hòu wèi gāo yáng tài shǒu gǔ sī xié zhuàn zhǒng kuí dì shí qī mán jing yī dì shí bā sōng lú fú fù chū zhǒng suàn dì shí jiǔ zé suàn fù chū èr
这句话大意是:后魏高阳太守贾思勰撰种葵第十七蔓菁(一)第十八菘、芦菔附出种蒜第十九泽蒜附出(二)。
zhǒng dì èr shí zhǒng cōng dì èr shí yī zhǒng jiǔ dì èr shí èr zhǒng sān shǔ jiè yún tái jiè zǐ dì èr shí sān zhǒng sān hú suī dì èr shí sì zhǒng sān lán xiāng dì èr shí wǔ rěn liǎo dì èr shí liù zhǒng jiāng dì èr shí qī zhǒng ráng hé qín dì èr shí bā qín sì hú xǐ fù chū zhǒng sān mù xu dì èr shí jiǔ zá shuō dì sān shí
这句话大意是:种第二十种葱第二十一种韭第二十二种(三)蜀芥、芸苔、芥子第二十三种(三)胡荽第二十四种(三)兰香第二十五荏、蓼第二十六种姜第二十七种蘘荷、芹、●第二十八堇(四)、胡葸附出种(三)苜蓿第二十九杂说第三十。
yī gè běn zuò mán jing míng chāo zuò wú qīng
这句话大意是:(一)各本作「蔓菁」,明抄作「芜青」。
yòu sōng lú fú fù chū de fù zhù jǐn míng chāo yǒu tā běn wú
这句话大意是:又「菘、芦菔附出」的附注,仅明抄有,他本无。
èr yuán wú zé suàn fù chū zhè gè fù zhù juǎn nèi piān tí xià yě zhǐ yǒu míng chāo yǒu zī jù bǔ
这句话大意是:(二)原无「泽蒜附出」这个附注,卷内篇题下也只有明抄有,兹据补。
sān yuán wú zhǒng zì jūn jù juǎn nèi piān tí bǔ
这句话大意是:(三)原无「种」字,均据卷内篇题补。
sì qín hú xǐ fù chū de fù zhù jǐn míng chāo yǒu tā běn wú
这句话大意是:(四)「堇、胡葸附出」的附注,仅明抄有,他本无。
dàn qín míng chāo yuán zuò qín piān tí yǐ yǒu qín wù
这句话大意是:但「堇」,明抄原作「芹」,篇题已有「芹」,误;。
piān nèi fù jì de shì jǐn jí hú xǐ de zhǒng fǎ zì yīng zuò jǐn zī gǎi zhèng
这句话大意是:篇内附记的是「菫及胡葸」的种法,字应作「菫」,兹改正。
zhǒng kuí yī dì shí qī guǎng yā yuē yī kuī qiū kuí yě
这句话大意是:种葵「一」第十七《广雅》曰(一):「蘬,丘葵也。
guǎng zhì yuē hú kuí qí huā zǐ chì
这句话大意是:《广志》曰:「胡葵,其花紫赤。
bó wù zhì yuē èr rén shí luò kuí èr wèi gǒu suǒ niè zuò chuāng zé bù chà sān huò zhì sǐ
这句话大意是:《博物志》曰(二):「人食落葵「二」,为狗所啮,作疮则不差「三」,或至死。
àn jīn shì kuí yǒu zǐ jīng bái jīng èr zhǒng zhǒng bié fù yǒu dà xiǎo zhī shū
这句话大意是:按今世葵有紫茎、白茎二种,种别复有大小之殊。
yòu yǒu yā jiǎo kuí yě
这句话大意是:又有鸭脚葵也。
lín zhǒng shí bì zào pù kuí zi
这句话大意是:临种时,必燥曝葵子。
kuí zi suī jīng suì bù yì sì rán shī zhǒng zhě jiè sān ér bù féi yě
这句话大意是:葵子虽经岁不浥「四」,然湿种者,疥(三)而不肥也。
de bù yàn liáng gù xū mí shàn báo jí fèn zhī bù yí wàng zhǒng
这句话大意是:地不厌良,故墟弥善,薄即粪之,不宜妄种。
chūn bì qí zhǒng shuǐ jiāo wǔ
这句话大意是:春必畦种、水浇「五」。
chūn duō fēng hàn fēi qí bù dé
这句话大意是:春多风、旱,非畦不得。
qiě qí zhě de shěng ér cài duō yī qí gōng yī kǒu
这句话大意是:且畦者地省而菜多,一畦供一口。
qí zhǎng liǎng bù guǎng yī bù
这句话大意是:畦长两步,广一步。
dà zé shuǐ nán jūn yòu bù yòng sì rén zú rù
这句话大意是:大则水难均,又不用(四)人足入。
shēn jué yǐ shú fèn duì bàn hé tǔ fù qí shàng lìng hòu yī cùn tiě chǐ pá lóu liù zhī lìng shú zú tà wǔ shǐ jiān píng
这句话大意是:深掘,以熟粪对半和土覆其上,令厚一寸,铁齿杷耧「六」之,令熟,足踏(五)使坚平;。
xià shuǐ lìng chè zé qī
这句话大意是:下水,令彻泽「七」。
shuǐ jǐn xià kuí zi yòu yǐ shú fèn hé tǔ fù qí shàng lìng hòu yī cùn yú
这句话大意是:水尽,下葵子,又以熟粪和土覆其上,令厚一寸余。
kuí shēng sān yè rán hòu jiāo zhī
这句话大意是:葵生三叶,然后浇之。
jiāo yòng chén xī rì zhōng biàn zhǐ
这句话大意是:浇用晨夕,日中便止。
měi yī qiā liù zhé pá lóu de lìng qǐ xià shuǐ jiā fèn
这句话大意是:每一掐(六),辄杷耧地令起,下水加粪。
sān qiā gèng zhǒng yī suì zhī zhōng fán de sān bèi bā
这句话大意是:三掐更种,一岁之中,凡得三辈「八」。
fán qí zhǒng zhī wù zhì qí jiē rú zhǒng kuí fǎ bù fù tiáo liè fán wén
这句话大意是:凡畦种之物,治畦皆如种葵法,不复条列烦文。
zǎo zhǒng zhě bì qiū gēng
这句话大意是:早种者,必秋耕。
shí yuè mò de jiāng dòng sàn zǐ láo zhī yī mǔ sān shēng
这句话大意是:十月末,地将冻,散子劳之,一亩三升。
zhēng yuè mò sàn zǐ yì de
这句话大意是:正月末散子亦得。
rén zú jiàn tà zhī nǎi jiā
这句话大意是:人足践踏之乃佳。
jiàn zhě cài féi qī
这句话大意是:践者菜肥(七)。
de shì jiǔ jí shēng
这句话大意是:地释「九」即生。
chú bù yàn shù
这句话大意是:锄不厌数。
wǔ yuè chū gèng zhǒng zhī
这句话大意是:五月初,更种之。
chūn zhě jì lǎo qiū yè wèi shēng gù zhǒng cǐ xiāng jiē
这句话大意是:春者既老,秋叶未生,故种此相接。
liù yuè yī rì zhǒng bái jīng qiū kuí
这句话大意是:六月一日种白茎秋葵。
bái jīng zhě yi qián yī
这句话大意是:白茎者宜干「一0」;。
zǐ jīng zhě qián jí hēi ér sè
这句话大意是:紫茎者,干即黑而涩。
qiū kuí kān shí réng liú wǔ yuè zhǒng zhě qǔ zi
这句话大意是:秋葵堪食,仍留五月种者取子。
chūn kuí zi shú bù jūn gù xū liú zhōng bèi
这句话大意是:春葵子熟不均,故须留中辈。
wū cǐ shí fù de jiǎn què chūn kuí lìng gēn shàng yī yī shēng zhě róu ruǎn zhì hǎo réng gōng cháng shí měi wū qiū cài
这句话大意是:于此时,附地剪却春葵,令根上「一一」生者,柔软至好,仍供常食,美于秋菜。
liú zhī yì zhōng wèi bǎng cù yī èr
这句话大意是:留之,亦中为榜簇「一二」。
qiā qiū cài bì liú wǔ liù yè
这句话大意是:掐秋菜,必留五六叶。
bù qiā zé jīng gū
这句话大意是:不掐则茎孤;。
liú yè duō zé kē dà
这句话大意是:留叶多则科大。
fán qiā bì dài lù jiě
这句话大意是:凡掐,必待露解。
yàn yuē chù lù bù qiā kuí rì bā zhōng bù jiǎn jiǔ
这句话大意是:谚曰:「触露不掐葵,日(八)中不剪韭。
bā yuè bàn jiǎn qù liú qí qí jiǔ
这句话大意是:」八月半剪去,留其歧(九)。
qí duō zhě zé qù dì yī èr cùn dú jīng zhě yì kě qù de sì wǔ cùn
这句话大意是:歧多者则去地一二寸,独茎者亦可去地四五寸。
shēng féi nèn bǐ zhì shōu shí gāo yǔ rén xī shí děng jīng yè jiē měi kē suī bù gāo cài shí bèi duō
这句话大意是:生肥嫩,比至收时,高与人膝(十)等,茎叶皆美,科虽不高,菜实倍多。
qí bù jiǎn zǎo shēng zhě suī gāo shù chǐ kē yè jiān shí yī yìng quán bù zhōng shí
这句话大意是:其不剪早生者,虽高数尺,柯叶坚(十一)硬,全不中食;。
suǒ kě yòng zhě wéi yǒu cài xīn
这句话大意是:所可用者,唯有菜心。
fù yè yī sān huáng sè zhì è zhǔ yì bù měi
这句话大意是:附叶「一三」黄涩,至恶,煮亦不美。
kàn suī shì duō qí shí bèi shǎo
这句话大意是:看虽似多,其实倍少。
shōu dài shuāng jiàng
这句话大意是:收待霜降。
shāng zǎo huáng làn shāng wǎn hēi sè
这句话大意是:伤早黄烂,伤晚黑涩。
bǎng cù shí èr jiē xū yīn zhōng
这句话大意是:榜簇(十二)皆须阴中。
jiàn rì yì sè
这句话大意是:见日亦涩。
qí suì zhě gē qì jí dì zhōng xún shǒu jiū yī sì zhī
这句话大意是:其碎者,割讫,即地中寻手纠「一四」之。
dài wèi ér jiū zhě bì làn
这句话大意是:待萎而纠者必烂。
yòu dōng zhǒng kuí fǎ shí sān jìn zhōu jùn dū yì yǒu shì zhī chù fù guō liáng tián sān shí mǔ jiǔ yuè shōu cài hòu jí gēng zhì shí yuè bàn lìng de sān biàn
这句话大意是:又冬种葵法(十三):近州郡都邑有市之处,负郭良田三十亩,九月收菜后即耕,至十月半,令得三遍。
měi gēng jí láo yǐ tiě chǐ pá lóu qù chén gēn shǐ de jí shú lìng rú má de
这句话大意是:每耕即劳,以铁齿杷耧去陈根,使地极熟,令如麻地。
wū zhōng zhú zhǎng chuān jǐng shí kǒu
这句话大意是:于中逐长穿井十口。
jǐng bì xiāng dāng xié shí sì jiǎo yī wǔ zé fáng de
这句话大意是:井必相当,斜(十四)角「一五」则妨地。
dì xíng xiá zhǎng zhě jǐng bì zuò yī xíng
这句话大意是:地形狭长者,井必作一行;。
dì xíng zhèng fāng zhě zuò liǎng sān xíng yì bù xián yě
这句话大意是:地形正方者,作两三行亦不嫌也。
jǐng bié zuò jié gāo lù lú yī liù
这句话大意是:井别作桔槔、辘轳「一六」。
jǐng shēn yòng lù lú jǐng qiǎn yòng jié gāo
这句话大意是:井深用辘轳,井浅用桔槔。
liǔ guàn yī qī lìng shòu yī shí
这句话大意是:柳鑵「一七」,令受一石。
guàn xiǎo yòng zé gōng fèi
这句话大意是:鑵小,用则功费。
shí yuè mò de jiāng dòng màn sàn zǐ wéi jì wèi jiā
这句话大意是:十月末,地将冻,漫散子,唯穊为佳。
mǔ yòng zi liù shēng
这句话大意是:亩用子六升。
sàn qì jí zài láo
这句话大意是:散讫,即再劳。
yǒu xuě wù lìng cóng fēng fēi qù láo xuě lìng dì bǎo zé yè yòu bù chóng shí wǔ
这句话大意是:有雪,勿令从风飞去,劳雪令地保泽,叶又不虫(十五)。
měi xuě zhé yī láo zhī
这句话大意是:每雪,辄一劳之。
ruò jìng dōng wú xuě là yuè zhōng jí jǐng shuǐ pǔ jiāo xī lìng chè zé
这句话大意是:若竟冬无雪,腊月中汲井水普浇,悉令彻泽。
yǒu xuě zé bù huāng
这句话大意是:有雪则不荒。
zhēng yuè de shì qū yáng tà pò dì pí
这句话大意是:正月地释,驱羊踏破地皮。
bù tà jí kū hé pí pò jí gāo rùn
这句话大意是:不踏即枯涸,皮破即膏润。
chūn nuǎn cǎo shēng kuí yì jù shēng
这句话大意是:春暖草生,葵亦俱生。
sān yuè chū yè dà rú qián zhú jì chù bá dà zhě mài zhī
这句话大意是:三月初,叶大如钱,逐穊处拔大者卖之。
shí shǒu bá nǎi jìn qǔ yī bā
这句话大意是:十手拔,乃禁取「一八」。
r nǚ zǐ qī suì yǐ shàng jiē de chōng shì yě
这句话大意是:儿女子七岁以上,皆得充事也。
yī shēng kuí hái dé yī shēng mǐ
这句话大意是:一升葵,还得一升米。
rì rì cháng bá kàn xī chóu de suǒ nǎi zhǐ
这句话大意是:日日常拔,看稀稠得所乃止。
yǒu cǎo bá què bù dé yòng chú
这句话大意是:有草拔却,不得用锄。
yī mǔ de kuí sān zài yī jiǔ hé shōu mǐ èr jiǔ shí chē
这句话大意是:一亩得葵三载「一九」,合收米「二0」九十车。
chē zhǔn èr shí hú wèi mǐ yī qiān bā bǎi shí
这句话大意是:车准二十斛,为米一千八百石。
zì sì yuè bā rì yǐ hòu rì rì shí liù jiǎn mài
这句话大意是:自四月八日以后,日日(十六)剪卖。
qí jiǎn chù xún yǐ shǒu bàn zhuó èr yī zhú de lìng qǐ shuǐ jiāo fèn fù zhī
这句话大意是:其剪处,寻以手拌斫「二一」𣃁地令起,水浇,粪覆之。
sì yuè kàng hàn bù jiāo zé bù zhǎng
这句话大意是:四月亢旱,不浇则不长;。
yǒu yǔ jí bù xū
这句话大意是:有雨即不须。
sì yuè yǐ qián suī hàn yì bù xū jiāo de shí bǎo zé xuě shì wèi jǐn gù yě
这句话大意是:四月以前,虽旱亦不须浇,地实保泽,雪势未尽故也。
bǐ jí jiǎn biàn chū zhě hái fù zhōu ér fù shǐ rì rì wú qióng
这句话大意是:比及剪遍,初者还复,周而复始,日日无穷。
zhì bā yuè shè rì zhǐ liú zuò qiū cài
这句话大意是:至八月社日止,留作秋菜。
jiǔ yuè zhǐ de mài liǎng mǔ de juàn yì pǐ
这句话大意是:九月,指地卖,两亩得绢一匹。
shōu qì jí jí gēng yī qù nián fǎ shèng zuò shí qǐng gǔ tián
这句话大意是:收讫,即急耕,依去年法,胜作十顷谷田。
zhǐ xū yī chéng chē niú zhuān gōng cǐ yuán
这句话大意是:止须一乘车牛专供此园。
gēng láo niǎn èr èr fèn mài cài zhōng suì bù xián
这句话大意是:耕、劳、辇「二二」粪、卖菜,终岁不闲。
ruò fèn bù kě de zhě wǔ liù yuè zhōng jì zhǒng lù dòu zhì qī yuè bā yuè lí yǎn shā zhī rú yǐ fèn fèn tián zé liáng měi yǔ fèn bù shū yòu shěng gōng lì
这句话大意是:若粪不可得者,五、六月中穊种菉豆,至七月、八月犁掩杀之,如以粪粪田,则良美与粪不殊,又省功力。
qí jǐng jiān zhī tián lí bù jí zhě kě zuò qí yǐ zhǒng zhū cài
这句话大意是:其井间之田,犁不及者,可作畦,以种诸菜。
cuī shí yuē shí qī zhēng yuè kě zhǒng guā hù kuí jiè dà xiǎo cōng sū
这句话大意是:崔寔曰(十七):「正月,可种瓜、瓠、葵、芥、、大小葱、苏。
mù xu jí zá suàn yì kě zhǒng
这句话大意是:苜蓿及杂蒜,亦可种。
