xiāng cì dì èr shí
这句话大意是:相刺第二十。
dài fū yuē gǔ zhě jīng jǐng tián zhì chán lǐ zhàng fū zhì qí tián chóu nǚ zǐ zhì qí má xǐ wú kuàng de wú yóu rén
这句话大意是:大夫曰:“古者,经井田,制廛里,丈夫治其田畴,女子治其麻枲,无旷地,无游人。
gù fēi shāng gōng bù dé shí yú lì mò fēi liáng nóng bù dé shí yú shōu huò fēi zhí zhèng bù dé shí yú guān jué
这句话大意是:故非商工不得食于利末,非良农不得食于收获,非执政不得食于官爵。
jīn rú zhě shì lěi sì ér xué bù yàn zhī yǔ kuàng rì mí jiǔ ér wú yì yú zhì wǎng lái fú yóu bù gēng ér shí bù cán ér yī qiǎo wěi liáng mín yǐ duó nóng fáng zhèng cǐ yì dāng shì zhī suǒ huàn yě
这句话大意是:今儒者释耒耜而学不验之语,旷日弥久,而无益于治,往来浮游,不耕而食,不蚕而衣,巧伪良民,以夺农妨政,此亦当世之所患也。
wén xué yuē yǔ qi hóng shuǐ shēn qīn qí láo zé xíng lù sù guò mén bù rù
这句话大意是:文学曰:“禹戚洪水,身亲其劳,泽行路宿,过门不入。
dāng cǐ zhī shí zān duò bù duó guān guà bù gù ér xiá gēng hu
这句话大意是:当此之时,簪堕不掇,冠挂不顾,而暇耕吗?
kǒng zǐ yuē shī rén jí zhī bù néng mò qiū jí zhī bù néng fú
现代白话:孔孔子说:‘诗人疾之不能默,丘疾之不能伏。
shì yǐ dōng xī nán běi qī shí shuō ér bù yòng bǐng rán hòu tuì ér xiū wáng dào zuò chūn qiū chuí zhī wàn zài zhī hòu tiān xià zhé zhōng yān qǐ yǔ pǐ fū pǐ fù gēng zhī tóng zāi
现代白话:’是以东西南北七十说而不用丙,然后退而修王道,作春秋,垂之万载之后,天下折中呢,岂与匹夫匹妇耕织同啊!
chuán yuē jūn zǐ dāng shí bù dòng ér mín wú guān yě
现代白话:传曰:‘有德行的人当时不动,而民无观也。
gù fēi jūn zǐ mò zhì xiǎo rén fēi xiǎo rén wú yǐ yǎng jūn zǐ bù dàng gēng zhī wèi pǐ fū pǐ fù yě
现代白话:’故非有德行的人莫治品行较差的人,非品行较差的人无以养有德行的人,不当耕织为匹夫匹妇也。
jūn zǐ gēng ér bù xué zé luàn zhī dào yě
现代白话:有德行的人耕而不学,则乱之道也。
dài fū yuē wén xué yán zhì shàng yú táng yú yán yì gāo yú qiū tiān yǒu huá yán yǐ wèi jiàn qí shí yě
现代白话:大夫曰:“文学言治尚于唐、虞,言义高于秋天,有华言了,未见其实也。
xī lǔ mù gōng zhī shí gōng yí wèi xiāng zi sī zi liǔ wèi zhī qīng rán běi xuē yú qí yǐ sì wèi jìng nán wèi chu rén xī bīn qín guó
这句话大意是:昔鲁穆公之时,公仪为相,子思、子柳为之卿,然北削于齐,以泗为境,南畏楚人,西宾秦国。
mèng kē jū liáng bīng zhé yú qí shàng jiàng jūn sǐ ér tài zǐ lǔ xi bài yú qín de duó rǎng xuē wáng hé nèi hé wài
这句话大意是:孟轲居梁,兵折于齐,上将军死,而太子虏,西败于秦,地夺壤削,亡河内、河外。
fu zhòng ní zhī mén qī shí zǐ zhī tú qù fù mǔ juān shì jiā fù hè ér suí kǒng zǐ bù gēng ér xué luàn nǎi yù zī
这句话大意是:夫仲尼之门,七十子之徒,去父母,捐室家,负荷而随孔子,不耕而学,乱乃愈滋。
gù yù xiè mǎn qiè bù wéi yǒu bǎo
这句话大意是:故玉屑满箧,不为有宝;。
shī shū fù jí bù wéi yǒu dào
这句话大意是:诗书负笈,不为有道。
yào zài ān guó jiā lì rén mín bù gǒu fán wén zhòng cí ér yǐ
这句话大意是:要在安国家,利人民,不苟繁文众辞而已。
wén xué yuē yú bù yòng bǎi lǐ xī zhī móu ér miè qín mù yòng zhī yǐ zhì bà yān
现代白话:文学曰:“虞不用百里奚之谋而灭,秦穆用之以至霸呢。
fū bù yòng xián zé wáng ér bù xuē hé kě de hu
这句话大意是:夫不用贤则亡,而不削何可得吗?
mèng zǐ shì liáng huì wáng wèn lì dá yǐ rén yì
这句话大意是:孟子适梁,惠王问利,答以仁义。
qù shè bù hé shì yǐ bù yòng ér qù huái bǎo ér wú yǔ
这句话大意是:趣舍不合,是以不用而去,怀宝而无语。
gù yǒu sù bù shí wú yì yú jī
这句话大意是:故有粟不食,无益于饥;。
dǔ xián bù yòng wú yì yú xuē
这句话大意是:睹贤不用,无益于削。
zhòu zhī shí nèi yǒu wēi jī èr zi wài yǒu jiāo lì jí zǐ gù qí bù néng cún
这句话大意是:纣之时,内有微、箕二子,外有胶鬲、棘子,故其不能存。
fu yán ér bù yòng jiàn ér bù tīng suī xián è de yǒu yì yú zhì yě
这句话大意是:夫言而不用,谏而不听,虽贤,恶得有益于治也?
dài fū yuē jú yòu shēng yú jiāng nán ér mín jiē gān zhī yú kǒu wèi tóng yě
这句话大意是:大夫曰:“橘柚生于江南,而民皆甘之于口,味同也;。
hào yīn shēng yú zhèng wèi ér rén jiē lè zhī yú ěr shēng tóng yě
这句话大意是:好音生于郑、卫,而人皆乐之于耳,声同也。
yuè rén zi zāng róng rén yóu yú dài yì ér hòu tōng ér bìng xiǎn qí qín rén zhī xīn yú shàn è tóng yě
这句话大意是:越人子臧、戎人由余,待译而后通,而并显齐、秦,人之心于善恶同也。
gù zēng zǐ yǐ shān ér yín shān niǎo xià xiáng
这句话大意是:故曾子倚山而吟,山鸟下翔;。
shī kuàng gǔ qín bǎi shòu shuài wǔ
这句话大意是:师旷鼓琴,百兽率舞。
wèi yǒu shàn ér bù hé chéng ér bù yīng zhě yě
这句话大意是:未有善而不合,诚而不应者也。
yì wèi chéng yǔ
这句话大意是:意未诚与?
hé gù yán ér bú jiàn cóng xíng ér bù hé yě
现代白话:为什么言而不见从,行而不合也?
wén xué yuē biǎn què bù néng zhì bù shòu zhēn yào zhī jí xián shèng bù néng zhèng bù shí jiàn zhèng zhī jūn
这句话大意是:文学曰:“扁鹊不能治不受针药之疾,贤圣不能正不食谏诤之君。
gù jié yǒu guān lóng páng ér xià wáng zhòu yǒu sān rén ér shāng miè gù bù huàn wú yóu yú zi zāng zhī lùn huàn wú mù wēi zhī tīng ěr
这句话大意是:故桀有关龙逄而夏亡,纣有三仁而商灭,故不患无由余、子臧之论,患无穆、威之听耳。
shì yǐ kǒng zǐ dōng xī wú suǒ yù qū yuán fàng zhú yú chǔ guó yě
这句话大意是:是以孔子东西无所遇,屈原放逐于楚国也。
gù yuē zhí dào ér shì rén yān wǎng ér bù sān chù
现代白话:故曰:‘直道而事人,呢往而不三黜?
wǎng dào ér shì rén hé bì qù fù mǔ zhī bāng
这句话大意是:枉道而事人,何必去父母之邦。
cǐ suǒ yǐ yán ér bú jiàn cóng xíng ér bù dé hé zhě yě
这句话大意是:’此所以言而不见从,行而不得合者也。
dài fū yuē gē zhě bù qī yú lì shēng ér guì zài zhōng jié
这句话大意是:大夫曰:“歌者不期于利声,而贵在中节;。
lùn zhě bù qī yú lì cí ér wu zài shì shí
这句话大意是:论者不期于丽辞,而务在事实。
shàn shēng ér bù zhī zhuǎn wèi kě wèi néng gē yě
这句话大意是:善声而不知转,未可为能歌也;。
shàn yán ér bù zhī biàn wèi kě wèi néng shuō yě
这句话大意是:善言而不知变,未可谓能说也。
chí guī ér fēi ju zhí zhǔn ér fēi shéng tōng yī kǒng xiǎo yī lǐ ér bù zhī quán héng yǐ suǒ bù dǔ bù xìn rén ruò chán zhī bù zhī xuě jiān jù gǔ wén yǐ yīng dāng shì yóu chén cān zhī cuò jiāo zhù ér tiáo sè gù ér nán hé yǐ
现代白话:持规而非矩,执准而非绳,通一孔,晓一理,而不知权衡,以所不睹不信人,若蝉之不知雪,坚据古文以应当世,犹辰参之错,胶柱而调瑟,固而难合了。
kǒng zǐ suǒ yǐ bù yòng yú shì ér mèng kē jiàn jiàn yú zhū hóu yě
这句话大意是:孔子所以不用于世,而孟轲见贱于诸侯也。
wén xué yuē rì yuè zhī guāng ér máng zhě bù néng jiàn léi diàn zhī shēng ér lóng rén bù néng wén
这句话大意是:文学曰:“日月之光,而盲者不能见,雷电之声,而聋人不能闻。
fu wèi bù zhī yīn zhě yán ruò yǔ yú yīn lóng hé tè chán zhī bù zhī zhòng xuě yé
这句话大意是:夫为不知音者言,若语于瘖聋,何特蝉之不知重雪耶?
fu yǐ yī yǐn zhī zhì tài gōng zhī xián ér bù néng kāi cí yú jié zhòu fēi shuō zhě fēi tīng zhě guò yě
这句话大意是:夫以伊尹之智,太公之贤,而不能开辞于桀、纣,非说者非,听者过也。
shì yǐ jīng hé bào pú ér qì xuè yuē ān dé liáng gōng ér pōu zhī
这句话大意是:是以荆和抱璞而泣血,曰:‘安得良工而剖之!
qū yuán xíng yín zé pàn yuē ān dé gāo yáo ér chá zhī
这句话大意是:’屈原行吟泽畔,曰:‘安得皋陶而察之!
