèi tiān rén zhòng xiǎn shuō miào fǎ
这句话大意是:昔者世尊尝于此处,七日之中,为天人众显说妙法。
qí cè zé yǒu guò qù sān fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī chù
这句话大意是:其侧则有过去三佛坐及经行遗迹之处。
lín cǐ fù yǒu cí shì pú sà xiàng xíng liàng suī xiǎo wēi shén nì rán líng jiàn qián tōng qí jì jiān qǐ
这句话大意是:邻此复有慈氏菩萨像,形量虽小,威神嶷然,灵鉴潜通,奇迹间起。
èr bù chuān ěr qié lán
这句话大意是:二、不穿耳伽蓝。
dà chéng dōng xíng èr bǎi yú lǐ zhì ā bì zhì jié là ná sēng qié lán
这句话大意是:大城东行二百余里,至阿避陁羯剌拿僧伽蓝。
táng yán bù chuān ěr
这句话大意是:(唐言不穿耳。
zhōu yuán bù guǎng diāo shì shén gōng huā chí jiāo yǐng tái gé lián méng sēng tú sù mù zhòng yí yǎng xù
这句话大意是:)周垣不广,雕饰甚工,花池交影,台阁连甍,僧徒肃穆,众仪痒序。
wén zhū xiān zhì yuē xī dà xuě shān běi dǔ huò luó guó yǒu lè xué shā mén èr sān tóng zhì lǐ sòng yú xián měi xiāng wèi yuē miào lǐ yōu xuán fēi yán tán suǒ jiū
这句话大意是:闻诸先志曰:昔大雪山北睹货逻国有乐学沙门,二三同志礼诵余闲,每相谓曰:“妙理幽玄,非言谈所究。
shèng jì zhāo zhù kě zú zhǐ suǒ xún
这句话大意是:圣迹昭著,可足趾所寻。
yi xún mò nì qīn guān shèng jì
这句话大意是:宜询莫逆,亲观圣迹。
yú shì èr sān jiāo yǒu zhàng xī tóng yóu
这句话大意是:”于是二三交友杖锡同游。
jì zhì yìn dù yù zhū qié lán qīng qí biān bǐ mò zhī jiàn shě
这句话大意是:既至印度,寓诸伽蓝,轻其边鄙,莫之见舍。
wài pò fēng lù nèi lèi kǒu fù yán sè qiáo cuì xíng róng kū gǎo
这句话大意是:外迫风露,内累口腹,颜色憔悴,形容枯槁。
shí cǐ guó wáng chū yóu jìn xiào jiàn zhū kè sēng guài ér wèn yuē hé fāng qǐ shì
这句话大意是:时此国王出游近效,见诸客僧,怪而问曰:“何方乞士?
hé suǒ yīn lái
这句话大意是:何所因来?
ěr jì bù chuān yī yòu gòu bì
这句话大意是:耳既不穿,衣又垢弊。
shā mén duì yuē wǒ dǔ huò luó guó rén yě
这句话大意是:”沙门对曰:“我,睹货逻国人也。
gōng chéng yí jiào gāo dǎo sú chén lǜ qí tóng hào guān lǐ shèng jì
这句话大意是:恭承遗教,高蹈俗尘,率其同好,观礼圣迹。
kǎi yǐ báo fú zhòng suǒ tóng qì yìn dù shā mén mò gù jī lǚ
这句话大意是:慨以薄福,众所同弃,印度沙门,莫顾羁旅。
yù huán běn tǔ xún lǐ wèi zhōu suī pò qín kǔ xīn suì hòu yǐ
这句话大意是:欲还本土,巡礼未周,虽迫勤苦,心遂后已。
wáng wén qí shuō yòng zēng bēi gǎn jí sī shèng dì jiàn lì qié lán bái dié tí shū wèi zhī zhì yuē wǒ wéi zūn jū shì shàng guì jí rén zhōng sī jiē sān bǎo zhī líng yòu yě
这句话大意是:”王闻其说,用增悲感,即斯胜地,建立伽蓝,白氎题书,为之制曰:“我惟尊居世上,贵极人中,斯皆三宝之灵祐也。
jì wéi rén wáng shòu fú fù zhǔ fán jué rǎn yī wú dāng huì jì
现代白话:既为人王,受佛付嘱,凡厥染衣,我当惠济。
jiàn cǐ qié lán shì zhāo jī lǚ
这句话大意是:建此伽蓝,式招羁旅。
zì jīn yǐ lái zhū chuān ěr sēng wǒ cǐ qié lán bù dé zhǐ shè
这句话大意是:自今已来,诸穿耳僧,我此伽蓝不得止舍。
yīn qí shì jì gù yǐ míng yān
现代白话:”因其事迹,故以名呢。
sān mó hē suō luó yì jí zhū yí jì
这句话大意是:三、摩诃娑罗邑及诸遗迹。
ā bì zhì jié là ná qié lán dōng nán xíng bǎi yú lǐ nán dù qíng jiā hé zhì mó hē suō luó yì bìng pó luó mén zhǒng bù zūn fó fǎ
这句话大意是:阿避陁羯剌拿伽蓝东南行百余里,南渡殑伽河,至摩诃娑罗邑,并婆罗门种,不遵佛法。
rán jiàn shā mén xiān fǎng xué yè zhī qí qiáng zhì fāng shēn lǐ jìng
这句话大意是:然见沙门,先访学业,知其强识,方深礼敬。
qíng jiā hé běi yǒu nà luō yán tiān cí
这句话大意是:殑伽河北,有那罗延天祠。
zhòng gé céng tái huàn qí lì shì
这句话大意是:重阁层台,奂其丽饰。
zhū tiān zhī xiàng juān shí ér chéng gōng jí rén móu líng yìng nán jiū
这句话大意是:诸天之像,镌石而成,工极人谋,灵应难究。
nà luō yán tiān cí dōng xíng sān shí yú lǐ yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě dà bàn xiàn de