cǐ èr wù jiē bù rú qiū
这句话大意是:——此二物皆不如秋。
liù yuè liù rì kě zhǒng kuí zhōng fú hòu kě zhǒng dōng kuí
这句话大意是:六月,六日可种葵,中伏后可种冬葵。
jiǔ yuè zuò kuí zū qián kuí
这句话大意是:九月,作葵菹,干葵。
jiā zhèng fǎ yuē zhēng yuè zhǒng kuí
这句话大意是:《家政法》曰:「正月种葵。
yī guǎng yā shì cǎo zuò kuī kuí yě wú qiū zì
这句话大意是:(一)《广雅‧释草》作:「蘬,葵也」,无「丘」字。
àn kuī yù piān gǔ wén zuò yǒu qiū zhuī děng sān qiè shēng mǔ dōu shì qiū zì
这句话大意是:按「蘬」,《玉篇》古文作「●」,有「丘追」等三切(声母都是「丘」字)。
kuí xíng jìn kuī kuí yīn jìn shí jì kuī kuí tóng wù bù guò fāng yán bù tóng jì yīn yì xiě wèi liǎng gè zì qiū yīng shì yǎn wén
这句话大意是:●、葵形近,蘬、葵音近,实际「蘬」、「葵」同物,不过方言不同,记音异写为两个字,「丘」应是衍文。
tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī jiǔ kuí yǐn guǎng yā zhèng zuò kuī qiū guǐ qiè kuí yě
这句话大意是:《太平御览》卷九七九「葵」引《广雅》正作:「蘬丘轨切,葵也」。
shuō míng qiū zì shì yóu qiū guǐ qiè huò qiū zhuī qiè de yīn zhù tuō qù guǐ qiè huò zhuī qiè èr zì cuò jìn lái de
这句话大意是:说明「丘」字是由「丘轨切」或「丘追切」的音注脱去「轨切」或「追切」二字错进来的。
èr bó wù zhì cóng shū jí chéng běn juǎn èr yǒu cǐ tiáo zuò rén shí zhōng kuí yuán zhù sú běn dōng kuí wèi gǒu suǒ niè chuāng bù chà huò zhì sǐ
这句话大意是:(二)《博物志》(《丛书集成》本)卷二有此条,作:「人食终葵(原注:「俗本冬葵」),为狗所啮,疮不差,或致死。
tài píng yù lǎn juǎn jiǔ bā yǐn bó wù zhì zhōng kuí zuò luò kuí biāo mù yě shì luò kuí nèi róng yǒu cuò tuō
这句话大意是:」《太平御览》卷九八○引《博物志》「终葵」作「络葵」(标目也是「络葵」),内容有错脱。
zhè gè kuí de míng chēng
这句话大意是:这个葵的名称,。
yǒu luò luò zhōng dōng zhī yì
这句话大意是:有「落」、「络」、「终」、「冬」之异,。
dōng shì cuò de
这句话大意是:「冬」是错的,。
li shí zhēn rèn wèi luò shì zhōng zì zhī wù běn cǎo gāng mù juǎn èr qī luò kuí
这句话大意是:李时珍认为「落」是「蔠」字之误(《本草纲目》卷二七「落葵」),。
ér táng hán è sì shí zuǎn yào liù yuè piān yòu zuò lù kuí
这句话大意是:而唐韩鄂《四时纂要》「六月」篇又作「露葵」,。
cān kàn zhù shì èr
这句话大意是:参看注释「二」。
sān lín zhǒng shí shài qián zhǒng zi yǒu zēng qiáng pēi de shēng huó lì de zuò yòng
这句话大意是:(三)临种时晒干种子,有增强胚的生活力的作用。
jiè míng chāo hú xiāng běn jí ji yào yǐn bìng tóng dà gài shì zhǐ zhí zhū shàng yǒu bān diǎn bìng hài yīn ér zhǎng bù féi dà
这句话大意是:「疥」,明抄、湖湘本及《辑要》引并同,大概是指植株上有斑点病害,因而长不肥大。
jiàn xi běn cóng wáng zhēn nóng shū yǐn gǎi zuò jí
这句话大意是:渐西本从王祯《农书》引改作「瘠」。
sì yòng míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn tóng
这句话大意是:(四)「用」,明抄、湖湘本、《津逮》本同;。
ji yào yǐn zuò róng xué jīn běn jiàn xi běn cóng zhī
这句话大意是:《辑要》引作「容」,《学津》本、渐西本从之。
àn bù yòng jí bú yào bù kě yǐ yào shù zhōng cháng zhè yàng yòng yì sī shì shuō qí zhōng bù hǎo bǎ jiǎo tà jìn qù yīn cǐ qí tài kuān le huì fáng ài cāo zuò
现代白话:按「不用」即「不要」、「不能够」,《要术》中常这样用,意思是说畦中不好把脚踏进去,因此畦太宽了会妨碍操作。
rú guǒ shì róng dà le zhèng néng róng ji yào suǒ yǐn yì zhì hùn xiáo gù cóng míng chāo zuò yòng jiàn xi běn shān qù rù zì zuò bù róng rén zú zhèng shì yóu zhè zhǒng wù huì ér lái què méi yǒu gù dào shàng wén de dà zì
这句话大意是:如果是「容」,大了正能「容」,《辑要》所引,易致混淆,故从明抄作「用」(渐西本删去「入」字,作「不容人足」,正是由这种误会而来,却没有顾到上文的「大」字)。
wǔ tà yuán zuò tà zì tóng
这句话大意是:(五)「踏」,原作「蹋」,字同。
èr zì yào shù zhōng hù yòng běn shū yī lǜ zuò tà
这句话大意是:二字《要术》中互用,本书一律作「踏」。
liù běn piān gè qiā zì míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn zuò tāo é zì
这句话大意是:(六)本篇各「掐」字,明抄、湖湘本、《津逮》本均作「搯」,讹字;。
yīng cóng xué jīn běn jiàn xi běn zuò qiā
这句话大意是:应从《学津》本、渐西本作「掐」。
qī féi míng chāo wù zuò bǎ jù hú xiāng běn gǎi zhèng
这句话大意是:(七)「肥」,明抄误作「把」,据湖湘本改正。
bā rì míng chāo wù zuò yuē jù hú xiāng běn gǎi zhèng
这句话大意是:(八)「日」,明抄误作「曰」,据湖湘本改正。
jiǔ qí zhǐ chā zhī míng chāo hú xiāng běn jūn zuò qí
这句话大意是:(九)「歧」,指叉枝,明抄、湖湘本均作「岐」;。
xià yī qí zì hú xiāng běn tuō
这句话大意是:下一「歧」字湖湘本脱。
àn qí qí gǔ tōng dàn zhǒng guā piān màn guǎng zé qí duō děng jūn zuò qí běn shū yī lǜ zuò qí
这句话大意是:按「歧」、「岐」古通,但《种瓜》篇「蔓广则歧多」等均作「歧」,本书一律作「歧」。
shí xī míng chāo jīn dǎi běn děng jūn zuò sú é zì
这句话大意是:(十)「膝」,明抄、《津逮》本等均作「●」,俗讹字;。
hú xiāng běn zuò xī shì
这句话大意是:湖湘本作「膝」,是。
shí yī jiān míng chāo zuò jīng
这句话大意是:(十一)「坚」,明抄作「茎」;。
cǐ cóng hú xiāng běn yīn kē yǐ jīng zhǐ jīng
这句话大意是:此从湖湘本,因「柯」已经指「茎」。
shí èr hú xiāng běn zuò bǎng cù hé shàng wén yī zhì
这句话大意是:(十二)湖湘本作「榜簇」,和上文一致;。
míng chāo zuò péng cù zì suī kě tōng dàn bù yī zhì gù cóng hú xiāng běn
这句话大意是:明抄作「搒蔟」,字虽可通,但不一致,故从湖湘本。
shí sān yòu dōng zhǒng kuí fǎ míng chāo rú wén
这句话大意是:(十三)「又冬种葵法」,明抄如文;。
jīn dǎi běn xué jīn běn děng zuò yòu zhǒng dōng kuí fǎ
这句话大意是:《津逮》本、《学津》本等作「又种冬葵法」。
táng hán è sì shí zuǎn yào sì yuè piān cǎi yào shù yì zuò dōng kuí
这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要》「四月」篇采《要术》亦作「冬葵」。
zhè gè dōng kuí shì dōng zhǒng chūn shōu
这句话大意是:这个「冬葵」是冬种春收。
xià wén yǐn sì mín yuè lìng zhōng fú hòu kě zhǒng dōng kuí zé shì xià mò qiū chū zhǒng dōng jì shōu
这句话大意是:下文引《四民月令》「中伏后可种冬葵」,则是夏末秋初种,冬季收。
èr zhě tóng míng dōng kuí shōu zhǒng shí qī bù tóng
这句话大意是:二者同名「冬葵」,收种时期不同。
shí sì xié yuán zuò yá zì tóng
这句话大意是:(十四)「斜」,原作「邪」,字同。
yào shù zhōng èr zì hù yòng běn shū tǒng yī zuò xié
这句话大意是:《要术》中二字互用,本书统一作「斜」。
shí wǔ zhè tiáo xiǎo zhù yīng zài měi xuě zhé yī láo zhī de xià miàn ér xià tiáo yǒu xuě zé bù huāng què yīng gāi zài zhè lǐ
这句话大意是:(十五)这条小注,应在「每雪,辄一劳之」的下面,而下条「有雪则不荒」,却应该在这里。
shí liù rì rì míng chāo wù zuò rì yuè jù hú xiāng běn gǎi zhèng
这句话大意是:(十六)「日日」,明抄误作「日月」,据湖湘本改正。
shí qī yào shù cuī shí yuē yún yún bù zhǐ míng chū chù de jūn yǐn zì cuī shí sì mín yuè lìng
这句话大意是:(十七)《要术》「崔寔曰」云云不指明出处的,均引自崔寔《四民月令》。
qí jiào zhù lìng jiàn sì mín yuè lìng ji shì běn shū fēi bì yào shí gài cóng lüè
这句话大意是:其校注另见《四民月令辑释》,本书非必要时概从略。
yī kuí zài gǔ dài shì yī zhǒng hěn zhòng yào de shū cài zāi péi hěn zǎo
这句话大意是:「一」葵在古代是一种很重要的蔬菜,栽培很早。
shī jīng bīn fēng qī yuè yǒu qī yuè hēng kuí jí shū
这句话大意是:《诗经‧豳风‧七月》有「七月亨葵及菽」。
hàn yǐn dū wèi shū yǒu zhǒng kuí piān
这句话大意是:汉《尹都尉书》有《种葵篇》。
zhí dào yuán wáng zhēn nóng shū hái shuō àn kuí wèi bǎi cài zhī zhǔ
这句话大意是:直到元王祯《农书》还说「按葵为百菜之主。
yào shù zài zhǒng kuí piān zhī qián suī yǒu zhǒng guā zhǒng hù zhǒng yù sān piān
这句话大意是:」《要术》在《种葵》篇之前虽有《种瓜》、《种瓠》、《种芋》三篇,。
dàn gǔ dài yǐ guā hù děng zuò wèi luǒ lèi
这句话大意是:但古代以瓜、瓠等作为蓏类,。
hé shū lèi bìng liè
这句话大意是:和蔬类并列,。
yù kě zuò liáng shí
这句话大意是:芋可作粮食,。
yě hé yī bān shū cài bù tóng
这句话大意是:也和一般蔬菜不同,。
suǒ yǐ shí jì shì yào shù bǎ zhǒng kuí liè wèi shū lèi de dì yī piān
这句话大意是:所以实际是《要术》把《种葵》列为蔬类的第一篇,。
zāi péi fāng fǎ yě tán de bǐ jiào xiáng xì
这句话大意是:栽培方法也谈得比较详细,。
zhè yě fǎn yìng kuí zài dāng shí de zhòng yào xìng
这句话大意是:这也反映葵在当时的重要性。
dà gài táng sòng yǐ hòu zāi péi jiàn shǎo míng li shí zhēn běn cǎo gāng mù yǐ bǎ tā liè rù cǎo lèi xiàn dài shū cài zāi péi xué shū zhōng yě méi yǒu tí dào kuí
这句话大意是:大概唐宋以后栽培渐少,明李时珍《本草纲目》已把它列入草类,现代蔬菜栽培学书中也没有提到葵。
yǐ zhì kuí shì shén me yī bān rén yǐ bù zhī dào
这句话大意是:以致葵是什么,一般人已不知道。
kuí zài xiàn zài zhí wù xué shū zhōng chēng wèi dōng kuí yì chēng kuí cài dōng hán cài huò xiě zuò dōng xiàn cài
这句话大意是:葵在现在植物学书中称为冬葵,亦称葵菜、冬寒菜,或写作冬苋菜。
hú nán xiāng yīn xiàn zhì wù chǎn jí yǐ dōng hán cài wèi kuí
这句话大意是:湖南《湘阴县志》「物产」即以冬寒菜为葵。
táng bái jū yì pēng kuí shī suǒ shuō lǜ yīng huá qiě féi zhèng fú hé dōng hán cài shāo shú hòu nián huá de tè xìng
这句话大意是:唐白居易《烹葵》诗所说:「绿英滑且肥」,正符合冬寒菜烧熟后黏滑的特性。
xiàn zài jiāng xī hú nán sì chuān děng shěng réng yǒu zāi péi
这句话大意是:现在江西、湖南、四川等省仍有栽培。
èr luò kuí běn cǎo shū shàng míng yī bié lù zuì xiān zhe lù chēng yī míng tiān kuí yī míng fán lù
这句话大意是:「二」「落葵」,本草书上《名医别录》最先著录,称「一名天葵,一名繁露。
táo hóng jǐng zhù yòu míng chéng lù
这句话大意是:」陶弘景注:「又名承露。
rén jiā duō zhǒng zhī
这句话大意是:人家多种之。
yè wéi kě zhǎ xìng lěng huá rén shí zhī wèi gǒu suǒ yǎo zuò chuāng zhě zhōng shēn bù chà
这句话大意是:叶惟可●鲊,性冷滑,人食之,为狗所啮作疮者,终身不差。
qí zi zǐ sè nǚ rén yǐ zì fěn fu miàn wèi jiǎ sè shǎo rù yào yòng
这句话大意是:其子紫色,女人以渍粉傅面为假色,少入药用。
shuō yǔ bó wù zhì tóng
这句话大意是:」说与《博物志》同。
sòng sū sòng tú jīng běn cǎo chēng wèi zhōng kuí fán kuí yǒu shù zhǒng yòu yǒu zhōng kuí dà jīng xiǎo yè zǐ huáng sè wú rén hū wèi fán lù jí xià pǐn luò kuí ěr yā suǒ wèi zhōng kuí fán lù zhě shì yě
现代白话:宋苏颂《图经本草》称为「终葵」:「凡葵有数种:……又有终葵,大茎小叶,紫黄色,吴人呼为繁露,即下品「落葵」,《你雅》所谓「终葵,繁露」者是也。
yī míng chéng lù sú hū yuē hú yàn zhī
这句话大意是:一名承露,俗呼曰胡燕脂。
zi kě fù rén tú miàn jí zuò kǒu zhī
这句话大意是:子可妇人涂面及作口脂。
suǒ zhǐ shì luò kuí kē de luò kuí sú míng yān zhī cài
这句话大意是:」所指是落葵科的落葵,俗名「臙脂菜」。
cān kàn juǎn shí chéng lù liù
这句话大意是:参看卷十「承露〔六0〕」。
yòu míng lù kuí sì shí zuǎn yào liù yuè piān shí jì tiáo shí lù kuí zhě quǎn shì zhōng shēn bù chà
这句话大意是:又名「露葵」,《四时纂要》「六月」篇「食忌」条:「食露葵者,犬噬,终身不差。
luò kuí méi yǒu dōng kuí de yì míng bó wù zhì bié běn zuò dōng kuí shì cuò de
这句话大意是:」落葵没有「冬葵」的异名,《博物志》别本作「冬葵」是错的。