fū rén jūn mò bù yù qiú xián yǐ zì fǔ rèn néng yǐ zhì guó rán qiān yú liú shuō huò yú dào yú shì yǐ xián shèng bì yǎn ér chán nìng yòng shì yǐ cǐ wáng guó pò jiā ér xián shì jī yú yán xué yě
这句话大意是:’夫人君莫不欲求贤以自辅,任能以治国,然牵于流说,惑于道谀,是以贤圣蔽掩,而谗佞用事,以此亡国破家,而贤士饥于岩穴也。
xī zhào gāo wú guò rén zhī zhì ér jū wàn rén zhī wèi shì yǐ qīng fù qín guó ér huò yāng qí zōng jǐn shī qí sè hé jiāo zhù zhī diào yě
这句话大意是:昔赵高无过人之志,而居万人之位,是以倾覆秦国而祸殃其宗,尽失其瑟,何胶柱之调也?
dài fū yuē suǒ wèi wén xué gāo dì zhě zhì lüè néng míng xiān wáng zhī shù ér zī zhì zú yǐ lǚ xíng qí dào
这句话大意是:”大夫曰:“所谓文学高第者,智略能明先王之术,而姿质足以履行其道。
gù jū zé wéi rén shī yòng zé wèi shì fǎ
这句话大意是:故居则为人师,用则为世法。
jīn wén xué yán zhì zé chēng yáo shùn dào héng zé yán kǒng mò shòu zhī zhèng zé bù dá huái gǔ dào ér bù néng xíng yán zhí ér xíng wang dào shì ér qíng fēi yì guān yǒu yǐ shū yú xiāng qū ér shí wú yǐ yì yú fán rén
这句话大意是:今文学言治则称尧、舜,道行则言孔、墨,授之政则不达,怀古道而不能行,言直而行枉,道是而情非,衣冠有以殊于乡曲,而实无以异于凡人。
zhū shēng suǒ wèi zhōng zhí zhě zāo shí méng xìng bèi shù shì rán ěr dài fēi míng jǔ suǒ wèi gù wèi kě yǔ lùn zhì yě
这句话大意是:诸生所谓中直者,遭时蒙幸,备数适然耳,殆非明举所谓,固未可与论治也。
wén xué yuē tiān shè sān guāng yǐ zhào jì tiān zǐ lì gōng qīng yǐ míng zhì
这句话大意是:”文学曰:“天设三光以照记,天子立公卿以明治。
gù yuē gōng qīng zhě sì hǎi zhī biǎo yí shén huà zhī dān qīng yě
这句话大意是:故曰:公卿者,四海之表仪,神化之丹青也。
shàng yǒu fǔ míng zhǔ zhī rèn xià yǒu suì shèng huà zhī shì hé yīn yáng diào sì shí ān zhòng zhù yù qún shēng shǐ bǎi xìng jí mù wú yuàn sī zhī sè sì yí shùn dé wú pàn nì zhī yōu cǐ gōng qīng zhī zhí ér xián zhě zhī suǒ wu yě
这句话大意是:上有辅明主之任,下有遂圣化之事,和阴阳,调四时,安众庶,育群生,使百姓辑睦,无怨思之色,四夷顺德,无叛逆之忧,此公卿之职,而贤者之所务也。
ruò yī yǐn zhōu zhào sān gōng zhī cái tài diān hóng yāo jiǔ qīng zhī rén
这句话大意是:若伊尹、周、召三公之才,太颠、闳夭九卿之人。
wén xué bù zhōng shèng zhǔ zhī míng jǔ jīn zhī zhí zhèng yì wèi néng chēng shèng dé yě
这句话大意是:文学不中圣主之明举,今之执政,亦未能称盛德也。
dài fū bù shuō zuò sè bù yīng yě
这句话大意是:大夫不说,作色不应也。
wén xué yuē cháo wú zhōng chén zhě zhèng àn dài fū wú zhí shì zhě wèi wēi
这句话大意是:文学曰:“朝无忠臣者政暗,大夫无直士者位危。
rèn zuò zhèng yán jūn zhī guò wén hóu gǎi yán xíng chēng wéi xián jūn
这句话大意是:任座正言君之过,文侯改言行,称为贤君。
yuán àng miàn cì jiàng hòu zhī jiāo jīn zú de qí qìng
这句话大意是:袁盎面刺绛侯之骄矜,卒得其庆。
gù chù sǐ wáng yǐ gàn zhǔ zhī guò zhě zhōng chén yě fàn yán yǐ kuāng gōng qīng zhī shī zhě zhí shì yě
这句话大意是:故触死亡以干主之过者,忠臣也,犯颜以匡公卿之失者,直士也。
bǐ rén bù néng xiàng yán miàn wéi
这句话大意是:鄙人不能巷言面违。
fāng jīn rù gǔ zhī jiào lìng zhāng ér bù shī shí lù duō fēi qí rén yǐ fáng nóng shāng gōng shì jǐng zhī lì wèi guī yú mín mín wàng bù sāi yě
这句话大意是:方今入谷之教令,张而不施,食禄多非其人,以妨农商工,市井之利,未归于民,民望不塞也。
qiě fú dì wáng zhī dào duō duò huài ér bù xiū shī yún jì jì duō shì
这句话大意是:且夫帝王之道,多堕坏而不修,诗云:‘济济多士。
yì zhě chéng rèn yòng qí jì fēi gǒu chén xū yán ér yǐ
这句话大意是:’意者诚任用其计,非苟陈虚言而已。
shū lù dì èr shí yī
这句话大意是:殊路第二十一。
dài fū yuē qī shí zǐ gōng shòu shèng rén zhī shù yǒu míng liè yú kǒng zǐ zhī mén jiē zhū hóu qīng xiàng zhī cái kě nán miàn zhě shù rén yún
这句话大意是:大夫曰:“七十子躬受圣人之术,有名列于孔子之门,皆诸侯卿相之才,可南面者数人云。
zhèng shì zhě rǎn yǒu jì lù yán yǔ zǎi wǒ zǐ gòng
这句话大意是:政事者冉有、季路,言语宰我、子贡。
zǎi wǒ bǐng shì yǒu chǒng yú qí tián cháng zuò nán dào bù xíng shēn sǐ tíng zhōng jiǎn gōng shā yú tán tái
这句话大意是:宰我秉事,有宠于齐,田常作难,道不行,身死庭中,简公杀于檀台。
zǐ lù shì wèi kǒng kuī zuò luàn bù néng jiù jūn chū wáng shēn zū yú wèi
这句话大意是:子路仕卫,孔悝作乱,不能救君出亡,身菹于卫;。
zǐ gòng zi gāo dùn táo bù néng sǐ qí nán
这句话大意是:子贡、子皋遁逃,不能死其难。
shí rén zhī zhòng lù bù néng gèng chǔ rén zūn guān bù néng cún hé qí hòu yú jǐ ér báo yú jūn zāi
现代白话:食人之重禄不能更,处人尊官不能存,何其厚于己而薄于君啊?
tóng mén gòng yè zì yǐ wéi zhī gǔ jīn zhī yì míng jūn chén zhī lǐ
这句话大意是:同门共业,自以为知古今之义,明君臣之礼。
huò sǐ huò wáng èr sān zǐ shū lù hé dào zhī bèi yě
这句话大意是:或死或亡,二三子殊路,何道之悖也!
wén xué yuē sòng shāng gōng zhī kǒng fù zhī xián ér bù zǎo rèn gù shēn sǐ
这句话大意是:文学曰:“宋殇公知孔父之贤而不早任,故身死。
lǔ zhuāng zhī jì yǒu zhī xián shòu zhī zhèng wǎn ér guó luàn
这句话大意是:鲁庄知季有之贤,授之政晚而国乱。
wèi jūn jìn nìng yuǎn xián zǐ lù jū pú kǒng kuī wéi zhèng
这句话大意是:卫君近佞远贤,子路居蒲,孔悝为政。
jiǎn gōng bù tīng zǎi wǒ ér lòu qí móu
这句话大意是:简公不听宰我而漏其谋。
shì yǐ èr jūn shēn bèi fàng shā ér huò jí zhōng chén
这句话大意是:是以二君身被放杀,而祸及忠臣。
èr zi zhě yǒu shì ér bù yǔ qí móu gù kě yǐ sǐ kě yǐ shēng qù zhǐ qí yì yī yě
现代白话:二子者有事而不与其谋,故能够死,能够生,去止其义一也。
yàn yīng bù sǐ cuī qìng zhī nán bù kě wèi bú yì
这句话大意是:晏婴不死崔、庆之难,不可谓不义;。
wēi zǐ qù yīn zhī luàn kě wèi bù rén hu
这句话大意是:微子去殷之乱,可谓不仁吗?
dài fū yuē zhì měi sù pú wù mò néng shì yě
这句话大意是:”大夫曰:“至美素璞,物莫能饰也。
zhì xián bǎo zhēn wěi wén mò néng zēng yě
这句话大意是:至贤保真,伪文莫能增也。
gù jīn yù bù zuó měi zhū bù huà
这句话大意是:故金玉不琢,美珠不画。
jīn zhòng yóu rǎn qiú wú tán zhè zhī cái duò hé zhī pú ér qiáng wén zhī pì ruò diāo xiǔ mù ér lì qiān dāo shì mó mǔ huà tǔ rén yě
这句话大意是:今仲由、冉求无檀柘之材,隋、和之璞,而强文之,譬若雕朽木而砺𫓪刀,饰嫫母画土人也。
bèi yǐ wǔ sè fěi rán chéng zhāng jí zāo xíng liáo liú bō zé jū yǐ
现代白话:被以五色,斐然成章,及遭行潦流波,则沮了。
fu zhòng huái gǔ dào zhěn jí shī shū wēi bù néng ān luàn bù néng zhì yóu lǐ zhú jī jī yì wú dǎng yě
这句话大意是:夫重怀古道,枕籍诗、书,危不能安,乱不能治,邮里逐鸡,鸡亦无党也?
wén xué yuē fēi xué wú yǐ zhì shēn fēi lǐ wú yǐ fǔ dé
这句话大意是:文学曰:“非学无以治身,非礼无以辅德。
hé shì zhī pú tiān xià zhī měi bǎo yě dài jiān zhū zhī gōng ér hòu míng
这句话大意是:和氏之璞,天下之美宝也、待礛诸之工而后明。
máo qiáng tiān xià zhī jiāo rén yě dài xiāng zé zhī fěn ér hòu róng
这句话大意是:毛嫱,天下之姣人也,待香泽脂粉而后容。
zhōu gōng tiān xià zhī zhì shèng rén yě dài xián shī xué wèn ér hòu tōng
这句话大意是:周公,天下之至圣人也,待贤师学问而后通。
jīn qí shì yōng shì zhī rén bù hǎo xué wèn zhuān yǐ jǐ zhī yú ér hè fù jù rèn ruò wú jí zhú jì jiāng hǎi ér zāo dà fēng piào méi yú bǎi rèn zhī yuān dōng liú wú yá zhī chuān ān dé jū ér zhǐ hu
这句话大意是:今齐世庸士之人,不好学问,专以己之愚而荷负巨任,若无橶舳,济江海而遭大风,漂没于百仞之渊,东流无崖之川,安得沮而止吗?
