齐民要术 · 贾思勰 · Chapter 11 of 12

卷九

PinyinModern Translation
Size

zhì fǎ dì bā shí zuò yī ào zāo bāo dì bā shí yī bǐng fǎ dì bā shí èr fǎ èr dì bā shí sān zhǔ dì bā shí sì lǐ lào dì bā shí wǔ sūn sān fàn dì bā shí liù sù shí dì bā shí qī zuò zū cáng shēng cài fǎ sì dì bā shí bā xíng bū dì bā shí jiǔ zhǔ jiāo dì jiǔ shí bǐ mò dì jiǔ shí yī

这句话大意是:炙法第八十作(一)●、奥、糟、苞第八十一饼法第八十二●法(二)第八十三煮●第八十四醴酪第八十五飧(三)饭第八十六素食第八十七作菹、藏生菜法(四)第八十八饧𫗦第八十九煮胶第九十笔墨第九十一。

yī yuán wú zuò zì jù juǎn nèi piān tí jiā

这句话大意是:(一)原无「作」字,据卷内篇题加。

èr yuán wú fǎ zì jù juǎn nèi piān tí jiā

这句话大意是:(二)原无「法」字,据卷内篇题加。

yòu yuán zuò yì shí wù biàn huài jiào yì wù jù juǎn nèi piān tí gǎi zhèng

这句话大意是:又「●」,原作「饐」,食物变坏叫「饐」,误,据卷内篇题改正。

sān sūn míng chāo hú xiāng běn děng jūn zuò sú zì jīn chāo zuò sūn

这句话大意是:(三)「飧」,明抄、湖湘本等均作「」,俗字,金抄作「飧」。

sì zuò zū cáng shēng cài fǎ yuán zuò zuò zū bìng cáng shēng cài jù juǎn nèi piān tí gǎi shǐ yī zhì

这句话大意是:(四)「作菹藏生菜法」,原作「作菹并藏生菜」,据卷内篇题改使一致。

zhì yī fǎ dì bā shí zhì tún fǎ yī yòng rǔ xià tún jí féi zhě fén zì èr jù de

这句话大意是:炙「一」法第八十炙豚法(一):用乳下豚极肥者,豮、牸「二」俱得。

èr zhì yī rú zhǔ fǎ sān kāi sān xǐ guā xiāo lìng jí jìng

这句话大意是:●(二)治一如煮法「三」,揩(三)洗、刮削,令极净。

xiǎo kāi fù qù wǔ zàng yòu jìng xǐ

这句话大意是:小开腹,去五藏,又净洗。

yǐ máo rú sì fù lìng mǎn zhà mù wǔ chuān huǎn huǒ yáo zhì jí zhuǎn wù zhù

这句话大意是:以茅茹「四」腹令满,柞木「五」穿,缓火遥炙,急转勿住。

zhuǎn cháng shǐ zhōu zā sì bù zā zé piān jiāo yě wǔ

这句话大意是:转常使周匝(四),不匝则偏焦也(五)。

qīng jiǔ shù tú yǐ fā sè

这句话大意是:清酒数涂以发色。

sè zú biàn zhǐ

这句话大意是:色足便止。

qǔ xīn zhū gāo jí bái jìng zhě tú shì wù zhù

这句话大意是:取新猪膏极白净者,涂拭勿住。

ruò liù wú xīn zhū gāo jìng má yóu yì de

这句话大意是:若(六)无新猪膏,净麻油亦得。

sè tóng hǔ pò yòu lèi zhēn jīn

这句话大意是:色同琥珀,又类真金。

rù kǒu zé xiāo zhuàng ruò líng xuě qī hán jiāng gāo rùn tè yì fán cháng yě

这句话大意是:入口则消,状若凌雪(七),含浆膏润,特异凡常也。

pěng huò zuò bàng bā zhì dà niú yòng lǚ liù xiǎo dú yòng jiǎo ròu yì de

这句话大意是:捧或作棒(八)炙:大牛用膂「六」,小犊用脚肉亦得。

bī huǒ piān zhì yī miàn sè bái biàn gē

这句话大意是:逼火偏炙一面,色白便割;。

gē biàn jiǔ yòu zhì yī miàn

这句话大意是:割遍(九)又炙一面。

hán jiāng huá měi

这句话大意是:含浆滑美。

ruò sì miàn jù shú rán hòu gē zé sè è bù zhōng shí yě

这句话大意是:若四面俱熟然后割,则涩恶不中食也。

nǎn qī nú gǎn qiē zhì yáng niú lù ròu jiē de

这句话大意是:腩「七」奴感切炙:羊、牛、、鹿肉皆得。

fāng cùn luán qiè

这句话大意是:方寸脔切。

cōng bái yán lìng suì hé yán chǐ zhī jǐn lìng xiāng yān

这句话大意是:葱白研令碎,和盐、豉汁,仅令相淹。

shǎo shí biàn zhì ruò zhī duō jiǔ zì zé rèn

这句话大意是:少时便炙,若汁多久渍,则肕。

bō huǒ kāi tòng bī huǒ huí zhuǎn jí zhì

这句话大意是:拨火开,痛逼火,回转急炙。

sè bái rè shí hán jiāng huá měi

这句话大意是:色白热食,含浆滑美。

ruò jǔ ér fù xià xià ér fù shàng gāo jǐn ròu qián bù fù zhōng shí

这句话大意是:若举而复下,下而复上,膏尽肉干,不复中食。

gān zhì niú yáng zhū gān jiē de

这句话大意是:肝炙:牛、羊、猪肝皆得。

luán zhǎng cùn bàn guǎng wǔ fēn yì yǐ cōng yán chǐ zhī nǎn zhī

这句话大意是:脔长寸半,广五分,亦以葱、盐、豉汁腩之。

yǐ yáng luò dù sù gàn fǎn shí zhī guǒ héng chuān zhì zhī

这句话大意是:以羊络肚●素干反(十)脂裹,横穿炙之。

niú xián bā zhì lǎo niú xián hòu ér cuì

这句话大意是:牛胘「八」炙:老牛胘,厚而脆。

chuān jiǔ tòng cù yī lìng jù bī huǒ jí zhì lìng shàng pī liè rán hòu gē zhī zé cuì ér shén měi

这句话大意是:穿「九」,痛蹙「一0」令聚,逼火急炙,令上劈裂,然后割之,则脆而甚美。

ruò wǎn lìng shū shēn wēi huǒ yáo zhì zé báo ér qiě rèn

这句话大意是:若挽令舒申,微火遥炙,则薄而且肕。

guàn cháng shí yī fǎ qǔ yáng pán cháng jìng xǐ zhì

这句话大意是:灌肠(十一)法:取羊盘肠,净洗治。

xì cuò yáng ròu lìng rú lóng ròu yī yī xì qiè cōng bái yán chǐ zhī jiāng jiāo mò diào hé lìng xián dàn shì kǒu yǐ guàn cháng

这句话大意是:细剉羊肉,令如笼肉「一一」,细切葱白,盐、豉汁、姜、椒末调和,令咸淡适口,以灌肠。

liǎng tiáo jiā ér zhì zhī

这句话大意是:两条夹而炙之。

gē shí shèn xiāng měi

这句话大意是:割食甚香美。

shí jīng yuē zuò tiào wán shí èr zhì fǎ yáng ròu shí jīn zhū ròu shí jīn lǚ qiè zhī shēng jiāng sān shēng jú pí wǔ yè cáng guā yī èr èr shēng cōng bái wǔ shēng hé dǎo lìng rú dàn wán

这句话大意是:《食经》曰:「作跳丸(十二)炙法:羊肉十斤,猪肉十斤,缕切之,生姜三升,橘皮五叶,藏瓜「一二」二升,葱白五升,合捣,令如弹丸。

bié yǐ wǔ jīn yáng ròu zuò huò nǎi xià wán zhì zhǔ zhī zuò wán yě shí sān

这句话大意是:别以五斤羊肉作臛,乃下丸炙煮之,作丸也(十三)。

yī sān zhì fǎ shí sì xiǎo xíng yī tóu kāi qù gǔ qù hòu chù ān jiù báo chù lìng diào

这句话大意是:●「一三」炙●法(十四):小形●一头,●开,去骨,去厚处,安就薄处,令调。

qǔ féi ròu sān jīn féi yā èr jīn hé xì zuó

这句话大意是:取肥●肉三斤,肥鸭二斤,合细琢。

yú jiàng shí wǔ zhī sān hé zuó cōng bái èr shēng jiāng yī hé jú pí bàn hé hé èr zhǒng ròu zhe shàng lìng diào píng

这句话大意是:鱼酱(十五)汁三合,琢葱白二升,姜一合,橘皮半合,和二种肉,著●上,令调平。

yǐ zhú chǎn yī sì chǎn zhī xiāng qù èr cùn xià chǎn

这句话大意是:以竹丳「一四」丳之,相去二寸下丳。

yǐ zhú ruò zhe shàng yǐ bǎn fù shàng zhòng wù zé yī wǔ zhī

这句话大意是:以竹箬著上,以板复上,重物迮「一五」之。

dé yī sù

这句话大意是:得一宿。

míng dàn wēi huǒ zhì

这句话大意是:明旦,微火炙。

yǐ mì yī shēng hé hé shí liù shí shí shuā zhī

这句话大意是:以蜜一升合和(十六),时时刷之。

huáng chì sè biàn shú

这句话大意是:黄赤色便熟。

xiān yǐ jī zi huáng tú zhī jīn shì bù fù yòng yě

这句话大意是:先以鸡子黄涂之,今世不复用也。

zhì yī liù fǎ qǔ féi zi é ròu èr jīn cuò zhī bù xū xì cuò

这句话大意是:炙「一六」法:取肥子鹅肉二斤,剉之,不须细剉。

hǎo cù sān hé guā zū yī hé cōng bái yī hé jiāng jú pí gè bàn hé jiāo èr shí méi zuò xiè hé hé zhī gèng cuò lìng diào

这句话大意是:好醋三合,瓜菹一合,葱白一合,姜、橘皮各半合,椒二十枚作屑,合和之,更剉令调。

guǒ shí qī zhe chōng zhú chǎn shàng

这句话大意是:裹(十七)著充竹丳上。

pò jī zi shí méi bié qǔ bái xiān mó zhī lìng diào yī qī fù yǐ jī zi huáng tú zhī

这句话大意是:破鸡子十枚,别取白,先摩之令调「一七」,复以鸡子黄涂之。

wéi jí huǒ jí zhì zhī shǐ jiāo zhī chū biàn shú

这句话大意是:唯急火急炙之,使焦,汁出便熟。

zuò yī tǐng yī bā yòng wù rú shàng

这句话大意是:作一挺「一八」,用物如上;。

ruò duō zuò bèi zhī

这句话大意是:若多作,倍之。

ruò wú é yòng féi yì de yě

这句话大意是:若无鹅,用肥●亦得也。

xián zhì yī jiǔ fǎ qǔ jí féi zi é yī tóu shí bā jìng zhì zhǔ lìng bàn shú qù gǔ cuò zhī

这句话大意是:衔炙「一九」法:取极肥子鹅一头(十八),净治,煮令半熟,去骨,剉之。

hé dà dòu cù èr wǔ hé guā zū sān hé jiāng jú pí gè bàn hé qiè xiǎo suàn yī hé yú jiàng zhī èr hé jiāo shù shí lì zuò xiè

这句话大意是:和大豆酢「二0」五合,瓜菹三合,姜、橘皮各半合,切小蒜一合,鱼酱汁二合,椒数十粒作屑。

hé hé gèng cuò lìng diào

这句话大意是:合和,更剉令调。

qǔ hǎo bái yú èr yī ròu xì zuó guǒ shí jiǔ zuò chǎn zhì zhī

这句话大意是:取好白鱼「二一」肉细琢,裹(十九)作丳,炙之。

zuò bǐng zhì fǎ qǔ hǎo bái yú jìng zhì chú gǔ qǔ ròu zuó de sān shēng

这句话大意是:作饼炙法:取好白鱼,净治,除骨取肉,琢得三升。

shú zhū ròu féi zhě yī shēng xì zuó

这句话大意是:熟猪肉肥者一升,细琢。

cù wǔ hé cōng guā zū gè èr hé jiāng jú pí gè bàn hé yú jiàng zhī sān hé kàn xián dàn duō shǎo yán zhī shì kǒu

这句话大意是:酢五合,葱、瓜菹各二合,姜、橘皮各半合,鱼酱汁三合,看咸淡、多少,盐之适口。

qǔ zú èr shí zuò bǐng rú shēng zhǎn dà hòu wǔ fēn

这句话大意是:取足(二十)作饼,如升盏大,厚五分。

shú yóu wēi huǒ jiān zhī sè chì biàn shú kě shí

这句话大意是:熟油微火煎之,色赤便熟,可食。

yī běn yòng jiāo shí méi zuò xiè hé zhī

这句话大意是:一本:「用椒十枚,作屑和之。

niàng èr èr zhì bái yú fǎ bái yú zhǎng èr chǐ jìng zhì wù pò fù

这句话大意是:酿「二二」炙白鱼法:白鱼长二尺,净治,勿破腹。

xǐ zhī jìng pò bèi yǐ yán zhī èr yī

这句话大意是:洗之竟,破背,以盐之(二一)。

qǔ féi zi yā yī tóu xǐ zhì qù gǔ xì cuò

这句话大意是:取肥子鸭一头,洗治,去骨,细剉;。

cù yī shēng guā zū wǔ hé yú jiàng zhī sān hé jiāng jú gè yī hé cōng èr hé chǐ zhī yī hé hé zhì zhī lìng shú

这句话大意是:酢一升,瓜菹五合,鱼酱汁三合,姜、橘各一合,葱二合,豉汁一合,和,炙之令熟。

hé qǔ cóng èr èr bèi rù zhe fù zhōng chǎn zhī rú cháng zhì yú fǎ wēi huǒ zhì bàn shú fù yǐ shǎo kǔ jiǔ zá yú jiàng chǐ zhī gèng shuā yú shàng biàn chéng

这句话大意是:合取从(二二)背、入著腹中,丳之如常炙鱼法,微火炙半熟,复以少苦酒杂鱼酱、豉汁,更刷鱼上,便成。

nǎn zhì fǎ féi yā jìng zhì xǐ qù gǔ zuò luán

这句话大意是:腩炙法:肥鸭,净治洗,去骨,作脔。

jiǔ wǔ hé yú jiàng zhī wǔ hé jiāng cōng jú pí bàn hé chǐ zhī wǔ hé hé hé zì yī chuī jiǔ biàn zhōng zhì

这句话大意是:酒五合,鱼酱汁五合,姜、葱、橘皮半合,豉汁五合,合和,渍一炊久,便中炙。

zi é zuò yì rán

这句话大意是:子鹅作亦然。

zhū ròu zhǎ fǎ èr sān hǎo féi zhū ròu zuò luán yán lìng xián dàn shì kǒu

这句话大意是:猪肉鲊法(二三):好肥猪肉作脔,盐令咸淡适口。

yǐ fàn zuò sǎn rú zuò zhǎ fǎ

这句话大意是:以饭作糁,如作鲊法。

kàn yǒu suān qì biàn kě shí

这句话大意是:看有酸气,便可食。

shí cì èr sì yuē èr wǔ zhì yòng é yā yáng dú lù zhū ròu féi zhě chì bái bàn xì yán áo èr sān zhī

这句话大意是:《食次》(二四)曰:「●(二五)炙:用鹅、鸭、羊、犊、、鹿、猪肉肥者,赤白半,细研熬「二三」之。

yǐ suān guā zū sǔn zū jiāng jiāo jú pí cōng hú qín èr liù xì qiè yán chǐ zhī hé hé ròu wán zhī

这句话大意是:以酸瓜菹、笋菹、姜、椒、橘皮、葱、胡芹(二六)细切、盐、豉汁,合和肉,丸之。

shǒu nuò rǔ jiǎo qiè wèi cùn bàn fāng yǐ yáng zhū gē èr qī dù guǒ zhī

现代白话:手搦你角切为寸半方,以羊、猪胳(二七)肚●裹之。

liǎng qí cù èr sì liǎng tiáo cù zhì zhī cù liǎng luán lìng jí shú

这句话大意是:两歧簇「二四」两条簇炙之——簇两脔——令极熟。

diàn sì luán

这句话大意是:奠,四脔。

niú jī ròu bù zhōng yòng

这句话大意是:牛、鸡肉不中用。

dǎo zhì yī míng tǒng zhì yī míng huáng zhì èr wǔ

这句话大意是:捣炙:一名「筒炙」,一名「黄炙」「二五」。

yòng é yā lù zhū yáng ròu

这句话大意是:用鹅、鸭、、鹿、猪、羊肉。

xì yán áo hé diào rú zhì

这句话大意是:细研熬和调如「●炙」。

ruò jiě lí bù chéng yǔ shǎo miàn

这句话大意是:若解离不成,与少面。

zhú tǒng liù cùn wéi zhǎng sān chǐ xuē qù qīng pí jié xī jìng qù

这句话大意是:竹筒六寸围,长三尺,削去青皮,节悉净去。

yǐ ròu bó èr liù zhī kōng xià tóu lìng shǒu zhuō zhì zhī

这句话大意是:以肉薄「二六」之,空下头,令手捉,炙之。

yù shú xiǎo qián bù zhe shǒu shù èr qī zhōng yǐ jī yā zi èr bā bái shǒu guàn zhī èr bā

这句话大意是:欲熟,——小干,不著手——竖「二七」中,以鸡鸭子(二八)白手灌之「二八」。

ruò bù jūn kě zài shàng bái

这句话大意是:若不均,可再上白。

yóu bù píng zhě dāo xiāo zhī

这句话大意是:犹不平者,刀削之。

gèng zhì bái zào yǔ yā zi huáng

这句话大意是:更炙,白燥,与鸭子黄;。

ruò wú yòng jī zi huáng jiā shǎo zhū zhù chì sè

这句话大意是:若无,用鸡子黄,加少朱,助赤色。

shàng huáng yòng jī yā chì máo shuā zhī

这句话大意是:上黄用鸡鸭翅毛刷之。

jí shǒu shù zhuǎn huǎn zé huài

这句话大意是:急手数转,缓则坏。

jì shú hún tuō qù liǎng tóu liù cùn duàn zhī

这句话大意是:既熟,浑脱,去两头,六寸断之。

cù diàn èr èr jiǔ

这句话大意是:促奠二「二九」。

ruò bù jí yòng yǐ lú dí bāo zhī shù liǎng tóu bù lú jiān èr jiǔ kě wǔ fēn sān shí kě jīng sān wǔ rì bù ěr zé huài

现代白话:若不即用,以芦荻苞之,束两头——布芦间(二九)可五分(三十)——可经三五日,不你则坏。

yǔ miàn zé wèi shǎo sān cù sān yī duō zé nán zhe yǐ

现代白话:与面则味少「三0」,酢(三一)多则难著了。

bǐng zhì yòng shēng yú bái yú zuì hǎo lǐ sān èr bù zhōng yòng

这句话大意是:饼炙:「用生鱼,白鱼最好,、鳢(三二)不中用。

xià yú piàn lí jǐ lèi sān sān sān yī yǎng jǐ sān sì shàng shǒu àn dà tóu yǐ dùn dāo xiàng wěi gē qǔ ròu zhì pí jí zhǐ

这句话大意是:下鱼片:离脊肋(三三)「三一」,仰●几(三四)上,手按大头,以钝刀向尾割取肉,至皮即止。

jìng xǐ jiù zhōng shú chōng zhī wù lìng suàn qì

这句话大意是:净洗,臼中熟舂之,勿令蒜气。

yǔ jiāng jiāo jú pí yán chǐ hé

这句话大意是:与姜、椒、橘皮、盐、豉和。

yǐ zhú mù sān wǔ zuò yuán fàn gé sì cùn miàn sān èr yóu tú juàn jiè zhī

这句话大意是:以竹木(三五)作圆范,格四寸面「三二」,油涂绢藉之。

juàn sān liù cóng gé shàng xià yǐ zhuāng zhī àn lìng jūn píng shǒu zhuō juàn dào bǐng gào yóu zhōng jiān zhī

这句话大意是:绢(三六)从格上下以装之,按令均平,手捉绢,倒饼膏油中煎之。

chū dang jí rè zhì pán sān qī shàng zi dǐ àn zhī lìng ǎo

这句话大意是:出铛,及热置柈(三七)上,子底按之令拗。

jiāng diàn fān yǎng zhī sān sān

这句话大意是:将奠,翻仰之「三三」。

ruò zi diàn yǎng yǔ zi xiāng yīng

这句话大意是:若子奠,仰与子相应。

yòu yún yòng bái ròu shēng yú děng fēn xì yán áo hé rú shàng sān sì shǒu tuán zuò bǐng gào yóu jiān rú zuò jī zi bǐng sān wǔ

这句话大意是:」又云:「用白肉、生鱼等分,细研熬和如上「三四」,手团作饼,膏油煎,如作鸡子饼「三五」。

shí zì jiě diàn zhī hái lìng xiāng jiù rú quán diàn

这句话大意是:十字解奠之,还令相就如全奠。

xiǎo zhě èr cùn bàn diàn èr

这句话大意是:小者二寸半,奠二。

cōng hú qín sān bā shēng wù bù dé yòng yòng zé bān sān jiǔ kě zēng sì shí

这句话大意是:葱、胡芹(三八)生物不得用,用则斑(三九),可增(四十)。

zhòng wù ruò shì sì yī xiān tíng cǐ

这句话大意是:众物若是(四一),先停此;。

ruò wú yì kě yòng cǐ wù zhù zhū wù

这句话大意是:若无,亦可用此物助诸物。

fàn zhì sì èr yòng é yā yì ròu sān liù

这句话大意是:范炙(四二):用鹅、鸭臆肉「三六」。

rú hún chuí lìng gǔ suì

这句话大意是:如浑,椎令骨碎。

yǔ jiāng jiāo jú pí cōng hú qín xiǎo suàn yán chǐ qiè hé tú ròu hún sì sān zhì zhī

这句话大意是:与姜、椒、橘皮、葱、胡芹、小蒜、盐、豉,切,和,涂肉,浑(四三)炙之。

zhuó qǔ yì ròu qù gǔ diàn rú bái zhǔ zhī zhě

这句话大意是:斫取臆肉,去骨,奠如白煮之者。

zhì hān sān qī tiě sān bā shàng zhì zhī

这句话大意是:炙蚶「三七」:铁●「三八」上炙之。

zhī chū qù bàn ké yǐ xiǎo tóng pán diàn zhī

这句话大意是:汁出,去半壳,以小铜柈奠之。

dà diàn liù

这句话大意是:大,奠六;。

xiǎo diàn bā

这句话大意是:小,奠八。

yǎng diàn

这句话大意是:仰奠。

bié diàn cù suí zhī

这句话大意是:别奠酢随之。

zhì lì sān jiǔ shì zhì hān

这句话大意是:炙蛎「三九」:似炙蚶。

zhī chū qù bàn ké sān ròu gòng diàn

这句话大意是:汁出,去半壳,三肉共奠。

rú hān bié diàn sì sì cù suí zhī

这句话大意是:如蚶,别奠(四四)酢随之。

zhì chē áo sì wǔ zhì rú lì

这句话大意是:炙车熬(四五):炙如蛎。

zhī chū qù bàn ké qù shǐ sān ròu yī ké

这句话大意是:汁出,去半壳,去屎,三肉一壳。

yǔ jiāng jú xiè zhòng zhì lìng nuǎn

这句话大意是:与姜、橘屑,重炙令暖。

yǎng diàn sì cù suí zhī

这句话大意是:仰奠四,酢随之。

wù tài shú zé rèn

这句话大意是:勿太熟——则肕。

zhì yú yòng xiǎo sì bái yú zuì shèng

这句话大意是:炙鱼:用小●「四0」、白鱼最胜。

hún yòng

这句话大意是:浑用。

lín zhì dāo xì jǐn sì liù

这句话大意是:鳞治,刀细谨(四六)。

wú xiǎo yòng dà wèi fāng cùn zhǔn bù jǐn

这句话大意是:无小用大,为方寸准,不谨。

jiāng jú jiāo cōng hú qín xiǎo suàn sū dǎng sì yī xì qiè duàn yán chǐ cù hé yǐ zì yú

这句话大意是:姜、橘、椒、葱、胡芹、小蒜、苏、𣗋「四一」,细切锻,盐、豉、酢和,以渍鱼。

kě jīng sù

这句话大意是:可经宿。

zhì shí yǐ zá xiāng cài zhī guàn zhī

这句话大意是:炙时以杂香菜汁灌之。

zào fù yǔ zhī shú ér zhǐ

这句话大意是:燥复与之,熟而止。

sè chì zé hǎo

这句话大意是:色赤则好。

shuāng diàn bù wéi yòng yī

这句话大意是:双奠,不惟用一。

yī běn juǎn nèi shí èr piān zhōng suǒ yǒu xiàng zhì tún fǎ pěng zhì zhè yī lèi de xiǎo biāo mù

这句话大意是:(一)本卷内十二篇中所有像「炙豚法」、「捧炙」这一类的小标目,。

chú xué jīn běn wài

这句话大意是:除《学津》本外,。

gè běn jūn dān dú yī xíng

这句话大意是:各本均单独一行,。

dī sān gé huò èr gé pái liè

这句话大意是:低三格(或二格)排列,。

hé qián miàn gè juǎn bù yī yàng

这句话大意是:和前面各卷不一样,。

běn shū yī lǜ gǎi rú cǐ shì

这句话大意是:本书一律改如此式,。

shǐ qián hòu yī zhì

这句话大意是:使前后一致。

èr zhǐ jìng qù máo zàng sú chēng tàng zhū huò tùn zhū jīn chāo zuò sú é zì zī cóng juǎn bā zū lǜ piān bái yuè tún fǎ zuò

这句话大意是:(二)「●」,指净去毛脏,俗称「烫猪」或「褪猪」,金抄作「●」,俗讹字,兹从卷八《菹绿》篇「白瀹豚法」作「●」。

míng chāo zuò jī hú xiāng běn jīn dǎi běn děng zuò jì jūn wù

这句话大意是:明抄作「击」,湖湘本、《津逮》本等作「系」,均误。

sān kāi míng chāo wù zuò jiè tā běn bù wù

这句话大意是:(三)「揩」,明抄误作「楷」,他本不误。

sì zhōu zā míng chāo wù zuò yòng tā běn wù zuò zhōu ér jù jīn chāo gǎi zhèng jīn chāo zā yuán zuò běn shū tǒng yī zuò zā

这句话大意是:(四)「周匝」,明抄误作「用」,他本误作「周而」,据金抄改正(金抄「匝」原作「」,本书统一作「匝」)。

wǔ bù zā zé piān jiāo yě

这句话大意是:(五)「不匝则偏焦也」,。

jīn chāo jiāo wù zuò jí

这句话大意是:金抄「焦」误作「集」,。

hú xiāng běn piān wù zuò biàn

这句话大意是:湖湘本「偏」误作「遍」,。

tā běn tuō wù gèng shén

这句话大意是:他本脱误更甚,。

wéi míng chāo rú wén bù wù zā yì zuò

这句话大意是:惟明抄如文不误(「匝」亦作「」,。

jiāo zuò jiāo

这句话大意是:「焦」作「燋」,。

běn shū tǒng yī zuò zā jiāo

这句话大意是:本书统一作「匝」、「焦」)。

liù ruò míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò zhe

这句话大意是:(六)「若」,明抄、湖湘本、《津逮》本误作「著」;。

jīn chāo zuò kǔ xiǎn xì ruò zì zhī wù

这句话大意是:金抄作「苦」,显系「若」字之误;。

xué jīn běn jiàn xi běn zuò ruò zī gǎi zhèng

这句话大意是:《学津》本、渐西本作「若」,兹改正。

qī lìng shì bīng líng xuě míng chāo wù zuò lìng léi tā běn bù wù

这句话大意是:(七)「凌」是冰,「凌雪」,明抄误作「凌雷」,他本不误。

bā jīn chāo xiàng bàng tā běn zuò fèng

这句话大意是:(八)金抄像「棒」,他本作「俸」。

jīn chāo cóng mù cóng shǒu bù qīng chu dàn bù cóng rén zī gū zuò bàng

这句话大意是:金抄从木从手不清楚,但不从人,兹姑作「棒」。

jiǔ biàn zuò jǐn jiě shì bú shì zhōu biàn gè běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(九)「遍」,作「尽」解释,不是周遍,各本脱,据金抄补。

shí zhī zhǐ huā yóu yòu jiào wǎng yóu hé rú bǎn zhuàng chéng piàn de bǎn yóu xiāng duì

这句话大意是:(十)「●脂」,指「花油」,又叫「网油」,和如板状成片的「板油」相对。

yào shù de yīn zhù yuán zuò sù qiān fǎn wú diǎn xiào jì yù piān zuò xiān ān qiè

现代白话:《要术》的音注,原作「素千反」,我点校记:「●,《玉篇》作●,先安切;。

guǎng yùn sū gàn qiè

这句话大意是:《广韵》,苏干切。

cǐ zhù qiān zì nǎi gàn zhī é

这句话大意是:此注「千」字,乃「干」之讹。

jiàn xi běn jí jù yǐ gǎi wèi gàn zì

这句话大意是:」渐西本即据以改为「干」字。

jí yùn yì zuò xiāng gān qiè

这句话大意是:《集韵》亦作「相干切」。

zī gǎi zhèng

这句话大意是:兹改正。

shí yī běn tiáo sān cháng zì jīn chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn zuò sú zì míng chāo jiàn xi běn jūn zuò cháng

这句话大意是:(十一)本条三「肠」字,金抄、湖湘本、《津逮》本均作「」,俗字,明抄、渐西本均作「肠」。

běn shū tǒng yī zuò cháng

这句话大意是:本书统一作「肠」。

shí èr tiào wán jǐn míng chāo rú wén

这句话大意是:(十二)「跳丸」,仅明抄如文;。

jīn chāo zuò cuì wán míng qīng kè běn zuò chǐ wán jūn é

这句话大意是:金抄作「脆丸」,明清刻本作「豉丸」,均讹。

wén xuǎn zhāng héng xī jīng fù tiào wán jiàn zhī huī huò

这句话大意是:《文选》张衡《西京赋》:「跳丸、剑之挥霍。

xuē zōng zhù huī huò wèi wán jiàn zhī xíng yě

这句话大意是:」薛综注:「挥霍,谓丸、剑之形也。

shì shuō rú qiú zhī wán shàng xià tiào luò

这句话大意是:」是说如毬之丸上下跳落。

běn tiáo de ròu wán yuán rú dàn wán xíng xiàng xì jù de tiào wán yīn yǒu cǐ míng gù cóng míng chāo

这句话大意是:本条的肉丸,圆如「弹丸」,形像戏具的「跳丸」,因有此名,故从明抄。

yòu běi táng shū chāo juǎn yī sì wǔ wán zhì yǐn shí jīng yǒu jiāo zhǐ wán zhì fǎ zuò fǎ shì wán rú dàn wán zuò huò nǎi xià wán zhì zhǔ zhī

这句话大意是:又《北堂书钞》卷一四五「丸炙」引《食经》有「交趾丸炙法」,作法是:「丸如弹丸,作臛,乃下丸炙煮之。

shí sān nǎi xià wán zhì zhǔ zhī zuò wán yě

这句话大意是:(十三)「乃下丸炙煮之,作丸也。

běn tiáo zhì cǐ méi yǒu tí dào zhì wán yí zhì zhǔ èr zì yǒu dào cuò yīng zuò nǎi xià wán zhì zhī zuò zhǔ wán yě

这句话大意是:」本条至此没有提到炙丸,疑「炙煮」二字有倒错,应作:「乃下丸炙之,作煮丸也。

jí xiān zhì ròu wán rán hòu xià zài yáng ròu huò zhōng zhǔ

这句话大意是:」即先炙肉丸,然后下在羊肉臛中煮。

fǒu zé zuò wán yě yǐ jīng shì ròu wán zài shuō zuò wán wèi fèi cí ér qiě běn piān de zhì dōu shì huǒ kǎo huò yóu jiān jǐn cǐ tiáo yǐ zhǔ wèi zhì shì yì yǒu wèi xié

这句话大意是:否则「作丸也」,已经是肉丸,再说「作丸」为费词,而且本篇的「炙」,都是火烤或油煎,仅此条以煮为炙,似亦有未协。

shí sì zì cǐ tiáo yǐ xià zhì nǎn zhì fǎ tiáo

这句话大意是:(十四)自此条以下至「腩炙法」条,。

jūn shí jīng wén

这句话大意是:均《食经》文,。

bù dàn míng wù bù tóng

这句话大意是:不但名物不同,。

xù shù huì sè

这句话大意是:叙述晦涩,。

ér yī běn yún yún zuò bǐng zhì fǎ

这句话大意是:而「一本」云云(「作饼炙法」),。

nǎn zhì chóng chū

这句话大意是:「腩炙」重出,。

jīn shì zhì fǎ zěn yàng děng děng

这句话大意是:「今世」(「●炙●法」)怎样等等,。

yě hěn míng xiǎn

这句话大意是:也很明显。

shí wǔ yú jiàng míng chāo hú xiāng běn děng zuò yú jiāng

这句话大意是:(十五)「鱼酱」,明抄、湖湘本等作「鱼浆」。

àn juǎn bā zuò jiàng děng fǎ piān yǒu zuò yú jiàng fǎ yú jiàng zhī jí zhǐ yú jiàng de jiàng zhī zì yīng zuò jiàng jù jīn chāo jiàn xi běn gǎi zhèng

这句话大意是:按卷八《作酱等法》篇有作「鱼酱法」,「鱼酱汁」即指鱼酱的酱汁,字应作「酱」,据金抄、渐西本改正。

shí liù hé hé rú guǒ zhǐ mì běn shēn diào hé jūn yún yǒu xiē miǎn qiáng

这句话大意是:(十六)「合和」,如果指蜜本身调和均匀,有些勉强;。

fǒu zé méi yǒu jiāo dài hé hé shén me dōng xi dāng yǒu tuō wén huò zhě jìng shì yǎn wén

这句话大意是:否则,没有交代合和什么东西,当有脱文,或者竟是衍文。

shí qī guǒ jīn chāo zuò lǐ tā běn zuò jù

这句话大意是:(十七)「裹」,金抄作「里」,他本作「聚」。

xià wén yǐn shí cì de dǎo zhì shì guǒ zài bú dào yī cùn bàn zhí jìng liù cùn wéi de zhú tǒng wài miàn lǐ yīng shì guǒ zì zhī wù zī cān zhào jīn chāo gǎi zuò guǒ

这句话大意是:下文引《食次》的「捣炙」,是裹在不到一寸半直径(「六寸围」)的竹筒外面,「里」应是「裹」字之误,兹参照金抄改作「裹」。

shí bā jīn chāo zuò tóu tā běn zuò huò

这句话大意是:(十八)金抄作「头」,他本作「只」。

yào shù tā chù duō chēng tóu rú juǎn bā gēng huò fǎ děng piān xià wén niàng zhì bái yú fǎ yì chēng féi zi yā yī tóu gù cóng jīn chāo

这句话大意是:《要术》他处多称「头」(如卷八《羹臛法》等篇),下文「酿炙白鱼法」亦称「肥子鸭一头」,故从金抄。

shí jiǔ míng chāo jiàn xi běn zuò guǒ jīn chāo hú xiāng běn děng zuò lǐ

这句话大意是:(十九)明抄、渐西本作「裹」,金抄、湖湘本等作「里」。

àn xián zhì yǐ wài yòng yú ròu xián guǒ dé míng zì bì xū shì guǒ jīn chāo děng wù

这句话大意是:按「衔炙」以外用鱼肉衔裹得名,字必须是「裹」,金抄等误。

shàng wén xì zuó èr zì jīn chāo shì yī gé kòng bái rì yì běn shuō zuó xià kòng bái yī gé bìng yīn cǐ jiāng zhè gè kòng bái bǔ shàng yǐ zì zuò xì zuó yǐ guǒ dàn wǒ men suǒ yòng jīn chāo bìng wú xì zuó èr zì ér shì yī gé kòng bái

这句话大意是:上文「细琢」二字,金抄是一格空白(日译本说「琢」下空白一格,并因此将这个空白补上「以」字,作「细琢以裹」,但我们所用金抄并无「细琢」二字,而是一格空白。

tā běn dōu yǒu

这句话大意是:),他本都有。

èr shí qǔ zú rú guǒ lián shàng jù dú yǐ jīng xián dàn shì kǒu zài qǔ zú zú gòu de yán zhòng fù qiān qiáng

这句话大意是:(二十)「取足」,如果连上句读,已经咸淡「适口」,再「取足」足够的盐,重复牵强;。

rú guǒ lián xià jù dú tóng yàng fèi jiě

这句话大意是:如果连下句读,同样费解。

huái yí zú zì shì zhī zì zhī wù

这句话大意是:怀疑「足」字是「之」字之误。

yòu xià tiáo yǒu hé qǔ cóng bèi rù zhe fù zhōng qǔ zú yě kě néng shì hé qǔ zhī wù

这句话大意是:又,下条有「合取从背入著腹中」,「取足」也可能是「合取」之误。

qǔ zhī huò hé qǔ jūn zhǐ hé chéng de yú ròu zuó liào

这句话大意是:「取之」或「合取」,均指和成的鱼肉作料。

èr yī yǐ yán zhī yì sī shì shuō jiā xiē yán jìn qù zhī yí yīng zuò rù huò zuò rù zhī

这句话大意是:(二一)「以盐之」,意思是说加些盐进去,「之」疑应作「入」,或作「入之」。

èr èr jīn chāo zuò cóng

这句话大意是:(二二)金抄作「从」;。

tā běn zuò hòu wù

这句话大意是:他本作「后」,误。

èr sān zhū ròu zhǎ fǎ zhè tiáo hé zhì fǎ háo bù xiāng gān yīng gāi fàng zài juǎn bā zuò yú zhǎ piān gāi piān mò le gǔ shì běn wén zhèng yǒu zuò zhū ròu zhǎ fǎ

这句话大意是:(二三)「猪肉鲊法」这条和「炙法」毫不相干,应该放在卷八《作鱼鲊》篇,该篇末了贾氏本文正有「作猪肉鲊法」。

zhè èr tiáo zhū ròu zhǎ de zuò fǎ tóng lèi xiāng sì dàn bìng bù wán quán xiāng tóng dà gài yīn wèi zhè gè yuán gù suǒ yǐ yě bǎ shí jīng zhōng de zhè tiáo shōu lù jìn lái kě shì juǎn bā yǐ jīng wán juàn bù biàn chā bǔ yīn cǐ jiù fàng zài zhè lǐ ba

这句话大意是:这二条猪肉鲊的作法,同类相似,但并不完全相同,大概因为这个缘故,所以也把《食经》中的这条收录进来,可是卷八已经完卷,不便插补,因此就放在这里吧?

fǒu zé dāng chū hòu rén fù yì

这句话大意是:否则,当出后人附益。

èr sì shí cì yuán zuò shí jīng shí shì shí cì zhī wù

这句话大意是:(二四)《食次》原作「《食经》」,实是「《食次》」之误。

qí zhèng yǒu sì yī shàng miàn gāng yǐn guò shí jīng zhè lǐ bù yīng chóng chū

这句话大意是:其证有四:一、上面刚引过《食经》,这里不应重出;。

yǐn guò shí jīng jiē yǐn shí cì quán shū zhōng dōu zhè yàng

这句话大意是:引过《食经》,接引《食次》,全书中都这样。

èr xià wén dǎo zhì bǐng zhì èr tiáo shí jīng zhōng yǐ jiàn yǐn yī shū bù yīng zhè yàng chóng tà cuò chū kě shì zhè zhèng shuō míng qí lái yuán bù tóng

这句话大意是:二、下文「捣炙」、「饼炙」二条,《食经》中已见,引一书不应这样重沓错出,可是这正说明其来源不同。

sān zhì jí xián zhì yī shū zhōng bù yīng tóng wù yì liè

这句话大意是:三、「●炙」即「衔炙」,一书中不应同物异列。

sì bǐng zhì tiáo tí dào gào yóu jiān rú zuò jī zi bǐng yào shù zhōng jǐn bǐng fǎ piān yǒu yī tiáo jī yā zi bǐng fǎ suǒ chēng rú zuò jī zi bǐng jí zhǐ rú gāi tiáo de zuò fǎ ér gāi tiáo zhèng chū shí cì

这句话大意是:四、「饼炙」条提到「膏油煎,如作鸡子饼」,《要术》中仅《饼法》篇有一条「鸡鸭子饼」法,所称「如作鸡子饼」,即指如该条的作法,而该条正出《食次》。

zī gǎi zhèng

这句话大意是:兹改正。

èr wǔ jīn chāo zuò dàn tā běn zuò dàn jūn wù

这句话大意是:(二五)「●」,金抄作「啗」,他本作「啖」,均误。

dàn yīn dàn tóng dàn dàn zài zhè lǐ jiǎng bù tōng

这句话大意是:「啗」音淡,同「啖」、「噉」,在这里讲不通。

yīn xiàn shì míng shì yǐn shí xián yě qí zuò fǎ hé běn tiáo wán quán xiāng fú cān kàn zhù shì yī jiǔ

这句话大意是:「●」音陷,《释名‧释饮食》:「●,衔也,……」,其作法和本条完全相符(参看注释「一九」)。

běn tiáo yǐ huā yóu guǒ ròu xiàn shí jì jiù shì shí jīng de xián zhì zì yīng zuò

这句话大意是:本条以花油裹肉馅,实际就是《食经》的「衔炙」,字应作「●」。

běi hù lù juǎn èr jì zài de nán cháo shí pǐn zhōng zuò xiàn zhì yě zhèng shì zì zhī wù

这句话大意是:《北户录》卷二记载的「《南朝》食品」中作「陷炙」,也正是「●」字之误。

zī yǔ gǎi zhèng

这句话大意是:兹予改正。

xià tiáo dǎo zhì nèi zhì jīn chāo míng chāo děng jūn é zuò dàn zhì yī bìng gǎi zhèng

这句话大意是:下条「捣炙」内「●炙」,金抄、明抄等均讹作「啗炙」,一并改正。

èr liù hú qín gè běn tóng

这句话大意是:(二六)「胡芹」,各本同;。

míng chāo zuò hú qín bǐng zhì tiáo tóng dàn fàn zhì yǐ xià réng zuò hú qín

这句话大意是:明抄作「葫芹」,「饼炙」条同,但「范炙」以下仍作「胡芹」。

zī yī lǜ zuò hú qín

这句话大意是:兹一律作「胡芹」。

èr qī gē gè běn tóng zhèng zì yīng zuò luò

这句话大意是:(二七)「胳」,各本同,正字应作「络」。

xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn sān mó hē bō rě bō luó mì jīng juǎn bā fáng yǐn tōng sú wén zài yāo yuē fáng zài wèi yuē

这句话大意是:玄应《一切经音义》卷三《摩诃般若波罗蜜经》卷八「肪●」引《通俗文》:「在腰曰肪,在胃曰●」。

jí zì

这句话大意是:「●」即「●」字。

qián miàn yào shù běn wén gān zhì tiáo yǒu luò dù zhèng shì luò zài wèi shàng de jí huā yóu

这句话大意是:前面《要术》本文「肝炙」条有「络肚●」,正是络在胃上的「●」(即花油)。

yào shù zuò luò shān shì zhèng què de

这句话大意是:《要术》作「络」才是正确的。

bù guò shí jīng shí cì wén yǒu jiè yòng sú é zì de tè diǎn gù cún qí jiù

这句话大意是:不过《食经》、《食次》文有借用俗讹字的特点,故存其旧。

èr bā zi yuán tuō jù xià wén yā zi huáng jī zi huáng zhè lǐ hěn míng xiǎn shì zhǐ jī yā zi bái zi zì bì xū yǒu gù bǔ zhèng

这句话大意是:(二八)「子」,原脱,据下文「鸭子黄」、「鸡子黄」,这里很明显是指「鸡鸭子白」,「子」字必须有,故补正。

èr jiǔ jiān míng chāo wù zuò wèn tā běn bù wù

这句话大意是:(二九)「间」,明抄误作「问」,他本不误。

sān shí kě wǔ fēn bù dà hǎo jiě shì yě xǔ fēn zuò fèn zì jiǎng zhǐ wǔ fèn shù chéng yī bāo bāo jí gǔ bāo zì yě kě néng yǒu tuō wù

这句话大意是:(三十)「可五分」,不大好解释,也许「分」作「份」字讲,指五份束成一包(「苞」即古「包」字),也可能有脱误。

sān yī cù jīn chāo míng chāo tóng tā běn zuò suān

这句话大意是:(三一)「酢」,金抄、明抄同,他本作「酸」。

àn běn tiáo zuò fǎ shuō hé diào rú zhì kě shì zhì tiáo bìng méi yǒu yòng cù zhǐ tí dào yòng suān guā zū děng zhè zì yǒu wèn tí

这句话大意是:按本条作法说「和调如●炙」,可是「●炙」条并没有用「酢」,只提到用「酸瓜菹」等,这字有问题。

yě xǔ yīn wèi cù zì méi yǒu gēn jù yuán míng shí yǒu mǒu yī gè běn zi xiān jù suān guā zū gǎi wèi suān zì míng qīng yǐ hòu gè běn yě jiù gēn zhe cuò zuò suān zì

这句话大意是:也许因为「酢」字没有根据,元、明时有某一个本子先据「酸瓜菹」改为「酸」字,明清以后各本也就跟著错作「酸」字。

huái yí zhè zì yīng shì hé cù zì yīn jìn de zū zì xiě cuò suān guā zū sǔn zū dōu shì huá yìng de dōng xi duō liǎo bù xiāng nián shì hěn zì rán de

这句话大意是:怀疑这字应是和「酢」字音近的「菹」字写错,酸瓜菹、笋菹都是滑硬的东西,多了不相黏是很自然的。

sān èr jīn chāo míng chāo zuò lǐ hé dōu shì yǒu nián yè de

这句话大意是:(三二)金抄、明抄作「鳢」,和「」都是有黏液的;。

tā běn zuò lǐ wù

这句话大意是:他本作「鲤」,误。

sān sān jǐ lèi jīn chāo zuò chūn zhù míng chāo zuò jí zhù jūn wù jù míng qīng kè běn gǎi zhèng

这句话大意是:(三三)「脊肋」,金抄作「春助」,明抄作「脊助」,均误,据明清刻本改正。

sān sì jǐ jīn chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò fán jīn chāo cóng zì gài xiě zuò cái zhè zì réng shì cóng shǒu de bú shì cóng mù de míng chāo zuò jǐ jūn wù

这句话大意是:(三四)「●几」,金抄、湖湘本、《津逮》本作「●凡」(金抄从「」字概写作「才」,这字仍是从手的「●」,不是从木的「●」),明抄作「●几」,均误。

àn zì shū wú zì piān hǎi yīn xīn jī yě

这句话大意是:按字书无「●」字,《篇海》:「●,音馨,机也。

wú diǎn xiào jì jǐ gài zhēn shǔ shì

现代白话:」我点校记:「●几,盖椹属」,是。

zhè lǐ jí zuò zhēn àn zhēn bǎn jiǎng

这句话大意是:这里即作椹案、椹板讲。

jiàn xi běn jí jù wú jiào gǎi wèi jǐ xué jīn běn yì yǐ gǎi zhèng

现代白话:渐西本即据我校改为「●几」,《学津》本亦已改正。

zī gǎi zhèng

这句话大意是:兹改正。

sān wǔ mù míng chāo wù zuò běn tā běn bù wù

这句话大意是:(三五)「木」,明抄误作「本」,他本不误。

xià wén yuán míng chāo jīn dǎi běn rú zì jīn chāo hú xiāng běn zuò yuán zì tóng

这句话大意是:下文「圆」,明抄、《津逮》本如字,金抄、湖湘本作「员」,字同。

zī cóng míng chāo zuò jīn xiě

这句话大意是:兹从明抄作今写。

sān liù jù xià wén zhuāng zhī àn lìng jūn píng shí jì shì zhǐ ròu xiàn zé cǐ chù juàn zì huái yí yīng zài cóng zì xià miàn zhǐ ròu xiàn cóng juàn gé shàng xià yǐ zhuāng zhī

这句话大意是:(三六)据下文「装之,按令均平」,实际是指肉馅,则此处「绢」字怀疑应在「从」字下面,指肉馅「从绢格上下以装之」。

sān qī pán tóng pán jí pán zì

这句话大意是:(三七)「柈」,同「槃」,即「盘」字。

míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò bàn jīn chāo zuǒ páng réng xiě zuò cái yě shì cóng shǒu jūn wù

这句话大意是:明抄、湖湘本、《津逮》本作「拌」,金抄左旁仍写作「才」,也是从手,均误;。

wú diǎn jiào gǎi zuò pán jiàn xi běn cóng zhī

现代白话:我点校改作「柈」,渐西本从之。

àn zhì hān tiáo yǒu tóng pán zhè gè zì jīn chāo cóng mù jí míng xī

这句话大意是:按「炙蚶」条有「铜柈」(这个字金抄从木,极明晰)。

zì yīng cóng mù zī gǎi zhèng

这句话大意是:字应从木,兹改正。

sān bā jīn chāo zuò cōng qín wú hú zì

这句话大意是:(三八)金抄作「葱、芹」,无「胡」字;。

míng chāo zuò cōng hú qín

这句话大意是:明抄作「葱、葫芹」;。

tā běn zuò cōng hú èr jīn èr jīn xiǎn xì qín zì chāi kāi cuò chéng

这句话大意是:他本作「葱葫二斤」,「二斤」显系「芹」字拆开错成。

zī zàn cóng míng chāo gǎi zuò cōng hú qín

这句话大意是:兹暂从明抄改作「葱、胡芹」。

sān jiǔ bān míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò bān

这句话大意是:(三九)「斑」,明抄、湖湘本、《津逮》本作「班」;。

liú shòu céng xiào jì bān shì bān jiàn xi běn jí jù yǐ gǎi wèi bān zì

这句话大意是:刘寿曾校记:「班,似斑」,渐西本即据以改为「斑」字。

qí shí bān zá zì gǔ cháng xiě zuò bān

这句话大意是:其实斑杂字,古常写作「班」。

zhè zì jīn chāo zuò jiù juǎn sì zhǒng zǎo jí nài lín qín piān èr chù bān bó jīn chāo jūn xiě zuò lái bǐ duì zhè zì zhèng shì bān zì xiě lòu huò cán quē le yī diǎn gù cóng jīn xiě zuò bān

这句话大意是:这字金抄作「●」,就卷四《种枣》及《柰林檎》篇二处「斑駮」金抄均写作「●」来比对,这字正是「斑」字写漏或残缺了一点,故从今写作「斑」。

sì shí kě zēng gè běn tóng

这句话大意是:(四十)「可增」,各本同。

liú shòu céng xiào jì zēng shì zēng shì shuō bān zá kě zēng jiàn xi běn jí jù yǐ gǎi wèi zēng zì

这句话大意是:刘寿曾校记:「增,似憎」是说斑杂可憎,渐西本即据以改为「憎」字。

zhè yàng chā kě jiě shì dàn kǒng wèi bì zhèng què gù réng qí jiù cún yí

这句话大意是:这样差可解释,但恐未必正确,故仍其旧存疑。

sì yī shì huáng lù sēn xiào jì yí zú zhī wù kě néng duì

这句话大意是:(四一)「是」,黄麓森校记疑「足」之误,可能对。

zé zhè zhěng jù kě yǐ jiě shì wèi rú guǒ qí tā cài yáo chōng zú de kě yǐ shàng qí tā cài yáo bǎ zhè gè tíng zhǐ bù yòng

现代白话:则这整句能够解释为如果其他菜肴充足的,能够上其他菜肴,把这个停止不用;。

rú guǒ qí tā cài yáo bù zú shí yě kě yǐ jiāng zhè gè jiān bǐng bāng zhù qí tā cài yáo de bù zú

现代白话:如果其他菜肴不足时,也能够将这个煎饼帮助其他菜肴的不足。

sì èr fàn zhì

这句话大意是:(四二)「范炙」,。

zhǎo bù chū hé fàn de sī háo guān xì

这句话大意是:找不出和「范」的丝毫关系,。

dǎo shì shàng tiáo yǒu yǐ zhú mù zuò yuán fàn

这句话大意是:倒是上条有「以竹木作圆范」,。

huái yí zhè gè xiǎo biāo mù shì yóu shàng tiáo bǐng zhì xià yuán yǒu yī gè yī míng fàn zhì de xiǎo zhù ér cuàn wù rù cǐ

这句话大意是:怀疑这个小标目是由上条「饼炙」下原有一个「一名范炙」的小注而窜误入此,。

ér běn tiáo de yuán biāo mù què bèi duó qù

这句话大意是:而本条的原标目却被夺去。

sì sān hún jǐn jīn chāo rú zì tā běn jūn wù zuò tú

这句话大意是:(四三)「浑」,仅金抄如字,他本均误作「涂」。

sì sì diàn míng chāo wù zuò mò tā běn bù wù

这句话大意是:(四四)「奠」,明抄误作「莫」,他本不误。

sì wǔ áo jīn chāo míng chāo hú xiāng běn jiàn xi běn tóng jīn dǎi běn zuò xué jīn běn zuò áo

这句话大意是:(四五)「熬」,金抄、明抄、湖湘本、渐西本同,《津逮》本作「●」,《学津》本作「螯」。

àn chē áo há shǔ běn cǎo gāng mù juǎn sì liù chē áo qí ké sè zǐ cuǐ càn rú yù bān diǎn rú huā

这句话大意是:按「车螯」,蛤属,《本草纲目》卷四六「车螯」:「其壳色紫,璀璨如玉,斑点如花。

hǎi rén yǐ huǒ zhì zhī zé ké kāi qǔ ròu shí zhī

这句话大意是:海人以火炙之,则壳开,取肉食之。

zì yīng zuò áo

这句话大意是:」字应作「螯」。

zhè lǐ zuò áo dà gài yě shì shí jīng shí cì de xí sú jiè yīn zì

这句话大意是:这里作「熬」,大概也是《食经》、《食次》的习俗借音字。

huái yí zhè xiē shū chū zì nán cháo huò gèng zǎo yī xiē de páo guān shǒu bǐ

这句话大意是:怀疑这些书出自南朝或更早一些的庖官手笔。

sì liù jǐn yǔ xià wén bù jǐn wú fǎ yī běn zì jiě shì

这句话大意是:(四六)「谨」与下文「不谨」,无法依本字解释。

xì xún qí yì yīng shì zhǐ zài hún yòng de yú shàng xì huá chéng ruò gān tiáo liè hén shǐ zuò liào yì wū jìn rù

这句话大意是:细寻其义,应是指在浑用的鱼上细划成若干条裂痕,使作料易于浸入。

fāng cùn zhǔn de yǐ jīng qiē chéng fāng cùn de piàn suǒ yǐ bù xū yào zài huá

这句话大意是:「方寸准」的已经切成方寸的片,所以不需要再划。

rú guǒ zhè yàng zhè zì yīng shì zì zuò gē huá jiě shì

这句话大意是:如果这样,这字应是「●」字,作割划解释。

shí jīng shí cì duō yòng tóng yīn huò yīn jìn jiè yòng zì zhè dà gài yě shì yī gè