这句话大意是:那罗延天祠东行三十余里,有窣堵波,无忧王之所建也,大半陷地。
qián jiàn shí zhù gāo yú èr zhàng shàng zuò shī zi zhī xiàng kè jì fú guǐ zhī shì
这句话大意是:前建石柱,高余二丈,上作师子之像,刻记伏鬼之事。
xī yú cǐ chù yǒu kuàng yě guǐ shì dà wēi lì dàn rén xuè ròu zuò hài shēng líng sì jí yāo suì
这句话大意是:昔于此处有旷野鬼,恃大威力,啖人血肉,作害生灵,肆极妖祟。
rú lái mǐn zhū zhòng shēng bù dé qí sǐ yǐ shén tōng lì yòu huà zhū guǐ dǎo yǐ guī yī zhī jìng qí yǐ bù shā zhī jiè
这句话大意是:如来愍诸众生不得其死,以神通力诱化诸鬼,导以归依之敬,齐以不杀之戒。
zhū guǐ chéng jiào fèng yǐ zhōu xuán
这句话大意是:诸鬼承教,奉以周旋。
yú shì jǔ shí qǐng fú ān zuò yuàn wén zhèng fǎ kè niàn hù chí
这句话大意是:于是举石请佛安坐,愿闻正法,克念护持。
zì cí jué hòu wú xìn zhī tú jìng gòng tuī yí guǐ zhì shí zuò dòng yǐ qiān shù mò zhī néng zhuǎn
这句话大意是:自兹厥后,无信之徒竞共推移鬼置石座,动以千数,莫之能转。
mào lín qīng chí zhōu jī zuǒ yòu rén zhì qí cè wú bù xīn jù
这句话大意是:茂林清池,周基左右,人至其侧,无不心惧。
fú guǐ cè bù yuǎn yǒu shù qié lán suī duō qīng huǐ shàng yǒu sēng tú bìng jiē zūn xí dà chéng jiào fǎ
这句话大意是:伏鬼侧不远,有数伽蓝,虽多倾毁,尚有僧徒,并皆遵习大乘教法。
cóng cǐ dōng nán xíng bǎi yú lǐ zhì yī sū dǔ bō jī yǐ qīng xiàn yú gāo shù zhàng
这句话大意是:从此东南行百余里,至一窣堵波,基已倾陷,余高数丈。
xī zhě rú lái jì miè zhī hòu bā guó dà wáng fēn shè lì yě liàng shè lì pó luó mén mì tu píng nèi fēn shòu zhū wáng ér pó luó mén chí píng yǐ guī jì dé suǒ zhān shè lì suì jiàn sū dǔ bō bìng píng zhì nèi yīn yǐ míng yān
现代白话:昔者如来寂灭之后,八国大王分舍利也,量舍利婆罗门蜜涂瓶内,分授诸王,而婆罗门持瓶以归,既得所粘舍利,遂建窣堵波,并瓶置内,因以名呢。
hòu wú yōu wáng kāi qǔ shè lì píng gǎi jiàn dà sū dǔ bō huò zhì zhāi rì shí zhú guāng míng
这句话大意是:后无忧王开取舍利瓶,改建大窣堵波,或至斋日,时烛光明。
cóng cǐ dōng běi dù qíng jiā hé xíng bǎi sì wǔ shí lǐ zhì fèi shè lí guó
这句话大意是:从此东北渡殑伽河,行百四五十里,至吠舍厘国。
jiù yuē pí shè lí guó é yě
这句话大意是:(旧曰毗舍离国,讹也。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:中印度境。
fèi shè lí guó
这句话大意是:○吠舍厘国。
fèi shè lí guó zhōu wǔ qiān yú lǐ
这句话大意是:吠舍厘国周五千余里。
tǔ dì wò rǎng huā guǒ mào shèng ān méi luō guǒ mào zhē guǒ jì duō qiě guì
这句话大意是:土地沃壤,花果茂盛,庵没罗果、茂遮果既多且贵。
qì xù hé chàng fēng sú chún zhì hǎo fú zhòng xué xié zhèng zá xìn
这句话大意是:气序和畅,风俗淳质,好福重学,邪正杂信。
qié lán shù bǎi duō yǐ pǐ huài cún zhě sān wǔ sēng tú xī shǎo
这句话大意是:伽蓝数百,多已圮坏,存者三五,僧徒稀少。
tiān cí shù shí yì dào zá jū lù xíng zhī tú shí fán qí dǎng
这句话大意是:天祠数十,异道杂居,露形之徒,寔繁其党。
fèi shè lí chéng yǐ shèn qīng tuí qí gù jī zhǐ zhōu liù qī shí lǐ gōng chéng zhōu sì wǔ lǐ shǎo yǒu jū rén
这句话大意是:吠舍厘城已甚倾颓,其故基趾周六七十里,宫城周四五里,少有居人。
yī fó shuō pí mó luó jí jīng suǒ
这句话大意是:一、佛说毗摩罗诘经所。
gōng chéng xī běi wǔ liù lǐ zhì yī qié lán sēng tú guǎ shǎo xí xué xiǎo chéng zhèng liàng bù lǐ lùn
这句话大意是:宫城西北五六里,至一伽蓝,僧徒寡少,习学小乘正量部理论。
bàng yǒu sū dǔ bō shì xī rú lái shuō pí mó luó jí jīng zhǎng zhě zi bǎo jī děng xiàn bǎo gài chù
这句话大意是:傍有窣堵波,是昔如来说《毗摩罗诘经》,长者子宝积等献宝盖处。
qí dōng yǒu sū dǔ bō shè lì zǐ děng yú cǐ zhèng wú xué zhī guǒ
这句话大意是:其东有窣堵波,舍利子等于此证无学之果。
èr fó shè lì sū dǔ bō jí zhū yí jì
这句话大意是:二、佛舍利窣堵波及诸遗迹。
shè lì zǐ zhèng guǒ dōng nán yǒu sū dǔ bō shì fèi shè lí wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:舍利子证果东南有窣堵波,是吠舍厘王之所建也。