dài fū yuē xìng yǒu gāng róu xíng yǒu hào wù shèng rén néng yīn ér bù néng gǎi
这句话大意是:”大夫曰:“性有刚柔,形有好恶,圣人能因而不能改。
kǒng zǐ wài biàn èr sān zǐ zhī fú ér bù néng gé qí xīn
这句话大意是:孔子外变二三子之服,而不能革其心。
gù zǐ lù jiě cháng jiàn qù wēi guān qū jié yú fū zǐ zhī mén rán shè qí shī yǒu xíng xíng ěr bǐ xīn yóu cún
现代白话:故子路解长剑,去危冠,屈节于孔子之门,然摄齐师友,行行你,鄙心犹存。
zǎi yǔ zhòu qǐn yù sǔn sān nián zhī sàng
这句话大意是:宰予昼寝,欲损三年之丧。
kǒng zǐ yuē fèn tǔ zhī qiáng bù kě wū yě ruò yóu bù dé qí sǐ rán
现代白话:孔孔子说:‘粪土之墙,不可杇也’,‘若由不得其死、然。
gù nèi wú qí zhì ér wài xué qí wén suī yǒu xián shī liáng yǒu ruò huà zhī lòu bīng fèi rì sǔn gōng
这句话大意是:’故内无其质而外学其文,虽有贤师良友,若画脂镂冰,费日损功。
gù liáng shī bù néng shì qī shī xiāng zé bù néng huà mó mǔ yě
这句话大意是:故良师不能饰戚施,香泽不能化嫫母也。
wén xué yuē xī zǐ méng yǐ bù jié bǐ fū yǎn bí
这句话大意是:文学曰:“西子蒙以不洁,鄙夫掩鼻;。
è rén shèng shì kě yǐ zōng sì shàng dì
现代白话:恶人盛饰,能够宗祀上帝。
shǐ èr rén bù shè shèng rén zhī mén bù miǎn wèi qióng fū ān dé qīng dài fū zhī míng
这句话大意是:使二人不涉圣人之门,不免为穷夫,安得卿大夫之名?
gù dǐ suǒ yǐ zhì yú rèn xué suǒ yǐ jǐn qí cái yě
这句话大意是:故砥所以致于刃,学所以尽其才也。
kǒng zǐ yuē gū bù gū gū zāi gū zāi
现代白话:孔孔子说:‘觚不觚,觚啊,觚啊!
gù rén shì jiā zé wèi zōng miào qì fǒu zé sī yǎng zhī cuàn cái
这句话大意是:’故人事加则为宗庙器,否则斯养之爨材。
gàn yuè zhī dìng bù lì pǐ fū jiàn zhī
这句话大意是:干、越之铤不厉,匹夫贱之;。
gōng rén shī qiǎo rén zhǔ fú ér cháo yě
这句话大意是:工人施巧,人主服而朝也。
fu chǒu zhě zì yǐ wéi jiāo gù shì
这句话大意是:夫丑者自以为姣,故饰;。
yú zhě zì yǐ wéi zhī gù bù xué
这句话大意是:愚者自以为知,故不学。
guān xiào zài jǐ ér bù zì zhī bù hǎo yòng rén zì shì zhī guò yě
这句话大意是:观笑在己而不自知,不好用人,自是之过也。
sòng xián dì èr shí èr
这句话大意是:讼贤第二十二。
dài fū yuē gāng zhě zhé róu zhě juǎn
这句话大意是:大夫曰:“刚者折,柔者卷。
gù jì yóu yǐ qiáng liáng sǐ zǎi wǒ yǐ róu ruò shā
这句话大意是:故季由以强梁死,宰我以柔弱杀。
shǐ èr zi bù xué wèi bì bù dé qí sǐ
这句话大意是:使二子不学,未必不得其死。
hé zhě
这句话大意是:何者?
jīn jǐ ér fá néng xiǎo zhī ér jù mù yù rén zhī cóng jǐ bù néng yǐ jǐ cóng rén mò shì ér zì xiàn mò gǔ ér zì guì cǐ qí suǒ yǐ shēn shā sǐ ér zhōng zū hǎi yě
这句话大意是:矜己而伐能,小知而巨牧,欲人之从己,不能以己从人,莫视而自见,莫贾而自贵,此其所以身杀死而终菹醢也。
wèi jiàn qí wèi zōng miào qì dǔ qí wèi shì lù yě
这句话大意是:未见其为宗庙器,睹其为世戮也。
dāng cǐ zhī shí dōng liú yì ān zhī hu
这句话大意是:当此之时,东流亦安之吗?
wén xué yuē qí jì zhī wǎn yán chē chuí tóu yú tài xíng zhī bǎn tú zhě chí dāo ér nì zhī
这句话大意是:文学曰:“骐骥之挽盐车垂头于太行之阪,屠者持刀而睨之。
tài gōng zhī qióng kùn fù fàn yú zhāo gē yě péng tóu xiāng jù ér xiào zhī
这句话大意是:太公之穷困,负贩于朝歌也,蓬头相聚而笑之。
dāng cǐ zhī shí fēi wú yuǎn jīn jùn cái yě fēi wén wáng bó lè mò zhī zhī gǔ yě
这句话大意是:当此之时,非无远筋骏才也,非文王、伯乐莫知之贾也。
zǐ lù zǎi wǒ shēng bù féng bó lè zhī jǔ ér yù kuáng tú gù jūn zi shāng zhī ruò yóu bù dé qí sǐ rán tiān qí zhù yǔ yǐ
现代白话:子路、宰我生不逢伯乐之举,而遇狂屠,故有德行的人伤之,若“由不得其死然”,‘天其祝予’了。
kǒng fù lèi huá dū zhī nán bù kě wèi bú yì
这句话大意是:孔父累华督之难,不可谓不义。
chóu mù shè sòng wàn zhī huò bù kě wèi bù xián yě
这句话大意是:仇牧涉宋万之祸,不可谓不贤也。
dài fū yuē jīn zhī xué zhě wú tài gōng zhī néng qí jì zhī cái yǒu yǐ fēng chài jiè dú ér zì hài yě
这句话大意是:”大夫曰:“今之学者,无太公之能,骐骥之才,有以蜂虿介毒而自害也。
dōng hǎi chéng yóng hé dōng hú jiàn shì yě
这句话大意是:东海成颙,河东胡建是也。
èr zi zhě yǐ shù méng jǔ qǐ zú wu wèi xiàn lìng
这句话大意是:二子者以术蒙举,起卒伍,为县令。
dú fēi zì shì wú yǔ hé tóng
这句话大意是:独非自是,无与合同。
yǐn zhī bù lái tuī zhī bù wǎng kuáng juàn bù xùn zhì hài bù gōng kè lì gōng zhǔ qīn líng dà chén
这句话大意是:引之不来,推之不往,狂狷不逊,忮害不恭,刻轹公主,侵陵大臣。
zhī qí bù kě ér qiáng xíng zhī yù yǐ gàn míng
这句话大意是:知其不可,而强行之,欲以干名。
suǒ yóu bù guǐ guǒ méi qí shēn
这句话大意是:所由不轨,果没其身。
wèi dǔ gōng yè suǒ zhì ér jiàn dōng guān zhī yāng shēn de zhòng zuì bù dé yǐ shòu zhōng
这句话大意是:未睹功业所至,而见东观之殃,身得重罪,不得以寿终。
jiǎo ér yǐ wéi zhī jié ér yǐ wéi zhí bù xùn yǐ wéi yǒng qí zāo nàn gù yì yi yě
这句话大意是:狡而以为知,讦而以为直,不逊以为勇,其遭难,故亦宜也。
wén xué yuē èr gōng huái jīng bái zhī xīn xíng zhōng zhèng zhī dào zhí jǐ yǐ shì shàng jié lì yǐ xùn gōng fèng fǎ tuī lǐ bù bì qiáng yù bù ē suǒ qīn bù guì qī zǐ zhī yǎng bù gù sī jiā zhī yè
这句话大意是:文学曰:“二公怀精白之心,行忠正之道,直己以事上,竭力以徇公,奉法推理,不避强御,不阿所亲,不贵妻子之养,不顾私家之业。
rán zú bù néng miǎn yú jí dù zhī rén wèi zhòng wǎng suǒ pái yě
这句话大意是:然卒不能免于嫉妒之人,为众枉所排也。
qí suǒ yǐ lèi bù cè zhī xíng ér gōng bù suí yě
这句话大意是:其所以累不测之刑而功不遂也。
fu gōng zú bù zhèng zé fǎ lìng bù xíng gōng gōng bù zhèng zé jiān xié xīng qǐ
这句话大意是:夫公族不正则法令不行,肱肱不正则奸邪兴起。
zhào shē xíng zhī píng yuán fàn jū xíng zhī ráng hóu èr guó zhì ér liǎng jiā quán
这句话大意是:赵奢行之平原,范雎行之穰侯,二国治而两家全。
gù jūn guò ér chén zhèng shàng fēi ér xià jī dà chén zhèng xiàn lìng hé yǒu
这句话大意是:故君过而臣正,上非而下讥,大臣正,县令何有?
bù fǎn zhū jǐ ér xíng fēi yú rén zhí zhèng zhī dà shī yě
这句话大意是:不反诸己而行非于人,执政之大失也。
fu qū yuán zhī chén yuān zāo zi jiāo zhī zèn yě
这句话大意是:夫屈原之沉渊,遭子椒之谮也;。
guǎn zǐ de xíng qí dào bào shū zhī lì yě
这句话大意是:管子得行其道,鲍叔之力也。
jīn bù dǔ bào shū zhī lì ér jiàn mì luó zhī huò suī yù yǐ shòu zhōng wú qí néng de hu
这句话大意是:今不睹鲍叔之力,而见汨罗之祸,虽欲以寿终,无其能得吗?
zūn dào dì èr shí sān
这句话大意是:遵道第二十三。
dài fū yuē yù shǐ
这句话大意是:大夫曰:“御史!
yù shǐ wèi yìng
这句话大意是:御史未应。
wèi chéng xiàng shǐ yuē wén xué jié fà xué yǔ fú yīng bù shě cí ruò xún huán zhuǎn ruò táo jūn
这句话大意是:谓丞相史曰:“文学结发学语,服膺不舍,辞若循环,转若陶钧。
wén fán rú chūn huā wú xiào rú bào fēng
这句话大意是:文繁如春华,无效如抱风。
shì xū yán yǐ luàn shí dào gǔ yǐ hài jīn
这句话大意是:饰虚言以乱实,道古以害今。
cóng zhī zé xiàn guān yòng fèi xū yán bù kě shí ér xíng zhī
这句话大意是:从之,则县官用废,虚言不可实而行之;。
bù cóng wén xué yǐ wéi fēi yě zhòng kǒu áo áo bù kě shèng tīng
这句话大意是:不从,文学以为非也,众口嚣嚣,不可胜听。
zhū qīng dōu dà fǔ rì jiǔ yǐ tōng xiān gǔ míng dāng shì jīn jiāng hé cóng ér kě yǐ
现代白话:诸卿都大府日久了,通先古,明当世,今将何从而可了?