sān bìng yù jiào chà yǔ chài tóng yì juǎn liù gè piān hé yù zì hù yòng
这句话大意是:「三」病愈叫「差」,与「瘥」同义,卷六各篇和「愈」字互用。
sì yì yǔ yì tóng yì yào shù èr zì hù yòng zhǐ zài chǔ cáng guò chéng zhōng yīn cháo shī gāo wēn ér yǐn qǐ zì rè biàn zhì
这句话大意是:「四」「浥」与「裛」同义,《要术》二字互用,指在储藏过程中因潮湿高温而引起自热变质。
yòu cháng hé yù zì lián yòng chēng yì yù yì yù huò yù yì yù yì yì sī xiāng tóng
这句话大意是:又常和「郁」字连用,称「浥郁」、「裛郁」或「郁浥」、「郁裛」,意思相同。
yǒu shí yě jìng chēng yì làn rú xià wén zhǒng lán xiāng piān
这句话大意是:有时也迳称「裛烂」(如下文《种兰香》篇)。
wǔ qí zhǒng shuǐ jiāo qí zhǐ dī qí
这句话大意是:「五」「畦种水浇」,「畦」指低畦。
shǐ jì huò zhí liè chuán qiān qí jiāng jiǔ
这句话大意是:《史记‧货殖列传》:「千畦姜韭。
hàn shū shí huò zhì cài rú yǒu qí
这句话大意是:」《汉书‧食货志》:「菜茹有畦。
kě jiàn wǒ guó hěn zǎo jiù yòng qí zhǒng cài
这句话大意是:」可见我国很早就用畦种菜。
hòu hàn wáng yì zhù chu cí zhāo hún yǐ zhǎo qí yíng xī shuō qí yóu qū yě
这句话大意是:后汉王逸注《楚辞‧招魂》「倚沼畦瀛兮」说:「畦,犹区也。
qū dà gài xiāng dāng wū fàn shèng zhī shū suǒ shuō qū tián fǎ de qū
这句话大意是:」「区」,大概相当于《泛胜之书》所说区田法的区。
yòu jìn guō xiàng zhù zhuāng zi tiān dì piān fāng jiāng wèi pǔ qí shuō li yún liè zhōng yuē qí
这句话大意是:又晋郭象注《庄子‧天地篇》「方将为圃畦」说:「李云,埒中曰畦。
li shì hé rén yǐ shī kǎo zhì shǎo shì jìn yǐ qián rén
这句话大意是:」李是何人,已失考,至少是晋以前人。
liè de yuán yì shì duǎn qiáng liè zhōng yě yì wèi zhe sì zhōu yǒu jiào gāo de tǔ gěng jí yào shù juǎn èr shuǐ dào piān suǒ chēng qí dà xiǎo wú dìng de qí
这句话大意是:「埒」的原意是短墙,「埒中」也意味著四周有较高的土埂,即《要术》卷二《水稻》篇所称「畦●大小无定」的「畦●」。
xiàn zài hé nán suǒ yòng gǎi liáng yán zì tǔ de qí tián fǎ yě shì yòng tǔ gěng zǔ zhǐ yǔ shuǐ jìng liú de tián
这句话大意是:现在河南所用改良盐渍土的畦田法,也是用土埂阻止雨水径流的田。
suǒ yǐ yào shù yǐ qián suǒ wèi qí yì bān dōu zhǐ dī qí ér yán
这句话大意是:所以《要术》以前所谓「畦」,一般都指低畦而言。
liù tiě chǐ pá zhǐ shǒu yòng tiě dīng bà bú shì zhǐ shēng kǒu lā de
这句话大意是:「六」「铁齿杷」,指手用铁钉耙,不是指牲口拉的。
lóu zhè lǐ zhǐ bà tǔ
这句话大意是:「耧」,这里指耙土。
xià wén pá lóu yě shì jiāng tǔ bà sōng
这句话大意是:下文「杷耧」,也是将土耙松。
qī chè zé shī tòu
这句话大意是:「七」「彻泽」,湿透。
bā sān bèi sān pī
这句话大意是:「八」「三辈」,三批。
jiǔ shì xiāo sàn
这句话大意是:「九」「释」,消散;。
de shì de jiě dòng sōng ruǎn le
这句话大意是:「地释」,地解冻、松软了。
yī qián zhǐ qián cáng kuí cài zhǒng cǐ yǐ bèi dōng cáng
这句话大意是:「一0」「干」,指干藏葵菜,种此以备冬藏。
yī yī tóng niè zhè lǐ zhǐ zhí wù zhǔ gàn qiè duàn hòu chóng xīn zhǎng chū lái de xīn zhī tiáo
这句话大意是:「一一」「」,同「蘖」,这里指植物主干切断后重新长出来的新枝条。
yī èr bǎng cù jié hé xià wén bǎng cù jiē xū yīn zhōng zhǐ yī zhǒng liàng shài de gōng jù
这句话大意是:「一二」「榜簇」,结合下文「榜簇皆须阴中」,指一种晾晒的工具。
liú zhī yì zhōng wèi bǎng cù jiāng xīn shēng de kuí liú zhe bù qiā diào yǐ hòu kě yǐ shàng zài bǎng cù shàng yīn qián chǔ cáng
现代白话:「留之,亦中为榜簇」,将新生的葵留著不掐掉,以后能够上在「榜簇」上阴干储藏。
yī sān fù yè jìn cài xīn de yè
这句话大意是:「一三」「附叶」,近菜心的叶。
yī sì jiū de lìng yī xiě fǎ shuō wén jiū shéng sān hé yě
这句话大意是:「一四」「」,「纠」的另一写法,《说文》:「纠,绳三合也」。
zhè lǐ zhǐ shōu jù qǐ lái suí shǒu jiǎo hé chéng shù xià piān shōu wú jīng yè yǒu xún shǒu zé zhì ér biàn zhī
这句话大意是:这里指收聚起来随手绞合成束,下篇收芜菁叶有「寻手择治而辫之」。
yī wǔ xiāng dāng xiāng duì bǐ cǐ duì zhí duì zhèng
这句话大意是:「一五」「相当」,相对,彼此对直、对正。
xié jiǎo bù duì zhèng jiāo cuò
这句话大意是:「斜角」,不对正,交错。
yī liù jié gāo lù lú dōu shì zhuāng zhì zài jǐng shàng jí shuǐ de qì xiè
这句话大意是:「一六」「桔槔」、「辘轳」,都是装置在井上汲水的器械。
qián zhě lì yòng gàng hàn zuò yòng yī shàng yī xià de jí shuǐ hòu zhě lì yòng lún zhóu zuò yòng zhuǎn dòng shéng suǒ jí shuǐ
这句话大意是:前者利用杠杆作用一上一下地汲水,后者利用轮轴作用转动绳索汲水。
wáng zhēn nóng shū nóng zhèng quán shū dōu yǒu tú
这句话大意是:王祯《农书》、《农政全书》都有图。
yī qī guàn tóng guàn liǔ guàn liǔ tiáo biān chéng de jí shuǐ qì jī běn shàng bù lòu shuǐ fèn liàng qīng bìng qiě bù huì zhuàng pò
这句话大意是:「一七」「鑵」同「罐」,「柳鑵」,柳条编成的汲水器,基本上不漏水,分量轻,并且不会撞破。
yī bā jìn yīn jīn guǎng yùn lì suǒ shèng yě
这句话大意是:「一八」「禁」,音金,《广韵》:「力所胜也。
jìn qǔ yì jí kě yǐ shèng rèn dì bá qǔ
现代白话:」「禁取」,意即能够胜任地拔取。
shí shǒu bá bú shì dāi dìng zhǐ shí shuāng shǒu yì wèi yòng zú gòu de rén shǒu bá cài yāng nǎi néng shèng rèn
这句话大意是:「十手拔」,不是呆定指十双手,意谓用足够的人手拔菜秧乃能胜任。
yī jiǔ zài yī chē suǒ néng zhuāng zài de róng liàng
这句话大意是:「一九」「载」,一车所能装载的容量。
sān zài jí sān chē
这句话大意是:「三载」即三车。
xià piān èr shí zài sān shí zài yì tóng
这句话大意是:下篇「二十载」、「三十载」,义同。
èr mǐ chéng shàng wén yī shēng kuí hái dé yī shēng mǐ ér lái yì wèi yī shēng kuí réng kě huàn dé yī shēng mǐ
这句话大意是:「二0」「米」,承上文「一升葵,还得一升米」而来,意谓一升葵,仍可换得一升米。
àn zhào zhè gè biāo zhǔn jì suàn yī mǔ de de sān chē kuí yāng děng wū zhí sān chē mǐ suǒ yǐ sān shí mǔ de jiù hé shōu mǐ jiǔ shí chē
这句话大意是:按照这个标准计算,一亩地得三车葵秧,等于值三车米,所以三十亩地,就「合收米九十车」。
zhè shì yī zhǒng tuī suàn fāng fǎ yǐ kuā shuō zhǒng zhí de lì yì
这句话大意是:这是一种推算方法,以夸说种植的利益。
èr yī shǒu bàn zhuó dāng shì yī zhǒng shǒu yòng de xiǎo xíng chǎn tǔ nóng jù
这句话大意是:「二一」「手拌斫」,当是一种手用的小型铲土农具。
èr èr niǎn dú ruò liàn yīn juǎn èr zhǒng guā piān yǒu yùn niǎn yì jí zài yùn
这句话大意是:「二二」「辇」,读若练音,卷二《种瓜》篇有「运辇」,意即载运。
mán jing yī yī dì shí bā sōng lú fú fù chū èr
这句话大意是:蔓菁(一)「一」第十八菘、芦菔附出(二)。
ěr yā yuē sān xū fēng zǒng
现代白话:《你雅》曰(三):「蕦,葑苁。
zhù sì jiāng dōng hū wèi wú jīng huò wèi sōng sōng xū yīn xiāng jìn xū zé wú jīng
这句话大意是:」注(四):「江东呼为芜菁,或为菘,菘、蕦音相近,蕦则芜菁。
zì lín yuē fēng wú jīng miáo yě nǎi qí lǔ yún wǔ
这句话大意是:《字林》曰:「蘴,芜菁苗也,乃齐鲁云(五)。
guǎng zhì yún wú jīng yǒu zǐ huā zhě bái huā zhě
这句话大意是:《广志》云:「芜菁,有紫花者,白花者。
zhǒng bù qiú duō wéi xū liáng de gù xū xīn fèn huài qiáng yuán nǎi jiā
这句话大意是:种不求多,唯须良地,故墟新粪坏墙垣乃佳。
ruò wú gù xū fèn liù zhě yǐ huī wèi fèn lìng hòu yī cùn
这句话大意是:若无故墟粪(六)者,以灰为粪,令厚一寸;。
huī duō zé zào qī bù shēng yě
这句话大意是:灰多则燥(七)不生也。
gēng dì yù shú
这句话大意是:耕地欲熟。
qī yuè chū zhǒng zhī
这句话大意是:七月初种之。
yī mǔ yòng zi sān shēng
这句话大意是:一亩用子三升。
cóng chù shǔ zhì bā yuè bái lù jié jiē de
这句话大意是:从处暑至八月白露节皆得。
zǎo zhě zuò zū wǎn zhě zuò qián
这句话大意是:早者作菹,晚者作干。
màn sàn ér láo
这句话大意是:漫散而劳。
zhǒng bù yòng shī
这句话大意是:种不用湿。
shī zé de jiān yè jiāo
这句话大意是:湿则地坚叶焦。
jì shēng bù chú
这句话大意是:既生不锄。
jiǔ yuè mò shōu yè wǎn shōu zé huáng luò
这句话大意是:九月末收叶,晚收则黄落。
réng liú gēn qǔ zi
这句话大意是:仍留根取子。
shí yuè zhōng lí cū shí qǔ gēng chū zhě
这句话大意是:十月中,犁麤●,拾取耕出者。
ruò bù gēng zé liú zhě yīng èr bù mào shí bù fán yě
这句话大意是:若不耕●,则留者英「二」不茂,实不繁也。
qí yè zuò zū zhě liào lǐ rú cháng fǎ
这句话大意是:其叶作菹者,料理如常法。
nǐ zuò qián cài jí rén zhàng bā fǎn zū sān zhě zū zhě hòu nián zhēng yuè shǐ zuò ěr xū liú dì yī hǎo cài nǐ jiǔ zhī
这句话大意是:拟作干菜及●人丈(八)反菹「三」者,●菹者,后年正月始作耳,须留第一好菜拟(九)之。
qí zū fǎ liè hòu tiáo sì
这句话大意是:其菹法列后条「四」。
gē qì zé xún shǒu zé zhì ér biàn zhī wù dài wèi wèi ér hòu biàn zé làn
这句话大意是:割讫则寻手择治而辫之,勿待萎,萎而后辫则烂。
guà zhe wū xià yīn zhōng fēng liáng chù wù lìng yān xūn
这句话大意是:挂著屋下阴中风凉处,勿令烟熏。
yān xūn zé kǔ
这句话大意是:烟熏则苦。
zào zé shàng zài chú wǔ jī zhì yǐ shàn liù zhī
这句话大意是:燥则上在厨「五」积置以苫「六」之。
jī shí yi hòu tiān yīn rùn bù ěr duō suì shé
现代白话:积时宜候天阴润,不你多碎折。
jiǔ bù jī shàn zé sè yě
这句话大意是:久不积苫则涩也。
chūn xià qí zhǒng gōng shí zhě yǔ qí kuí fǎ tóng
这句话大意是:春夏畦种供食者,与畦葵法同。
jiǎn qì gèng zhǒng cóng chūn zhì qiū de sān bèi cháng gōng hǎo zū
这句话大意是:剪讫更种,从春至秋得三辈,常供好菹。
qǔ gēn zhě yòng dà xiǎo mài dǐ
这句话大意是:取根者,用大小麦底。
liù yuè zhōng zhǒng
这句话大意是:六月中种。
shí yuè jiāng dòng gēng chū zhī
这句话大意是:十月将冻,耕出之。
yī mǔ de shù chē
这句话大意是:一亩得数车。
zǎo chū zhě gēn xì
这句话大意是:早出者根细。
yòu duō zhǒng wú jīng fǎ jìn shì liáng tián yī qǐng qī yuè chū zhǒng zhī
这句话大意是:又多种芜菁法:近市良田一顷,七月初种之。
liù yuè zhǒng zhě gēn suī cū dà yè fù chóng shí
这句话大意是:六月种者,根虽麤大,叶复虫食;。
qī yuè mò zhǒng zhě yè suī gāo rùn gēn fù xì xiǎo
这句话大意是:七月末种者,叶虽膏润,根复细小;。
qī yuè chū zhǒng gēn yè jù de
这句话大意是:七月初种,根叶俱得。
nǐ mài zhě chún zhǒng jiǔ yīng qī
这句话大意是:拟卖者,纯种「九英」「七」。
jiǔ yīng yè gēn cū dà suī kān jǔ mài qì wèi bù měi
这句话大意是:「九英」叶根麤大,虽堪举卖,气味不美;。
yù zì shí zhě xū zhǒng xì gēn
这句话大意是:欲自食者,须种细根。
yī qǐng qǔ yè sān shí zài
这句话大意是:一顷取叶三十载。
zhēng yuè èr yuè mài zuò zū sān zài dé yī nú
这句话大意是:正月、二月,卖作●菹,三载得一奴。
shōu gēn yī fǎ yī qǐng shōu èr bǎi zài
这句话大意是:收根依●法,一顷收二百载。
èr shí zài dé yī bì bā
这句话大意是:二十载得一婢「八」。
xì cuò hé jīng sì niú yáng quán zhì qǐ jiǔ zhū bìng de chōng féi yà wū dà dòu ěr
这句话大意是:细剉和茎饲牛羊,全掷乞「九」猪,并得充肥,亚于大豆耳。
yī qǐng shōu zi èr bǎi shí shū yǔ yā yóu jiā sān liàng chéng mǐ yī cǐ wèi shōu sù mǐ liù bǎi shí yì shèng gǔ tián shí qǐng
这句话大意是:一顷收子二百石,输与压油家,三量成米「一0」,此为收粟米六百石,亦胜谷田十顷。
shì gù hàn huán shí dì zhào yuē shí yī héng shuǐ wèi zāi wǔ gǔ bù dēng lìng suǒ shāng jùn guó jiē zhǒng wú jīng yǐ zhù mín shí
这句话大意是:是故汉桓(十)帝诏曰(十一):「横水为灾,五谷不登,令所伤郡国,皆种芜菁,以助民食。
rán yī yī cǐ kě yǐ dù xiōng nián jiù jī jǐn
现代白话:」然「一一」此能够度凶年,救饥馑。
qián ér zhēng shí jì tián qiě měi zì kě jiè kǒu yī èr hé bì jī jǐn
这句话大意是:干而蒸食,既甜且美,自可借口「一二」,何必饥馑?