fú niè pán hòu cǐ guó xiān wáng fēn de shè lì shì xiū chóng jiàn
这句话大意是:佛涅槃后,此国先王分得舍利,式修崇建。
yìn dù jì yuē cǐ zhōng jiù yǒu rú lái shè lì yī hú wú yōu wáng kāi qǔ jiǔ dòu wéi liú yī dòu
这句话大意是:《印度记》曰:“此中旧有如来舍利一斛,无忧王开取九斗,惟留一斗。
hòu yǒu guó wáng fù yù kāi qǔ fāng shì xīng gōng xún jí dì zhèn suì bù gǎn kāi
这句话大意是:后有国王复欲开取,方事兴工,寻即地震,遂不敢开。
qí xī běi yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:其西北有窣堵波,无忧王之所建也。
bàng yǒu shí zhù gāo wǔ liù shí chǐ shàng zuò shī zi zhī xiàng
这句话大意是:傍有石柱,高五六十尺,上作师子之像。
shí zhù nán yǒu chí shì qún mí hóu wèi fú chuān yě zài xī rú lái céng zhù yú cǐ
这句话大意是:石柱南有池,是群猕猴为佛穿也,在昔如来曾住于此。
chí xi bù yuǎn yǒu sū dǔ bō zhū mí hóu chí rú lái bō shàng shù qǔ mì zhī chù
这句话大意是:池西不远有窣堵波,诸猕猴持如来钵上树取蜜之处。
chí nán bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì zhū mí hóu fèng fú mì chù
这句话大意是:池南不远有窣堵波,是诸猕猴奉佛蜜处。
chí xī běi yú yóu yǒu mí hóu xíng xiàng
这句话大意是:池西北隅犹有猕猴形像。
sān wú gòu chēng jí bǎo jī gù zhái
这句话大意是:三、无垢称及宝积故宅。
qié lán dōng běi sān sì lǐ yǒu sū dǔ bō shì pí mó luó jí táng yán wú gòu chēng jiù yuē jìng míng rán jìng zé wú gòu míng zé shì chēng yì suī qǔ tóng míng nǎi yǒu yì
这句话大意是:伽蓝东北三四里有窣堵波,是毗摩罗诘(唐言无垢称,旧曰净名,然净则无垢,名则是称,义虽取同,名乃有异。
jiù yuē wéi mó jié é lüè yě
这句话大意是:旧曰维摩诘,讹略也。
gù zhái jī zhǐ duō yǒu líng yì
这句话大意是:)故宅基趾,多有灵异。
qù cǐ bù yuǎn yǒu yī shén shě qí zhuàng dié zhuān chuán yún jī shí jí wú gòu chēng zhǎng zhě xiàn jí shuō fǎ zhī chù
这句话大意是:去此不远有一神舍,其状叠砖,传云积石,即无垢称长者现疾说法之处。
qù cǐ bù yuǎn yǒu sū dǔ bō zhǎng zhě zi bǎo jī zhī gù zhái yě
这句话大意是:去此不远有窣堵波,长者子宝积之故宅也。
qù cǐ bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì ān méi luō nǚ gù zhái fú yí mǔ děng zhū bì chú ní yú cǐ zhèng rù niè pán
这句话大意是:去此不远有窣堵波,是庵没罗女故宅,佛姨母等诸苾刍尼于此证入涅槃。
sì ān méi luō nǚ yuán jí fú yù yán niè pán chù
这句话大意是:四、庵没罗女园及佛预言涅槃处。
qié lán běi sān sì lǐ yǒu sū dǔ bō shì rú lái jiāng wǎng jū shī nà guó rù bān niè pán rén yǔ fēi rén suí cóng shì zūn zhì cǐ zhù lì
这句话大意是:伽蓝北三四里有窣堵波,是如来将往拘尸那国入般涅槃,人与非人随从世尊,至此伫立。
cì xī běi bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì fú yú cǐ zuì hòu guān fèi shè lí chéng
这句话大意是:次西北不远有窣堵波,是佛于此最后观吠舍厘城。
qí nán bù yuǎn yǒu jīng shè qián jiàn sū dǔ bō shì ān méi luō nǚ yuán chí yǐ shī fú
这句话大意是:其南不远有精舍,前建窣堵波,是庵没罗女园持以施佛。
ān méi luō yuán cè yǒu sū dǔ bō shì rú lái gào niè pán chù
这句话大意是:庵没罗园侧有窣堵波,是如来告涅槃处。
fú xī zài cǐ gào ā nán yuē qí de sì shén zú zhě néng zhù shòu yī jié
这句话大意是:佛昔在此告阿难曰:“其得四神足者,能住寿一劫。
rú lái jīn zhě dāng shòu jǐ hé
这句话大意是:如来今者,当寿几何?
rú shì zài sān ā nán bú duì tiān mó mí huò gù yě
这句话大意是:”如是再三,阿难不对,天魔迷惑故也。
ā nán cóng zuò ér qǐ lín zhōng yàn mò
这句话大意是:阿难从坐而起,林中宴默。
shí mó lái qǐng fú yuē rú lái zài shì jiào huà yǐ jiǔ méng jì liú zhuǎn shù rú chén shā jì miè zhī lè jīn qí shí yǐ
现代白话:时魔来请佛曰:“如来在世教化已久,蒙济流转,数如尘沙,寂灭之乐今其时了。
shì zūn yǐ shǎo tǔ zhì zhǎo shàng ér gào mó yuē dì tǔ duō yé
这句话大意是:”世尊以少土置爪上,而告魔曰:“地土多耶?
zhǎo tǔ duō yé
这句话大意是:爪土多耶?