chéng xiàng shǐ jìn yuē jìn wén gōng jué ér bù zhèng qí huán gōng zhèng ér bù jué suǒ yóu bù tóng jù guī yú bà
这句话大意是:丞相史进曰:“晋文公谲而不正,齐桓公正而不谲,所由不同,俱归于霸。
ér bì suí gǔ bù gé xí gù bù gǎi shì wén zhì bù biàn ér zhuī chē shàng zài yě
这句话大意是:而必随古不革,袭故不改,是文质不变,而椎车尚在也。
gù huò zuò zhī huò shù zhī rán hòu fǎ lìng diào yú mín ér qì xiè biàn yú yòng yě
这句话大意是:故或作之,或述之,然后法令调于民,而器械便于用也。
kǒng duì sān jūn shū yì yàn zǐ xiāng sān jūn yì dào fēi gǒu xiāng fǎn suǒ wu zhī shí yì yě
这句话大意是:孔对三君殊意,晏子相三君异道,非苟相反,所务之时异也。
gōng qīng jì dìng dà yè zhī lù jiàn bù jié zhī běn yuàn wú gù xì gù zhī yǔ qiān rú mò lùn yě
这句话大意是:公卿既定大业之路,建不竭之本,愿无顾细故之语,牵儒、墨论也。
wén xué yuē shī kuàng zhī diào wǔ yīn bù shī gōng shāng
这句话大意是:文学曰:“师旷之调五音,不失宫商。
shèng wáng zhī zhì shì bù lí rén yì
这句话大意是:圣王之治世,不离仁义。
gù yǒu gǎi zhì zhī míng wú biàn dào zhī shí
这句话大意是:故有改制之名,无变道之实。
shàng zì huáng dì xià jí sān wáng mò bù míng dé jiào jǐn xiáng xù chóng rén yì lì jiào huà
这句话大意是:上自黄帝,下及三王,莫不明德教,谨庠序,崇仁义,立教化。
cǐ bǎi shì bù yì zhī dào yě
这句话大意是:此百世不易之道也。
yīn zhōu yīn xún ér chāng qín wáng biàn fǎ ér wáng
这句话大意是:殷、周因循而昌,秦王变法而亡。
shī yún suī wú lǎo chéng rén shàng yǒu diǎn xíng
这句话大意是:诗云:‘虽无老成人,尚有典刑。
yán fǎ jiào yě
这句话大意是:’言法教也。
gù méi ér cún zhī jǔ ér guàn zhī guàn ér xíng zhī hé gèng wéi zāi
现代白话:故没而存之,举而贯之,贯而行之,何更为啊?
chéng xiàng shǐ yuē shuō xī shī zhī měi wú yì yú róng dào yáo shùn zhī dé wú yì yú zhì
这句话大意是:丞相史曰:“说西施之美无益于容,道尧、舜之德无益于治。
jīn wén xué bù yán suǒ wéi zhì ér yán yǐ zhì zhī wú gōng yóu bù yán gēng tián zhī fāng měi fù rén zhī qūn cāng yě
这句话大意是:今文学不言所为治,而言以治之无功,犹不言耕田之方,美富人之囷仓也。
fu yù sù zhě wù shí yù zhì zhě yīn shì
这句话大意是:夫欲粟者务时,欲治者因世。
gù shāng jūn zhāo rán dú jiàn cún wáng bù kě yǔ shì sú tóng zhě wèi qí jū gōng ér duō jìn yě
这句话大意是:故商君昭然独见存亡不可与世俗同者,为其沮功而多近也。
yōng rén ān qí gù ér yú zhě guǒ suǒ wén
这句话大意是:庸人安其故,而愚者果所闻。
gù zhōu chē zhī zhì shǐ mín sān nián ér hòu ān zhī
这句话大意是:故舟车之治,使民三年而后安之。
shāng jūn zhī fǎ lì rán hòu mín xìn zhī
这句话大意是:商君之法立,然后民信之。
kǒng zǐ yuē kě yǔ gòng xué wèi kě yǔ quán
现代白话:孔孔子说:‘可与共学,未可与权。
wén xué kě lìng fú shéng xún kè fēi suǒ yǔ lùn dào shù zhī wài yě
这句话大意是:’文学可令扶绳循刻,非所与论道术之外也。
wén xué yuē jūn zǐ duō wén quē yí shù ér bù zuò shèng dá ér móu dà ruì zhì ér shì guǎ
现代白话:文学曰:“有德行的人多闻阙疑,述而不作,圣达而谋大,叡智而事寡。
shì yǐ gōng chéng ér bù huī míng lì ér bù dùn
这句话大意是:是以功成而不隳,名立而不顿。
xiǎo rén zhì qiǎn ér móu dà léi ruò ér rèn zhòng gù zhōng dào ér fèi sū qín shāng yāng shì yě
现代白话:品行较差的人智浅而谋大,羸弱而任重,故中道而废,苏秦、商鞅是也。
wú xiān wáng zhī fǎ fēi shèng rén zhī dào ér yīn yú jǐ gù wáng
这句话大意是:无先王之法,非圣人之道,而因于己,故亡。
yì yuē xiǎo rén chù shèng wèi suī gāo bì bēng
现代白话:易曰:‘品行较差的人处盛位,虽高必崩。
bù yíng qí dào bù héng qí dé ér néng yǐ shàn zhōng shēn wèi zhī yǒu yě
现代白话:不盈其道,不恒其德,而能以善终身,从来没有这种情况。
shì yǐ chū dēng yú tiān hòu rù yú de
这句话大意是:是以初登于天,后入于地。
yǔ zhī zhì shuǐ yě mín zhī qí lì mò bù quàn qí gōng
这句话大意是:’禹之治水也,民知其利,莫不劝其功。
shāng yāng zhī lì fǎ mín zhī qí hài mò bù wèi qí xíng
这句话大意是:商鞅之立法,民知其害,莫不畏其刑。
gù xià hòu gōng lì ér wáng shāng yāng fǎ xíng ér wáng
这句话大意是:故夏后功立而王,商鞅法行而亡。
shāng yāng yǒu dú zhì zhī lǜ shì fá dú jiàn zhī zhèng
这句话大意是:商鞅有独智之虑,世乏独见之证。
wén xué bù zú yǔ quán dāng shì yì wú fù lèi méng yāng yě
这句话大意是:文学不足与权当世,亦无负累蒙殃也。
lùn fěi dì èr shí sì
这句话大意是:论诽第二十四。
chéng xiàng shǐ yuē yàn zǐ yǒu yán rú zhě huá yú yán ér guǎ yú shí fán yú lè ér shū yú mín jiǔ sàng yǐ hài shēng hòu zàng yǐ shāng yè lǐ fán ér nán xíng dào yū ér nán zūn chēng wǎng gǔ ér zǐ dāng shì jiàn suǒ jiàn ér guì suǒ wén
这句话大意是:丞相史曰:“晏子有言:‘儒者华于言而寡于实,繁于乐而舒于民,久丧以害生,厚葬以伤业,礼烦而难行,道迂而难遵,称往古而訾当世,贱所见而贵所闻。
cǐ rén běn wang yǐ jǐ wèi shì
这句话大意是:’此人本枉,以己为式。
cǐ yán yì suǒ yǐ zhū chù ér dí shān sǐ yú xiōng nú yě
这句话大意是:此颜异所以诛黜,而狄山死于匈奴也。
chù qí wèi ér fēi qí cháo shēng hu shì ér shàn qí shàng zhōng yǐ bèi lù ér sàng qí qū cǐ dú shuí wèi fù qí lèi ér méng qí yāng hu
这句话大意是:处其位而非其朝,生乎世而讪其上,终以被戮而丧其躯,此独谁为负其累而蒙其殃吗?
wén xué yuē lǐ suǒ yǐ fáng yín lè suǒ yǐ yí fēng lǐ xìng yuè zhèng zé xíng fá zhōng
这句话大意是:文学曰:“礼所以防淫,乐所以移风,礼兴乐正则刑罚中。
gù dī fáng chéng ér mín wú shuǐ zī lǐ yì lì ér mín wú luàn huàn
这句话大意是:故堤防成而民无水菑,礼义立而民无乱患。
gù lǐ yì huài dī fáng jué suǒ yǐ zhì zhě wèi zhī yǒu yě
现代白话:故礼义坏,堤防决,所以治者,从来没有这种情况。
kǒng zǐ yuē lǐ yǔ qí shē yě níng jiǎn sàng yǔ qí yì yě níng qī
现代白话:孔孔子说:‘礼与其奢也宁俭,丧与其易也宁戚。
gù lǐ zhī suǒ wéi zuò fēi yǐ hài shēng shāng yè yě wēi yí jié wén fēi yǐ luàn huà shāng sú yě
这句话大意是:’故礼之所为作,非以害生伤业也,威仪节文,非以乱化伤俗也。
zhì guó jǐn qí lǐ wēi guó jǐn qí fǎ
这句话大意是:治国谨其礼,危国谨其法。
xī qín yǐ wǔ lì tūn tiān xià ér sī gāo yǐ yāo niè lèi qí huò fèi gǔ shù huī jiù lǐ zhuān rèn xíng fǎ ér rú mò jì sàng yān
现代白话:昔秦以武力吞天下,而斯、高以妖孽累其祸,废古术,隳旧礼,专任刑法,而儒、墨既丧呢。
sāi shì zhī tu yōng rén zhī kǒu dào yú rì jìn ér shàng bù wén qí guò cǐ qín suǒ yǐ shī tiān xià ér yǔn shè jì yě
这句话大意是:塞士之涂,壅人之口,道谀日进而上不闻其过,此秦所以失天下而殒社稷也。
gù shèng rén wéi zhèng bì xiān zhū zhī wěi qiǎo yán yǐ fǔ fēi ér qīng fù guó jiā yě
这句话大意是:故圣人为政,必先诛之,伪巧言以辅非而倾覆国家也。
jīn zǐ ān qǔ wáng guó zhī yǔ ér lái hu
这句话大意是:今子安取亡国之语而来吗?
fu gōng qīng chù qí wèi bù zhèng qí dào ér yǐ yì ā yì shùn fēng jí xiǎo rén jiān jiān miàn cóng yǐ chéng rén zhī guò yě
现代白话:夫公卿处其位,不正其道,而以意阿邑顺风,疾品行较差的人浅浅面从,以成人之过也。
gù zhī yán zhī sǐ bù rěn cóng gǒu hé zhī tú shì yǐ bù miǎn yú luó xiè
这句话大意是:故知言之死,不忍从苟合之徒,是以不免于螺绁。
bēi fū
这句话大意是:悲夫!