这句话大意是:《食经》、《食次》多用同音(或音近)借用字,这大概也是一个。

yī zhì cóng ròu zài huǒ shàng zhǐ zhí jiē zài huǒ shàng kǎo

这句话大意是:「一」「炙」,从肉在火上,指直接在火上烤。

běn piān yào shù běn wén gè tiáo dōu shì zhè gè yì sī

这句话大意是:本篇《要术》本文各条,都是这个意思。

zì yǐn shí jīng shí cì yǐ xià jiù yǒu bù tóng zhì hān zhì lì děng shì gé zhe huǒ chǎn kǎo bǐng zhì zé shì yǐ yóu zhá wèi zhì

这句话大意是:自引《食经》、《食次》以下,就有不同:「炙蚶」、「炙蛎」等是隔著火铲烤,「饼炙」则是以油炸为「炙」。

èr fén gōng zhū

这句话大意是:「二」「豮」,公猪;。

zì cí zhū

这句话大意是:「牸」,雌猪。

zhè gè zhì tún fǎ pō xiàng xī nán yǒu xiē dì fāng de shāo kǎo rǔ zhū

这句话大意是:这个「炙豚法」,颇像西南有些地方的烧烤乳猪。

sān juǎn bā zū lǜ piān bái yuè tún fǎ yǒu tún lìng jìng yún yún suǒ chēng zhì yī rú zhǔ fǎ jí zhǐ cǐ

这句话大意是:「三」卷八《菹绿》篇「白瀹豚法」有「●豚令净」云云,所称「●治一如煮法」,即指此。

sì rú niàng zào gè piān cháng yòng zuò bāo guǒ jiǎng yuán yóu dǔ sè de yì sī yǎn biàn ér lái zhè lǐ zhèng zuò sāi jìn jiǎng

这句话大意是:「四」「茹」,酿造各篇常用,作「包裹」讲,原由「堵塞」的意思演变而来,这里正作塞进讲。

zì yě xiě zuò rú

这句话大意是:字也写作「袽」。

wǔ zhà mù dà gài réng shì ké dòu kē de lì

这句话大意是:「五」「柞木」,大概仍是壳斗科的栎。

juǎn wǔ yǒu huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān

这句话大意是:卷五有《槐柳楸梓梧柞》篇。

liù lǚ tóng lǚ shì jí ròu cān kàn juǎn liù yǎng niú mǎ lǘ luó piān zhù shì sì bā

这句话大意是:「六」「膂」,同「吕」,是脊肉,参看卷六《养牛马驴骡》篇注释「四八」。

qī nǎn yīn nán shàng shēng guǎng yā shì qì pú yě hé běn tiáo bù xiāng gān

这句话大意是:「七」「腩」,音南上声,《广雅‧释器》:「脯也」,和本条不相干;。

guǎng yùn zhǔ ròu jí yùn huò yě yě hé běn tiáo bù qiè hé

这句话大意是:《广韵》:「煮肉」,《集韵》:「臛也」,也和本条不切合。

běn tiáo nèi róng tè diǎn shì jiāng ròu lèi zài yán chǐ jiā xiāng liào de yè zhī zhōng zuò duǎn shí jiān de jìn zì

这句话大意是:本条内容特点是将肉类在盐、豉加香料的液汁中作短时间的浸渍,。

xià wén yǐn shí jīng nǎn zhì fǎ yě shì zhè yàng

这句话大意是:下文引《食经》「腩炙法」也是这样,。

ér cì tiáo gān zhì bìng zhí jiē shuō míng yì yǐ cōng yán chǐ zhī nǎn zhī

这句话大意是:而次条「肝炙」并直接说明「亦以葱、盐、豉汁腩之」,。

nǎn zuò wèi jìn zì jiǎng

这句话大意是:「腩」作为浸渍讲,。

kě zhī nǎn shì jiāng ròu lèi zài xiāng liào jiā diào wèi zhī zhōng zàn zì

这句话大意是:可知「腩」是将肉类在香料加调味汁中暂渍。

shì míng shì yǐn shí yǒu pú zhì tiáo jiě shì shì pú zhì yǐ xíng mì chǐ zhī yān zhī pú pú rán yě

这句话大意是:《释名‧释饮食》有「脯炙」条,解释是:「脯炙,以饧蜜豉汁淹之,脯脯然也。

zuò fǎ hé nǎn zhì xiāng tóng

这句话大意是:」作法和「腩炙」相同。

ér nǎn pú zì xíng hěn xiàng wèi zhī shì fǒu shì nǎn zhì zhī wù

这句话大意是:而「腩」「脯」字形很像,未知是否是「腩炙」之误。

bā xián yīn xián shuō wén niú bǎi yè yě

这句话大意是:「八」「胘」,音贤,《说文》:「牛百叶也。

fǎn chú lèi de zhòng bàn wèi tōng míng wèi xián

这句话大意是:」反刍类的重瓣胃,通名为「胘」。

jiǔ tóng chǎn dàn bú shì chǎn xuē guǎng yā shì qì qiān wèi zhī chǎn zài zhè lǐ yīng zuò qiān zì jiě shì

这句话大意是:「九」「」,同「铲」,但不是铲削,《广雅‧释器》:「签谓之铲」,在这里应作「签」字解释。

àn chǎn yīn shì yī zhǒng zhì ròu de qiān zi zé shí jì jiù shì chǎn zì

这句话大意是:按「丳」音,是一种炙肉的签子,则「」实际就是「丳」字。

táng xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn shí jiǔ rú chǎn zhù jīn zhī zhì ròu chǎn yě

这句话大意是:唐玄应《一切经音义》卷十九「如丳」注:「今之炙肉丳也。

jīng wén zuò xuē zhī fēi tǐ yě

这句话大意是:经文作削之,非体也。

shuō míng zhèng shì jiè wèi chǎn de ér guǎng yā qiān wèi zhī chǎn zé chǎn zhī zuò yì zì yǒu jù

这句话大意是:」说明正是借「」为「丳」的,而《广雅》「签谓之铲」,则「丳」之作「」,亦自有据。

jù cǐ zé suǒ chēng chuān jiù shì shí jīng wén de zhú chǎn chǎn zhī

这句话大意是:据此,则所称「穿」,就是《食经》文的「竹丳丳之」。

duì wū chǎn de bù tóng yě shì yào shù hé shí jīng wén míng wù yòng cí bù tóng de yī lì

这句话大意是:对于「」、「丳」的不同,也是《要术》和《食经》文名物用词不同的一例。

yī tòng cù jǐn qíng dì yā pò shǐ zhòu suō

这句话大意是:「一0」「痛蹙」,尽情地压迫使绉缩。

yī yī lóng ròu zhǐ xiàn zi ròu

这句话大意是:「一一」「笼肉」,指馅子肉。

yī èr cáng guā yān cáng de guā jí suǒ wèi guā zū yě jiù shì yān guā

这句话大意是:「一二」「藏瓜」,腌藏的瓜,即所谓「瓜菹」,也就是腌瓜。

yǒu yán cáng zāo cáng qū mǐ cáng yuán mù zhī cáng gè fǎ jiàn zuò zū cáng shēng cài fǎ piān yǐn shí jīng shí cì gè tiáo

这句话大意是:有盐藏、糟藏、曲米藏、杬木汁藏各法,见《作菹藏生菜法》篇引《食经》、《食次》各条。

yī sān guǎng yùn jí yùn yǔ bo tóng

这句话大意是:「一三」「●」,《广韵》、《集韵》「与膊同」。

fāng yán juǎn qī yě

这句话大意是:《方言》卷七:「●,……●也。

yàn zhī wài jiāo cháo xiān liè shuǐ zhī jiān fán ròu fā rén zhī sī pī niú yáng zhī wǔ zàng wèi zhī

这句话大意是:……燕之外郊、朝鲜洌水之间,凡●肉,发人之私,披牛羊之五藏,谓之●。

jí bo zì zhè lǐ jí zuò pōu kāi xiōng fù tāo qù wǔ zàng jiě shì

这句话大意是:」「●」即「膊」字,这里「●」,即作剖开胸腹,掏去五脏解释。

yī sì chǎn yīn yī zhǒng zhì ròu de qì jù

这句话大意是:「一四」「丳」,音,一种炙肉的器具。

táng xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn èr èr yú jiā shī de lùn tiě chǎn yǐn zì yuàn yǐ qiān guàn ròu zhì zhī yuē chǎn

这句话大意是:唐玄应《一切经音义》卷二二《瑜伽师地论》「铁丳」引《字苑》:「以签贯肉炙之曰「丳」。

yī wǔ zé yīn zé yā zhà de yì sī

这句话大意是:「一五」「迮」,音责,压榨的意思。

yī liù dǎo zhì xián zhì bǐng zhì děng tiáo

这句话大意是:「一六」「捣炙」、「衔炙」、「饼炙」等条,。

dōu shì jiāng ròu lèi zhuó suì lái zhì

这句话大意是:都是将肉类斫碎来炙,。

bù tóng de zhǐ shì zhì fǎ xián zhì shì wài jiā yú ròu huò huā yóu guǒ zhì

这句话大意是:不同的只是炙法:「衔炙」是外加鱼肉或花油裹炙,。

bǐng zhì shí jì shì yǐ zhà wèi zhì

这句话大意是:「饼炙」实际是以炸为「炙」,。

liǎng tiáo dǎo zhì lìng yī tiáo jiàn shí cì dōu shì zhí jiē guǒ zài zhì jù shàng zhì

这句话大意是:两条「捣炙」(另一条见《食次》)都是直接裹在炙具上炙。

wèi le fáng zhǐ guǒ zhe bù xiāng nián suǒ yǐ yào jiā fū zú gòu de dàn bái bìng hé xiē miàn fěn jìn qù

这句话大意是:为了防止裹著不相黏,所以要加敷足够的蛋白并和些面粉进去。

yī qī mó yǐ shǒu tú fū

这句话大意是:「一七」「摩」,以手涂敷;。

mó zhī lìng diào zhǐ jiāng dàn bái tú fū zài ròu shàng shǐ zhī jūn yún

这句话大意是:「摩之令调」,指将蛋白涂敷在肉上使之均匀。

yī bā yí lǐ xiāng yǐn jiǔ lǐ jiàn pú wǔ tǐng

这句话大意是:「一八」《仪礼‧乡饮酒礼》:「荐脯五挺。

zhèng xuán zhù tǐng yóu zhí yě

这句话大意是:」郑玄注:「挺,犹膱也。

yí lǐ xiāng shè lǐ zhí zhǎng chǐ èr cùn

这句话大意是:」《仪礼‧乡射礼》:「膱长尺二寸。

yì wèi là ròu yī jù wèi yī zhí yī zhí jiào zuò yī tǐng

这句话大意是:」意谓腊肉一具为一膱,一膱叫做一挺。

hòu lái yě xiě zuò cóng ròu de tǐng

这句话大意是:后来也写作从肉的「脡」。

zhè lǐ yī tǐng yì jí yī zhǎng tiáo yě jiù shì yī guǎn

这句话大意是:这里「一挺」,意即一长条,也就是一管。

yī jiǔ shì míng shì yǐn shí xián yě

这句话大意是:「一九」《释名‧释饮食》:「●,衔也;。

xián zhì xì mì ròu hé yǐ jiāng jiāo yán chǐ yǐ nǎi yǐ ròu xián guǒ qí biǎo ér zhì zhī yě

这句话大意是:衔炙,细密肉,和以姜、椒、盐、豉,已,乃以肉衔裹其表而炙之也。

àn zhào shì míng jiě shì míng wù de tōng lì xián zhì yīng zuò zhì bìng yīng zài zuì qián miàn zuò zhì xián yě xì mì ròu bì yuán shì míng shū zhèng jí rèn wèi qián miàn tuō qù zhì èr zì

这句话大意是:」按照《释名》解释名物的通例,「衔炙」应作「●炙」,并应在最前面,作:「●炙,●,衔也,细密肉,……」(毕沅《释名‧疏证》即认为前面脱去「●炙」二字)。

běn tiáo zuò fǎ shì jiāng jiāng jiāo děng diào hé ér chéng de suì é ròu

这句话大意是:本条作法是将姜椒等调和而成的碎鹅肉,。

wài miàn yòng xì zuó de yú ròu guǒ ér zhì zhī

这句话大意是:外面用细琢的鱼肉裹而炙之,。

hé shì míng suǒ shuō wán quán xiāng tóng

这句话大意是:和《释名》所说完全相同,。

ér yǐn shí cì de zhì

这句话大意是:而引《食次》的「●炙」,。

zé yòng huā yóu guǒ zhe zhì

这句话大意是:则用花油裹著炙,。

yě hé shì míng xián guǒ qí biǎo ér zhì zhī xiāng fú

这句话大意是:也和《释名》「衔裹其表而炙之」相符。

shuō míng xián zhì jiù shì zhì dōu yóu xián guǒ ér zhì de yì ér cóng ròu cóng yǎo yě hán yǒu xiàn zhōng yǒu xiàn de yì sī

这句话大意是:说明「衔炙」就是「●炙」,都由「衔裹而炙」得义,而「●」从肉从舀,也含有馅中有馅的意思。

èr juǎn bā zuò cù fǎ piān yào shù běn wén yǒu duō zhǒng de cù dàn dān dú méi yǒu dà xiǎo dòu de cù zhǐ yǒu yǐn shí jīng yǒu dà dòu hé xiǎo dòu zuò de kǔ jiǔ

这句话大意是:「二0」卷八《作酢法》篇《要术》本文有多种的醋,但单独没有大小豆的醋,只有引《食经》有大豆和小豆作的「苦酒」。

dà dòu kǔ jiǔ jí dà dòu cù zhè lǐ yòng zuò pēng diào de zuó liào zhèng shì shí jīng de nèi róng

这句话大意是:大豆「苦酒」即「大豆酢」,这里用作烹调的作料,正是《食经》的内容。

èr yī bái yú yě jiào yú

这句话大意是:「二一」「白鱼」,也叫●鱼。

èr èr lǐ jì nèi zé chun gēng jī gēng rú niàng zhī liǎo

这句话大意是:「二二」《礼记‧内则》:「鹑羹,鸡羹,𫛪,酿之蓼。

zhèng xuán zhù niàng wèi qiè zá zhī yě

这句话大意是:」郑玄注:「酿谓切杂之也。

zài ròu gēng zhōng zá hé yǐ qiè cài jiào zuò niàng

这句话大意是:」在肉羹中杂和以切菜叫做「酿」。

běn tiáo de niàng jiāng yā ròu zuó xì wèi xiàn sāi jìn yú fù li miàn qíng kuàng yě xiāng xiàng

这句话大意是:本条的「酿」,将鸭肉琢细为馅,塞进鱼腹里面,情况也相像。

èr sān xì yán áo xì zuó chéng suì ròu cān kàn juǎn bā ān jiān xiāo fǎ piān zhù shì jiǔ

这句话大意是:「二三」「细研熬」,细琢成碎肉,参看卷八《●腤煎消法》篇注释「九」。

èr sì liǎng qí cù shàng duān fēn chéng liǎng qí de zhì ròu qì

这句话大意是:「二四」「两歧簇」,上端分成两歧的炙肉器。

chǎn zì huì bǔ yě xiě zuò cóng zì xíng shàng kàn suǒ wèi liǎng qí cù yě yīng shì chǎn de yī zhǒng

这句话大意是:「丳」,《字汇补》也写作「●」,从字形上看,所谓「两歧簇」,也应是丳的一种。

èr wǔ tiē zài zhú tǒng shàng zhì gù míng tǒng zhì

这句话大意是:「二五」贴在竹筒上炙,故名「筒炙」。

yòng dàn huáng tú huáng gù yòu míng huáng zhì

这句话大意是:用蛋黄涂黄,故又名「黄炙」。

dǎo zhì jiāng ròu zuó làn zhe zhì

这句话大意是:「捣炙」,将肉琢烂著炙。

zhú tǒng de cū xì shì liù cùn wéi zhé hé jīn chǐ qí zhí jìng bú dào yī cùn bàn qí shí zhǐ shì yī duàn bù cū de zhú tǒng

这句话大意是:竹筒的粗细是「六寸围」,折合今尺,其直径不到一寸半,其实只是一段不粗的竹筒。

èr liù báo fū tiē shǎng qù jí zài zhú tǒng wài wéi tiē guǒ shàng yī céng ròu liào

这句话大意是:「二六」「薄」,敷贴上去,即在竹筒外围贴裹上一层肉料。

èr qī yì wén lèi jù juǎn qī sān bō pán èr tiáo zhī jiān yǒu tiáo shuō míng jí jiè zuò ōu zì jí xiǎo pén xiǎo bō

这句话大意是:「二七」《艺文类聚》卷七三「钵」、「盘」二条之间有「」条,说明「」即借作「瓯」字,即小盆、小钵。

zhè lǐ yě shì zhè gè yì sī

这句话大意是:这里也是这个意思。

dàn zì shū zhǐ yǒu mù shā duī de jiě shì kě shì dāng zuò ōu zì yòng shí cì yǐ rán táng shí lèi shū yì rán zì shū shī shōu

这句话大意是:但字书「」只有「墓」、「沙堆」的解释,可是当作「瓯」字用,《食次》已然,唐时类书亦然,字书失收。

èr bā shǒu guàn zhī jiāng dàn bái yòng shǒu tú fū zài ròu shàng miàn jié hé xià wén ruò bù jūn kě zài shàng bái shí jì yì sī hé shàng wén yǐn shí jīng dǎo zhì fǎ tiáo mó zhī lìng diào xiāng tóng

这句话大意是:「二八」「手灌之」,将蛋白用手涂敷在肉上面,结合下文「若不均,可再上白」,实际意思和上文引《食经》「捣炙法」条「摩之令调」相同。

èr jiǔ cù diàn èr jǐn āi zhe zhuāng shàng èr fèn

这句话大意是:「二九」「促奠二」,紧挨著装上二份。

sān wèi shǎo wèi dào chà

这句话大意是:「三0」「味少」,味道差。

sān yī lí jǐ lèi zhǐ jiù zhōng jí duì bàn pò kāi bìng qù qí jǐ gǔ

这句话大意是:「三一」「离脊肋」,指就中脊对半破开,并去其脊骨。

sān èr yǒu suǒ jiè xiàn chēng wèi gé zhè lǐ zhǐ yuán fàn suǒ wéi chéng de yuán quān

这句话大意是:「三二」有所界限称为「格」,这里指圆范所围成的圆圈;。

sì cùn zhǐ yuán quān de zhí jìng

这句话大意是:「四寸」,指圆圈的直径;。

miàn zhǐ yuán miàn

这句话大意是:「面」,指圆面。

xià wén yóu tú juàn jiè zhī jiù shì jiāng zhè gè zhí jìng sì cùn de yuán miàn yòng yóu tú guò de juàn chèn diàn jiè zài dǐ xià yǐ biàn zhuāng bǐng jí suǒ wèi cóng juàn gé shàng xià yǐ zhuāng zhī

这句话大意是:下文「油涂绢藉之」,就是将这个直径四寸的圆面,用油涂过的绢衬垫(「藉」)在底下,以便装饼,即所谓「从绢格上下以装之」。

zhuāng mǎn àn shǐ jūn píng

这句话大意是:装满,按使均平。

rán hòu qù gé shǒu tí juàn zi dào bǐng zài yóu guō lǐ jiān

这句话大意是:然后去格,手提绢子,倒饼在油锅里煎。

juàn shàng tú yóu shì wèi le shǐ bǐng bù nián huài zài juàn shàng

这句话大意是:绢上涂油,是为了使饼不黏坏在绢上。

sān sān fān yǎng zhī fān yī gè zhuǎn shēn miǎn qù wǎn dǐ yìn hén lù zài wài miàn

这句话大意是:「三三」「翻仰之」,翻一个转身,免去碗底印痕露在外面。

sān sì xì yán áo hé rú shàng hé zhǐ yú ròu yǔ jiāng jiāo děng diào hé

这句话大意是:「三四」「细研熬和如上」,「和」指鱼、肉与姜、椒等调和。

dàn áo zhǐ shén me

这句话大意是:但「熬」指什么?

rú guǒ zuò chǎo jiǎng shàng wén zài chéng bǐng qián gēn běn méi yǒu chǎo zhǐ yǒu zài jiù zhōng shú chōng zhī

这句话大意是:如果作炒讲,上文在成饼前根本没有炒,只有在「臼中熟舂之」。

zhè hěn míng bái de shuō míng xì yán áo shì zhǐ nòng làn yú ròu de guò chéng shàng wén shì xì zuó zhè lǐ shì chōng dǎo

这句话大意是:这很明白的说明「细研熬」是指弄烂鱼肉的过程,上文是细琢,这里是舂捣。

shàng wén dǎo zhì hái shuō ruò jiě lí bù chéng yǔ shǎo miàn míng xiǎn yǐ chéng ròu xiàn jiā miàn hu yǐ shǐ nián zhe bù sàn

这句话大意是:上文「捣炙」还说「若解离不成,与少面」,明显已成肉馅,加面糊以使黏著不散。

yīn cǐ áo jué bú shì chǎo

这句话大意是:因此,「熬」决不是炒。

sān wǔ rú zuò jī zi bǐng jí xià miàn bǐng fǎ piān yǐn shí cì de jī yā zi bǐng fǎ

这句话大意是:「三五」「如作鸡子饼」,即下面《饼法》篇引《食次》的「鸡鸭子饼」法。

sān liù yì ròu xiōng yì bù de ròu sè bái jī hòu sú yǒu jī bái ròu zhī chēng

这句话大意是:「三六」「臆肉」,胸臆部的肉,色白肌厚,俗有「鸡白肉」之称。

sān qī hān há shǔ yī míng kuí gé

这句话大意是:「三七」「蚶」,蛤属,一名魁蛤。

mǐn zhè jìn hǎi chù yǒu rén gōng zhí hān de hān tián

这句话大意是:闽浙近海处有人工殖蚶的蚶田。

sān bā jí yùn yīn yè yǐ tiě wèi jiē yě

这句话大意是:「三八」「●」,《集韵》:「音谒,以铁为揭也。

jiē shì shén me dōng xi méi yǒu jiě shì

这句话大意是:」「揭」是什么东西,没有解释。

táng lù yǔ chá jīng zhōng yǒu yī zhǒng yòng jù jiào zuò shuō míng qí zhú zhì zhǎng sì cùn yī fēn kuò jiǔ fēn

这句话大意是:唐陆羽《茶经》中有一种用具叫做「●」,说明:「其●,竹制,长四寸一分,阔九分。

zé shì yī zhǒng duǎn ér kuò de zhú piàn

这句话大意是:」则是一种短而阔的竹片。

tā de yòng tú shì zài xiǎo yán guàn zhōng tiāo qǔ yán huā

这句话大意是:它的用途是在小盐罐中挑取盐花。

jí jiē zì yì jí jiē qǔ yīn yì chēng qí qì wèi

这句话大意是:「●」即「揭」字,意即揭取,因亦称其器为「●」。

zhè lǐ tiě cóng tā de yòng tú hé zì de gòu zào lái tuī cè yě zhǐ shì yī zhǒng tiě zhì de

这句话大意是:这里「铁●」,从它的用途和字的构造来推测,也只是一种铁制的「●」。

xiàn zài zhè dōng fāng yán yǒu chēng huǒ chǎn wèi huǒ xiān shí jì yě zhǐ shì yī zhǒng huǒ

这句话大意是:现在浙东方言有称火铲为「火杴」,实际也只是一种「火●」。

yīn cǐ wǒ men rèn wèi tiě shì tiě huǒ chǎn yī lèi de dōng xi yě xǔ kě néng shì tè zhì ér zhuān yòng wū zhì wù de

这句话大意是:因此我们认为「铁●」是铁火铲一类的东西,也许可能是特制而专用于炙物的。

zhè zì shì nán fāng rén zào de sú yīn zì yě shì shí cì děng shū yòng cí de tè sè

这句话大意是:这字是南方人造的俗音字,也是《食次》等书用词的特色。

yán shì jiā xun shū zhèng piān jì zài yǒu bù shǎo dāng shí wú rén xīn zào de sú yīn zì rú wú rén hū zhǎn wèi zhú jiǎn fǎn gù yǐ mù páng zuò zhǎn yǐ dài zhǎn zì

这句话大意是:《颜氏家训‧书证》篇记载有不少当时吴人新造的俗音字,如:「吴人……呼盏为竹简反,故以木旁作展,以代盏字;。

hū huò zì wèi huò zì gù yǐ jīn páng zuò huò dài huò zì

这句话大意是:呼镬字为霍字,故以金旁作霍代镬字。

shuō míng zào chū zhǎn zì dài tì zhǎn zì zào chū zì dài tì huò zì zé cǐ qì yǐ tiě zhì zào chū zì yǐ dài tì xiān zì huò zì qí lì zhèng tóng

这句话大意是:」说明造出「榐」字代替「盏」字,造出「●」字代替「镬」字,则此器以铁制,造出「●」字以代替「杴」字或「●」字,其例正同。

sān jiǔ lì jí mǔ lì yī míng měng qī qiǎn hǎi shā dǐ

这句话大意是:「三九」「蛎」,即牡蛎,一名蠓,栖浅海砂底。

qí ké shāo huī kě yǐ fěn qiáng

现代白话:其壳烧灰,能够粉墙;。

yě jiào gǔ bì huī yòng yǐ shí bīng láng jiàn juǎn shí fú liú sì jiǔ

这句话大意是:也叫「古贲灰」,用以食槟榔,见卷十「扶留「四九」」。

sì jí yú

这句话大意是:「四0」「●」,即鱼。

sì yī dǎng jí shí zhū yú cān kàn juǎn sì zhǒng zhū yú piān

这句话大意是:「四一」「𣗋」,即食茱萸,参看卷四《种茱萸》篇。

zuò ào zāo bāo yī dì bā shí yī zuò ròu fǎ lǘ mǎ zhū ròu jiē de

这句话大意是:作●、奥、糟、苞「一」第八十一作●肉法:驴、马、猪肉皆得。

là yuè zhōng zuò zhě liáng jīng xià wú chóng

这句话大意是:腊月中作者良,经夏无虫;。

yú yuè zuò zhě bì xū fù hù bù mì yī zé chóng shēng

这句话大意是:余月作者,必须覆护,不密(一)则虫生。

cū luán ròu yǒu gǔ zhě hé gǔ cū cuò

这句话大意是:麤脔肉,有骨者,合骨麤剉。

yán qū mài hé hé duō shǎo liàng yì zhēn cái rán xū èr yán qū èr wù děng fēn mài bèi shǎo wū qū

这句话大意是:盐、曲、麦●合和,多少量意斟裁,然须(二)盐、曲二物等分,麦●倍少于曲。

hé qì nèi wèng zhōng mì ní fēng tóu rì pù zhī

这句话大意是:和讫,内瓮中,密泥封头,日曝之。

èr qī rì biàn shú

这句话大意是:二七日便熟。

zhǔ gōng zhāo xī shí kě yǐ dāng jiàng

现代白话:煮供朝夕食,能够当酱。

zuò ào ròu fǎ xiān yǎng sù zhū èr lìng féi là yuè zhōng shā zhī

这句话大意是:作奥肉法:先养宿猪「二」令肥,腊月中杀之。

qì yǐ huǒ shāo zhī lìng huáng yòng nuǎn shuǐ shū xǐ zhī xuē guā lìng jìng kū sān qù wǔ zàng

这句话大意是:●讫,以火烧之令黄,用暖水梳洗之,削刮令净,刳「三」去五藏。

zhū fáng sì qǔ zhī wǔ

这句话大意是:猪肪●「四」取脂「五」。

ròu luán fāng wǔ liù cùn zuò lìng pí ròu xiāng jiān zhe shuǐ lìng xiāng yān zì wū fǔ zhōng zhī

这句话大意是:肉脔方五六寸作,令皮肉相兼,著水令相淹渍,于釜中●之。

ròu shú shuǐ qì jǐn gèng yǐ xiàng suǒ fáng gāo zhǔ ròu

这句话大意是:肉熟,水气尽,更以向所●肪膏煮肉。

dà shuài zhī yī shēng jiǔ èr shēng yán sān shēng sān lìng zhī méi ròu huǎn huǒ sì zhǔ bàn rì xǔ nǎi jiā

这句话大意是:大率脂一升,酒二升,盐三升(三),令脂没肉,缓火(四)煮半日许乃佳。

lù chū wèng zhōng liù yú gāo réng xiè ròu wèng zhōng lìng xiāng yān zì

这句话大意是:漉出瓮中「六」,余膏仍泻肉瓮中,令相淹渍。

shí shí shuǐ zhǔ lìng shú wǔ ér diào hé zhī qī rú cháng ròu fǎ

这句话大意是:食时,水煮令熟(五),而调和之「七」如常肉法。

yóu yi xīn jiǔ liù làn bàn bā

这句话大意是:尤宜新韭(六)「烂拌」「八」。

yì zhōng zhì dàn

这句话大意是:亦中炙噉。

qí èr suì zhū ròu wèi jiān làn huài bù rèn zuò yě

这句话大意是:其二岁猪,肉未坚,烂坏不任作也。

zuò zāo ròu fǎ chūn xià qiū dōng jiē de zuò

这句话大意是:作糟肉法:春夏秋冬皆得作。

yǐ shuǐ hé jiǔ zāo nuò zhī rú zhōu zhe yán lìng xián

这句话大意是:以水和酒糟,搦之如粥,著盐令咸。

nèi pěng zhì qī ròu wū zāo zhōng

这句话大意是:内捧炙(七)肉于糟中。

zhe wū xià yīn de

这句话大意是:著屋下阴地。

yǐn jiǔ shí fàn jiē zhì dàn zhī

这句话大意是:饮酒食饭,皆炙噉之。

shǔ yuè de shí rì bù chòu

这句话大意是:暑月得十日不臭。

bāo ròu fǎ shí èr yuè zhōng shā zhū jīng sù zhī jǐn yì yì shí gē zuò pěng zhì xíng máo jiān jiǔ zhōng bāo zhī

这句话大意是:苞肉法:十二月中杀猪,经宿,汁尽浥浥时,割作捧炙形,茅、菅「九」中苞之。

wú jiān máo dào gǎn yì de

这句话大意是:无菅、茅,稻秆亦得。

yòng hòu ní fēng wù lìng liè

这句话大意是:用厚泥封,勿令裂;。

liè fù shàng ní

这句话大意是:裂复上泥。

xuán zhe wū wài běi yīn zhōng de zhì qī bā yuè rú xīn shā ròu

这句话大意是:悬著屋外北阴中,得至七八月,如新杀肉。

shí jīng yuē zuò quǎn yī tú shè fǎn fǎ quǎn ròu sān shí jīn xiǎo mài liù shēng bái jiǔ liù shēng zhǔ zhī lìng sān fèi

这句话大意是:《食经》曰:「作犬●「一0」徒摄反法:犬肉三十斤,小麦六升,白酒六升,煮之令三沸。

yì tāng gèng yǐ xiǎo mài bái jiǔ gè sān shēng zhǔ lìng ròu lí gǔ nǎi bò

这句话大意是:易汤,更以小麦、白酒各三升,煮令肉离骨,乃擘。

jī zi sān shí méi zhe ròu zhōng

这句话大意是:鸡子三十枚著肉中。

biàn guǒ ròu zèng zhōng zhēng lìng jī zi de qián yī yī

这句话大意是:便裹肉,甑中蒸,令鸡子得干「一一」。

yǐ shí zé zhī

这句话大意是:以石迮之。

yī xiǔ chū kě shí

这句话大意是:一宿出,可食。

míng yuē quǎn

这句话大意是:名曰「犬●」。

shí cì yuē bāo fǎ yòng niú lù tóu zhūn bā tí bái zhǔ

这句话大意是:《食次》曰:「苞●法:用牛、鹿头,肫(八)蹄,白煮。

liǔ yè xì qiè zé qù ěr kǒu bí shé yòu qù è zhě zhēng zhī

这句话大意是:柳叶细切,择去耳、口、鼻、舌,又去恶者,蒸之。

bié qiè zhū tí zhēng shú fāng cùn qiè shú jī yā luǎn jiāng jiāo jú pí yán jiù zèng zhōng hé zhī

这句话大意是:别切猪蹄——蒸熟,方寸切——熟鸡鸭卵、姜、椒、橘皮、盐,就甑中和之。

réng fù zhēng zhī lìng jí làn shú

这句话大意是:仍复蒸之,令极烂熟。

yī shēng ròu kě yǔ sān yā zi bié fù zhēng lìng ruǎn yī èr

这句话大意是:一升肉,可与三鸭子,别复蒸令软「一二」。

yǐ bāo zhī yòng sàn máo wèi shù fù zhī xiāng lián bì zhì lìng guǒ

这句话大意是:以苞之:用散茅为束附之,相连必致令裹。

dà rú yōng yī sān xiǎo rú rén jiǎo cháng

这句话大意是:大如雍「一三」,小如人脚●肠。

yī sì dà zhǎng èr chǐ

这句话大意是:「一四」大,长二尺;。

xiǎo zhǎng chǐ bàn

这句话大意是:小,长尺半。

dà mù zé zhī lìng píng zhèng wéi zhòng wèi jiā

这句话大意是:大木迮之,令平正,唯重为佳。

dōng zé bù rù shuǐ

这句话大意是:冬则不入水。

xià zuò xiǎo zhě bù zé yòng xiǎo bǎn xié zhī yī chù yǔ bǎn liǎng zhòng dōu yǒu sì bǎn yǐ shéng tōng tǐ chán zhī liǎng tóu yǔ xiē xiē sū jié fǎn zhī liǎng bǎn zhī jiān xiē yi zhǎng báo lìng zhōng jiāo dù yī wǔ rú xiē chē zhóu fǎ qiáng dǎ bù róng zé zhǐ

这句话大意是:夏作,小者不迮,用小板挟之:一处与板两重,都有四板,以绳通体缠之,两头与楔楔苏结反之两板之间,楔宜长薄,令中交度「一五」,如楔车轴法,强打不容则止。

xuán jǐng zhōng qù shuǐ yī chǐ xǔ

这句话大意是:悬井中,去水一尺许。

ruò jí dài nèi shuǐ zhōng

这句话大意是:若急待,内水中。

yòng shí jiǔ qù shàng bái pí

这句话大意是:用时(九)去上白皮。

míng yuē shuǐ

这句话大意是:名曰「水●」。

yòu yún yòng niú zhū ròu zhǔ qiè zhī rú shàng

这句话大意是:又云:「用牛、猪肉,煮切之如上。

zhēng shú chū zhì bái máo shàng yǐ shú zhǔ jī zi bái sān chóng jiān zhī jí yǐ máo bāo xì shéng jì shù yǐ liǎng xiǎo bǎn xié zhī jí shù shí liǎng tóu xuán jǐng shuǐ zhōng

这句话大意是:蒸熟,出置白茅上,以熟煮鸡子白三重间之,即以茅苞,细绳穊束,以两小板挟之,急束(十)两头,悬井水中。

jīng yī rì xǔ fāng de

这句话大意是:经一日许,方得。

yòu yún huò yè báo qiè zhēng

这句话大意是:又云:「藿叶薄切,蒸。

jiāng shú pò shēng jī zi bìng xì qiè jiāng jú jiù zèng zhōng hé zhī

这句话大意是:将熟,破生鸡子,并细切姜、橘,就甑中和之。

zhēng bāo rú chū diàn rú bái yī liù yī míng zé shí yī shì yě

这句话大意是:蒸、苞如初,奠如「白●」「一六」——一名「迮●(十一)」是也。

yī bù mì rú guǒ jiě shì wèi fù hù bù zhōu mì zé shàng wén yīng zuò bì xū fù hù zhōu mì fǒu zé yīng shì bù ěr zhī wù

现代白话:(一)「不密」,如果解释为覆护不周密,则上文应作「必须覆护周密」,否则,应是「不你」之误。

èr rán xū yuán zuò rán hòu jiǎng bù tōng hòu yīng shì xū zì zhī wù zī gǎi zhèng

这句话大意是:(二)「然须」,原作「然后」,讲不通,「后」应是「须」字之误,兹改正。

sān yán sān shēng tài duō jiǔ èr shēng tài shǎo yīng yǒu wù

这句话大意是:(三)「盐三升」,太多,「酒二升」,太少,应有误。

táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr shí mù yǒu ào ròu fǎ cuī guī tú zhù de nèi róng yǔ yào shù quán tóng yīng shì yǐn zì yào shù zhè lǐ yě shì yán sān shēng ér jiǔ èr shēng zé zuò jiǔ sān shēng

这句话大意是:唐段公路《北户录》卷二「食目」有「奥肉法」,崔龟图注的内容与《要术》全同,应是引自《要术》,这里也是「盐三升」,而「酒二升」则作「酒三升」。

cuī guī tú yì táng shí rén zé qí wù táng shí yǐ rán

这句话大意是:崔龟图亦唐时人,则其误唐时已然。

sì huǒ yuán zuò shuǐ yīng shì huǒ zì zhī wù

这句话大意是:(四)「火」,原作「水」,应是「火」字之误。

běi hù lù ào ròu fǎ cuī guī tú zhù yǐn yào shù zhèng zuò huǒ zī gǎi zhèng

这句话大意是:《北户录》「奥肉法」崔龟图注引《要术》正作「火」,兹改正。

wǔ shuǐ zhǔ lìng shú xià běi hù lù cuī guī tú zhù shàng yǒu qiè zuò dà luán zi jù

这句话大意是:(五)「水煮令熟」下《北户录》崔龟图注尚有「切作大脔子」句。

liù xīn jiǔ chú jīn chāo wài tā běn jūn chóng wén zuò yóu yi xīn jiǔ xīn jiǔ làn bàn yīng shì yǎn wén zī jù jīn chāo shān qù

这句话大意是:(六)「新韭」,除金抄外,他本均重文作「尤宜新韭,新韭烂拌」,应是衍文,兹据金抄删去。

yòu jiǔ jīn chāo míng chāo zuò tā běn zuò jiǔ běn shū tǒng yī zuò jiǔ

这句话大意是:又「韭」,金抄、明抄作「」,他本作「韭」,本书统一作「韭」。

qī lián xià tiáo de pěng zhì jīn chāo jūn rú wén piān páng zuò cái zài jīn chāo shì cóng shǒu bú shì cóng mù míng chāo jiàn xi běn jūn zuò bàng zhì hú xiāng běn cǐ chù cóng shǒu xià tiáo cóng mù

这句话大意是:(七)连下条的「捧炙」,金抄均如文(偏旁作「才」,在金抄是从手不是从木),明抄、渐西本均作「棒炙」,湖湘本此处从手,下条从木。

shàng piān yǒu pěng zhì tiáo zī cóng jīn chāo

这句话大意是:上篇有「捧炙」条,兹从金抄。

bā zhūn shí cì jiǎ jiè wèi tún zì hé shí jīng yī yàng

这句话大意是:(八)「肫」,《食次》假借为「豚」字,和《食经》一样。

jiǔ yòng shí yuán zuò shí yòng liú shòu céng xiào jì dāng zuò yòng shí shì zī gǎi zhèng

这句话大意是:(九)「用时」,原作「时用」,刘寿曾校记:「当作「用时」」,是,兹改正。

shí shù míng chāo hú xiāng běn děng zuò sù fēi jù jīn chāo jiàn xi běn gǎi zhèng

这句话大意是:(十)「束」,明抄、湖湘本等作「速」,非,据金抄、渐西本改正。

jí shù wèi jǐn fù

这句话大意是:「急束」,谓紧缚。

shí yī míng chāo é zuò

这句话大意是:(十一)「●」,明抄讹作「●」。

yī jí yùn zǐ huò zuò yīn zǐ guǎng yā shì qì zǐ pú yě yù piān shì wèi pú yǒu gǔ jūn yǔ běn piān bù hé

这句话大意是:「一」《集韵》:「胏,或作●」,音滓,《广雅‧释器》:「胏,……脯也」,《玉篇》释为「脯有骨」,均与本篇不合。

jù ròu fǎ de nèi róng shí jì shì yī zhǒng dài gǔ de ròu jiàng

这句话大意是:据「●肉法」的内容,实际是一种带骨的肉酱。

ěr yā shì qì ròu wèi zhī hǎi yǒu gǔ zhě wèi zhī ní

现代白话:《你雅‧释器》:「肉谓之醢,有骨者谓之臡。

zé yǔ ní yīn ní xiāng dāng ér zhè shì jīng guò niàng zhì de

这句话大意是:」则「●」与「臡」(音泥)相当,而这是经过酿制的。

ào tóng shì míng shì yǐn shí ào yě

这句话大意是:「奥」,同「●」,《释名‧释饮食》:「●,奥也;。

cáng ròu wū ào nèi shāo chū yòng zhī yě

这句话大意是:藏肉于奥内,稍出用之也。

hé běn piān de yóu cáng zài wèng zhōng suí shí qǔ shí xiāng tóng

这句话大意是:」和本篇的油藏在瓮中随时取食相同。

zì yòu tóng yù juǎn bā zhēng fǒu fǎ piān fǒu zhū ròu fǎ jí chēng yù ròu

这句话大意是:字又同「燠」,卷八《蒸缹法》篇「缹猪肉法」即称「燠肉」。

zāo jí zāo ròu

这句话大意是:「糟」,即糟肉。

bāo jí bāo zì zhǐ yòng máo cǎo zhī lèi guǒ zhe fēng cáng huò lěng cáng de ròu

这句话大意是:「苞」即「包」字,指用茅草之类裹著风藏或冷藏的肉。

èr sù zhū jí gé nián zhū jù xià wén èr suì zhū bù hé yòng zhǐ èr suì yǐ shàng de zhū

这句话大意是:「二」「宿猪」,即隔年猪,据下文「二岁猪」不合用,指二岁以上的猪。

sān kū yīn kū wā qù tāo qù

这句话大意是:「三」「刳」,音枯,挖去,掏去。

sì tóng chǎo zhè lǐ zuò jiān áo jiǎng

这句话大意是:「四」「●」,同「炒」,这里作煎熬讲。

wǔ lǐ jì nèi zé zhī gāo yǐ gāo zhī

这句话大意是:「五」《礼记‧内则》:「脂膏以膏之」。

kǒng yǐng dá shū níng zhě wèi zhī shì zhě wèi gāo

这句话大意是:孔颖达疏:「凝者为脂,释者为膏。

zhè lǐ de zhī jí xià wén de fáng gāo zhī huò gāo dōu zhǐ áo chéng de yóu zài yào shù zé èr zhě tōng chēng

这句话大意是:」这里的「脂」,即下文的「●肪膏」,「脂」或「膏」都指熬成的油,在《要术》则二者通称。

liù lù chū wèng zhōng lù chū luán kuài qīng rù wèng zhōng shěng qù nèi zhe yī lèi zì

这句话大意是:「六」「漉出瓮中」,漉出脔块,倾入瓮中,省去「内」、「著」一类字。

juǎn qī zào shén qū bìng jiǔ piān ruò zuò nuò mǐ jiǔ tiáo yǒu chū fēn wèng zhōng yòng lì xiāng tóng

这句话大意是:卷七《造神曲并酒》篇「若作糯米酒」条有「出饙瓮中」,用例相同。

qī diào hé zhī zhǐ yòng zuò liào diào hé

这句话大意是:「七」「调和之」,指用作料调和。

bā táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr shí mù yǐn jīng yún yǒu làn pàn liè zài lù jiǎo cài zū zǐ cài zū xià miàn kě néng shì yī zhǒng zū cài de tè míng

这句话大意是:「八」唐段公路《北户录》卷二「食目」引「《经》云」有「烂畔」,列在「鹿角菜菹、紫菜菹」下面,可能是一种菹菜的特名。

làn pàn jí làn bàn

这句话大意是:「烂畔」即「烂拌」。

jiǔ jiān yīn jiān hé běn kē duō nián shēng cǎo běn

这句话大意是:「九」菅(音奸),禾本科多年生草本。

yī huò zuò niè shuō wén báo qiè ròu yě jí zhèng xuán de suǒ wèi huò yè qiè zhī jí qiē chéng jiào dà ér báo de piàn

这句话大意是:「一0」「●」,或作「聂」,《说文》:「薄切肉也」,即郑玄的所谓「藿叶切之」,即切成较大而薄的片。

dàn yě jiě shì wèi xì qiè ròu guǎng yùn rù shēng yè xià tiáo de liǔ yè xì qiè jí zhǐ cǐ

这句话大意是:但也解释为「细切肉」(《广韵》入声「叶」),下条的「柳叶细切」即指此。

yī yī qián zhǐ jī dàn níng gù lǎo shú

这句话大意是:「一一」「干」,指鸡蛋凝固老熟。

yī èr yī shēng ròu kě yǔ sān yā zi bié fù zhēng lìng ruǎn shì zài shàng wén de shú jī yā dàn wài měi yī shēng ròu zài hé shàng sān gè shēng yā dàn zài zhēng shǐ ruǎn shú

这句话大意是:「一二」「一升肉,可与三鸭子,别复蒸令软」,是在上文的熟鸡鸭蛋外,每一升肉再和上三个生鸭蛋再蒸,使软熟。

yī sān yōng jí zì jí yùn yào yě shì zhǐ xuē yǒng

这句话大意是:「一三」「雍」即「●」字,《集韵》:「靿也」,是指靴筩。

liáng shū juǎn sì bā ruì ruì guó chuán yǒu shēn yōng jí zhǐ zhǎng tǒng xuē

这句话大意是:《梁书》卷四八《芮芮国传》有「深雍」,即指长筩靴。

zhè lǐ shì xíng róng bāo hǎo de ròu dà de xiàng xuē yǒng nà me cū xì

这句话大意是:这里是形容包好的●肉大的像靴筩那么粗细。

yī sì zhèng zì zuò shuō wén féi cháng yě

这句话大意是:「一四」「●」,正字作「●」,《说文》:「●,腓肠也。

zhèng zì tōng sú yuē jiǎo dù

这句话大意是:」《正字通》:「俗曰「脚肚」。

zhè lǐ jiǎo cháng shì shuō bāo hǎo de ròu xiǎo de xiàng jiǎo dù nà me cū xì

这句话大意是:」这里「脚●肠」是说包好的●肉小的像「脚肚」那么粗细。

yī wǔ zhè gè yòng bǎn xié zhà de fāng fǎ shì měi yī miàn dōu yòng liǎng zhòng bǎn shàng xià liǎng miàn gòng sì bǎn

这句话大意是:「一五」这个用板挟榨的方法是:每一面都用两重板,上下两面共四板。

xié bǎn de quán bù yòng shéng chán láo

这句话大意是:挟板的全部用绳缠牢。

liǎng tóu dǎ jìn mù xiē shǐ xié de jí jǐn jǐn dào yòng lì dǎ bù jìn qù wèi zhǐ

这句话大意是:两头打进木楔,使挟得极紧,紧到用力打不进去为止。

dǎ xiè de fāng fǎ cóng liǎng zhòng bǎn de zhōng jiān dǎ jìn qù yóu liǎng tóu xiàng zhōng yāng dǎ

这句话大意是:打揳的方法:从两重板的中间打进去,由两头向中央打。

xiē zi yào zhǎng ér báo shǐ de liǎng tóu dǎ jìn qù de xiē zi zài zhōng yāng jiāo xiāng chā guò zhè jiù shì suǒ wèi xiē yi zhǎng báo lìng zhōng jiāo dù

这句话大意是:楔子要长而薄,使得两头打进去的楔子,在中央交相叉过,这就是所谓「楔宜长薄,令中交度。

yī liù bái jí zé yì jí shàng wén de shuǐ

这句话大意是:「一六」「白●」,即「迮●」,亦即上文的「水●」。

bǐng yī fǎ yī dì bā shí èr shí jīng yuē zuò bǐng jiào èr fǎ suān jiāng yī dòu jiān qǔ qī shēng

这句话大意是:饼「一」法(一)第八十二《食经》曰:「作饼酵「二」法:酸浆一斗,煎取七升;。

yòng jīng mǐ yī shēng zhe jiāng chí xià huǒ sān rú zuò zhōu

这句话大意是:用粳米一升著浆,迟下火「三」,如作粥。

liù yuè shí sǒu yī shí miàn zhe èr shēng

这句话大意是:「六月时,溲一石面,著二升;。

dōng shí zhe sì shēng zuò

这句话大意是:冬时,著四升作。

zuò bái bǐng sì fǎ miàn yī shí

这句话大意是:作白饼「四」法:面一石。

bái mǐ qī bā shēng zuò zhōu yǐ bái jiǔ liù qī shēng jiào zhōng èr zhe huǒ shàng

这句话大意是:白米七八升,作粥,以白酒六七升酵中(二),著火上。

jiǔ yú yǎn fèi jiǎo qù zǐ yǐ hé miàn

这句话大意是:酒鱼眼沸,绞去滓,以和面。

miàn qǐ kě zuò

这句话大意是:面起可作。

zuò shāo bǐng wǔ fǎ miàn yī dòu

这句话大意是:作烧饼「五」法:面一斗。

yáng ròu èr jīn cōng bái yī hé chǐ zhī jí yán áo lìng shú zhì liù zhī

这句话大意是:羊肉二斤,葱白一合,豉汁及盐,熬令熟,炙「六」之。

miàn dāng lìng qǐ

这句话大意是:面当令起。

suǐ bǐng fǎ sān yǐ suǐ zhī mì hé hé miàn

这句话大意是:髓饼法(三):以髓脂、蜜,合和面。

hòu sì wǔ fēn guǎng liù qī cùn

这句话大意是:厚四五分,广六七寸。

biàn zhe hú bǐng qī lú zhōng lìng shú

这句话大意是:便著胡饼「七」𬬻中,令熟。

wù lìng fǎn fù

这句话大意是:勿令反复。

bǐng féi měi kě jīng jiǔ

这句话大意是:饼肥美,可经久。

shí cì yuē càn sì yī míng luàn jī

这句话大意是:《食次》曰:「粲(四):一名「乱积」。

yòng shú dào mǐ wǔ juàn luó zhī

这句话大意是:用秫稻米(五),绢罗之。

mì hé shuǐ shuǐ mì zhōng bàn yǐ hé mǐ xiè

这句话大意是:蜜和水,水蜜中半,以和米屑。

hòu bó lìng zhú biāo bā zhōng xià xiān shì bù xià gèng yǔ shuǐ mì

这句话大意是:厚薄令竹杓「八」中下——先试,不下,更与水蜜。

zuò zhú biāo róng yī shēng xǔ qí xià jié jì zuò kǒng

这句话大意是:作竹杓:容一升许,其下节,穊作孔。

zhú biāo zhōng xià lì liù wǔ shēng dang lǐ qī gāo zhī zhǔ zhī

这句话大意是:竹杓中,下沥(六)五升铛里(七),膏脂煮之。

shú sān fēn zhī yī dang zhōng yě

这句话大意是:熟,三分之一铛中也。

gāo huán yī míng jù nǚ jiǔ

这句话大意是:膏环:一名「粔籹」「九」。

yòng shú dào mǐ xiè shuǐ mì sǒu zhī qiáng zé rú tāng bǐng yī miàn

这句话大意是:用秫稻米屑,水、蜜溲之,强泽如汤饼「一0」面。

shǒu nuò tuán kě zhǎng bā cùn xǔ qū lìng liǎng tóu xiāng jiù gào yóu zhǔ zhī

这句话大意是:手搦团,可长八寸许,屈令两头相就,膏油煮之。

这句话大意是:(八)。

jī yā zi bǐng pò xiě ōu zhōng bù yǔ yán

这句话大意是:鸡鸭子饼:破写瓯中,不与盐。

guō dang zhōng gào yóu jiān zhī lìng chéng tuán bǐng hòu èr fēn

这句话大意是:锅铛中膏油煎之,令成团饼,厚二分。

quán diàn yī

这句话大意是:全奠一。

xì huán bǐng jié bǐng huán bǐng yī míng hán jù yī yī

这句话大意是:细环饼、截饼:环饼一名「寒具」「一一」。

jié bǐng yī míng xiē zǐ yī èr

这句话大意是:截饼一名「蝎子」「一二」。

jiē xū yǐ mì diào shuǐ sōu miàn

这句话大意是:皆须以蜜调水溲面;。

ruò wú mì zhǔ zǎo qǔ zhī

这句话大意是:若无蜜,煮枣取汁;。

niú yáng zhī gāo yì de

这句话大意是:牛羊脂膏亦得;。

yòng niú yáng rǔ yì hǎo lìng bǐng měi cuì

这句话大意是:用牛羊乳亦好,令饼美脆。

jié bǐng chún yòng rǔ sǒu zhě rù kǒu jí suì cuì rú líng xuě

这句话大意是:截饼纯用乳溲者,入口即碎,脆如凌雪。

jiǔ

这句话大意是:(九)。

yī sān qǐ miàn rú shàng fǎ

这句话大意是:●「一三」:起面如上法。

pán shuǐ zhōng jìn jì yī sì wū qī pán bèi shàng shuǐ zuò zhě shěng zhī yì de shí rì ruǎn rán jiǔ tíng zé jiān

这句话大意是:盘水中浸剂「一四」,于漆盘背上水作者,省脂,亦得十日软,然久停则坚。

qián jì wū wàn shàng shǒu wǎn zuò wù zhe bó yī wǔ

这句话大意是:干剂于腕上手挽作,勿著勃「一五」。

rù zhī fú chū jí jí yǐ zhàng zhōu zhèng zhī dàn rèn qí qǐ yī liù wù cì lìng chuān

这句话大意是:入脂浮出,即急,以杖周正之,但任其起「一六」,勿刺令穿。

shú nǎi chū zhī yī miàn bái yī miàn chì lún yuán yì chì ruǎn ér kě ài

这句话大意是:熟乃出之,一面白,一面赤,轮缘亦赤,软而可爱。

jiǔ tíng yì bù jiān

这句话大意是:久停亦不坚。

ruò dài shí shú shǐ zhàng cì zuò kǒng zhě yì shí yī qí rùn shí èr qì jiān yìng bù hǎo

这句话大意是:若待(十)熟始,杖刺作孔者,泄(十一)其润(十二)气,坚硬不好。

fǎ xū wèng shèng shī bù gài kǒu zé cháng yǒu rùn zé shén jiā

这句话大意是:法须瓮盛,湿布盖口,则常有润泽,甚佳。

rèn yì suǒ biàn huá ér qiě měi

这句话大意是:任意所便,滑而且美。

shuǐ yǐn yī qī bó tuō shí sān yī bā fǎ xì juàn shāi miàn yǐ chéng diào ròu huò zhī dài lěng sǒu zhī

这句话大意是:水引「一七」、馎饦(十三)「一八」法:细绢筛面,以成调肉臛汁,待冷溲之。

shuǐ yǐn ruó rú zhù dà yī chǐ yī duàn pán zhōng shèng shuǐ jìn yi yǐ shǒu lín dang shí sì shàng ruó lìng báo rú jiǔ yè zhú fèi zhǔ yī jiǔ

这句话大意是:水引:挼如箸大,一尺一断,盘中盛水浸,宜以手临铛(十四)上,挼令薄如韭叶,逐沸煮「一九」。

bó tuō ruó rú dà zhǐ xǔ èr cùn yī duàn zhe shuǐ pén zhōng jìn yi yǐ shǒu xiàng pén páng ruó shǐ jí báo jiē jí huǒ zhú fèi shú zhǔ