ruò zhí xiōng nián yī qǐng nǎi huó bǎi rén ěr
这句话大意是:若值凶年,一顷乃活百人耳。
zhēng qián wú jīng gēn fǎ shí èr zuò tāng jìng xǐ wú jīng gēn lù zhe yī hú wèng zi zhōng yǐ wěi dí yī sān sāi wèng lǐ yǐ bì kǒu hé zhù fǔ shàng yī sì jì zèng dài yǐ qián niú fèn rán huǒ jìng yè zhēng zhī cū xì jūn shú
这句话大意是:蒸干芜菁根法(十二):作汤净洗芜菁根,漉著一斛瓮子中,以苇荻「一三」塞瓮里以蔽口,合著釜上「一四」,系甑带,以干牛粪燃火,竟夜蒸之,麤细均熟。
jǐn jǐn yī wǔ zhe yá zhēn lèi lù wěi
这句话大意是:谨谨「一五」著牙,真类鹿尾。
zhēng ér mài zhě zé shōu mǐ shí shí shí sān yě
这句话大意是:蒸而卖者,则收米十石(十三)也。
zhǒng sōng lú fú pú běi fǎn fǎ yǔ wú jīng tóng
这句话大意是:种菘、芦菔蒲北反法,与芜菁同。
sōng cài shì wú jīng wú máo ér dà
这句话大意是:菘菜似芜菁,无毛而大。
fāng yán yuē shí sì wú jīng zǐ huā zhě wèi zhī lú fú
这句话大意是:《方言》曰(十四):「芜菁,紫花者谓之芦菔。
àn lú fú gēn shí cū dà qí jiǎo jí gēn yè bìng kě shēng shí fēi wú jīng yě
这句话大意是:」按芦菔,根实麤大,其角及根叶,并可生食,非芜菁也。
yàn yuē shēng dàn wú jīng wú rén qíng
这句话大意是:谚曰:「生噉芜菁无人情。
qǔ zi zhě yǐ cǎo fù zhī bù fù zé dòng sǐ shí wǔ
这句话大意是:」取子者,以草覆之,不覆则冻死(十五)。
qiū zhōng mài yín shí liù shí mǔ de qián yī wàn
这句话大意是:秋中卖银(十六),十亩得钱一万。
guǎng zhì yuē shí qī lú fú yī míng báo tū yī liù
这句话大意是:《广志》曰(十七):「芦菔,一名雹突「一六」。
cuī shí yuē sì yuè shōu wú jīng jí jiè tíng lì dōng kuí zi
这句话大意是:崔寔曰:「四月,收芜菁及芥、葶苈、冬葵子。
liù yuè zhōng fú hòu qī yuè kě zhǒng wú jīng zhì shí yuè kě shōu yě
这句话大意是:六月中伏后,七月可种芜菁,至十月可收也。
yī mán jing gè běn tóng dàn zài quán shū zhōng shì jí gè bié de yú wài dōu zuò wú jīng juǎn qián zá shuō fēi yào shù běn wén gài chēng mán jing lì wài
这句话大意是:(一)「蔓菁」,各本同,但在全书中是极个别的,余外都作「芜菁」(卷前《杂说》非《要术》本文,概称「蔓菁」,例外)。
èr sōng lú fú fù chū zhè gè fù zhù yuán lái méi yǒu míng chāo juǎn shǒu zǒng mù xià yǒu tā běn wú zī jù bǔ
这句话大意是:(二)「菘、芦菔附出」这个附注原来没有,明抄卷首总目下有(他本无),兹据补。
sān jiàn ěr yā shì cǎo xū zuò xū
现代白话:(三)见《你雅‧释草》,「蕦」作「须」。
àn shuō wén dào zuò fēng xū cóng yě
这句话大意是:按《说文》倒作:「葑,须从也。
duàn yù cái zhù jiē bù wù fēng xū wèi shuāng shēng fēng cóng wèi dié yùn dān zhī wèi fēng léi zhī wèi fēng cóng
这句话大意是:」段玉裁注:「皆不误:葑须为双声,葑从为叠韵,单●之为葑,累●之为葑从;。
dān zhī wèi xū dié hū zhī wèi xū cóng yǔ yán zhī bù tóng yě
这句话大意是:单●之为须,叠呼之为须从:语言之不同也。
huò xǔ suǒ jù ěr yā yǔ jīn běn yì yǐ
现代白话:或,许所据《你雅》与今本异了。
àn fēng sōng jiē jí fēng zì yīn dú shāo yì ěr xū cóng zhèng qiē sōng zì
这句话大意是:……按蘴、菘皆即葑字,音读稍异耳,「须从」正切菘字。
shī jīng bèi fēng gǔ fēng cǎi fēng cǎi fēi máo chuán fēng xū yě jí duàn shì suǒ shuō de èr zhǒng dān hū
这句话大意是:」《诗经‧邶风‧谷风》「采葑采菲」毛《传》:「葑,须也」,即段氏所说的二种单呼。
sūn yán zhù ěr yā yě dú chéng xū fēng zǒng jiàn xiào jì sì
现代白话:孙炎注《你雅》也读成「须,葑苁」(见校记(四))。
suī rán rú cǐ yóu wū ěr yā shuō wén yǒu dǎo wén zhī yì lì lái zhēng lùn réng duō duàn shì zé cǎi diào hé zhī shuō
现代白话:虽然如此,由于《你雅》、《说文》有倒文之异,历来争论仍多,段氏则采调和之说。
wǒ men réng huái yí ěr yā shì fēng xū zǒng dào cuò
现代白话:我们仍怀疑《你雅》是「葑,须苁」倒错。
ěr yā shì cǎo xū sūn wú xíng bǐng shū zài yǐn máo chuán fēng xū yě hòu shuō xiān rú jí yǐ fēng xū zǒng dāng zhī kě wèi cān zhèng
现代白话:《你雅‧释草》:「须,薞芜」,邢昺疏在引毛《传》「葑,须也」后说:「先儒即以「葑,须苁」当之」,可为参证。
sì huáng xiào zhāng xiào míng chāo wú zhù zì jù hú xiāng běn bǔ
这句话大意是:(四)黄校、张校、明抄无「注」字,据湖湘本补。
guān wū ěr yā xū fēng zǒng de zhù shì xiàn cún wén xiàn yǒu sūn yán zhù xū yī míng fēng zǒng shī jīng bèi fēng gǔ fēng cǎi fēng cǎi fēi kǒng shū yǐn ěr yā guō pú zhù zé chēng wèi xiáng
现代白话:关于《你雅》「须葑苁」的注释,现存文献有孙炎注:「须,一名葑苁」(《诗经‧邶风‧谷风》「采葑采菲」孔疏引),《你雅》郭璞注则称「未详」。
zhè lǐ jiāng dōng xū zé wú jīng yīng shì yuán yǒu zhù wén
这句话大意是:这里「江东……蕦则芜菁」,应是原有注文。
zāng yōng táng ji lù de ěr yā hàn zhù jí jiāng yào shù cǐ zhù quán wén ji rù hǎo yì xíng ěr yā yì shū yě tuī dìng wèi jiù zhù zhī wén
现代白话:臧镛堂辑录的《你雅汉注》即将《要术》此注全文辑入,郝懿行《你雅义疏》也推定为「旧注之文」。
zhù zì bì xū yǒu gù jù hú xiāng běn bǔ
这句话大意是:「注」字必须有,故据湖湘本补。
yòu tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī jiǔ wú jīng yǐn ěr yā yǒu hé yào shù xiāng sì de zhù wén zuò jiāng dōng hū wú jīng wèi sōng sōng xū yīn xiāng jìn gù yě xū jí wú jīng yě
现代白话:又《太平御览》卷九七九「芜菁」引《你雅》有和《要术》相似的注文,作:「江东呼芜菁为菘,菘、须音相近故也,须即芜菁也。
yào shù yǐn zuò xū zé wú jīng zé zuò jí jiě shì
这句话大意是:」《要术》引作「蕦则芜菁」,「则」作「即」解释。
wǔ nǎi qí lǔ yún zhǐ míng zhè shì qí lǔ de fāng yán réng yīng shì zì lín wén
这句话大意是:(五)「乃齐鲁云」,指明这是齐鲁的方言,仍应是《字林》文。
liù gù xū zhǐ lián zuò de
这句话大意是:(六)「故墟」指连作地。
gù xū xīn fèn huài qiáng yuán zhǐ lián zuò dì shàng xīn jìn shàng guò jiù qiáng tǔ zuò fèn de
这句话大意是:「故墟新粪坏墙垣」,指连作地上,新近上过旧墙土作粪的。
jù cǐ zhè lǐ gù xū fèn yīng yǒu wù yí xū yīng shì yuán zì zhī é
这句话大意是:据此,这里「故墟粪」应有误,疑「墟」应是「垣」字之讹。
gù yuán fèn jí zhǐ zuò fèn yòng de huài qiáng yuán
这句话大意是:「故垣粪」即指作粪用的「坏墙垣」。
qī zào míng chāo zuò bào wù
这句话大意是:(七)「燥」,明抄作「爆」,误;。
hú xiāng běn jīn dǎi běn děng jūn zuò zào zī gǎi zhèng
这句话大意是:湖湘本、《津逮》本等均作「燥」,兹改正。
bā rén zhàng huáng xiào zhāng xiào jiàn xi běn rú wén shì
这句话大意是:(八)「人丈」,黄校、张校、渐西本如文,是;。
míng chāo zuò rén wén hú xiāng běn zuò bā wén jīn dǎi běn zuò bā zhàng jūn é
这句话大意是:明抄作「人文」,湖湘本作「八文」,《津逮》本作「八丈」,均讹。
xué jīn běn zé yī ji yào yǐn gǎi zuò nǚ liàng
这句话大意是:《学津》本则依《辑要》引改作「女亮」。
jiǔ nǐ zhǔn bèi zhù zuò shén me yòng de yì sī yào shù zhōng cháng zhè yàng yòng míng chāo zuò wú cǐ zì wù jù hú xiāng běn gǎi zhèng
这句话大意是:(九)「拟」,准备著作什么用的意思,《要术》中常这样用,明抄作「●」,无此字,误,据湖湘本改正。
shí huán gè běn rú zì míng chāo què mò bǐ zuò bì zhào huán sòng qīn zōng míng gǎi
这句话大意是:(十)「桓」,各本如字,明抄阙末笔作「●」,避赵桓(宋钦宗)名改。
shí yī cǐ zhào jì wū dōng guān hàn jì jiàn tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī jiǔ wú jīng yǐn wén jù hé yào shù quán tóng wéi héng shuǐ zuò huáng shuǐ
这句话大意是:(十一)此诏记于《东观汉记》,见《太平御览》卷九七九「芜菁」引,文句和《要术》全同,惟「横水」作「蝗、水」。
jīn dōng guān hàn jì cán běn sì kù quán shū ji yì běn huán dì jì suǒ zài yě hé yù lǎn xiāng tóng
这句话大意是:今《东观汉记》残本(《四库全书》辑逸本)《桓帝纪》所载也和《御览》相同。
àn hòu hàn shū huán dì běn jì yì zài qí shì
这句话大意是:按《后汉书‧桓帝本纪》亦载其事,。
shì yǒng xìng èr nián gōng yuán yī wǔ sì nián liù yuè
这句话大意是:是:永兴二年(公元一五四年)「六月,。
péng chéng sì shuǐ
这句话大意是:彭城泗水,。
zēng zhǎng nì liú
这句话大意是:增长逆流,。
zhào sī lì xiào wèi bù cì shǐ yuē huáng zāi wèi hài
这句话大意是:诏司隶校尉、部刺史曰:「蝗灾为害,。
shuǐ biàn réng zhì
这句话大意是:水变仍至,。
wǔ gǔ bù dēng
这句话大意是:五谷不登,。
rén wú sù chǔ
这句话大意是:人无宿储,。
qí lìng suǒ shāng jùn guó
这句话大意是:其令所伤郡国,。
zhǒng wú jīng yǐ zhù rén shí
这句话大意是:种芜菁以助人食。
shì shí shì huáng zāi yǐ hòu jì yǐ shuǐ zāi gù dōng guān hàn jì bìng chēng huáng shuǐ
这句话大意是:」」事实是蝗灾以后,继以水灾,故《东观汉记》并称「蝗、水」。
yào shù yǐn wén dāng xì gēn jù dōng guān hàn jì héng shuǐ suī kě jiě zuò hóng shuǐ héng liú réng yí shì huáng shuǐ zhī wù
这句话大意是:《要术》引文当系根据《东观汉记》,「横水」虽可解作「洪水横流」,仍疑是「蝗、水」之误。
shí èr zhēng qián wú jīng gēn fǎ xià miàn de zhè duàn wén zì yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì zī gǎi wèi dà zì
这句话大意是:(十二)「蒸干芜菁根法」下面的这段文字,原作双行小字,兹改为大字。
shí sān shōu mǐ shí shí méi yǒu shuō míng duō shǎo wú jīng gēn dà gài chéng shàng wén yī qǐng tián shōu gēn èr bǎi chē ér shuō zhè lǐ shì qián hòu zhēng mài zé shōu mǐ shí shí shàng yí tuō yī qǐng èr zì
这句话大意是:(十三)「收米十石」,没有说明多少芜菁根,大概承上文一顷田收根二百车而说,这里是干后蒸卖,则「收米十石」上疑脱「一顷」二字。
shí sì fāng yán juǎn sān fēng ráo wú jīng yě
这句话大意是:(十四)《方言》卷三:「蘴、荛、芜菁也。
chén chu zhī jiāo wèi zhī fēng
这句话大意是:陈楚之郊谓之蘴;。
lǔ qí zhī jiāo wèi zhī ráo
这句话大意是:鲁齐之郊谓之荛;。
guān zhī dōng xi wèi zhī wú jīng
这句话大意是:关之东西谓之芜菁;。
zhào wèi zhī jiāo wèi zhī dà jiè qí xiǎo zhě wèi zhī xīn jiè huò wèi zhī yōu jiè qí zǐ huā zhě wèi zhī lú fú
这句话大意是:赵魏之郊谓之大芥,其小者谓之辛芥,或谓之幽芥,其紫花者谓之芦菔。
lú fú jí luó bo yào shù fēn biàn lú fú hé wú jīng shì liǎng zhǒng shū cài hé xiàn zài de gài niàn xiāng tóng
这句话大意是:」「芦菔」即萝卜,《要术》分辨芦菔和芜菁是两种蔬菜,和现在的概念相同。
dàn gǔ rén wǎng wǎng hùn xiáo bù jǐn fāng yán rú cǐ
这句话大意是:但古人往往混淆,不仅《方言》如此。
wú jīng huā huáng luó bo huā shān yǒu zǐ bái èr sè
这句话大意是:芜菁花黄,萝卜花才有紫、白二色。
yào shù yǐn guǎng zhì chēng wú jīng yǒu zǐ huā zhě bái huā zhě zhèng shì luó bo ér bú shì wú jīng
这句话大意是:《要术》引《广志》称:「芜菁有紫花者、白花者」,正是萝卜,而不是芜菁。
rú guǒ bú shì guǎng zhì yǒu wù sì hū gǔ rén duì èr zhě yǒu tōng chēng
这句话大意是:如果不是《广志》有误,似乎古人对二者有通称。
míng yī bié lù jiāng wú jīng yǔ lú fú tóng liè yī tiáo yě yóu wū èr zhě tóng lèi xiāng sì gǔ rén méi yǒu yán gé huá fēn
这句话大意是:《名医别录》将芜菁与芦菔同列一条,也由于二者同类相似,古人没有严格划分。
dàn jiāng xī de dì fāng zhì réng yǒu jiào xiǎo luó bo wèi mán jing de
这句话大意是:但江西的地方志仍有叫小萝卜为蔓菁的。
shí wǔ qǔ zi zhě yǐ cǎo fù zhī bù fù zé dòng sǐ yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì dàn zhè shì jiǎng zhǒng zhí de hé shàng wén gěi sōng hé lú fú zuò zhù jiě de bù tóng gù gǎi wèi dà zì zuò zhèng wén
这句话大意是:(十五)「取子者,以草覆之,不覆则冻死」,原作双行小字,但这是讲种植的,和上文给菘和芦菔作注解的不同,故改为大字作正文。
shí liù yín hú xiāng běn xiào yǔ yín shì qián wù