chéng xiàng shǐ yuē tán zhè ér yǒu xiāng huán wěi ér yǒu cóng yán wù lèi zhī xiāng cóng yě
这句话大意是:丞相史曰:“檀柘而有乡,萑苇而有藂,言物类之相从也。
kǒng zǐ yuē dé bù gū bì yǒu lín
现代白话:孔孔子说:‘德不孤,必有邻。
gù tāng xìng ér yī yǐn zhì bù rén zhě yuǎn yǐ
现代白话:’故汤兴而伊尹至,不仁者远了。
wèi yǒu míng jūn zài shàng ér luàn chén zài xià yě
这句话大意是:未有明君在上而乱臣在下也。
jīn xiān dì gōng xíng rén shèng zhī dào yǐ lín hǎi nèi zhāo jǔ jùn cái xián liáng zhī shì wéi rén shì yòng zhū zhú luàn chén bù bì suǒ qīn wu yǐ qiú xián ér jiǎn tuì bù xiào yóu yáo zhī jǔ shùn yǔ zhī zú jí gǔn fàng huān dōu yě
这句话大意是:今先帝躬行仁圣之道,以临海内,招举俊才贤良之士,唯仁是用,诛逐乱臣,不避所亲,务以求贤而简退不肖,犹尧之举舜、禹之族,殛鲧放驩兜也。
ér yuē gǒu hé zhī tú shì zé zhǔ fēi ér chén ā shì yě
这句话大意是:而曰‘苟合之徒’,是则主非而臣阿,是也?
wén xué yuē gāo yáo duì shùn zài zhī rén wéi dì qí nán zhī
这句话大意是:文学曰:“皋陶对舜:‘在知人,惟帝其难之。
hóng shuǐ zhī zāi yáo dú chóu cuì ér bù néng zhì de shùn yǔ ér jiǔ zhōu níng
这句话大意是:’洪水之灾,尧独愁悴而不能治,得舜、禹而九州宁。
gù suī yǒu yáo míng zhī jūn ér wú shùn yǔ zhī zuǒ zé chún dé bù liú
这句话大意是:故虽有尧明之君,而无舜、禹之佐,则纯德不流。
chūn qiū cì yǒu jūn ér wú zhǔ
这句话大意是:春秋刺有君而无主。
xiān dì zhī shí liáng chén wèi bèi gù xié chén dé jiàn
这句话大意是:先帝之时,良臣未备,故邪臣得间。
yáo de shùn yǔ ér gǔn jí huān dōu zhū zhào jiǎn zǐ de shū xiàng ér shèng qīng jiān qū
这句话大意是:尧得舜、禹而鲧殛驩兜诛,赵简子得叔向而盛青肩诎。
yǔ yuē wèi jiàn jūn zǐ bù zhī wěi chén
现代白话:语曰:‘未见有德行的人,不知伪臣。
shī yún wèi jiàn jūn zǐ yōu xīn chōng chōng
现代白话:’诗云:‘未见有德行的人,忧心忡忡。
jì jiàn jūn zǐ wǒ xīn zé jiàng
现代白话:既见有德行的人,我心则降。
cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:’此之谓也。
chéng xiàng shǐ yuē yáo rèn gǔn huān dōu de shùn yǔ ér fàng jí zhī yǐ qí zuì ér tiān xià xián fú zhū bù rén yě
这句话大意是:丞相史曰:“尧任鲧、驩兜,得舜、禹而放殛之以其罪,而天下咸服,诛不仁也。
rén jūn yòng zhī qí mín ér yán yì jǐ nán tíng cháng yě xiān dì jǔ ér jiā zhī gāo wèi guān zhì shàng qīng
这句话大意是:人君用之齐民,而颜异,济南亭长也,先帝举而加之高位,官至上卿。
dí shān qǐ bù yī wèi hàn yì chén chù shùn yǔ zhī wèi zhí tiān xià zhī zhōng bù néng yǐ zhì ér fǎn zuò shàn shàng
这句话大意是:狄山起布衣,为汉议臣,处舜、禹之位,执天下之中,不能以治,而反坐讪上;。
gù huān dōu zhī zhū jiā ér xíng lù zhì yān
现代白话:故驩兜之诛加而刑戮至呢。
xián zhě shòu shǎng ér bù xiào zhě bèi xíng gù qí rán yě
这句话大意是:贤者受赏而不肖者被刑,固其然也。
wén xué yòu hé guài yān
现代白话:文学又何怪呢?
wén xué yuē lùn zhě xiāng fú yǐ yì xiāng yù yǐ dào cóng shàn bù qiú shèng fú yì bù chǐ qióng
这句话大意是:文学曰:“论者相扶以义,相喻以道,从善不求胜,服义不耻穷。
ruò xiāng mí yǐ wěi xiāng luàn yǐ cí xiāng jīn yú hòu xi qī yú gǒu shèng fēi qí guì zhě yě
这句话大意是:若相迷以伪,相乱以辞,相矜于后息,期于苟胜,非其贵者也。
fu sū qín zhāng yí yíng huò zhū hóu qīng fù wàn shèng shǐ rén shī qí suǒ shì
这句话大意是:夫苏秦、张仪,荧惑诸侯,倾覆万乘,使人失其所恃;。
fēi bù biàn rán luàn zhī dào yě
这句话大意是:非不辩,然乱之道也。
jūn zǐ jí bǐ fū zhī bù kě yǔ shì jūn huàn qí tīng cóng ér wú suǒ bù zhì yě
现代白话:有德行的人疾鄙夫之不可与事君,患其听从而无所不至也。
jīn zi bù tīng zhèng yì yǐ fǔ qīng xiàng yòu cóng ér shùn zhī hǎo xū yú zhī shuō bù jì qí hòu
这句话大意是:今子不听正义以辅卿相,又从而顺之,好须臾之说,不计其后。
ruò zi zhī wéi rén lì yi shòu shàng lù zǐ gū mò yǐ
现代白话:若子之为人吏,宜受上戮,子姑默了!
chéng xiàng shǐ yuē gài wén shì zhī jū shì yě yī fú zú yǐ shèng shēn shí yǐn zú yǐ gōng qīn nèi zú yǐ xiāng xù wài bù qiú yú rén
这句话大意是:丞相史曰:“盖闻士之居世也,衣服足以胜身,食饮足以供亲,内足以相恤,外不求于人。
gù shēn xiū rán hòu kě yǐ lǐ jiā jiā lǐ rán hòu kě yǐ zhì guān
现代白话:故身修然后能够理家,家理然后能够治官。
gù fàn shū lì zhě bù kě yǐ yán xiào qī zǐ jī hán zhě bù kě yǐ yán cí xù yè bù xiū zhě bù kě yǐ yán lǐ
现代白话:故饭蔬粝者不能够言孝,妻子饥寒者不能够言慈,绪业不修者不能够言理。
jū sī shì xíng sī shēn ér yǒu cǐ sān lèi zhě sī yì zú yǐ mò yǐ
现代白话:居斯世,行斯身,而有此三累者,斯亦足以默了。
xiào yǎng dì èr shí wǔ
这句话大意是:孝养第二十五。
wén xué yuē shàn yǎng zhě bù bì chú huàn yě shàn gōng fú zhě bù bì jǐn xiù yě
这句话大意是:文学曰:“善养者不必刍豢也,善供服者不必锦绣也。
yǐ jǐ zhī suǒ yǒu jǐn shì qí qīn xiào zhī zhì yě
这句话大意是:以己之所有尽事其亲,孝之至也。
gù pǐ fū qín láo yóu zú yǐ shùn lǐ chuò shū yǐn shuǐ zú yǐ zhì qí jìng
这句话大意是:故匹夫勤劳,犹足以顺礼,歠菽饮水,足以致其敬。
kǒng zǐ yuē jīn zhī xiào zhě shì wèi néng yǎng bù jìng hé yǐ bié hu
现代白话:孔孔子说:‘今之孝者,是为能养,不敬,凭什么别吗?
gù shàng xiào yǎng zhì qí cì yǎng sè qí cì yǎng tǐ
这句话大意是:’故上孝养志,其次养色,其次养体。
guì qí lǐ bù tān qí yǎng lǐ shùn xīn hé yǎng suī bù bèi kě yě
这句话大意是:贵其礼,不贪其养,礼顺心和,养虽不备,可也。
yì yuē dōng lín shā niú bù rú xī lín zhī yuè jì yě
这句话大意是:易曰:‘东邻杀牛,不如西邻之禴祭也。
gù fù guì ér wú lǐ bù rú pín jiàn zhī xiào tì
这句话大意是:’故富贵而无礼,不如贫贱之孝悌。
guī mén zhī nèi jìn xiào yān guī mén zhī wài jǐn tì yān péng yǒu zhī dào jǐn xìn yān sān zhě xiào zhī zhì yě
现代白话:闺门之内尽孝呢,闺门之外尽悌呢,朋友之道尽信呢,三者,孝之至也。
jū jiā lǐ zhě fēi wèi jī cái yě shì qīn xiào zhě fēi wèi xiān yáo yě yì hé yán sè chéng yì jìn lǐ yì ér yǐ yǐ
现代白话:居家理者,非谓积财也,事亲孝者,非谓鲜肴也,亦和颜色、承意尽礼义而已了。
chéng xiàng shǐ yuē bā shí yuē dié qī shí yuē mào
这句话大意是:丞相史曰:“八十曰耋,七十曰耄。
mào shí fēi ròu bù bǎo yī fēi bó bù nuǎn
这句话大意是:耄,食非肉不饱,衣非帛不暖。
gù xiào zǐ yuē gān cuì yǐ yǎng kǒu qīng nuǎn yǐ yǎng tǐ
现代白话:故孝孔子说甘毳以养口,轻暖以养体。
zēng zǐ yǎng céng xī bì yǒu jiǔ ròu
这句话大意是:曾子养曾皙,必有酒肉。
wú duān miǎn suī gōng xī chì bù néng yǐ wéi róng
这句话大意是:无端絻,虽公西赤不能以为容。
wú yáo shàn suī mǐn céng bù néng yǐ zú yǎng
这句话大意是:无肴膳,虽闵、曾不能以卒养。
lǐ wú xū jiā gù bì yǒu qí shí rán hòu wèi zhī wén
这句话大意是:礼无虚加,故必有其实然后为之文。
yǔ qí lǐ yǒu yú ér yǎng bù zú níng yǎng yǒu yú ér lǐ bù zú
这句话大意是:与其礼有余而养不足,宁养有余而礼不足。
fu xǐ jué yǐ shèng shuǐ shēng jiàng ér jìn lì lǐ suī bèi rán fēi qí guì zhě yě
这句话大意是:夫洗爵以盛水,升降而进粝,礼虽备,然非其贵者也。
wén xué yuē zhōu xiāng wáng zhī mǔ fēi wú jiǔ ròu yě yī shí fēi bù rú céng xī yě rán ér bèi bù xiào zhī míng yǐ qí bù néng shì qí fù mǔ yě
这句话大意是:文学曰:“周襄王之母非无酒肉也,衣食非不如曾皙也,然而被不孝之名,以其不能事其父母也。
jūn zǐ zhòng qí lǐ xiǎo rén tān qí yǎng
现代白话:有德行的人重其礼,品行较差的人贪其养。
fu jiē lái ér zhāo zhī tóu ér yǔ zhī qǐ zhě yóu bù qǔ yě
这句话大意是:夫嗟来而招之,投而与之,乞者由不取也。
jūn zǐ gǒu wú qí lǐ suī měi bù shí yān
现代白话:有德行的人苟无其礼,虽美不食呢。
gù lǐ zhǔ rén bù qīn kuì zé kè bù jì
这句话大意是:故礼主人不亲馈,则客不祭。
shì kuì qīng ér lǐ zhòng yě
这句话大意是:是馈轻而礼重也。
chéng xiàng shǐ yuē xiào mò dà yǐ tiān xià yī guó yǎng cì lù yǎng xià yǐ lì
这句话大意是:丞相史曰:“孝莫大以天下一国养,次禄养,下以力。
gù wáng gōng rén jūn shàng yě qīng dài fū cì yě
这句话大意是:故王公人君,上也,卿大夫,次也。
fu yǐ jiā rén yán zhī yǒu xián zǐ dāng lù yú shì zhě gāo táng suì yǔ ān chē dà mǎ yī qīng nuǎn shí gān cuì
这句话大意是:夫以家人言之,有贤子当路于世者,高堂邃宇,安车大马,衣轻暖,食甘毳。
wú zhě hè yī pí guān qióng jū lòu xiàng yǒu dàn wú mù shí shū lì hūn rú lóu là ér hòu jiàn ròu
这句话大意是:无者,褐衣皮冠,穷居陋巷,有旦无暮,食蔬粝荤茹,𦝼腊而后见肉。
lǎo qīn zhī fù fēi táng yuán wéi cài shì shèng
这句话大意是:老亲之腹非唐园,唯菜是盛。
fu shū lì qǐ zhě suǒ bù qǔ ér zi yǐ yǎng qīn suī yù yǐ lǐ fēi qí guì yě
这句话大意是:夫蔬粝,乞者所不取,而子以养亲,虽欲以礼,非其贵也。
wén xué yuē wú qí néng ér qiè qí wèi wú qí gōng ér yǒu qí lù suī yǒu fù guì yóu zhí qiāo zhī yǎng yě
这句话大意是:文学曰:“无其能而窃其位,无其功而有其禄,虽有富贵,由跖、𫏋之养也。
gāo tái jí wàng shí àn fāng zhàng ér bù kě wèi xiào
这句话大意是:高台极望,食案方丈,而不可谓孝。
lǎo qīn zhī fù fēi dào náng yě hé gù cháng shèng bù dào zhī wù
现代白话:老亲之腹非盗囊也,为什么常盛不道之物?