这句话大意是:馎饦:挼如大指许,二寸一断,著水盆中浸,宜以手向盆旁挼使极薄,皆急火逐沸熟煮。

fēi zhí guāng bái kě ài yì zì huá měi shū cháng

这句话大意是:非直光白可爱,亦自滑美殊常。

qiè miàn zhōu yī míng qí zǐ miàn shí wǔ

这句话大意是:切面粥、一名「碁子面(十五)。

lú huò fǎn èr sū huò fǎn zhōu fǎ gāng sǒu miàn róu lìng shú dà zuò jì ruó bǐng cū xì rú xiǎo zhǐ dà

这句话大意是:●卢货反●「二0」苏货反粥法:刚溲面,揉令熟,大作剂,挼饼麤细如小指大。

zhòng yíng wū qián miàn zhōng gèng ruó rú cū zhù dà

这句话大意是:重萦于干面中,更挼如麤箸大。

jié duàn qiè zuò fāng qí

这句话大意是:截断,切作方碁。

bǒ qù bó zèng lǐ zhēng zhī

这句话大意是:簸去勃,甑里蒸之。

qì liù bó jǐn xià zhe yīn de jìng xí shàng báo tān lìng lěng ruó sàn wù lìng xiāng nián

这句话大意是:气馏,勃尽,下著阴地净席上,薄摊令冷,挼散,勿令相黏。

dài shèng jǔ zhì

这句话大意是:袋盛,举置。

xū jí tāng zhǔ bié zuò huò jiāo jiān ér bù ní

这句话大意是:须即汤煮,别作臛浇,坚而不泥。

dōng tiān yī zuò de shí rì

这句话大意是:冬天一作得十日。

yǐ sù fàn fēn èr yī shuǐ jìn jí lù zhe miàn zhōng yǐ shǒu xiàng bò ji tòng ruó lìng jūn rú hú dòu

这句话大意是:●●:以粟饭饙「二一」,水浸,即漉著面中,以手向簸箕痛挼,令均如胡豆。

jiǎn qǔ jūn zhě shú zhēng pù qián

这句话大意是:拣取均者,熟蒸,曝干。

xū jí tāng zhǔ zhào lí èr èr lù chū bié zuò huò jiāo shén huá měi

这句话大意是:须即汤煮,笊篱「二二」漉出,别作臛浇,甚滑美。

dé yī yuè rì tíng

这句话大意是:得一月日停。

fěn bǐng fǎ yǐ chéng diào ròu huò zhī jiē fèi sǒu yīng fěn shí liù ruò yòng cū fěn cuì ér bù měi

这句话大意是:粉饼法:以成调肉臛汁,接沸溲英粉(十六),若用麤粉,脆而不美;。

bù yǐ tāng sǒu zé shēng èr sān bù zhōng shí

这句话大意是:不以汤溲,则生「二三」不中食。

rú huán bǐng miàn xiān gāng sǒu yǐ shǒu tòng róu lìng jí ruǎn shú

这句话大意是:如环饼面,先刚溲,以手痛揉,令极软熟;。

gèng yǐ huò zhī sǒu lìng jí zé shuò shuò rán èr sì

这句话大意是:更以臛汁溲,令极泽铄铄然「二四」。

gē qǔ niú jiǎo shì shi miàn dà zuān zuò liù qī xiǎo kǒng jǐn róng cū má xiàn

这句话大意是:割取牛角,似匙面大,钻作六七小孔,仅容麤麻线。

ruò zuò shuǐ yǐn xíng zhě gèng gē niú jiǎo kāi sì wǔ kǒng jǐn róng jiǔ yè

这句话大意是:若作「水引」形者,更割牛角,开四五孔,仅容韭叶。

qǔ xīn bó xì chóu shí qī liǎng duàn èr wǔ gè fāng chǐ bàn yī jiǎo dà shí bā xiǎo záo qù zhōng yāng zhui èr liù jiǎo zhe chóu

这句话大意是:取新帛细䌷(十七)两段「二五」,各方尺半,依角大(十八)小,凿去中央,缀「二六」角著䌷。

yǐ zuān zuān zhī mì zhui wù lìng lòu fěn

这句话大意是:以钻钻之,密缀勿令漏粉。

yòng qì xǐ jǔ èr qī dé èr shí nián yòng

这句话大意是:用讫,洗,举「二七」,得二十年用。

guǒ shèng shí jiǔ sǒu fěn liǎn sì jiǎo lín fèi tāng shàng nuò chū shú zhǔ

这句话大意是:裹盛(十九)溲粉,敛四角,临沸汤上搦出,熟煮。

huò jiāo

这句话大意是:臛浇。

ruò èr shí zhe lào zhōng jí hú má yǐn èr bā zhōng zhě zhēn lèi yù sè zhěn zhěn èr jiǔ zhe yá èr yī yǔ hǎo miàn bù shū

这句话大意是:若(二十)著酪中及胡麻饮「二八」中者,真类玉色,稹稹「二九」著牙(二一),与好面不殊。

yī míng nuò bǐng èr èr

这句话大意是:一名「搦饼」(二二)。

zhe lào zhōng zhě zhí yòng bái tāng sǒu zhī bù xū ròu zhī

这句话大意是:著酪中者,直用白汤溲之,不须肉汁。

tún pí bǐng fǎ yī míng bō bǐng

这句话大意是:豚皮饼法:一名「拨饼」。

tāng sǒu fěn sān lìng rú báo zhōu

这句话大意是:汤溲粉「三0」,令如薄粥。

dà dang zhōng zhǔ tāng

这句话大意是:大铛中煮汤;。

yǐ xiǎo sháo zǐ yì fěn zhe tóng bō nèi dùn bō sān yī zhe fèi tāng zhōng yǐ zhǐ jí xuán bō lìng fěn xī zhe bō zhōng sì pàn

这句话大意是:以小杓子挹粉著铜钵内,顿钵「三一」著沸汤中,以指急旋钵,令粉悉著钵中四畔。

bǐng jì chéng réng yì bō sān èr qīng bǐng zhe tāng zhōng zhǔ shóu

这句话大意是:饼既成,仍挹钵「三二」倾饼著汤中,煮熟。

lìng èr sān lù chū zhe lěng shuǐ zhōng

这句话大意是:令(二三)漉出,著冷水中。

kù sì èr sì tún pí

这句话大意是:酷似(二四)豚皮。

huò jiāo má èr wǔ lào sān sān rèn yì huá sān sì ér qiě měi

这句话大意是:臛浇、麻(二五)、酪「三三」任意,滑「三四」而且美。

zhì miàn shā chěn sān wǔ chū yǐn fǎn fǎ bǒ xiǎo mài shǐ wú tóu jiǎo sān liù shuǐ jìn lìng yè

这句话大意是:治面砂墋「三五」初饮反法:簸小麦,使无头角「三六」,水浸令液。

lù chū qù shuǐ xiè zhe miàn zhōng bàn shǐ jūn diào

这句话大意是:漉出,去水,泻著面中,拌使均调。

wū bù jīn zhōng liáng jiǔ shān èr liù dòng zhī tǔ mò xī zhe mài wū miàn wú sǔn

这句话大意是:于布巾中良久挻(二六)动之,土末悉著麦,于面无损。

yī shí miàn yòng mài sān shēng

这句话大意是:一石面,用麦三升。

zá wǔ xíng shū yuē shí yuè hài rì shí bǐng lìng rén wú bìng

这句话大意是:《杂五行书》曰:「十月亥日食饼,令人无病。

yī táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr shí mù jì zài yǒu màn tóu bǐng hé hún dùn bǐng

这句话大意是:(一)唐段公路《北户录》卷二「食目」记载有「曼头饼」和「浑沌饼」。

cuī guī tú zài màn tóu bǐng xià zhù qí mín yào shù shū shàng zì

这句话大意是:崔龟图在「曼头饼」下注:「《齐民要术》书上字。

shù xī bǐng fù zuò tóu zì

这句话大意是:束皙《饼赋》作「●头」字。

zài hún dùn bǐng xià yòu zhù yào shù shū shàng zì

这句话大意是:」在「浑沌饼」下又注:「《要术》书上字。

zhè liǎng tiáo zhù hěn zhòng yào

这句话大意是:……」这两条注很重要。

yīn wèi cóng cuī zhù zhōng shuō míng yào shù zhōng yuán yǒu màn tóu bǐng hé hún dùn bǐng dàn jīn běn yào shù cǐ èr bǐng bìng wú

这句话大意是:因为从崔注中说明《要术》中原有「曼头饼」和「浑沌饼」,但今本《要术》此二饼并无。

yòu zhù nèi yě yǒu duàn shì zì zhù

这句话大意是:又注内也有段氏自注,。

rú juǎn yī jiá dié zhī xià zhù yǒu gōng lù cháng jiàn yún yún

这句话大意是:如卷一「蛱蝶枝」下注有「公路尝见」云云,。

shí jì yǒu hěn duō de fāng hěn xiàng zì zhù

这句话大意是:实际有很多地方很像自注,。

bù xiàng bié rén de zhù

这句话大意是:不像别人的注,。

dàn bù guǎn zhè gè zhù shì duàn zì zhù yì xì cuī zhù

这句话大意是:但不管这个注是段自注抑系崔注,。

dōu shì táng rén de zhù

这句话大意是:都是唐人的注,。

zé táng běn yào shù yuán yǒu cǐ èr bǐng

这句话大意是:则唐本《要术》原有此二饼,。

ér jīn běn yì què

这句话大意是:而今本佚阙。

èr jiào zhōng bù kě jiě yīng shì dòu zhōng zhī wù

这句话大意是:(二)「酵中」,不可解,应是「酘中」之误。

bái jiǔ zhǐ bái láo jiǔ zhī lèi

这句话大意是:「白酒」指「白醪酒」之类。

xiàn zài hái yǒu chēng tián jiǔ niàng wèi bái jiǔ

这句话大意是:现在还有称甜酒酿为「白酒」。

sān wǒ men rèn wèi yào shù zài yǐn mǒu shū yǐ xià de gè tiáo suī rán méi yǒu zhòng biāo shū míng yì bān réng shì yǐn zì gāi shū

这句话大意是:(三)我们认为《要术》在引某书以下的各条,虽然没有重标书名,一般仍是引自该书。

yǐ běn tiáo ér lùn tài píng yù lǎn juǎn bā liù jí jì zài yǒu shí jīng yǒu suǐ bǐng fǎ yǐ suǐ zhī hé hé miàn

这句话大意是:以本条而论,《太平御览》卷八六○即记载有:「《食经》有「髓饼法」,以髓脂合和面。

shuō míng běn tiáo hé shàng miàn èr tiáo yě tóng yàng chū zì shí jīng

这句话大意是:」说明本条和上面二条,也同样出自《食经》。

sì càn shì jīng chōng de mǐ yòu yǔ càn tōng

这句话大意是:(四)「粲」是精舂的米,又与「灿」通;。

míng chāo é zuò hú xiāng běn é zuò jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:明抄讹作「●」,湖湘本讹作「●」,据金抄改正。

wǔ shú dào mǐ shì nuò mǐ jù xià wén zuò mǐ xiè xià tiáo zuò shú dào mǐ xiè fǎ piān yǐn shí cì tiáo zuò shú dào mǐ mò zhè lǐ mǐ xià yīng tuō xiè zì huò mò zì

这句话大意是:(五)「秫稻米」是糯米,据下文作「米屑」,下条作「秫稻米屑」,《●法》篇引《食次》「●」条作「秫稻米末」,这里「米」下应脱「屑」字或「末」字。

liù lì míng chāo wù zuò sè tā běn bù wù

这句话大意是:(六)「沥」,明抄误作「涩」,他本不误。

qī lǐ míng chāo wù zuò guǒ tā běn bù wù

这句话大意是:(七)「里」,明抄误作「裹」,他本不误。

bā qū lìng liǎng tóu xiāng jiù gào yóu zhǔ zhī yuán zuò shuāng xíng xiǎo zhù zhè shì zhèng wén zī gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(八)「屈令两头相就,膏油煮之」,原作双行小注,这是正文,兹改为大字。

jiǔ rù kǒu jí suì cuì rú líng xuě yuán zuò shuāng xíng xiǎo zhù zī yì gǎi wèi dà zì zhèng wén

这句话大意是:(九)「入口即碎,脆如凌雪」,原作双行小注,兹亦改为大字正文。

běn tiáo zhǐ shuō dào sǒu miàn méi yǒu shuō dào zěn yàng nòng shú hán jù shì yóu zhá shí pǐn yí tuō yóu jiān de zì jù

这句话大意是:本条只说到溲面,没有说到怎样弄熟,「寒具」是油炸食品,疑脱「油煎」的字句。

běn tiáo shàng miàn de gāo huán jī yā zi bǐng èr tiáo réng shì shí cì wén

这句话大意是:本条上面的「膏环」、「鸡鸭子饼」二条,仍是《食次》文。

shí cì nán fāng de wèi dào hěn nóng hòu

这句话大意是:《食次》南方的味道很浓厚,。

càn hé gāo huán dōu yòng shú dào mǐ

这句话大意是:「粲」和「膏环」都用「秫稻米」,。

hé xià piān tiáo zuò zū cáng shēng cài fǎ piān nǚ qū jí xíng bū piān bái jiǎn táng fǎ děng tiáo xiāng tóng

这句话大意是:和下篇「●」条、《作菹藏生菜法》篇「女曲」及《饧𫗦》篇「白茧糖法」等条相同,。

yòu tāng bǐng zài jiàn

这句话大意是:又「汤饼」再见,。

dōu shì shí cì de míng chēng hé tè diǎn

这句话大意是:都是《食次》的名称和特点。

shú dào mǐ bǐng zhī hòu diàn yǐ wán quán hé bǐng ěr bù xiāng gàn de jī yā zi bǐng quán diàn yě shì shí cì de tè yòng yǔ shí cì de yǐn wén gào yí duàn luò

这句话大意是:秫稻米饼之后,殿以完全和饼饵不相干的「鸡鸭子饼」(「全奠」也是《食次》的特用语),《食次》的引文告一段落。

jiē zhe běn tiáo yǐ hòu jiù shì yào shù běn wén

这句话大意是:接著本条以后就是《要术》本文。

xù shù réng cóng miàn fěn bǐng kāi tóu hòu miàn shì yīng fěn bǐng zuì hòu shì zhì miàn zhōng zá shā xiè de fāng fǎ hé yǐn zá wǔ xíng shū jī běn shàng hái bǎo cún zhe yào shù de yuán yǒu céng cì

这句话大意是:叙述仍从面粉饼开头,后面是「英粉」饼,最后是治面中杂砂屑的方法和引《杂五行书》,基本上还保存著《要术》的原有层次。

cǐ wài jì tíng zhú tòng jǔ děng děng yě shì yào shù de xí yòng yǔ

这句话大意是:此外「剂」、「停」、「」、「逐」、「痛」、「举」等等,也是《要术》的习用语。

dàn rú xiào jì yī suǒ zhǐ chū běn piān jì yǒu zhěng tiáo de tuō wén kě néng tiáo mù dì ān pái shàng réng yǒu cuò luàn bìng yǒu qí tā tuō wén

这句话大意是:但如校记(一)所指出,本篇既有整条的脱文,可能条目的安排上仍有错乱,并有其他脱文。

rú xià miàn qǐ miàn rú shàng fǎ shuō míng yuán yǒu qǐ miàn fǎ liè zài piān shǒu dàn lián rú xiào jì yī suǒ zhǐ chū de màn tóu bǐng hé hún dùn bǐng yī bìng bèi tuō qù

这句话大意是:如下面「起面如上法」,说明原有「起面」法列在篇首,但连如校记(一)所指出的「曼头饼」和「浑沌饼」一并被脱去。

shí dài míng chāo wù zuò shì tā běn bù wù

这句话大意是:(十)「待」,明抄误作「侍」,他本不误。

shí yī yì míng chāo wù zuò qiǎn tā běn bù wù

这句话大意是:(十一)「泄」,明抄误作「浅」,他本不误。

shí èr rùn hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò jiàn tā běn bù wù

这句话大意是:(十二)「润」,湖湘本、《津逮》本误作「涧」,他本不误。

shí sān tuō jīn chāo zuò tā běn zuò tún jūn wù

这句话大意是:(十三)「饦」,金抄作「●」,他本作「饨」,均误。

xià wén de tuō jīn chāo jí tā běn suǒ wù tóng jǐn míng chāo zuò tuō shì wéi yī zhèng què de zì

这句话大意是:下文的「饦」,金抄及他本所误同,仅明抄作「饦」,是唯一正确的字。

zī jù yǐ yī bìng gǎi zhèng

这句话大意是:兹据以一并改正。

shí sì zhè shì shuǐ kāi xià guō de jí zài dang shàng lín kōng nòng báo miàn tiáo wèi shǐ bù kě dàn jiū jìng bù dà hǎo gǎo yě xǔ dang shì pán zì zhī wù

这句话大意是:(十四)这是水开下锅的,即在铛上临空弄薄面条,未始不可,但究竟不大好搞,也许「铛」是「盘」字之误。

shí wǔ qí zǐ miàn qí míng chāo wù zuò jī hú xiāng běn děng zuò qí jù jīn chāo jí xià wén fāng qí gǎi zhèng

这句话大意是:(十五)「碁子面」,「碁」,明抄误作「基」(湖湘本等作「棋」),据金抄及下文「方碁」改正。

miàn jīn chāo zuò zhōu

这句话大意是:「面」,金抄作「粥」;。

tā běn zuò miàn jiào shèng zī cóng tā běn

这句话大意是:他本作「面」,较胜,兹从他本。

shí liù sǒu yīng fěn jǐn jīn chāo rú wén míng chāo wù zuò yóu dòu fěn tā běn wù zuò yóu dòu fěn

这句话大意是:(十六)「溲英粉」,仅金抄如文,明抄误作「油荳粉」,他本误作「油豆粉」。

yīng fěn jí juǎn wǔ zhǒng hóng lán huā zhī zi piān zuò mǐ fěn fǎ yòng liáng mǐ huò sù mǐ zuò chéng nǐ rén kè zuò bǐng de fěn yīng zī jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:「英粉」,即卷五《种红蓝花栀子》篇「作米粉法」用粱米或粟米作成「拟人客作饼」的「粉英」,兹据金抄改正。

shí qī chóu shuō wén dà sī zēng yě

这句话大意是:(十七)「䌷」,《说文》:「大丝缯也。

hòu lái zuò wèi chóu zì

这句话大意是:」后来作为「绸」字。

jīn chāo hú xiāng běn děng wù zuò xì jù míng chāo jiàn xi běn jí xià wén zhe chóu gǎi zhèng

这句话大意是:金抄、湖湘本等误作「细」,据明抄、渐西本及下文「著䌷」改正。

shí bā dà gè běn wù zuò zhī jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(十八)「大」,各本误作「之」,据金抄改正。

shí jiǔ guǒ shèng míng chāo rú wén jīn chāo zuò lǐ chéng tā běn zuò lǐ shèng

这句话大意是:(十九)「裹盛」,明抄如文,金抄作「里成」,他本作「里盛」。

jīn chāo děng lǐ shì guǒ zhī wù guǒ chéng sǒu fěn chéng sǒu lián cí yì jí yǐ jīng sǒu hǎo de fěn yì tōng dàn guǒ shèng gèng míng xī gù cóng míng chāo

这句话大意是:金抄等「里」是「裹」之误,「裹成溲粉」,「成溲」连词,意即「已经溲好的粉」,亦通,但「裹盛」更明晰,故从明抄。

èr shí ruò míng chāo kōng yī gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(二十)「若」,明抄空一格,他本脱,据金抄补。

èr yī yá míng chāo kōng yī gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(二一)「牙」,明抄空一格,他本脱,据金抄补。

èr èr nuò bǐng jǐn jīn chāo rú wén nuò yǔ cóng niú jiǎo xì kǒng zhōng nuò chū xiāng yīng

这句话大意是:(二二)「搦饼」,仅金抄如文,「搦」与从牛角细孔中「搦出」相应;。

tā běn zuò mào bǐng wù

这句话大意是:他本作「帽饼」,误。

èr sān lìng yí shì yǎn wén huò zhě yīng zài shú zì shàng zuò zhǔ lìng shú

这句话大意是:(二三)「令」,疑是衍文,或者应在「熟」字上,作「煮令熟」。

èr sì shì jīn chāo xué jīn běn tóng tā běn wù zuò yǐ

这句话大意是:(二四)「似」,金抄、《学津》本同,他本误作「以」。

èr wǔ má jīn chāo míng chāo tóng tā běn kōng gé

这句话大意是:(二五)「麻」,金抄、明抄同,他本空格。

zhāng bù xiào běn dǐ běn shì jīn dǎi běn zài zhè lǐ yǒu méi pī huáng xiào kōng gé zuò má

这句话大意是:《张步》校本(底本是《津逮》本)在这里有眉批:「黄校空格作「麻」。

suǒ chēng huáng xiào shì huáng tíng jiàn xiào běn dǐ běn shì xué jīn běn

这句话大意是:」所称「黄校」,是黄廷鉴校本(底本是《学津》本)。

gāi xiào běn chú guò lù yǒu huáng ráo pǔ suǒ de xiào sòng běn de jiào kān nèi róng wài huáng tíng jiàn bìng lìng yǐ yào shù jiù xiào běn hé tā shū xiào dìng yī guò

这句话大意是:该校本除过录有黄荛圃所得校宋本的校勘内容外,黄廷鉴并另以《要术》「旧校本」和他书校订一过。

zhè lǐ huáng shì xiào bǔ zuò má shì zhèng què de

这句话大意是:这里黄氏校补作「麻」是正确的。

èr liù shān gè běn tóng jīn chāo é zuò

这句话大意是:(二六)「挻」,各本同,金抄讹作「●」。

àn shān yīn shān guǎng yùn róu yě hé yě jí yùn róu yě zhè lǐ zuò fǎn fù róu dòng jiǎng

这句话大意是:按「挻」,音膻,《广韵》:「柔也,和也」,《集韵》:「揉也」,这里作反复揉动讲。

yī shì míng shì yǐn shí bǐng bìng yě sǒu shǐ hé bìng yě

这句话大意是:「一」《释名‧释饮食》:「饼,并也,溲使合并也。

fán miàn shí chú miàn hu wài gǔ shí dōu jiào zuò bǐng rú mán tóu jiào zhēng bǐng lóng bǐng miàn tiáo jiào suǒ bǐng shuǐ yǐn bǐng děng hé xiàn zài suǒ chēng de bǐng wán quán bù tóng

这句话大意是:」凡面食除面糊外古时都叫做「饼」,如馒头叫「蒸饼」、「笼饼」,面条叫「索饼」、「水引饼」等,和现在所称的「饼」完全不同。

běn piān suǒ wèi bǐng fǎ yě shì fàn zhǐ gè yàng de miàn shí hé mǐ fěn bǐng

这句话大意是:本篇所谓「饼法」也是泛指各样的面食和米粉「饼」。

èr bǐng jiào fā miàn de lǎo jiào jiào yuán yīn jiào lǎo jiào xiàn zài hái jiào lǎo jiào

这句话大意是:「二」饼酵」,发面的「老酵」(「酵」,原音教,「老酵」,现在还叫「老教」)。

sān chí xià huǒ chí shì huǎn yì shì shuō xià miàn yòng huǎn huǒ zhǔ

这句话大意是:「三」「迟下火」,「迟」是「缓」意,是说下面用缓火煮。

sì bái bǐng bù jiā zuó liào de bái miàn bǐng

这句话大意是:「四」「白饼」,不加作料的白面饼。

wǔ shāo bǐng jiù běn tiáo nèi róng kàn shì yī zhǒng jiā ròu xiàn kàng shú de bǐng bú shì xiàn zài yì bān suǒ chēng de shāo bǐng

这句话大意是:「五」「烧饼」,就本条内容看,是一种加肉馅炕熟的饼,不是现在一般所称的「烧饼」。

liù yù piān kàng zhì yě

这句话大意是:「六」《玉篇》:「炕,炙也。

zhè lǐ zhì jiù shì kàng kǎo de yì sī

这句话大意是:」这里「炙」,就是「炕」、「烤」的意思。

qī shì míng shì yǐn shí hú bǐng zuò zhī dà màn hù yě

这句话大意是:「七」《释名‧释饮食》:「胡饼,作之大漫沍也;。

yì yán yǐ hú má zhe shàng yě

这句话大意是:亦言以胡麻著上也。

dà màn hù tài píng yù lǎn juǎn liù bā yǐn shì míng zuò dà màn hàn màn hàn de yì sī shì wú biān jì zhè shì xíng róng qí bǐng hěn dà

这句话大意是:」「大漫沍」,《太平御览》卷六八○引《释名》作「大漫汗」,「漫汗」的意思是无边际,这是形容其饼很大。

jù cǐ hú bǐng shì dà xíng de dà bǐng huò zhě shì hú má bǐng

这句话大意是:据此,「胡饼」是大型的「大饼」,或者是胡麻饼。

tài píng yù lǎn tóng juǎn yǐn zhào lù shí lè huì hú hú wù jiē gǎi míng

这句话大意是:《太平御览》同卷引《赵录》:「石勒讳胡,胡物皆改名。

hú bǐng yuē tuán lú shí hǔ gǎi yuē má bǐng

这句话大意是:胡饼曰「抟𬬻」,石虎改曰「麻饼」。

yì wén lèi jù juǎn liù wǔ dòu yǐn yè zhōng jì shí lè huì hú hú wù gǎi míng

这句话大意是:」《艺文类聚》卷六五「豆」引《邺中记》:「石勒讳胡,胡物改名。

míng hú yuē má bǐng hú suī yuē xiāng suī hú dòu yuē guó dòu

这句话大意是:名胡曰「麻饼」,胡绥曰「香绥」,胡豆曰「国豆」。

bā suǒ wèi zhú biāo jù xià wén qí xià jié jì zuò kǒng shí jì shì yī guǎn xià miàn kāi kǒng de zhú tǒng

这句话大意是:「八」所谓「竹杓」,据下文「其下节,穊作孔」,实际是一管下面开孔的竹筒。

jiǔ jù nǚ yīn jù rǔ shuō wén gāo huán yě

现代白话:「九」「粔籹」,音巨你,《说文》:「膏环也。

chu cí zhāo hún jù nǚ mì ěr

这句话大意是:」《楚辞‧招魂》:「粔籹蜜饵。

wáng yì zhù yǐ mì hé mǐ áo jiān zuò jù nǚ

这句话大意是:」王逸注:「以蜜和米,熬煎作粔籹。

yòng liào hé zuò fǎ hé běn tiáo xiāng tóng

这句话大意是:」用料和作法,和本条相同。

gāo shì yóu zhá de

这句话大意是:「膏」是油炸的;。

huán shì liǎng tóu quān lǒng rú huán chuàn xíng yě kě yǐ shì liǎng bàn duàn xiāng hù pán jiǎo gù míng gāo huán

现代白话:「环」是两头圈拢如环钏形,也能够是两半段相互盘绞,故名「膏环」。

qián zhě shì huán xíng de yóu zhá nuò mǐ tián sū hòu zhě zé shì nuò mǐ má huā

这句话大意是:前者是环形的油炸糯米甜酥,后者则是糯米「麻花」。

yī tāng bǐng jiàn zhù shì yī bā

这句话大意是:「一0」「汤饼」,见注释「一八」。

yī yī hán jù xiē zǐ hé gāo huán shì tóng yī lèi de bǐng diǎn

这句话大意是:「一一」「寒具」、「蝎子」,和「膏环」是同一类的饼点。

běn cǎo gāng mù juǎn èr wǔ hán jù yǐn lín hóng shān jiā qīng gòng hán jù niǎn tóu yě yǐ nuò fěn hé má yóu jiān chéng yǐ shí zhī

这句话大意是:《本草纲目》卷二五「寒具」引林洪《山家清供》:「寒具,捻头也,以糯粉和,麻油煎成,以食之。

kě liú yuè yú yi jìn yān yòng

这句话大意是:可留月余,宜禁烟用。

li shí zhēn shuō dōng chūn kě liú shù yuè jí hán shí jìn yān yòng zhī gù míng hán jù

这句话大意是:」李时珍说:「冬春可留数月,及寒食禁烟用之,故名「寒具」。

míng fāng yǐ zhì tōng yǎ yǐn shí

这句话大意是:」明方以智《通雅》「饮食」,。

bāo kuò jù nǚ gāo huán ān qián huáng huán bǐng děng míng mù

这句话大意是:包括粔籹、膏环、安干、●●、𫗮、环饼、●、●●等名目,。

li shí zhēn suǒ wèi fú qián tōng sú wén wèi zhī ài

这句话大意是:李时珍所谓:「服虔《通俗文》谓之餲,。

zhāng yī guǎng yā wèi zhī

这句话大意是:张揖《广雅》谓之●,。

chu cí wèi zhī jù nǚ

这句话大意是:楚辞谓之粔籹,。

zá zì jiě gǔ wèi zhī gāo huán

这句话大意是:《杂字解诂》谓之膏环」,。

zhè xiē dōu shì hán jù

这句话大意是:这些都是「寒具」。

zǒng zhī nuò mǐ fěn de miàn fěn de tián de xián de gè shì gè yàng xíng zhuàng de yóu zhá zǐ dōu kě yǐ chēng wèi hán jù

现代白话:总之,糯米粉的,面粉的,甜的,咸的,各式各样形状的油炸子都能够称为「寒具」。

běn tiáo de huán bǐng shí jì jiù shì shí cì de gāo huán

这句话大意是:本条的「环饼」实际就是《食次》的「膏环」。

yī èr shì míng shì yǐn shí hé bǐng suǒ bǐng zhī shǔ jiē suí xíng ér míng zhī yě

这句话大意是:「一二」《释名‧释饮食》:「蝎饼……索饼之属,皆随形而名之也。

zé suǒ wèi xiē zǐ dà gài yě bù guò shì jié chéng tóu dà wěi jiān xiàng xiē zi hé jí xiē zì xíng de yóu jiān zi jí suǒ wèi suí xíng ér míng zhī

这句话大意是:」则所谓「蝎子」,大概也不过是截成头大尾尖像蝎子(「蝎」即「蝎」字)形的油煎子,即所谓「随形而名之」。

rù kǒu jí suì cuì rú líng xuě bì xū shì yóu zhá de hé zi fú hé dàn wén zhōng tuō qù yóu jiān de yǔ jù

这句话大意是:「入口即碎,脆如凌雪」,必须是油炸的,和子符合,但文中脱去「油煎」的语句。

yī sān yù piān pú kǒu qiè tā kǒu qiè bǐng yě

这句话大意是:「一三」《玉篇》:「●,蒲口切」,「●,他口切」,「●●,饼也。

yòu tóng

这句话大意是:」又「●,同●。

guǎng yùn shàng shēng hòu yùn tóng

这句话大意是:」《广韵》上声「厚」韵:「,同●。

shuō míng jí yì jí

这句话大意是:」说明「●」即「●●」,亦即「」。

táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr shù xī bǐng fù zhú

这句话大意是:唐段公路《北户录》卷二:「束皙《饼赋》:「、●烛。

yán zhī tuī yún jīn nèi guó yǐ yóu sū zhǔ zhī

这句话大意是:」颜之推云:「今内国,以油苏煮之;。

jiāng nán wèi zhēng bǐng wèi wèi zhī hé zhě hé gǔ

这句话大意是:江南谓蒸饼为,未知何者合古?

yào shù de shì yī zhǒng yóu zhá yuán bǐng zhèng shì yán zhī tuī suǒ shuō nèi guó yǐ yóu sū zhǔ zhī de

这句话大意是:」」《要术》的「●」是一种油炸圆饼,正是颜之推所说「内国……以油苏煮之」的。

míng zhāng zì liè zhèng zì tōng qǐ yě

这句话大意是:明张自烈《正字通》:「●,起也;。

fā jiào shǐ qīng gāo fú qǐ chuī zhī wèi bǐng

这句话大意是:发酵使轻高浮起,炊之为饼。

zé biàn chéng jiāng nán wèi zhēng bǐng wèi de mán tóu le dāng rán fēi yào shù suǒ zhǐ

这句话大意是:」则变成江南「谓蒸饼为」的馒头了,当然非《要术》所指。

yī sì jì sǒu hǎo miàn hòu fēn chéng dān jiàn zhǔn bèi zuò bǐng de miàn jì

这句话大意是:「一四」「剂」,溲好面后分成单件准备作饼的面剂。

yī wǔ bó zhǐ qián miàn fěn

这句话大意是:「一五」「勃」,指干面粉。

yī liù qǐ péng zhàng lóng qǐ

这句话大意是:「一六」「起」,膨胀隆起。

yī qī shuǐ yǐn zhǐ miàn tiáo

这句话大意是:「一七」「水引」,指面条。

tài píng yù lǎn juǎn bā liù yǐn hóng jūn jǔ shí xí rán hòu shuǐ yǐn xì rú wěi yán

这句话大意是:《太平御览》卷八六○引宏君举《食檄》:「然后水引,细如委𫄧。

xià wén fěn bǐng fǎ ruò zuò shuǐ yǐn xíng zhě jǐn róng jiǔ yè

这句话大意是:」下文「粉饼法」:「若作水引形者,……仅容韭叶。

dōu hé zhè lǐ yī chǐ yī duàn ruó lìng báo rú jiǔ yè xiāng hé shuō míng suǒ wèi shuǐ yǐn jiù shì miàn tiáo

这句话大意是:」都和这里「一尺一断,……挼令薄如韭叶」相合,说明所谓「水引」,就是面条。

yī bā bó tuō yīn bó tuō yì zuò tuō yòu zuò bù tuō

这句话大意是:「一八」「馎饦」,音博托,亦作「●饦」,又作「不托」。

sòng chéng dà chāng yǎn fán lù gǔ zhī tāng bǐng jiē shǒu bó ér bò zhì tāng zhōng

这句话大意是:宋程大昌《演繁露》:「古之汤饼,皆手搏而擘置汤中。

hòu shì gǎi yòng dāo jǐ nǎi míng bù tuō yán bù yǐ zhǎng tuō yě

这句话大意是:后世改用刀几,乃名「不托」,言不以掌托也。

zhè yàng zuò chéng de dōng xi hé zhè lǐ de bó tuō wán quán yī yàng

这句话大意是:」这样作成的东西,和这里的「馎饦」完全一样。

shí jì jiù shì xiàn zài de miàn pí hé shuǐ yǐn tóng lèi

这句话大意是:实际就是现在的「面皮」,和「水引」同类。

gǔ shí gè zhǒng miàn shí de míng chēng dà zhì shì zhè yàng bó tuō shuǐ yǐn tāng bǐng shì shuǐ zhǔ de shí xīn miàn shí lèi

这句话大意是:古时各种面食的名称,大致是这样:「馎饦」、「水引」、「汤饼」,是水煮的实心面食类;。

yǒu xiàn de jiào hún tún shì jiǎo zi lèi

这句话大意是:有馅的,叫「馄饨」,是饺子类;。

huǒ kǎo de jiào shāo bǐng hú bǐng bāo kuò yǒu xiàn de hé shí xīn de shì shāo bǐng lèi

这句话大意是:火烤的叫「烧饼」、「胡饼」,包括有馅的和实心的,是烧饼类;。

zhēng de jiào zhēng bǐng lóng bǐng shì mán tóu lèi

这句话大意是:蒸的,叫「蒸饼」、「笼饼」,是馒头类。

yī jiǔ zhú fèi zhǔ suí zhe shuǐ kāi xià guō

这句话大意是:「一九」「逐沸煮」,随著水开下锅。

èr yīn luò suǒ zì shū shǐ shōu wū jí yùn jiě shì shì sù zhōu dāng jí gēn jù yào shù běn tiáo suǒ jì

这句话大意是:「二0」「●●」,音落锁,字书始收于《集韵》,解释是「粟粥」,当即根据《要术》本条所记。

èr yī fēn méi yǒu shú tòu de yī liù fàn

这句话大意是:「二一」「饙」,没有熟透的一馏饭。

èr èr zhào lí liù shū gù jīn rén zhī zhú rú sháo yǐ lù mǐ wèi zhī zhǎo lí

这句话大意是:「二二」「笊篱」,《六书故》:「今人织竹如勺以漉米,谓之「爪篱」。

xiǎo xíng de kě yǐ zuò wèi zài guō zhōng lāo chū shí wù de lāo jù sú chēng lù zi dōu zǐ lāo dōu

现代白话:」小型的能够作为在锅中捞出食物的捞具,俗称「漉子」、「兜子」、「捞兜」。

èr sān shēng cū lì bù xì nì

这句话大意是:「二三」「生」,粗粝不细腻。

èr sì shuò shuò rán xíng róng yóu yìng miàn zài sǒu chéng xī miàn xī dào kě yǐ nuò chū de zhuàng tài

现代白话:「二四」「铄铄然」,形容由硬面再溲成稀面稀到能够搦出的状态。

èr wǔ liǎng duàn liǎng zhǒng bù tóng kǒng xíng de niú jiǎo gè yòng xì chóu yī duàn fèng hǎo

这句话大意是:「二五」「两段」,两种不同孔形的牛角,各用细绸一段缝好。

èr liù zhui shì fèng zhǐ chóu de zhōng yāng kāi yī gè kǒng hé niú jiǎo de dà xiǎo xiāng yīng rán hòu fèng zài yì qǐ

这句话大意是:「二六」「缀」是缝,指绸的中央开一个孔,和牛角的大小相应,然后缝在一起。

zuān shì zhǐ yòng zuān zi zuān niú jiǎo fèng kǒng

这句话大意是:「钻」是指用钻子钻牛角缝孔。

èr qī jǔ guà qǐ lái

这句话大意是:「二七」「举」,挂起来。

shàng tiáo dài shèng jǔ zhì yì tóng

这句话大意是:上条「袋盛,举置」,义同。

èr bā hú má yǐn zhī má dǎo làn zhǔ chéng de yǐn liào

这句话大意是:「二八」「胡麻饮」,芝麻捣烂煮成的饮料。

juǎn bā gēng huò fǎ piān yǐn shí jīng chēng hú má gēng

这句话大意是:卷八《羹臛法》篇引《食经》称「胡麻羹」。

èr jiǔ zhěn zhěn xì nì nián ruǎn

这句话大意是:「二九」「稹稹」,细腻黏软。

sān fěn réng zhǐ yīng fěn yào shù miàn fěn chēng miàn

这句话大意是:「三0」「粉」,仍指英粉(《要术》面粉称「面」)。

sān yī dùn shì tíng fàng

这句话大意是:「三一」「顿」是停放;。

dùn bō jí jiāng bō zi fàng rù fèi tāng zhōng

这句话大意是:「顿钵」即将钵子放入沸汤中。

réng zuò nǎi zì yòng

这句话大意是:「仍」,作「乃」字用。

jiāng shí wù yòng wǎn shèng zhe fàng zài fàn shàng zhēng xiàn zài zhè dōng fāng yán hái yǒu chēng wèi dùn de

这句话大意是:将食物用碗盛著放在饭上蒸,现在浙东方言还有称为「顿」的。

sān èr yì bō zhè shí tóng bō yǐ hěn tàng shǒu suǒ yǐ yào yòng qì jù jiāng bō yì chū

这句话大意是:「三二」「挹钵」,这时铜钵已很烫手,所以要用器具将钵挹出。

sān sān má lào zhǐ yòng fěn bǐng xià zài hú má yǐn zhōng huò lào zhōng

这句话大意是:「三三」「麻、酪」,指用粉饼下在「胡麻饮」中或酪中。

sān sì huá zhǐ bǐng de xì ruǎn róu huá bú shì xiàng tuán gēng nà yàng de xián huá

这句话大意是:「三四」「滑」,指饼的细软柔滑,不是像莼羹那样的涎滑。

bó tuō děng tiáo suǒ chēng de huá měi dōu shì zhè gè yì sī

这句话大意是:「●」、「馎饦」等条所称的「滑美」,都是这个意思。

sān wǔ guǎng yùn shàng shēng qǐn yùn chěn tǔ dì

这句话大意是:「三五」《广韵》上声「寑」韵:「墋,土地。

chěn shí yǒu shā chěn

这句话大意是:」「碜,食有沙碜。

guǎng yùn èr zì yì shì qí shí èr zì tōng yòng

这句话大意是:」《广韵》二字异释,其实二字通用。

wén xuǎn lù jī hàn gāo zǔ gōng chén sòng shàng chěn xià dú yì bié zuò chěn

这句话大意是:《文选》陆机《汉高祖功臣颂》「上墋下黩」,亦别作「碜」。

xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn èr èr de juǎn èr wǔ chěn dú jiě shì shuō yòu zuò chěn tóng

这句话大意是:玄应《一切经音义》卷二二的卷二五「碜毒」解释说:「又作墋,同。

chū jǐn fǎn

这句话大意是:初锦反。

tōng sú wén shā tǔ rù shí zhōng yuē chěn

这句话大意是:……《通俗文》:「沙土入食中曰碜。

shuō míng chěn jí chěn zì yǒu chěng qīn èr yīn zhǐ shí wù zhōng zá yǒu shā xiè

这句话大意是:」」说明「墋」即「碜」字,有逞、侵二音,指食物中杂有沙屑。

xiàn zài chēng shí wù zhōng yǒu shā xiè dǐ yá wèi chěn yá jí yào shù shā chěn zì

这句话大意是:现在称食物中有沙屑抵牙为「碜牙」,即《要术》「砂墋」字。

sān liù tóu jiǎo zhǐ bù wán zhěng de suì lì

这句话大意是:「三六」「头角」,指不完整的碎粒。

fǎ dì bā shí sān fēng tǔ jì zhù yún yī sú xiān yǐ èr jié yī rì èr yòng gū yè guǒ shǔ mǐ yǐ chún nóng huī zhī zhǔ zhī lìng làn shú wū wǔ yuè wǔ rì xià zhì dàn zhī

这句话大意是:●法第八十三《风土记》注云(一):「俗先以二节一日(二),用菰叶裹黍米,以淳浓灰汁煮之,令烂熟,于五月五日、夏至啖之。

nián shǔ yī míng yī yuē jiǎo shǔ gài qǔ yīn yáng shàng xiāng guǒ wèi fēn sǎn zhī shí xiàng yě

这句话大意是:黏黍一名「」,一曰「角黍」,盖取阴阳尚相裹未分散之时象也。

shí jīng yún sù shǔ yī fǎ xiān qǔ dào sān zì zhī shǐ shì

这句话大意是:《食经》云:「粟黍「一」法:先取稻(三),渍之使释。

jì èr shēng mǐ yǐ chéng sù èr yī dòu zhe zhú sì nèi mǐ yī xíng sù yī xíng guǒ yǐ shéng fù wǔ

这句话大意是:计二升米,以成粟「二」一斗,著竹●(四)内,米一行,粟一行,裹,以绳缚(五)。

qí shéng xiāng qù cùn suǒ sān yī xíng

这句话大意是:其绳相去寸所「三」一行。

xū fǔ zhōng zhǔ kě chuī shí shí mǐ jiān shǔ shú

这句话大意是:须釜中煮,可炊十石米间,黍熟。

shí cì yuē sì yòng shú dào mǐ mò juàn luó shuǐ mì sǒu zhī rú qiáng tāng bǐng miàn

这句话大意是:《食次》曰:「●「四」:用秫稻米末,绢罗,水、蜜溲之,如强汤饼面。

shǒu nuò zhī lìng zhǎng chǐ yú guǎng èr cùn yú

这句话大意是:手搦之,令长尺余,广二寸余。

sì pò yǐ zǎo lì ròu shàng xià zhe zhī biàn yǔ yóu tú zhú ruò guǒ zhī làn zhēng

这句话大意是:四破,以枣、栗肉上下著之遍,与油涂竹箬裹之,烂蒸。

diàn èr ruò bù kāi pò qù liǎng tóu jiě qù shù fù

这句话大意是:奠二,箬不开,破去两头,解去束附。

yī tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ yī yǐn fēng tǔ jì yǒu cǐ tiáo wú zhù zì zuò fēng tǔ jì zhèng wén

这句话大意是:(一)《太平御览》卷六五一引《风土记》有此条,无「注」字,作风土记正文。

àn fēng tǔ jì jìn zhōu chù zhuàn shū yǐ yì shī wéi jù liú zhī jǐ shǐ tōng juǎn wǔ bǔ zhù piān zhī gāi shū zuò zhě zì zuò zhù wén

这句话大意是:按《风土记》晋周处撰,书已佚失,惟据刘知几《史通》卷五《补注》篇,知该书作者自作注文。

gāi piān shuō fēng tǔ jì wén yán měi cí liè wū zhāng jù

这句话大意是:该篇说《风土记》「文言美辞,列于章句;。

wěi qū xù shì cún wū xì shū

这句话大意是:委曲叙事,存于细书。

shuō míng zhèng wén zhāng jù cí jù yōu měi xiǎo zhù xì shū wěi qū xiáng jǐn

这句话大意是:」说明正文(「章句」)辞句优美,小注(「细书」),委曲详尽。

xiàn zài sàn jiàn wū gè shū yǐn lù de qí zhèng wén hái bǎo cún zhe bù shǎo yùn wén fēng gé zé běn tiáo yīng shì zhù wén

这句话大意是:现在散见于各书引录的,其正文还保存著不少韵文风格,则本条应是注文。

hòu chá duò dù tái qīng yù zhú bǎo diǎn juǎn wǔ suǒ yǐn què shì zhù wén bìng jīng gǔ shì shān jié qiě yǒu tuō wén

这句话大意是:后查隋杜台卿《玉烛宝典》卷五所引,确是注文,并经贾氏删节,且有脱文。

suǒ yǐn shì fēng tǔ jì yuē zhòng xià duān wǔ fāng bó xié jí

这句话大意是:所引是:「《风土记》曰:仲夏端五,方伯协极。

xiǎng yòng jiǎo shǔ xiǎng xià yuán yǒu jīng zì yǎn guī lín shùn dé

这句话大意是:享用角黍(「享」下原有「惊」字,衍),龟鳞顺德。

zhù yún duān shǐ yě wèi wǔ yuè chū wǔ yě

这句话大意是:注云:端,始也,谓五月初五也。

sì zhòng wèi fāng bó

这句话大意是:四仲为方伯。

sú zhòng wǔ yuè wǔ rì yǔ xià zhì tóng

这句话大意是:俗重五月五日,与夏至同。

tóng yā chūn fú chú dào xià zhì yuè jiē rèn dàn yě

这句话大意是:●(同「鸭」),春孚雏,到夏至月,皆任啖也。

xiān cǐ èr jié yī rì yòu yǐ gū yè guǒ nián mǐ zá yǐ sù yǐ chún nóng huī zhī zhǔ zhī lìng shú èr jié rì suǒ shàng dàn yě

这句话大意是:先此二节一日,又以菰叶裹黏米,杂以粟,以淳浓灰汁煮之令熟,二节日所尚啖也。

guǒ nián mǐ yī míng yuán wù yī míng jiǎo shǔ gài qǔ yīn yáng shàng xiāng bāo guǒ wèi fēn sǎn zhī xiàng yě

这句话大意是:……裹黏米一名「」(原误「●」),一名「角黍」,盖取阴阳尚相苞裹未分散之象也。

yào shù shān qù zhèng wén shǐ èr jié rì jiǎo shǔ děng pō jué tū rú qí lái kàn le yù zhú bǎo diǎn suǒ yǐn jiù hěn qīng chu

这句话大意是:」《要术》删去正文,使「二节日」、「角黍」等颇觉突如其来,看了《玉烛宝典》所引,就很清楚。

nián shǔ yīng zuò guǒ nián shǔ yì yì shān shùn shì

这句话大意是:「黏黍」应作「裹黏黍」,意义才顺适。

èr sú xiān yǐ èr jié yī rì yuán wú yī zì

这句话大意是:(二)「俗先以二节一日」,原无「一」字。

zhè shì zhǐ duān wǔ hé xià zhì èr gè jié rì de qián yī rì guǒ dào cì rì de jié rì ná lái chī yī zì bì xū yǒu jù yù zhú bǎo diǎn yǐn fēng tǔ jì jiā

这句话大意是:这是指端午和夏至二个节日的前一日裹,到次日的节日拿来吃,「一」字必须有,据《玉烛宝典》引《风土记》加。

yóu wū tuō zhè yī zì bù miǎn nán de zhèng què de jiě shì rì yì běn yǐ gǔ yǔ jiě shì èr jié rì xiāng chà yuǎn le

这句话大意是:由于脱这「一」字,不免难得正确的解释,日译本以谷雨解释「二节日」,相差远了。

yǐ kě néng shì cǐ zì zhī wù yě kě néng gǔ shì shì jié yǐn zuò cǐ pō jué tū wù gǎi wèi yǐ gū cún qí jiù

这句话大意是:「以」,可能是「此」字之误,也可能贾氏是节引,作「此」颇觉突兀,改为「以」,姑存其旧。

sān dào zhǐ dào mǐ yīng tuō mǐ zì

这句话大意是:(三)「稻」,指稻米,应脱「米」字。

sì jīn chāo míng chāo hú xiāng běn zuò tā běn zuò

这句话大意是:(四)金抄、明抄、湖湘本作「●」,他本作「●」。

àn yīn xì shì zhú luó

这句话大意是:按「●」音隙,是竹箩。

yīn dàng shuō wén guǎng yùn dōu jiě shì wèi dà zhú tǒng

这句话大意是:「●」音荡,《说文》、《广韵》都解释为「大竹筒」。

yù zhú bǎo diǎn juǎn wǔ jí tài píng yù lǎn juǎn bā wǔ yī yǐn xù qí xié jì dōu shuō dào qū yuán wǔ yuè wǔ rì zì tóu mì luó ér sǐ chu rén āi zhī měi zhì cǐ rì zhé yǐ zhú tǒng zhù mǐ tóu shuǐ jì zhī

这句话大意是:《玉烛宝典》卷五及《太平御览》卷八五一「」引《续齐谐记》都说到:「屈原五月五日自投汨罗而死,楚人哀之,每至此日辄以竹筒贮米,投水祭之。

zhì dōng hàn chū gǎi yòng liàn shù yè sāi zhù tǒng kǒu bìng yòng cǎi sī chán fù

这句话大意是:」至东汉初,改用楝树叶塞住筒口,并用彩丝缠缚。

hòu shì jiù fā zhǎn chéng wèi

这句话大意是:后世就发展成为。

jù cǐ zuì zǎo de yǒu yòng zhú tǒng shèng zhe de shuō fǎ

这句话大意是:据此,最早的,有用竹筒盛著的说法。

zé tā běn zuò yě wèi shǐ bù kě yǐ jiě shì

现代白话:则他本作「●」,也未始不能够解释。

dàn lián jì xià wén guǒ yǐ shéng fù jiù jiǎng bù tōng

这句话大意是:但联系下文「裹,以绳缚」,就讲不通。

rì yì běn cǎi yòng zì jiě shì wèi jiāng zhú tǒng pò kāi dàn jì yòng zhú tǒng hé bì pò kāi yòu zài yòng shéng fù tóng shí guǒ réng bù hǎo jiě shì ér qiě jìn zhōu chù shí yǐ yòng gū yè guǒ jiāng shí jīng tuī qián wèi hàn dài zuò pǐn kǒng yǒu wèi xié

这句话大意是:日译本采用「●」字,解释为将竹筒破开,但既用竹筒,何必破开又再用绳缚,同时「裹」仍不好解释,而且晋周处时已用菰叶裹,将《食经》推前为汉代作品,恐有未协。

wǒ men rèn wèi shí jīng wén duō yǒu jiǎ jiè zì huò zhě jiǎ jiè wèi ruò huò zhě rú jīn shì yí wèi ruò huò ruò zì zhī wù jiào wèi hé yí

这句话大意是:我们认为《食经》文多有假借字,或者「●」假借为「箬」,或者如《今释》疑为「箬」或「篛」字之误,较为合宜。

gū réng jīn chāo zhī jiù cún yí

这句话大意是:姑仍金抄之旧存疑。

wǔ míng chāo jīn dǎi běn zuò juàn hú xiāng běn jiàn xi běn zuò fù jīn chāo é zuò zī cóng hú xiāng běn

这句话大意是:(五)明抄《津逮》本作「䌸」,湖湘本、渐西本作「缚」,金抄讹作「●」,兹从湖湘本。

yī zhè gè shǔ hé xià wén shǔ shú dōu shì jiǎo shǔ jí de dài chēng bú shì zhēn zhèng de shǔ

这句话大意是:「一」这个「黍」和下文「黍熟」,都是「角黍」即的代称,不是真正的黍。

èr chéng sù chéng zhì de sù mǐ

这句话大意是:「二」「成粟」,成治的粟米。

sān suǒ chù suǒ

这句话大意是:「三」「所」,处所;。

xiāng qù cùn suǒ jiù shì xiāng gé yī cùn de dì fāng

这句话大意是:「相去寸所」,就是相隔一寸的地方。

sì yīn yē guǎng yùn shǔ

这句话大意是:「四」「●」,音噎,《广韵》:「属。

jiù běn tiáo suǒ jì zé shì yī zhǒng zhú ruò guǒ zhēng de guǒ ròu nuò mǐ fěn gāo

这句话大意是:」就本条所记,则是一种竹箬裹蒸的果肉糯米粉糕。

zhǔ yī mò piàn fǎn èr mǐ xiè sān yě

这句话大意是:煮●(一)莫片反(二),米屑(三)也。

huò zuò sì

这句话大意是:或作●(四)。

dì bā shí sì zhǔ shí cì yuē sù kè zú zuò yī sū gé fǎn mò yī shēng wǔ yǐ fèi tāng yī shēng wò zhī

这句话大意是:第八十四煮●:《食次》曰:「宿客足,作●●「一」苏革反●末一升(五),以沸汤一升沃之;。

bù yòng nì qì

这句话大意是:不用腻器。

duàn liù jī lù chū zǐ yǐ èr chōng qǔ bó sān

这句话大意是:断(六)箕漉出滓,以●「二」舂取勃「三」。

bó bié chū yī qì zhōng

这句话大意是:勃,别出一器中。

zhé mǐ bái zhǔ sì qǔ zhī wèi bái yǐn yǐ yǐn èr shēng tóu zhī zhōng

这句话大意是:折米白煮「四」,取汁为白饮,以饮二升投●汁中。

yòu yún hé bó xià yǐn qì chū bó

这句话大意是:——又云:合勃下饮讫,出勃。

zhī fù xī xiě fǔ zhōng yǔ bái yǐn hé zhǔ lìng yī fèi yǔ yán

这句话大意是:●汁复悉写釜中,与白饮合煮,令一沸,与盐。

bái yǐn bù kě guò yī qī

这句话大意是:白饮不可过一□(七)。

zhé mǐ ruò chuī lìng xiāng zhe shèng fàn ōu zhōng bàn diàn biāo yì lìng piān zhe yī biān yǐ zhī wò zhī yǔ bó

这句话大意是:——折米弱炊,令相著,盛饭瓯中,半奠,杓抑令偏著一边,以●汁沃之,与勃。

yòu yún mò yǐ èr shēng xiǎo qì zhōng fèi tāng zì zhī

这句话大意是:又云:「●末以二升,小器中沸汤渍之。

zhé mǐ zhǔ wèi fàn fèi qǔ fàn zhōng zhī shēng bàn

这句话大意是:折米煮为饭,沸,取饭中汁升半。

zhé bā jī lù wǔ chū yǐ yǐn zhī dāng jiǔ xiàng zhī shàng lín zhī yǐ chōng qǔ bó chū bié bó shí zhì