这句话大意是:(十六)「银」,《湖湘》本校语:「银似钱误」。
jiàn xi běn jí jù yǐ gǎi wèi qián zì
这句话大意是:《渐西》本即据以改为「钱」字。
huáng lù sēn fǎng běi sòng běn qí mín yào shù gǎo běn zé gǎi wèi gēn zì
这句话大意是:黄麓森「《仿北宋本齐民要术》」稿本则改为「根」字。
àn shǐ jí jì zài nán běi cháo shí yòng qián
这句话大意是:按史籍记载,南北朝时用钱。
hòu wèi zài xiào wén dì yǐ qián hái shì yòng bù bó gǔ dāng huò bì xiào wén dì shān kāi shǐ zhù tài hé wǔ zhū qián
这句话大意是:后魏在孝文帝以前还是用布、帛、谷当货币,孝文帝才开始铸「太和五铢钱」。
dàn xíng yòng bù guǎng hé xī zhū jùn yīn yǔ xī yù tōng shāng guǎng fàn de xíng yòng yī zhǒng xī yù jīn yín qián
这句话大意是:但行用不广,河西诸郡,因与西域通商,广泛地行用一种西域金银钱。
zài nán cháo jù nán shǐ fàn yún chuán jì zài bù qǔ jí huò mài qù mǎi yín shū guān
这句话大意是:在南朝,据《南史‧范云传》记载:「部曲即货卖去,买银输官」。
yòu nán shǐ zhōu wén yù chuán jì zài zhōu wén yù zài dà yǔ lǐng lǚ diàn zhōng yǔ shāng rén dǔ bó yíng de yín èr qiān liǎng
这句话大意是:又《南史‧周文育传》记载:周文育在大庾岭旅店中与商人赌博,赢「得银二千两」。
gù duò shū shí huò zhì chēng jiāo guǎng zhī yù quán yǐ jīn yín wèi huò
这句话大意是:故《隋书‧食货志》称:「交广之域,全以金银为货。
shuō míng dāng shí xī běi dōng nán biān qū dōu yǒu yòng yín de xí guàn yǐng xiǎng yī bān rén yǐ yín wèi guì yě hěn zì rán zé zhè lǐ zuò yín shì yì bù néng shuō tā yí dìng shì cuò zì
这句话大意是:」说明当时西北、东南边区都有用银的习惯,影响一般人以银为贵也很自然,则这里作「银」,似亦不能说它一定是错字。
suī rán rú cǐ yào shù zài tā chù quán yǐ qián jì suàn zhè lǐ zuò yín pō jué tū rán
这句话大意是:虽然如此,《要术》在他处全以「钱」计算,这里作「银」,颇觉突然。
zī gū cún míng chāo yuán wén cún yí
这句话大意是:兹姑存明抄原文存疑。
shí qī tài píng yù lǎn juǎn jiǔ bā lú fú yǐn guǎng zhì zuò lú fú bié míng báo tū
这句话大意是:(十七)《太平御览》卷九八○「芦菔」引《广志》作:「芦菔,别名雹葖。
yī wú jīng xiàn zài běi fāng réng tōng chēng mán jing
这句话大意是:「一」芜菁,现在北方仍通称蔓菁;。
gāo hán de qū rú chāng dū sì chuān de ā bà děng chù fēn bù shén guǎng zé chēng yuán gēn
这句话大意是:高寒地区如昌都、四川的阿坝等处,分布甚广,则称「圆根」。
huá běi yǐ hé nán shěng jí shān xī shěng de xī běi bù hé dōng nán bù zāi péi wèi zuì duō
这句话大意是:华北以河南省及山西省的西北部和东南部栽培为最多。
èr nèn yè jiào yīng zhè lǐ jiān hán yǒu fēn zhī de yì sī
这句话大意是:「二」嫩叶叫「英」,这里兼含有分枝的意思。
sān zū jiàn juǎn jiǔ zuò zū cáng shēng cài fǎ piān zhù shì wǔ
这句话大意是:「三」「●菹」,见卷九《作菹藏生菜法》篇注释「五」。
hòu nián zhēng yuè shǐ zuò shì zuò zū de shí jiān bú shì zhēng yuè zuò de jiào zuò zū
这句话大意是:「后年正月始作」是作「●菹」的时间,不是正月作的叫做「●菹」。
sì qí zū fǎ liè hòu tiáo jí juǎn jiǔ zuò zū cáng shēng cài fǎ piān zū fǎ tiáo
这句话大意是:「四」「其菹法列后条」,即卷九《作菹藏生菜法》篇「●菹法」条。
wǔ chú fáng guì dú chú jià gǔ shí dōu shì zhè gè chú zì sú xiě zuò
这句话大意是:「五」厨房、柜椟、橱架,古时都是这个「厨」字,俗写作「」。
jiā mù páng zuò chú zé shì jìn dài de zì zhuān zhǐ chú jià chú guì
这句话大意是:加木旁作「橱」,则是近代的字,专指橱架,橱柜。
zhè lǐ chú jí zhǐ chú jià
这句话大意是:这里「厨」即指橱架。
liù cǎo zhī lèi biān chéng de shàn gài sú chēng máo shān
这句话大意是:「六」草、之类编成的苫盖,俗称「茅苫」。
zhāng bǐng lín xīn fāng yán shì qì fán zhāng gài jiē de shì shàn fēi zhǐ biān máo fù wū ér yǐ
这句话大意是:章炳麟《新方言‧释器》:「凡张盖皆得释苫,非指编茅覆屋而已。
zhè lǐ shàn jí zhǐ yòng wù fù bì ér yán
这句话大意是:」这里「苫」,即指用物覆蔽而言。
qī jiǔ yīng wú jīng de yī gè pǐn zhǒng míng chēng zhǐ fēn zhī duō fā kē dà dà gài hé jiè cài zhōng de jiǔ tóu jiè xiāng sì
这句话大意是:「七」「九英」,芜菁的一个品种名称,指分枝多,发棵大,大概和芥菜中的「九头芥」相似。
bā nán běi cháo shí qī nú lì yǒu dà liàng fā zhǎn dà guì zú dà guān liáo yī jiā yǒu nú bì qiān rén shèn zhì yī qiān yǐ shàng shì cháng yǒu de yì bān shì zú jiā tíng yě yǎng nú bì dāng zuò cái chǎn
这句话大意是:「八」南北朝时期奴隶有大量发展,大贵族、大官僚一家有奴婢千人甚至一千以上是常有的,一般士族家庭也养奴婢当作财产。
zhè lǐ sān chē wú jīng yè huò èr shí chē wú jīng gēn hé yī nú huò yī bì tóng jià shǐ zài hái yǒu nú bì yī rén zhǐ zhí liù dòu mǐ de
这句话大意是:这里三车芜菁叶或二十车芜菁根和一奴或一婢同价,史载还有奴婢一人只值六斗米的。
zhè fǎn yìng dāng shí fēng jiàn tǒng zhì jiē jí yā pò rén mín de cán kù hé rén mín shēng huó de jí duān pín kùn
这句话大意是:这反映当时封建统治阶级压迫人民的残酷和人民生活的极端贫困。
jiǔ qǐ yīn qì jí yùn fán yǔ rén wù yì yuē qǐ jí gěi yǔ
这句话大意是:「九」「乞」,音气,《集韵》:「凡与人物亦曰乞」,即「给与」。
juǎn bā zuò jiàng děng fǎ piān qǐ rén jiàng shí qǐ yě zuò gěi yǔ jiě shì
这句话大意是:卷八《作酱等法》篇「乞人酱时」,「乞」也作给与解释。
yī sān liàng sān bèi de liàng
这句话大意是:「一0」「三量」,三倍的量;。
chéng mǐ huàn chéng sān bèi de mǐ
这句话大意是:「成米」,换成三倍的米。
yī yī rán yǒu shì yì cǐ chù jí zuò shì zé jiě shì yòng fǎ yǔ juǎn liù yǎng niú mǎ lǘ luó piān rán chù zì zé sù fù zhī shù yě xiāng tóng
这句话大意是:「一一」「然」有「是」义,此处即作「是则」解释,用法与卷六《养牛马驴骡》篇「然畜牸则速富之术也」相同。
yī èr shì míng shì yǐn shí jǔ jiè yě yǐ jiè chǐ yá yě
这句话大意是:「一二」《释名‧释饮食》:「咀,藉也,以藉齿牙也。
jiè kǒu yóu yán chōng kǒu guǒ fù gèng hán yǒu wèi měi shèng wū yě cài de yì sī
这句话大意是:」「借口」犹言充口、果腹,更含有味美胜于野菜的意思。
yī sān wěi dí hé běn kē de lú hé dí cān kàn juǎn liù yǎng yáng piān zhù shì shí sān jí juǎn shí wū qiū jiǔ sì zhù shì yī
这句话大意是:「一三」「苇荻」,禾本科的芦和荻,参看卷六《养羊》篇注释「十三」及卷十「乌蓲〔九四〕」注释「一」。
yī sì hé zhù fǔ shàng jiāng wèng kǒu dào zhuǎn kòu hé zài guō kǒu shàng
这句话大意是:「一四」「合著釜上」,将瓮口倒转,扣合在锅口上。
yī wǔ jǐn jǐn jǐn mì xì zhì
这句话大意是:「一五」「谨谨」,紧密细致。
juǎn jiǔ bǐng fǎ piān fěn bǐng fǎ yǒu zhěn zhěn zhe yá hé jǐn jǐn dōu shì xíng róng xì mì nián ruǎn de kǒu yǔ
这句话大意是:卷九《饼法》篇「粉饼法」有「稹稹著牙」,和「谨谨」都是形容细密黏软的口语。
yī liù ěr yā shì cǎo tū lú fèi
现代白话:「一六」《你雅‧释草》:「葖,芦萉。
guō pú zhù fèi yi wèi fú
这句话大意是:」郭璞注:「萉,宜为菔。
lú fú sú hū báo tū
这句话大意是:芦菔,……俗呼雹葖。
sòng zhōu mì guǐ xīn zá shi jīn chéng dū miàn diàn zhōng hū luó bo wèi tū zi gài qí xìng néng xiāo shí jiě miàn dú
这句话大意是:」宋周密《癸辛杂识》:「今成都面店中呼萝卜为「葖子」,……盖其性能消食,解面毒。
duàn yù cái zhù shuō wén fú zì àn shí gēn hài rén gù hū tū huò jiā cǎo ěr
这句话大意是:」段玉裁注《说文》「菔」字:「按实根骇人,故呼「突」,或加艸耳。
zhǒng suàn dì shí jiǔ zé suàn fù chū shuō wén yuē suàn hūn yī cài yě
这句话大意是:种蒜第十九泽蒜附出《说文》曰:「蒜,荤「一」菜也。
guǎng zhì yuē suàn yǒu hú suàn xiǎo suàn èr
这句话大意是:《广志》曰:「蒜有胡蒜、小蒜「二」。
huáng suàn zhǎng miáo wú kē chū yī āi láo sān
这句话大意是:黄蒜,长苗无科,出(一)哀牢「三」。
wáng yì yuē èr zhāng qiān zhōu liú jué yù shǐ de dà suàn pú táo sān mù xu sì
这句话大意是:王逸曰(二):「张骞周流绝域,始得大蒜、葡萄(三)、苜蓿(四)。
bó wù zhì yuē wǔ zhāng qiān shǐ xī yù de dà suàn hú suī sì
这句话大意是:《博物志》曰(五):「张骞使西域,得大蒜、胡荽「四」。
yán dǔ yuē liù zhāng qiān dà yuān wǔ zhī suàn
这句话大意是:延笃曰(六):「张骞大宛「五」之蒜。
pān ní yuē qī xī yù zhī suàn
这句话大意是:潘尼曰(七):「西域之蒜。
zhāo gē liù dà suàn shén xīn
这句话大意是:朝歌「六」大蒜甚辛。
yī míng hú nán rén shàng yǒu qí hú zhī yán
这句话大意是:一名葫,南人尚有「齐葫」之言。
yòu yǒu hú suàn zé suàn yě
这句话大意是:又有胡蒜、泽蒜也。
suàn yí liáng ruǎn de
这句话大意是:蒜宜良软地。
bái ruǎn de suàn tián měi ér kē qī dà
这句话大意是:白软地,蒜甜美而科「七」大;。
hēi ruǎn cì zhī bā
这句话大意是:黑软次之(八);。
gāng qiáng zhī de xīn là ér shòu xiǎo yě
这句话大意是:刚强之地,辛辣而瘦小也。
sān biàn shú gēng
这句话大意是:三遍熟耕。
jiǔ yuè chū zhǒng
这句话大意是:九月初种。
zhǒng fǎ huáng jiǔ shí yǐ lóu jiǎng zhú lǒng shǒu xià zhī
这句话大意是:种法:黄(九)时,以耧耩,逐垄手下之。
wǔ cùn yī zhū
这句话大意是:五寸一株。
yàn yuē zuǒ yòu tōng chú yī wàn yú zhū
这句话大意是:谚曰:「左右通锄,一万余株。
kōng yè láo
这句话大意是:」空曳劳。
èr yuè bàn chú zhī lìng mǎn sān biàn
这句话大意是:二月半锄之,令满三遍。
wù yǐ wú cǎo zé bù chú bù chú zé kē xiǎo
这句话大意是:勿以无草则不锄,不锄则科小。
tiáo quán ér yà zhī bā
这句话大意是:条拳而轧之「八」。
bù yà zé dú kē
这句话大意是:不轧则独科。
yè huáng fēng chū zé biàn wū wū xià fēng liáng zhī chù héng jiǔ zhī
这句话大意是:叶黄,锋出,则辫,于屋下风凉之处桁「九」之。
zǎo chū zhě pí chì yī kē jiān kě yǐ yuǎn xíng
现代白话:早出者,皮赤「一0」科坚,能够远行;。
wǎn zé pí cūn shí ér xǐ suì
这句话大意是:晚则皮皴(十)而喜碎。
dōng hán qǔ gǔ shí yī nú lēi fǎn bù de yī xíng suàn yī yī yī xíng shí yī
这句话大意是:冬寒,取谷●(十一)奴勒反布地,一行蒜「一一」,一行●(十一)。
bù ěr zé dòng sǐ
现代白话:不你则冻死。
shōu tiáo zhōng zǐ yī èr zhǒng zhě yī nián wèi dú bàn
这句话大意是:收条中子「一二」种者,一年为独瓣;。
zhǒng èr nián zhě zé chéng dà suàn kē jiē rú quán yòu yú wū fán suàn yǐ
现代白话:种二年者,则成大蒜,科皆如拳,又逾于凡蒜了。
wǎ zǐ lǒng dǐ shí èr zhì dú bàn suàn wū wǎ shàng yǐ tǔ fù zhī suàn kē shí sān héng kuò ér dà xíng róng shū bié yì shí sì zú yǐ wèi yì
这句话大意是:瓦子垄底(十二),置独瓣蒜于瓦上,以土覆之,蒜科(十三)横阔而大,形容殊别,亦(十四)足以为异。
jīn bīng zhōu yī sān wú dà suàn zhāo gē qǔ zhǒng yī suì zhī hòu hái chéng bǎi zǐ suàn yī sì yǐ qí bàn cū xì zhèng yǔ tiáo zhōng zǐ tóng
现代白话:今并州「一三」无大蒜,朝歌取种,一岁之后,还成百子蒜「一四」了,其瓣麤细,正与条中子同。
wú jīng gēn qí dà rú kǒu suī zhǒng tā zhōu zi yī nián yì biàn dà
这句话大意是:芜菁根,其大如口,虽种他州子,一年亦变大。
suàn bàn biàn xiǎo wú jīng gēn biàn dà èr shì xiāng fǎn qí lǐ nán tuī
这句话大意是:蒜瓣变小,芜菁根变大,二事相反,其理难推。
yòu bā yuè zhōng fāng de shú jiǔ yuè zhōng shǐ yì de huā zǐ
这句话大意是:又八月中方得熟,九月中始刈得花子。
zhì shí wǔ wū wǔ gǔ shū guǒ yǔ yú zhōu zǎo wǎn bù shū yì yī yì yě
这句话大意是:至(十五)于五谷蔬果,与余州早晚不殊,亦一异也。
bīng zhōu wān dòu dù jǐng xíng yī wǔ yǐ dōng shān dōng gǔ zi rù hú guān shàng dǎng yī liù miáo ér wú shí
这句话大意是:并州豌豆,度井陉「一五」以东,山东谷子,入壶关、上党「一六」,苗而无实。
jiē yú mù suǒ qīn jiàn fēi xìn chuán yí gài tǔ dì zhī yì zhě yě
这句话大意是:皆余目所亲见,非信传疑:盖土地之异者也。
zhǒng zé suàn fǎ yù gēng dì shú shí cǎi qǔ zi màn sàn láo zhī
这句话大意是:种泽蒜法:预耕地,熟时采取子,漫散劳之。