fu qǔ fēi yǒu fēi zhí cái rù ér huàn cóng zhī shēn qiě sǐ huò yāng ān dé lóu là ér shí ròu
这句话大意是:夫取非有非职,财入而患从之,身且死祸殃,安得𦝼腊而食肉?
zēng shēn mǐn zǐ wú qīng xiàng zhī yǎng ér yǒu xiào zǐ zhī míng
这句话大意是:曾参、闵子无卿相之养,而有孝子之名;。
zhōu xiāng wáng fù yǒu tiān xià ér yǒu bù néng shì fù mǔ zhī lèi
这句话大意是:周襄王富有天下,而有不能事父母之累。
gù lǐ fěi ér yǎng fēng fēi xiào yě
这句话大意是:故礼菲而养丰,非孝也。
lüè qūn ér yǐ yǎng fēi xiào yě
这句话大意是:掠囷而以养,非孝也。
chéng xiàng shǐ yuē shàng xiào yǎng sè qí cì ān qīn qí cì quán shēn
这句话大意是:”丞相史曰:“上孝养色,其次安亲,其次全身。
wǎng zhě chén yú bèi hàn zhǎn yú chí shuǐ
这句话大意是:往者,陈余背汉,斩于泜水;。
wǔ bèi xié nì ér yí sān zú
这句话大意是:五被邪逆,而夷三族。
jìn shì zhǔ fù yǎn xíng bù guǐ ér zhū miè lǚ bù shū lòng kǒu ér jiàn lù xíng shēn bù jǐn zhū jí wú zuì zhī qīn
这句话大意是:近世,主父偃行不轨而诛灭,吕步舒弄口而见戮,行身不谨,诛及无罪之亲。
yóu cǐ guān zhī xū lǐ wú yì yú jǐ yě
这句话大意是:由此观之:虚礼无益于己也。
wén shí pèi xíng lǐ yǎng jù shī rán hòu kě yǐ yán xiào
现代白话:文实配行,礼养俱施,然后能够言孝。
xiào zài shí zhì bù zài yú shì mào
这句话大意是:孝在实质,不在于饰貌;。
quán shēn zài yú jǐn shèn bù zài yú chí yǔ yě
这句话大意是:全身在于谨慎,不在于驰语也。
wén xué yuē yán ér bù chéng qī ér bù xìn lín nàn bù yǒng shì jūn bù zhōng bù xiào zhī dà zhě yě
这句话大意是:文学曰:“言而不诚,期而不信,临难不勇,事君不忠,不孝之大者也。
mèng zǐ yuē jīn zhī shì jīn zhī dài fū jiē zuì rén yě
现代白话:孟孔子说:‘今之世,今之大夫,皆罪人也。
jiē féng qí yì yǐ shùn qí è
这句话大意是:皆逢其意以顺其恶。
jīn zi bù zhōng bù xìn qiǎo yán yǐ luàn zhèng dǎo yú yǐ qiú hé
这句话大意是:’今子不忠不信,巧言以乱政,导谀以求合。
ruò cǐ zhě bù róng yú shì
这句话大意是:若此者,不容于世。
chūn qiū yuē shì shǒu yī bù yí xún lǐ bù wài yuán gòng qí zhí ér yǐ
这句话大意是:春秋曰:‘士守一不移,循理不外援,共其职而已。
gù bēi wèi ér yán gāo zhě zuì yě yán bù jí ér yán zhě ào yě
这句话大意是:’故卑位而言高者,罪也,言不及而言者,傲也。
yǒu zhào gōng qīng yǔ sī yì ér kōng zhàn kǒu yě
这句话大意是:有诏公卿与斯议,而空战口也?
cì yì dì èr shí liù
这句话大意是:刺议第二十六。
chéng xiàng shǐ yuē shān líng bù ràng jiāo kuǐ yǐ chéng qí chóng
这句话大意是:丞相史曰:“山陵不让椒跬,以成其崇;。
jūn zǐ bù cí fù xīn zhī yán yǐ guǎng qí míng
现代白话:有德行的人不辞负薪之言,以广其名。
gù duō jiàn zhě bó duō wén zhě zhī jù jiàn zhě sāi zhuān jǐ zhě gū
这句话大意是:故多见者博,多闻者知,距谏者塞,专己者孤。
gù móu jí xià zhě wú shī cè jǔ jí zhòng zhě wú dùn gōng
这句话大意是:故谋及下者无失策,举及众者无顿功。
shī yún xún yú chú ráo
这句话大意是:诗云:‘询于刍荛。
gù bù yī jiē de fēng yì hé kuàng gōng qīng zhī shǐ hu
这句话大意是:’故布衣皆得风议,何况公卿之史吗?
chūn qiū shì bù zài wén ér shū xuǎn zhě yǐ wéi zǎi shì yě
这句话大意是:春秋士不载文,而书咺者,以为宰士也。
kǒng zǐ yuē suī bù wú yǐ wú qí yǔ wén zhū
现代白话:孔孔子说:‘虽不我以,我其与闻诸。
pū suī bù mǐn yì cháng qīng ěr xià fēng shè qí jù zhǐ shòu yè jìng yú jūn zǐ zhī tu yǐ
现代白话:’仆虽不敏,亦尝倾耳下风,摄齐句指,受业径于有德行的人之涂了。
shǐ wén xué yán zhī ér shì pū zhī yán yǒu hé hài
这句话大意是:使文学言之而是,仆之言有何害?
shǐ wén xué yán zhī ér fēi suī wēi chéng xiàng shǐ shú bù fēi yě
这句话大意是:使文学言之而非,虽微丞相史,孰不非也?
wén xué yuē yǐ zhèng fǔ rén wèi zhī zhōng yǐ yá dǎo rén wèi zhī nìng
这句话大意是:文学曰:“以正辅人谓之忠,以邪导人谓之佞。
fu fú guò nà shàn zhě jūn zhī zhōng chén dài fū zhī zhí shì yě
这句话大意是:夫怫过纳善者,君之忠臣,大夫之直士也。
kǒng zǐ yuē dài fū yǒu zhèng chén sān rén suī wú dào bù shī qí jiā
现代白话:孔孔子说:‘大夫有争臣三人,虽无道,不失其家。
jīn zi chù zǎi shì zhī liè wú zhōng zhèng zhī xīn wang bù néng zhèng yá bù néng kuāng shùn liú yǐ róng shēn cóng fēng yǐ shuō shàng
这句话大意是:’今子处宰士之列,无忠正之心,枉不能正,邪不能匡,顺流以容身,从风以说上。
shàng suǒ yán zé gǒu tīng shàng suǒ xíng zé qǔ cóng ruò yǐng zhī suí xíng xiǎng zhī yú shēng zhōng wú suǒ shì fēi
这句话大意是:上所言则苟听,上所行则曲从,若影之随形,响之于声,终无所是非。
yī rú yī guān rú guān ér bù néng xíng qí dào fēi qí rú yě
这句话大意是:衣儒衣,冠儒冠,而不能行其道,非其儒也。
pì ruò tǔ lóng wén zhāng shǒu mù jù ér fēi lóng yě
这句话大意是:譬若土龙,文章首目具而非龙也。
tíng lì shì cài ér wèi shū yù shí xiāng sì ér yì lèi
这句话大意是:葶历似菜而味殊,玉石相似而异类。
zi fēi kǒng shì zhí jīng shǒu dào zhī rú nǎi gōng qīng miàn cóng zhī rú fēi wú tú yě
现代白话:子非孔氏执经守道之儒,乃公卿面从之儒,非我徒也。
rǎn yǒu wéi jì shì zǎi ér fù yì zhī kǒng zǐ yuē xiǎo zi míng gǔ ér gōng zhī kě yě
现代白话:冉有为季氏宰而附益之,孔孔子说:‘小子鸣鼓而攻之,可也。
gù fǔ jié zhě bù wéi zhì wèi jié liǎn zhě bù wéi rén
这句话大意是:故辅桀者不为智,为桀敛者不为仁。
chéng xiàng shǐ mò rán bú duì
这句话大意是:”丞相史默然不对。
lì yì dì èr shí qī
这句话大意是:利议第二十七。
dài fū yuē zuò shì míng zhǔ yōu láo wàn mín sī niàn běi biān zhī wèi ān gù shǐ shǐ zhě jǔ xián liáng wén xué gāo dì xiáng yán yǒu dào zhī shì jiāng yù guān shū yì yì cè xū xīn qīng ěr yǐ tīng shù jī yún de
这句话大意是:大夫曰:“作世明主,忧劳万民,思念北边之未安,故使使者举贤良、文学高第,详延有道之士,将欲观殊议异策,虚心倾耳以听,庶几云得。
zhū shēng wú néng chū qí jì
这句话大意是:诸生无能出奇计,。
yuǎn tú fá xiōng nú ān biān jìng zhī cè
这句话大意是:远图伐匈奴安边境之策,。
bào kū zhú
这句话大意是:抱枯竹,。
shǒu kōng yán
这句话大意是:守空言,。
bù zhī qū shè zhī yi
这句话大意是:不知趋舍之宜,。
shí shì zhī biàn
这句话大意是:时世之变,。
yì lùn wú suǒ yī
这句话大意是:议论无所依,。
rú xī yǎng ér sāo bèi
这句话大意是:如膝痒而搔背,。
biàn sòng gōng mén zhī xià
这句话大意是:辩讼公门之下,。
bù kě shèng tīng
这句话大意是:不可胜听,。
rú pǐn jí kǒu yǐ chéng shì
这句话大意是:如品即口以成事,。
cǐ qǐ míng zhǔ suǒ yù wén zāi
现代白话:此岂明主所欲闻啊?