duì yuē dì tǔ duō yě
这句话大意是:”对曰:“地土多也。
fú yán suǒ dù zhě rú zhǎo shàng tǔ wèi dù zhě rú dà dì tǔ
这句话大意是:”佛言:“所度者如爪上土,未度者如大地土。
què hòu sān yuè wú dāng niè pán
现代白话:却后三月,我当涅槃。
mó wén huān xǐ ér tuì
这句话大意是:”魔闻欢喜而退。
ā nán lín zhōng hū gǎn yì mèng lái bái fó yán wǒ zài lín jiān mèng jiàn dà shù zhī yè mào shèng yīn yǐng méng mì jīng fēng hū qǐ cuī sàn wú yú
这句话大意是:阿难林中忽感异梦,来白佛言:“我在林间,梦见大树,枝叶茂盛,荫影蒙密,惊风忽起,摧散无余。
jiāng fēi shì zūn yù rù jì miè
这句话大意是:将非世尊欲入寂灭?
wǒ xīn huái jù gù lái qǐng wèn
这句话大意是:我心怀惧,故来请问。
fú gào ā nán wú xiān gào rǔ rǔ wèi mó bì bù shí qǐng liú
现代白话:”佛告阿难:“我先告你,你为魔蔽,不时请留。
mó wáng quàn wǒ zǎo rù niè pán yǐ xǔ zhī qī sī mèng shì yě
这句话大意是:魔王劝我早入涅槃,已许之期,斯梦是也。
wǔ qiān fú běn shēng gù shì
这句话大意是:五、千佛本生故事。
gào niè pán qī cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō qiān zi jiàn fù mǔ chù yě
这句话大意是:告涅槃期侧不远有窣堵波,千子见父母处也。
xī yǒu xiān rén yǐn jū yán gǔ zhòng chūn zhī yuè gǔ zhuó qīng liú yōu lù suí yǐn gǎn shēng nǚ zǐ zī mào guò rén wéi jiǎo shì lù
这句话大意是:昔有仙人,隐居岩谷,仲春之月,鼓濯清流,麀鹿随饮,感生女子,姿貌过人,惟脚似鹿。
xiān rén jiàn yǐ shōu ér yǎng yān
现代白话:仙人见已,收而养呢。
qí hòu mìng lìng qiú huǒ zhì yú xian lú zú suǒ lǚ de jī yǒu lián huā
这句话大意是:其后命令求火,至余仙庐,足所履地,迹有莲花。
bǐ xian jiàn yǐ shēn yǐ qí zhī lìng qí rào lú fāng nǎi de huǒ
这句话大意是:彼仙见已,深以奇之,令其绕庐,方乃得火。
lù nǚ yī mìng de huǒ ér hái
这句话大意是:鹿女依命,得火而还。
shí fàn yù wáng tián yóu jiàn huā xún jì yǐ qiú yuè qí qí guài tóng zǎi ér fǎn
这句话大意是:时梵豫王畋游见花,寻迹以求,悦其奇怪,同载而返。
xiāng shī zhàn yán dāng shēng qiān zi
这句话大意是:相师占言,当生千子。
yú fù wén zhī mò bù tú jì
这句话大意是:余妇闻之,莫不图计。
rì yuè jì mǎn shēng yī lián huā huā yǒu qiān yè yè zuò yī zi
这句话大意是:日月既满,生一莲花,花有千叶,叶坐一子。
yú fù wū wǎng xián chēng bù xiáng tóu qíng jiā hé suí bō fàn làn
这句话大意是:余妇诬罔,咸称不祥,投殑伽河,随波泛滥。
wū qí yán wáng xià liú yóu guān jiàn huáng yún gài chéng bō ér lái qǔ yǐ kāi shì jí yǒu qiān zi rǔ yǎng chéng lì yǒu dà lì yān
现代白话:乌耆延王下流游观,见黄云盖乘波而来,取以开视,及有千子,乳养成立,有大力呢。
shì yǒu qiān zi tuò jìng sì fāng bīng wēi chéng shèng jiāng cì cǐ guó
这句话大意是:恃有千子,拓境四方,兵威乘胜,将次此国。
shí fàn yù wáng wén zhī shén huái zhèn jù bīng lì bù dí jì wú suǒ chū
这句话大意是:时梵豫王闻之,甚怀震惧,兵力不敌,计无所出。
shì shí lù nǚ xīn zhī qí zi nǎi wèi wáng yuē jīn kòu róng lín jìng shàng xià lí xīn jiàn qiè yú zhōng néng bài qiáng dí
这句话大意是:是时鹿女心知其子,乃谓王曰:“今寇戎临境,上下离心,贱妾愚忠,能败强敌。
wáng wèi zhī xìn yě yōu jù liáng shēn
这句话大意是:”王未之信也,忧惧良深。
lù nǚ nǎi shēng chéng lóu yǐ dài kòu zhì
这句话大意是:鹿女乃升城楼,以待寇至。
qiān zǐ jiāng bīng wéi chéng yǐ zā lù nǚ gào yuē mò wèi nì shì
这句话大意是:千子将兵,围城已匝,鹿女告曰:“莫为逆事!
wǒ shì rǔ mǔ rǔ shì wǒ zi
现代白话:我是你母,你是我子。
qiān zi wèi yuē hé yán zhī miù
这句话大意是:”千子谓曰:“何言之谬?