这句话大意是:折(八)箕漉●「五」出,以饮汁当(九)向●汁上淋之,以●舂取勃,出别勃(十)置。

fù zhe zhé mǐ shěn zhī wèi bái yǐn yǐ zhī tóu zhòng

这句话大意是:复著折米沈汁为白饮,以●汁投中。

guī shí yī diàn rú cháng shí zhī

这句话大意是:鲑(十一)奠如常,食之。

yòu yún ruò zuò cāng zú nán zào zhě de tíng xi shí èr zuì shèng

这句话大意是:又云:「若作仓卒难造者,得停西□(十二)●最胜。

yòu yún yǐ bó shǎo xǔ tóu bái yǐn zhōng

这句话大意是:又云:「以勃少许投白饮中;。

bó ruò sàn huài bù dé hé bái yǐn dàn dān yòng zhī yān

现代白话:勃若散坏,不得和白饮,但单用●汁呢。

yī běn piān suǒ yǒu zì hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn é zuò tā běn bù é

这句话大意是:(一)本篇所有「●」字,湖湘本、《津逮》本均讹作「●」,他本不讹。

èr yīn miàn míng chāo zuò mò piàn fǎn shì

这句话大意是:(二)「●」,音面,明抄作「莫片反」,是;。

mò hú xiāng běn jīn dǎi běn é zuò cǎo

这句话大意是:「莫」,湖湘本、《津逮》本讹作「草」;。

piàn jīn chāo é zuò

这句话大意是:「片」,金抄讹作「」;。

jūn jù míng chāo gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn yǐ gǎi zhèng

这句话大意是:均据明抄改正(《学津》本、渐西本已改正)。

sān xiè míng chāo é zuò hú xiāng běn jīn dǎi běn yòu é zuò yǒu jù jīn chāo gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn yǐ gǎi zhèng

这句话大意是:(三)「屑」,明抄讹作「●」,湖湘本、《津逮》本又讹作「有」,据金抄改正(《学津》本、渐西本已改正)。

sì huò zuò huò míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò shèng jù jīn chāo gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn yǐ gǎi zhèng

这句话大意是:(四)「或作●」,「或」,明抄、湖湘本、《津逮》本误作「盛」,据金抄改正(《学津》本、渐西本已改正)。

jīn chāo xiàng réng zuò míng chāo zuò hú xiāng běn jīn dǎi běn é zuò gēn xué jīn běn jiàn xi běn zuò

这句话大意是:「●」,金抄像仍作「●」,明抄作「●」,湖湘本、《津逮》本讹作「根」,《学津》本、渐西本作「」。

àn piān hǎi yì zuò dàn yù piān guǎng yùn wú zì shì hòu rén de jiě shì bù zú jù

这句话大意是:按「●」,《篇海》:「亦作」,但《玉篇》、《广韵》无「」字,是后人的解释,不足据。

shì tú fēng ér yì cóng ní shěng zuò cān kàn zhù shì yī kě néng de lái yuán jí qǔ yì wū gù zàn cóng míng chāo zuò

这句话大意是:「●」是涂封,而「●」亦从泥省作「」(参看注释「一」),可能「●」的来源即取义于「●」,故暂从明抄作「●」。

wǔ gè běn zuò yī dòu jǐn jīn chāo zuò yī shēng yīng zuò yī shēng

这句话大意是:(五)各本作「一斗」,仅金抄作「一升」,应作「一升」。

běn piān de bó yǔ juǎn qī bái láo qū piān de míng bó tóng yì shì pào mò bú shì fěn mò jiàn zhù shì sān

这句话大意是:本篇的「勃」,与卷七《白醪曲》篇的「茗渤」同义,是泡沫,不是粉末(见注释「三」)。

yī dòu mò yòng yī shēng fèi tāng lái jiāo gēn běn hé bù zhuǎn lái bù néng chéng wèi zhī wú cóng chōng qǔ pào mò

这句话大意是:一斗●末,用一升沸汤来浇,根本和不转来,不能成为「●汁」,无从舂取泡沫;。

zhǐ yǒu tóng liàng de mò yòng tóng liàng de fèi tāng lái jiāo shān shì kě néng de

这句话大意是:只有同量的●末用同量的沸汤来浇,才是可能的。

xià wén yě shì mò yǐ èr shēng xiǎo qì zhōng fèi tāng zì zhī mù dì yào shǐ zì chéng zhī rú guǒ shì yī dòu yǔ yī shēng zhī bǐ gēn běn wú cóng zì qǐ

这句话大意是:下文也是「●末以二升,小器中沸汤渍之」,目的要使渍成「●汁」,如果是一斗与一升之比,根本无从渍起。

gù cóng jīn chāo zuò yī shēng

这句话大意是:故从金抄作「一升」。

yòu běi táng shū chāo yǐn shí jīng yì zuò yī shēng jiàn zhù shì yī

这句话大意是:又《北堂书钞》引《食经》亦作「一升」,见注释「一」。

liù duàn gè běn tóng

这句话大意是:(六)「断」,各本同;。

jīn chāo zuò yě shì duàn de bié xiě zì jù xià piān zhǔ lǐ lào de duàn huǒ jí tā chù jūn zuò tóng yī xiě fǎ kě zhèng

这句话大意是:金抄作「●」,也是「断」的别写字(据下篇「煮醴酪」的「断火」及他处均作同一写法可证)。

àn cǐ chù méi yǒu wèn tí shì zhǐ lù wù de qì jù xī yì cóng mǐ xiě zuò hěn róng yì cán làn chéng duàn zì shì yīng shì xī zì zhī wù

这句话大意是:按此处没有问题是指漉物的器具,「淅」亦从米写作「●」,很容易残烂成「断」字,似应是「淅」字之误。

xī jī jí táo mǐ jī

这句话大意是:「淅箕」即淘米箕。

bù guò kǎo lǜ dào xià wén yǒu zhé jī suī rán xī yì róng yì cán làn chéng zhé dàn qià hǎo duàn zhé tóng yì shì fǒu lìng zhǐ yī zhǒng zhuān yòng de lù wù qì wú cóng kěn dìng gū réng gè běn zhī jiù cún yí

这句话大意是:不过考虑到下文有「折箕」,虽然「淅」亦容易残烂成「折」,但恰好「断」、「折」同义,是否另指一种专用的漉物器,无从肯定,姑仍各本之旧存疑。

qī yī míng chāo kòng bái èr gé

这句话大意是:(七)「一□」,明抄空白二格;。

tā běn bù kě guò xià jìng jiē zhé mǐ bù kōng

这句话大意是:他本「不可过」下迳接「折米」,不空;。

jǐn jīn chāo hái cán cún zhe zhè gè yī zì ér yī xià kòng bái yī gé

这句话大意是:仅金抄还残存著这个「一」字,而「一」下空白一格。

jù shàng wén yǐ yǐn èr shēng jí xià wén fàn zhōng zhī shēng bàn zhè èr zì yīng shì zhǐ bái yǐn de róng liàng huái yí yīng zuò yī shēng rì yì běn gǎi zuò yī fèi

这句话大意是:据上文「以饮二升」及下文「饭中汁升半」,这二字应是指「白饮」的容量,怀疑应作「一升」(日译本改作「一沸」)。

zhè yī duàn yòu yún shì shuō míng zhī diào hé bái yǐn de lìng yī fāng fǎ

这句话大意是:这一段「又云」是说明●汁调和白饮的另一方法。

xià wén zhé mǐ ruò chuī yǔ bó shì shàng duàn de gēng xù shuō míng zhè gè zhì cǐ shān jiāo dài wán bì

这句话大意是:下文「折米弱炊,……与勃」是上段的赓续说明,这个「●●」至此才交代完毕。

bā zhé gè běn tóng kě néng shì xī zì zhī wù

这句话大意是:(八)「折」,各本同,可能是「淅」字之误。

kǎo lǜ dào shàng wén zuò duàn jī zàn cún qí jiù cān kàn xiào jì liù

这句话大意是:考虑到上文作「断箕」,暂存其旧,参看校记(六)。

jiǔ zhè lǐ yǐn zhī shì zhǐ fàn zhōng zhī jí bái yǐn yǔ zhī shì liǎng zhǒng zhī

这句话大意是:(九)这里「饮汁」是指「饭中汁」,即「白饮」,与「●汁」是两种汁。

dāng zì yí yǎn

这句话大意是:「当」字疑衍。

shí bié bó yīng shì bó bié dào cuò

这句话大意是:(十)「别勃」,应是「勃别」倒错。

shí yī guī shì yú míng zài zhè lǐ jiǎng bù tōng

这句话大意是:(十一)「鲑」是鱼名,在这里讲不通。

yòu liù cháo wú rén zǒng chēng yú cài wèi guī yě bù hǎo jiǎng dāng yǒu tuō wù

这句话大意是:又六朝吴人总称鱼菜为「鲑」,也不好讲,当有脱误。

rì yì běn gǎi zuò jiā shǔ shàng jù

这句话大意是:日译本改作「佳」,属上句;。

jīn shì gǎi zuò piān jí shàng wén piān zhe yī biān de diàn fǎ

这句话大意是:《今释》改作「偏」,即上文「偏著一边」的奠法。

àn zhè lǐ diàn rú cháng yīng zhǐ jiāng zhé mǐ zhǔ chéng de fàn yě zhào shàng fǎ diàn zài bàn biān zài jiāo rù zhī děng zuò piān shì kě yǐ jiě shì de

现代白话:按这里「奠如常」,应指将折米煮成的饭也照上法奠在半边,再浇入●汁等,作「偏」是能够解释的。

shí èr xi jīn chāo míng chāo xi xià kòng bái yī gé

这句话大意是:(十二)「西□」,金抄、明抄「西」下空白一格;。

tā běn bù kōng

这句话大意是:他本不空。

tuō zì de kòng bái bèi xià wén jǐn jiē shàng qù bù kōng shì míng chāo yǐ hòu gè běn de tōng bìng

这句话大意是:脱字的空白被下文紧接上去不空,是明抄以后各本的通病。

xi kě néng shì jīng zì cán làn hòu cuò chéng kōng gé kě néng shì bó zì ér zhè liǎng zì yòu dào cuò le yuán wén kě néng shì de tíng bó

这句话大意是:「西」可能是「粳」字残烂后错成,空格可能是「勃」字,而这两字又倒错了,原文可能是:「得停勃。

jīng zuì shèng

这句话大意是:粳●最胜。

yī yǒu miàn míng èr yīn zì yù piān yǐ xià jiě shì dōu shì mǐ xiè bié wú èr yì

这句话大意是:「一」「●」有面、冥二音,自《玉篇》以下,解释都是「米屑」,别无二义。

shuō wén yǒu zì jiě shì shì kuì mǐ yě yù piān tóng yīn mí mí miàn shì shuāng shēng

这句话大意是:《说文》有「」字,解释是:「溃米也」,《玉篇》同,「音弥」,弥、面是双声;。

guǎng yùn mò jīng qiè xià píng shēng qīng yùn zé jìng zhí yīn míng

这句话大意是:《广韵》「莫经切」(下平声「青」韵),则迳直音冥。

suǒ wèi kuì mǐ jí shǐ mǐ suì pò yì tóng mǐ xiè

这句话大意是:所谓「溃米」,即使米碎破,义同「米屑」。

jù cǐ yīn yì bìng tóng shí jí yī zì

这句话大意是:据此,「●」、「」音义并同,实即一字。

yù piān yì zuò mí

这句话大意是:「」,《玉篇》:「亦作麊。

mí jí mí zì ér mí běi sòng zhū yì zhōng běi shān jiǔ jīng xiě zuò mí shì mí yì jí mí de yì xiě zì shì làn hū hū

这句话大意是:」「麊」即「麋」字,而「糜」,北宋朱翼中《北山酒经》写作「麋」,是「麊」亦即「糜」的异写字,是烂糊糊。

huò zuò shì hu fēng cóng ní shěng yě shì mǐ hu shì shí shàng běn piān de xiān guàn fèi tāng jìn zì hái bù duàn chōng lǎn què yǐ chéng chóu hū zhuàng de mí

这句话大意是:「●」或作「●」,是糊封,「」从泥省,也是米糊,事实上本篇的「●」,先灌沸汤浸渍,还不断冲揽,确已成稠糊状的糜。

yù piān zhú gé qiè nián yě

这句话大意是:「●」,《玉篇》:「竹革切,黏也。

yòu zhì ě qiè nián yě

这句话大意是:」又:「●,陟厄切,●黏也。

èr zì yīn yì bìng tóng gù jí yùn yì zuò

这句话大意是:」二字音义并同,故《集韵》:「●,……亦作●。

yù piān sǔn mǐ

这句话大意是:」《玉篇》:「●●,损米。

yòu bǐng xiāng nián

这句话大意是:又……饼相黏。

suǒ wèi sǔn mǐ jí běn piān suǒ chēng de zhé mǐ

这句话大意是:」所谓「损米」,即本篇所称的「折米」;。

suǒ wèi bǐng xiāng nián jí zhé mǐ ruò chuī lìng xiāng zhe

这句话大意是:所谓「饼相黏」,即「折米弱炊,令相著。

jù cǐ suǒ wèi jí zhǐ ruǎn shú xiāng nián de zhé mǐ fàn zài yòng biāo dǐ yā shí yā biǎn shí jì yě shì yóu bǐng tuō de tuō zī shēng ér lái de zì

这句话大意是:」据此,所谓「●」,即指软熟相黏的「折米饭」,再用杓底压实压扁,实际也是由「饼饦」的「饦」滋生而来的字。

yòng zhè zhǒng zhé mǐ ruǎn fàn zuò dǐ shí lìng jiāo shàng hu zhuàng de zhī zài jiā xiē cóng diàn fěn hu li chōng jiǎo chū lái de pào mò bó zuò gài tóu zhè jiù shì

这句话大意是:用这种折米软饭作底食,另浇上糊状的「●汁」,再加些从淀粉糊里冲搅出来的泡沫(「勃」)作「盖头」,这就是「●●」。

suǒ wèi sù kè zú rú guǒ méi yǒu tuō é zhè liǎng jù xiàng shì yàn yǔ zhǐ zuò yī zhǒng xiāo yè de diǎn xīn

这句话大意是:所谓「宿客足」,如果没有脱讹,这两句像是谚语,指作一种「宵夜」的点心。

èr dāng shì yī zhǒng pī miè chéng xì sī rán hòu zā chéng yī shù de zhú shuā bǎ xiàng xiàn zài de xiǎn zhǒu

这句话大意是:「二」「●」,当是一种劈篾成细丝然后扎成一束的竹刷把,像现在的「筅帚」。

juǎn qī bái láo qū piān de zhú sǎo lù yǔ chá jīng de zhú jiā dōu shì tóng yī lèi yòng jù tóng yàng kě yǐ zài diàn fěn jiāng zhōng huò chá tāng zhōng chōng jiǎo chū pào mò lái de

现代白话:卷七《白醪曲》篇的「竹扫」,陆羽《茶经》的「竹䇲」,都是同一类用具,同样能够在淀粉浆中(或茶汤中)冲搅出泡沫来的。

sān bó zhè lǐ zhǐ pào mò bú shì fěn mò

这句话大意是:「三」「勃」,这里指泡沫,不是粉末。

yóu bó qǐ yī yì zī shēng

这句话大意是:由「勃起」一义滋生,。

chén qǐ jiào

这句话大意是:「尘起」叫「●」,。

yān qǐ jiào

这句话大意是:「烟起」叫「●」,。

miàn bō jiào bō jūn jiàn guǎng yùn rù shēng méi yùn

这句话大意是:「面饽」叫「饽」(均见《广韵》入声「没」韵),。

pào mò jiào bó huò bó jiàn juǎn qī bái láo qū piān zhù shì qī

这句话大意是:泡沫叫「浡」或「渤」(见卷七《白醪曲》篇注释「七」),。

zhè lǐ bó jí bó zì

这句话大意是:这里「勃」即「浡」字。

tóng liàng de mò guàn yǐ tóng liàng de fèi tāng yǐ chéng jiāng zhuàng gù chēng zhī

这句话大意是:同量的「●末」,灌以同量的沸汤,已成浆状,故称「●汁」。

xià wén yòng fèi tāng zì zhī qí wèi zhī gèng wèi míng xiǎn

这句话大意是:下文用「沸汤渍之」,其为●汁,更为明显。

ér qiě yǐ chōng qǔ bó zhè gè bó de chǎn shēng qí yòng jù yǔ chōng jī de cāo zuò zhèng yǔ bái láo qū piān yǐ zhú sǎo chōng zhī rú míng bó de fāng fǎ xiāng tóng

这句话大意是:而且「以●舂取勃」,这个「勃」的产生,其用具与冲击的操作正与《白醪曲》篇「以竹扫冲之如茗渤」的方法相同。

xià wén bó ruò sàn huài huì sàn huài de yě zhǐ néng shì pào mò

这句话大意是:下文「勃若散坏」,会散坏的也只能是泡沫。

sì zhé mǐ yī zhǒng tè bié jīng zhì de mǐ cān kàn sūn fàn piān zhé sù mǐ fǎ

这句话大意是:「四」「折米」,一种特别精制的米,参看《飧饭》篇「折粟米法」。

bái zhǔ shì guāng yòng shuǐ zhǔ jí qīng zhǔ

这句话大意是:「白煮」是光用水煮,即清煮;。

gù chēng qí mǐ tāng wèi bái yǐn jí qīng mǐ tāng

这句话大意是:故称其米汤为「白饮」,即清米汤。

wǔ zhè gè jiù shì shàng wén lù chū zǐ de zǐ zhǐ mò zhōng de hé tóu zhī lèi

这句话大意是:「五」这个「●」,就是上文「漉出滓」的「滓」,指●末中的「籺头」之类。

lǐ lào yī dì bā shí wǔ zhǔ lǐ lào xī jiè zǐ tuī yuàn jìn wén gōng shǎng cóng wáng zhī láo bù jí jǐ èr nǎi yǐn wū jiè xiū xiàn mián shàng sān shān zhōng

这句话大意是:醴酪「一」第八十五煮醴酪:昔介子推怨晋文公赏从亡之劳不及己「二」,乃隐于介休县绵上「三」山中。

qí mén rén lián zhī xuán shū wū gōng mén

这句话大意是:其门人怜之,悬书于公门。

wén gōng wù sì ér qiú zhī bù huò nǎi yǐ huǒ fén shān

这句话大意是:文公寤「四」而求之,不获,乃以火焚山。

tuī suì bào shù ér sǐ

这句话大意是:推遂抱树而死。

wén gōng yǐ mián shàng zhī de fēng zhī yǐ jīng shàn rén

这句话大意是:文公以绵上之地封之,以旌善人。

yú jīn jiè shān lín mù yáo wàng jǐn hēi rú huǒ shāo zhuàng yòu yǒu bào shù zhī xíng

这句话大意是:于今介山林木,遥望尽黑,如火烧状,又有抱树之形。

shì shì cí sì pō yǒu shén yàn

这句话大意是:世世祠祀,颇有神验。

bǎi xìng āi zhī jì rì wèi zhī duàn huǒ zhǔ lǐ lào yī ér shí zhī míng yuē hán shí gài qīng míng jié qián yī rì wǔ shì yě

这句话大意是:百姓哀之,忌日为之断火,煮醴酪(一)而食之,名曰「寒食」,盖清明节前一日「五」是也。

zhōng guó liú xíng suì wèi cháng sú

这句话大意是:中国流行,遂为常俗。

rán mài zhōu zì kě yù shǔ bù bì yào zài hán shí

这句话大意是:然麦粥自可御暑,不必要在寒食。

shì yǒu néng cǐ zhōu zhě liáo fù lù ěr

这句话大意是:世有能此粥者,聊复录耳。

zhì fǔ lìng bù yú liù fǎ cháng wū ān xìn chù qī mǎi qǔ zuì chū zhù zhě tiě jīng bù yú qīng lì yì rán

这句话大意是:治釜令不渝「六」法:常于谙信处「七」买取最初铸者,铁精不渝,轻利易燃。

qí yū hēi nán rán zhě jiē shì tiě zǐ dùn zhuó suǒ zhì

这句话大意是:其渝黑难燃者,皆是铁滓钝浊所致。

zhì lìng bù yú fǎ yǐ shéng jí shù hāo zhǎn liǎng tóu lìng qí

这句话大意是:治令不渝法:以绳急束蒿,斩两头令齐。

zhe shuǐ fǔ zhōng yǐ qián niú shǐ rán fǔ tāng nuǎn yǐ hāo sān biàn jìng xǐ

这句话大意是:著水釜中,以干牛屎燃釜,汤暖,以蒿三遍净洗。

shū què bā shuǐ qián rán jiǔ shǐ rè

这句话大意是:抒却「八」水,干燃「九」使热。

mǎi féi zhū ròu zhī hé pí dà rú shǒu zhě sān sì duàn yǐ zhī chù chù biàn kāi shì fǔ chá èr zuò shēng

这句话大意是:买肥猪肉脂合皮大如手者三四段,以脂处处遍揩拭釜,察(二)作声。

fù zhe shuǐ tòng shū xǐ shì zhī hēi rú mò shū què

这句话大意是:复著水痛疏洗,视汁黑如墨,抒却。

gèng zhī shì shū xǐ

这句话大意是:更脂拭,疏洗。

rú shì shí biàn xǔ zhī qīng wú fù hēi nǎi zhǐ

这句话大意是:如是十遍许,汁清无复黑,乃止;。

zé bù fù yū

这句话大意是:则不复渝。

zhǔ xìng lào zhǔ xíng zhǔ de huáng rǎn yī jiē xū xiān zhì fǔ bù ěr zé hēi è

现代白话:煮杏酪,煮饧,煮地黄染「一0」,皆须先治釜,不你则黑恶。

zhǔ lǐ fǎ yǔ zhǔ hēi xíng yī yī tóng

这句话大意是:煮醴法:与煮黑饧「一一」同。

rán xū diào qí sè zé lìng zhī wèi chún nóng chì sè zú zhě liáng

这句话大意是:然须调其色泽,令汁味淳浓,赤色足者良。

yóu yi huǎn huǒ jí zé jiāo chòu

这句话大意是:尤宜缓火,急则焦臭。

chuán yuē xiǎo rén zhī jiāo gān ruò lǐ yí wèi cǐ fēi lǐ jiǔ yī èr yě

现代白话:传曰:「品行较差的人之交甘若醴」,疑谓此,非醴酒「一二」也。

zhǔ xìng lào zhōu fǎ yòng sù kuàng mài yī sān qí chūn zhǒng zhě zé bù zhōng

这句话大意是:煮杏酪粥法:用宿穬麦「一三」,其春种者则不中。

yù qián yī yuè shì mài zhé yī sì lìng jīng xì bǒ jiǎn

这句话大意是:预前一月,事麦折「一四」令精,细簸拣。

zuò wǔ liù děng bì shǐ bié jūn diào wù lìng cū xì xiāng zá qí dà rú hú dòu sān zhě cū xì zhèng de suǒ

这句话大意是:作五六等,必使别均调,勿令麤细相杂,其大如胡豆(三)者,麤细正得所。

pù lìng jí qián

这句话大意是:曝令极干。

rú shàng zhì fǔ qì xiān zhǔ yī fǔ cū zhōu rán hòu jìng xǐ yòng zhī

这句话大意是:如上治釜讫,先煮一釜麤粥,然后净洗用之。

dǎ qǔ xìng rén sì yǐ tāng tuō qù huáng pí shú yán yǐ shuǐ hé zhī juàn lǜ qǔ zhī

这句话大意是:打取杏人(四),以汤脱去黄皮,熟研,以水和之,绢滤取汁。

zhī wéi chún nóng biàn měi shuǐ duō zé wèi báo

这句话大意是:汁唯淳浓便美,水多则味薄。

yòng qián niú fèn rán huǒ xiān zhǔ xìng rén zhī shù fèi shàng zuò tún nǎo zhòu rán hòu xià kuàng mài mǐ

这句话大意是:用干牛粪燃火,先煮杏人汁,数沸,上作豚脑皱,然后下穬麦米。

wéi xū huǎn huǒ yǐ bǐ xú xú jiǎo zhī wù lìng zhù

这句话大意是:唯须缓火,以匕徐徐搅之,勿令住。

zhǔ lìng jí shú gāng nào yī wǔ de suǒ rán hòu chū zhī

这句话大意是:煮令极熟,刚淖「一五」得所,然后出之。

yù qián duō mǎi xīn wǎ pén zi róng shòu èr dòu zhě shū zhōu zhe pén zi zhōng yǎng tóu wù gài

这句话大意是:预前多买新瓦盆子容受二斗者,抒粥著盆子中,仰头勿盖。

zhōu sè bái rú níng zhī mǐ lì yǒu lèi qīng yù

这句话大意是:粥色白如凝脂,米粒有类青玉。

tíng zhì sì yuè bā rì yì bù dòng yī liù

这句话大意是:停至四月八日亦不动「一六」。

yū fǔ lìng zhōu hēi huǒ jí zé jiāo kǔ jiù pén zé bù shèn shuǐ fù gài zé jiě lí

这句话大意是:渝釜令粥黑,火急则焦苦,旧盆则不渗水,覆盖则解离。

qí dà pén shèng zhě shù quán yī qī jū wàn wǔ fǎn yì shēng shuǐ yě

这句话大意是:其大盆盛者,数卷「一七」居万(五)反亦生水也。

yī lào gè běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(一)「酪」,各本脱,据金抄补。

èr chá xíng róng cā shí de shēng yīn huái yí yīng zuò chá chá

这句话大意是:(二)「察」,形容擦时的声音,怀疑应作「察察」。

sān kuàng mài bù kě néng dà rú hú dòu yě hěn nán jiǎn zuò wǔ liù děng zhè lǐ yīng zhǐ xìng rén kě shì shàng xià wén yǒu dào cuò yí yīng zuò shì mài zhé lìng jīng xì bǒ jiǎn

这句话大意是:(三)穬麦不可能「大如胡豆」,也很难拣作五六等,这里应指杏仁,可是上下文有倒错,疑应作:「……事麦折令精,细簸拣。

rú shàng zhì fǔ qì xiān zhǔ yī fǔ cū zhōu rán hòu jìng xǐ yòng zhī

这句话大意是:如上治釜讫,先煮一釜麤粥,然后净洗用之。

dǎ qǔ xìng rén zuò wǔ liù děng bì shǐ bié jūn diào wù lìng cū xì xiāng zá qí dà rú hú dòu zhě cū xì zhèng de suǒ

这句话大意是:打取杏人,作五六等,必使别均调,勿令麤细相杂,其大如胡豆者,麤细正得所。

pù lìng jí qián

这句话大意是:曝令极干。

yǐ tāng tuō qù huáng pí shú yán yǐ shuǐ hé zhī juàn lǜ qǔ zhī

这句话大意是:以汤脱去黄皮,熟研,以水和之,绢滤取汁。

wéi xìng rén jiǎn zuò wǔ liù děng zuò zěn yàng yòng réng yǒu quē tuō bù wán

这句话大意是:……」惟杏仁拣作五六等,作怎样用,仍有缺脱不完。

sì běn tiáo èr chù xìng rén jīn chāo jūn rú wén tā běn jūn zuò xìng rén

这句话大意是:(四)本条二处「杏人」,金抄均如文,他本均作「杏仁」。

guǒ rén zì gǔ zuò rén tā chù yì zuò rén zī cóng jīn chāo

这句话大意是:果仁字古作「人」,他处亦作「人」,兹从金抄。

wǔ wàn míng chāo wù zuò fǎn hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò fāng jù jīn chāo gǎi zhèng jiàn xi běn tóng

这句话大意是:(五)「万」,明抄误作「反」,湖湘本、《津逮》本误作「方」,据金抄改正(渐西本同)。

yī lǐ běn lái shì dài zǐ de tián mǐ jiǔ lào shì rǔ lào dàn zài běn piān dōu bú shì zhǐ zhè xiē

这句话大意是:「一」「醴」本来是带滓的甜米酒,「酪」是乳酪,但在本篇都不是指这些。

běn piān de lǐ shí jì shì yī zhǒng yè tài de mài yá táng lào shì yī zhǒng xiàng rǔ lào de xìng rén mài zhōu

这句话大意是:本篇的「醴」,实际是一种液态的麦牙糖,「酪」是一种像乳酪的杏仁麦粥。

ér lǐ lào lián chēng zé shì èr zhě de hùn hé wù jí yòng mài yá táng diào hé de xìng rén mài zhōu

这句话大意是:而「醴酪」连称,则是二者的混合物,即用麦芽糖调和的杏仁麦粥。

duò dù tái qīng yù zhú bǎo diǎn juǎn èr yǐn lù huì yè zhōng jì hán shí yòu zuò lǐ lào xià zuò zhù shuō jīn shì xī zuò dà mài zhōu yán xìng rén wèi lào

这句话大意是:隋杜台卿《玉烛宝典》卷二引陆翙《邺中记》「……寒食又作醴酪」下作注说:「今世悉作大麦粥,研杏人为酪;。

bié zhǔ xíng zhǔ xíng yuán wù zuò zhě yī xī wò zhī yě

这句话大意是:别煮饧(「煮饧」,原误作「者一锡」)沃之也。

shuō míng hán shí jié chī de lǐ lào shì yī zhǒng yí táng xìng rén mài zhōu dào suí táng shí hái shì zhè yàng

这句话大意是:」说明寒食节吃的「醴酪」是一种饴糖杏仁麦粥,到隋唐时还是这样。

èr chūn qiū shí jìn guó zhòng ěr táo chū zài wài shí jiǔ nián jiè zhī tuī yì zuò jiè zǐ tuī shì bàn cóng táo chū de yī rén

这句话大意是:「二」春秋时晋国重耳逃出在外十九年,介之推(亦作介子推)是伴从逃出的一人。

hòu zhòng ěr huí guó wèi jūn jí jìn wén gōng méi yǒu xiān shǎng láo tā tā jiù bì kāi zhù zài mián shàng de shān zhōng

这句话大意是:后重耳回国为君(即晋文公),没有先赏劳他,他就避开住在绵上的山中。

wén gōng shāo shān bī tā chū lái jié guǒ bèi shāo sǐ

这句话大意是:文公烧山逼他出来,结果被烧死。

shì jiàn zuǒ chuán xī gōng èr shí sì nián guó yǔ jìn yǔ jí lǚ shì chūn qiū jiè lì piān děng

这句话大意是:事见《左传‧僖公二十四年》、《国语‧晋语》及《吕氏春秋‧介立》篇等。

sān jiè xiū xiàn jīn shān xī shěng jiè xiū xiàn

这句话大意是:「三」介休县,今山西省介休县。

mián shàng gǔ dì míng zài jiè xiū xiàn nán

这句话大意是:绵上,古地名,在界休县南。

qí de yǒu shān chēng mián shān

这句话大意是:其地有山,称绵山。

hòu yì míng qí shān wèi jiè shān

这句话大意是:后亦名其山为介山。

sì wù yǔ wù tōng

这句话大意是:「四」「寤」,与「悟」通。

wǔ hán shí de shí rì gè shí qī yǒu bù tóng

这句话大意是:「五」「寒食」的时日,各时期有不同。

hòu hàn shū zhōu jǔ chuán tài yuán yī jùn jiù sú yǐ jiè zhī tuī fén hái bù yù jǔ huǒ yóu shì shì mín měi dōng zhōng zhé yī yuè hán shí

这句话大意是:《后汉书‧周举传》:「太原一郡旧俗,以介之推焚骸,……不欲举火,由是士民每冬中,辄一月寒食。

hàn shí shì zài dōng jì duàn huǒ yī yuè

这句话大意是:」汉时是在冬季断火一月。

yóu wū yī yuè lěng shí suì duō sǐ zhě zhōu jǔ wèi bīng zhōu cì shǐ yǔ yǐ gé chú yǐ hòu lěng shí shí rì jiǎn shǎo

这句话大意是:由于一月冷食,「岁多死者」,周举为并州刺史,予以革除,以后冷食时日减少。

wèi wǔ dì jí jìn huǒ fá lìng wén tài yuán shàng dǎng xī hé yàn mén dōng zhì hòu bǎi wǔ rì jiē jué huǒ hán shí yún wèi jiè zhī tuī

这句话大意是:《魏武帝集‧禁火罚令》:「闻太原、上党、西河、雁门,冬至后百五日皆绝火寒食,云为介之推。

liáng zōng jīng chu suì shí jì suǒ jì yě shì dōng zhì hòu yī bǎi líng wǔ rì jìn huǒ sān rì

这句话大意是:」梁宗」《荆楚岁时记》所记也是冬至后一百零五日「禁火三日」。

dōng zhì hòu yī bǎi líng wǔ rì shì qīng míng jié qián yī rì

这句话大意是:冬至后一百零五日是清明节前一日。

dàn yě yǒu shuō qīng míng qián èr rì de

这句话大意是:但也有说清明前二日的。

liù yū zhǐ biàn sè

这句话大意是:「六」「渝」,指变色。

qī ān shì shú shi

这句话大意是:「七」「谙」是熟识;。

ān xìn chù zhǐ xiàng lái shú shi xìn de guò de dì fāng

这句话大意是:「谙信处」,指向来熟识信得过的地方。

bā shū què yì qù yǎo qù

这句话大意是:「八」「抒却」,挹去,舀去;。

qīng qù

这句话大意是:倾去。

jiǔ qián rán kōng guō shāo

这句话大意是:「九」「干燃」,空锅烧。

yī zhǔ de huáng rǎn jiàn juǎn sān zá shuō piān hé dōng rǎn yù huáng fǎ

这句话大意是:「一0」「煮地黄染」,见卷三《杂说》篇「河东染御黄法」。

yī yī zhǔ hēi xíng jiàn xià piān xíng bū piān

这句话大意是:「一一」「煮黑饧」,见下篇《饧𫗦》篇。

yī èr lǐ shuō wén jiǔ yī xiǔ shú yě

这句话大意是:「一二」「醴」,《说文》:「酒一宿熟也。

zhōu lǐ tiān guān jiǔ zhèng yǒu lǐ qí zhèng xuán zhù lǐ yóu tǐ yě chéng ér zhī zǐ xiāng jiāng rú jīn tián jiǔ yǐ

现代白话:」《周礼‧天官》「酒正」有「醴齐」,郑玄注:「醴犹体也,成而汁滓相将,如今恬酒了。

sūn yí ràng zhōu lǐ zhèng yì shì míng shì yǐn shí yún lǐ qí niàng zhī yī sù ér chéng tǐ yǒu jiǔ wèi ér yǐ yě

这句话大意是:」孙诒让《周礼正义》:「《释名‧释饮食》云:「醴齐,酿之一宿而成,体有酒味而已也。

tián jí tián zhī jiè zì

这句话大意是:」恬即甜之借字。

jiù běn běi táng shū chāo jiǔ shí bù yǐn hán shī yún tián ér bù jǐ shǎo qū duō mǐ yuē lǐ

这句话大意是:旧本《北堂书钞‧酒食部》引《韩诗》云:「甜而不泲,少曲多米曰醴。

yù piān lǐ tián jiǔ

这句话大意是:」」《玉篇》:「醴,……甜酒。

bù jǐ jí zhī zǐ xiāng jiāng de lián pēi jiǔ

这句话大意是:」「不泲」即「汁滓相将」的连醅酒。

zé suǒ wèi lǐ jiǔ shì yī zhǒng niàng zào shí jiān jí duǎn lüè dài jiǔ wèi de dài zǐ de tián mǐ jiǔ

这句话大意是:则所谓「醴酒」,是一种酿造时间极短略带酒味的带滓的甜米酒。

běn piān de lǐ bú shì zhè zhǒng lǐ jiǔ ér shì yī zhǒng yè tài de yí táng suǒ yǐ gǔ shì huái yí gān ruò lǐ de lǐ shì zhǐ zhè gè

这句话大意是:本篇的「醴」,不是这种「醴酒」,而是一种液态的饴糖,所以贾氏怀疑「甘若醴」的「醴」是指这个。

zhè yī jiě shì yǔ gāo yòu xiāng sì gāo yòu jiě shì lǚ shì chūn qiū zhòng jǐ piān de lǐ shuō lǐ zhě yǐ niè yǔ shǔ xiāng lǐ bù yǐ yě zhuó ér tián ěr

这句话大意是:这一解释,与高诱相似,高诱解释《吕氏春秋‧重己》篇的「醴」说:「醴者,以糱与黍相醴,不以也,浊而甜耳。

yī sān sù kuàng mài yuè dōng kuàng mài

这句话大意是:「一三」「宿穬麦」,越冬穬麦。

yī sì zhé zhé sǔn shé hào zhǐ chōng zhì shǐ jīng hǎo

这句话大意是:「一四」「折」,折损,折耗,指舂治使精好。

yī wǔ nào shì shī làn zhōu zhǔ dào jí làn shú chēng wèi nào mí

这句话大意是:「一五」「淖」是湿,烂,粥煮到极烂熟称为「淖糜」。

zhè lǐ gāng nào de suǒ yì jí zhǔ dào chóu làn hé dù

这句话大意是:这里「刚淖得所」,意即煮到稠烂合度。

yī liù dòng biàn zhì

这句话大意是:「一六」「动」,变质。

yī qī shù yīn shuò lǚ cì

这句话大意是:「一七」「数」,音朔,屡次。

quán yǒu shōu yì zhè lǐ zhǐ duō cì yì qǔ jiǎo dòng shǐ jiāo zhuàng de xìng mài zhōu biàn zhì shēng shuǐ xiàng yòng tāng shi yǎo chī nóng hòu de xián dòu jiāng nà yàng

这句话大意是:「卷」有「收」义,这里指多次挹取搅动,使胶状的杏麦粥变质生水,像用汤匙舀吃浓厚的咸豆浆那样。

sūn yī fàn dì bā shí liù zuò sù sūn fǎ mǐ yù xì ér bù suì

这句话大意是:飧(一)饭第八十六作粟飧法:●米欲细而不碎。

suì zé zhuó ér bù měi

这句话大意是:碎则浊而不美。

qì jí chuī

这句话大意是:●讫即炊。

jīng sù zé sè èr

这句话大意是:经宿则涩(二)。

táo bì yi jìng

这句话大意是:淘必宜净。

shí biàn yǐ shàng mí jiā

这句话大意是:十遍以上弥佳。

xiāng jiāng hé nuǎn shuǐ jìn fēn shǎo shí yǐ shǒu ruó wú lìng yǒu kuài

这句话大意是:香浆和暖水浸饙,少时,以手挼,无令有块。

fù xiǎo tíng rán hòu zhuàng sān

这句话大意是:复小停,然后壮(三)。

fán tíng fēn dōng yi jiǔ xià shǎo shí gài yǐ rén yì xiāo xī zhī

这句话大意是:凡停饙,冬宜久,夏少时,盖以人意消息之。

ruò bù tíng fēn zé fàn jiān yě

这句话大意是:若不停饙,则饭坚也。

tóu sūn shí xiān diào jiāng lìng tián cù shì kǒu xià rè fàn wū jiāng zhōng jiān chū biàn zhǐ

这句话大意是:投飧时,先调浆令甜酢适口,下热饭于浆中,尖出便止。

yi shǎo shí zhù wù shǐ sì náo jiǎo dài qí zì jiě sàn rán hòu lāo shèng sūn biàn huá měi

这句话大意是:宜少时住,勿使(四)挠搅,待其自解散,然后捞盛,飧便滑美。

ruò xià fàn jí jiǎo wǔ lìng fàn sè liù

这句话大意是:若下饭即搅(五),令饭涩(六)。

zhé yī sù mǐ fǎ qǔ xiāng měi hǎo gǔ tuō sù mǐ èr yī shí wù lìng yǒu suì zá

这句话大意是:折「一」粟米法:取香美好谷脱粟米「二」一石,勿令有碎杂。

wū mù cáo nèi yǐ tāng táo jiǎo tà

这句话大意是:于木槽内,以汤淘,脚踏;。

xiè qù shěn gèng tà

这句话大意是:泻去沈,更踏;。

rú cǐ shí biàn yǐn yuē yǒu qī dòu qī mǐ zài biàn zhǐ

这句话大意是:如此十遍,隐约有七斗(七)米在,便止。

lù chū pù qián

这句话大意是:漉出,曝干。

chuī shí yòu jìng táo

这句话大意是:炊时,又净淘。

xià fēn shí wū dà pén zhōng duō zhe lěng shuǐ bì lìng lěng chè mǐ xīn bā yǐ shǒu ruó fēn liáng jiǔ tíng zhī

这句话大意是:下饙时,于大盆中多著冷水,必令冷彻米心(八),以手挼饙,良久停之。

zhé mǐ jiān shí bì xū ruò chuī gù yě sān bù tíng zé yìng

这句话大意是:折米坚实,必须弱炊故也「三」,不停则硬。

tóu fàn diào jiāng yī rú shàng fǎ

这句话大意是:投饭调浆,一如上法。

lì shì qīng yù huá ér qiě měi

这句话大意是:粒似青玉,滑而且美。

yòu shén jiān shí jìng rì bù jī

这句话大意是:又甚坚实,竟日不饥。

ruò chuī zuò lào zhōu sì zhě měi wū jīng jiǔ mǐ

这句话大意是:弱炊作酪粥「四」者,美于粳(九)米。

zuò hán shí jiāng fǎ yǐ sān yuè zhōng qīng míng qián yè chuī fàn jī xiàng míng xià shú rè fàn wū wèng zhōng yǐ xiàng mǎn wèi xiàn

这句话大意是:作寒食浆法:以三月中清明前,夜炊饭,鸡向鸣,下熟热饭于瓮中,以向满为限。

shù rì hòu biàn cù zhōng yǐn shí

这句话大意是:数日后便酢,中饮(十)。

yīn jiā cháng chuī cì wǔ sān sì rì zhé yǐ xīn chuī fàn yī dòu zhī

这句话大意是:因家常炊次「五」,三四日辄以新炊饭一酘之。

měi qǔ jiāng suí duō shǎo jí xīn jí lěng shuǐ tiān zhī

这句话大意是:每取浆,随多少即新汲冷水添之。

qì xià sūn jiāng bìng bù bài ér cháng mǎn suǒ yǐ wèi yì

这句话大意是:讫夏,飧浆并不败而常满,所以为异。

yǐ èr shēng de jiě shuǐ yī shēng liù shuǐ lěng shí yī qīng jùn yǒu shū wū fán

这句话大意是:以二升,得解水一升「六」,水冷(十一)清俊,有殊于凡。

lìng xià yuè fàn wèng jǐng kǒu biān wú chóng fǎ qīng míng jié qián èr rì yè jī míng shí chuī shǔ shú qǔ fǔ tāng biàn xǐ jǐng kǒu wèng biān de zé wú mǎ xián qī bǎi chóng bù jìn jǐng wèng yǐ

现代白话:令夏月饭瓮、井口边无虫法:清明节前二日夜,鸡鸣时,炊黍熟,取釜汤遍洗井口、瓮边地,则无马蚿「七」,百虫不近井、瓮了。

shèn shì shén yàn

这句话大意是:甚是神验。

zhì hàn dào chì mǐ lìng fàn bái fǎ mò wèn dōng xià cháng yǐ rè tāng jìn mǐ yī shí jiǔ rán hòu yǐ shǒu ruó zhī

这句话大意是:治旱稻赤米令饭白法:莫问冬夏,常以热汤浸米,一食久,然后以手挼之。

tāng lěng xiè qù jí yǐ lěng shuǐ táo tài ruó qǔ bái nǎi zhǐ

这句话大意是:汤冷,泻去,即以冷水淘汰,挼取白乃止。

fàn sè jié bái wú yì qīng liú zhī mǐ

这句话大意是:饭色洁白,无异清流之米。

yòu chì dào yī jiù mǐ lǐ zhe hāo yè yī bǎ bái yán yī bǎ hé zhī jí jué bái

这句话大意是:又,●赤稻一臼,米里著蒿叶一把,白盐一把,合●之,即绝白。

shí jīng yuē zuò miàn fàn fǎ yòng miàn wǔ shēng xiān qián zhēng jiǎo shǐ lěng

这句话大意是:《食经》曰:「作面饭法:用面五升,先干蒸,搅使冷。

yòng shuǐ yī shēng

这句话大意是:用水一升。

liú yī shēng miàn jiǎn shuǐ sān hé

这句话大意是:留一升面,减水三合;。

yǐ qī hé shuǐ sǒu sì shēng miàn yǐ shǒu bò jiě

这句话大意是:以七合水,溲四升面,以手擘解。

yǐ fàn yī shēng miàn fěn fěn qián xià

这句话大意是:以饭,一升面粉粉干下。

shāo qiè qǔ dà rú lì kē

这句话大意是:稍切取,大如栗颗。

qì zhēng shú

这句话大意是:讫,蒸熟。

xià zhe jié zhōng gèng zhēng zhī

这句话大意是:下著节中,更蒸之。

shí èr

这句话大意是:(十二)」。

zuò jīng mǐ qiǔ bèi bā fǎ qǔ jīng mǐ tài sǎ jiǔ zuò fàn pù lìng zào

这句话大意是:作粳米糗糒「八」法:取粳米,汰洒「九」,作饭,曝令燥。

dǎo xì mó cū xì zuò liǎng zhǒng zhé yī

这句话大意是:捣细,磨,麤细作两种折「一0」。

jīng mǐ zǎo bèi fǎ chuī fàn shú làn pù lìng qián xì shāi shí sān

这句话大意是:粳米枣糒法:炊饭熟烂,曝令干,细筛(十三)。

yòng zǎo zhēng shú zé qǔ gāo sǒu bèi

这句话大意是:用枣蒸熟,迮取膏,溲糒。

lǜ yī shēng bèi yòng zǎo yī shēng

这句话大意是:率一升糒,用枣一升。

cuī shí yuē wǔ yuè duō zuò bèi yǐ gōng chū rù zhī liáng

这句话大意是:崔寔曰:「五月多作糒,以供出入之粮。

gū mǐ fàn fǎ gū gǔ yī yī shèng wéi náng zhōng

这句话大意是:菰米饭法:菰谷「一一」盛韦囊中;。

dǎo cí qì wèi xiè wù lìng zuò mò nèi wéi náng zhōng lìng mǎn bǎn shàng róu zhī qǔ mǐ

这句话大意是:捣瓷器为屑,勿令作末,内韦囊中令满,板上揉之取米。

yī zuò kě yòng shēng bàn

这句话大意是:一作可用升半。

chuī rú dào mǐ

这句话大意是:炊如稻米。

hú fàn fǎ yǐ cù guā zū zhǎng qiè liè shí sì zhì féi ròu shēng zá cài nèi bǐng zhōng jí quán

这句话大意是:胡饭法:以酢瓜菹长切,脟(十四)炙肥肉,生杂菜,内饼中急卷。

quán yòng liǎng juǎn sān jié hái shí wǔ lìng xiāng jiù bìng liù duàn yī èr zhǎng bù guò èr cùn

这句话大意是:卷用两卷,三截,还(十五)令相就,并六断「一二」,长不过二寸。

bié diàn piāo yǎn suí zhī

这句话大意是:别奠「飘兖」随之。

xì qiè hú qín liǎo shí liù xià cù zhōng wèi piāo yǎn

这句话大意是:细切胡芹、蓼(十六)下酢中为「飘兖」。

shí cì yuē zhé mǐ fàn shēng zhé shí qī yòng shí bā lěng shuǐ yòng suī hǎo zuò shèn nán

这句话大意是:《食次》曰:「折米饭:生折(十七),用(十八)冷水,用虽好,作甚难。

kuǎi kǔ guài fǎn mǐ fàn shí jiǔ

这句话大意是:蒯苦怪反米饭(十九)。

kuǎi zhě bèi xǐ èr shí mǐ lìng jìng yě

这句话大意是:蒯者,背洗(二十)米令净也。

yī sūn yīn sūn shuō wén zuò

这句话大意是:(一)「飧」,音孙,《说文》作「●」。

xú hào shuō wén jiě zì zhù jiān yǐn dài tōng shuō sūn xī shí yě gǔ zhě xī zé jùn cháo shàn zhī yú gù shú shí yuē sūn

这句话大意是:徐灏《说文解字注笺》引戴侗说:「飧,夕食也,古者夕则馂朝膳之余,故熟食曰飧。

shú shí jiā tāng shì shuǐ pào fàn gù yòu yǐn shēn wèi shuǐ hé fàn

这句话大意是:」熟食加汤是水泡饭,故又引申为「水和饭」。

lǐ jì yù zǎo bù gǎn sūn kǒng yǐng dá shū sūn wèi yòng yǐn jiāo fàn wū qì zhōng yě

这句话大意是:《礼记‧玉藻》「不敢飧」孔颖达疏:「飧谓用饮浇饭于器中也」,。

shì míng shì yǐn shí jiě shì wèi tóu fàn wū shuǐ zhōng shǐ jiě sàn

这句话大意是:《释名‧释饮食》解释为投饭于水中使解散,。

tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ yǐn tōng sú wén jiě shì wèi shuǐ jiāo fàn

这句话大意是:《太平御览》卷六五○引《通俗文》解释为「水浇饭」,。

dōu hé běn piān xiāng hé

这句话大意是:都和本篇相合。

zì cóng xī shí de yì zhèng zì yīng zuò sūn

这句话大意是:字从夕食得义,正字应作「飧」。

běn piān gè sūn zì jīn chāo jūn zuò sūn jiàn xi běn tóng míng chāo hú xiāng běn děng gài zuò sú é zì

这句话大意是:本篇各「飧」字金抄均作「飧」(渐西本同),明抄、湖湘本等概作「」,俗讹字。

běn shū tǒng yī zuò sūn

这句话大意是:本书统一作「飧」。

èr sè gè běn é zuò lì jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(二)「涩」,各本讹作「沥」,据金抄改正。

sān zhuàng gè běn tóng jīn chāo é zuò dù yí yīng zuò huò zhuāng zhǐ zhòng zhuāng zài zhēng

这句话大意是:(三)「壮」,各本同(金抄讹作「肚」),疑应作「●」或「装」,指重装再蒸。

yīn zhuàng yù piān mǐ rù zèng yě

这句话大意是:「●」,音壮,《玉篇》:「米入甑也。

sì shǐ huáng lù sēn xiào jì nǎi biàn zhī é

这句话大意是:(四)「使」,黄麓森校记:「乃便之讹。

zhè lǐ gēn běn bù jiǎo bàn dài qí zì rán jiě sàn zuò shǐ shān hé shì huáng xiào fēi

这句话大意是:」这里根本不搅拌待其自然解散,作「使」才合适,黄校非。

wǔ jiǎo gè běn é zuò rǎo jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(五)「搅」,各本讹作「扰」,据金抄改正。

liù jīn chāo zuò sè tā běn zuò jiān

这句话大意是:(六)金抄作「涩」,他本作「坚」。

àn sè tóng sè shuō wén bù huá yě

这句话大意是:按「涩」同「濇」,《说文》:「不滑也。

shuō míng shì huá měi de fǎn miàn gù cóng jīn chāo

这句话大意是:」说明是「滑美」的反面,故从金抄。

yào shù zhōng duō zhǒng shí pǐn de huá měi shì zhǐ ruǎn huá nián huá liū huá ér sè zé zhǐ hú kǒu cū lì bù xì nì bú shì xiàn zài yì bān suǒ shuō de sè kǒu

这句话大意是:《要术》中多种食品的「滑美」是指软滑,黏滑,溜滑,而「涩」则指糊口,粗粝不细腻,不是现在一般所说的濇口。

qī dòu jīn chāo wù zuò shēng tā běn bù wù

这句话大意是:(七)「斗」,金抄误作「升」,他本不误。

bā xīn gè běn wù zuò bì jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(八)「心」,各本误作「必」,据金抄改正。

jiǔ jīng míng chāo zuò yìng jīn chāo zuò gěng zī cóng míng qīng kè běn zuò jīng

这句话大意是:(九)「粳」,明抄作「硬」,金抄作「梗」,兹从明清刻本作「粳」。

shí yǐn yuán zuò fàn huáng lù sēn xiào jì nǎi yǐn zhī é

这句话大意是:(十)「饮」,原作「饭」,黄麓森校记:「乃饮之讹。

zhè shì yǐn jiāng zì yīng zuò yǐn dàn shàng wén xià shú rè fàn wū wèng zhōng xià yīng tuō yǐ lěng shuǐ wò zhī yī lèi zì jù

这句话大意是:」这是饮浆,字应作「饮」,但上文「下熟热饭于瓮中」下应脱「以冷水沃之」一类字句。

shí yī shuǐ lěng yí yīng zuò shuǐ líng

这句话大意是:(十一)「水冷」,疑应作「水泠」。

líng yīn líng qīng liáng qīng jùn de yì sī

这句话大意是:「泠」,音灵,清凉轻俊的意思。

shí èr xià zhe shāi zhōng gèng zhēng zhī bù kě jiě

这句话大意是:(十二)「下著筛中,更蒸之」,不可解。

shàng wén yǐ fàn yī shēng miàn fěn fěn qián xià huò xǔ shì shuō bǎ liú xià de yī shēng qián zhēng de miàn fěn xià zài fàn lǐ sǒu hé zì jù hé shàng miàn bù kě jiě de dōu yǒu cuò tuō

这句话大意是:上文「以饭,一升面粉粉干下」,或许是说把留下的一升干蒸的面粉下在饭里溲和,字句和上面不可解的都有错脱。

shí sān xì shāi shàng miàn yīng tuō dǎo mó guò chéng de jì zài

这句话大意是:(十三)「细筛」上面应脱「捣」、「磨」过程的记载。

shí sì jīn chāo zuò liè tā běn zuò jiāng

这句话大意是:(十四)金抄作「脟」,他本作「将」。

àn liè tóng luán mǎn shū sī mǎ xiàng rú chuán liè gē lún cuì

这句话大意是:按「脟」同「脔」,《满书‧司马相如传》:「脟割轮焠。

yán shī gǔ zhù liè zì yǔ luán tóng yán luán gē qí ròu

这句话大意是:」颜师古注:「脟字与脔同,言脔割其肉。

shí wǔ hái cóng jīn chāo

这句话大意是:(十五)「还」,从金抄;。

míng chāo zuò wú tā běn kōng gé huò mò dīng

这句话大意是:明抄作「无」,他本空格或墨钉。

shí liù liǎo cóng jīn chāo

这句话大意是:(十六)「蓼」,从金抄;。

míng chāo wù zuò diàn tā běn tuō

这句话大意是:明抄误作「奠」,他本脱。

shí qī zhé míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò zhé wù

这句话大意是:(十七)「折」,明抄、湖湘本、《津逮》本作「哲」误;。

xué jīn běn zuò xī de yì tǐ jiàn xi běn zuò xī jīn chāo zuò zhé

这句话大意是:《学津》本作「●」(「淅」的异体),渐西本作「淅」,金抄作「折」。

dà gài zhè gè yòng lěng shuǐ yǔ rè tāng táo zhé xiāng duì gù chēng shēng zhé nán zuò