wén xué yuē zhū shēng duì cè shū lù tóng guī zhǐ zài chóng lǐ yì tuì cái lì fù wǎng gǔ zhī dào kuāng dāng shì zhī shī mò bù yún tài píng
这句话大意是:文学曰:“诸生对册,殊路同归,指在崇礼义,退财利,复往古之道,匡当世之失,莫不云太平;。
suī wèi jǐn kě dǎn yòng yí ruò yǒu kě xíng zhě yān
现代白话:虽未尽可亶用,宜若有可行者呢。
zhí shì àn yú míng lǐ ér yù yú lì mò jū shì duò yì jì lǜ chóu cè yǐ gù zhì jīn wèi jué
这句话大意是:执事暗于明礼,而喻于利末,沮事隋议,计虑筹策,以故至今未决。
fēi rú wú chéng shì gōng qīng yù chéng lì yě
这句话大意是:非儒无成事,公卿欲成利也。
dài fū yuē sè lì ér nèi rěn luàn zhēn zhě yě
这句话大意是:大夫曰:“色厉而内荏,乱真者也。
wén biǎo ér xǐ lǐ luàn shí zhě yě
这句话大意是:文表而枲里,乱实者也。
wén xué póu yī bó dài qiè zhōu gōng zhī fú
这句话大意是:文学裒衣博带,窃周公之服;。
jū gōng cù jí qiè zhòng ní zhī róng
这句话大意是:鞠躬踧踖,窃仲尼之容;。
yì lùn chēng sòng qiè shāng cì zhī cí
这句话大意是:议论称诵,窃商、赐之辞;。
cì jī yán zhì qiè guǎn yàn zhī cái
这句话大意是:刺讥言治,窃管、晏之才。
xīn bēi qīng xiàng zhì xiǎo wàn shèng
这句话大意是:心卑卿相,志小万乘。
jí shòu zhī zhèng hūn luàn bù zhì
这句话大意是:及授之政,昏乱不治。
gù yǐ yán jǔ rén ruò yǐ máo xiàng mǎ
这句话大意是:故以言举人,若以毛相马。
cǐ qí suǒ yǐ duō bù chēng jǔ
这句话大意是:此其所以多不称举。
zhào cè yuē zhèn jiā yǔ nèi zhī shì gù xiáng yán sì fāng háo jùn wén xué bó xí zhī shì chāo qiān guān lù
这句话大意是:诏策曰:‘朕嘉宇内之士,故详延四方豪俊文学博习之士,超迁官禄。
yán zhě bù bì yǒu dé hé zhě
这句话大意是:’言者不必有德,何者?
yán zhī yì ér xíng zhī nán
这句话大意是:言之易而行之难。
yǒu shě qí chē ér shi qí niú guì qí bù yán ér duō chéng shì yě
这句话大意是:有舍其车而识其牛,贵其不言而多成事也。
wú duó yǐ qí shé zì pò zhǔ fù yǎn yǐ qí shé zì shā
这句话大意是:吴铎以其舌自破,主父偃以其舌自杀。
hé dàn yè míng wú yì yú míng
这句话大意是:鹖鴠夜鸣,无益于明;。
zhǔ fù míng chī wú yì yú sǐ
这句话大意是:主父鸣鸱,无益于死。
fēi yǒu sī yù chéng lì wén xué zhì gù yú jiù shù qiān yú jiān yán zhě yě
这句话大意是:非有司欲成利,文学桎梏于旧术,牵于间言者也。
wén xué yuē néng yán zhī néng xíng zhī zhě tāng wǔ yě
这句话大意是:文学曰:“能言之,能行之者,汤、武也。
néng yán bù néng xíng zhě yǒu sī yě
这句话大意是:能言,不能行者,有司也。
wén xué qiè zhōu gōng zhī fú yǒu sī qiè zhōu gōng zhī wèi
这句话大意是:文学窃周公之服,有司窃周公之位。
wén xué zhì gù yú jiù shù yǒu sī zhì gù yú cái lì
这句话大意是:文学桎梏于旧术,有司桎梏于财利。
zhǔ fù yǎn yǐ shé zì shā yǒu sī yǐ lì zì kùn
这句话大意是:主父偃以舌自杀,有司以利自困。
fu jì zhī cái qiān lǐ fēi zào fù bù néng shǐ
这句话大意是:夫骥之才千里,非造父不能使;。
yǔ zhī zhī wàn rén fēi shùn wèi xiāng bù néng yòng
这句话大意是:禹之知万人,非舜为相不能用。
gù jì huán zi tīng zhèng liǔ xià huì hū rán bú jiàn kǒng zǐ wèi sī kòu rán hòu bèi chì
这句话大意是:故季桓子听政,柳下惠忽然不见,孔子为司寇,然后悖炽。
jì jǔ zhī zài bó lè qí gōng zài zào fù
这句话大意是:骥,举之在伯乐,其功在造父。
zào fù shè pèi mǎ wú nú liáng jiē kě qǔ dào
这句话大意是:造父摄辔,马无驽良,皆可取道。
zhōu gōng zhī shí shì wú xián bù xiào jiē kě yǔ yán zhì
这句话大意是:周公之时,士无贤不肖,皆可与言治。
gù yù zhī liáng zhě shàn diào mǎ xiāng zhī xián zhě shàn shǐ shì
这句话大意是:故御之良者善调马,相之贤者善使士。
jīn jǔ yì cái ér shǐ zāng zōu yù zhī shì yóu è jì yán chē ér zé zhī shǐ jí
这句话大意是:今举异才而使臧驺御之,是犹扼骥盐车而责之使疾。
cǐ xián liáng wén xué duō bù chēng jǔ yě
这句话大意是:此贤良、文学多不称举也。
dài fū yuē xī
这句话大意是:大夫曰:“嘻!
zhū shēng tà róng wú xíng duō yán ér bù yòng qíng mào bù xiāng fù
这句话大意是:诸生阘茸无行,多言而不用,情貌不相副。
ruò chuān yú zhī dào zì gǔ ér huàn zhī
这句话大意是:若穿逾之盗,自古而患之。
shì kǒng qiū chì zhú yú lǔ jūn céng bù yòng yú shì yě
这句话大意是:是孔丘斥逐于鲁君,曾不用于世也。
hé zhě
这句话大意是:何者?
yǐ qí shǒu shè duō duān yū shí ér bú yào yě
这句话大意是:以其首摄多端,迂时而不要也。
gù qín wáng fán qù qí shù ér bù xíng kēng zhī wèi zhōng ér bù yòng
这句话大意是:故秦王燔去其术而不行,坑之渭中而不用。
nǎi ān dé gǔ kǒu shé shēn yán méi yù qián lùn yì shì fēi guó jiā zhī shì yě
这句话大意是:乃安得鼓口舌,申颜眉,预前论议,是非国家之事也?
guó jí dì èr shí bā
这句话大意是:国疾第二十八。
wén xué yuē guó yǒu xián shì ér bù yòng fēi shì zhī guò yǒu guó zhě zhī chǐ
这句话大意是:文学曰:“国有贤士而不用,非士之过,有国者之耻。
kǒng zǐ dà shèng yě zhū hóu mò néng yòng dāng xiǎo wèi yú lǔ sān yuè bù lìng ér xíng bù jīn ér zhǐ pèi ruò shí yǔ zhī guàn wàn wù mò bù xīng qǐ yě
这句话大意是:孔子大圣也,诸侯莫能用,当小位于鲁,三月,不令而行,不禁而止,沛若时雨之灌万物,莫不兴起也。
kuàng hū wèi tiān xià zhī běn cháo ér shī shèng zhǔ zhī dé yīn jiào zé hu
这句话大意是:况乎位天下之本朝,而施圣主之德音教泽吗?
jīn gōng qīng chù zūn wèi zhí tiān xià zhī yào shí yǒu yú nián gōng dé bù shī yú tiān xià ér qín láo yú bǎi xìng bǎi xìng pín lòu kùn qióng ér sī jiā lèi wàn jīn
这句话大意是:今公卿处尊位,执天下之要,十有余年,功德不施于天下,而勤劳于百姓,百姓贫陋困穷,而私家累万金。
cǐ jūn zi suǒ chǐ ér fá tán suǒ cì yě
现代白话:此有德行的人所耻,而伐檀所刺也。
xī zhě shāng yāng xiāng qín hòu lǐ ràng xiān tān bǐ shàng shǒu gōng wu jìn qǔ wú dé hòu yú mín ér yán xíng fá yú guó sú rì huài ér mín zī yuàn gù huì wáng pēng zū qí shēn yǐ xiè tiān xià
这句话大意是:昔者,商鞅相秦,后礼让,先贪鄙,尚首功,务进取,无德厚于民,而严刑罚于国,俗日坏而民滋怨,故惠王烹菹其身,以谢天下。
dāng cǐ zhī shí yì bù néng lùn shì yǐ
现代白话:当此之时,亦不能论事了。
jīn zhí zhèng huàn rú pín jiàn ér duō yán rú yì yōu zhí shì fù guì ér duō huàn yě
这句话大意是:今执政患儒贫贱而多言,儒亦忧执事富贵而多患也。
dài fū shì wén xué yì yì ér bù yán yě
这句话大意是:大夫视文学,悒悒而不言也。
chéng xiàng shǐ yuē fu biàn guó jiā zhī zhèng shì lùn zhí zhèng zhī dé shī hé bù xú xú dào lǐ xiāng yù hé zhì qiē qiē rú cǐ hu
这句话大意是:丞相史曰:“夫辩国家之政事,论执政之得失,何不徐徐道理相喻,何至切切如此乎!
dài fū nán ba yán tiě zhě fēi yǒu sī yě yōu guó jiā zhī yòng biān jìng zhī fèi yě
这句话大意是:大夫难罢盐、铁者,非有私也,忧国家之用,边境之费也。
zhū shēng yín yín zhēng yán tiě yì fēi wéi jǐ yě yù fǎn zhī yú gǔ ér fǔ chéng rén yì yě
这句话大意是:诸生訚訚争盐、铁,亦非为己也,欲反之于古而辅成仁义也。
èr zhě gè yǒu suǒ zōng shí shì yì wù yòu ān kě jiān rèn gǔ shù ér fēi jīn zhī lǐ yě
这句话大意是:二者各有所宗,时世异务,又安可坚任古术而非今之理也。
qiě fú xiǎo yǎ fēi rén bì yǒu yǐ yì zhī
这句话大意是:且夫小雅非人,必有以易之。
zhū shēng ruò yǒu néng ān jí guó zhōng huái lái yuǎn fāng shǐ biān jìng wú kòu lǔ zhī zāi zū shuì jǐn wèi zhū shēng chú zhī hé kuàng yán tiě jūn shū hu
这句话大意是:诸生若有能安集国中,怀来远方,使边境无寇虏之灾,租税尽为诸生除之,何况盐、铁、均输乎!