lù nǚ shǒu àn liǎng rǔ liú zhù qiān qí tiān xìng suǒ gǎn xián rù qí kǒu
这句话大意是:”鹿女手按两乳,流注千岐,天性所感,咸入其口。
yú shì jiě jiǎ guī zōng shì bīng fǎn zú liǎng guó jiāo huān bǎi xìng ān lè
这句话大意是:于是解甲归宗,释兵返族,两国交欢,百姓安乐。
qiān zi guī zōng cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō shì rú lái jīng xíng jiù jì zhǐ gào cóng yuē xī wú yú cǐ guī zōng jiàn qīn
现代白话:千子归宗侧不远有窣堵波,是如来经行旧迹,指告从曰:“昔我于此归宗见亲。
yù zhī qiān zi jí xián jié zhōng qiān fú shì yě
这句话大意是:欲知千子,即贤劫中千佛是也。
liù zhòng gé jiǎng táng jí zhū shèng jì
这句话大意是:六、重阁讲堂及诸圣迹。
shù běn shēng dōng yǒu gù jī shàng jiàn sū dǔ bō guāng míng shí zhú qí qǐng huò suì shì rú lái shuō pǔ mén tuó luó ní děng jīng zhòng gé jiǎng táng yú zhǐ yě
这句话大意是:述本生东有故基,上建窣堵波,光明时烛,祈请或遂,是如来说《普门陁罗尼》等经重阁讲堂余址也。
jiǎng táng cè bù yuǎn yǒu sū dǔ bō zhōng yǒu ā nán bàn shēn shè lì
这句话大意是:讲堂侧不远有窣堵波,中有阿难半身舍利。
qù cǐ bù guò yǒu shù bǎi sū dǔ bō yù dìng qí shù wèi yǒu kè zhī shì qiān dú jué rù jì miè chù
这句话大意是:去此不过有数百窣堵波,欲定其数,未有克知,是千独觉入寂灭处。
fèi shè lí chéng nèi wài zhōu huáng shèng jì fán duō nán yǐ jù jǔ
这句话大意是:吠舍厘城内外周隍,圣迹繁多,难以具举。
xíng shèng gù xū yú lín jiān zhì suì yuè zhòu gǎi yán liáng jí yí lín jì cuī cán chí yì kū hé xiǔ zhū yú jì qí xiáng yàn yān
现代白话:形胜故墟,鱼鳞间峙,岁月骤改,炎凉亟移,林既摧残,池亦枯涸,朽株余迹,其详验呢。
dà chéng xī běi xíng wǔ liù shí lǐ zhì dà sū dǔ bō lì tiè chāng yè fǎn
这句话大意是:大城西北行五六十里,至大窣堵波,栗呫(昌叶反。
pó zǐ jiù yuē lí chē zi é yě
这句话大意是:)婆子(旧曰离车子,讹也。
bié rú lái chù
这句话大意是:)别如来处。
rú lái zì fèi shè lí chéng qù jū shī nà guó zhū lì tiè pó zǐ wén fú jiāng rù jì miè xiāng cóng hào sòng
这句话大意是:如来自吠舍厘城趣拘尸那国,诸栗呫婆子闻佛将入寂灭,相从号送。
shì zūn jì jiàn āi mù fēi yán kě yù jí yǐ shén lì huà zuò dà hé yá àn shēn jué bō liú xùn jí zhū lì tiè pó zǐ bēi tòng yǐ zhǐ rú lái liú bō zuò wéi zhuī niàn
这句话大意是:世尊既见哀慕,非言可谕,即以神力化作大河,崖岸深绝,波流迅急,诸栗呫婆子悲恸以止,如来留钵,作为追念。
qī gù chéng jí dà tiān wáng běn shēng gù shì
这句话大意是:七、故城及大天王本生故事。
fèi shè lí chéng xī běi jiǎn èr bǎi lǐ yǒu gù chéng huāng wú suì jiǔ jū rén kuàng shǎo
这句话大意是:吠舍厘城西北减二百里,有故城,荒芜岁久,居人旷少。
zhōng yǒu sū dǔ bō shì fú zài xī wèi zhū pú sà rén tiān dà zhòng yǐn shuō běn shēng xiū pú sà xíng céng yú cǐ chéng wèi zhuàn lún wáng hào yuē mó hē tí pó
这句话大意是:中有窣堵波,是佛在昔为诸菩萨、人、天大众引说本生,修菩萨行,曾于此城为转轮王,号曰摩诃提婆。
táng yán dà tiān
这句话大意是:(唐言大天。
yǒu qī bǎo yīng wáng sì tiān xià dǔ shuāi biàn zhī xiāng tǐ wú cháng zhī lǐ míng huái gāo dǎo wàng qíng dà wèi shě guó chū jiā rǎn yī xiū xué
这句话大意是:)有七宝应,王四天下,睹衰变之相,体无常之理,冥怀高蹈,忘情大位,舍国出家,染衣修学。
bā qī bǎi xián shèng jié jí
这句话大意是:八、七百贤圣结集。
chéng dōng nán xíng shí sì wǔ lǐ zhì dà sū dǔ bō shì qī bǎi xián shèng zhòng jié jí chù
这句话大意是:城东南行十四五里,至大窣堵波,是七百贤圣重结集处。
fú niè pán hòu bǎi yī shí nián fèi shè lí chéng yǒu zhū bì chú yuǎn lí fó fǎ miù xíng jiè lǜ
这句话大意是:佛涅槃后百一十年,吠舍厘城有诸苾刍,远离佛法,谬行戒律。
shí cháng lǎo yé shě zhì zhù jiāo sà luō guó zhǎng lǎo sān pú qié zhù mò tù luō guó zhǎng lǎo lí bō duō zhù hán ruò guó zhǎng lǎo shā luó zhù fèi shè lí guó zhǎng lǎo fù dū sū mí luó zhù bō luó lí fú guó
这句话大意是:时长老耶舍陁住憍萨罗国,长老三菩伽住秣菟罗国,长老厘波多住韩若国,长老沙罗住吠舍厘国,长老富阇苏弥罗住波罗梨弗国。
zhū dà luó hàn xīn dé zì zài chí sān zàng de sān míng yǒu dà míng chēng zhòng suǒ zhī shi jiē shì zūn zhě ā nán dì zǐ
这句话大意是:诸大罗汉心得自在,持三藏,得三明,有大名称,众所知识,皆是尊者阿难弟子。
shí yé shě zhì qiǎn shǐ gào zhū xián shèng jiē kě jí fèi shè lí chéng
这句话大意是:时耶舍陁遣使告诸贤圣,皆可集吠舍厘城。
yóu shǎo yī rén wèi mǎn qī bǎi
这句话大意是:犹少一人,未满七百。
shì shí fù dū sū mí luó yǐ tiān yǎn jiàn zhū dà xián shèng jí yì fǎ shì yùn shén zú zhì fǎ huì
这句话大意是:是时富阇苏弥罗以天眼见诸大贤圣集议法事,运神足至法会。
shí sān pú qié yú dà zhòng zhōng yòu tǎn cháng guì yáng yán yuē zhòng wú huá
这句话大意是:时三菩伽于大众中右袒长跪,扬言曰:“众无哗!