这句话大意是:大概这个用冷水,与热汤淘折相对,故称「生折」,难作。

zī zàn cóng jīn chāo

这句话大意是:兹暂从金抄。

shí bā yòng míng chāo kōng gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十八)「用」,明抄空格,他本脱,据金抄补。

shí jiǔ kuǎi mǐ fàn jù bù wán zhěng cǐ tiáo yǒu shàng xià bù shǎo tuō wén

这句话大意是:(十九)「蒯米饭」,句不完整,此条有上下不少脱文。

èr shí bèi jīn chāo zuò hú xiāng běn děng zuò jiē míng chāo zuò bèi

这句话大意是:(二十)「背」,金抄作「●」,湖湘本等作「皆」,明抄作「背」。

àn bèi shì bǒ yáng de kǒu yǔ xiàn zài jiāng zhè hái yǒu zhè gè fāng yán

这句话大意是:按「背」是簸扬的口语,现在江浙还有这个方言。

xǐ míng chāo kōng gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:「洗」,明抄空格,他本脱,据金抄补。

yī zhé yòng tè shū de chù lǐ fǎ shǐ mǐ gǎo de hěn jīng bái jié guǒ zhī shèng yǒu yuán mǐ liàng de bǎi fēn zhī qī shí yǒu hěn duō shé hào gù chēng wèi zhé dàn qí shí yǒu hěn dà de làng fèi

这句话大意是:「一」「折」,用特殊的处理法使米搞得很精白,结果只剩有原米量的百分之七十,有很多折耗,故称为「折」,但其实有很大的浪费。

èr tuō sù mǐ jǐn jǐn tuō qù wài ké de sù mǐ

这句话大意是:「二」「脱粟米」,仅仅脱去外壳的粟米。

sān bì xū ruò chuī gù yě zhǐ jìn fēn hòu zài zhēng dàn zhèng wén tuō gèng zhēng yī lèi zì

这句话大意是:「三」「必须弱炊故也」,指浸饙后再蒸,但正文脱「更蒸」一类字。

sì juǎn liù yǎng yáng piān pēng sū fǎ pēng sū lào jiāng zhōng hé sūn zhōu

这句话大意是:「四」卷六《养羊》篇「抨酥法」:「抨酥酪浆,中和飧粥。

zhè lǐ lào zhōu kě néng zhǐ cǐ

这句话大意是:」这里「酪粥」,可能指此。

wǔ chuī cì chuī fàn de shí hou

这句话大意是:「五」「炊次」,炊饭的时候。

liù yǐ èr shēng de jiě shuǐ yī shēng èr shēng suān jiāng kě yǐ duì yī shēng shuǐ

现代白话:「六」「以二升,得解水一升」,二升酸浆,能够对一升水。

qī xián yīn xián mǎ xián jí mǎ lù shǔ jié zú dòng wù duō zú lèi

这句话大意是:「七」「蚿」音贤,「马蚿」即马陆,属节足动物多足类。

bā qiǔ bèi qián liáng

这句话大意是:「八」「糗糒」,干粮。

jiǔ tài sǎ táo tài xǐ dí

这句话大意是:「九」「汰洒」,淘汰洗涤。

yī zhé zhè lǐ shí jì réng shì mó de yì sī

这句话大意是:「一0」「折」这里实际仍是「磨」的意思。

cū xì zuò liǎng zhòng zhé zhǐ xì de guò shāi cū de zài mó

这句话大意是:「麤细作两重折」,指细的过筛,粗的再磨。

yī yī jiāo bái de zǐ shí chēng gū gǔ

这句话大意是:「一一」茭白的子实,称「菰谷」。

qí mǐ chēng gū mǐ yòu míng diāo hú mǐ

这句话大意是:其米称「菰米」,又名「雕胡米」。

yī èr duàn zuò duàn jiě shì

这句话大意是:「一二」「断」,作「段」解释;。

bìng liù duàn liǎng gè ròu juǎn zi měi gè qiē qiē sān duàn yī gòng liù duàn

这句话大意是:「并六断」,两个肉卷子,每个切切三段,一共六段。

zì quán yòng liǎng juǎn zhì zhǎng bù guò èr cùn shì zhǐ diàn fǎ

这句话大意是:自「卷用两卷」至「长不过二寸」,是指奠法。

sù shí dì bā shí qī shí cì yuē cōng jiǔ gēng yī fǎ xià yóu shuǐ zhōng zhǔ cōng jiǔ wǔ èr fēn qiè fèi jù xià

这句话大意是:素食第八十七《食次》曰:「葱韭羹(一)法:下油水中煮葱、韭——五(二)分切,沸俱下。

yǔ hú qín yán chǐ yán mǐ sǎn lì dà rú sù mǐ

这句话大意是:与胡芹、盐、豉、研米糁——粒大如粟米。

hù gēng xià yóu shuǐ zhōng zhǔ jí shú hù tǐ héng qiè hòu sān fēn fèi ér xià

这句话大意是:瓠羹:下油水中煮极熟——瓠体横切,厚三分,沸而下。

yǔ yán chǐ hú qín

这句话大意是:与盐、豉、胡芹。

lèi diàn zhī

这句话大意是:累奠之。

yóu chǐ chǐ sān hé yóu yī shēng cù wǔ shēng sān jiāng jú pí cōng hú qín yán hé hé zhēng

这句话大意是:油豉:豉三合,油一升,酢五升(三),姜、橘皮、葱、胡芹、盐,合和,蒸。

zhēng shú gèng yǐ yóu wǔ shēng jiù qì shàng sǎ zhī

这句话大意是:蒸熟,更以油五升,就气上洒之。

qì jí hé zèng fù xiè wèng zhōng

这句话大意是:讫,即合甑覆泻瓮中。

gāo jiān zǐ cài yǐ zào cài xià yóu zhōng jiān zhī kě shí zé zhǐ

这句话大意是:膏煎紫菜:以燥菜下油中煎之,可食则止。

bò diàn rú pú

这句话大意是:擘奠如脯。

xiè bái zhēng shú mǐ yī shí shú chōng lìng mǐ máo sì bù

这句话大意是:薤白蒸:秫米一石,熟舂●,令米毛(四),不●。

xiān jī fǎn wǔ yǐ chǐ sān shēng liù zhǔ zhī jī lù qī qǔ zhī yòng wò mǐ lìng shàng xié yī kě zǒu xiā

这句话大意是:先击反(五)以豉三升(六)煮之,●箕漉(七)取汁,用沃米,令上谐「一」可走虾。

mǐ shì lù chū tíng mǐ chǐ èr zhōng xià kě bàn rì dōng kě yī rì chū mǐ

这句话大意是:米释,漉出——停米豉「二」中,夏可半日,冬可一日,出米。

cōng xiè děng cùn qiè lìng dé yī shí xǔ hú qín cùn qiè lìng dé yī shēng xǔ yóu wǔ shēng hé hé zhēng zhī kě fēn wèi liǎng zèng zhēng zhī

这句话大意是:葱、薤等寸切,令得一石许,胡芹寸切,令得一升许,油五升,合和蒸之,可分为两甑蒸之。

qì liù yǐ chǐ zhī wǔ shēng sǎ bā zhī

这句话大意是:气馏,以豉汁五升洒(八)之。

fán sān guò sān sǎ kě jīng yī chuī jiǔ

这句话大意是:凡三过三洒,可经一炊久。

sān sǎ chǐ zhī bàn shú jiǔ gèng yǐ yóu wǔ shēng sǎ zhī jí xià

这句话大意是:三洒豉汁,半熟(九),更以油五升洒之,即下。

yòng rè shí

这句话大意是:用热食。

ruò bù jí shí zhòng zhēng qǔ qì chū

这句话大意是:若不即食,重蒸,取气出。

sǎ yóu zhī hòu bù dé tíng shàng

这句话大意是:洒油之后,不得停上;。

zé lòu qù yóu

这句话大意是:则漏去油。

zhòng zhēng bù yí jiǔ jiǔ yì lòu yóu

这句话大意是:重蒸不宜久,久亦漏油。

diàn qì yǐ jiāng jiāo mò fěn zhī

这句话大意是:奠讫,以姜、椒末粉之。

sǒu zèng sān yì rán shí

这句话大意是:溲甑「三」亦然(十)。

yīn sū tuō fàn sì tuō èr dòu shuǐ yī shí

这句话大意是:●音苏托饭「四」:托二斗,水一石。

áo wǔ bái mǐ sān shēng lìng huáng hēi hé tuō shí yī sān fèi

这句话大意是:熬「五」白米三升,令黄黑,合托(十一),三沸。

juàn lù qǔ zhī chéng qīng yǐ yī shēng tóu zhòng

这句话大意是:绢漉取汁,澄清,以●一升投中。

wú yǔ yóu èr shēng tuō hǎo

这句话大意是:无●,与油二升,●托好。

yī shēng cì tán tuō yī míng tuō zhōng jià shí èr

这句话大意是:一升,次「檀托」,一名「托中价」(十二)。

mì jiāng shí sān shēng jiāng yī jīn shí sì jìng xǐ guā qù pí zi liù qiè bù huàn zhǎng dà rú xì qī zhù

这句话大意是:蜜姜(十三):生姜一斤(十四),净洗,刮去皮,子「六」切,不患长,大如细漆箸。

yǐ shuǐ èr shēng zhǔ lìng fèi qù mò

这句话大意是:以水二升,煮令沸,去沫。

yǔ mì èr shēng zhǔ fù lìng fèi gèng qù mò

这句话大意是:与蜜二升煮,复令沸,更去沫。

zi shèng hé zhī jiǎn bàn qī diàn

这句话大意是:子盛,合汁减半「七」奠;。

yòng zhù èr rén gòng

这句话大意是:用箸,二人共。

wú shēng jiāng yòng qián jiāng fǎ rú qián wéi shí wǔ qiè yù jí xì

这句话大意是:无生姜,用干姜,法如前,唯(十五)切欲极细。

fǒu bā guā hù fǎ dōng guā yuè dōng hù yòng máo wèi tuō zhě máo tuō jí jiān

这句话大意是:缹「八」瓜瓠法:冬瓜、越冬、瓠,用毛未脱者,毛脱即坚。

hàn guā jiǔ yòng jí dà ráo ròu zhě jiē xuē qù pí zuò fāng luán guǎng yī cùn zhǎng sān cùn

这句话大意是:汉瓜「九」用极大饶肉者,皆削去皮,作方脔,广一寸,长三寸。

piān yí zhū ròu féi yáng ròu yì jiā

这句话大意是:偏宜猪肉,肥羊肉亦佳;。

ròu xū bié zhǔ lìng shú báo qiè

这句话大意是:肉须别煮令熟,薄切。

sū yóu yī yì hǎo

这句话大意是:苏油「一0」亦好。

tè yi sōng cài

这句话大意是:特宜菘菜。

wú jīng féi kuí jiǔ děng jiē de

这句话大意是:芜菁、肥葵、韭等皆得。

sū yóu yi dà yòng xiàn cài

这句话大意是:苏油,宜大用苋菜。

xì bò cōng bái cōng bái yù de duō wū cài

这句话大意是:细擘葱白,葱白欲得多于菜。

wú cōng xiè bái dài zhī

这句话大意是:无葱,薤白代之。

hún chǐ bái yán jiāo mò

这句话大意是:浑豉、白盐、椒末。

xiān bù cài wū tóng dang dǐ cì ròu wú ròu yǐ sū yóu dài zhī

这句话大意是:先布菜于铜铛底,次肉,无肉以苏油代之。

cì guā cì hù cì cōng bái yán chǐ jiāo mò rú shì cì dì zhòng bù xiàng mǎn wèi xiàn

这句话大意是:次瓜,次瓠,次葱白、盐、豉、椒末,如是次第重布,向满为限。

shǎo xià shuǐ jǐn lìng xiāng yān zì

这句话大意是:少下水,仅令相淹渍。

fǒu lìng shú

这句话大意是:缹令熟。

yòu fǒu hàn guā fǎ zhí yǐ xiāng jiàng cōng bái má yóu fǒu zhī

这句话大意是:又缹汉瓜法:直以香酱、葱白、麻油缹之。

wù xià shuǐ yì hǎo

这句话大意是:勿下水亦好。

fǒu jūn qí yǔn fǎn fǎ jūn yī míng de jī kǒu wèi kāi nèi wài quán bái zhě jiā

这句话大意是:缹菌其殒反法:菌,一名「地鸡」,口未开,内外全白者佳;。

qí kǒu kāi lǐ hēi zhě chòu bù kān shí

这句话大意是:其口开里黑者,臭不堪食。

qí duō qǔ yù jīng dōng zhě shōu qǔ yán zhī xǐ qù tǔ zhēng lìng qì liù xià zhe wū běi yīn qián shí liù zhī

这句话大意是:其多取欲经冬者,收取,盐汁洗去土,蒸令气馏,下著屋北阴干(十六)之。

dāng shí suí shí zhě qǔ jí tāng yè qù xīng qì bò pò

这句话大意是:当时随食者,取即汤煠去腥气,擘破。

xiān xì qiè cōng bái hé má yóu sū yì hǎo

这句话大意是:先细切葱白,和麻油,苏亦好。

áo lìng xiāng

这句话大意是:熬令香;。

fù duō bò cōng bái hún chǐ yán jiāo mò yǔ jūn jù xià fǒu zhī

这句话大意是:复多擘葱白,浑豉、盐、椒末,与菌俱下,缹之。

yi féi yáng ròu

这句话大意是:宜肥羊肉;。

jī zhū ròu yì de

这句话大意是:鸡、猪肉亦得。

ròu fǒu zhě bù xū sū yóu

这句话大意是:肉缹者,不须苏油。

ròu yì xiān shú zhǔ báo shí qī qiè chóng chóng bù zhī rú fǒu guā hù fǎ wéi bù zhe cài yě

这句话大意是:肉亦先熟煮,薄(十七)切,重重布之如「缹瓜瓠法」,唯不著菜也。

fǒu guā hù jūn suī yǒu ròu sù yī yī liǎng fǎ rán cǐ wù duō chōng sù shí gù fù sù tiáo zhōng

这句话大意是:缹瓜瓠、菌,虽有肉、素「一一」两法,然此物多充素食,故附素条中。

fǒu qié zi fǎ yòng zi wèi chéng zhě zi chéng zé bù hǎo yě

这句话大意是:缹茄子法:用子未成者,子成则不好也。

yǐ zhú dāo gǔ dāo sì pò zhī yòng tiě zé yū hēi yī èr

这句话大意是:以竹刀骨刀四破之,用铁则渝黑「一二」。

tāng yè qù xīng qì

这句话大意是:汤煠去腥气。

xì qiè cōng bái áo yóu lìng xiāng

这句话大意是:细切葱白,熬油令香;。

sū mí hǎo

这句话大意是:苏弥好。

xiāng jiàng qīng bò cōng bái yǔ qié zi jù xià fǒu lìng shú

这句话大意是:香酱清、擘葱白与茄子俱下,缹令熟。

xià jiāo jiāng mò

这句话大意是:下椒、姜末。

yī gēng míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò fèn jù jīn chāo gǎi zhèng jiàn xi běn tóng jīn chāo

这句话大意是:(一)「羹」,明抄、湖湘本、《津逮》本误作「粪」,据金抄改正(渐西本同金抄)。

èr wǔ míng chāo kōng gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(二)「五」,明抄空格,他本脱,据金抄补。

sān chǐ sān hé yóu yī shēng cù wǔ shēng chǐ tài shǎo yóu yè tài duō shù zì yǒu wù

这句话大意是:(三)「豉三合,油一升,酢五升」,豉太少,油液太多,数字有误。

xià wén hái yào yòng yóu wǔ shēng zài shàng miàn sǎ cóng sǎ yě shuō míng chǐ bù zhǐ sān hé fǒu zé bú shì sǎ ér shì wò le

这句话大意是:下文还要用油五升在上面洒,从洒也说明豉不止三合,否则不是洒而是「沃」了。

sì máo kě yǐ zuò dài kāng bù táo xǐ jiě shì dàn yě kě néng shì bái zì zhī é

现代白话:(四)「毛」,能够作带糠不淘洗解释,但也可能是「白」字之讹。

wǔ xiān jī fǎn gè běn wú jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(五)「先击反」,各本无,据金抄补。

gè běn tóng zì shū wú cǐ zì

这句话大意是:「●」,各本同,字书无此字。

wú diǎn xiào jì yí xī zhī biàn tǐ

现代白话:我点校记:「疑淅之变体。

jiàn xi běn jí jù yǐ gǎi wèi xī zì

这句话大意是:」渐西本即据以改为「淅」字。

jù xià wén jī yīng shì xī zì de lìng yī xiě fǎ shí cì shí jīng cháng yòng sú é zì

这句话大意是:据下文「●箕」,应是「淅」字的另一写法(《食次》、《食经》常用俗讹字)。

liù sān shēng shì tài shǎo yí yǒu wù

这句话大意是:(六)「三升」,似太少,疑有误。

qī lián xià tiáo de lù qǔ zhī jūn yǐ lì qǔ yè zhī wèi lù yǔ shí jīng yòng fǎ xiāng tóng dàn yǔ gǔ shì yǐ qǔ chū gù tǐ wù wèi lù bù tóng

这句话大意是:(七)连下条的「漉取汁」,均以沥取液汁为「漉」,与《食经》用法相同,但与贾氏以取出固体物为「漉」不同。

cān kàn juǎn bā huáng yī huáng zhēng jí niè piān zhù shì èr

这句话大意是:参看卷八《黄衣黄蒸及糱》篇注释「二」。

bā běn tiáo wǔ sǎ zì jīn chāo jūn zuò sǎ tā běn jūn zuò sǎ běn shū tǒng yī zuò sǎ

这句话大意是:(八)本条五「洒」字,金抄均作「洒」,他本均作「洒」,本书统一作「洒」。

jiǔ bàn shú sān sǎ chǐ zhī shí jiān yǐ jīng yī chuī zhī jiǔ děng wū fù zhēng sān cì shí jì yǐ shú tòu ér qiě bàn shú yě bù néng chī yīng shì mǐ shú zhī wù

这句话大意是:(九)「半熟」,三洒豉汁,时间已经一炊之久,等于复蒸三次,实际已熟透,而且「半熟」也不能吃,应是「米熟」之误。

shí zèng yì rán míng chāo tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十)「甑亦然」,明抄脱,据金抄补。

tā běn yì tuō dàn shàng wén zhī sǒu gǎi zuò sǒu zhī shǔ shàng jù xiǎn rán shì tuō qù zèng yì rán hòu zhī sǒu bù chéng wén ér gǎi wèi sǒu zhī de

这句话大意是:他本亦脱,但上文「之溲」改作「溲之」,属上句,显然是脱去「甑亦然」后「之溲」不成文而改为「溲之」的。

shí yī tuō xià yīng yǒu zhǔ zì

这句话大意是:(十一)「托」下应有「煮」字。

shí èr yī shēng cì tán tuō yī míng tuō zhōng jià huáng lù sēn xiào jì yī shēng yí yī míng zhī é yīng zuò yī míng cì tán tuō yī míng tuō zhōng jià

这句话大意是:(十二)「一升,次「檀托」,一名「托中价」」,黄麓森校记,「一升」疑「一名」之讹,应作:「一名「次檀托」,一名「托中价」。

yǒu kě néng

这句话大意是:」有可能。

zhè xiē míng chēng dà gài dōu shì wài lái de yì yīn míng

这句话大意是:这些名称,大概都是外来的译音名。

shí sān mì jiāng tiáo hé yǐ shàng gè tiáo réng jūn xì shí cì wén

这句话大意是:(十三)「蜜姜」条和以上各条,仍均系《食次》文。

zì fǒu guā hù fǎ yǐ xià zhuān shuō fǒu fǎ shān shì yào shù běn wén

这句话大意是:自「缹瓜瓠法」以下,专说缹法,才是《要术》本文。

shí sì yī jīn gè běn tóng jīn chāo zuò yī shēng

这句话大意是:(十四)「一斤」,各本同,金抄作「一升」。

shí wǔ wéi míng chāo é zuò zhǔn hú xiāng běn děng zuò wéi

这句话大意是:(十五)「唯」,明抄讹作「准」,湖湘本等作「唯」。

shí liù qián gè běn wù zuò zhōng jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(十六)「干」,各本误作「中」,据金抄改正。

shí qī báo jīn chāo zuò tā běn zuò sū jù fǒu guā hù fǎ shì ròu xū bié zhǔ lìng shú báo qiè sū yīng shì báo zì zhī wù zī gǎi zhèng

这句话大意是:(十七)「薄」,金抄作「●」,他本作「苏」,据「缹瓜瓠法」是「肉须别煮令熟,薄切」,「苏」、「●」应是「薄」字之误,兹改正。

yī xié yóu yán qià hǎo yì wèi shàng miàn gāo chū de shuǐ chǐ zhī gāng hǎo néng shǐ xiā yóu zǒu de shēn dù dà yuē xiāng dāng wū xiàn zài suǒ shuō yī zhǐ tóu de shuǐ

这句话大意是:「一」「谐」,犹言恰好,意谓上面高出的水(豉汁)刚好能使虾游走的深度,大约相当于现在所说「一指头」的水。

shí cì wén yǔ shí jīng wén wǎng wǎng xiāng tóng lì rú juǎn bā gēng huò fǎ piān yǐn shí jīng làn shú tiáo jiù yǒu xié lìng shèng dāo

这句话大意是:《食次》文与《食经》文往往相同,例如卷八《羹臛法》篇引《食经》「烂熟」条就有「谐令胜刀」。

èr chǐ zhǐ chǐ zhī

这句话大意是:「二」「豉」,指豉汁。

sān sǒu zèng yì rán dà gài zhǐ sǒu fàn shàng zèng shí yě yào jiā xiē jiāng jiāo mò

这句话大意是:「三」「溲甑亦然」,大概指溲饭上甑时也要加些姜、椒末。

sì sū jí yùn huò zuò

这句话大意是:「四」「酥」,《集韵》:「或作●。

gù jí sū zì

这句话大意是:」故「●」即「酥」字。

yào shù běn wén zuò sū zhè lǐ zuò shì shí cì wén

这句话大意是:《要术》本文作「酥」,这里作「●」是《食次》文。

tuō kě néng shì zhǔ piān yǐn shí cì zì de huò tǐ jí yùn jiě shì shì xiè mǐ wèi yǐn zhè lǐ qí shí shì yī zhǒng hu zhuàng de shí wù chēng wèi fàn gù rán bú shì bù kě yǐ dàn yě kě néng shì yǐn zì zhī wù

现代白话:「托」,可能是《煮●》篇引《食次》「●」字的或体,《集韵》解释是「屑米为饮」,这里其实是一种糊状的食物,称为「饭」固然不是不能够,但也可能是「饮」字之误。

wǔ áo zhè lǐ zhǐ chǎo

这句话大意是:「五」「熬」,这里指炒。

liù tóng suàn

这句话大意是:「六」「」,同「算」;。

zi jí suàn chóu

这句话大意是:「子」,即算筹。

qī jiǎn bàn shǎo wū yī bàn bú dào yī bàn

这句话大意是:「七」「减半」,少于一半,不到一半。

bā fǒu yòng shǎo liàng de shuǐ huǎn huǒ yóu mèn

这句话大意是:「八」「缹」,用少量的水缓火油焖。

jiǔ hàn guā wèi xiáng

这句话大意是:「九」「汉瓜」,未详。

yī sū yóu sū zi yóu jí juǎn sān rěn liǎo piān de rěn yóu

这句话大意是:「一0」「苏油」,苏子油,即卷三《荏蓼》篇的「荏油」。

xià wén sū yì hǎo sū mí hǎo jūn zhǐ cǐ

这句话大意是:下文「苏亦好」,「苏弥好」,均指此。

yī yī sù zhǐ yòng sū yóu huò má yóu bù yòng ròu lèi

这句话大意是:「一一」「素」,指用「苏油」或「麻油」,不用肉类。

yī èr qié zi guǒ ròu zhōng hán yǒu pō duō liàng de róu suān róu suān néng yǔ tiě huà hé shēng chéng hēi sè de róu suān tiě suǒ yǐ yòng tiě dāo qiē qié zi qiē miàn huì biàn hēi

这句话大意是:「一二」茄子果肉中含有颇多量的鞣酸,鞣酸能与铁化合,生成黑色的鞣酸铁,所以用铁刀切茄子,切面会变黑。

zuò zū cáng shēng cài yī fǎ dì bā shí bā kuí sōng wú jīng shǔ jiè xián zū fǎ shōu cài shí jí zé qǔ hǎo zhě jiān èr pú shù zhī

这句话大意是:作菹、藏生菜「一」法第八十八葵、菘、芜菁、蜀芥咸菹法:收菜时,即择取好者,菅「二」、蒲束之。

zuò yán shuǐ lìng jí xián wū yán shuǐ zhōng xǐ cài jí nèi wèng zhōng

这句话大意是:作盐水,令极咸,于盐水中洗菜,即内瓮中。

ruò xiān yòng dàn shuǐ xǐ zhě zū làn

这句话大意是:若先用淡水洗者,菹烂。

qí xǐ cài yán shuǐ chéng qǔ qīng zhě xiè zhe wèng zhōng lìng méi cài bǎ jí zhǐ bù fù diào hé

这句话大意是:其洗菜盐水,澄取清者,泻著瓮中,令没菜把即止,不复调和。

zū sè réng qīng yǐ shuǐ xǐ qù xián zhī zhǔ wèi rú sān yǔ shēng cài bù shū

这句话大意是:菹色仍青,以水洗去咸汁,煮为茹「三」,与生菜不殊。

qí wú jīng shǔ jiè èr zhǒng sān rì shū chū zhī

这句话大意是:其芜菁、蜀芥二种,三日抒出之。

fěn shǔ mǐ zuò zhōu qīng

这句话大意是:粉黍米,作粥清;。

dǎo mài zuò mò juàn shāi

这句话大意是:捣麦●作末,绢筛。

bù cài yī xíng yǐ mò báo bèn sì zhī jí xià rè zhōu qīng

这句话大意是:布菜一行,以●末薄坌「四」之,即下热粥清。

chóng chóng rú cǐ yǐ mǎn wèng wèi xiàn

这句话大意是:重重如此,以满瓮为限。

qí bù cài fǎ měi xíng bì jīng yè diān dào ān zhī

这句话大意是:其布菜法:每行必茎叶颠倒安之。

jiù yán zhī hái xiè wèng zhōng

这句话大意是:旧盐汁还泻瓮中。

zū sè huáng ér wèi měi

这句话大意是:菹色黄而味美。

zuò dàn zū yòng shǔ mǐ zhōu qīng jí mài mò wèi yì shèng

这句话大意是:作淡菹,用黍米粥清,及麦●末,味亦胜。

zuò tāng zū fǎ sōng cài jiā wú jīng yì de

这句话大意是:作汤菹法:菘菜佳,芜菁亦得。

shōu hǎo cài zé qì jí wū rè tāng zhōng yè chū zhī

这句话大意是:收好菜,择讫,即于热汤中煠出之。

ruò cài yǐ wèi zhě shuǐ xǐ lù yī chū jīng sù shēng zhī rán hòu tāng yè

这句话大意是:若菜已萎者,水洗,漉(一)出,经宿生之,然后汤煠。

yè qì lěng shuǐ zhōng zhuó zhī èr yán cù zhōng

这句话大意是:煠讫,冷水中濯之(二),盐、醋中。

áo hú má yóu zhe xiāng ér qiě cuì

这句话大意是:熬胡麻油著,香而且脆。

duō zuò zhě yì de zhì chūn bù bài

这句话大意是:多作者,亦得至春不败。

zū wǔ fǎ zū cài yě sān

这句话大意是:●菹「五」法:菹,菜也(三)。

yī yuē zū bù qiè yuē zū

这句话大意是:一曰:菹不切曰「●菹」。

yòng qián mán jing zhēng yuè zhōng zuò

这句话大意是:用干蔓菁,正月中作。

yǐ rè tāng jìn cài lěng róu ruǎn jiě biàn sì zé zhì jìng xǐ

这句话大意是:以热汤浸菜冷柔软,解辫(四),择治,净洗。

fèi tāng yè jí chū wū shuǐ zhōng jìng xǐ fù zuò yán shuǐ zàn wǔ dù liù chū zhe bó shàng

这句话大意是:沸汤煠,即出,于水中净洗,复作盐水暂(五)度「六」,出著箔上。

jīng sù cài sè shēng hǎo

这句话大意是:经宿,菜色生好。

fěn shǔ mǐ zhōu qīng yì yòng juàn shāi mài mò jiāo zū bù cài rú qián fǎ

这句话大意是:粉黍米粥清,亦用绢筛麦●末,浇菹布菜,如前法;。

rán hòu liù zhōu qīng bù yòng dà rè

这句话大意是:然后(六)粥清不用大热。

qí zhī shān lìng xiāng yān bù yòng guò duō

这句话大意是:其汁才令相淹,不用过多。

ní tóu qī rì biàn shú

这句话大意是:泥头七日,便熟。

zū wèng yǐ ráng rú zhī rú niàng jiǔ fǎ

这句话大意是:菹瓮以穰茹之,如酿酒法。

zuò zú qī zū fǎ yǐ cù jiāng zhǔ kuí cài bò zhī xià cù jí chéng zū yǐ

现代白话:作卒「七」菹法:以酢浆煮葵菜,擘之,下酢,即成菹了。

cáng shēng cài fǎ jiǔ yuè shí yuè zhōng wū qiáng nán rì yáng zhōng jué qī zuò kēng shēn sì wǔ chǐ

这句话大意是:藏生菜法:九月、十月中,于墙南日阳中掘(七)作坑,深四五尺。

qǔ zá cài zhǒng bié bù zhī yī xíng cài yī xíng tǔ qù kǎn yī chǐ xǔ biàn zhǐ

这句话大意是:取杂菜,种别布之,一行菜,一行土,去坎一尺许,便止。

yǐ ráng hòu fù zhī de jīng dōng

这句话大意是:以穰厚覆之,得经冬。

xū jí qǔ càn rán yǔ xià cài bā bù shū

这句话大意是:须即取,粲然与夏菜(八)不殊。

shí jīng zuò kuí zū fǎ zé zào kuí wǔ hú yán èr dòu shuǐ wǔ dǒu dà mài qián fàn sì dòu jiǔ hé lài shí àn bā kuí yī xíng yán fàn yī xíng qīng shuǐ jiāo mǎn

这句话大意是:《食经》作葵菹法:「择燥葵五斛,盐二斗,水五斗,大麦干饭四斗(九),合濑(十):案「八」葵一行,盐、饭一行,清水浇满。

qī rì huáng biàn chéng yǐ

现代白话:七日黄,便成了。

zuò sōng xián zū fǎ shuǐ sì dòu yán sān shēng jiǎo zhī lìng shā cài

这句话大意是:作菘咸菹法:水四斗,盐三升,搅之,令杀菜。

yòu fǎ sōng yī xíng nǚ qū jiǔ jiān zhī

这句话大意是:又法:菘一行,女曲「九」间之。

zuò cù zū fǎ sān shí wèng

这句话大意是:作酢菹法:三石瓮。

yòng mǐ yī dòu dǎo jiǎo qǔ zhī sān shēng

这句话大意是:用米一斗,捣,搅取汁三升;。

zhǔ zǐ zuò sān shēng zhōu shí yī

这句话大意是:煮滓作三升粥(十一)。

lìng nèi cài wèng zhōng yī zhé yǐ shēng zì zhī jí zhōu guàn zhī

这句话大意是:令内菜瓮中「一0」,辄以生渍汁及粥灌之。

yī xiǔ yǐ qīng hāo shí èr xiè bái gè yī xíng zuò má fèi tāng yī yī jiāo zhī biàn chéng

这句话大意是:一宿,以青蒿(十二)、薤白各一行,作麻沸汤「一一」,浇之,便成。

zuò zū xiāo qù shí sān yòng yáng ròu èr shí jīn féi zhū ròu shí jīn lǚ qiè zhī

这句话大意是:作菹消去(十三):用羊肉二十斤,肥猪肉十斤,缕切之。

zū èr shēng zū gēn wǔ shēng chǐ zhī qī shēng bàn qiè cōng tóu wǔ shēng

这句话大意是:菹二升,菹根五升,豉汁七升半,切葱头五升。

pú zū shī yì shū yuē shí sì pú shēn pú yě

这句话大意是:蒲菹:《诗义疏》曰(十四):「蒲,深蒲也。

zhōu lǐ yǐ wèi zū yī èr

这句话大意是:《周礼》以为菹「一二」。

wèi pú shí wǔ shǐ shēng qǔ qí zhōng xīn rù dì zhě ruò yī sān dà rú bǐ bǐng zhèng bái shēng dàn zhī gān cuì

这句话大意是:谓蒲(十五)始生,取其中心入地者,蒻「一三」,大如匕柄,正白,生噉之,甘脆;。

yòu zhǔ yǐ kǔ jiǔ jìn shí liù zhī rú shí sǔn fǎ dà měi

这句话大意是:又煮,以苦酒浸(十六)之,如食笋法,大美。

jīn wú rén yǐ wèi zū yòu yǐ wèi zhǎ shí qī

这句话大意是:今吴人以为菹,又以为鲊(十七)。

shì rén zuò kuí zū bù hǎo shí bā jiē yóu kuí dà cuì gù yě

这句话大意是:世人作葵菹不好(十八),皆由葵大脆故也。

zū sōng yǐ shè yī sì qián èr shí rì zhǒng zhī

这句话大意是:菹菘,以社「一四」前二十日种之;。

kuí shè qián sān shí rì zhǒng zhī

这句话大意是:葵,社前三十日种之。

shǐ kuí zhì cáng jiē yù shēng huā nǎi jiā ěr

这句话大意是:使葵至藏,皆欲生花乃佳耳。

kuí jīng shí cháo kǔ shí jiǔ shuāng nǎi cǎi zhī

这句话大意是:葵经十朝苦(十九)霜,乃采之。

shú mǐ wèi fàn lìng lěng

这句话大意是:秫米为饭,令冷。

qǔ kuí zhe wèng zhōng yǐ xiàng fàn wò zhī èr shí

这句话大意是:取葵著瓮中,以向饭沃之(二十)。

yù lìng sè huáng zhǔ xiǎo mài shí shí cè yī wǔ sāng gé fǎn zhī

这句话大意是:欲令色黄,煮小麦时时粣「一五」桑葛反之。

cuī shí yuē jiǔ yuè zuò kuí zū

这句话大意是:崔寔曰:「九月,作葵菹。

qí suì wēn jí dài shí yuè

这句话大意是:其岁温,即待十月。

shí jīng yuē cáng guā fǎ qǔ bái mǐ yī dòu yī liù zhōng áo zhī yǐ zuò mí èr yī

这句话大意是:《食经》曰:「藏瓜法:取白米一斗,「一六」中熬之,以作糜(二一)。

xià yán shǐ xián dàn shì kǒu diào hán rè

这句话大意是:下盐,使咸淡适口,调寒热。

shú shì guā yǐ tóu qí zhōng mì tú wèng

这句话大意是:熟拭瓜,以投其中,密涂瓮。

cǐ shǔ rén fāng měi hǎo

这句话大意是:此蜀人方,美好。

yòu fǎ qǔ xiǎo guā bǎi méi chǐ wǔ shēng yán sān shēng

这句话大意是:又法:取小瓜百枚,豉五升,盐三升。

pò qù guā zǐ yǐ yán bù guā piàn èr èr zhōng cì zhe wèng zhōng èr sān mián yī qī qí kǒu

这句话大意是:破,去瓜子,以盐布瓜片(二二)中,次著瓮中(二三),绵「一七」其口。

sān rì chǐ qì jǐn kě shí zhī

这句话大意是:三日豉气尽,可食之。

shí jīng cáng yuè guā fǎ zāo yī dòu yán sān shēng yān guā sān xiǔ

这句话大意是:《食经》藏越瓜法:「糟一斗,盐三升,淹瓜三宿。

chū yǐ bù shì zhī fù yān rú cǐ

这句话大意是:出,以布拭之,复淹如此。

fán guā yù de wán shèn wù shāng shāng biàn làn yǐ bù náng jiù qǔ zhī jiā

这句话大意是:凡瓜欲得完,慎勿伤,伤便烂,以布囊就取之,佳。

yù zhāng jùn yī bā rén wǎn zhǒng yuè guā suǒ yǐ wèi yì yì

这句话大意是:豫章郡「一八」人晚种越瓜,所以味亦异。

shí jīng cáng méi guā fǎ xiān qǔ shuāng xià lǎo bái dōng guā xuē qù pí qǔ ròu fāng zhèng báo qiè èr sì rú shǒu bǎn

这句话大意是:《食经》藏梅瓜法:「先取霜下老白冬瓜,削去皮,取肉方正薄切(二四)如手板。

xì shī huī luó yī jiǔ guā zhe shàng fù yǐ huī fù zhī

这句话大意是:细施灰,罗「一九」瓜著上,复以灰覆之。

zhǔ yuán èr wǔ pí wū méi èr zhī zhe qì zhōng

这句话大意是:煮杬(二五)皮、乌梅「二0」汁著器中。

xì qiè guā lìng fāng sān fēn zhǎng èr cùn shú yè zhī yǐ tóu méi zhī

这句话大意是:细切瓜,令方三分,长二寸,熟煠之,以投梅汁。

shù rì kě shí

这句话大意是:数日可食。

yǐ cù shí liú zǐ zhe zhōng bìng jiā yě

这句话大意是:以醋石榴子著中,并佳也。

shí jīng yuē lè ān èr yī lìng xú sù cáng guā fǎ qǔ yuè guā xì zhě bù cāo èr èr shì wù shǐ jìn shuǐ yán zhī lìng xián

这句话大意是:《食经》曰:「乐安「二一」令徐肃藏瓜法:取越瓜细者,不操「二二」拭,勿使近水,盐之令咸。

shí rì xǔ chū shì zhī xiǎo yīn qián hè èr sān zhī réng nèi zhe pén zhōng

这句话大意是:十日许,出,拭之,小阴干熇「二三」之,仍内著盆中。

zuò hé fǎ yǐ sān shēng chì xiǎo dòu sān shēng shú mǐ bìng chǎo zhī lìng huáng hé chōng yǐ sān dòu hǎo jiǔ jiě zhī

这句话大意是:作和法:以三升赤小豆,三升秫米,并炒之,令黄,合舂,以三斗好酒解之。

yǐ guā tóu zhòng mì tú

这句话大意是:以瓜投中,密涂。

nǎi jīng nián bù bài

这句话大意是:乃经年不败。

cuī shí yuē dà shǔ hòu liù rì kě cáng guā

这句话大意是:崔寔曰:「大暑后六日,可藏瓜。

shí cì yuē nǚ qū shú dào mǐ sān dòu jìng xī chuī wèi fàn èr liù ruǎn chuī

这句话大意是:《食次》曰:「女曲:秫稻米三斗,净淅,炊为饭(二六)——软炊。

tíng lìng jí lěng yǐ qū fàn zhōng yòng shǒu bǐng zhī

这句话大意是:停令极冷,以曲范中用手饼之。

yǐ qīng hāo shàng xià yǎn èr sì zhī zhì chuáng shàng rú zuò mài qū fǎ

这句话大意是:以青蒿上下奄「二四」之,置床上,如作麦曲法。

sān qī èr shí yī rì kāi kàn biàn yǒu huáng yī zé zhǐ

这句话大意是:三七二十一日,开看,遍有黄衣则止。

sān qī rì wú yī nǎi èr qī tíng yào xū yī biàn nǎi zhǐ

这句话大意是:三七日无衣,乃(二七)停,要须衣遍乃止。

chū rì zhōng pù zhī

这句话大意是:出,日中曝之。

zào zé yòng

这句话大意是:燥则用。

niàng guā zū jiǔ fǎ shú dào mǐ yī shí mài qū chéng cuò lóng lóng èr dòu nǚ qū chéng cuò píng yī dòu

这句话大意是:酿瓜菹酒法:秫稻米一石,麦曲成剉隆隆二斗,女曲成剉平一斗。

niàng fǎ xū xiāo huà fù yǐ wǔ shēng mǐ dòu zhī

这句话大意是:酿法:须消化,复以五升米酘之;。

xiāo huà fù yǐ wǔ shēng mǐ dòu zhī

这句话大意是:消化,复以五升米酘之。

zài dòu jiǔ shú zé yòng bù zé chū èr wǔ

这句话大意是:再酘酒熟,则用,不迮出「二五」。

guā yán kāi rì zhōng pù lìng zhòu yán hé bào zāo èr liù zhōng tíng sān xiǔ dù nèi nǚ qū jiǔ zhōng wèi jiā

这句话大意是:瓜,盐揩,日中曝令皱,盐和暴糟「二六」中停三宿,度内女曲酒中为佳。

guā zū fǎ cǎi yuè guā dāo zi gē

这句话大意是:「瓜菹法:采越瓜,刀子割;。

zhāi qǔ wù lìng shāng pí

这句话大意是:摘取,勿令伤皮。

yán kāi shù biàn rì pù lìng zhòu

这句话大意是:盐揩数遍,日曝令皱。

xiān qǔ sì yuè bái jiǔ zāo yán hé cáng zhī

这句话大意是:先取四月白酒糟盐和,藏之。

shù rì yòu guò zhe dà jiǔ zāo zhōng yán mì nǚ qū hé zāo yòu cáng ní èr qī zhōng wéi jiǔ jiā

这句话大意是:数日,又过著大酒糟中,盐、蜜、女曲和糟,又藏泥●「二七」中,唯久佳。

yòu yún bù rù bái jiǔ zāo yì de

这句话大意是:」又云:「不入白酒糟亦得。

yòu yún dà jiǔ jiē chū qīng yòng pēi ruò yī shí yǔ yán sān shēng nǚ qū sān shēng mì sān shēng

这句话大意是:」又云:「大酒接出清,用醅,若一石,与盐三升,女曲三升,蜜三升。

nǚ qū pù lìng zào shǒu èr bā lìng jiě hún èr bā yòng

这句话大意是:女曲曝令燥,手「二八」令解,浑(二八)用。

nǚ qū zhě mài huáng yī èr jiǔ yě

这句话大意是:女曲者,麦黄衣「二九」也。

yòu yún guā jìng xǐ lìng zào yán kāi zhī

这句话大意是:」又云:「瓜净洗,令燥,盐揩之。

yǐ yán hé jiǔ zāo lìng yǒu yán wèi bù xū duō hé cáng zhī mì ní kǒu

这句话大意是:以盐和酒糟,令有盐味,不须多,合藏之,密泥●口。

ruǎn ér huáng biàn kě shí

这句话大意是:软而黄,便可食。

dà zhě liù pò xiǎo zhě sì pò wǔ cùn duàn zhī guǎng xiá jǐn guā zhī xíng

这句话大意是:大者六破,小者四破,五寸断之,广狭尽瓜之形。

yòu yún zhǎng sì cùn guǎng yī cùn

这句话大意是:」又云:「长四寸,广一寸。

yǎng diàn sì piàn

这句话大意是:仰奠四片。

guā yòng xiǎo ér zhí zhě bù kě yòng wāi èr jiǔ

这句话大意是:瓜用小而直者,不可用㖞(二九)。

guā jiè zū yòng dōng guā qiè zhǎng sān cùn guǎng yī cùn hòu èr fēn

这句话大意是:瓜芥菹:用冬瓜,切长三寸,广一寸,厚二分。

jiè zǐ shǎo yǔ hú qín zi hé shú yán qù zǐ yǔ hǎo cù yán zhī xià guā

这句话大意是:芥子,少与胡芹子,合熟研,去滓,与好酢,盐之,下瓜。

wéi jiǔ yì jiā yě

这句话大意是:唯久益佳也。

tāng zū fǎ yòng shǎo sōng sān shí wú jīng qù gēn zàn jīng fèi tāng sān yī jí rè yǔ yán cù

这句话大意是:汤菹法:用少菘(三十)、芜菁,去根,暂经沸汤(三一),及热与盐、酢。

hún zhǎng zhě yī bēi sān èr jié

这句话大意是:浑长者,依杯(三二)截。

yǔ cù bìng hé cài sān sān zhī

这句话大意是:与酢,并和菜(三三)汁;。

bù ěr tài sān sì cù

现代白话:不你,太(三四)酢。

mǎn diàn zhī

这句话大意是:满奠之。

kǔ sǔn zǐ cài zū fǎ sǔn qù pí sān cùn duàn zhī xì lǚ qiè zhī

这句话大意是:苦笋紫菜菹法:笋去皮,三寸断之,细缕切之;。

xiǎo zhě shǒu zhuō xiǎo tóu dāo xiāo dà tóu wéi xì báo suí zhì shuǐ zhōng

这句话大意是:小者手捉小头,刀削大头,唯细薄,随置水中。

xuē qì lù chū sān wǔ xì qiè zǐ cài hé zhī

这句话大意是:削讫,漉出,(三五)细切紫菜和之。

yǔ yán cù rǔ sān liù

这句话大意是:与盐、酢、乳(三六)。

yòng bàn diàn

这句话大意是:用半奠。

zǐ cài lěng shuǐ zì shǎo jiǔ zì jiě

这句话大意是:紫菜,冷水渍,少久自解。

dàn xǐ shí wù yòng tāng tāng xǐ zé shī wèi yǐ

现代白话:但洗时勿用汤,汤洗则失味了。

zhú cài sān zū fǎ cài shēng zhú lín xià shì qín kē dà ér jīng yè xì shēng jí jì

这句话大意是:竹菜「三0」菹法:菜生竹林下,似芹,科大而茎叶细,生极穊。

jìng xǐ zàn jīng fèi tāng sù chū xià lěng shuǐ zhōng jì nuò qù shuǐ xì qiè

这句话大意是:净洗,暂经沸汤,速出,下冷水中,既搦去水,细切。

yòu hú qín xiǎo suàn yì zàn jīng fèi tāng xì qiè hé zhī

这句话大意是:又胡芹、小蒜,亦暂经沸汤,细切,和之。

yǔ yán cù

这句话大意是:与盐、醋。

bàn diàn

这句话大意是:半奠。

chūn yòng zhì sì yuè

这句话大意是:春用至四月。

jí sān yī zū fǎ jí qù tǔ máo sān èr hēi è zhě bù xǐ zàn jīng fèi tāng jí chū

这句话大意是:蕺「三一」菹法:蕺去土、毛「三二」、黑恶者,不洗,暂经沸汤即出。

duō shǎo yǔ yán

这句话大意是:多少与盐。

yī shēng sān qī yǐ nuǎn mǐ qīng shěn zhī sān sān jìng xǐ zhī jí nuǎn jí chū lù xià yán cù zhōng

这句话大意是:一升(三七),以暖米清沈汁「三三」净洗之,及暖即出,漉下盐、酢中。

ruò bù jí rè sān sì zé chì huài zhī

这句话大意是:若不及热「三四」,则赤坏之。

yòu tāng liāo sān bā cōng bái jí rù lěng shuǐ lù chū zhì jí zhōng bìng cùn qiè yòng mǐ sān jiǔ

这句话大意是:又,汤撩(三八)葱白,即入冷水,漉出,置蕺中,并寸切,用米(三九)。

ruò zi diàn qù jí jié liào lǐ jiē diàn gè zài yī biān lìng mǎn

这句话大意是:若子奠,去蕺节,料理接奠,各在一边,令满。

sōng gēn sān wǔ sì shí zū fǎ sōng jìng xǐ biàn tǐ xū zhǎng qiè fāng rú suàn zi zhǎng sān cùn xǔ

这句话大意是:菘根「三五」(四十)菹法:菘,净洗遍体,须长切,方如筭子,长三寸许。

shù gēn rù fèi tāng xiǎo tíng chū jí rè yǔ yán cù

这句话大意是:束根,入沸汤,小停出,及热与盐、酢。

xì lǚ qiè jú pí hé zhī

这句话大意是:细缕切橘皮和之。

liào lǐ bàn diàn zhī

这句话大意是:料理,半奠之。

hàn sān liù hū gàn fǎn zū fǎ jìng xǐ lǚ qiè sān cùn zhǎng xǔ shù wèi xiǎo bǎ dà rú bì lì sān qī

这句话大意是:熯「三六」呼干反菹法:净洗,缕切三寸长许,束为小把,大如筚篥「三七」。

zàn jīng fèi tāng sù chū zhī jí rè yǔ yán cù shàng jiā hú qín zi yǔ zhī

这句话大意是:暂经沸汤,速出之,及热与盐、酢,上加胡芹子与之。

liào lǐ lìng zhí mǎn diàn zhī

这句话大意是:料理令直,满奠之。

hú qín xiǎo suàn zū fǎ bìng zàn jīng xiǎo fèi tāng chū xià lěng shuǐ zhōng chū zhī

这句话大意是:胡芹小蒜菹法:并暂经小沸汤出,下冷水中,出之。

hú qín xì qiè xiǎo suàn cùn qiè yǔ yán cù

这句话大意是:胡芹细切,小蒜寸切,与盐、酢。

fēn bàn diàn qīng bái gè zài yī biān

这句话大意是:分半奠,青白各在一边。

ruò bù gè zài yī biān bù jí rù wū shuǐ zhōng zé huáng huài mǎn diàn

这句话大意是:若不各在一边,不即入于水中,则黄坏,满奠。

sōng gēn luó bo zū fǎ jìng xǐ tōng tǐ xì qiè zhǎng lǚ shù wèi bǎ dà rú shí zhāng zhǐ juǎn

这句话大意是:菘根萝卜菹法:净洗通体,细切长缕,束为把,大如十张纸卷。

zàn jīng fèi tāng jí chū duō yǔ yán sì yī èr shēng nuǎn tāng hé bǎ shǒu àn zhī

这句话大意是:暂经沸汤即出,多与盐(四一),二升暖汤合把手按之。

yòu sì èr xì lǚ qiè zàn jīng fèi tāng yǔ jú pí hé jí nuǎn yǔ zé huáng huài sì sān

这句话大意是:又(四二),细缕切,暂经沸汤,与橘皮和,及暖与则黄坏(四三)。

liào lǐ mǎn diàn

这句话大意是:料理满奠。

yùn sōng sān bā cōng wú jīng gēn xī kě yòng

这句话大意是:煴菘「三八」、葱、芜菁根悉可用。

zǐ cài zū fǎ qǔ zǐ cài lěng shuǐ zì lìng shì yǔ cōng zū hé shèng gè zài yī biān yǔ yán cù

这句话大意是:紫菜菹法:取紫菜,冷水渍令释,与葱菹合盛,各在一边,与盐、酢。

mǎn diàn

这句话大意是:满奠。

mì jiāng fǎ yòng shēng jiāng jìng xǐ xuē zhì shí yuè jiǔ zāo zhōng cáng zhī

这句话大意是:「蜜姜法:用生姜,净洗,削治,十月酒糟中藏之。

ní tóu shí rì shú

这句话大意是:泥头十日,熟。

chū shuǐ xǐ nèi mì zhōng

这句话大意是:出,水洗,内蜜中。

dà zhě zhōng jiě xiǎo zhě hún yòng

这句话大意是:大者中解,小者浑用。

shù diàn sì

这句话大意是:竖奠四。

yòu yún zú zuò xuē zhì mì zhōng zhǔ zhī yì kě yòng

这句话大意是:」又云:「卒作:削治,蜜中煮之,亦可用。

méi guā fǎ yòng dà dōng guā qù pí ráng sān jiǔ zi xì qiè zhǎng sān cùn cū xì rú yán bǐng sì sì

这句话大意是:「梅瓜法:用大冬瓜,去皮、穰「三九」,子细切,长三寸,麤细如研饼(四四)。

shēng bù báo jiǎo qù zhī jí xià yuán zhī lìng xiǎo nuǎn

这句话大意是:生布薄绞去汁,即下杬汁,令小暖。

jīng sù lù chū

这句话大意是:经宿,漉出。

zhǔ yī shēng wū méi yǔ shuǐ èr shēng qǔ yī shēng yú chū méi lìng zhī qīng chéng

这句话大意是:煮一升乌梅,与水二升,取一升余,出梅,令汁清澄。

yǔ mì sān shēng yuán zhī sān shēng shēng jú èr shí méi qù pí hé qǔ zhī fù hé zhī hé zhǔ liǎng fèi qù shàng mò qīng chéng lìng lěng

这句话大意是:与蜜三升,杬汁三升,生橘二十枚——去皮核取汁——复和之,合煮两沸,去上沫,清澄令冷。

nèi guā qì yǔ shí liú suān zhě xuán gōu zi sì lián jiāng sì yī xiè

这句话大意是:内瓜讫,与石榴酸者、悬钩子「四0」、廉姜「四一」屑。

shí liú xuán gōu yī bēi kě xià shí dù

这句话大意是:石榴、悬钩,一杯可下十度。

pí sì wǔ cháng kàn ruò bù dà sè yuán zǐ zhī zhì yī shēng

这句话大意是:皮(四五)尝看,若不大涩,杬子汁至一升。

yòu yún wū méi zì zhī táo diàn sì èr

这句话大意是:」又云:「乌梅渍汁淘奠「四二」。

shí liú xuán gōu yī diàn bù guò wǔ liù

这句话大意是:石榴、悬钩,一奠不过五六。

zhǔ sì liù shú qù cū pí

这句话大意是:煮(四六)熟,去麤皮。

yuán yī shēng yǔ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ shēng bàn chéng qīng

这句话大意是:杬一升,与水三升,煮取升半,澄清。

lí zū fǎ xiān zuò sì sān lú gǎn fǎn yòng xiǎo lí píng zhōng shuǐ zì ní tóu zì qiū zhì chūn

这句话大意是:「梨菹法:先作●「四三」卢感反:用小梨,瓶中水渍,泥头,自秋至春。

zhì dōng zhōng xū yì kě yòng

这句话大意是:至冬中,须亦可用。

yòu yún yī yuè rì kě yòng

这句话大意是:——又云:一月日可用。

jiāng yòng qù pí tōng tǐ báo qiè diàn zhī yǐ lí zhī tóu shǎo mì lìng tián cù sì qī

这句话大意是:——将用,去皮,通体薄切,奠之,以梨●汁,投少蜜,令甜酢(四七)。

yǐ ní fēng zhī

这句话大意是:以泥封之。

ruò zú zuò qiè lí rú shàng wǔ lí bàn sì bā yòng kǔ jiǔ èr shēng tāng èr shēng hé hé zhī wēn lìng shǎo rè xià shèng

这句话大意是:若卒作,切梨如上,五梨半(四八)用苦酒二升,汤二升,合和之,温令少热,下,盛。

yī diàn wǔ liù piàn zhī wò shàng zhì bàn

这句话大意是:一奠五六片,汁沃上,至半。

yǐ cēn sì sì zhì bēi páng

这句话大意是:以𥮾「四四」置杯旁。

xià tíng bù guò wǔ rì

这句话大意是:夏停不过五日。

yòu yún zú zuò zhǔ zǎo yì kě yòng zhī

这句话大意是:又云:卒作,煮枣亦可用之。

mù ěr zū qǔ zǎo sāng yú liǔ shù biān shēng yóu ruǎn shī zhě qián jí bù zhōng yòng