suǒ yǐ guì shù rú zhě guì qí chù qiān tuī ràng yǐ dào jìn rén
这句话大意是:所以贵术儒者,贵其处谦推让,以道尽人。
jīn biàn sòng è è rán wú chì cì zhī cí ér jiàn bǐ bèi zhī sè fēi suǒ wén yě
这句话大意是:今辩讼愕愕然,无赤、赐之辞,而见鄙倍之色,非所闻也。
dài fū yán guò ér zhū shēng yì rú zhī zhū shēng bù zhí xiè dài fū ěr
这句话大意是:大夫言过,而诸生亦如之,诸生不直谢大夫耳。
xián liáng wén xué jiē lí xí yuē bǐ rén gù lòu xī shè dà tíng kuáng yán duō bù chēng yǐ nì zhí shì
这句话大意是:贤良、文学皆离席曰:‘鄙人固陋,希涉大庭,狂言多不称,以逆执事。
fu yào jiǔ kǔ yú kǒu ér lì yú bìng zhōng yán nì yú ěr ér lì yú xíng
这句话大意是:夫药酒苦于口而利于病,忠言逆于耳而利于行。
gù è è zhě fú yě jiàn jiàn zhě zéi yě
这句话大意是:故愕愕者福也,𬣡𬣡者贼也。
lín zhōng duō jí fēng fù guì duō yú yán
这句话大意是:林中多疾风,富贵多谀言。
wàn lǐ zhī cháo rì wén wěi wěi ér hòu wén zhū shēng zhī è è cǐ nǎi gōng qīng zhī liáng yào zhēn shí
这句话大意是:万里之朝,日闻唯唯,而后闻诸生之愕愕,此乃公卿之良药针石。
dài fū sè shǎo kuān miàn wén xué ér sū xián liáng yuē qióng xiàng duō qǔ biàn ér guǎ jiàn zhě nán yù
现代白话:大夫色少宽,面文学习并且苏贤良曰:“穷巷多曲辩,而寡见者难喻。
wén xué shǒu sǐ míng xìng zhī yǔ ér zhōng bù yí
这句话大意是:文学守死溟涬之语,而终不移。
fu wǎng gǔ zhī shì xī yǒu zhī yǔ jǐ kě dǔ yǐ
现代白话:夫往古之事,昔有之语,己可睹了。
jīn yǐ jìn shì guān zhī zì yǐ mù yǒu suǒ jiàn ěr yǒu suǒ wén shì shū ér shì yì
这句话大意是:今以近世观之,自以目有所见,耳有所闻,世殊而事异。
wén jǐng zhī jì jiàn yuán zhī shǐ mín pǔ ér guī běn lì lián ér zì zhòng yīn yīn tún tún rén yǎn ér jiā fù
这句话大意是:文、景之际,建元之始,民朴而归本,吏廉而自重,殷殷屯屯,人衍而家富。
jīn zhèng fēi gǎi ér jiào fēi yì yě hé shì zhī mí báo ér sú zhī zī shuāi yě
这句话大意是:今政非改而教非易也,何世之弥薄而俗之滋衰也!
lì jí shǎo lián mín jí guǎ chǐ xíng fēi zhū è ér jiān yóu bù zhǐ
这句话大意是:吏即少廉,民即寡耻,刑非诛恶,而奸犹不止。
shì rén yǒu yán bǐ rú bù rú dōu shì
这句话大意是:世人有言:‘鄙儒不如都士。
wén xué jiē chū shān dōng xī shè dà lùn
这句话大意是:’文学皆出山东,希涉大论。
zǐ dài fū lùn jīng shī zhī rì jiǔ yuàn fēn míng zhèng zhì dé shī zhī shì gù suǒ yǐ rán zhě yě
这句话大意是:子大夫论京师之日久,愿分明政治得失之事,故所以然者也。
xián liáng yuē fu shān dōng tiān xià zhī fù xīn xián shì zhī zhàn chǎng yě
这句话大意是:贤良曰:“夫山东天下之腹心,贤士之战场也。
gāo huáng dì lóng fēi fèng jǔ yú sòng chu zhī jiān shān dōng zǐ dì xiāo cáo fán lì téng guàn zhī shǔ wèi fǔ suī jí yì shì yì jì hóng yāo tài diān ér yǐ
这句话大意是:高皇帝龙飞凤举于宋、楚之间,山东子弟萧、曹、樊、郦、滕、灌之属为辅,虽即异世,亦既闳夭、太颠而已。
yǔ chū xī qiāng wén wáng shēng běi yí rán shèng dé gāo shì yǒu wàn rén zhī cái fù dié qún zhī rèn chū rù dū shì yī dàn bù zhī fǎn shù rán hòu zhōng yú sī yì ér yǐ
这句话大意是:禹出西羌,文王生北夷,然圣德高世,有万人之才,负迭群之任,出入都市,一旦不知返,数然后终于厮役而已。
pū suī bù shēng zhǎng jīng shī
这句话大意是:仆虽不生长京师,。
cái nú xià yú
这句话大意是:才驽下愚,。
bù zú yǔ dà yì
这句话大意是:不足与大议,。
qiè yǐ suǒ wén lǘ lǐ zhǎng lǎo zhī yán
这句话大意是:窃以所闻闾里长老之言,。
wǎng zhě
这句话大意是:往者,。
cháng mín yī fú wēn nuǎn ér bù mǐ
这句话大意是:常民衣服温暖而不靡,。
qì zhì piáo láo ér zhì yòng
这句话大意是:器质朴牢而致用,。
yī zú yǐ bì tǐ
这句话大意是:衣足以蔽体,。
qì zú yǐ biàn shì
这句话大意是:器足以便事,。
mǎ zú yǐ yì bù
这句话大意是:马足以易步,。
chē zú yǐ zì zài
这句话大意是:车足以自载,。
jiǔ zú yǐ hé huān ér bù chén
这句话大意是:酒足以合欢而不湛,。
lè zú yǐ lǐ xīn ér bù yín
这句话大意是:乐足以理心而不淫,。
rù wú yàn lè zhī wén
这句话大意是:入无宴乐之闻,。
chū wú yì yóu zhī guān
这句话大意是:出无佚游之观,。
xíng jí fù yíng
这句话大意是:行即负嬴,。
zhǐ zé chú yún
这句话大意是:止则锄耘,。
yòng yuē ér cái ráo
这句话大意是:用约而财饶,。
běn xiū ér mín fù
这句话大意是:本修而民富,。
sòng sǐ āi ér bù huá
这句话大意是:送死哀而不华,。
yǎng shēng shì ér bù shē
这句话大意是:养生适而不奢,。
dà chén zhèng ér wú yù
这句话大意是:大臣正而无欲,。
zhí zhèng kuān ér bù kē
这句话大意是:执政宽而不苛;。
gù lí mín níng qí xìng bǎi lì bǎo qí guān
这句话大意是:故黎民宁其性,百吏保其官。
jiàn yuán zhī shǐ chóng wén xiū dé tiān xià yì ān
这句话大意是:建元之始,崇文修德,天下乂安。
qí hòu xié chén gè yǐ jì yì kuī luàn zhì zhì wài zhàng shān hǎi nèi xìng zhū lì
这句话大意是:其后,邪臣各以伎艺,亏乱至治,外障山海,内兴诸利。
yáng kě gào mín jiāng chōng jìn fú zhāng dà fu gé lìng dù zhōu zhì yù fá shú kē shì wēi xì bìng xíng bù kě shèng zài
这句话大意是:杨可告缗,江充禁服,张大夫革令,杜周治狱,罚赎科适,微细并行,不可胜载。
xià lán zhī shǔ wàng bó wáng wēn shū zhī tú wàng shā cán lì méng qǐ rǎo luàn liáng mín
这句话大意是:夏兰之属妄搏,王温舒之徒妄杀,残吏萌起,扰乱良民。
dāng cǐ zhī shí bǎi xìng bù bǎo qí shǒu lǐng háo fù mò bì qí zú xìng
这句话大意是:当此之时,百姓不保其首领,豪富莫必其族姓。
shèng zhǔ jué yān nǎi xíng lù chōng děng zhū miè cán zéi yǐ shā sǐ zuì zhī yuàn sāi tiān xià zhī zé rán jū mín sì rán fù ān
现代白话:圣主觉呢,乃刑戮充等,诛灭残贼,以杀死罪之怨,塞天下之责,然居民肆然复安。
rán qí huò lěi shì bù fù chuāng yí zhì jīn wèi xi
这句话大意是:然其祸累世不复,疮痍至今未息。
gù bǎi guān shàng yǒu cán zéi zhī zhèng ér qiáng zǎi shàng yǒu qiáng duó zhī xīn
这句话大意是:故百官尚有残贼之政,而强宰尚有强夺之心。
dà chén shàn quán ér jī duàn háo huá duō dǎng ér qīn líng fù guì shē chǐ pín jiàn cuàn shā nǚ gōng nán chéng ér yì bì chē qì nán jiù ér yì bài chē bù lèi qì bù zhōng suì yī chē qiān dàn yī yī shí zhōng
这句话大意是:大臣擅权而击断,豪猾多党而侵陵,富贵奢侈,贫贱篡杀,女工难成而易弊,车器难就而易败,车不累 ,器不终岁,一车千石,一衣十钟。
cháng mín wén bēi huà àn jī xí jī bì qiè yī wán lǚ sī pǐ shù bài fàn ròu shí lǐ yǒu sú dǎng yǒu chǎng kāng zhuāng chí zhú qióng xiàng tà jū bǐng lěi bào chā gōng gēng shēn zhī zhě guǎ jù yào liǎn róng fu bái dài qīng zhě zhòng
这句话大意是:常民文杯画案,机席缉 ,婢妾衣纨履丝,匹庶粺饭肉食,里有俗,党有场,康庄驰逐,穷巷蹋鞠,秉耒抱臿,躬耕身织者寡,聚要敛容、傅白黛青者众。
wú ér wèi yǒu pín ér qiáng kuā wén biǎo wú lǐ wán xǐ zhuāng shēng bù yǎng sǐ hòu sòng zàng sǐ dān jiā qiǎn nǚ mǎn chē fù zhě yù guò pín zhě yù jí fù zhě kōng jiǎn pín zhě chēng dài
这句话大意是:无而为有,贫而强夸,文表无里,纨 枲装,生不养,死厚送,葬死殚家,遣女满车,富者欲过,贫者欲及,富者空减,贫者称贷。
shì yǐ mín nián jí ér suì cù pín jí guǎ chǐ fá jí shǎo lián cǐ suǒ yǐ xíng fēi zhū è ér jiān yóu bù zhǐ yě
这句话大意是:是以民年急而岁促,贫即寡耻,乏即少廉,此所以刑非诛恶而奸犹不止也。
gù guó yǒu yán jí zhī zhēng jí shēng sàn bù zú zhī jí yǐ
现代白话:故国有严急之征,即生散不足之疾了。