qīn zāi niàn zāi
现代白话:钦啊,念啊!
xī dà shèng fǎ wáng shàn quán jì miè suì yuè suī yān yán jiào shàng zài
这句话大意是:昔大圣法王善权寂灭,岁月虽淹,言教尚在。
fèi shè lí chéng xiè dài bì chú miù yú jiè lǜ yǒu shí shì chū wéi shí lì jiào
这句话大意是:吠舍厘城懈怠苾刍谬于戒律,有十事出,违十力教。
jīn zhū xián zhě shēn míng chí fàn jù chéng dà dé ā nán zhǐ huì niàn bào fó ēn zhòng xuān shèng zhǐ
这句话大意是:今诸贤者深明持犯,惧承大德阿难指诲,念报佛恩,重宣圣旨。
shí bǐ dà zhòng mò bù bēi gǎn jí zhào jí zhū bì chú yī pí nài yé hē zé zhì zhǐ xuē chú miù fǎ xuān míng shèng jiào
这句话大意是:”时彼大众莫不悲感,即召集诸苾刍,依毗奈耶,诃责制止,削除谬法,宣明圣教。
jiǔ shī fèi duō bǔ luō qié lán
这句话大意是:九、湿吠多补罗伽蓝。
qī bǎi xián shèng jié jí nán xíng bā jiǔ shí lǐ zhì shī fèi duō bǔ luō sēng qié lán céng tái lún huàn zhòng gé huī fēi sēng zhòng qīng sù bìng xué dà chéng
这句话大意是:七百贤圣结集南行八九十里,至湿吠多补罗僧伽蓝,层台轮焕,重阁翚飞,僧众清肃,并学大乘。
qí bàng zé yǒu guò qù sì fú zuò jí jīng xíng yí jì zhī chù
这句话大意是:其傍则有过去四佛坐及经行遗迹之处。
qí cè sū dǔ bō wú yōu wáng zhī suǒ jiàn yě
这句话大意是:其侧窣堵波,无忧王之所建也。
rú lái zài xī nán qù mó jiē zhì guó běi gù fèi shè lí chéng zhōng tú zhǐ xī yí jì zhī chù
这句话大意是:如来在昔南趣摩揭陁国,北顾吠舍厘城,中途止息遗迹之处。
shí ā nán fēn shēn jì miè chuán shuō
这句话大意是:十、阿难分身寂灭传说。
shī fèi duō bǔ luō qié lán dōng nán xíng sān shí yú lǐ qíng jiā hé nán běi àn gè yǒu yī sū dǔ bō shì zūn zhě ā nán zhì fēn shēn yǔ èr guó chù
这句话大意是:湿吠多补罗伽蓝东南行三十余里,殑伽河南北岸各有一窣堵波,是尊者阿难陁分身与二国处。
ā nán zhì zhě rú lái zhī cóng fù dì yě duō wén zǒng chí bó wù qiáng zhì fú qù shì hòu duàn dà jiā yè rèn chí zhèng fǎ dǎo jìn xué rén
这句话大意是:阿难陁者,如来之从父弟也,多闻总持,博物强识,佛去世后断大迦叶任持正法,导进学人。
zài mó jiē zhì guó yú lín zhōng jīng xíng jiàn yī shā mí fěng sòng fó jīng zhāng jù cuò miù wén zì fēn luàn
这句话大意是:在摩揭陁国,于林中经行,见一沙弥讽诵佛经,章句错谬,文字纷乱。
ā nán wén yǐ gǎn mù zēng huái xú yì qí suǒ tí sī zhǐ shòu
这句话大意是:阿难闻已,感慕增怀,徐诣其所,提撕指授。
shā mí xiào yuē dà dé mào yǐ suǒ yán miù yǐ
现代白话:沙弥笑曰:“大德耄了,所言谬了!