这句话大意是:木耳菹:取枣、桑、榆、柳树边生犹软湿者,干即不中用。

zhà mù ěr yì de

这句话大意是:柞木耳亦得。

zhǔ wǔ fèi qù xīng zhī chū zhì lěng shuǐ zhōng jìng táo

这句话大意是:煮五沸,去腥汁,出置冷水中,净洮。

yòu zhe cù jiāng shuǐ zhōng xǐ chū xì lǚ qiè

这句话大意是:又著酢浆水中,洗出,细缕切。

qì hú suī cōng bái shǎo zhe qǔ xiāng ér yǐ

这句话大意是:讫,胡荽、葱白,少著,取香而已。

xià chǐ zhī jiàng qīng jí cù diào hé shì kǒu xià jiāng jiāo mò

这句话大意是:下豉汁、酱清及酢,调和适口,下姜、椒末。

shén huá měi

这句话大意是:甚滑美。

sì wǔ zū fǎ máo shī yuē sì jiǔ báo yán cǎi qǐ

这句话大意是:●「四五」菹法:《毛诗》曰(四九):「薄言采芑。

máo yún cài yě

这句话大意是:」毛云:「菜也。

shī yì shū yuē wǔ shí shì kǔ cài jīng qīng

这句话大意是:」《诗义疏》曰(五十):「●,似苦菜,茎青;。

zhāi qù yè bái zhī chū

这句话大意是:摘去叶,白汁出。

gān cuì kě shí yì kě wèi rú

这句话大意是:甘脆可食,亦可为茹。

qīng zhōu wèi zhī qǐ

这句话大意是:青州谓之「芑」。

xī hé yàn mén sì liù yóu měi shí rén liàn liàn bù néng chū sài

这句话大意是:西河、鴈门「四六」●尤美,时人恋恋,不能出塞。

jué sì qī

这句话大意是:蕨「四七」:。

ěr yā yún wǔ yī jué biē

现代白话:《你雅》云(五一):「蕨,鳖。

guō pú zhù yún chū shēng wú yè kě shí

这句话大意是:」郭璞注云:「初生无叶,可食。

guǎng yā yuē zǐ qí wǔ èr fēi yě

这句话大意是:《广雅》曰「紫藄」(五二),非也。

shī yì shū yuē wǔ sān jué shān cài yě

这句话大意是:」《诗义疏》曰(五三):「蕨,山菜也;。

chū shēng shì suàn jīng zǐ hēi sè

这句话大意是:初生似蒜茎,紫黑色。

èr yuè zhōng gāo bā jiǔ cùn lǎo wǔ sì yǒu yè yuè wèi rú huá měi rú kuí

这句话大意是:二月中,高八九寸,老(五四)有叶,瀹为茹,滑美如葵。

jīn lǒng xi tiān shuǐ rén jí cǐ shí ér qián shōu qiū dōng cháng zhī

这句话大意是:今陇西、天水人,及此时而干收,秋冬尝之;。

yòu yún yǐ jìn yù

这句话大意是:又云以进御。

sān yuè zhōng qí duān sàn wèi sān zhī wǔ wǔ zhī yǒu shù yè yè shì qīng hāo zhǎng cū jiān qiáng bù kě shí

这句话大意是:三月中,其端散为三枝(五五),枝有数叶,叶似青蒿,长麤坚强,不可食。

zhōu qín yuē jué

这句话大意是:周、秦曰「蕨」;。

qí lǔ yuē biē yì wèi jué

这句话大意是:齐、鲁曰「鳖」,亦谓「蕨」。

yòu jiāo zhī wǔ liù

这句话大意是:又浇之(五六)。

shí jīng yuē cáng jué fǎ xiān xǐ jué bǎ wǔ qī zhe qì zhōng jué yī xíng yán yī xíng báo zhōu wò zhī

这句话大意是:《食经》曰:「藏蕨法:先洗蕨,把(五七)著器中,蕨一行,盐一行,薄粥沃之。

yī fǎ yǐ báo huī yān zhī yī xiǔ chū xiè yǎn tāng yuè zhī

这句话大意是:一法:以薄灰淹之,一宿,出,蟹眼汤瀹之。

chū hè nèi zāo zhōng

这句话大意是:出熇,内糟中。

kě zhì jué shí

这句话大意是:可至蕨时。

jué zū qǔ jué zàn jīng tāng chū

这句话大意是:「蕨菹:取蕨,暂经汤出;。

xiǎo suàn yì rán

这句话大意是:小蒜亦然。

lìng xì qiè yǔ yán cù

这句话大意是:令细切,与盐、酢。

yòu yún suàn jué jù cùn qiè zhī

这句话大意是:」又云:「蒜、蕨俱寸切之。

xìng sì bā zì huò zuò xìng

这句话大意是:荇「四八」:字或作莕。

wǔ bā ěr yā yuē wǔ jiǔ xìng jiē yú

现代白话:(五八)《你雅》曰(五九):「莕,接余。

qí yè fú

这句话大意是:其叶,苻。

guō pú zhù yuē cóng shēng shuǐ zhōng yè yuán zài jīng duān zhǎng duǎn suí shuǐ shēn qiǎn

这句话大意是:」郭璞注曰:「丛生水中,叶圆,在茎端,长短随水深浅。

jiāng dōng zū shí zhī

这句话大意是:江东菹食之。

máo shī zhōu nán guó fēng yuē liù shí cān chà xìng cài zuǒ yòu liú zhī

这句话大意是:《毛诗‧周南‧国风》曰(六十):「参差荇菜,左右流之。

máo zhù yún jiē yú yě

这句话大意是:」毛注云:「接余也。

shī yì shū yuē liù yī jiē yú qí jīng bái

这句话大意是:」《诗义疏》曰(六一):「接余,其茎白;。

yè zǐ chì liù èr zhèng yuán jìng cùn yú fú zài shuǐ shàng

这句话大意是:叶紫赤(六二),正圆,径寸余,浮在水上;。

gēn zài shuǐ dǐ

这句话大意是:根在水底。

jīng yǔ shuǐ shēn qiǎn děng dà rú chāi gǔ shàng qīng xià bái yǐ kǔ jiǔ jìn zhī wèi zū cuì měi kě àn jiǔ

这句话大意是:茎与水深浅等,大如钗股,上青下白,以苦酒浸之为菹,脆美,可案酒。

qí huá liù sān wèi pú huáng sì jiǔ sè

这句话大意是:其华(六三)为蒲黄「四九」色。

yī lù míng chāo wù zuò hùn tā běn bù wù

这句话大意是:(一)「漉」,明抄误作「混」,他本不误。

èr zhī yí yīng zuò rù huò zhī xià tuō rù zì

这句话大意是:(二)「之」,疑应作「入」,或「之」下脱「入」字。

sān zū cài yě yí tuō zì yīng zuò zū cài yě

这句话大意是:(三)「菹,菜也」,疑脱「●」字,应作:「●,菹菜也。

lián xià wén yī yuē yún yún dōu shì jiě shì biāo tí de kě néng yǐn zì tā shū ér tuō qù shū míng yě kě néng yào shù zì zhù yán gé shuō lái dōu yīng zuò xiǎo zì zhù wén

这句话大意是:」连下文「一曰」云云,都是解释标题的,可能引自他书而脱去书名,也可能《要术》自注,严格说来,都应作小字注文。

sì biàn míng chāo zuò biàn jīn chāo bù qīng chu xiàng biàn hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò bàn jiàn xi běn zuò bàn jūn wù

这句话大意是:(四)「辫」,明抄作「辨」,金抄不清楚,像「辨」,湖湘本、《津逮》本作「办」,渐西本作「瓣」,均误。

wú diǎn jiào gǎi zuò biàn shì

现代白话:我点校改作「辫」,是。

àn juǎn sān wú jīng piān tí dào běn tiáo de yòng qián wú jīng zuò zū de fāng fǎ dāng shí shōu gē wú jīng shì zé zhì ér biàn zhī zhè shí pào ruǎn hòu zài jiě kāi lái zì yīng zuò biàn zī gǎi zhèng

这句话大意是:按卷三芜菁篇提到本条的用干芜菁作「●菹」的方法,当时收割芜菁是「择治而辫之」,这时泡软后再解开来,字应作「辫」,兹改正。

wǔ zàn míng chāo hú xiāng běn děng wù zuò zhǎn jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(五)「暂」,明抄、湖湘本等误作「斩」,据金抄改正。

liù hòu yí shì jiāo zì zhī wù huò xì yǎn wén

这句话大意是:(六)「后」,疑是「浇」字之误,或系衍文。

qī jué míng chāo wù zuò dào tā běn wù zuò tāo jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(七)「掘」,明抄误作「稻」,他本误作「搯」,据金抄改正。

bā cài jīn chāo tuō jù tā běn bǔ

这句话大意是:(八)「菜」,金抄脱,据他本补。

jiǔ jīn chāo zuò sì dòu tā běn zuò sì shēng

这句话大意是:(九)金抄作「四斗」,他本作「四升」。

shí lài yīn lài yuán yì shì shā shàng qiǎn shuǐ yān cài hòu cài shàng jìn zhe cài lǔ qíng kuàng hé lài xiāng xiàng dà gài zhè shì dāng shí yān cài shàng de kǒu yǔ

这句话大意是:(十)「濑」,音赖,原意是沙上浅水,腌菜后菜上浸著菜卤,情况和「濑」相像,大概这是当时腌菜上的口语。

jīn chāo míng chāo hú xiāng běn zuò lài wú cǐ zì

这句话大意是:金抄、明抄、湖湘本作「濑」,无此字;。

jīn dǎi běn děng zuò lài zī zàn cóng jīn dǎi běn

这句话大意是:《津逮》本等作「濑」,兹暂从《津逮》本。

shí yī sān shēng zhōu yī dòu mǐ dǎo suì jiā shuǐ qǔ qù sān shēng zhī hòu shèng yú de mǐ zǐ bù zhǐ zhǔ sān shēng zhōu yí sān dòu zhī wù

这句话大意是:(十一)「三升粥」,一斗米捣碎加水取去三升汁后,剩余的米滓不止煮三升粥,疑「三斗」之误。

shí èr hāo jīn chāo é zuò

这句话大意是:(十二)「蒿」,金抄讹作「●」。

shí sān zū xiāo fǎ jí juǎn bā zū lǜ piān de zū xiào fǎ

这句话大意是:(十三)「菹消法」,即卷八《菹绿》篇的「菹肖法」。

zū yǒu hūn sù èr zhǒng zhè shì ròu zū yán gé shuō lái yīng rù zū lǜ piān

这句话大意是:「菹」有荤、素二种,这是肉菹,严格说来,应入《菹绿》篇。

yòu tài píng yù lǎn juǎn bā wǔ liù zū yǐn dào shí jīng yǒu cǐ fǎ yě

这句话大意是:又《太平御览》卷八五六「菹」引到:「《食经》有此法也。

shuō míng běn tiáo jí běn tiáo yǐ shàng gè tiáo jūn réng xì shí jīng wén

这句话大意是:」说明本条及本条以上各条,均仍系《食经》文。

shí sì shī jīng dà yá dàng zhī shén hán yì wéi sǔn jí pú kǒng yǐng dá shū yǐn lù jī shū yǔ shī yì shū yǒu bù tóng shì pú shǐ shēng qǔ qí zhōng xīn rù dì ruò dà rú bǐ bǐng zhèng bái shēng dàn zhī gān cuì

这句话大意是:(十四)《诗经‧大雅‧荡之什‧韩奕》「维笋及蒲」孔颖达疏引陆玑《疏》,与《诗义疏》有不同,是:「蒲始生,取其中心入地蒻大如匕柄,正白,生噉之,甘脆;。

ér yǐ kǔ jiǔ jìn zhī rú shí sǔn fǎ

这句话大意是:而以苦酒浸之,如食笋法。

jīn chuán lù jī máo shī cǎo mù niǎo shòu chóng yú shū qīng dīng yàn xiào běn juǎn shàng zài cǐ tiáo yǔ kǒng shū suǒ yǐn lù shū tóng wéi qǔ qí zhōng xīn rù dì ruò dà rú bǐ bǐng zuò qǔ qí zhōng xīn rù dì zhě míng ruò dà rú bǐ bǐng

这句话大意是:」今传陆玑《毛诗草木鸟兽虫鱼疏》(清丁晏校本)卷上载此条与孔疏所引陆《疏》同,惟「取其中心入地蒻大如匕柄」作「取其中心入地者,名蒻,大如匕柄」。

shí wǔ pú míng chāo hú xiāng běn děng wù zuò zū jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(十五)「蒲」,明抄、湖湘本等误作「菹」,据金抄改正。

shí liù jìn gè běn zuò shòu wù

这句话大意是:(十六)「浸」,各本作「受」,误;。

jiàn xi běn cóng wú diǎn xiào gǎi zuò jìn shì

现代白话:渐西本从我点校,改作「浸」,是。

zī jù lù jī shū gǎi zhèng

这句话大意是:兹据陆玑《疏》改正。

shí qī zhǎ gè běn zuò cù wù

这句话大意是:(十七)「鲊」,各本作「酢」,误;。

jīn chāo zuò yīng shì zhǎ zì xiě cuò

这句话大意是:金抄作「●」,应是「鲊」字写错。

juǎn bā zuò yú zhǎ piān yǐn shí jīng yǒu pú zhǎ fǎ tú jīng běn cǎo xiāng pú qí shǐ shēng yì kě yǐ wèi zhǎ zī gǎi zhèng

现代白话:卷八《作鱼鲊》篇引《食经》有「蒲鲊法」,《图经本草》:「香蒲,……其始生,……亦能够为鲊」,兹改正。

shí bā shì rén zuò kuí zū bù hǎo běn tiáo shì gǔ shì běn wén zài yǐn shí jīng shī yì shū hòu diàn yǐ zěn yàng zuò hǎo kuí zū de jǐ jiàn

这句话大意是:(十八)「世人作葵菹不好」,本条是贾氏本文,在引《食经》、《诗义疏》后,殿以怎样作好葵菹的己见。

rì yì běn yǐ wèi tuō kuí zū èr zì yīn zài qián miàn jiā kuí zū de xiǎo biāo mù

这句话大意是:日译本以为脱「葵菹」二字,因在前面加「葵菹」的小标目。

shí jiǔ kǔ míng chāo wù zuò ruò tā běn bù wù

这句话大意是:(十九)「苦」,明抄误作「若」,他本不误。

èr shí yǐ xiàng fàn wò zhī xiàng fàn zhǐ yuán xiān suǒ chuī de fàn jí shàng wén de shú mǐ wèi fàn

这句话大意是:(二十)「以向饭沃之」,「向饭」指原先所炊的饭,即上文的「秫米为饭」。

dàn yǐ xià fàn wèi wò cǐ chù shì jǐn jiàn zhī lì

这句话大意是:但以下饭为「沃」,此处是仅见之例。

huáng lù sēn yīn yí shì bái yǐn zhī wù zé shàng wén shú mǐ wèi fàn yì yīng gǎi zuò shú mǐ wèi yǐn

这句话大意是:黄麓森因疑是「白饮」之误,则上文「秫米为饭」,亦应改作「秫米为饮」。

èr yī mí míng chāo jīn chāo hú xiāng běn zuò mí zì tōng zī cóng jīn dǎi běn děng zuò mí

这句话大意是:(二一)「糜」,明抄、金抄、湖湘本作「麋」,字通,兹从《津逮》本等作「糜」。

èr èr piàn de yuán yì shì yī mù pōu chéng liǎng bàn zhè lǐ zhǐ pōu guā shuō kǒng bú shì qiē chéng báo piàn

这句话大意是:(二二)「片」的原意是一木剖成两半,这里指剖瓜说,恐不是切成薄片。

jīn chāo wú piàn zì tā běn yǒu zī jù bǔ

这句话大意是:金抄无「片」字,他本有,兹据补。

èr sān cì zhe wèng zhōng méi yǒu tí dào xià chǐ kě néng shěng qù bù shuō yě kě néng zhe xià tuō chǐ zì

这句话大意是:(二三)「次著瓮中」,没有提到下豉,可能省去不说,也可能「著」下脱「豉」字。

èr sì báo qiè jīn chāo wú míng chāo hú xiāng běn děng yǒu yǐ yǒu jiào shèng

这句话大意是:(二四)「薄切」,金抄无,明抄、湖湘本等有,以有较胜。

èr wǔ yuán jīn chāo zuò míng chāo zuò kàng hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò wú diǎn jiào gǎi zuò yuán jiàn xi běn cóng zhī

现代白话:(二五)「杬」,金抄作「●」,明抄作「杭」,湖湘本、《津逮》本作「●」,我点校改作「杬」,渐西本从之。

àn xià wén méi guā fǎ yòng yuán zhī zì cáng dōng guā juǎn sì zhǒng mù guā piān bìng yǐn yǒu shí jīng yòng nóng yuán zhī cáng mù guā de fāng fǎ zì yīng zuò yuán zī gǎi zhèng

这句话大意是:按下文「梅瓜法」用「杬汁」渍藏冬瓜,卷四《种木瓜》篇并引有《食经》用浓杬汁藏木瓜的方法,字应作「杬」,兹改正。

èr liù fàn míng chāo wù zuò yǐn tā běn bù wù

这句话大意是:(二六)「饭」,明抄误作「饮」,他本不误。

èr qī nǎi gè běn tóng zuò qiě zì yòng xué jīn běn zuò réng

这句话大意是:(二七)「乃」,各本同,作「且」字用,《学津》本作「仍」。

èr bā hún zhǐ zhěng lì bù dǎo zuò mò míng chāo wù zuò jūn jù tā běn gǎi zhèng

这句话大意是:(二八)「浑」,指整粒不捣作末,明抄误作「军」,据他本改正。

èr jiǔ wāi yuán zuò zhù wù

这句话大意是:(二九)「㖞」,原作「贮」,误。

zhè lǐ míng shuō yào yòng xiǎo ér zhí zhě juǎn èr zhǒng guā piān yǒu guā duǎn ér wāi shì shuō guā xíng duǎn ér wāi qū zì yīng zuò wāi yī lèi zì zī gǎi zhèng

这句话大意是:这里明说要用「小而直者」,卷二《种瓜》篇有「瓜短而㖞」,是说瓜形短而歪曲,字应作「㖞」一类字,兹改正。

sān shí jīn chāo zuò sōng tā běn zuò cōng

这句话大意是:(三十)金抄作「菘」,他本作「葱」。

àn běn tiáo shì shí cì wén piān shǒu yào shù běn wén yě yǒu zuò tāng zū fǎ suǒ yòng yě shì sōng cài hé wú jīng gù cóng jīn chāo zuò sōng

这句话大意是:按本条是《食次》文,篇首《要术》本文也有「作汤菹法」,所用也是菘菜和芜菁,故从金抄作「菘」。

sān yī jīn chāo zuò fèi tāng tā běn zuò tāng fèi

这句话大意是:(三一)金抄作「沸汤」,他本作「汤沸」。

àn shí cì wén duì wū yè de chù lǐ jūn zuò zàn jīng fèi tāng de zhí jiē miáo shù xià wén lǚ jiàn gù cóng jīn chāo

这句话大意是:按《食次》文对于「煠」的处理,均作「暂经沸汤」的直接描述,下文屡见,故从金抄。

sān èr jīn chāo zuò bēi tā běn zuò pēi

这句话大意是:(三二)金抄作「杯」,他本作「柸」。

àn bēi tóng bēi shì gǔ shí pán yú děng tōng chēng ér pēi yīn pī shì lìng yī zì bù néng yòng zuò bēi zì tā běn é zī cóng jīn chāo

这句话大意是:按「杯」,同「桮」,是古时盘、盂等通称,而「柸」音坯,是另一字,不能用作「杯」字,他本讹,兹从金抄。

sān sān cài gè běn wù zuò yè jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(三三)「菜」,各本误作「叶」,据金抄改正。

sān sì tài gè běn wù zuò huǒ jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(三四)「太」,各本误作「火」,据金抄改正。

sān wǔ lù chū xià yí tuō zàn jīng fèi tāng de chù lǐ guò chéng

这句话大意是:(三五)「漉出」下疑脱「暂经沸汤」的处理过程。

sān liù rǔ yòng rǔ zuò zuò liào bú shì bù kě néng dàn tā chù wèi jiàn kě néng yǒu wù

这句话大意是:(三六)「乳」,用乳作作料,不是不可能,但他处未见,可能有误。

sān qī yī shēng yì sī bù míng dāng yǒu tuō wù

这句话大意是:(三七)「一升」,意思不明,当有脱误。

sān bā liāo gè běn tóng jīn chāo zuò yǎn

这句话大意是:(三八)「撩」,各本同,金抄作「掩」。

àn liāo jí yùn tóng lāo shì shuō zài tāng zhōng pào yī xià jiù lāo chū lái zī cóng gè běn

这句话大意是:按「撩」,《集韵》:「同捞」,是说在汤中泡一下就捞出来,兹从各本。

sān jiǔ yòng mǐ gè běn tóng wú fǎ jiě shì kě néng yòng lián shàng jù mǐ shì yǎn wén huò zhě mǐ shì bàn zì zhī wù tuō diàn zì

这句话大意是:(三九)「用米」,各本同,无法解释,可能「用」连上句,「米」是衍文,或者「米」是「半」字之误,脱「奠」字。

sì shí zì shū wú cǐ zì kě néng shì kē zì zhī wù

这句话大意是:(四十)「」,字书无此字,可能是「榼」字之误。

běn piān yǐn shí cì zì tāng zū fǎ zhì zǐ cài zū fǎ gè tiáo dōu shì zài tāng zhōng zàn yè jí chū suí jí yòng cù bàn huò de sù chéng suān cài xiāng dāng wū yào shù běn wén de zú zū fǎ shì suí zuò suí yòng de

这句话大意是:本篇引《食次》自「汤菹法」至「紫菜菹法」各条,都是在汤中暂煠即出随即用醋拌和的速成酸菜,相当于《要术》本文的「卒菹法」,是随作随用的。

qí suǒ yòng qì jù shì xiǎo xíng de róng qì suǒ yǐ tāng zū fǎ yǒu yī bēi jié

这句话大意是:其所用器具是小型的容器,所以「汤菹法」有「依杯截」。

kē yě shì yī zhǒng xiǎo xíng róng qì yě xǔ zhè zhǒng zū jiù zuò zài kē zi lǐ miàn suǒ yǐ yǒu kē zū zhī chēng

这句话大意是:榼也是一种小型容器,也许这种菹就作在榼子里面,所以有「榼菹」之称。

rì yì běn jí gǎi zuò kē zì

这句话大意是:日译本即改作「榼」字。

wén nèi yǒu xì lǚ qiè jú pí huáng lù sēn rèn wèi kē shì jú zì zhī wù

这句话大意是:文内有「细缕切橘皮」,黄麓森认为「榼」是「橘」字之误。

sì yī duō yǔ yán zì tāng zū fǎ zhì zǐ cài zū fǎ gè tiáo dōu yòng yán cù bàn huò zhè lǐ yán xià yí tuō cù zì

这句话大意是:(四一)「多与盐」,自「汤菹法」至「紫菜菹法」各条都用盐、醋拌和,这里「盐」下疑脱「酢」字。

sì èr yòu xià yí tuō yún zì

这句话大意是:(四二)「又」下疑脱「云」字。

sì sān jí nuǎn yǔ zé huáng huài yīng shì zhǐ yǔ jú pí shì shuō bù néng zài fèi shuǐ zhōng xià jú pí fǒu zé pào de guò jiǔ huì huáng ruǎn bù xiāng

这句话大意是:(四三)「及暖与则黄坏」,应是指「与橘皮」,是说不能在沸水中下橘皮,否则,泡得过久会黄软不香。

sì sì jīn chāo zuò yán bǐng míng chāo zuò yán bù tā běn jǐn yī yán zì dōu bù hǎo jiě shì

这句话大意是:(四四)金抄作「研饼」,明抄作「研布」,他本仅一「研」字,都不好解释。

àn sù shí piān yǐn shí cì mì jiāng zi qiè

这句话大意是:按《素食》篇引《食次》「蜜姜」:「子切,。

dà rú xì qī zhù

这句话大意是:……大如细漆箸」,。

běn piān yǐn shí jīng cáng méi guā fǎ lìng fāng sān fēn

这句话大意是:本篇引《食经》「藏梅瓜法」:「令方三分」,。

jí suàn zì

这句话大意是:「」即「算」字,。

zi jí suàn chóu

这句话大意是:「子」即算筹,。

běn tiáo jì shuō míng zi xì qiè

这句话大意是:本条既说明「子细切」,。

zé dà zhì yě yīng xiàng kuài zi de dà xiǎo huò èr sān fēn de kuān dù

这句话大意是:则大致也应像筷子的大小或二三分的宽度。

yīn cǐ cóng yán bǐng tuī cè huái yí yán zì shì shuǐ yǐn èr zì cuò hé chéng yī zì shuǐ yǐn bǐng jí miàn tiáo zhè yàng jiù hǎo jiě shì le

这句话大意是:因此从「研饼」推测,怀疑「研」字是「水引」二字错合成一字,「水引饼」即面条,这样就好解释了。

sì wǔ pí zhǐ yuán mù pí gè běn wú jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(四五)「皮」,指杬木皮,各本无,据金抄补。

pí cháng kàn ruò bù dà sè yuán zǐ zhī zhì yī shēng yīng zài mò liǎo yuán yī shēng yǔ shuǐ sān shēng zhǔ qǔ shēng bàn chéng qīng de hòu miàn jiù shì shuō yì bān zhǔ qǔ shēng bàn bù gòu nóng shí jiù zhǔ qǔ yī shēng

这句话大意是:「皮尝看,若不大涩,杬子汁至一升」,应在末了「杬一升,与水三升,煮取升半,澄清」的后面,就是说,一般煮取升半,不够浓时,就煮取一升。

sì liù jīn chāo zuò zhǔ zhǐ zhǔ yuán pí zhī tā běn zuò dù zī cóng jīn chāo

这句话大意是:(四六)金抄作「煮」,指煮杬皮汁,他本作「度」,兹从金抄。

sì qī lìng tián cù xià yí tuō wò zhī yī lèi zì zhǐ jiāng cǐ zhī jiāo zài lí piàn shàng shèng gōng shǎng qù

这句话大意是:(四七)「令甜酢」下疑脱「沃之」一类字,指将此汁浇在梨片上盛供上去。

xià wén yǐ ní fēng zhī shì lìng yī huí shì zhǐ yòng hòu réng jiāng lí zhī ní fēng hǎo

这句话大意是:下文「以泥封之」是另一回事,指用后仍将梨汁泥封好。

sì bā bàn pō fèi jiě yí yǎn wù

这句话大意是:(四八)「半」,颇费解,疑衍误。

sì jiǔ shī jīng xiǎo yǎ cǎi qǐ jù

这句话大意是:(四九)《诗经‧小雅‧采芑》句。

máo chuán zuò qǐ cài yě

这句话大意是:毛《传》作:「芑,菜也。

wǔ shí duò dù tái qīng yù zhú bǎo diǎn juǎn èr zhù yǐn máo shī cǎo mù shū shì qǐ qú yě

这句话大意是:(五十)隋杜台卿《玉烛宝典》卷二注引《毛诗草木疏》是:「芑,蘧也。

yè shì kǔ cài jīng qīng bái

这句话大意是:叶似苦菜,茎青白;。

zhì qí yè bái zhī chū

这句话大意是:擿其叶,白汁出。

gān cuì kě shēng shí yì kě zhǔ wèi rú

这句话大意是:甘脆可生食,亦可煮为茹。

qīng zhōu wèi zhī qǐ

这句话大意是:青州谓之「芑」。

xī hé yàn mén qú yóu měi hú rén liàn zhī bù néng chū sài

这句话大意是:西河雁门蘧尤美,胡人恋之,不能出塞」。

shī jīng xiǎo yǎ cǎi qǐ kǒng yǐng dá shū yǐn lù jī shū zuò cài qǐ shì kǔ cài yě jīng qīng bái sè

这句话大意是:《诗经‧小雅‧采芑》孔颖达疏引陆玑《疏》作:「菜芑,似苦菜也,茎青白色;。

zhāi qí yè bái zhī chū

这句话大意是:摘其叶,白汁出。

féi àn yīng shì cuì kě shēng shí yì kě zhēng wèi rú

这句话大意是:肥(按应是「脆」)可生食,亦可蒸为茹。

qīng zhōu rén wèi zhī qǐ xī hé yàn mén qǐ yóu měi hú rén liàn zhī bù chū sài

这句话大意是:青州人谓之「芑」西河、雁门芑尤美,胡人恋之,不出塞。

běn tiáo méi yǒu tí dào zuò zū dāng yǒu tuō wén

这句话大意是:」本条没有提到作「菹」,当有脱文。

wǔ yī jiàn ěr yā shì cǎo biē zuò

现代白话:(五一)见《你雅‧释草》,「鳖」作「●」。

guō pú zhù zuò guǎng yā yún zǐ qí fēi yě

这句话大意是:郭璞注作:「《广雅》云「紫藄」,非也。

chū shēng wú yè kě shí

这句话大意是:初生无叶,可食。

jiāng xī wèi zhī

这句话大意是:江西谓之●。

shī jīng zhào nán cǎo chóng yán cǎi qí jué lù dé míng jīng diǎn shì wén chēng sú yún qí chū shēng shì biē jiǎo gù míng yān

现代白话:」《诗经‧召南‧草虫》「言采其蕨」陆德明《经典释文》称:「俗云其初生似鳖脚,故名呢。

běn tiáo yǐn ěr yā guō zhù jí shī yì shū wén yuán jūn zuò dà zì zhèng wén dàn zhè shì jiě shì jué de zī yī tā piān lì gǎi zuò xiǎo zì zhù wén

现代白话:本条引《你雅》郭注及《诗义疏》文,原均作大字正文,但这是解释「蕨」的,兹依他篇例改作小字注文。

wǔ èr guǎng yā shì cǎo yǒu zǐ qí jué yě de jì zài

这句话大意是:(五二)《广雅‧释草》有「茈藄,蕨也」的记载。

zǐ yǔ zǐ tōng

这句话大意是:「茈」与「紫」通。

qì yīn qí

这句话大意是:「綦」,音其。

cān kàn juǎn shí qí jiǔ yī zhù shì yī

这句话大意是:参看卷十「藄「九一」」注释「一」。

wǔ sān ěr yā shì cǎo jué xíng bǐng shū yǐn lù jī shū jué shān cài yě

现代白话:(五三)《你雅释草》「蕨,●」邢昺疏引陆玑《疏》:「蕨,山菜也;。

chū shēng shì suàn jīng zǐ hēi sè kě shí rú kuí

这句话大意是:初生似蒜茎,紫黑色,可食,如葵。

shī jīng zhào nán cǎo chóng lù dé míng jīng diǎn shì wén yǐn cǎo mù shū jǐn zhōu qín yuē jué qí lǔ yuē biē èr jù

这句话大意是:」《诗经‧召南‧草虫》陆德明《经典释文》引《草木疏》仅「周秦曰蕨,齐鲁曰虌」二句。

yào shù suǒ yǐn bǐ jiào xiáng jǐn shī yì shū bú shì lù jī máo shī cǎo mù niǎo shòu chóng yú shū

这句话大意是:《要术》所引比较详尽,《诗义疏》不是陆玑《毛诗草木鸟兽虫鱼疏》。

wǔ sì lǎo gè běn tóng wù

这句话大意是:(五四)「老」,各本同,误。

chén huàn shī máo shì chuán shū yǐn yào shù gǎi zuò xiān shì shuō kāi shǐ yǒu yè de yì sī shì yīn zì xíng xiāng xiàng gǎi de qí shí yīng zuò shǐ shān hé shì

这句话大意是:陈奂《诗毛氏传疏》引《要术》改作「先」,是说开始有叶的意思,是因字形相像改的,其实应作「始」才合适。

wǔ wǔ zhī míng chāo wù zuò qiū jù tā běn gǎi zhèng

这句话大意是:(五五)「枝」,明抄误作「秋」,据他本改正。

wǔ liù yòu jiāo zhī zài zhè lǐ háo bù xiāng guān dāng xì kàn cuò le bié chù de wén zì cuò yǎn zài zhè lǐ

这句话大意是:(五六)「又浇之」,在这里毫不相关,当系看错了别处的文字错衍在这里。

wǔ qī bǎ míng chāo wù zuò pá tā běn wù zuò féi jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(五七)「把」,明抄误作「杷」,他本误作「肥」,据金抄改正。

wǔ bā xìng zì huò zuò xìng jīn chāo tuō cǐ biāo tí jù tā běn bǔ

这句话大意是:(五八)「荇字或作莕」,金抄脱此标题,据他本补。

dàn xìng xià réng yīng tuō zū zì

这句话大意是:但「荇」下仍应脱「菹」字。

wǔ jiǔ jiàn ěr yā shì cǎo wén tóng

现代白话:(五九)见《你雅‧释草》,文同。

guō zhù wú zū zì yào shù yǐn zhī yǐ zhèng zū fǎ zū zì yīng yǒu jīn běn guō zhù tuō

这句话大意是:郭注无「菹」字,《要术》引之以证菹法,「菹」字应有,今本郭注脱。

liù shí jiàn shī jīng zhōu nán guān huī

这句话大意是:(六十)见《诗经‧周南‧关睢》。

máo chuán zuò xìng jiē yú yě

这句话大意是:毛传作:「荇,接余也。

liù yī shī jīng guān huī kǒng yǐng dá shū yǐn lù jī shū zuò jiē yú bái jīng yè zǐ chì sè zhèng yuán jìng cùn yú fú zài shuǐ shàng gēn zài shuǐ dǐ yǔ shuǐ shēn qiǎn děng dà rú chāi gǔ shàng qīng xià bái

这句话大意是:(六一)《诗经‧关睢》孔颖达疏引陆玑《疏》作:「接余,白茎,叶紫赤色,正员,径寸余,浮在水上,根在水底,与水深浅等,大如钗股,上青下白。

qí bái jīng yǐ kǔ jiǔ jìn zhī féi měi kě àn jiǔ

这句话大意是:其白茎,以苦酒浸之,肥美,可案酒。

ěr yā shì cǎo xìng jiē yú xíng bǐng shū yǐn lù jī shū tóng shī jīng kǒng shū suǒ yǐn wéi féi měi zuò cuì měi zé kǒng yǐn féi xì cuì zhī wù

现代白话:」《你雅释草》「莕,接余」邢昺疏引陆玑《疏》同《诗经》孔疏所引,惟「肥美」作「脆美」,则孔引「肥」系「脆」之误。

kǒng xíng suǒ yǐn jūn yǔ shī yì shū yì shī yì shū duō wèi zū jí qí huá wèi pú huáng sè jù ér yǔ shuǐ shēn qiǎn děng shàng duō jīng zì yě gèng wèi hé lǐ

这句话大意是:孔邢所引,均与《诗义疏》异,《诗义疏》多「为菹」及「其华为蒲黄色」句,而「与水深浅等」上多「茎」字,也更为合理。

jù cǐ kàn lái sì hū táng shí yǐ bù jiàn shī yì shū de liú chuán

这句话大意是:据此看来,似乎唐时已不见《诗义疏》的流传。

liù èr qí jīng bái

这句话大意是:(六二)「其茎白;。

yè zǐ chì míng běn yuán zuò qí yè bái

这句话大意是:叶紫赤」,名本原作「其叶白;。

jīng zǐ chì jīng yè dào cuò zhì bù kě tōng zī jù lù jī shū dào zhèng xìng cài de yè biǎo miàn lǜ sè lǐ miàn dài zǐ sè

这句话大意是:茎紫赤」,「茎」、「叶」倒错,致不可通,兹据陆玑《疏》倒正(莕菜的叶表面绿色,里面带紫色)。

liù sān huá míng chāo é zuò cán quē bù quán de yè zì jù tā běn gǎi zhèng

这句话大意是:(六三)「华」,明抄讹作「●」(残缺不全的「叶」字),据他本改正。

yī zū shuō wén cù cài yě

这句话大意是:「一」「菹」,《说文》:「酢菜也。

shì míng shì yǐn shí zū zǔ yě shēng niàng zhī suì shǐ zǔ wū hán wēn zhī jiān bù dé làn yě

这句话大意是:」《释名‧释饮食》:「菹,阻也,生酿之,遂使阻于寒温之间,不得烂也。

jí zhǔ yào lì yòng rǔ suān fā jiào jiā gōng bǎo cáng de yán cài huò suān cài

这句话大意是:」即主要利用乳酸发酵加工保藏的盐菜或酸菜。

yǒu xián zū yǒu dàn zū

这句话大意是:有咸菹,有淡菹。

fēn kāi lái shuō xì qiè de jiào yǎn zhěng kē hé dà piàn de jiào zū jiàn zhōu lǐ tiān guān hǎi rén zhèng xuán zhù

这句话大意是:分开来说,细切的叫「兖」,整棵和大片的叫「菹」(见《周礼‧天官》「醢人」郑玄注)。

běn piān suǒ jì zé shì tōng zhǐ yān cài bù fēn zhěng xì

这句话大意是:本篇所记,则是通指腌菜,不分整细。

tóng shí yě bù xiàn wū rì jiǔ yān cáng rú yǐn shí cì yǒu ruò gàn tiáo zàn jīng tāng yè jí jiā yán cù de zū fǎ shí jīng yě yǒu shí jì jiù shì yào shù běn wén de zú zū fǎ yě jiù shì lín shí jiā cù pào chéng de suān wèi cài

这句话大意是:同时也不限于日久腌藏,如引《食次》有若干条暂经汤煠即加盐醋的菹法(《食经》也有),实际就是《要术》本文的「卒菹法」,也就是临时加醋泡成的酸味菜。

guān wū cáng shēng cài yào shù běn wén zhǐ yǒu yī tiáo jiào cáng shēng cài fǎ diàn wū zū fǎ zhī hòu

这句话大意是:关于「藏生菜」,《要术》本文只有一条窖藏生菜法,殿于菹法之后。

zài zhè tiáo zhī hòu kāi shǐ yǐn lù qí tā zī liào zhǔ yào shì cáng guā yǒu yán cáng zāo cáng mì cáng nǚ qū cáng wū méi yuán zhī cáng gè fǎ

这句话大意是:在这条之后,开始引录其他资料,主要是藏瓜,有盐藏、糟藏、蜜藏、女曲藏、乌梅杬汁藏各法。

èr jiān yīn jiān hé běn kē duō nián shēng cǎo běn yè xì zhǎng ér jiān kě yǐ shù wù

现代白话:「二」菅(音奸),禾本科多年生草本,叶细长而尖,能够束物。

sān juǎn yī zhǒng gǔ piān yǐn hàn shū shí huò zhì zhù shēng yuē cài shú yuē rú

这句话大意是:「三」卷一《种谷》篇引《汉书‧食货志》注:「生曰菜,熟曰茹。

sì bèn tóng fèn yīn fèn shuō wén chén yě

这句话大意是:「四」「坌」,同「坋」,音愤,《说文》:「尘也。

zhè lǐ zuò dòng cí yòng jí sā shàng yī céng mài fěn

这句话大意是:」这里作动词用,即撒上一层麦●粉。

wǔ yīn ràng guǎng yā shì qì yān yě

这句话大意是:「五」「●」,音攘,《广雅‧释器》:「●、……腌、……●也。

jí zū zì

这句话大意是:」「●」即「菹」字。

zū de běn shēn hán yǒu yùn niàng niàng zào de yì sī gù jiā cǎo tóu zuò

这句话大意是:菹的本身含有酝酿、酿造的意思,故加艸头作「●」。

běn tiáo zū fǎ jiā mài hé zhōu qīng yān niàng bìng ní wèng bǎo wēn rú niàng jiǔ fǎ dà gài yīn cǐ chēng wèi zū

这句话大意是:本条菹法加麦●和粥清腌酿,并泥瓮、保温「如酿酒法」,大概因此称为「●菹。

liù dù tōng dù zhǐ zài yán shuǐ zhōng guò yī xià

这句话大意是:「六」「度」,通「渡」,指在盐水中过一下。

xià wén niàng guā zū jiǔ fǎ de dù nèi jiù shì guā zū fǎ de guò zhe

这句话大意是:下文「酿瓜菹酒法」的「度内」,就是「瓜菹法」的「过著」。

qī zú tóng cù jí sù sù chéng

这句话大意是:「七」「卒」,同「猝」,急速,速成。

bā àn tōng àn jí fàng xià àn shí

这句话大意是:「八」「案」,通「按」,即放下按实。

jiǔ nǚ qū jí zi yě jiào huáng zi

这句话大意是:「九」「女曲」,即「●子」,也叫「黄子」。

xià wén yǐn shí cì yǒu zuò nǚ qū fǎ zé shì nuò mǐ zuò de bǐng qū

这句话大意是:下文引《食次》有作「女曲」法,则是糯米作的饼曲。

táng chén cáng qì běn cǎo shi yí nǚ qū běi rén yǐ xiǎo mài nán rén yǐ mǐ

这句话大意是:唐陈藏器《本草拾遗》:「女曲,……北人以小麦,南人以米。

shuō míng mài mǐ yuán liào bù tóng míng chēng dōu shì nǚ qū ér shí cì zhèng hěn xiàng nán fāng rén de zuò pǐn

这句话大意是:」说明麦、米原料不同,名称都是「女曲」,而《食次》正很像南方人的作品。

míng yáng shèn dān lǚ xù lù juǎn liù nǚ qū xiǎo qū yě

这句话大意是:明杨慎《丹铝续录》卷六:「女曲,小曲也;。

jiǎn táng kē sī táng yě

这句话大意是:茧糖,窠丝糖也;。

shí mì táng shuāng yě

这句话大意是:石蜜,糖霜也;。

zì rán gǔ yǔ yú liáng yě jù jiàn qí mín yào shù

这句话大意是:自然谷,禹余粮也:俱见《齐民要术》。

jiǎn táng jiàn běn juǎn xíng bū piān

这句话大意是:」「茧糖」见本卷《饧𫗦》篇。

shí mì jiàn juǎn shí gān zhè èr yī

这句话大意是:「石蜜」见卷十「甘蔗「二一」」。

zì rán gǔ jiàn juǎn shí wǔ gǔ yī

这句话大意是:「自然谷」见卷十「五谷「一」」。

yī lìng nèi cài wèng zhōng jiāng cài nà rù wèng zhōng

这句话大意是:「一0」「令内菜瓮中」,将菜纳入瓮中。

yī yī má fèi tāng qì pào mào shàng lái rú má zi dà xiǎo de fèi tāng

这句话大意是:「一一」「麻沸汤」,气泡冒上来如麻子大小的沸汤。

zhè lǐ yòng qīng hāo zhǔ zhī jiāo zài zū wèng lǐ hái cán liú zhe gǔ rén chī qīng hāo de xí guàn cān kàn juǎn shí hāo wǔ sì zhù shì sān

这句话大意是:这里用青蒿煮汁浇在菹瓮里,还残留著古人吃青蒿的习惯,参看卷十「蒿「五四」」注释「三」。

yī èr zhōu lǐ tiān guān hǎi rén jiā dòu zhī shí shēn pú sǔn zū

这句话大意是:「一二」《周礼‧天官》「醢人」:「加豆之实,……深蒲、……笋菹。

zhèng zhòng zhù shēn pú pú ruò rù shuǐ shēn gù yuē shēn pú

这句话大意是:」郑众注:「深蒲,蒲蒻入水深,故曰「深蒲」。

gǔ gōng yàn shū shēn pú wèi pú rù shuǐ shēn yǐ wèi yǎn

这句话大意是:」贾公彦疏:「深蒲,谓蒲入水深,以为兖。

shī yì shū zhōu lǐ yǐ wèi zū jí zhǐ cǐ

这句话大意是:」《诗义疏》「《周礼》以为菹」,即指此。

pú zhǐ xiāng pú kē de xiāng pú

这句话大意是:「蒲」指香蒲科的香蒲。

yī sān ruò yīn ruò shuō wén pú zi yě

这句话大意是:「一三」「蒻」,音弱,《说文》:「蒲子也。

duàn yù cái zhù pú zi zhě pú zhī shǎo zhě yě

这句话大意是:」段玉裁注:「蒲子者,蒲之少者也。

tú jīng běn cǎo xiāng pú pú huáng miáo yě

这句话大意是:」《图经本草》:「香蒲,蒲黄苗也。

chūn chū shēng nèn yè wèi chū shuǐ shí hóng bái sè róng róng rán

这句话大意是:……春初生嫩叶,未出水时,红白色,茸茸然。

zhōu lǐ yǐ wèi zū

这句话大意是:《周礼》以为菹。

yì kě yǐ wèi zhǎ

现代白话:亦能够为鲊。

jīn rén hǎn fù yǒu shí zhě

这句话大意是:今人罕复有食者。

xiāng pú zì duǎn suō jīng shàng suǒ shēng de yè

这句话大意是:」香蒲自短缩茎上所生的叶,。

qí xià bù yè qiào bào hé ér chéng jìng cùn xǔ de yuán bàng xíng

这句话大意是:其下部叶鞘抱合而成径0﹒5-1寸许的圆棒形,。

zài tǔ zhōng de bù fèn sè bái

这句话大意是:在土中的部分色白,。

róu nèn kě shí

这句话大意是:柔嫩可食,。

zhè jiù shì shī yì shū suǒ shuō qǔ qí zhōng xīn rù dì zhě

这句话大意是:这就是《诗义疏》所说「取其中心入地者,。

ruò dà rú bǐ bǐng

这句话大意是:蒻大如匕柄,。

zhèng bái

这句话大意是:正白,。

shēng dàn zhī

这句话大意是:生噉之,。

gān cuì de bù fèn

这句话大意是:甘脆」的部分;。

qí chū tǔ zài shuǐ zhōng de bù fèn dàn lǜ sè yì róu nèn kě shí

这句话大意是:其出土在水中的部分,淡绿色,亦柔嫩可食。

zhè èr bù fèn tōng míng pú cài

这句话大意是:这二部分,通名「蒲菜」。

xiāng pú de pú fú de xià jīng xiān duān de nèn tóu sú míng cǎo yá

这句话大意是:香蒲的匍匐地下茎先端的嫩头,俗名「草芽」。

xiàn zài xiāng pú yǒu yǐ cǎi shōu pú cài huò cǎo yá zuò shū cài wèi mù dì ér zāi péi de

这句话大意是:现在香蒲有以采收蒲菜或草芽作蔬菜为目的而栽培的。

yī sì shè zhǐ qiū shè jí lì qiū hòu dì wǔ gè wù rì

这句话大意是:「一四」「社」,指秋社,即立秋后第五个「戊」日。

yī wǔ cè yīn shān rù shēng jí yùn sǎn yě

这句话大意是:「一五」「粣」,音删入声,《集韵》:「糁也。

zhè lǐ zuò dòng cí yòng jí zài wèng zhōng sā xiē zhǔ xiǎo mài zuò sǎn

这句话大意是:」这里作动词用,即在瓮中撒些煮小麦作糁。

yī liù tóng lì yì zuò lì yīn lì

这句话大意是:「一六」「」,同「鬲」,亦作「镉」,音历。

shuō wén lì dǐng shǔ shí wǔ hú

这句话大意是:《说文》:「鬲,鼎属,实五觳;。

dòu èr shēng yuē hú

这句话大意是:斗二升曰觳;。

sān zú

这句话大意是:……三足。

yòu fāng yán juǎn wǔ fù wú yáng zhī jiān wèi zhī lì

这句话大意是:」又,《方言》卷五:「鍑,……吴扬之间谓之鬲。

fù yīn fù shuō wén fǔ dà kǒu zhě

这句话大意是:」「鍑」,音富,《说文》:「釜大口者。

yī qī mián zuò dòng cí yòng jí yòng sī mián fēng bì wèng kǒu

这句话大意是:「一七」「绵」,作动词用,即用丝绵封闭瓮口。

zhào yào shù běn wén jù lì tōng cháng zuò mián mù qí kǒu

这句话大意是:照《要术》本文句例,通常作「绵幕其口」。

yī bā yù zhāng jùn hàn zhì duò fèi jùn zhì zài nán chāng

这句话大意是:「一八」豫章郡,汉置隋废,郡治在南昌。

yī jiǔ luó luó liè de yì sī jiù shì āi zhe tān bù zài huī shàng

这句话大意是:「一九」「罗」,「罗列」的意思,就是挨著摊布在灰上。

èr wū méi yān xūn shǐ qián hēi de qīng méi qián

这句话大意是:「二0」「乌梅」,烟熏使干黑的青梅干。

zuò fǎ jiàn juǎn sì zhǒng méi xìng piān zuò wū méi fǎ

这句话大意是:作法见卷四《种梅杏》篇「作乌梅法」。

gāi fǎ míng shuō wū méi rù yào bù rèn diào shí dàn zhè lǐ yòng yǐ zì guā zhèng shì shí jīng de bù tóng yòng fǎ

这句话大意是:该法明说「乌梅入药,不任调食」,但这里用以渍瓜,正是《食经》的不同用法。

xià wén yòu yǒu méi guā fǎ yě yòng wū méi shì shí cì wén yǔ shí jīng tóng

这句话大意是:下文又有「梅瓜法」,也用「乌梅」,是《食次》文,与《食经》同。

èr yī lè ān xiàn míng hàn zhì gù chéng zài jīn shān dōng shěng bó xìng xiàn běi

这句话大意是:「二一」乐安,县名,汉置,故城在今山东省博兴县北。

yòu hòu wèi zhì gù zhì zài jīn ān huī shěng huò shān xiàn dōng

这句话大意是:又后魏置,故治在今安徽省霍山县东。

èr èr cāo shuō wén bǎ chí yě

这句话大意是:「二二」「操」,《说文》:「把持也。

bù cāo shì yì jí bù ná zhe kāi shì

这句话大意是:」「不操拭」,意即不拿著揩拭。

èr sān hè yīn huò shuō wén huǒ rè yě

这句话大意是:「二三」「熇」,音臛,《说文》:「火热也。

yòu yīn kǎo jí yùn zào yě

这句话大意是:」又音考,《集韵》:「燥也。

juǎn shí yáng méi èr jiǔ yǐn shí jīng cáng yáng méi fǎ yǒu réng chū pù lìng qián hè zhǐ rì shài

这句话大意是:」卷十「杨梅「二九」」引《食经》藏杨梅法有「仍出曝,令干熇」,指日晒。

xià wén yǐn shí jīng cáng jué fǎ de chū hè yì zhǐ rì shài

这句话大意是:下文引《食经》「藏蕨法」的「出熇」,亦指日晒。

juǎn bā bā hé yǎn piān yǐn shí jīng zuò jiè jiàng fǎ de shǎo hè zé shì zhǐ huǒ qián

这句话大意是:卷八《八和兖》篇引《食经》「作芥酱法」的「少熇」,则是指火干。

zhè lǐ xiǎo yīn qián hè zhī shì zhǐ yīn qián

这句话大意是:这里「小阴干熇之」,似指阴干。

èr sì yǎn shuō wén fù yě

这句话大意是:「二四」「奄」,《说文》:「覆也。

zhè lǐ jiè zuò yǎn zì yòng

这句话大意是:」这里借作「罨」字用。

yòng qīng hāo yǎn qū yào shù zhōng zhǐ yǒu yǐn shí cì zhè tiáo

这句话大意是:用青蒿罨曲,《要术》中只有引《食次》这条。

èr wǔ bù zé chū bù jiā yā zhà lián zhe zāo yòng

这句话大意是:「二五」「不迮出」,不加压榨,连著糟用。

èr liù bào zāo zhǐ cán liú jiǔ jīng hán liàng jiào gāo de jiǔ zāo bú shì zài jiǔ zāo zhōng pù shài

这句话大意是:「二六」「暴糟」,指残留酒精含量较高的酒糟,不是在酒糟中曝晒。

yán hé bào zāo zhōng tíng sān xiǔ shì shuō jiāng guā fàng jìn yòng yán hé de jiào nóng jiǔ zāo zhōng yān sān xiǔ rán hòu zài guò dào dù nèi nǚ qū jiǔ zhōng

这句话大意是:「盐和暴糟中停三宿」,是说将瓜放进用盐和的较浓酒糟中腌三宿,然后再过到(「度内」)女曲酒中。

xià tiáo xiān qǔ sì yuè bái jiǔ zāo yán hé yòu guò zhe dà jiǔ zāo zhōng yán mì nǚ qū hé zāo yòu yǐ yán hé jiǔ zāo dōu shì yòng yán hé jiǔ zāo

这句话大意是:下条「先取四月白酒糟盐和」,又「过著大酒糟中,盐、蜜、女曲和糟」,又「以盐和酒糟」,都是用盐和酒糟。

èr qī ní zuò dòng cí yòng jí ní fēng

这句话大意是:「二七」「泥」,作动词用,即泥封。

yīn gāng tóng yù piān yīng yě

这句话大意是:「●」,音冈,同「●」,《玉篇》:「甖也。

èr bā jí jīn zhà zì zhǐ yòng lì sàn

这句话大意是:「二八」「」,即今「榨」字,指用力散。

èr jiǔ zhǐ míng nǚ qū jiù shì mài huáng yī dà gài yīn wèi zhè lǐ bù yòng nuò mǐ nǚ qū suǒ yǐ tè bié zhǐ míng

这句话大意是:「二九」指明「女曲」就是「麦黄衣」,大概因为这里不用糯米女曲,所以特别指明。

sān zhú cài sǎn xíng kē duō nián shēng cǎo běn shēng wū zhú lín jí shù yīn jiān

这句话大意是:「三0」竹菜,繖形科多年生草本,生于竹林及树荫间。

sān yī jí yīn ji jí jí cài sān bái cǎo kē duō nián shēng cǎo běn jīng yè jiē yǒu xīng chòu sú míng yú xīng cǎo chǎn wū zhǎng jiāng yǐ nán gè dì

这句话大意是:「三一」「蕺」,音辑,即蕺菜,三白草科,多年生草本,茎叶皆有腥臭,俗名鱼腥草,产于长江以南各地。

zhè jiāng shào xìng xiàn yǒu jí shān xiāng chuán yǐ chǎn jí cài dé míng

这句话大意是:浙江绍兴县有蕺山,相传以产蕺菜得名。

sān èr jí cài xià bù de jīng pú fú de xià jié shàng shēng xū gēn

这句话大意是:「三二」蕺菜下部的茎,匍匐地下,节上生须根。

zhè lǐ máo dāng shì zhǐ xū gēn

这句话大意是:这里「毛」,当是指须根。

sān sān nuǎn mǐ qīng shěn zhī nuǎn de mǐ gān qīng zhī

这句话大意是:「三三」「暖米清沈汁」,暖的米泔清汁。

sān sì ruò bù jí rè chéng shàng wén jí nuǎn jí chū ér yán shì shuō bú yào zài nuǎn mǐ gān zhī zhōng jìn xǐ tài jiǔ fǒu zé huì huáng huài

这句话大意是:「三四」「若不及热」,承上文「及暖即出」而言,是说不要在暖米泔汁中浸洗太久,否则会黄坏。

sān wǔ zhè lǐ sōng gēn jiū jìng zhǐ shén me pō nán què dìng

这句话大意是:「三五」这里「菘根」究竟指什么,颇难确定。

wú jīng luó bo gǔ shí dōu yǒu sōng de míng chēng

这句话大意是:芜菁、萝卜古时都有「菘」的名称。

bù guò xià wén sōng gēn luó bo zū fǎ sōng gēn yǔ luó bo bìng jǔ bìng chēng wú jīng gēn yě kě yǐ yòng zé suǒ wèi sōng gēn shì yīng réng zhǐ sōng cài ér suǒ wèi gēn shí jì shì zhǐ yè bǐng

现代白话:不过下文「菘根萝卜菹法」,「菘根」与「萝卜」并举,并称「芜菁根」也能够用,则所谓「菘根」,似应仍指菘菜,而所谓「根」,实际是指叶柄。

sān liù hàn huáng lù sēn xiào jì hàn běn yì zuò hàn jí hǎn cài zhī hǎn

这句话大意是:「三六」「熯」,黄麓森校记:「熯,本亦作焊,即蔊菜之蔊。

táng chén cáng qì běn cǎo shi yí yǒu cài huò cóng cǎo zuò li shí zhēn rèn wèi jí hǎn zì zhī é bìng shuō hǎn wèi xīn là rú huǒ hàn rén gù míng jiàn běn cǎo gāng mù juǎn èr liù hǎn cài