zé suàn kě yǐ xiāng shí wú rén diào dǐng yī qī lǜ duō yòng cǐ gēn yè jiě zū shí liù gèng shèng cōng jiǔ
现代白话:泽蒜能够香食,吴人调鼎「一七」,率多用此,根叶解菹(十六),更胜葱、韭。
cǐ wù fán xī yī zhǒng yǒng shēng
这句话大意是:此物繁息,一种永生。
màn yán zī màn nián nián shāo guǎng
这句话大意是:蔓延滋漫,年年稍广。
jiān qū zhú qǔ suí shǒu hái hé
这句话大意是:间区𣃁取,随手还合。
dàn zhǒng shù mǔ yòng zhī wú qióng
这句话大意是:但种数亩,用之无穷。
zhǒng zhě de shú měi wū yě shēng
这句话大意是:种者地熟,美于野生。
cuī shí yuē bù gǔ míng shōu xiǎo suàn
这句话大意是:崔寔曰:「布谷鸣,收小蒜。
liù yuè qī yuè kě zhǒng xiǎo suàn
这句话大意是:六月、七月,可种小蒜。
bā yuè kě zhǒng dà suàn
这句话大意是:八月,可种大蒜。
yī chū
这句话大意是:(一)「出」,。
huáng xiào zhāng xiào míng chāo jiàn xi běn dōu kōng yī gé hú xiāng běn jīn dǎi běn tuō guǎng zhì wáng yì pān ní sān tiáo yǐn wén
这句话大意是:黄校、张校、明抄、渐西本都空一格(湖湘本、《津逮》本脱《广志》、王逸、潘尼三条引文,。
yòu tuō zhāo gē zhī yán shí qī zì
这句话大意是:又脱「朝歌……之言」十七字),。
rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn kōng gé zuò chū zì
这句话大意是:日译本引劳季言校宋本空格作「出」字。
chū zì yīng yǒu zī jù bǔ
这句话大意是:「出」字应有,兹据补。
èr wáng yì dōng hàn huán dì shí rén
这句话大意是:(二)王逸,东汉桓帝时人。
táng shí shàng yǒu wáng yì jí èr juǎn jiàn táng shū jīng jí zhì hòu wáng yì
这句话大意是:唐时尚有《王逸集》二卷(见《唐书‧经籍志》),后亡佚。
yào shù zhōng yǐn yǒu wáng yì de fù rú juǎn èr zhǒng guā piān jí juǎn sì zhǒng shì piān
这句话大意是:《要术》中引有王逸的《赋》,如卷二《种瓜》篇及卷四《种柿》篇。
cǐ tiáo suǒ yǐn dāng xì qí wén lùn
这句话大意是:此条所引,当系其文论。
sān pú táo huáng xiào lù lù zuò bo huáng xiào liú lù míng chāo zuò bo zhāng xiào zuò bo zū jūn wù hú xiāng běn jīn dǎi běn tuō jiàn xiào jì yī
这句话大意是:(三)「葡萄」,黄校陆录作「卜」,黄校刘录、明抄作「卜●」,张校作「卜葅」,均误(湖湘本、《津逮》本脱,见校记(一));。
rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn zuò pú táo
这句话大意是:日译本引劳季言校宋本作「葡萄」。
àn pú táo gǔ duō xiě zuò pú táo pú táo huò pú táo wéi dì yī zì jù huáng xiào děng cóng cǎo cóng huò xì pú zì zhī wù zī gū gǎi zuò pú táo
这句话大意是:按葡萄古多写作「蒲萄」、「蒲陶」或「蒲桃」,惟第一字据黄校等从艸从,或系「葡」字之误,兹姑改作「葡萄」。
sì mù xu huáng xiào liú lù míng chāo wù zuò xī jù huáng xiào lù lù zhāng jiào gǎi zhèng rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn tóng
这句话大意是:(四)「苜蓿」,黄校刘录、明抄误作「昔●」,据黄校陆录、张校改正(日译本引劳季言校宋本同)。
wǔ jīn chuán bó wù zhì shì hòu rén ji lù bìng zá cǎi tā shū ér chéng jì fēi quán shū yě yǒu hùn zá
这句话大意是:(五)今传《博物志》是后人辑录并杂采他书而成,既非全书,也有混杂。
huáng ráo pǔ kān yè shì sòng běn bó wù zhì zhǐ yǒu zhāng qiān shǐ xī yù hái nǎi de hú táo zhǒng
这句话大意是:黄荛圃刊叶氏宋本《博物志》只有:「张骞使西域还,乃得胡桃种。
zhǐ hǎi jù gè shū ji xiào de bó wù zhì zhè yī tiáo shì zhè yàng zhāng qiān shǐ xī yù hái de dà suàn ān shí liú hú táo pú táo hú cōng mù xu hú suī huáng lán kě zuò yàn zhī yě
这句话大意是:」《指海》据各书辑校的《博物志》,这一条是这样:「张骞使西域还,得大蒜、安石榴、胡桃、蒲桃、胡葱、苜蓿、胡荽、黄蓝——可作燕支也。
jù cóng shū jí chéng pái yìn zhǐ hǎi běn dàn hàn shū xī yù chuán jì zài zhǐ yǒu pú táo mù xu èr zhǒng jiàn juǎn èr hú má piān xiào jì yī bó wù zhì de yī xiē shuō fǎ shì hěn kě yí de
这句话大意是:」(据《丛书集成》排印《指海》本)但《汉书‧西域传》记载只有葡萄、苜蓿二种(见卷二《胡麻》篇校记(一)),《博物志》的一些说法是很可疑的。
liù duò shū jīng jí zhì zhe lù yǒu dōng hàn jīng zhào yǐn yán dǔ jí yī juàn jīn yǐ wáng yì
这句话大意是:(六)《隋书‧经籍志》著录有东汉京兆尹《延笃集》一卷,今已亡佚。
cǐ tiáo tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī suàn yǐn zuò yán dǔ yǔ li wén dé shū dàn hòu hàn shū yán dǔ chuán suǒ zài yǔ li wén dé shū bù zài cǐ jù huò xì hòu hàn shū yǒu shān jié huò xì zài yán dǔ gěi li wén dé de bié de shū xìn zhōng
这句话大意是:此条《太平御览》卷九七七「蒜」引作「延笃《与李文德书》」,但《后汉书‧延笃传》所载《与李文德书》不载此句,或系《后汉书》有删节,或系在延笃给李文德的别的书信中。
qī duò shū táng shū jīng jí zhì jūn zhe lù yǒu jìn tài cháng qīng pān ní jí shí juǎn sòng shǐ yì wén zhì bù fù zhe lù dāng yǐ yì shī
这句话大意是:(七)《隋书》、《唐书‧经籍志》均著录有晋太常卿《潘尼集》十卷,《宋史‧艺文志》不复著录,当已佚失。
cǐ tiáo tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī yǐn zuò pān ní diào fù shì xī róng zhī suàn nán yí zhī jiāng
这句话大意是:此条《太平御览》卷九七七引作潘尼《钓赋》,是:「西戎之蒜,南夷之姜。
hòu yī jù yào shù yǐn wū běn juǎn zhǒng jiāng piān
这句话大意是:」后一句《要术》引于本卷《种姜》篇。
bā cì zhī huáng xiào zhāng xiào jiàn xi běn zuò cì dà miǎn qiáng
这句话大意是:(八)「次之」,黄校、张校、渐西本作「次大」,勉强;。
míng chāo zuò cì qī wù
这句话大意是:明抄作「次七」,误;。
hú xiāng běn jīn dǎi běn zhǐ yī qiàn zì jì cuò yòu tuō
这句话大意是:湖湘本、《津逮》本只一「欠」字,既错又脱;。
ji yào yǐn zuò cì zhī xué jīn běn cóng zhī shì
这句话大意是:《辑要》引作「次之」(《学津》本从之),是。
zī cóng ji yào yǐn
这句话大意是:兹从《辑要》引。
jiǔ huáng zhāng xiào míng chāo é zuò huáng chǎng hú xiāng běn zuò huáng
这句话大意是:(九)「黄」,张校、明抄讹作「黄场」,湖湘本作「黄●」。
àn jí jīn zì yǔ shāng shāng tóng yīn zì yīng cóng juǎn èr shǔ jì jí hàn dào piān jūn zuò huáng zī gǎi zhèng hú xiāng běn zuò zì tóng
这句话大意是:按「」,即今「●」字,与「伤」、「殇」同音,字应从「●」,卷二《黍穄》及《旱稻》篇均作「黄」,兹改正(湖湘本作「●」,字同)。
shí huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò cūn hú xiāng běn zuò huài
这句话大意是:(十)黄校、张校、明抄作「皴」,湖湘本作「坏」;。
ji yào yǐn zé zuò xué jīn běn jiàn xi běn cóng zhī bìng zài suì zì xià zuò xiǎo zhù tā gǔ fǎn pí huài yě
这句话大意是:《辑要》引则作「●」(《学津》本、渐西本从之),并在「碎」字下作小注:「●,他骨反,皮坏也」。
àn cūn yīn cūn yuán yì shì shǒu zú dòng liè zhè lǐ zhǐ suàn pí suì liè bō luò suàn bàn yě jiù róng yì sōng liè fēn lí hé yì suì fú hé gù cóng huáng xiào
这句话大意是:按「皴」音村,原义是手足冻裂,这里指蒜皮碎裂剥落,蒜瓣也就容易松裂分离,和「易碎」符合,故从黄校。
shí yī huáng xiào míng chāo hú xiāng běn zuò xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn zuò
这句话大意是:(十一)「●」,黄校、明抄、湖湘本作「●」,《学津》本、渐西本从《辑要》引作「●」。
míng méi yīng zuò zì huì gǔ jiàn qí mín yào shù
这句话大意是:明梅膺祚《字汇》:「谷●,见《齐民要术》」。
yóu wū zì cóng lěi zhèng zì tōng jiě shì wèi dāng shì zhuì gǔ jù
这句话大意是:由于字从耒,《正字通》解释为「●,当是槌谷具。
shí chū wù jiě
这句话大意是:」实出误解。
jí yùn dào gǔ ráng yě
这句话大意是:「●」,《集韵》:「稻谷穰也。
yīng yǐ cóng hé wèi zhèng gù gǎi cóng ji yào
这句话大意是:」应以从禾为正,故改从《辑要》。
shí èr wǎ zǐ lǒng dǐ yì wèi jiāng wǎ piàn fàng zài lǒng dǐ shàng dàn quē shǎo dòng cí yí yǒu tuō é
这句话大意是:(十二)「瓦子垄底」,意谓将瓦片放在垄底上,但缺少动词,疑有脱讹。
shí sān kē míng chāo wù zuò liào jù míng qīng kè běn gǎi zhèng
这句话大意是:(十三)「科」,明抄误作「料」,据明清刻本改正。
shí sì yì huáng xiào zhāng xiào hú xiāng běn wù zuò bù jù míng chāo jí ji yào yǐn gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn tóng
这句话大意是:(十四)「亦」,黄校、张校、湖湘本误作「不」,据明抄及《辑要》引改正(《学津》本、渐西本同)。
shí wǔ zhì huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò quán wù
这句话大意是:(十五)「至」,黄校、张校、明抄作「全」,误;。
jù hú xiāng běn jí ji yào yǐn gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn tóng
这句话大意是:据湖湘本及《辑要》引改正(《学津》本、渐西本同。
sòng luó yuàn ěr yā yì yǐn yì zuò zhì
现代白话:宋罗愿《你雅翼》引亦作「至」)。
shí liù míng chāo zuò jiě zū tā běn zuò zuò zū
这句话大意是:(十六)明抄作「解菹」,他本作「作菹」。
àn jiě zhǐ chōng dàn diào wèi juǎn bā zuò jiàng pēng rèn gè piān cháng zhè yàng yòng
这句话大意是:按「解」,指冲淡、调味,卷八作酱、烹饪各篇常这样用。
tōng cháng suǒ wèi jiě xīng jiě nì yì qǔ yì wū cǐ
这句话大意是:通常所谓解腥、解腻,亦取义于此。
zū yǒu èr zhǒng yī zhǒng shì yān cài yī zhǒng shì ròu zū
这句话大意是:「菹」有二种:一种是腌菜,一种是肉菹。
ròu zū jiàn wū juǎn bā zū lǜ piān cān kàn gāi piān zhù shì yī
这句话大意是:肉菹见于卷八《菹绿》篇(参看该篇注释「一」)。
zhè lǐ jiě zū zhǐ dǐng shí zhī zū shì ròu zū yì jí jiě qù ròu zū de xīng nì wèi zì yīng zuò jiě gù cóng míng chāo
这句话大意是:这里「解菹」指「鼎食」之「菹」,是肉菹,意即解去肉菹的腥腻味,字应作「解」,故从明抄。
yī hūn yīn xūn shuō wén chòu cài yě zhǐ cōng suàn jiǔ xiè zhī lèi de xīn chòu cài shū hé xiàn zài tōng cháng suǒ zhǐ hūn sù de hūn bù tóng
这句话大意是:「一」「荤」,音熏,《说文》:「臭菜也」,指葱、蒜、韭、薤之类的辛臭菜蔬,和现在通常所指荤素的「荤」不同。
èr běn cǎo gāng mù juǎn èr liù suàn zhōng guó chū wéi yǒu cǐ hòu yīn hàn rén de hú suàn wū xī yù suì hū cǐ wèi xiǎo suàn yǐ bié zhī
这句话大意是:「二」《本草纲目》卷二六「蒜」:「中国初惟有此,后因汉人得葫蒜于西域,遂呼此为小蒜以别之。
yòu shuō jiā suàn yǒu èr zhǒng gēn jīng jù xiǎo ér bàn shǎo là shèn zhě suàn yě xiǎo suàn yě
这句话大意是:」又说:「家蒜有二种:根茎俱小而瓣少、辣甚者,蒜也,小蒜也;。
gēn jīng jù dà ér bàn duō xīn ér dài gān zhě hú yě dà suàn yě
这句话大意是:根茎俱大而瓣多,辛而带甘者,葫也,大蒜也。
huáng suàn wèi xiáng
这句话大意是:」「黄蒜」,未详。
sān hàn míng dì shí zhì āi láo bó nán èr xiàn jí jīn yún nán bǎo shān yǒng píng èr xiàn
这句话大意是:「三」汉明帝时置哀牢、博南二县,即今云南保山、永平二县。
sì hú suī jiàn běn juǎn zhǒng hú suī piān zhù shì yī
这句话大意是:「四」胡荽,见本卷《种胡荽》篇注释「一」。
wǔ dà yuān hàn shí xī yù de gǔ guó míng zhī yī
这句话大意是:「五」大宛,汉时西域的古国名之一。
liù zhāo gē yīn mò de dū chéng hàn zhì xiàn duò fèi jīn hé nán tāng yīn jí xiàn jiān yǒu cháo gē zhèn
这句话大意是:「六」朝歌,殷末的都城,汉置县,隋废,今河南汤阴、汲县间有朝歌镇。
qī kē zhè lǐ zhǐ lín jīng sú chēng suàn tóu yě chēng suàn pú
这句话大意是:「七」「科」,这里指鳞茎,俗称「蒜头」,也称「蒜蒲」。
suǒ wèi kē shí jì jiù shì kē zì
这句话大意是:所谓「科」,实际就是「颗」字。
yán zhī tuī yán shì jiā xun shū zhèng piān sān fǔ jué lù yún qián duì dài fū fàn zhòng gōng yán chǐ suàn guǒ gòng yī tǒng
这句话大意是:颜之推《颜氏家训‧书证》篇:「《三辅决录》云:「前队大夫范仲公,盐、豉、蒜果共一筩。
guǒ dāng zuò wèi kē zhī kē
这句话大意是:」「果」,当作魏颗之「颗」。
běi tǔ tōng hū wù yī àn jí kuài zì gài wèi yī kē