wǒ shī gāo míng chūn qiū dǐng shèng qīn chéng shì huì chéng wú suǒ wù
这句话大意是:我师高明,春秋鼎盛,亲承示诲,诚无所误。
ā nán mò rán tuì ér tàn yuē wǒ nián suī mài wèi zhū zhòng shēng yù jiǔ zhù shì zhù chí zhèng fǎ
这句话大意是:”阿难默然,退而叹曰:“我年虽迈,为诸众生,欲久住世,住持正法。
rán zhòng shēng gòu zhòng nán yǐ huì yǔ jiǔ liú wú lì kě sù miè dù
这句话大意是:然众生垢重,难以诲语,久留无利,可速灭度。
yú shì qù mó jiē zhì guó qù fèi shè lí chéng dù qíng jiā hé fàn zhōu zhōng liú
这句话大意是:”于是去摩揭陁国,趣吠舍厘城,渡殑伽河,泛舟中流。
mó jiē zhì wáng wén ā nán qù qíng shēn liàn dé jí yán róng jià jí chí zhuī qǐng shù bǎi qiān zhòng yíng jūn nán àn
这句话大意是:摩揭陁王闻阿难去,情深恋德,即严戎驾,疾驰追请,数百千众营军南岸。
fèi shè lí wáng wén ā nán lái bēi xǐ yíng xīn yì zhì jūn lǚ bēn chí yíng hòu shù bǎi qiān zhòng tún jí běi àn
这句话大意是:吠舍厘王闻阿难来,悲喜盈心,亦治军旅,奔驰迎候,数百千众屯集北岸。
liǎng jūn xiāng duì jīng qí yì rì
这句话大意是:两军相对,旌旗翳日。
ā nán kǒng dòu qí bīng gēng xiāng shā hài cóng zhōu zhōng qǐ shàng shēng xū kōng shì xiàn shén biàn jí rù jì miè huà huǒ fén hái hái yòu zhōng xī yī duò nán àn yī duò běi àn
这句话大意是:阿难恐斗其兵,更相杀害,从舟中起,上升虚空,示现神变,即入寂灭,化火焚骸,骸又中析,一堕南岸,一堕北岸。
yú shì èr wáng gè dé yī fēn jǔ jūn hào tòng jù huán běn guó qǐ sū dǔ bō ér xiū gòng yǎng
这句话大意是:于是二王各得一分,举军号恸,俱还本国,起窣堵波,而修供养。
cóng cǐ dōng běi xíng wǔ bǎi yú lǐ zhì fú lì shì guó běi rén wèi sān fá shì guó běi yìn dù jìng
这句话大意是:从此东北行五百余里,至弗栗恃国,(北人谓三伐恃国,北印度境。
fú lì shì guó
这句话大意是:○弗栗恃国。
fú lì shì guó zhōu sì qiān yú lǐ dōng xī zhǎng nán běi xiá
这句话大意是:弗栗恃国周四千余里,东西长,南北狭。
tǔ dì gāo yú huā guǒ mào shèng
这句话大意是:土地膏腴,花果茂盛。
qì xù wēi hán rén xìng zào jí duō jìng wài dào shǎo xìn fó fǎ
这句话大意是:气序微寒,人性躁急,多敬外道,少信佛法。
qié lán shí yú suǒ sēng tú jiǎn qiān rén dà xiǎo èr chéng jiān gōng tōng xué
这句话大意是:伽蓝十余所,僧徒减千人,大小二乘,兼功通学。
tiān cí shù shí wài dào shí zhòng
这句话大意是:天祠数十,外道寔众。
guó dà dū chéng hào zhàn shù ná duō yǐ tuí huǐ
这句话大意是:国大都城号占戍拿,多已颓毁。
gù gōng chéng zhōng shàng yǒu sān qiān yú jiā ruò cūn ruò yì yě
这句话大意是:故宫城中尚有三千余家,若村若邑也。
dà hé dōng běi yǒu qié lán sēng tú guǎ shǎo xué yè qīng gāo
这句话大意是:大河东北有伽蓝,僧徒寡少,学业清高。
yī huà dù yú rén chù jí zhū yí jì
这句话大意是:一、化度渔人处及诸遗迹。
cóng cǐ xi xíng yī hé zhī bīn yǒu sū dǔ bō gāo yú sān zhàng nán dài cháng liú dà bēi shì zūn dù yú rén chù yě
这句话大意是:从此西行,依河之滨,有窣堵波,高余三丈,南带长流,大悲世尊度渔人处也。
yuè zài fú shì wǔ bǎi yú rén jié chóu fù dǎng yú bǔ shuǐ zú yú cǐ hé liú dé yī dà yú yǒu shí bā tóu tóu gè liǎng yǎn
这句话大意是:越在佛世,五百渔人结畴附党,渔捕水族,于此河流得一大鱼,有十八头,头各两眼。
zhū yú rén fāng yù hài zhī rú lái zài fèi shè lí guó tiān yǎn jiàn xìng bēi xīn chéng qí shí ér huà dǎo yīn qí jī ér qǐ wù gào zhū dà zhòng fú lì shì guó yǒu dà yú wǒ yù dǎo zhī yǐ wù zhū yú rén ěr yi zhī shí
现代白话:诸渔人方欲害之,如来在吠舍厘国,天眼见,兴悲心,乘其时而化导,因其机而启悟,告诸大众:“弗栗恃国有大鱼,我欲导之,以悟诸渔人,你宜知时。
yú shì dà zhòng wéi rào shén zú líng xū zhì yú hé bīn rú cháng fū zuò
这句话大意是:”于是大众围绕,神足凌虚,至于河滨,如常敷座。
suì gào zhū yú rén ěr wù shā yú
现代白话:遂告诸渔人:“你勿杀鱼。
yǐ shén tōng lì kāi fāng biàn mén wēi bèi dà yú lìng zhī sù mìng néng zuò rén yǔ guàn jiě rén qíng
这句话大意是:”以神通力,开方便门,威被大鱼,令知宿命,能作人语,贯解人情。
ěr shí rú lái zhī ér gù wèn rǔ zài qián shēn céng zuò hé zuì liú zhuǎn è qù shòu cǐ bì shēn
现代白话:你时如来知而故问:“你在前身,曾作何罪,流转恶趣,受此弊身?