这句话大意是:」唐陈藏器《本草拾遗》有「●菜」(或从艸作「●」),李时珍认为即「蔊」字之讹,并说:「蔊味辛辣,如火焊人,故名」(见《本草纲目》卷二六「蔊菜」)。

hàn táng yùn běn zuò hàn

这句话大意是:「熯」,《唐韵》:「本作焊。

shuō míng hǎn yuán xiān yě xiě zuò hàn běn cǎo shi yí é zuò zài jiā cǎo tóu yòu é zuò

这句话大意是:」说明「蔊」原先也写作「焊」,《本草拾遗》讹作「●」,再加艸头又讹作「●」。

hǎn cài shí zì huā kē yī míng là huǒ cài

这句话大意是:蔊菜,十字花科,一名辣火菜。

wú qí jùn zhí wù míng shí tú kǎo juǎn liù wú xiāng rén zhāi ér yān zhī wèi zū shū qīng xīn nài jué

现代白话:吴其濬《植物名实图考》卷六:「我乡人摘而腌之为菹,殊清辛耐嚼。

sān qī bì lì yīn bì lì jí bì lì yī zhǒng guǎn lè qì jiǎo zhì huò zhú guǎn zhì

这句话大意是:「三七」「筚篥」,音毕栗,即「觱篥」,一种管乐器,角制或竹管制。

sòng chén yáng lè shū bì lì yī míng bēi lì yī míng jiā guǎn guī zī zhī lè yě

这句话大意是:宋陈旸《乐书》:「觱篥」,一名悲篥,一名笳管,龟兹之乐也。

yǐ zhú wèi guǎn yǐ lú wèi shǒu zhuàng lèi hú jiā ér jiǔ qiào chuī zhī yǐ jīng zhōng guó yān

现代白话:以竹为管,以芦为首,状类胡笳而九窍,……吹之以惊中国呢。

zhè lǐ shì shuō shù chéng xiàng bì lì de zhú guǎn nà me cū de xiǎo bǎ

这句话大意是:」这里是说束成像筚篥的竹管那么粗的小把。

sān bā míng yī bié lù táo hóng jǐng zhù lú fú shì jīn wēn sōng qí gēn kě shí

这句话大意是:「三八」《名医别录》陶弘景注:「芦菔是今温菘,其根可食。

wú jīng gēn nǎi xì wū wēn sōng

这句话大意是:……芜菁根乃细于温菘。

fāng yán juǎn sān wú jīng qí zǐ huā zhě wèi zhī lú fú

这句话大意是:」《方言》卷三「芜菁……其紫花者谓之芦菔。

guō pú zhù jīn jiāng dōng míng wèi wēn sōng

这句话大意是:」郭璞注:「今江东名为「温菘」。

wēn sōng jí yùn sōng jiù shì luó bo

这句话大意是:」「温菘」即「煴菘」,就是萝卜。

dàn yǔ biāo mù chóng chū àn tōng lì yīng shì zhǐ lìng yī zhǒng cài zé yǒu wèi xiáng

这句话大意是:但与标目重出,按通例应是指另一种菜,则有未详。

sān jiǔ ráng jiè zuò ráng zì yòng

这句话大意是:「三九」「穰」,借作「瓤」字用。

zhè yě shì shí cì shí jīng jiè yòng tóng yīn é zì de yī lì

这句话大意是:这也是《食次》、《食经》借用同音讹字的一例。

sì xuán gōu zi sè wēi kē luò yè guàn mù

这句话大意是:「四0」悬钩子,蔷薇科,落叶灌木。

guǒ shí wèi ròu guǒ kě shí

这句话大意是:果实为肉果,可食。

běn cǎo shi yí zi rú méi suān měi rén shí zhī xǐng jiǔ

这句话大意是:《本草拾遗》:「子如梅,酸美,人食之醒酒。

yòu míng mù méi shān méi yě yáng méi

这句话大意是:」又名木莓、山莓、野杨梅。

cān kàn juǎn shí méi bā qī zhù shì yī

这句话大意是:参看卷十「莓〔八七〕」注释「一」。

sì yī běn cǎo shi yí lián jiāng shì jiāng shēng lǐng nán jiàn nán rén duō shí zhī

这句话大意是:「四一」《本草拾遗》:「廉姜,似姜,生岭南、剑南,人多食之。

zhí wù míng shí tú kǎo juǎn èr wǔ nán gòng duō yǒu zhī

这句话大意是:」《植物名实图考》卷二五:「南赣多有之。

shì shān jiāng ér gāo dà

这句话大意是:似山姜而高大。

tǔ rén bù shèn shí yǐ zhì wèi tòng shén xiào yún

这句话大意是:土人不甚食,以治胃痛甚效云。

cān kàn juǎn shí lián jiāng sān sì zhù shì yī

这句话大意是:」参看卷十「廉姜〔三四〕」注释「一」。

sì èr táo zuò jiāo jiě shì

这句话大意是:「四二」「淘」,作「浇」解释;。

táo diàn jiāo xiē wū méi zì zhī diàn shǎng qù

这句话大意是:「淘奠」,浇些乌梅渍汁奠上去。

sì sān liù shū gù làn huò zuò

这句话大意是:「四三」《六书故》:「滥,或作●。

shì míng shì yǐn shí táo làn shuǐ zì ér cáng zhī qí wèi làn làn rán cù yě

这句话大意是:」《释名‧释饮食》:「桃滥,水渍而藏之,其味滥滥然酢也。

yě jiù shì lǐ jì nèi zé zhū zhǒng yǐn liào zhī yī de yǐ táo qián méi qián hé shuǐ jìn zì de làn

这句话大意是:」也就是《礼记‧内则》诸种饮料之一的以桃干梅干和水浸渍的「滥」。

shí jì zhǐ shì yī zhǒng shuǐ zì shuǐ guǒ bìng mì fēng zhī shǐ yíng rǔ suān fā jiào suǒ chéng de suān jiāng

这句话大意是:实际只是一种水渍水果并密封之使营乳酸发酵所成的酸浆。

sì sì cēn tóng zān yī zhǒng xiǎo zhú qiān yòng yǐ chuō qǔ lí piàn lái chī xiàng xiàn zài de yá qiān

这句话大意是:「四四」「𥮾」,同「簪」,一种小竹签,用以戳取梨片来吃,像现在的牙签。

juǎn bā zhēng fǒu fǎ piān yòng zhè gè lái bié láo zhú ruò dōu shì shí cì de yòng pǐn

这句话大意是:卷八《蒸缹法》篇用这个来别牢竹箬,都是《食次》的用品。

sì wǔ jí jù zì jù shī yì shū yǔ qǐ yīn qǐ shì tóng yī zhǒng zhí wù cān kàn juǎn sān zhǒng ráng hé qín piān zhù shì yī

这句话大意是:「四五」「●」即「苣」字,据《诗义疏》与「芑」(音起)是同一种植物,参看卷三《种蘘荷芹●》篇注释「一」。

sì liù xī hé yàn mén jūn jùn míng yàn mén yě shì guān míng jūn zài jīn shān xī shěng běi bù

这句话大意是:「四六」西河、鴈门,均郡名,鴈门也是关名,均在今山西省北部。

sì qī jué jué kē duō nián shēng cǎo běn

这句话大意是:「四七」蕨,蕨科,多年生草本。

nèn yè kě shí

这句话大意是:嫩叶可食。

jīng duō diàn fěn kě zhì fěn gōng shí yòng

这句话大意是:茎多淀粉,可制粉供食用。

sì bā xìng yīn xìng jí xìng cài lóng dǎn kē duō nián shēng cǎo běn shēng chí zhǎo zhōng nèn yè kě shí

这句话大意是:「四八」「荇」,音杏,即莕菜,龙胆科,多年生草本,生池沼中,嫩叶可食。

sì jiǔ xiāng pú de yuán zhù zhuàng ròu suì huā xù de huā fěn jīn huáng sè qǔ yǐ wèi yào jiào zuò pú huáng

这句话大意是:「四九」香蒲的圆柱状肉穗花序的花粉,金黄色,取以为药,叫做「蒲黄」。

sòng shí bìng zuò wèi mì jiàn guǒ shí tú jīng běn cǎo pú huáng jí huā zhōng yào xiè yě xì ruò jīn fěn

这句话大意是:宋时并作为蜜饯果食,《图经本草》:「蒲黄,……即花中药屑也,细若金粉。

shì chán jiān yì cǎi yǐ mì sǒu zuò guǒ shí huò mǎi shén yì xiǎo r

这句话大意是:……市廛间亦采以蜜溲作果食货买,甚益小儿。

xíng bū dì bā shí jiǔ shǐ yóu jí jiù piān yún yī shēng dàn fǎn èr yí xíng yī

这句话大意是:饧𫗦第八十九史游《急就篇》云(一):「生但反(二)、饴、饧「一」。

chu cí yuē sān jù nǚ mì ěr yǒu huáng

这句话大意是:《楚辞》曰(三):「粔籹、蜜饵,有𫗮。

huáng yì xíng èr yě

这句话大意是:」𫗮亦饧「二」也。

liǔ xià huì jiàn sì yí yuē wǔ kě yǐ yǎng lǎo

现代白话:柳下惠见(四)饴曰(五):「能够养老。

rán zé yí bū sān kě yǐ yǎng lǎo zì liù yòu gù lù zhī yě

现代白话:」然则饴𫗦「三」能够养老自(六)幼,故录之也。

zhǔ bái xíng fǎ yòng bái yá sàn niè sì jiā

这句话大意是:煮白饧法:用白芽散糱「四」佳;。

qí chéng bǐng zhě zé bù zhōng yòng wǔ

这句话大意是:其成饼者,则不中用「五」。

yòng bù yú fǔ yū zé xíng hēi

这句话大意是:用不渝釜,渝则饧黑。

fǔ bì mó zhì lìng bái jìng wù shǐ yǒu nì qì

这句话大意是:釜必磨治令白净,勿使有腻气。

fǔ shàng jiā zèng yǐ fáng fèi yì liù

这句话大意是:釜上加甑,以防沸溢「六」。

qián niè mò wǔ shēng shā mǐ yī shí

这句话大意是:干糱末五升,杀米一石。

mǐ bì xì shù shí biàn jìng táo qī chuī wèi fàn

这句话大意是:米必细●,数十遍净淘「七」,炊为饭。

tān qù rè qì jí nuǎn wū pén zhōng yǐ niè mò hé zhī shǐ jūn diào

这句话大意是:摊去热气,及暖于盆中以糱末和之,使均调。

wò bā wū qī wèng zhōng wù yǐ shǒu àn bō píng ér yǐ

这句话大意是:卧「八」于●(七)瓮中,勿以手按,拨平而已。

yǐ bèi fù pén wèng bā lìng nuǎn dōng zé ráng rú

这句话大意是:以被覆盆瓮(八),令暖,冬则穰茹。

dōng xū jìng rì xià jí bàn rì xǔ kàn mǐ xiāo jiǎn lí wèng jiǔ zuò yú yǎn fèi tāng yǐ lín zhī lìng zāo shàng shuǐ shēn yī chǐ xǔ nǎi shàng xià shuǐ qià qì jiǔ xiàng yī yī shí qǐng shǐ bá qǔ zhī zhǔ zhī

这句话大意是:冬须竟日,夏即半日许,看米消减离瓮「九」,作鱼眼沸汤以淋之,令糟上水深一尺许,乃上下水洽讫(九),向「一0」一食顷,使拔●取汁煮之。

měi fèi zhé yì liǎng biāo

这句话大意是:每沸,辄益两杓。

yóu yi huǎn huǒ huǒ jí zé jiāo qì

这句话大意是:尤宜缓火,火急则焦气。

pén zhōng zhī yī yī jǐn liàng bù fù yì biàn xià zèng

这句话大意是:盆中汁「一一」尽,量不复溢,便下甑。

yī rén zhuān yǐ biāo yáng zhī wù lìng zhù shǒu shǒu zhù zé xíng hēi

这句话大意是:一人专以杓扬之,勿令住手,手住则饧黑。

liàng shú zhǐ huǒ

这句话大意是:量熟,止火。

liáng jiǔ xiàng lěng rán hòu chū zhī

这句话大意是:良久,向冷,然后出之。

yòng liáng mǐ jì mǐ shí zhě xíng rú shuǐ jīng sè

这句话大意是:用粱米、稷米(十)者,饧如水精色。

hēi xíng fǎ yòng qīng yá chéng bǐng niè yī èr

这句话大意是:黑饧法:用青芽成饼糱「一二」。

niè mò yī dòu shā mǐ yī shí

这句话大意是:糱末一斗,杀米一石。

yú fǎ tóng qián

这句话大意是:余法同前。

hǔ pò xíng fǎ xiǎo bǐng rú qí shí nèi wài míng chè sè rú hǔ pò yī sān

这句话大意是:琥珀饧法:小饼如碁石,内外明彻,色如琥珀「一三」。

yòng dà mài niè mò yī dòu shā mǐ yī shí

这句话大意是:用大麦糱末一斗,杀米一石。

yú bìng tóng qián fǎ

这句话大意是:余并同前法。

zhǔ bū fǎ yòng hēi xíng niè mò yī dǒu liù shēng shā mǐ yī shí

这句话大意是:煮𫗦法:用黑饧糱末一斗六升,杀米一石。

wò zhǔ rú fǎ

这句话大意是:卧、煮如法。

dàn yǐ péng zi yī sì yā qǔ zhī yǐ bǐ shi hé hé jiǎo zhī bù xū yáng

这句话大意是:但以蓬子「一四」押取汁,以匕匙纥纥搅之,不须扬。

shí jīng zuò yí fǎ qǔ shǔ mǐ yī shí chuī zuò shǔ yī wǔ zhe pén zhōng

这句话大意是:《食经》作饴法:「取黍米一石,炊作黍「一五」,著盆中。

niè mò yī dòu jiǎo hé

这句话大意是:糱末一斗搅和。

yī xiǔ zé dé yī hú wǔ dǒu

这句话大意是:一宿,则得一斛五斗。

jiān chéng yí

这句话大意是:煎成饴。

cuī shí yuē shí yuè xiān bīng dòng zuò jīng xíng shí yī zhǔ bào yí

这句话大意是:崔寔曰:「十月,先冰冻,作京饧(十一),煮暴饴。

shí cì yuē bái jiǎn táng fǎ shú chuī shú dào mǐ fàn jí rè yú shí èr chǔ jiù jìng zhě chōng zhī wèi yī liù xū lìng jí shú wù lìng yǒu mǐ lì

这句话大意是:《食次》曰:「白茧糖法:熟炊秫稻米饭,及热于(十二)杵臼净者舂之为●「一六」,须令极熟,勿令有米粒。

gàn yī qī wèi bǐng fǎ hòu èr fēn xǔ

这句话大意是:干「一七」为饼:法,厚二分许。

rì pù xiǎo zào dāo zhí wèi zhǎng tiáo guǎng èr fēn

这句话大意是:日曝小燥,刀直●为长条,广二分;。

nǎi xié cái shí sān zhī dà rú zǎo hé liǎng tóu jiān

这句话大意是:乃斜裁(十三)之,大如枣核,两头尖。

gèng pù lìng jí zào gào yóu zhǔ zhī

这句话大意是:更曝令极燥,膏油煮之。

shú chū táng jù wán shí sì zhī

这句话大意是:熟,出,糖聚丸(十四)之;。

yī wán bù guò wǔ liù méi

这句话大意是:一丸不过五六枚。

yòu yún shǒu suǒ yī bā cū xì rú jiàn gàn

这句话大意是:」又云:「手索「一八」●,麤细如箭簳。

rì pù xiǎo zào dāo xié jié dà rú zǎo hé

这句话大意是:日曝小燥,刀斜截,大如枣核。

zhǔ wán rú shàng fǎ

这句话大意是:煮,丸,如上法。

wán dà rú táo hé

这句话大意是:丸大如桃核。

bàn diàn bù mǎn zhī

这句话大意是:半奠,不满之。

huáng jiǎn táng shí wǔ bái shú mǐ jīng chōng bù bǒ xī yǐ zhī zi zì mǐ qǔ sè

这句话大意是:黄茧糖(十五):白秫米,精舂,不簸淅,以栀子渍米取色。

chuī chōng wèi

这句话大意是:炊、舂为●;。

jiā mì

这句话大意是:●加蜜。

yú yī rú bái

这句话大意是:余一如白●。

zuò jiǎn zhǔ jí diàn rú qián

这句话大意是:作茧,煮,及奠,如前。

yī jiàn jí jiù piān juǎn èr yuán jù shì zǎo xìng guā dì yí xíng

这句话大意是:(一)见《急就篇》卷二,原句是:「枣、杏、瓜、棣、、饴、饧。

èr shēng dàn fǎn míng chāo zuò wèi shēng fǎn zì shū wú zì

这句话大意是:(二)「生但反」,明抄作为「生反」,字书无「」字;。

jīn chāo zhǐ dàn fǎn èr zì bìng pái zhe xiě

这句话大意是:金抄只「但反」二字,并排著写。

àn yīn sàn jí jiù piān yīn zhù zuò sī dàn fǎn kě zhī míng chāo wù dàn wèi jīn chāo tuō shēng zì zī bǔ zhèng

这句话大意是:按「」,音散,《急就篇》音注作「思但反」,可知明抄误「但」为「」,金抄脱「生」字,兹补正。

shēng dàn fǎn hú xiāng běn jīn dǎi běn xué jīn běn jūn é zuò tiě èr zì zuò zhèng wén huáng lù sēn xiào jì jīn jiù zì tuī jiū zhī shí yīn zhù xiān dàn fǎn zhī tuō wù zé tiě wèi zhī é zì míng

这句话大意是:「(生但反)」,湖湘本、《津逮》本、《学津》本均讹作「铁●」二字,作正文,黄麓森校记:「今就●字推究,知实音注「先旦反」之脱误,则铁为之讹自明。

xiān fǎn jiā zhù gè běn é hé wèi ér dàn tuō

这句话大意是:「先反」夹注,各本讹合为「●」,而「旦」脱。

huáng lù sēn wèi jù míng chāo jīn chāo jiào kān zhè gè xiào jì shì pō wèi jīng shěn de gù yǔ lù chū bù mǐn qián rén gōng lì

这句话大意是:」黄麓森未据明抄、金抄校勘,这个校记是颇为精审的,故予录出,不泯前人功力。

sān chu cí zhāo hún jù nǚ mì ěr yǒu huáng xiē

这句话大意是:(三)《楚辞‧招魂》:「粔籹、蜜饵,有𫗮些。

zhè lǐ lüè qù xiē zì

这句话大意是:」这里略去「些」字。

wáng yì zhù huáng xíng yě

这句话大意是:王逸注:「𫗮,饧也。

yào shù jiā yì zì shì zuò wèi gǔ shì zì jǐ de jiě shì

这句话大意是:」《要术》加「亦」字,是作为贾氏自己的解释。

sì jiàn míng chāo wù zuò fán tā běn bù wù

这句话大意是:(四)「见」,明抄误作「凡」,他本不误。

wǔ huái nán zǐ shuō lín xun liǔ xià huì jiàn yí yuē kě yǐ yǎng lǎo

现代白话:(五)《淮南子‧说林训》:「柳下惠见饴曰:「能够养老」;。

dào zhí jiàn yí yuē kě yǐ nián mǔ

现代白话:盗跖见饴曰:「能够黏牡」;。

jiàn wù tóng ér yòng zhī yì

这句话大意是:见物同而用之异。

mǔ zhǐ mén niǔ fàng shàng yí táng kāi mén shí méi yǒu xiǎng shēng

这句话大意是:」「牡」指门钮,放上饴糖,开门时没有响声。

zhè shì lì shǐ shàng fēng jiàn wén rén duì liǔ xià zhí de wū miè

这句话大意是:这是历史上封建文人对柳下跖的诬蔑。

liù zì bù hǎo jiǎng yīng shì yù zì cán làn cuò chéng

这句话大意是:(六)「自」,不好讲,应是「育」字残烂错成。

qī yě xiě zuò zhǐ wèng dǐ biān shàng suǒ kāi de kǒng lián xià wén bá gè běn jūn zuò yìn wù

这句话大意是:(七)「●」也写作「●」,指瓮底边上所开的孔,连下文「拔●」,各本均作「酳」,误;。

jiàn xi běn jù wú diǎn jiào gǎi zuò shì

现代白话:渐西本据我点校改作「●」,是。

bā yǐ bèi fù pén wèng yí yīng zuò pén hé yǐ bèi fù wèng

这句话大意是:(八)「以被覆盆瓮」,疑应作「盆合,以被覆瓮」。

jiǔ nǎi shàng xià shuǐ qià qì jīn chāo míng chāo rú wén

这句话大意是:(九)「乃上下水洽讫」,金抄、明抄如文;。

míng qīng kè běn zuò nǎi zhǐ xià shuǐ lěng qì fēi

这句话大意是:明清刻本作「乃止下水,冷讫」,非。

àn qià zhǐ shàng xià céng shuǐ róng hé jūn diào jí zhǐ dài zāo de táng shuǐ yǔ suǒ jiā de tāng shuǐ jīng guò jiǎo bàn shǐ zhī jūn yún rán shān kě chèn nuǎn fàng chū táng shuǐ jiān zhǔ

这句话大意是:按「洽」指上下层水融和均调,即指带糟的糖水与所加的汤水经过搅拌,使之均匀,然才可趁暖放出糖水煎煮。

gù cóng jīn chāo

这句话大意是:故从金抄。

shí jì mǐ gè běn wú jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十)「稷米」,各本无,据金抄补。

shí yī jīng xíng gè běn tóng dàn juǎn sān zá shuō piān yǐn sì mín yuè lìng zuò liáng xíng yù zhú bǎo diǎn yǐn sì mín yuè lìng yì zuò liáng xíng jīng yīng shì liáng zì zhī wù

这句话大意是:(十一)「京饧」,各本同,但卷三《杂说篇》引《四民月令》作「凉饧」,《玉烛宝典》引《四民月令》亦作「凉饧」,「京」应是「凉」字之误。

liáng xíng jí dòng xíng bào yí jí báo yí

这句话大意是:「凉饧」即「冻饧」,「暴饴」即薄饴。

shí èr yú gè běn wù zuò qiān jù jīn chāo jiàn xi běn gǎi zhèng

这句话大意是:(十二)「于」,各本误作「千」,据金抄、渐西本改正。

shí sān cái kě yǐ jiě shì wéi jù xià wén dāo xié jié yí réng yīng zuò jié

现代白话:(十三)「裁」,能够解释,惟据下文「刀斜截」,疑仍应作「截」。

shí sì běn tiáo sì wán zì gè běn jūn zuò yuán shì bì sòng qīn zōng zhào huán de tóng yīn míng gǎi de jīn chāo réng zuò wán zī gǎi fù yuán zì

这句话大意是:(十四)本条四「丸」字各本均作「圆」,是避宋钦宗赵桓的同音名改的,金抄仍作「丸」,兹改复原字。

xià wén yī wán huò zhě zhǐ zuò yī cì wán huò zhě yǒu tuō wù

这句话大意是:下文「一丸」,或者指作一次丸,或者有脱误。

shí wǔ běn tiáo réng shì shí cì wén

这句话大意是:(十五)本条仍是《食次》文。

yī lì yòng mài yá táng huà diàn fěn jiāng lǜ qù mǐ zhā hòu de táng huà yè zhī jiān chéng de táng jiào zuò yí huò

这句话大意是:「一」利用麦芽糖化淀粉,将滤去米渣后的糖化液汁煎成的糖叫做「饴」或「」。

gǔ yīn táng suí táng yǐ hòu yòu yīn qíng

这句话大意是:「」古音唐,隋唐以后又音晴。

fēn kāi lái shuō xíng bǐ jiào qiáng hòu yí bǐ jiào róu báo jiàn shì míng shì yǐn shí jí yán shī gǔ zhù jí jiù piān

这句话大意是:分开来说,「饧」比较强厚,「饴」比较柔薄(见《释名‧释饮食》及颜师古注《急就篇》);。

tōng chēng zé èr zhě wú bié fāng yán juǎn shí sān fán yí wèi zhī xíng zì guān ér dōng chén chu sòng wèi zhī tōng yǔ yě

这句话大意是:通称则二者无别,《方言》卷十三:「凡饴谓之饧,自关而东陈、楚、宋、卫之通语也。

gù ruǎn yí yě jiào shī qiáng hòu chéng gù tài de jiào qián yí yě jiào cuì xíng

这句话大意是:」故软饴也叫「湿」,强厚成固态的叫「干饴」,也叫「脆饧」。

yào shù juǎn liù yǎng niú mǎ lǘ luó piān zhì mǎ zhōng gǔ yòu fāng qǔ xíng dǎ suì jí shì cuì xíng

这句话大意是:《要术》卷六《养牛马驴骡》篇「治马中谷又方」:「取饧……打碎」,即是脆饧。

cuī shí suǒ chēng de bào yí shí jì jiù shì báo yí yě jiù shì sù chéng de zú yí

这句话大意是:崔寔所称的「暴饴」,实际就是「薄饴」,也就是速成的「卒饴。

bào shì cù sù de yì sī yì jí sù chéng yì jí jiān áo shí jiān jiào duǎn nóng suō dù jiào ruò de shuǐ xíng

这句话大意是:」「暴」是「猝」、「速」的意思,意即速成,亦即煎熬时间较短浓缩度较弱的「水饧」。

shuō wén áo dào zhāng yě

这句话大意是:「」,《说文》:「熬稻粻●也。

yán shī gǔ zhù jí jiù piān zhī yán sàn yě áo dào mǐ fàn shǐ fā sàn yě

这句话大意是:」颜师古注《急就篇》:「之言散也,熬稻米饭使发散也;。

gǔ wèi zhī zhāng huáng yì mù qí kāi zhāng ér dà yě

这句话大意是:古谓之张皇,亦目其开张而大也。

zhāng huáng shì péng zhàng hòu lái cóng mǐ zuò zhāng cóng shí zuò huáng kě yǐ shì mǐ huā yě kě yǐ shì yóu zhá zi

现代白话:」「张皇」是膨胀,后来从米作「粻●」,从食作「𫗮」,能够是「米花」,也能够是油炸子。

bǐng fǎ piān de gāo huán jù nǚ hán jù xiē zǐ càn yǐ jí běn piān de huáng bái jiǎn táng dōu shì lèi

这句话大意是:《饼法》篇的「膏环」、「粔籹」、「寒具」、「蝎子」、「粲」以及本篇的黄白「茧糖」都是类。

èr fāng yán juǎn shí sān xíng wèi zhī huáng

这句话大意是:「二」《方言》卷十三:「饧,谓之𫗮。

guō pú zhù jí qián yí yě

这句话大意是:」郭璞注:「即干饴也。

shì huáng yǒu èr yì chú zhǐ zi wài yě zhǐ qián kuài de yí táng

这句话大意是:」是「𫗮」有二义,除指子外,也指干块的饴糖。

sān shì míng sì bù cóng kān běn shì yǐn shí bǔ bū yě

这句话大意是:「三」《释名》(《四部丛刊》本)《释饮食》:「哺,𫗦也;。

rú xíng ér zhuó kě bū yě

这句话大意是:如饧而浊可𫗦也。

bǔ bū gǔ suī kě tōng dàn réng yīng dào zuò bū bǔ yě

这句话大意是:」「哺」、「𫗦」古虽可通,但仍应倒作:「𫗦,哺也;。

rú xíng ér zhuó kě bǔ yě táng sòng cóng shū běn shì míng jiù shì zhè yàng

这句话大意是:如饧而浊可哺也」《唐宋丛书》本《释名》就是这样。

tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ èr yǐn shì míng hòu yī bū zì yì zuò bǔ

这句话大意是:《太平御览》卷六五二引《释名》后一「𫗦」字亦作「哺」。

běn piān yǒu zhǔ bū fǎ shí jì yě shì rú xíng ér zhuó de hēi xíng

这句话大意是:本篇有「煮𫗦法」,实际也是「如饧而浊」的黑饧。

zhuó de lái yuán zhǔ yào shì yǒu jiào duō de bù lǜ qīng de mǐ zhā zá hé zài xíng lǐ miàn

这句话大意是:「浊」的来源主要是有较多的不滤清的米渣杂和在饧里面。

zhè zhǒng dài yǒu mǐ zhā de xíng shì yi wū xiǎo hái bǔ shí gù lìng yǐ bū wèi míng yǐ bié wū yì bān de xíng

这句话大意是:这种带有米渣的饧适宜于小孩哺食,故另以「𫗦」为名,以别于一般的「饧」。

fāng yán juǎn shí sān yǒu yī zhǒng yǐ dòu fěn hé xíng de pō yǔ bū xiāng xiàng

这句话大意是:《方言》卷十三有一种以豆粉和饧的「●」,颇与「𫗦」相像。

sì bái yá sàn niè gāng zhǎng chū bái yá jí shōu qián bèi yòng de xiǎo mài sàn niè jiàn juǎn bā huáng yī huáng zhēng jí niè piān

这句话大意是:「四」「白芽散糱」,刚长出白芽即收干备用的小麦散糱,见卷八《黄衣黄蒸及糱》篇。

wǔ zé bù zhōng yòng yòng wū zhǔ hēi xíng bù yòng wū zhǔ bái xíng

这句话大意是:「五」「则不中用」,用于煮黑饧,不用于煮白饧。

qí chéng bǐng zhě zhǐ xià wén qīng yá chéng bǐng niè

这句话大意是:「其成饼者」,指下文「青芽成饼糱」。

liù fǔ shàng jiā zèng yǐ fáng fèi yì yì wū rén yǐ shàn zhì xíng zhe chēng wū zhè jiāng yǒu yī tào tè zhì de gōng jù

这句话大意是:「六」「釜上加甑,以防沸溢」,义乌人以善制饧著称于浙江,有一套特制的工具。

zhè kǒu áo xíng de dà guō jiào zuò jiān kǒu

这句话大意是:这口熬饧的大锅,叫做「煎口」。

tā jiā gāo de bàn fǎ shì yòng dà gāng záo qù gāng dǐ rán hòu jiāng gāng de dǐ yán jiē hé zài dà guō shàng

这句话大意是:它加高的办法是用大缸凿去缸底,然后将缸的底沿接合在大锅上。

qí jiē hé zhī chù shì zài gāng dǐ yán záo chéng yī tiáo xiǎo gōu gāng gāng kě yǐ qiàn hé zài dà guō de kǒu yuán shàng rán hòu zài yòng tóng yóu shí huī nián gù fēi cháng láo gù

现代白话:其接合之处,是在缸底沿凿成一条小沟,刚刚能够嵌合在大锅的口缘上,然后再用桐油石灰黏固,非常牢固。

wèi biàn wū yùn shū zé jiāng cǐ gāng shù záo chéng sì kuài lìng zhì ruò gān fù tiě qián dào yī gè dì fāng yòu kě yǐ pīn hé shǐ yòng

现代白话:为便于运输,则将此缸竖凿成四块,另制若干副铁钳,到一个地方又能够拼合使用。

qī shù shí biàn zhǐ jìng táo bú shì zhǐ xì

这句话大意是:「七」「数十遍」,指「净淘」,不是指「细●」。

zhè zhǒng jù lì

这句话大意是:这种句例,。

zài yào shù zhōng lǚ jiàn

这句话大意是:在《要术》中屡见,。

rú juǎn qī zào shén qū bìng jiǔ piān shén qū jiǔ fāng mǐ bì xì

这句话大意是:如卷七《造神曲并酒》篇「神曲酒方」:「米必细●,。

jìng táo sān shí xǔ biàn

这句话大意是:净淘三十许遍」,。

yòu shén qū fǎ de zào jiǔ fǎ mǐ bì lìng wǔ liù shí biàn táo zhī

这句话大意是:「又神曲法」的「造酒法」:「米必令五六十遍淘之」,。

běn juǎn sūn fàn piān zuò sù sūn fǎ táo bì yi jìng

这句话大意是:本卷《飧饭》篇「作粟飧法」:「淘必宜净,。

shí biàn yǐ shàng mí jiā

这句话大意是:十遍已上弥佳」,。

dàn méi yǒu chōng jǐ shí biàn de

这句话大意是:但没有舂几十遍的。

duàn jù zuò xì shù shí biàn shì cuò de

这句话大意是:断句作「细●数十遍」是错的。

bā wò jiù shì yǎn jí mì bì zài wèng zhōng bǎo chí xiāng dāng gāo de wēn dù shǐ táng huà zuò yòng shùn lì jìn xíng

这句话大意是:「八」「卧」就是「罨」,即密闭在瓮中保持相当高的温度使糖化作用顺利进行。

yì wū chēng zhè kǒu tè yòng de wèng wài yòng zhuān qì rú zào yǐ bǎo wēn wèi wēng gāng wēng yě shì yǎn de zhuǎn yīn

这句话大意是:义乌称这口特用的瓮(外用砖砌如灶以保温)为「翁缸」,「翁」也是「罨」的转音。

jiǔ lí wèng zhǐ xíng fàn suí zhe táng huà zuò yòng de jìn xíng ér zhú jiàn yè huà yīn ér lí wèng xià chén hé juǎn bā zuò jiàng děng fǎ piān lí wèng de yì sī shì yī yàng de bú shì bǎ wèng ná chū lái

这句话大意是:「九」「离瓮」,指饧饭随著糖化作用的进行而逐渐液化,因而离瓮下沉,和卷八《作酱等法》篇「离瓮」的意思是一样的,不是把瓮拿出来。

yī xiàng jiāng jìn

这句话大意是:「一0」「向」,将近。

yī yī pén zhōng zhī zhǐ bá chū kǒng liú zhù zài pén zhōng de táng shuǐ

这句话大意是:「一一」「盆中汁」,指拔出●孔流注在盆中的糖水。

zài yì wū xíng fang zhè kǒu gāng shì jué de wèi kēng shēn yǔ gāng děng mái zhuāng zài wēng gāng de kǒng xià yǐ chéng jiē bá sāi liú zhù de táng shuǐ

这句话大意是:在义乌饧坊,这口缸是掘地为坑(深与缸等),埋装在「翁缸」的●孔下,以承接拔塞流注的糖水。

yī èr qīng yá chéng bǐng niè yá yǐ zhuǎn qīng gēn yá jiū jié chéng piàn de xiǎo mài niè jiàn juǎn bā huáng yī huáng zhēng jí niè piān

这句话大意是:「一二」「青芽成饼糱」,芽已转青、根芽纠结成片的小麦糱,见卷八《黄衣黄蒸及糱》篇。

yī sān yòng dà mài yá jiān chéng de xíng sè hè huáng xiàng hǔ pò sè

这句话大意是:「一三」用大麦芽煎成的饧,色褐黄像琥珀色。

dàn jīng guò bù duàn wǎn dǎ jiù chéng bái sè yì wū rén dào xiàn zài réng chēng zhī wèi bái xíng yīn táng ér zhè táng chēng wèi táng shuāng

这句话大意是:但经过不断挽打,就成白色,义乌人到现在仍称之为「白饧」(音唐),而蔗糖称为「糖霜」。

shàng wén zhǔ bái xíng fǎ wán chéng wū xiàng lěng rán hòu chū zhī méi yǒu tí dào wǎn dǎ jiā gōng fǎ

这句话大意是:上文「煮白饧法」完成于「向冷,然后出之」,没有提到挽打加工法。

dàn míng yī bié lù yí táng táo hóng jǐng zhù qí níng qiáng jí qiān bái zhě bù rù yào suǒ chēng qiān bái zhě zhèng shì qiān dǎ chéng bái sè de yìng yí yào shù méi yǒu tí dào dà gài dāng shí yào shù de qū hái méi yǒu zhè yàng zuò

这句话大意是:但《名医别录》「饴糖」陶弘景注:「其凝强及牵白者不入药」,所称「牵白者」正是牵打成白色的硬饴,《要术》没有提到,大概当时《要术》地区还没有这样做。

yī sì péng zi wèi xiáng

这句话大意是:「一四」「蓬子」,未详。

xià piān yòng péng cǎo guò lǜ jiāo zhī dàn zhè lǐ wèi bì shì péng cǎo zhī wù

这句话大意是:下篇用蓬草过滤胶汁,但这里未必是「蓬草」之误。

huái yí zhè shì yī zhǒng guò lǜ mǐ zhā de gōng jù

这句话大意是:怀疑这是一种过滤米渣的工具。

xiàn zài zuò xiǎo liàng de nuò mǐ yí táng yǒu yòng pú bāo guò lǜ táng zhī rán hòu zài jiā zhòng lì yā zhà mǐ zhā shǐ táng zhī chū jǐn

这句话大意是:现在作小量的糯米饴糖,有用蒲包过滤糖汁,然后再加重力压榨米渣,使糖汁出尽。

yě xǔ péng zi shì péng cǎo biān zhī chéng de guò lǜ gōng jù ér kǒng xì jiào shū kě yǐ tòu guò yī xiē xì mǐ zhā yīn ér chéng wèi rú xíng ér zhuó de bū

现代白话:也许「蓬子」是蓬草编织成的过滤工具,而孔隙较疏,能够透过一些细米渣,因而成为「如饧而浊」的「𫗦」。

táng hán è sì shí zuǎn yào sān yuè piān jiān xíng fǎ de guò lǜ táng zhī jiù yǒu xì lǜ hé cū lǜ de liǎng zhǒng fāng fǎ

这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要‧三月》篇「煎饧法」的过滤糖汁就有细滤和粗滤的两种方法。

yī wǔ shǔ zhè lǐ shì fàn de dài chēng

这句话大意是:「一五」「黍」,这里是「饭」的代称。

yī liù shuō wén cí huò cóng mǐ zuò zī jiě shì shì dào bǐng yě

这句话大意是:「一六」《说文》,「糍」,或从米作「粢」,解释是:「稻饼也。

yǔ zī tóng zhè lǐ zhǐ nuò mǐ fàn chōng chéng de bā

这句话大意是:」「●」与「粢」同,这里指糯米饭舂成的「●粑」。

yī qī gàn xiàn zài xiě zuò gǎn jí gǎn miàn

这句话大意是:「一七」「干」,现在写作「赶」,即「赶面」。

yī bā suǒ lā kāi lái

这句话大意是:「一八」「索」,拉开来。

zhǔ jiāo dì jiǔ shí zhǔ jiāo fǎ zhǔ jiāo yào yòng èr yuè sān yuè jiǔ yuè shí yuè yú yuè zé bù chéng

这句话大意是:煮胶第九十煮胶法:煮胶要用二月、三月、九月、十月,余月则不成。

rè zé bù níng wú zuò bǐng yī

这句话大意是:热则不凝,无作饼(一)。

hán zé dòng zhú lìng èr jiāo bù nián

这句话大意是:寒则冻瘃,令(二)胶不黏。

shā niú yī pí shuǐ niú pí zhū pí wèi shàng lǘ mǎ tuo luó pí wèi cì

这句话大意是:沙牛「一」皮、水牛皮、猪皮为上,驴、马、驼、骡皮为次。

qí jiāo shì lì suī fù xiāng sì dàn lǘ mǎ pí báo máo duō jiāo shǎo bèi fèi qiáo xīn

这句话大意是:其胶势力,虽复相似,但驴、马皮薄毛多,胶少,倍费樵薪。

pò pí lǚ xié dǐ gé chuí pí sān xuē dǐ pò ān sì èr dàn shì shēng pí wú wèn nián suì jiǔ yuǎn bù fǔ làn zhě xī jiē zhōng zhǔ

这句话大意是:破皮履、鞋底、格椎皮(三)、靴底、破鞍(四)、「二」,但是生皮,无问年岁久远,不腐烂者,悉皆中煮。

rán xīn pí jiāo sè míng jìng ér shèng qí chén jiǔ zhě gù yi bù rú xīn zhě

这句话大意是:然新皮胶色明净而胜,其陈久者固宜,不如新者。

qí zhī rèn yán shú sān zhī pí zé bù zhōng yòng

这句话大意是:其脂肕、盐熟「三」之皮,则不中用。

pì rú shēng tiě yī jīng róu shú yǒng wú róng zhù zhī lǐ wú làn zhī sì gù yě

这句话大意是:譬如生铁,一经柔熟,永无镕铸之理,无烂汁「四」故也。

wéi yù jiù fǔ dà ér bù yú zhě

这句话大意是:唯欲旧釜大而不渝者。

fǔ xīn zé shāo lìng pí zhe dǐ fǔ xiǎo fèi xīn huǒ fǔ yū lìng jiāo sè hēi

这句话大意是:釜新则烧令皮著底,釜小费薪火,釜渝令胶色黑。

fǎ wū jǐng biān kēng zhōng jìn pí sì wǔ rì lìng jí yè

这句话大意是:法:于井边坑中,浸皮四五日,令极液。

yǐ shuǐ jìng xǐ zhuó wú lìng yǒu ní

这句话大意是:以水净洗濯,无令有泥。

piàn gē zhe fǔ zhōng bù xū xuē máo

这句话大意是:片割,著釜中,不须削毛。

xuē máo fèi gōng wū jiāo wú yì

这句话大意是:削毛费功,于胶无益。

fán shuǐ jiē de zhǔ

这句话大意是:凡水皆得煮;。

rán xián kǔ zhī shuǐ jiāo nǎi gèng shèng

这句话大意是:然咸苦之水,胶乃更胜。

zhǎng zuò mù bǐ bǐ tóu shī tiě rèn shí shí chè dǐ wǔ jiǎo zhī wù lìng zhe dǐ

这句话大意是:长作木匕,匕头施铁刃,时时彻底(五)搅之,勿令著底。

bǐ tóu bù shī tiě rèn suī jiǎo bù chè dǐ bù chè dǐ zé liù jiāo jiāo zé jiāo è shì yǐ yóu xū shù shù jiǎo zhī qī

这句话大意是:匕头不施铁刃,虽搅不彻底,不彻底则(六)焦,焦则胶恶,是以尤须数数搅之(七)。

shuǐ shǎo gèng tiān cháng shǐ pāng pèi wǔ

这句话大意是:水少更添,常使滂沛「五」。

jīng sù zuì shí liù wù lìng jué huǒ

这句话大意是:经宿晬时「六」,勿令绝火。

hou pí làn shú yǐ bǐ lì zhī kàn mò hòu yī zhū wēi yǒu nián shì jiāo biàn bā shú yǐ

现代白话:候皮烂熟,以匕沥汁,看末后一珠,微有黏势,胶便(八)熟了。

wèi guò jiǔ shāng huǒ lìng jiāo jiāo

这句话大意是:为过(九)伤火,令胶焦。

qǔ jìng qián pén zhì duǒ shí dīng guǒ fǎn shàng yǐ lù shí yī mǐ chuáng qī jiā pén bù péng cǎo bā wū chuáng shàng yǐ dà biāo yì qǔ jiāo zhī shí èr xiè shí sān zhe péng cǎo shàng lǜ qù zǐ huì

这句话大意是:取净干盆,置埵(十)丁果反上,以漉(十一)米床「七」加盆,布蓬草「八」于床上,以大杓挹取胶汁(十二),泻(十三)著蓬草上,滤去滓秽。

yì shí wù tíng huǒ

这句话大意是:挹时勿停火。

huǒ tíng fèi dìng zé pí gāo zhī xià jiǔ yì bù dé yě shí sì

这句话大意是:火停沸定,则皮膏汁下「九」,挹不得也(十四)。

chún shú zhī jǐn gèng tiān shuǐ zhǔ zhī yī

这句话大意是:淳熟汁尽,更添水煮之「一0」;。

jiǎo rú chū fǎ

这句话大意是:搅如初法。

shú fù shí wǔ yì qǔ

这句话大意是:熟复(十五)挹取。

kàn pí chuí jǐn zhe fǔ jiāo hēi wú fù nián shì nǎi qì qù zhī

这句话大意是:看皮垂尽,著釜焦黑,无复黏势,乃弃去之。

jiāo pén xiàng mǎn yú yī yī zhe kōng jìng chù wū zhōng yǎng tóu lìng níng

这句话大意是:胶盆向满,舁「一一」著空静处屋中,仰头令凝。

gài zé qì biàn chéng shuǐ lìng jiāo jiě lí shí liù

这句话大意是:盖则气变成水,令胶解离(十六)。

líng dàn hé yī èr pén wū xí shàng tuō qǔ níng jiāo

这句话大意是:凌旦,合「一二」盆于席上,脱取凝胶。

kǒu shī xì jǐn xiàn shí qī yǐ gē zhī

这句话大意是:口湿细紧线(十七)以割之。

qí jìn pén dǐ tǔ è zhī chù bù zhōng yòng zhě gē què shǎo xǔ

这句话大意是:其近盆底土恶之处,不中用者,割却少许。

rán hòu shí zì chè shí bā pò zhī yòu zhōng duàn wèi duàn jiào báo gē wèi bǐng

这句话大意是:然后十字坼(十八)破之,又中断为段,较薄割为饼。

wéi jí báo wèi jiā fēi zhí yì qián yòu sè shì hǔ pò zhě shí jiǔ hǎo

这句话大意是:唯极薄为佳,非直易干,又色似琥珀者(十九)好。

jiān hòu zhě jì nán zào yòu jiàn àn hēi jiē wèi jiāo è yě

这句话大意是:坚厚者既难燥,又见黯黑,皆为胶恶也。

jìn pén mò yī sān xià míng wèi bèn jiāo yī sì kě yǐ jiàn chē

现代白话:近盆末「一三」下,名为「笨胶「一四」」,能够建车。

jìn pén mò shàng jí shì jiāo qīng kě yǐ zá yòng

现代白话:近盆末上,即是「胶清」,能够杂用。

zuì shàng jiāo pí rú zhōu mó zhě jiāo zhōng zhī shàng dì yī nián hǎo

这句话大意是:最上胶皮如粥膜者,胶中之上,第一黏好。

xiān wū tíng zhōng shù zhuì shī sān chóng bó dí èr shí lìng miǎn gǒu shǔ wū zuì xià bó shàng bù zhì jiāo bǐng qí shàng liǎng zhòng wèi zuò yīn liáng bìng hàn shuāng lù

这句话大意是:先于庭中竖槌,施三重箔樀(二十),令免狗鼠,于最下箔上,布置胶饼,其上两重,为作荫凉,并扞霜露。

jiāo bǐng suī níng shuǐ zhī wèi jǐn jiàn rì jí xiāo

这句话大意是:胶饼虽凝,水汁未尽,见日即消;。

shuāng lù zhān rú fù nán qián zào

这句话大意是:霜露沾濡,复难干燥。

dàn qǐ zhì shí shí juǎn qù shàng bó lìng jiāo jiàn rì

这句话大意是:旦起至食时,卷去上箔,令胶见日;。

líng dàn qì hán bù wèi xiāo shì

这句话大意是:凌旦气寒,不畏消释;。

shuāng lù zhī rùn jiàn rì jí qián

这句话大意是:霜露之润,见日即干。

shí hòu hái fù shū bó wèi yīn

这句话大意是:食后还复舒箔为荫。

yǔ zé nèi chǎng wū zhī xià zé bù xū zhòng bó

这句话大意是:雨则内敞屋之下,则不须重箔。

sì wǔ rì yì yì yī wǔ shí shéng chuān jiāo bǐng xuán ér rì pù

这句话大意是:四五日浥浥「一五」时,绳穿胶饼,悬而日曝。

jí qián nǎi nèi wū nèi xuán zhǐ lóng zhī

这句话大意是:极干,乃内屋内,悬纸笼之。

yǐ fáng qīng ying chén èr yī tǔ zhī wū

这句话大意是:以防青蝇尘(二一)土之污。

xià zhōng suī ruǎn xiāng zhe zhì bā yuè qiū liáng shí rì zhōng pù zhī hái fù jiān hǎo

这句话大意是:夏中虽软相著,至八月秋凉时,日中曝之,还复坚好。

yī wú zuò bǐng gè běn wú zuò zì jīn chāo yǒu

这句话大意是:(一)「无作饼」,各本无「作」字,金抄有。

jù xià wén jiāo bǐng shì yóu zhěng pén de jiāo kuài gē zuò ér chéng wú zuò bǐng yì jí wú kě zuò bǐng zī zàn cóng jīn chāo

这句话大意是:据下文胶饼是由整盆的胶块割作而成,「无作饼」意即无可作饼,兹暂从金抄。

èr lìng jīn chāo míng chāo zuò hé tā běn zuò bái jūn é

这句话大意是:(二)「令」,金抄、明抄作「合」,他本作「白」,均讹。

àn zhè shì zhǐ zhǔ chéng de jiāo yīn tiān hán kāi liè bù níng jié bú shì zhǐ yòng jiāo nián hé shí wù zì yīng zuò lìng zī gǎi zhèng

这句话大意是:按这是指煮成的胶因天寒开裂不凝结,不是指用胶黏合什物,字应作「令」,兹改正。

sān gé chuí pí wèi xiáng

这句话大意是:(三)「格椎皮」,未详。

jīn shì shì wèi gé chuí pí jí bāo zài luó chuí wài miàn de pí

这句话大意是:《今释》释为「隔锤皮」,即包在锣锤外面的皮。

rì yì běn gǎi zuò luò wéi pí shì wèi fù jì mǎ jù

这句话大意是:日译本改作「络维皮」,释为缚系马具。

wǒ men yīn wèi yì sī bù míng bìng wèi zhī yǒu fǒu cuò tuō cún yí

这句话大意是:我们因为意思不明,并未知有否错脱,存疑。

sì ān yuán zuò zì shū wú cǐ zì wù

这句话大意是:(四)「鞍」,原作「●」,字书无此字,误;。

xué jīn běn jiàn xi běn gǎi zuò

这句话大意是:《学津》本、渐西本改作「」。

àn shì jiàn dài yǔ wèi chóng wén ér qiě zì xíng gèng hé ān xiāng xiàng yí ān zhī wù zī zàn gǎi zuò ān

这句话大意是:按「」是箭袋,与「」为重文,而且字形更和「鞍」相像,疑「鞍」之误,兹暂改作「鞍」。

wǔ dǐ gè běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(五)「底」,各本脱,据金抄补。

liù bù chè dǐ zé jǐn jīn chāo rú wén

这句话大意是:(六)「不彻底则」,仅金抄如文;。

míng chāo zuò bù yí tā běn tuō bù chè dǐ sān zì

这句话大意是:明抄作「不宜□□」,他本脱「不彻底」三字。

zī jù jīn chāo bǔ zhèng

这句话大意是:兹据金抄补正。

qī shù shù jiǎo zhī jǐn jīn chāo rú wén

这句话大意是:(七)「数数搅之」,仅金抄如文;。

míng chāo wù kōng zuò lóu shù zhī tā běn tuō jiǎo zì zuò lóu shù zhī xué jīn běn lóu gǎi lǚ

这句话大意是:明抄误空作「娄数□之」,他本脱「搅」字作「娄数之」(《学津》本「娄」改「屡」)。

zī jù jīn chāo bǔ zhèng

这句话大意是:兹据金抄补正。

bā biàn míng chāo kòng bái yī gé tā běn tuō bìng tuō jiāo zì jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(八)「便」,明抄空白一格,他本脱(并脱「胶」字),据金抄补。

jiǔ wèi guò dāng shì guò wèi dào cuò huáng lù sēn yí wú guò zhī wù

这句话大意是:(九)「为过」,当是「过为」倒错(黄麓森疑「无过」之误)。

shí jīn chāo zuò duǒ

这句话大意是:(十)金抄作「埵」;。

tā běn zuò wú cǐ zì

这句话大意是:他本作「●」,无此字;。

jiàn xi běn yī wú diǎn jiào gǎi zuò duǒ yǔ jīn chāo hé

现代白话:渐西本依我点校改作「埵」,与金抄合。

huáng lù sēn zé rèn wèi nǎi xíng zhī é

这句话大意是:黄麓森则认为:「乃「陉」之讹。

bó yǎ zào chún wèi zhī xíng

这句话大意是:《博雅》,灶唇谓之陉。

yòu lǐ yuè lìng kǒng shū zào xíng wèi zào biān chéng qì zhī wù yǐ tǔ wèi zhī

这句话大意是:又《礼‧月令》孔疏:「灶陉,谓灶边承器之物,以土为之。

bó yǎ jí guǎng yā guǎng yā shì gōng wèi zhī zào

这句话大意是:」」《博雅》即《广雅》,《广雅‧释宫》:「,谓之灶。

qí chún wèi zhī xíng

这句话大意是:其唇,谓之陉。

yuè lìng jiàn mèng xià zhī yuè

这句话大意是:」《月令》见「孟夏之月」。

àn duǒ

这句话大意是:按「埵」,。

yīn

这句话大意是:音,。

zì shū zhǐ yǒu jiān tǔ de jiě shì

这句话大意是:字书只有「坚土」的解释,。

dàn shí jì wén xiàn shàng yǒu jù tǔ de yì sī

这句话大意是:但实际文献上有「聚土」的意思,。

rú huái nán zǐ qí sú xun huán de duǒ fáng

这句话大意是:如《淮南子‧齐俗训》:「狟得埵防,。

fú qù ér yuán

这句话大意是:弗去而缘」,。

wáng chōng lùn héng shuō rì piān bù jiàn duǒ kuài

这句话大意是:王充《论衡‧说日篇》:「不见埵块」,。

jūn zuò tǔ duī tǔ fáng jiǎng

这句话大意是:均作土堆、土防讲,。

shí jì jiù shì duǒ de yì xiě zì

这句话大意是:实际就是「垛」的异写字。

zhè lǐ shì zhǐ zhèng zào páng biān de yī zhǒng chéng wù shè zhì yě jiù shì zào chún huò zào xíng

这句话大意是:这里是指正灶旁边的一种承物设置,也就是「灶唇」或「灶陉」。

duǒ bù bì gǎi xíng

这句话大意是:「埵」不必改「陉」。

shí yī lù míng chāo kōng gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十一)「漉」,明抄空格,他本脱,据金抄补。

shí èr zhī míng chāo kōng gé tā běn tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十二)「汁」,明抄空格,他本脱,据金抄补。

shí sān xiè gè běn wù zuò wèi jù jīn chāo gǎi zhèng jīn chāo yuán zuò xiě běn shū tǒng yī zuò xiè

这句话大意是:(十三)「泻」,各本误作「为」,据金抄改正(金抄原作「写」,本书统一作「泻」)。

shí sì huǒ tíng fèi dìng zé pí gāo zhī xià yì bù dé yě zhè gè xiǎo zhù míng chāo quán bù kòng bái tā běn quán tuō jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十四)「火停沸定,则皮膏汁下,挹不得也」,这个小注,明抄全部空白,他本全脱,据金抄补。

shí wǔ fù gè běn kòng quē jù jīn chāo bǔ

这句话大意是:(十五)「复」,各本空缺,据金抄补。

shí liù gài zé qì biàn chéng shuǐ lìng jiāo jiě lí míng chāo gài kōng gé jiāo jiě kòng bái èr gé lí wù zuò zá tā běn tuō wù gèng duō jù jīn chāo bǔ zhèng

这句话大意是:(十六)「盖则气变成水,令胶解离」,明抄「盖」空格,「胶解」空白二格,「离」误作「杂」,他本脱误更多,据金抄补正。

zhè yàng de chù lǐ fǎ yǔ lǐ lào piān zhǔ xìng lào zhōu fǎ de yǎng tóu wù gài fù gài zé jiě lí yī yàng shì shuō shuǐ qì zhēng dī shǐ jiāo bù níng jié zì yīng zuò lí