这句话大意是:北土通呼物一●(按即块字)概为一颗。
suàn kē shì sú jiān cháng yǔ ěr
这句话大意是:「蒜颗」是俗间常语耳。
gù chén sī wáng yào què fù yuē tóu rú suàn kē mù shì huā jiāo
这句话大意是:故陈思王《鹞雀赋》曰:「头如蒜颗,目似花椒。
jiāng nán dàn hū wèi suàn fú bù zhī wèi wèi kē xué shì xiāng chéng dú wèi guǒ jié zhī guǒ yán yán yǔ suàn gòng bāo yī guǒ nèi yǒng zhōng ěr shī yě
这句话大意是:」江南但呼为「蒜符」,不知谓为「颗」,学士相承,读为裹结之「裹」,言盐与蒜,共包一裹内筩中耳,……失也。
xià wén suàn kē kē dà rú quán zhèng shì zhǐ suàn kē
这句话大意是:」下文「蒜科」,「科大如拳」,正是指「蒜颗」。
běi fāng suàn kē jiāng nán suàn fú suàn pú de sú chēng xiàn zài hái shì zhè yàng
这句话大意是:北方「蒜颗」,江南「蒜符」(「蒜蒲」)的俗称,现在还是这样。
bā tiáo zhǐ suàn tái quán shì wān qū yà shì bá diào
这句话大意是:「八」「条」指蒜薹,「拳」是弯曲,「轧」是拔掉;。
tiáo quán ér yà zhī jí zài suàn tái yǐ xiǎn wān qū shí bá diào
这句话大意是:「条拳而轧之」,即在蒜薹已显弯曲时拔掉。
xiàn zài qún zhòng dǎ suàn tái yì bān yě yǐ xiǎn tái hòu shí zhì shí wǔ tiān suàn tái yǐ xiǎn wān qū shí wèi shì qī
这句话大意是:现在群众打蒜薹,一般也以显苔后十至十五天蒜薹已显弯曲时为适期。
cǎi shōu guò zǎo chǎn liàng dī guò chí zǔ zhī biàn cū xiān wéi zēng duō jiù bù hǎo chī le ér qiě xiāo hào yǎng fēn yǐng xiǎng suàn tóu de jiā sù shēng zhǎng
这句话大意是:采收过早产量低,过迟组织变粗,纤维增多,就不好吃了,而且消耗养分,影响蒜头的加速生长。
táng hán è sì shí zuǎn yào èr yuè piān yà suàn tiáo tiáo quán zhě yà zhī
这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要》「二月」篇「揠蒜」条:「条拳者揠之。
yà yīn yà shuō wén bá yě
这句话大意是:」「揠」音轧,《说文》:「拔也。
xiǎo ěr yā guǎng wù bá xīn yuē yà
现代白话:」《小你雅‧广物》:「拔心曰揠。
yà jí yà de tóng yīn tóng yì zì
这句话大意是:」「轧」即「揠」的同音同义字。
zhè shì kàn miáo fēn pī cǎi suàn tái shǐ suàn tái suàn bàn dōu huò de jiào hǎo de shōu chéng
这句话大意是:这是看苗分批采蒜薹,使蒜薹、蒜瓣都获得较好的收成。
jiǔ héng yuán yì shì wū shàng chéng chuán zhī mù
这句话大意是:「九」「桁」,原义是屋上承椽之木。
zhè lǐ yǐn shēn wèi jià kōng de héng mù zhī lèi zuò dòng cí yòng jí jiāng biàn hǎo chéng zā de dà suàn guà zài héng mù shàng
这句话大意是:这里引申为架空的横木之类,作动词用,即将辫好成扎的大蒜挂在横木上。
yào shù zé jí hù yòng zé biàn jí jí biàn
这句话大意是:《要术》「则」、「即」互用,「则辫」即「即辫」。
yī gēn jù pí chì yào shù suǒ zhǒng wèi zǐ pí suàn
这句话大意是:「一0」根据「皮赤」,《要术》所种为紫皮蒜。
zǐ pí suàn yì bān kē dà ér shàn chōu tái
这句话大意是:紫皮蒜一般颗大而善抽苔。
yī yī yī xíng suàn jù zhù wén bù ěr zé dòng sǐ zhǐ zài tián jiān yuè dōng de dà suàn miáo
现代白话:「一一」「一行蒜」,据注文「不你则冻死」,指在田间越冬的大蒜苗。
zhào shùn xù dōng hán zhè duàn yīng pái zài èr yuè bàn chú zhī zhī qián
这句话大意是:照顺序,「冬寒」这段应排在「二月半锄之」之前。
yī èr tiáo zhōng zǐ zhǐ suàn tái shàng suǒ shēng de qì shēng lín jīng yì chēng suàn zhū
这句话大意是:「一二」「条中子」,指蒜薹上所生的气生鳞茎,亦称「蒜珠」。
tú jīng běn cǎo hú dà suàn yě
这句话大意是:《图经本草》:「葫,大蒜也。
qí huā zhōng yǒu shí yì hú bàn zhuàng ér jí xiǎo yì kě zhǒng zhī
这句话大意是:……其花中有实,亦葫瓣状,而极小,亦可种之。
yào shù shuō yòng qì shēng lín jīng zhǒng xià qù xiān shēng chéng dú bàn jí bù fēn bàn de dú tóu suàn děng èr nián zài yòng dú suàn zhǒng xià zé shēng chéng fēn bàn de dà suàn ér qiě suàn tóu tè dà
这句话大意是:」《要术》说用气生鳞茎种下去,先生成「独瓣」(即不分瓣的独头蒜),等二年再用独蒜种下,则生成分瓣的大蒜,而且蒜头特大。
zhè yī yòng qì shēng lín jīng fán zhí dà suàn bìng shǐ zēng chǎn de jīng yàn shì xiān mín chuàng zào de yǒu kē xué jià zhí de tè shū jì shù
这句话大意是:这一用气生鳞茎繁殖大蒜并使增产的经验,是先民创造的有科学价值的特殊技术。
dà suàn yòng suàn bàn jìn xíng fán zhí fèi zhǒng liàng hěn dà ér qiě bù duàn jìn xíng wú xìng fán zhí huì shǐ shēng huó lì shuāi tuì suàn tóu biàn xiǎo
这句话大意是:大蒜用蒜瓣进行繁殖,费种量很大,而且不断进行无性繁殖,会使生活力衰退,蒜头变小。
wèi liǎo jiě jué zhè gè wèn tí shān dōng nóng xué yuàn céng jiù yào shù suǒ jì de tè shū jì shù jìn xíng shì yàn
这句话大意是:为了解决这个问题,山东农学院曾就《要术》所记的特殊技术进行试验。
shì yàn jié guǒ què rú gǔ shuō dì yī nián xiān shēng chéng dú suàn dì èr nián jí zhǎng chéng fèn bàn de dà suàn ér qiě suàn tóu gèng dà
这句话大意是:试验结果,确如贾说,第一年先生成独蒜,第二年即长成分瓣的大蒜,而且蒜头更大。
zhèng míng zhè yī bǎo guì jīng yàn què néng xiǎn zhe tí gāo dà suàn de fán zhí lǜ hé chǎn liàng bìng qiě shǐ zhí zhū qiáng jiàn néng fā shēng fù zhuàng zuò yòng
这句话大意是:证明这一宝贵经验确能显著提高大蒜的繁殖率和产量,并且使植株强健,能发生复壮作用。
xiáng jiàn lǐ jiā wén děng dà suàn qì shēng lín jīng fán zhí fǎ tí gāo chǎn liàng jí fán zhí lǜ de xiào guǒ zài zhōng guó nóng yè kē xué yī jiǔ liù sān nián dì sì qī
这句话大意是:详见李家文等:《大蒜气生鳞茎繁殖法提高产量及繁殖率的效果》,载《中国农业科学》,一九六三年第四期。
yī sān bīng zhōu zài hàn dài yuē yǒu jīn shān xī jí shǎn xī běi bù de qū qí hòu jiāng yù dié yǒu biàn gèng zhǔ yào zài shān xī běi bù
这句话大意是:「一三」并州,在汉代约有今山西及陕西北部地区,其后疆域迭有变更,主要在山西北部。
dōng hàn bīng zhōu cì shǐ zhì suǒ zài jīn tài yuán wèi jìn nán běi cháo réng jiù
这句话大意是:东汉并州刺史治所在今太原,魏晋南北朝仍旧。
yī sì bǎi zǐ suàn dà bàn zhǒng biàn wèi xiǎo bàn zhǒng suàn bàn tè bié xì xiǎo ér duō
这句话大意是:「一四」「百子蒜」,大瓣种变为小瓣种,蒜瓣特别细小而多。
xiàn zài yǒu gǒu yá suàn suàn bàn zuò sān céng pái liè jí xiǎo ér duō
这句话大意是:现在有「狗牙蒜」,蒜瓣作三层排列,极小而多。
yī wǔ jǐng xíng jīn hé běi jǐng xíng xiàn
这句话大意是:「一五」井陉,今河北井陉县。
xiàn nèi yǒu jǐng xíng shān shān shàng yǒu guān chēng jǐng xíng kǒu wèi tài háng shān bā xíng zhī yī shì shān xī hé běi liǎng shěng jiāo tōng yào dào
这句话大意是:县内有井陉山,山上有关,称井陉口,为太行山八陉之一,是山西河北两省交通要道。
yī liù hú guān shàng dǎng zhǐ jīn shān xī dōng nán jiǎo hú guān zhǎng zhì yī dài de qū
这句话大意是:「一六」壶关、上党,指今山西东南角壶关、长治一带地区。
yī qī dǐng gǔ shí pēng rèn qì suǒ wèi dǐng shí cháng zhǐ fēng shèng yáo zhuàn zhè lǐ fàn zhǐ yú ròu hòu wèi
这句话大意是:「一七」「鼎」,古时烹饪器,所谓「鼎食」,常指丰盛肴馔,这里泛指鱼肉厚味。
zhǒng yī dì èr shí ěr yā yuē yī hóng huì
现代白话:种「一」第二十《你雅》曰:(一)「,鸿荟。
zhù yuē cài yě
这句话大意是:」注曰:「菜也。
yi bái ruǎn liáng de sān zhuǎn nǎi jiā
这句话大意是:宜白软良地,三转乃佳。
èr yuè sān yuè zhǒng
这句话大意是:二月、三月种。
bā yuè jiǔ yuè zhǒng yì de
这句话大意是:八月、九月种亦得。
qiū zhǒng zhě chūn mò shēng
这句话大意是:秋种者,春末生。
lǜ qī bā zhī wèi yī běn èr
这句话大意是:率七八支为一本「二」。
yàn yuē cōng sān sì
这句话大意是:谚曰:「葱三四。
yí cōng zhě sān zhī wèi yī běn
这句话大意是:」移葱者,三支为一本;。
zhǒng zhě sì zhī wèi yī kē
这句话大意是:种者,四支为一科。
rán zhī duō zhě kē yuán dà gù yǐ qī bā wèi lǜ
这句话大意是:然支多者,科圆大,故以七八为率。
zi sān sān yuè yè qīng biàn chū zhī wèi qīng ér chū zhě ròu wèi mǎn lìng shòu
这句话大意是:子「三」,三月叶青便出之,未青而出者,肉未满,令瘦。
zào pù ruó qù fú yú sì qiè què qiáng gēn wǔ
这句话大意是:燥曝,挼去莩余「四」,切却强根「五」。
liú qiáng gēn ér shī zhě jí shòu xì bù dé féi yě
这句话大意是:留强根而湿者,即瘦细不得肥也。
xiān zhòng lóu jiǎng de liù lǒng zào póu èr ér zhǒng zhī
这句话大意是:先重耧耩地「六」,垄燥,掊(二)而种之。
lǒng zào zé féi lóu zhòng zé bái zhǎng
这句话大意是:垄燥则肥,耧重则白长。
lǜ yī chǐ yī běn
这句话大意是:率一尺一本。
yè shēng sān jí chú chú bù yàn shù
这句话大意是:叶生(三)即锄,锄不厌数。
xìng duō huì huāng zé léi è
这句话大意是:性多秽,荒则羸恶。
wǔ yuè fēng bā yuè chū jiǎng
这句话大意是:五月锋,八月初耩。
bù jiǎng zé bái duǎn
这句话大意是:不耩则白短。
yè bù yòng jiǎn
这句话大意是:叶不用剪。
jiǎn zé sǔn bái
这句话大意是:剪则损白。
gōng cháng shí zhě bié zhǒng qī
这句话大意是:供常食者,别种「七」。
jiǔ yuè shí yuè chū mài
这句话大意是:九月、十月出卖。
jīng jiǔ bù rèn yě
这句话大意是:经久不任也。
nǐ zhǒng zi zhì chūn de shì chū jí pù zhī
这句话大意是:拟种子,至春地释,出即曝之。
cuī shí yuē zhēng yuè kě zhǒng jiǔ jiè
这句话大意是:崔寔曰:「正月,可种、韭、芥。
qī yuè bié zhǒng yǐ
现代白话:七月,别种了。
yī jiàn ěr yā shì cǎo
现代白话:(一)见《你雅‧释草》。
guō pú zhù zuò jí cài yě
这句话大意是:郭璞注作:「即菜也」。
yǒu jí zì bù huì wù dú wèi cài yě
这句话大意是:有「即」字不会误读为「,菜也」。
èr míng chāo zuò póu jí páo zì
这句话大意是:(二)明抄作「掊」,即「刨」字;。
hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò péi fēi
这句话大意是:湖湘本、《津逮》本作「培」,非。
sān shēng míng chāo wù zuò zhǔ tā běn bù wù
这句话大意是:(三)「生」,明抄误作「主」,他本不误。
yī bǎi hé kē de xiè gǔ xiě zuò
这句话大意是:「一」百合科的薤,古写作「」。
lín jīng gōng shí yòng sú chēng yīn jiào tóu
这句话大意是:鳞茎供食用,俗称「●(音叫)头」。
èr xiè de fēn niè lì qiáng
这句话大意是:「二」薤的分蘖力强。
tōng cháng zāi xiè yī gè zhǒng qiú yī xué de lín jīng jiào dà sān sì gè yī xué de kě de xiǎo ér jiào duō de lín jīng
这句话大意是:通常栽薤一个种球一穴的鳞茎较大,三四个一穴的,可得小而较多的鳞茎。
dàn yào shù bù cǎi yòng xí sú shàng cōng sān sì de zāi fǎ ér gǎi yòng qī bā zhī wèi yī běn ér qiě lín jīng yuán dà dāng yì yǒu qí shí jì jīng yàn
这句话大意是:但《要术》不采用习俗上「葱三四」的栽法,而改用「七八支为一本」,而且鳞茎圆大,当亦有其实际经验。
sān xiè yòng lín jīng fán zhí zhè gè zāi zhí yòng de lín jīng chēng wèi zhǒng qiú
这句话大意是:「三」薤用鳞茎繁殖,这个栽植用的鳞茎,称为种球。
xiè bù jié zi yào shù suǒ wèi zi jí zhǐ zhǒng qiú
这句话大意是:薤不结子,《要术》所谓「子」,即指种球。
sì fú yīn fū tōng fū
这句话大意是:「四」「莩」,音敷,通「稃」;。
fú yú lín jīng wài miàn de kū pí
这句话大意是:「莩余」,鳞茎外面的枯皮。
wǔ qiáng gēn lǎo gēn
这句话大意是:「五」「强根」,老根。
liù zhòng lóu jiǎng de yòng lóu zài yuán jiǎng chù zài jiǎng yī biàn shǐ jiǎng de shēn xiē
这句话大意是:「六」「重耧耩地」,用耧在原耩处再耩一遍,使耩得深些。
běn juǎn zhǒng mù xu piān zhòng lóu jiǎng de shǐ lǒng shēn kuò yǐ zuò le shuō míng
这句话大意是:本卷《种苜蓿》篇:「重耧耩地,使垄深阔」,已作了说明。
xià piān liǎng lóu zhòng jiǎng yì tóng
这句话大意是:下篇「两耧重耩」,义同。
qī bié zhǒng zhǐ lìng wài zhǒng yǔ juǎn yī shōu zhǒng piān de zhì chūn zhì qǔ bié zhǒng jí juǎn èr zhǒng guā piān de bù bì bié zhǒng zǎo wǎn jí zhōng sān bèi zhī guā tóng yì