yú yuē xī chéng fú qìng shēng zì háo zú dà pó luó mén jié bǐ tā zhě wǒ shēn shì yě
这句话大意是:”鱼曰:“昔承福庆,生自豪族,大婆罗门劫比他者,我身是也。
shì qí zú xìng líng miè rén lún shì qí bó wù bǐ jiàn jīng fǎ
这句话大意是:恃其族姓,凌蔑人伦,恃其博物,鄙贱经法。
yǐ qīng màn xīn huǐ dú zhū fú yǐ chǒu è yǔ lì rǔ zhòng sēng yǐn lèi xíng bǐ wèi ruò tuo lǘ xiàng mǎ zhū chǒu xíng duì
这句话大意是:以轻慢心毁讟诸佛,以丑恶语詈辱众僧,引类形比,谓若驼、驴、象、马,诸丑形对。
yóu cǐ è yè shòu cǐ bì shēn
这句话大意是:由此恶业,受此弊身。
shàng zī sù shàn shēn zāo fú shì mù dǔ shèng huà qīn chéng shèng jiào
这句话大意是:尚资宿善,身遭佛世,目睹圣化,亲承圣教。
yīn ér chàn xiè huǐ xiān zuò yè
这句话大意是:因而忏谢,悔先作业。
rú lái suí jī shè huà rú yīng kāi dǎo
这句话大意是:”如来随机摄化,如应开导。
yú jì wén fǎ yú shì mìng zhōng
这句话大意是:鱼既闻法,于是命终。
chéng cí fú lì shàng shēng tiān gōng
这句话大意是:承兹福力,上生天宫。
yú shì zì guān qí shēn hé yuán shēng cǐ jì zhī sù mìng niàn bào fó ēn yǔ zhū tiān zhòng jiān suí lì zhǐ qián lǐ jì bì yòu rào tuì lì yǐ tiān bǎo xiāng huā chí yòng gōng yǎng
这句话大意是:于是自观其身,何缘生此,既知宿命,念报佛恩,与诸天众,肩随戾止,前礼既毕,右绕退立,以天宝香花,持用供养。
shì zūn zhǐ gào yú rén wèi shuō miào fǎ jù jí gǎn wù shū chéng lǐ chàn liè wǎng fén zhōu guī zhēn shòu fǎ
这句话大意是:世尊指告渔人,为说妙法,俱即感悟,输诚礼忏,裂网焚舟,归真受法。
jì fú rǎn yī yòu wén zhì jiào jiē chū chén gòu jù zhèng shèng guǒ
这句话大意是:既服染衣,又闻至教,皆出尘垢,俱证圣果。
dù yú rén dōng běi xíng bǎi yú lǐ gù chéng xi yǒu sū dǔ bō wú yōu wáng suǒ jiàn gāo bǎi yú chǐ shì fú zài xī yú cǐ liù yuè shuō fǎ dù zhū tiān rén
这句话大意是:度渔人东北行百余里,故城西有窣堵波,无忧王所建,高百余尺,是佛在昔于此六月说法度诸天人。
cǐ běi bǎi sì wǔ shí bù yǒu xiǎo sū dǔ bō rú lái xī yú cǐ chù wèi zhū bì chú zhì jiè
这句话大意是:此北百四五十步有小窣堵波,如来昔于此处为诸苾刍制戒。
cì xi bù yuǎn yǒu rú lái fā zhǎo sū dǔ bō rú lái xī yú cǐ chù jìn yuǎn yì rén xiāng qū fú còu fén xiāng sàn huā dēng jù bù jué
这句话大意是:次西不远有如来发、爪窣堵波,如来昔于此处,近远邑人相趋辐凑,焚香散花,灯炬不绝。
cóng cǐ xī běi qiān sì wǔ bǎi lǐ yú shān rù gǔ zhì ní bō luó guó
这句话大意是:从此西北千四五百里,逾山入谷,至尼波罗国。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:(中印度境)。
ní bō luó guó
这句话大意是:○尼波罗国。
ní bō luó guó zhōu sì qiān yú lǐ zài xuě shān zhōng
这句话大意是:尼波罗国周四千余里,在雪山中。
guó dà dū chéng zhōu èr shí yú lǐ
这句话大意是:国大都城周二十余里。
shān chuān lián shǔ yi gǔ jià duō huā guǒ chū chì tóng máo niú mìng mìng niǎo
这句话大意是:山川连属,宜谷稼,多花果,出赤铜、牦牛、命命鸟。
huò yòng chì tóng qián
这句话大意是:货用赤铜钱。
qì xù hán liè fēng sú xiǎn bì rén xìng gāng guǎng xìn yì qīng bó
这句话大意是:气序寒烈,风俗险诐,人性刚犷,信义轻薄。
wú xué yì yǒu gōng qiǎo
这句话大意是:无学艺,有工巧。
xíng mào chǒu bì xié zhèng jiān xìn
这句话大意是:形貌丑弊,邪正兼信。
qié lán tiān cí jiē dǔ lián yú
这句话大意是:伽蓝、天祠接堵连隅。
sēng tú èr qiān yú rén dà xiǎo èr chéng jiān gōng zōng xí
这句话大意是:僧徒二千余人,大小二乘,兼功综习。
wài dào yì xué qí shù bù xiáng
这句话大意是:外道异学,其数不详。
yī guāng zhòu wáng zhì shēng míng lùn
这句话大意是:一、光胄王制声明论。
wáng shā dì lì lì tiè pó zhǒng yě
这句话大意是:王,刹帝利栗呫婆种也。
zhì xué qīng gāo chún xìn fó fǎ
这句话大意是:志学清高,纯信佛法。
jìn dài yǒu wáng hào yāng shū fá mó táng yán guāng zhòu
这句话大意是:近代有王,号鸯输伐摩,(唐言光胄。
shuò xué cōng ruì zì zhì shēng míng lùn zhòng xué jìng dé xiá ěr zhù wén
这句话大意是:)硕学聪睿,自制《声明论》,重学敬德,遐迩著闻。
èr xiǎo shuǐ chí
这句话大意是:二、小水池。
dū chéng dōng nán yǒu xiǎo shuǐ chí yǐ rén huǒ tóu zhī shuǐ jí yàn qǐ
这句话大意是:都城东南有小水池,以人火投之,水即焰起。
gèng tóu yú wù yì biàn wéi huǒ
这句话大意是:更投余物,亦变为火。
cóng cǐ fù huán fèi shè lí hé nán dù qíng jiā hé zhì mó jiē zhì guó
这句话大意是:从此复还吠舍厘河,南渡殑伽河,至摩揭陁国。
jiù yuē mó qié zhì yòu yuē mó jié tí jiē é yě
这句话大意是:(旧曰摩伽陁,又曰摩竭提,皆讹也。
zhōng yìn dù jìng
这句话大意是:中印度境。