这句话大意是:这样的处理法,与《醴酪》篇「煮杏酪粥法」的「仰头勿盖,……覆盖则解离」一样是说水汽蒸滴,使胶不凝结,字应作「离」。

shí qī xiàn gè běn wù zuò xiè jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(十七)「线」,各本误作「絏」,据金抄改正。

shí bā chè shì fēn gē kāi lái jīn chāo zuò dāng shì chè de bié xiě

这句话大意是:(十八)「坼」是分割开来,金抄作「●」,当是「坼」的别写;。

míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn wù zuò yín

这句话大意是:明抄、湖湘本、《津逮》本误作「圻」。

xué jīn běn jiàn xi běn gǎi zuò chè zī gǎi zhèng

这句话大意是:《学津》本、渐西本改作「坼」,兹改正。

shí jiǔ jīn chāo míng chāo yǒu zhě zì tā běn wú

这句话大意是:(十九)金抄、明抄有「者」字,他本无。

èr shí dí jí zì yīn zhāi shì chéng bó de héng mù hé zhí zhù de zhuì gòu chéng cán jià

这句话大意是:(二十)「樀」即「●」字,音摘,是承箔的横木,和直柱的「槌」构成蚕架。

zhè lǐ shì yòng zuò liàng shài gōng jù yě yòng wū yǎn qū gè běn zuò zhāi sú é zì zī gǎi zhèng

这句话大意是:这里是用作晾晒工具(也用于罨曲),各本作「摘」,俗讹字,兹改正。

èr yī chén gè běn zuò bì fēi

这句话大意是:(二一)「尘」,各本作「壁」,非;。

jù jīn chāo zuò lù zhī shì chén zì de cán wù

这句话大意是:据金抄作「鹿」,知是「尘」字的残误。

ér qiě juǎn bā fǔ là piān zhǐ dài lóng ér xuán zhī de zhù ruò bù lóng zé qīng ying chén wū

这句话大意是:而且卷八《脯腊》篇「纸袋笼而悬之」的注:「若不笼则青蝇尘污。

gù gǎi wèi chén

这句话大意是:」故改为「尘」。

yī shǔ běn cǎo hé tú jīng běn cǎo dōu jì zài yǒu shā niú jiǎo dàn wèi zhǐ míng shā niú shì shén me niú

这句话大意是:「一」《蜀本草》和《图经本草》都记载有「沙牛角」,但未指明「沙牛」是什么牛。

jí yùn yǒu zì yīn shā yě zhǐ shuō shì niú míng

这句话大意是:《集韵》有「●」字,音沙,也只说是「牛名」。

běn cǎo gāng mù juǎn wǔ shí chēng niú pìn zhě wèi zé shì zhǐ mǔ niú

这句话大意是:《本草纲目》卷五十称牛「牝者为●」,则是指母牛。

dào guāng jiāng yīn xiàn zhì niú xià jì zài shā zhǒng jiān tā tún jiān nài láo kǔ

这句话大意是:《道光江阴县志》「牛」下记载:「沙种,肩塌臀尖,耐劳苦。

shuǐ niú bái máo zhě shā zhǒng

这句话大意是:水牛,……白毛者沙种。

bīn jiāng shā tǔ yòng dú

这句话大意是:……濒江沙土用●犊。

zé huáng niú shuǐ niú dōu yǒu shā zhǒng

这句话大意是:」则黄牛、水牛都有「沙种」。

nán sòng wú xìng zhì juǎn èr shí niú jì zài huáng niú jiǎo qū xiàng qián zhě hū shā niú

这句话大意是:南宋《吴兴志》卷二十「牛」记载:「黄牛角屈向前者呼沙牛。

cǐ huò xì yào shù suǒ zhǐ

这句话大意是:」此或系《要术》所指。

èr yīn chāi yù piān jiàn shì yě

这句话大意是:「二」「」,音钗,《玉篇》:「箭室也。

jí jiàn dài

这句话大意是:」即箭袋。

sān zhī rèn shàng wèi tuō zhī

这句话大意是:「三」「脂肕」,尚未脱脂。

yán shú yǐ jīng róu shú

这句话大意是:「盐熟」,已经鞣熟。

zhè shì shuō zhǐ yǒu yǐ jīng tuō zhī ér shàng wèi róu zhì de shēng pí cái néng yòng wū zhǔ jiāo

这句话大意是:这是说只有已经脱脂而尚未鞣制的生皮才能用于煮胶。

sì wú làn zhī zhǐ shú tiě bù néng zài róng huà chéng yè zhī zài dāng shí de jì shù tiáo jiàn xià

这句话大意是:「四」「无烂汁」,指熟铁不能再熔化成液汁(在当时的技术条件下)。

shén nóng běn cǎo jīng tiě jīng táo hóng jǐng zhù gāng tiě shì zá liàn shēng róu zuò dāo lián zhě

这句话大意是:《神农本草经》「铁精」陶弘景注:「钢铁是杂炼生、𫔄作刀镰者。

shēng zhǐ shēng tiě róu zhǐ shú tiě

这句话大意是:」「生」指生铁,「𫔄」指熟铁。

shú tiě róng diǎn gāo wū shēng tiě

这句话大意是:熟铁溶点高于生铁。

dāng shí liàn gāng de fāng fǎ shì jiāng shēng tiě hé shú tiě yì qǐ fàng zài róng tiě lú zhōng

这句话大意是:当时炼钢的方法是将生铁和熟铁一起放在熔铁炉中,。

wēn dù zēng gāo dào shēng tiě de róng diǎn yī yī wǔ líng zhì yī èr wǔ líng dù shí

这句话大意是:温度增高到生铁的熔点(一一五零至一二五零度)时,。

shēng tiě xùn sù róng huà

这句话大意是:生铁迅速熔化,。

bāo guǒ hé shèn rù shú tiě róng diǎn yī qiān wǔ bǎi dù zuǒ yòu

这句话大意是:包裹和渗入熟铁(熔点一千五百度左右),。

shēng tiě de tàn sù yī bù fèn pǎo rù shú tiě

这句话大意是:生铁的碳素一部分跑入熟铁,。

ér shú tiě yě bèi pái jǐ chū mǒu xiē zá zhì

这句话大意是:而熟铁也被排挤出某些杂质。

rán hòu shēng shú tiě yě liàn chéng gāng tiě

这句话大意是:然后生熟铁冶炼成钢铁。

zhè jiù shì suǒ wèi zá liàn shēng róu

这句话大意是:这就是所谓「杂炼生、𫔄」。

zhè shì dāng shí zuì jìn bù de yě liàn jì shù dàn yě hái bù néng róng huà shú tiě

这句话大意是:这是当时最进步的冶炼技术,但也还不能熔化熟铁。

suǒ yǐ yào shù de yǒng wú róng zhù zhī lǐ wú làn zhī gù yě shì jú xiàn wū dāng shí de jì shù tiáo jiàn shuō de

这句话大意是:所以《要术》的「永无镕铸之理,无烂汁故也」,是局限于当时的技术条件说的。

wǔ pāng pèi xíng róng shuǐ yào fēng mǎn chōng zú

这句话大意是:「五」「滂沛」,形容水要丰满充足。

liù zuì shí zhōu shí jí èr shí sì xiǎo shí

这句话大意是:「六」「晬时」周时,即二十四小时。

zuì yīn zuì

这句话大意是:晬音醉。

qī lù mǐ chuáng lù mǐ shí chéng gē xī jī de jià zi sú chēng lì mǐ jià

这句话大意是:「七」「漉米床」,漉米时承搁淅箕的架子,俗称「沥米架」。

bā zhōu lǐ lǐ jì děng yǒu suǒ wèi suō zhuó suō shì yòng máo cǎo lǜ qù jiǔ zāo

这句话大意是:「八」《周礼》、《礼记》等有所谓「缩酌」,「缩」是用茅草滤去酒糟。

zuǒ chuán xī gōng sì nián qí huán gōng zé chu guó ěr gòng bāo máo bù rù wú yǐ suō jiǔ guǎ rén shì zhēng

现代白话:《左传》僖公四年齐桓公责楚国「你贡包茅不入,……无以缩酒,寡人是征。

dù yù zhù shù máo ér guàn zhī yǐ jiǔ wèi suō jiǔ

这句话大意是:」杜预注:「束茅而灌之以酒为缩酒。

jiù shì jiāng lián zǐ de lǐ jiǔ jiāo zài chéng shù de máo cǎo shàng yǐ lǜ qù zhā zǐ

这句话大意是:」就是将连滓的醴酒浇在成束的茅草上以滤去渣滓。

zhè lǐ shì yòng péng cǎo guò lǜ jiāo zhī

这句话大意是:这里是用蓬草过滤胶汁。

jiǔ pí gāo zhī xià shàng céng níng jié chéng pí zhī zài xià miàn suǒ yǐ bù hǎo yǎo

这句话大意是:「九」「皮膏汁下」,上层凝结成皮,汁在下面,所以不好舀。

yī gèng tiān shuǐ zhǔ zhī jiāo zhī lǜ jǐn jiāng méi yǒu róng chéng jiāo zhī de cán pí jiā shuǐ zài zhǔ

这句话大意是:「一0」「更添水煮之」,胶汁滤尽,将没有融成胶汁的残皮加水再煮。

yī yī yú yīn yú káng tái de yì sī

这句话大意是:「一一」「舁」,音余,扛、抬的意思。

yī èr hé dào fù

这句话大意是:「一二」「合」,倒覆。

yī sān pén mò pén de xià bù

这句话大意是:「一三」「盆末」,盆的下部。

yī sì bèn cū ér bù jīng

这句话大意是:「一四」「笨」,粗而不精;。

bèn jiāo yóu yán cū jiāo zhuó jiāo hé jiāo qīng xiāng duì yóu jiǔ qū zhī yǒu bèn qū yǔ shén qū xiāng duì

这句话大意是:「笨胶」,犹言粗胶、浊胶,和「胶清」相对,犹酒曲之有「笨曲」,与「神曲」相对。

yī wǔ yì yì bàn jiāng bàn ruǎn

这句话大意是:「一五」「浥浥」,半僵半软。

bǐ mò dì jiǔ shí yī bǐ fǎ wéi zhòng jiāng yī bǐ fāng yuē yī xiān cì èr yǐ tiě shū shū sān tù háo èr jí yáng qīng máo sān qù qí huì máo gài shǐ bù rán sì

这句话大意是:笔墨第九十一笔法:韦仲将「一」《笔方》曰(一):「先次(二)以铁梳梳(三)兔毫「二」及羊青毛「三」,去其秽毛,盖使不髯「四」。

rú wǔ qì gè bié zhī

这句话大意是:茹「五」讫,各别之。

jiē yòng shū zhǎng liù tòng pāi zhěng qí háo fēng duān běn sì gè zuò biǎn qī jí lìng jūn diào píng hǎo yòng yī yáng qīng máo bā suō yáng qīng máo qù tù háo tóu xià èr fēn xǔ

这句话大意是:皆用梳掌「六」痛拍整齐毫锋端,本(四)各作扁「七」,极令均调平好,用衣羊青毛「八」——缩羊青毛去兔毫头下二分许。

rán hòu hé biǎn quán lìng jí yuán

这句话大意是:然后合扁,卷令极圆。

qì tòng xié jiǔ zhī

这句话大意是:讫,痛颉「九」之。

yǐ suǒ zhěng yáng máo zhōng jié wǔ yòng yī zhōng xīn yī míng yuē bǐ zhù huò yuē mò chí chéng mò liù

这句话大意是:「以所整羊毛中截(五),用衣中心「一0」——名曰「笔柱」,或曰「墨池」、「承墨(六)」。

fù yòng háo qīng yī yī yī yáng qīng qī máo wài rú zuò zhù fǎ shǐ zhōng xīn qí yì shǐ píng jūn

这句话大意是:复用毫青「一一」衣羊青(七)毛外,如作柱法,使中心齐,亦使平均。

tòng xié nèi guǎn zhōng níng suí máo zhǎng zhě shǐ shēn yī èr

这句话大意是:痛颉,内管中,宁随毛长者使深「一二」。

níng xiǎo bù dà bā

这句话大意是:宁小不大(八)。

bǐ zhī dà yào yě

这句话大意是:笔之大要也。

hé mò fǎ jiǔ hǎo chún yān yī sān dǎo qì yǐ xì juàn shāi wū gāng nèi shāi qù cǎo mǎng shí ruò yī sì xì shā chén āi

这句话大意是:合墨法(九):好醇烟「一三」,捣讫,以细绢筛——于堈内筛去草莽(十)若「一四」细沙、尘埃。

cǐ wù zhì qīng wēi bù yí lù shāi xǐ shī fēi qù bù kě bù shèn

这句话大意是:此物至轻微,不宜露筛,喜失飞去,不可不慎。

mò shí yī yī jīn yǐ hǎo jiāo wǔ liǎng yī wǔ jìn cái xīn fǎn pí zhī zhōng

这句话大意是:墨●(十一)一斤,以好胶五两「一五」,浸才心反皮汁中。

jiāng nán fán jī mù pí yě yī liù

这句话大意是:,江南樊鸡木皮也「一六」;。

qí pí rù shuǐ lǜ sè jiě jiāo yòu yì mò sè

这句话大意是:其皮入水绿色,解胶,又益墨色。

kě xià jī zi bái qù huáng wǔ kē

这句话大意是:可下鸡子白——去黄——五颗。

yì yǐ zhēn zhū shā shí èr yī liǎng shè xiāng yī qī yī liǎng bié zhì xì shāi dōu hé diào

这句话大意是:亦以真珠砂(十二)一两,麝香「一七」一两,别治,细筛,都合调。

xià tiě jiù zhōng níng gāng bù yí zé shí sān dǎo sān wàn chǔ chǔ duō yì shàn

这句话大意是:下铁臼中,宁刚不宜泽(十三),捣三万杵,杵多益善。

hé mò bù dé guò èr yuè jiǔ yuè wēn shí bài chòu hán zé nán qián tóng róng yī bā jiàn fēng zì shí sì jiě suì

这句话大意是:合墨不得过二月、九月,温时败臭,寒则难干潼溶「一八」,见风自(十四)解碎。

zhòng bù dé guò sān èr liǎng

这句话大意是:重不得过三二两。

mò zhī dà jué rú cǐ

这句话大意是:墨之大诀如此。

níng xiǎo bù dà yī jiǔ

这句话大意是:宁小不大「一九」。

yī tài píng yù lǎn yǐn yòng shū zǒng mù zhōng yǒu wéi zhòng jiāng bǐ mò fāng dàn juǎn liù wǔ bǐ xiàng yǐn yǒu bǐ mò fǎ wèi biāo míng zuò zhě xìng míng tā de nèi róng shì zuò bǐ dāng yǐ tiě shū shū tù háo jí yáng qīng máo qù qí huì máo shǐ bù rán

这句话大意是:(一)《太平御览》引用书总目中有韦仲将《笔墨方》,但卷六○五「笔」项引有《笔墨法》,未标明作者姓名,它的内容是:「作笔当以铁梳梳兔毫及羊青毛,去其秽毛,使不髯。

rú yáng qīng wèi xīn míng yuē bǐ zhù huò yuē mò chí

这句话大意是:茹羊青为心,名曰笔柱,或曰墨池。

duì zhào yào shù suǒ yǐn xiǎn rán shì bù wán zhěng de yí yì chū wéi zhòng jiāng fǎ ér duō tuō lòu

这句话大意是:」对照《要术》所引,显然是不完整的,疑亦出韦仲将法而多脱漏。

èr xiān cì rú guǒ jiě shì wèi xiān shū tù háo cì shū yáng qīng máo wú cǐ yòng lì

这句话大意是:(二)「先次」,如果解释为「先」梳兔毫,「次」梳羊青毛,无此用例;。

rú guǒ cì zì shì hòu zì zhī wù chā kě jiě shì dàn xiān hòu de yòng fǎ gǔ rén hái shì hěn shǎo de

这句话大意是:如果「次」字是「后」字之误,差可解释,但「先后」的用法,古人还是很少的。

tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ yǐn bǐ mò fǎ zhè èr zì zhǐ shì yī dāng zì

这句话大意是:《太平御览》卷六○五引《笔墨法》这二字只是一「当」字,。

jiù chāo běn sòng chū sū yì jiǎn wén fáng sì pǔ zhāng bù yíng yǐ jīn dǎi běn wèi dǐ běn de yào shù xiào běn zhōng

这句话大意是:「旧抄本」宋初苏易简《文房四谱》(张步瀛以《津逮》本为底本的《要术》校本中,。

guò lù zhe zhāng dìng jūn jù jiù chāo běn wén fáng sì pǔ jiào kān de nèi róng

这句话大意是:过录著张定均据「旧抄本《文房四谱》」校勘的内容。

zhè lǐ suǒ chēng jiù chāo běn jí jù zhāng dìng jūn suǒ yòng běn xià tóng yǐn wéi zhòng jiāng bǐ mò fāng wú cì zì cóng shū jí chéng běn sū yì jiǎn wén fáng sì pǔ yǐn yì wú cì zì

这句话大意是:这里所称「旧抄本」即据张定均所用本,下同)引韦仲将《笔墨方》无「次」字,《丛书集成》本苏易简《文房四谱》引亦无「次」字。

jù cǐ cì yīng shì yǎn wén

这句话大意是:据此,「次」应是衍文。

sān shū shū yuán zhǐ yī shū zì wén fáng sì pǔ bù fēn jiù chāo běn huò cóng shū jí chéng běn shí shì èr běn xiàng tóng xià tóng

这句话大意是:(三)「梳梳」,原只一「梳」字,《文房四谱》(不分「旧抄本」或《丛书集成》本时,是二本相同,下同。

dàn yǐn yòng wú guān bǐ mò fāng de qí tā zī liào shí zhǐ jí chéng běn jí tài píng yù lǎn yǐn bǐ mò fǎ jūn chóng wén bì xū chóng wén zī jù bǔ

这句话大意是:但引用无关《笔墨方》的其他资料时,指《集成》本)及《太平御览》引《笔墨法》均重文,必须重文,兹据补。

sì běn rú lián shàng jù duān běn lián dú zé duān shì háo fēng běn shì háo mò dàn liǎng tóu bù néng tóng shí pāi qí

这句话大意是:(四)「本」,如连上句「端本」连读,则「端」是毫锋,「本」是毫末,但两头不能同时拍齐。

zhì bǐ bì xū háo duān xiāng qí xiàn zài zài hú bǐ shēng chǎn shàng jiào zuò duì fēng

这句话大意是:制笔必须毫端相齐,现在在湖笔生产上叫做「对锋」。

qīng liáng tóng shū bǐ shǐ yǐn nī gǔ lù bǐ yǒu sì dé ruì qí jiàn yuán

这句话大意是:清梁同书《笔史》引《妮古录》:「笔有四德:锐、齐、健、圆」;。

yǐn liǔ gōng quán tiè chū fēng xū zhǎng fù qiè xū qí

这句话大意是:引柳公权帖:「出锋须长,……副切须齐」;。

yǐn wèi fū rén bǐ zhèn tú fēng qí yāo qiáng

这句话大意是:引卫夫人《笔阵图》:「锋齐腰强」;。

wén fáng sì pǔ juǎn yī bǐ yǒu sì jù jué shì xīn zhù yìng fù máo báo jiān shì zhuī qí shì záo

这句话大意是:《文房四谱》卷一笔有「四句诀」是:「心柱硬,覆毛薄,尖似锥,齐似凿。

dōu yāo qiú háo duān qí yī ér jiān ruì

这句话大意是:」都要求毫端齐一而尖锐。

fēng qí yǐ hòu gēn qí róng yì bàn dào rú fù qiè

这句话大意是:锋齐以后,根齐容易办到(如「副切」)。

wén fáng sì pǔ suǒ yǐn jiù méi yǒu zhè gè běn zì

这句话大意是:《文房四谱》所引就没有这个「本」字,。

zhè jù jiù chāo běn shì yòng shū zhǎng tòng pāi zhěng háo

这句话大意是:这句「旧抄本」是:「用梳掌痛拍整毫,。

qí qí fēng duān

这句话大意是:齐其锋端」,。

cóng shū jí chéng běn shì yòng shū zhǎng tòng zhèng háo

这句话大意是:《丛书集成》本是:「用梳掌痛正毫,。

qí fēng duān

这句话大意是:齐锋端」,。

dōu zhǐ yào qiú pāi qí fēng duān bù kě néng tóng shí pāi qí xià tóu shì hé lǐ de

这句话大意是:都只要求拍齐锋端(不可能同时拍齐下头)是合理的。

shì lèi fù yǐn yì wú běn zì

这句话大意是:《事类赋》引亦无「本」字。

yīn cǐ zhè gè běn zì lián shàng jù dú jiù chéng wèi fèi cí

这句话大意是:因此这个「本」字连上句读,就成为费词。

wén fáng sì pǔ juǎn èr yǐn táng lù guī méng āi rú bǐ gōng cí xún rú shù fēng yuè tū yī bǎ biān rú cán sī

这句话大意是:《文房四谱》卷二引唐陆龟蒙《哀茹笔工辞》:「旬濡数锋,月秃一把,编如蚕丝。

xià wén gè zuò biǎn yě shì yī zhǒng biān fǎ qí suǒ biān de dì fāng bì xū shì zài háo máo de xià duān

这句话大意是:」下文「各作扁」,也是一种编法,其所编的地方必须是在毫毛的下端。

zhè yàng zhè gè běn zì lián xià jù dú kě yǐ jiǎng de tōng

现代白话:这样,这个「本」字连下句读,能够讲得通。

yīn cǐ wǒ men bǎo liú zhè gè běn zì dú chéng běn gè zuò biǎn

这句话大意是:因此,我们保留这个「本」字,读成「本各作扁」。

wǔ jié yuán zuò huò wén fáng sì pǔ yǔ shì lèi fù jūn yǐn zuò jié

这句话大意是:(五)「截」,原作「或」,《文房四谱》与《事类赋》均引作「截」。

xià wén zhōng xīn wén fáng sì pǔ yǐn zuò bǐ xīn

这句话大意是:下文「中心」,《文房四谱》引作「笔心」。

zhōng jié shì jié qǔ yáng máo de shàng duàn jí liǔ gōng quán tiè suǒ chēng fù qiè xū qí zuò wèi guǒ fù yī bǐ xīn zhī yòng

这句话大意是:「中截」是截取羊毛的上段,即柳公权帖所称「副切须齐」,作为裹覆(「衣」)笔心之用。

zhè yàng zuò huò huò jié zài zuò fǎ shàng yǒu chà bié

这句话大意是:这样,作「或」或「截」,在作法上有差别。

zuò huò shì huò rán zhī cí kě yǐ zhè yàng yě kě yǐ bù zhè yàng

现代白话:作「或」是或然之词,能够这样,也能够不这样。

zuò jié zhè kěn dìng shì sì céng zuò chéng de bǐ zuì nèi céng shì yáng máo cì céng shì tù háo sān céng shì zhōng jié de yáng máo zuì wài céng réng guǒ yǐ tù háo

这句话大意是:作「截」,这肯定是四层作成的笔:最内层是羊毛,次层是兔毫,三层是「中截」的羊毛,最外层仍裹以兔毫。

wén fáng sì pǔ juǎn èr yǐn jìn chéng gōng suī qì gù bǐ fù jié sān shù ér wǔ zhòng

这句话大意是:《文房四谱》卷二引晋成公绥《弃故笔赋》:「结三束而五重。

liáng tóng shū bǐ shǐ yǐn huáng tíng jiān shū shì qí yīng bǐ xuān chéng zhū gé gāo sān fù bǐ fēng suī jǐn ér xīn gù yuán

这句话大意是:」梁同书《笔史》引黄庭坚《书侍其瑛笔》:「宣城诸葛高三副笔,锋虽尽而心故圆。

yǐn sòng zhāo shuō zhī zèng bǐ chù shì tú xī shī zì shi yǒu xīn sān fù jiàn

这句话大意是:」引宋晁说之《赠笔处士屠希诗》:「自识有心三副健」。

xīn zhǐ bǐ xīn fù jí wài fù de yī sān fù jí sān chóng yī yuán jiàn dōu shì bǐ de sì dé zhī yī

这句话大意是:「心」指笔心,「副」即外覆的「衣」,「三副」即三重「衣」,「圆」、「健」都是笔的「四德」之一。

suǒ chēng yǒu xīn sān fù zhèng shì sì zhòng de bǐ

这句话大意是:所称「有心三副」,正是四重的笔。

jù cǐ bǐ yǐ sì zhòng huò wǔ zhòng wèi yōu wéi dàn kě néng shì sān fù bǐ de chuàng shǐ rén hòu lái zài fā zhǎn wèi sì fù de wǔ zhòng bǐ

这句话大意是:据此,笔以四重或五重为优,韦诞可能是「三副笔」的创始人,后来再发展为「四副」的五重笔。

gù jù wén fáng sì pǔ děng yǐn gǎi wèi jié

这句话大意是:故据《文房四谱》等引改为「截」。

liù chéng mò shì bǐ zhù de bié míng

这句话大意是:(六)「承墨」是「笔柱」的别名。

táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr jī máo bǐ cuī guī tú zhù yǐn wéi zhòng jiāng bǐ fāng shuō bǐ zhù huò yún mò chí yì yuē chéng mò

这句话大意是:唐段公路《北户录》卷二「鸡毛笔」崔龟图注引韦仲将《笔方》说:「笔柱,或云墨池,亦曰承墨。

yào shù kě néng tuō yì yuē yī lèi zì dàn méi yǒu yě kě yǐ

现代白话:」《要术》可能脱「亦曰」一类字,但没有也能够。

qī yī yáng qīng míng chāo rú wén

这句话大意是:(七)「衣羊青」,明抄如文;。

jīn chāo yuán xiān tuō lòu jiào kān hòu yǐ xiǎo zì tiān bǔ suī zì jī bù xiǎn shàng kě biàn míng

这句话大意是:金抄原先脱漏,校勘后以小字添补,虽字迹不显,尚可辨明;。

hú xiāng běn tuō qīng zì

这句话大意是:湖湘本脱「青」字。

bā níng xiǎo bù dà jiù chāo běn wén fáng sì pǔ yǐn zuò níng xīn xiǎo bù yí dà

这句话大意是:(八)「宁小不大」,「旧抄本」《文房四谱》引作「宁心小,不宜大。

yi zì wú suǒ wèi xīn zì jiù zhòng yào

这句话大意是:」「宜」字无所谓,「心」字就重要。

àn wéi zhòng jiāng shàn xiě jìng zhàng dà zì bǐ bù kě néng xiàn zhì dào níng xiǎo bù dà yīng shì zhǐ bǐ xīn yào shù yīng tuō xīn zì

这句话大意是:按韦仲将善写「径丈」大字,笔不可能限制到「宁小不大」,应是指「笔心」,《要术》应脱「心」字。

jiǔ běn tiáo hé mò fǎ tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ mò yǐn zuò wéi zhòng jiāng bǐ mò fāng wén jù jī běn xiāng tóng wén fáng sì pǔ juǎn wǔ réng yǐn zuò shì wéi zhòng jiāng fǎ wén zì yì jī běn xiāng tóng zé cǐ tiáo yīng réng chū wéi zhòng jiāng fǎ

这句话大意是:(九)本条「合墨法」,《太平御览》卷六○五「墨」引作韦仲将《笔墨方》,文句基本相同,《文房四谱》卷五仍引作是韦仲将法,文字亦基本相同,则此条应仍出韦仲将法。

dàn zhāo shì mò jīng sì kù quán shū zǒng mù tí yào tuī dìng wèi sòng zhāo guàn zhī zhuàn zài jì shù zhì mò gè bù zhòu zhōng

这句话大意是:但晁氏《墨经》(《四库全书总目提要》推定为宋晁贯之撰)在记述制墨各步骤中,。

cháng tí dào wéi zhòng jiāng fǎ hé gǔ sī xié fǎ

这句话大意是:常提到韦仲将法和贾思勰法,。

bù dàn jiāng èr fǎ fēn jǔ

这句话大意是:不但将二法分举,。

hái jiāng èr fǎ zuò bǐ jiào

这句话大意是:还将二法作比较,。

lì rú guān wū yòng yào wèi wéi zhòng jiāng yòng zhēn zhū shè xiāng èr wù

这句话大意是:例如关于用药:「魏韦仲将用真珠、麝香二物,。

hòu wèi gǔ sī xié yòng cén mù jī bái zhēn zhū shè xiāng sì wù

这句话大意是:后魏贾思勰用梣木、鸡白、真珠、麝香四物」,。

shuō míng gǔ fǎ jiào wéi fǎ yǒu bù tóng

这句话大意是:说明贾法较韦法有不同。

jù cǐ cǐ tiáo yòu xiàng bù wán quán shì wéi fǎ yě xǔ gǔ shì bǔ chōng le yī xiē zì jǐ de jīng yàn suǒ yǐ zài yǐn shū shí zhǐ chēng wéi zhòng jiāng bǐ fāng ér bù chēng wèi bǐ mò fāng

这句话大意是:据此,此条又像不完全是韦法,也许贾氏补充了一些自己的经验,所以在引书时只称「韦仲将《笔方》」,而不称为「《笔墨方》」。

shí cǎo mǎng wén fáng sì pǔ hé tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ jūn yǐn zuò cǎo jiè

这句话大意是:(十)「草莽」,《文房四谱》和《太平御览》卷六○五均引作「草芥」。

shí yī míng chāo wù zuò qū tā běn tuō jù jīn chāo bǔ zhèng

这句话大意是:(十一)「●」,明抄误作「曲」,他本脱,据金抄补正。

yuán shì mài xiè zhè lǐ zuò fěn mò jiǎng mò jí zhǐ shāi jìng de yān mò wén fáng sì pǔ yǐn jí zuò yān yī jīn

这句话大意是:「●」原是麦屑,这里作粉末讲,「墨●」即指筛净的烟末(《文房四谱》引即作「烟一斤」)。

shí èr zhēn zhū shā wén fáng sì pǔ yǔ tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ yǐn wéi zhòng jiāng fǎ jí zhāo shì mò jīng suǒ jì jūn zuò zhēn zhū wú shā zì

这句话大意是:(十二)「真珠砂」,《文房四谱》与《太平御览》卷六○五引韦仲将法及晁氏《墨经》所记,均作「真珠」,无「砂」字。

dàn míng chén jì sūn mò fǎ jí yào yòng yào yǒu yòng zhū shā de bìng qiě shuō zhū shā zhù sè fā yàn zé shā zì yīng yǒu tā shū suǒ yǐn tuō

这句话大意是:但明沈继孙《墨法集要》「用药」有用朱砂的,并且说朱砂「助色发艳」,则「砂」字应有,他书所引,脱。

shí sān chén jì sūn mò fǎ jí yào sōu yān sōu àn jiè zuò sǒu rú xì shā zhuàng níng qián wù shī

这句话大意是:(十三)沈继孙《墨法集要》「搜烟」:「搜(按借作「溲」)如细砂状,宁干勿湿。

zhè lǐ níng gāng bù yí zé shì yīng zài dōu hé diào xià hé xià tiě jiù zhōng jù dào cuò

这句话大意是:」这里「宁刚不宜泽」,似应在「都合调」下,和「下铁臼中」句倒错。

shí sì míng chāo zuò zì tā běn zuò rì tài píng yù lǎn juǎn liù wǔ yǐn yì zuò rì

这句话大意是:(十四)明抄作「自」,他本作「日」,《太平御览》卷六○五引亦作「日」。

àn zhì mò yǒu yīn yě jiào rù huī de chéng xù

这句话大意是:按制墨有「荫」(也叫「入灰」)的程序。

suǒ wèi yīn shì jiāng chū zhì chéng de mò dìng shàng xià pù shàng xì huī shǐ xī qù cháo rùn dōng tiān zài shēng huǒ de nuǎn shì zhōng

这句话大意是:所谓「荫」是将初制成的墨锭上下铺上细灰使吸去潮润(冬天在生火的暖室中)。

zuò zhè yàng de chù lǐ shí zhāo shì mò jīng shuō zhì zhī bù píng yì qū jiàn fēng yì liè

这句话大意是:作这样的处理时,晁氏《墨经》说:「置之不平亦曲,见风亦裂。

chén jì sūn mò fǎ jí yào shuō bù kě jiàn fēng jiàn fēng mò duàn

这句话大意是:」沈继孙《墨法集要》说:「不可见风,见风墨断。

dàn chū huī zhī hòu què yào jīng guò fēng zhōng chuī qián de shǒu xù kě shì méi yǒu rì qián de guò chéng

这句话大意是:」但出灰之后,却要经过风中吹干的手续,可是没有日干的过程。

yào shù suǒ jì yě shì zài qián mò de guò chéng zhōng zhè lǐ gāi shì zhǐ fēng qián shí yào chè liè gù cóng míng chāo zuò zì

这句话大意是:《要术》所记也是在干墨的过程中,这里该是指风干时要坼裂,故从明抄作「自」。

yī wéi zhòng jiāng míng dàn sān guó wèi shí rén shàn shū fǎ bìng shàn zhì mò

这句话大意是:「一」韦仲将,名诞,三国魏时人,善书法,并善制墨。

sān guó zhì wèi zhì liú shào chuán zhù yǐn sān fǔ jué lù luò yáng yè xǔ sān dōu gōng guān shǐ jiù mìng dàn míng tí

这句话大意是:《三国志‧魏志‧刘劭传》注引《三辅决录》:「洛阳、邺、许三都宫观始就,命诞名题。

dàn yǐ yù bǐ mò jiē bù rèn yòng yīn zòu yuē yòng zhāng zhī bǐ zuǒ bó zhǐ jí chén mò jiē gǔ fǎ bìng cǐ sān jù yòu de chén shū rán hòu kě yǐ chěng jìng zhàng zhī shì fāng cùn qiān yán

现代白话:诞以御笔墨皆不任用,因奏曰:「……用张芝笔,左伯纸,及臣墨,皆古法,并此三具,又得臣书,然后能够逞径丈之势,方寸千言。

yuán lù you mò shǐ juǎn shàng xiāo zi liáng dá wáng sēng qián shū yuē zhòng jiāng zhī mò yī diǎn rú qī

这句话大意是:」」元陆友《墨史》卷上:「箫子良《答王僧虔书》曰:「仲将之墨,一点如漆。

shì wéi dàn yuán yǐ shàn zhì mò zhe chēng

这句话大意是:」」是韦诞原以善制墨著称。

qí xiōng wéi chǎng zé shàn zhì bǐ

这句话大意是:其兄韦昶,则善制笔。

qīng liáng tóng shū bǐ shǐ yǐn shū duàn jìn wéi chǎng hǎo zuò bǐ

这句话大意是:清梁同书《笔史》引《书断》:「晋韦昶,好作笔。

wáng zǐ jìng de qí bǐ tàn wèi jué shì

这句话大意是:王子敬得其笔,叹为绝世。

chǎng zì wén xiū dàn xiōng

这句话大意是:昶字文休,诞兄。

wèi míng dì shí jiàn chéng lìng yún tái wù jiāng tái biǎn xiān dīng shí zài tái shàng zhǐ hǎo yòng zhú lóng shèng zhe tí biǎn rén yòng lù lú zhuǎn shǎng qù lí de èr shí wǔ zhàng

这句话大意是:」魏明帝时建成凌云台,误将台匾先钉实在台上,只好用竹笼盛著题匾人,用辘轳转上去,离地二十五丈。

zhè rén hěn hài pà tí hǎo le xià lái xū fà jǐn bái gào jiè zi sūn yǐ hòu zài yě bú yào xué shū fǎ

这句话大意是:这人很害怕,题好了下来,须发尽白,告诫子孙以后再也不要学书法。

zhè rén jiù shì wéi dàn shì shuō xīn yǔ qiǎo yì piān jí zhù yǐn sì tǐ shū shì bìng zài qí shì

这句话大意是:这人就是韦诞(《世说新语‧巧艺篇》及注引《四体书势》并载其事)。

èr sòng chū sū yì jiǎn wén fáng sì pǔ juǎn yī yǐn wáng xī zhī bǐ jīng fán zuò bǐ xū yòng qiū tù

这句话大意是:「二」宋初苏易简《文房四谱》卷一引王羲之《笔经》:「凡作笔须用秋兔。

qiū tù zhě zhòng qiū qǔ háo yě

这句话大意是:秋兔者,仲秋取毫也。

suǒ yǐ rán zhě mèng qiū qù xià jìn zé qí háo jiāo ér nèn

这句话大意是:所以然者,孟秋去夏近,则其毫焦而嫩;。

jì qiū qù dōng jìn zé qí háo ér tū

这句话大意是:季秋去冬近,则其毫而秃。

qí jiā jí shàng yǒu liǎng xíng máo cǐ háo yóu jiā

这句话大意是:……其夹脊上有两行毛,此毫尤佳;。

xié jì fú shū nǎi qí cì ěr

这句话大意是:胁际扶疏,乃其次耳。

sān yáng qīng máo cóng shū jí chéng běn wén fáng sì pǔ yǐn zuò qīng yáng máo yǐ xià yě shì yī yàng

这句话大意是:「三」「羊青毛」,《丛书集成》本《文房四谱》引作「青羊毛」(以下也是一样)。

liáng tóng shū bǐ shǐ jì zài bǐ de máo liào yǒu sān shí zhǒng qí zhōng yáng máo yǒu yáng máo qīng yáng máo huáng yáng máo sān zhǒng

这句话大意是:梁同书《笔史》记载笔的毛料有三十种,其中羊毛有羊毛、青羊毛、黄羊毛三种。

sì rán shì jiá máo

这句话大意是:「四」「髯」是颊毛;。

xū rán quán qū jiào qiú rán

这句话大意是:须髯蜷曲叫「虬髯」。

bù rán shì shuō jiāng máo shū lǐ qīng chǔ bù shǐ quán qū zá luàn

这句话大意是:「不髯」是说将毛梳理清楚,不使蜷曲杂乱。

wǔ rú liáng tóng shū bǐ shǐ shuō zhì bǐ wèi zhī rú bǐ gài yán qí hán háo zhōng rì yě

这句话大意是:「五」「茹」,梁同书《笔史》说:「制笔谓之茹笔,盖言其含毫终日也。

jīn zhì fǎ rú gù ér rú bǐ zhī míng yǐn yǐ

现代白话:……今制法如故,而茹笔之名隐了。

wén fáng sì pǔ juǎn èr yǐn táng lù guī méng āi rú bǐ gōng cí yuán yǒu rú gōng gōng zhī liáng zhě

这句话大意是:」《文房四谱》卷二引唐陆龟蒙《哀茹笔工辞》:「爰有茹工,工之良者。

zé qí jīng cū zài jià gāo xià

这句话大意是:择其精麤,在价高下;。

què yà chā hù shàng bù néng shě

这句话大意是:阙𫜰叉互,尚不能舍。

xún rú shù fēng yuè tū yī bǎ

这句话大意是:旬濡数锋,月秃一把。

biān rú cán sī rǔ shí zhù yě

现代白话:编如蚕丝,你实助也。

zhè lǐ rú jí zhǐ shū qù huì máo hòu zài yòng kǒu lái zhěng zhì háo fēng de gōng zuò

这句话大意是:」这里「茹」,即指梳去秽毛后,再用口来整治毫锋的工作。

yuán lái máo shàng duān máo sè jiào nèn de bù fèn jiào zuò fēng gè zhǒng máo de fēng tóu zhǎng duǎn bù yī rú guǒ hùn zhì zài yì qǐ zhè bǐ xiě qǐ lái yī dìng yào kāi huā

这句话大意是:原来毛上端毛色较嫩的部分叫做「锋」,各种毛的锋头长短不一,如果混制在一起,这笔写起来一定要「开花」。

suǒ yǐ bì xū bù yàn qí fán de fēi cháng xì zhì de shǐ fēng tóu duì qí rán hòu gè zhì gè yàng de bǐ

这句话大意是:所以必须不厌其烦地非常细致地使锋头对齐,然后各制各样的笔。

zhè yī dào gōng xù xiàn zài yóu shuǐ pén gōng lái wán chéng táng yǐ qián shì rú gōng de jiān xīn láo dòng

这句话大意是:这一道工序,现在由水盆工来完成,唐以前是「茹工」的艰辛劳动。

liù shū zhǎng shū chǐ xià bù ná shū de dì fāng jí shū bǎ

这句话大意是:「六」「梳掌」,梳齿下部拿梳的地方,即梳把。

qī biǎn biān lián huò nián lián chéng biǎn biǎn de báo pái zuò wèi guǒ fù bǐ xīn zhī yòng

这句话大意是:「七」「扁」,编连或黏连成扁扁的薄排,作为裹覆笔心之用。

bā míng fāng yǐ zhì tōng yǎ juǎn sān èr bǐ yǒu zhù yǒu bèi yǒu xīn yǒu fù

这句话大意是:「八」明方以智《通雅》卷三二:笔「有柱有被,有心有副。

bèi fù dōu shì bèi fù zài wài céng de yī

这句话大意是:」「被」、「副」都是被覆在外层的「衣」。

yī zhè lǐ zuò dòng cí yòng jí zuò bèi fù jiǎng xià wén èr yī zì tóng

这句话大意是:「衣」,这里作动词用,即作被覆讲(下文二「衣」字同)。

wén fáng sì pǔ juǎn yī jì zài táng ōu yáng tōng zì zhòng qí zì yòng bǐ bì xū shì lí máo wèi xīn fù yǐ qiū háo

这句话大意是:《文房四谱》卷一记载唐欧阳通自重其字,用笔必须是「貍毛为心,覆以秋毫」。

zhè lǐ yòng yī yáng qīng máo yě shì yǐ yáng qīng máo wèi xīn fù yǐ tù háo

这句话大意是:这里「用衣羊青毛」,也是以羊青毛为心,覆以兔毫。

jiǔ xié shì qiáng xiàng yòu shì jiǎn suō

这句话大意是:「九」「颉」是强项,又是减缩。

bǐ shǐ yǐn huáng tíng jiān bǐ shuō shuō zhāng yù dīng xiāng bǐ niǎn xīn jí yuán shù xié yǒu lì

这句话大意是:《笔史》引黄庭坚《笔说》说:「张遇丁香笔,撚心极圆,束颉有力。

yóu wū bǐ jiǎo zā de hěn jǐn hěn jiān shí sōng de bèi yuē suō dào zuì dī xiàn dù kě yǐ qiáng gù de zhuāng rù bǐ guǎn zhōng gù chēng wèi xié

现代白话:」由于笔脚扎得很紧很坚实,松的被约缩到最低限度,能够强固地装入笔管中,故称为「颉」。

bǐ shǐ yǐn nán bù xīn shū liǔ gōng quán bǐ jié yuán rú zhuī nà rú záo zhǐ de rù bù dé què

这句话大意是:《笔史》引《南部新书》:「柳公权《笔偈》:「圆如锥,捺如凿,只得入,不得却。

gài fù bǐ yào jǐn yī máo chū jí bù kān yòng

这句话大意是:」盖缚笔要紧,一毛出,即不堪用。

zhè jiù shì tòng xié de qíng kuàng

这句话大意是:」这就是「痛颉」的情况。

yī zhōng xīn zhǐ shàng wén suǒ zuò chéng de yǐ yáng qīng máo wèi zuì nèi céng yǐ tù háo wèi cì céng de bǐ zhù

这句话大意是:「一0」「中心」,指上文所作成的以羊青毛为最内层以兔毫为次层的「笔柱」。

yòng yī zhōng xīn shì shuō zài yòng yáng máo guǒ fù bǐ zhù wèi dì sān céng

这句话大意是:「用衣中心」,是说再用羊毛裹覆「笔柱」为第三层。

rán hòu yòu yòng qīng tù háo guǒ zài yáng qīng máo wài fù yòng háo qīng yī yáng qīng máo wài wèi dì sì céng

这句话大意是:然后又用青兔毫裹在羊青毛外(「复用毫青衣羊青毛外」)为第四层。

sān sì céng de zuò fǎ hé yī èr céng yī yàng suǒ yǐ shuō rú zuò zhù fǎ

这句话大意是:三四层的作法和一二层一样,所以说「如作柱法」。

yī yī háo qīng wén fáng sì pǔ cóng shū jí chéng běn zuò qīng háo yì sī xiāng tóng dōu shì zhǐ qīng tù háo

这句话大意是:「一一」「毫青」,《文房四谱》《丛书集成》本作「青毫」,意思相同,都是指青兔毫。

táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr jī máo bǐ qiě bǐ yǒu fēng hú zhī háo hǔ pú zhī máo rán wèi ruò tù háo

这句话大意是:唐段公路《北户录》卷二「鸡毛笔」:「且笔有丰狐之毫,虎仆之毛,……然未若兔毫。

qí xuān chéng suì gòng qīng háo liù liǎng zǐ háo sān liǎng jìn jiàn wú yǐ guò yě

这句话大意是:其宣城岁贡青毫六两,紫毫三两,……劲健无以过也。

yī èr níng suí máo zhǎng zhě shǐ shēn zhě yí yīng zuò zhe níng kě jǐn qí máo de zhǎng dù jìn kě néng de shǐ zhuāng jìn bǐ guǎn zhōng shēn xiē

这句话大意是:「一二」「宁随毛长者使深」(「者」疑应作「著」),宁可尽其毛的长度,尽可能地使装进笔管中深些。

bǐ shǐ yǐn huáng tíng jiān bǐ shuō shuō xuān chéng zhū gé gāo jì sàn zhuó bǐ dà gài bǐ zhǎng cùn bàn cáng yī cùn wū guǎn zhōng

这句话大意是:《笔史》引黄庭坚《笔说》说:「宣城诸葛高,系「散卓笔」,大概笔长寸半,藏一寸于管中。

kě shuō shēn de hěn

这句话大意是:」可说深得很。

yī sān yān yǒu sōng yān yóu yān èr lèi

这句话大意是:「一三」烟有松烟、油烟二类。

wén fáng sì pǔ yǐn cǐ zuò hǎo chún sōng yān shuō míng suǒ yòng shì sōng yān

这句话大意是:《文房四谱》引此作「好醇松烟」,说明所用是松烟。

míng chén jì sūn yǐ shí jì jīng yàn zhuàn wèi mò fǎ jí yào zì jìn yóu zhì yìn tuō fēn zhì mò wèi èr shí yī dào gōng xù jiào sòng zhāo shì mò jīng duō yǒu fā zhǎn

这句话大意是:明沈继孙以实际经验撰为《墨法集要》,自「浸油」至「印脱」分制墨为二十一道工序,较宋晁氏《墨经》多有发展。

qí jìn yóu shuō gǔ fǎ wéi yòng sōng shāo yān jìn dài shǐ yòng tóng yóu má zi yóu shāo yān

这句话大意是:其「浸油」说:「古法惟用松烧烟,近代始用桐油、麻子油烧烟。

qú àn zhǐ zhè jiāng qú xiàn rén yòng zào qīng yóu shāo yān sū rén yòng cài zǐ yóu dòu yóu shāo yān

这句话大意是:衢(按指浙江衢县)人用皂青油烧烟,苏人用菜子油、豆油烧烟。

dàn tóng yóu de yān zuì duō wèi mò sè hēi ér guāng jiǔ zé rì hēi yī rì

这句话大意是:……但桐油得烟最多,为墨色黑而光,久则日黑一日;。

yú yóu de yān jiē shǎo wèi mò sè dàn ér hūn jiǔ zé rì dàn yī rì

这句话大意是:余油得烟皆少,为墨色淡而昏,久则日淡一日。

shāo sōng yān yòng shāo yóu yān yòng zhǎn wǎn gè yǒu tè shū de zhuāng zhì

这句话大意是:」烧松烟用,烧油烟用盏、碗,各有特殊的装置。

yī sì ruò zuò jí jiǎng

这句话大意是:「一四」「若」,作「及」讲。

yī wǔ zhāo shì mò jīng hé de gōng xù shuō fán méi yī jīn gǔ fǎ yòng jiāo yī jīn

这句话大意是:「一五」晁氏《墨经》「和」的工序说:「凡煤一斤,古法用胶一斤。

jīn yòng jiāo shuǐ yī jīn shuǐ jū shí èr liǎng jiāo jū sì liǎng suǒ yǐ bù shàn

这句话大意是:今用胶水一斤,水居十二两,胶居四两,所以不善;。

rán gǔ sī xié mò fǎ méi yī jīn yòng jiāo wǔ liǎng gài yì wèi jǐn shàn yě

这句话大意是:然贾思勰墨法,煤一斤,用胶五两,盖亦未尽善也。

yòu shuō jiāo duō lì jiǔ jiāo shǎo lì xīn

这句话大意是:」又说:「胶多利久,胶少利新。

jiàng zhě yǐ qí sù shòu gù xǐ yòng jiāo shǎo

这句话大意是:匠者以其速售,故喜用胶少。

fán dà jiāo bì hòu hòu nán wū hé

这句话大意是:……凡大胶必厚,厚难于和。

yān jiāo pèi hé tóng zhòng liàng zhě jí sòng hé wěi mò jì suǒ wèi duì jiāo chuàng shǐ wū táng mò li chāo fù zǐ běn yì shuǐ rén bì nán huī zhōu shì wèi nán táng mò guān

这句话大意是:」烟、胶配合同重量者,即宋何䓕《墨记》所谓「对胶」,创始于唐末李超父子(本易水人,避难徽州,世为南唐墨官。

hòu lái huī mò yīn cǐ zhù míng

这句话大意是:后来「徽墨」,因此著名)。

yuán lù you mò shǐ juǎn shàng jì zài li chāo mò yù jiǔ yù hǎo jiān néng xuē mù wù zhuì gōu zhōng shù yuè bù bài

这句话大意是:元陆友《墨史》卷上记载李超墨愈久愈好,坚能削木,「误坠沟中,数月不败」。

mò jīng jiāo xiàng fán mò jiāo wèi dà yǒu shàng děng méi ér jiāo bù rú fǎ mò yì bù jiā

这句话大意是:《墨经》「胶」项:「凡墨,胶为大,有上等煤而胶不如法,墨亦不佳;。

rú de jiāo fǎ suī cì méi néng chéng shàn mò

这句话大意是:如得胶法,虽次煤能成善墨。

yī liù cén jiāng nán fán jī mù pí yě wén fáng sì pǔ yǐn zuò cén pí jí jiāng nán shí tán mù pí yě

这句话大意是:「一六」「梣,江南樊鸡木皮也」,《文房四谱》引作:「梣皮,即江南石檀木皮也」。

àn cén mù xī kē luò yè xiǎo qiáo mù huò guàn mù jí qín pí

这句话大意是:按梣,木犀科,落叶小乔木或灌木,即秦皮。

míng yī bié lù qín pí yī míng cén pí yī míng shí tán

这句话大意是:《名医别录》:秦皮,「一名岑皮,一名石檀。

táo hóng jǐng zhù sú yún shì fán guī pí ér shuǐ zì yǐ hé mò shū sè bù tuō wēi qīng

这句话大意是:」陶弘景注:「俗云是樊槻皮,而水渍以和墨,书色不脱,微青。

táng běn cǎo zhù qǔ pí shuǐ zì biàn bì sè shū zhǐ kàn jiē qīng sè

这句话大意是:」《唐本草》注:「取皮水渍便碧色,书纸,看皆青色。

yǐ yè shì tán gù míng shí tán yě

这句话大意是:……以叶似檀,故名石檀也。

shì shí tán mù fán guī mù dōu shì cén de yì míng ér yào shù zuò fán jī mù zhǐ shì jì yīn yì zì ér yǐ yě kě néng fán guī mù yuán shì jiāng nán de xí sú míng chēng dào běi fāng é zuò fán jī mù huò zhě jìng shì guī zì zhī wù

这句话大意是:」是石檀木、樊槻木都是梣的异名,而《要术》作「樊鸡木」,只是记音异字而已,也可能「樊槻木」原是江南的习俗名称,到北方讹作「樊鸡木」,或者竟是「槻」字之误。

guī yīn guī

这句话大意是:槻音规。

yī qī chén jì sūn mò fǎ jí yào yòng yào shuō shè xiāng jī zi qīng yǐn shī

这句话大意是:「一七」沈继孙《墨法集要》「用药」说:「麝香、鸡子青引湿。

qín pí shū sè bù tuō

这句话大意是:……秦皮书色不脱。

yín zhū zhù sè fā yàn

这句话大意是:……银朱……助色发艳。

yín zhū jí zhēn zhū shā

这句话大意是:」「银珠」即「真珠砂」。

yào shù zhè sì zhǒng dōu yòng dào le chén jì sūn shuō míng tā men de zuò yòng

这句话大意是:《要术》这四种都用到了,沈继孙说明它们的作用。

yī bā zhāo shì mò jīng dǎo xiàng zài dǎo hǎo mò hòu shuō chū jiù nà jìng qì nèi yòng zhǐ fēng mì màn huǒ yǎng zhī

这句话大意是:「一八」晁氏《墨经》「捣」项在捣好墨后说:「出臼,纳净器内,用纸封羃,熳火养之。

zhǐ shàng zuò shù xué yǐ tōng qì huǒ

这句话大意是:纸上作数穴,以通气火。

bù kě jiān duàn wèi qí wèi hán

这句话大意是:不可间断,为其畏寒。

rán bù kě bào àn zhǐ měng huǒ bú shì rì shài bào zé tóng róng wèi zhī rè nián bù kān zhì zuò

这句话大意是:然不可暴(按指猛火,不是日晒),暴则潼溶,谓之「热黏」,不堪制作。

suǒ wèi tóng róng jí zhǐ jiāo qián dé bù hǎo huò zhě wú fǎ shǐ jiāo qián de hěn hǎo yǐ zhì fā shēng nián hú zhuàng tài

这句话大意是:」所谓「潼溶」,即指胶干得不好,或者无法使胶干得很好,以致发生黏糊状态。

yī jiǔ níng xiǎo bù dà mò fǎ jí yào sōu yān shuō dà mò zuì nán sōu àn jiè zuò sǒu hé zhǐ yí yú yìng zé zào liè

这句话大意是:「一九」「宁小不大」,《墨法集要》「搜烟」说:「大墨最难搜(按借作「溲」)和,只宜于,硬则燥裂。

yào shù níng gāng bù yí zé shì xiǎo xíng mò de zuò fǎ

这句话大意是:」《要术》「宁刚不宜泽」,是小型墨的作法。

yòu yàng zhì shuō hòu dà lì jiǔ báo xiǎo lì xīn

这句话大意是:又「样制」说:「厚大利久,薄小利新;。

hòu dà nán gōng báo xiǎo yì shàn

这句话大意是:厚大难工,薄小易善;。

gù mò gōng bù xǐ wèi hòu dà

这句话大意是:故墨工不喜为厚大。

dà dìng mò jù gāi shū suǒ jì zài gè zhǒng gōng xù shàng dōu bǐ jiào fán nán

这句话大意是:」大锭墨,据该书所记,在各种工序上都比较繁难。

yào shù níng xiǎo bù dà shì qīng jiāo xiǎo xíng de mò shì qiè hé shí yòng de bú shì wèi zhēn cáng xuàn qí zhì mò

这句话大意是:《要术》「宁小不大」,是轻胶小型的墨,是切合实用的,不是为珍藏炫奇制墨。

✦ You read 卷九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.