这句话大意是:「七」「别种」指另外种,与卷一《收种》篇的「至春治取别种」及卷二种瓜篇的「不必别种早、晚及中三辈之瓜」同义。
xià wén yǐn cuī shí sì mín yuè lìng de bié zhǒng zé zhǐ fēn zāi
这句话大意是:下文引崔寔《四民月令》的「别种」,则指分栽。
zhǒng cōng dì èr shí yī ěr yā yuē yī gé yī shān cōng
现代白话:种葱第二十一《你雅》曰(一):「茖「一」,山葱。
zhù yuē gé cōng xì jīng dà yè
这句话大意是:」注曰:「茖葱,细茎大叶。
guǎng yā yuē èr huò chóu cōng yě
这句话大意是:《广雅》曰(二):「藿、䓓、●,葱也;。
qí wěng èr wèi zhī tái
这句话大意是:其蓊「二」谓之苔。
guǎng zhì yuē sān cōng yǒu dōng chūn èr cōng
这句话大意是:《广志》曰(三):「葱有冬春二葱。
yǒu hú cōng mù cōng shān cōng
这句话大意是:有胡葱、木葱、山葱。
jìn lìng yuē yǒu zǐ cōng
这句话大意是:《晋令》曰:「有紫葱。
shōu cōng zi bì báo bù yīn qián wù lìng yì yù
这句话大意是:收葱子,必薄布阴干,勿令浥郁。
cǐ cōng xìng rè duō xǐ yì yù
这句话大意是:此葱性热,多喜浥郁;。
yì yù zé bù shēng
这句话大意是:浥郁则不生。
qí nǐ zhǒng zhī de bì xū chūn zhǒng lǜ dòu wǔ yuè yǎn shā zhī
这句话大意是:其拟种之地,必须春种绿豆,五月掩杀之。
bǐ zhì qī yuè gēng shù biàn
这句话大意是:比至七月,耕数遍。
yī mǔ yòng zi sì wǔ shēng
这句话大意是:一亩用子四五升。
liáng tián wǔ shēng bó dì sì shēng
这句话大意是:良田五升,薄地四升。
chǎo gǔ bàn huò zhī cōng zi xìng sè sān bù yǐ gǔ hé xià bù jūn diào
这句话大意是:炒谷拌和之,葱子性涩「三」,不以谷和,下不均调;。
bù chǎo gǔ zé cǎo huì shēng
这句话大意是:不炒谷,则草秽生。
liǎng lóu zhòng jiǎng qiào hù sì xià zhī yǐ pī pú jié fǎn qì wǔ sū jié fǎn jì yāo sì yè zhī
这句话大意是:两耧重耩,窍瓠「四」下之,以批蒲结反契「五」苏结反继腰(四)曳之。
qī yuè nà zhǒng zhì sì yuè shǐ chú
这句话大意是:七月纳种,至四月始锄。
chú biàn nǎi jiǎn
这句话大意是:锄遍乃剪。
jiǎn yǔ dì píng
这句话大意是:剪与地平。
gāo liú zé wú yè shēn jiǎn zé shāng gēn
这句话大意是:高留则无叶,深剪则伤根。
jiǎn yù dàn qǐ bì rè shí
这句话大意是:剪欲旦起,避热时。
liáng de sān jiǎn bó dì zài jiǎn bā yuè zhǐ
这句话大意是:良地三剪,薄地再剪,八月止。
bù jiǎn zé bù mào jiǎn guò zé gēn tiào
这句话大意是:不剪则不茂,剪过则根跳。
ruò bā yuè bù zhǐ zé cōng wú páo liù ér sǔn bái
这句话大意是:若八月不止,则葱无袍「六」而损白。
shí èr yuè jǐn sǎo qù kū yè kū páo
这句话大意是:十二月尽,扫去枯叶枯袍。
bù qù kū yè chūn yè zé bù mào
这句话大意是:不去枯叶,春叶则不茂。
èr yuè sān yuè chū zhī
这句话大意是:二月、三月出之。
liáng de èr yuè chū bó dì sān yuè chū
这句话大意是:良地二月出,薄地三月出。
shōu zi zhě bié liú zhī
这句话大意是:收子者,别留之。
cōng zhōng yì zhǒng hú suī xún shǒu gōng shí nǎi zhì mèng dōng wèi zū yì wú fáng
这句话大意是:葱中亦种胡荽,寻手供食,乃至孟冬为菹,亦无妨。
cuī shí yuē sān yuè bié xiǎo cōng
这句话大意是:崔寔曰:「三月,别小葱。
liù yuè bié dà cōng
这句话大意是:六月,别大葱。
qī yuè kě zhǒng dà xiǎo cōng
这句话大意是:七月,可种大、小葱。
xià cōng yuē xiǎo dōng cōng yuē dà
这句话大意是:「夏葱曰小,冬葱曰大。
yī jiàn ěr yā shì cǎo
现代白话:(一)见《你雅‧释草》。
zhù wén yǔ guō pú zhù tóng
这句话大意是:注文与郭璞注同。
gé yīn gé
这句话大意是:「茖」,音革。
èr guǎng yā shì cǎo zuò chú cōng yě
这句话大意是:(二)《广雅‧释草》作:「●、藸,葱也。
wěng tái yě
这句话大意是:蓊,苔也。
guān wū huò zài hé zhè tiáo qián miàn xiāng gé jǐ tiáo de lìng yī tiáo shì dòu jiǎo wèi zhī jiá qí yè wèi zhī huò
这句话大意是:」关于「藿」,在和这条前面相隔几条的另一条,是:「豆角谓之荚,其叶谓之藿。
yǐ huò wèi cōng yào shù yǒu wù
这句话大意是:」以「藿」为葱,《要术》有误。
yào shù yǐn ěr yā guǎng yā wén huáng xiào zhāng xiào míng chāo tóng dàn zhāng xiào zuò chú tóng guǎng yā
现代白话:《要术》引《你雅》、《广雅》文,黄校、张校、明抄同(但张校「●」作「藸」,同《广雅》;。
huáng xiào lù lù zuò tóng míng chāo
这句话大意是:黄校陆录作「●」,同明抄;。
huáng xiào liú lù zé zuò zhū hú xiāng běn jīn dǎi běn quán tuō
这句话大意是:黄校刘录则作「𫉄」),湖湘本、《津逮》本全脱。
wáng niàn sūn wáng yǐn zhī guǎng yā shū zhèng yǐn yào shù shí yǐn dào yào shù suǒ yǐn guǎng zhì wén dàn méi yǒu yǐn dào guǎng yā běn wén yīn wèi wáng shì suǒ gēn jù de yào shù běn zhèng shì jīn dǎi běn
这句话大意是:王念孙、王引之《广雅疏证》引《要术》时,引到《要术》所引《广志》文,但没有引到《广雅》本文,因为王氏所根据的《要术》本正是《津逮》本。
guǎng yā shū zhèng shuō yù piān guǎng yùn zuò chóu
这句话大意是:《广雅疏证》说:「「●」,《玉篇》、《广韵》作「䓓」。
chú guǎng yùn jí yùn zuò
这句话大意是:「藸」,《广韵》、《集韵》作「●」。
èr zì jūn tóng zì yì xiě
这句话大意是:」二字均同字异写。
chóu yīn dào yīn chú
这句话大意是:「䓓」音俦,「●」音除。
sān tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī cōng yǐn guǎng zhì zuò yǒu hú cōng mù cōng
这句话大意是:(三)《太平御览》卷九七七「葱」引《广志》作:「有胡葱、木葱。
sì jì míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn tóng
这句话大意是:(四)「继」,明抄、湖湘本、《津逮》本同;。
xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn zuò jì
这句话大意是:《学津》本、渐西本从《辑要》引作「系」。
àn ěr yā shì gǔ shàng xì jì yě
现代白话:按《你雅‧释诂上》:「系,继也。
hǎo yì xíng ěr yā yì shū jì yì jì yě
现代白话:」郝懿行《你雅义疏》:「继亦系也;。
jì zhī yī zì jiān xì jì èr yīn gù gǔ tōng yòng
这句话大意是:系之一字,兼系、继二音,故古通用。
jiāng jì jiào zuò jì xiàn zài sū běi zhè dōng děng dì hái bǎo cún zhe zhè gè fāng yán rú jì yāo dài jiù jiào jì yāo dài
这句话大意是:」将「系」叫做「继」,现在苏北、浙东等地还保存著这个方言,如系腰带就叫「继腰带」。
yāo míng chāo zuò hú xiāng běn děng zuò yāo
这句话大意是:「腰」,明抄作「」,湖湘本等作「腰」。
běn shū yī lǜ zuò yāo
这句话大意是:本书一律作「腰」。
yī gé jù guō pú zhù xì jīng dà yè dāng shì bǎi hé kē de gé cōng
这句话大意是:「一」「茖」,据郭璞注「细茎大叶」,当是百合科的茖葱。
èr wěng jiù shì tái
这句话大意是:「二」「蓊」,就是苔。
wáng niàn sūn guǎng yā shū zhèng jīn shì tōng wèi cǎo xīn chōu jīng zuò huá zhě wèi tái yǐ
现代白话:王念孙《广雅疏证》:「今世通谓草心抽茎作华者为苔了。
wěng zhī yán yù wěng ér qǐ yě
这句话大意是:蓊之言,郁蓊而起也。
sān gǔ suǒ wèi sè hé huá xiāng duì
这句话大意是:「三」古所谓「涩」,和「滑」相对。
cōng de zhǒng zi sān jiǎo zhuàng nián shǒu bù huá tuō suǒ yǐ shuō sè
这句话大意是:葱的种子三角状,黏手不滑脱,所以说「涩」。
sì qiào hù jiāng qián hú lú chuān kǒng zuò chéng de xià zhǒng qì wáng zhēn nóng shū juǎn yī èr yǒu tú chēng hù zhǒng
这句话大意是:「四」「窍瓠」,将干葫芦穿孔做成的下种器,王祯《农书》卷一二有图,称「瓠种」。
xiàn zài dōng běi dì qū yòng de diǎn hú lú dāng shì qiào hù de fā zhǎn
这句话大意是:现在东北地区用的「点葫芦」,当是「窍瓠」的发展。
wǔ pī qì yīn bié xuē qí xíng zhì zhuāng zhì jí cāo zuò fāng fǎ jūn wèi xiáng
这句话大意是:「五」「批契」,音别薛,其形制、装置及操作方法均未详。
wéi běn juǎn zhǒng mù xu piān zài tí dào qiào hù xià zhī pī qì yè zhī zhào yào shù xù shù bō zhǒng chéng xù shuō yīng shì yī zhǒng fù zhǒng gōng jù
这句话大意是:惟本卷种《苜蓿》篇再提到「窍瓠下之,批契曳之」,照《要术》叙述播种程序说,应是一种覆种工具。
liù páo zhǐ cōng yè jī bù zuò qiào zhuàng bāo guǒ zhe de bù fèn
这句话大意是:「六」「袍」,指葱叶基部作鞘状包裹著的部份。
tā shì gòu chéng cōng bái de zhǔ tǐ
这句话大意是:它是构成葱白的主体。
zhǒng jiǔ dì èr shí èr guǎng zhì yuē bái ruò jiǔ yī zhǎng yī chǐ chū shǔ hàn
这句话大意是:种韭第二十二《广志》曰:「白弱韭(一),长一尺,出蜀汉。
wáng biāo zhī guān zhōng fù yuē èr pú jiǔ dōng cáng yě
这句话大意是:王彪之《关中赋》曰(二):「蒲、韭冬藏」也。
shōu jiǔ zi rú cōng zi fǎ
这句话大意是:收韭子,如葱子法。
ruò shì shàng mǎi jiǔ zi yi shì zhī yǐ tóng dang yī shèng shuǐ wū huǒ shàng wēi zhǔ jiǔ zi xū yú yá shēng zhě hǎo
这句话大意是:若市上买韭子,宜试之:以铜铛「一」盛水,于火上微煮韭子,须臾芽生者好;。
yá bù shēng zhě shì yì yù yǐ
现代白话:芽不生者,是裛郁了。
zhì qí xià shuǐ fèn fù xī yǔ kuí tóng
这句话大意是:治畦,下水,粪覆,悉与葵同。
rán qí yù jí shēn
这句话大意是:然畦欲极深。
jiǔ yī jiǎn yī jiā fèn yòu gēn xìng shàng tiào èr gù xū shēn yě
这句话大意是:韭,一剪一加粪,又根性上跳「二」,故须深也。
èr yuè qī yuè zhǒng
这句话大意是:二月、七月种。
zhǒng fǎ yǐ shēng zhǎn hé de wèi chù sān bù zǐ wū wéi nèi
这句话大意是:种法:以升盏合地为处「三」,布子于围内。
jiǔ xìng nèi shēng bù xiàng wài zhǎng sān wéi zhǒng lìng kē chéng
这句话大意是:韭性内生,不向外长(三),围种令科成。
hāo sì lìng cháng jìng
这句话大意是:薅(四)令常净。
jiǔ xìng duō huì shù bá wèi liáng
这句话大意是:韭性多秽,数拔为良。
gāo shù cùn jiǎn zhī
这句话大意是:高数寸剪之。
chū zhǒng suì zhǐ yī jiǎn
这句话大意是:初种,岁止一剪。
zhì zhèng yuè sǎo qù qí zhōng chén yè
这句话大意是:至正月,扫去畦中陈叶。
dòng jiě yǐ tiě pá lóu qǐ xià shuǐ jiā shú fèn
这句话大意是:冻解,以铁杷耧起,下水,加熟粪。
jiǔ gāo sān cùn biàn jiǎn zhī
这句话大意是:韭高三寸便剪之。
jiǎn rú cōng fǎ
这句话大意是:剪如葱法。
yī suì zhī zhōng bù guò wǔ jiǎn
这句话大意是:一岁之中,不过五剪。
měi wǔ jiǎn pá liù lóu xià shuǐ jiā fèn xī rú chū
这句话大意是:每(五)剪,杷(六)耧、下水、加粪,悉如初。
shōu zi zhě yī jiǎn jí liú zhī
这句话大意是:收子者,一剪即留之。
ruò hàn zhǒng zhě dàn wú qí yǔ shuǐ ěr pá fèn xī tóng
这句话大意是:若旱种者,但无畦与水耳,杷、粪悉同。
yī zhǒng yǒng shēng
这句话大意是:一种永生。
yàn yuē jiǔ zhě lǎn rén cài
这句话大意是:谚曰:「韭者懒人菜。
yǐ qí bù xū suì zhǒng yě
这句话大意是:」以其不须岁种也。
shēng lèi yuē jiǔ zhě jiǔ zhǎng yě yī zhǒng yǒng shēng
这句话大意是:《声类》曰:「韭者,久长也,一种永生。
cuī shí yuē zhēng yuè shàng xīn rì sǎo chú jiǔ qí zhōng kū yè
这句话大意是:崔寔曰:「正月上辛日,扫除韭畦中枯叶。
qī yuè cáng jiǔ jīng
这句话大意是:七月,藏韭菁。
jīng jiǔ huā yě qī
这句话大意是:「菁,韭花也(七)。
yī guǎng zhì yǐn wén lèi shū wèi jiàn
这句话大意是:(一)《广志》引文,类书未见。
bái ruò jiǔ huáng xiào zhāng xiào míng chāo tóng hú xiāng běn jīn dǎi běn děng wú bái zì zī réng nán sòng běn zhī jiù
这句话大意是:「白弱韭」,黄校、张校、明抄同,湖湘本、《津逮》本等无「白」字,兹仍南宋本之旧。
èr duò shū táng shū jīng jí zhì zhe lù yǒu jìn guāng lù dài fū wáng biāo zhī jí èr shí juǎn jīn wáng yì
这句话大意是:(二)《隋书》、《唐书‧经籍志》著录有晋光禄大夫《王彪之集》二十卷,今亡佚。
juǎn shí zhú wǔ yī yǐn yǒu wáng biāo zhī de lìng yī piān fù wén shì mǐn zhōng fù
这句话大意是:卷十「竹〔五一〕」引有王彪之的另一篇赋文是「《闽中赋》」。
àn wáng biāo zhī jìn shū yǒu chuán wèi zhì guān zhōng
这句话大意是:按王彪之《晋书》有传,未至关中。
zhè lǐ huáng xiào míng chāo jūn zuò guān zhōng fù ji yào yǐn zé zuò mǐn zhōng fù guān zhōng wèi zhī shì fǒu mǐn zhōng zhī wù zī cún míng chāo zhī jiù cún yí
这句话大意是:这里黄校、明抄均作《关中赋》,《辑要》引则作《闽中赋》,「关中」未知是否「闽中」之误,兹存明抄之旧存疑。
sān zhǎng míng chāo hú xiāng běn děng wù zuò wèi jù ji yào yǐn jí xué jīn běn jiàn xi běn gǎi zhèng
这句话大意是:(三)「长」,明抄、湖湘本等误作「畏」,据《辑要》引及《学津》本、渐西本改正。
sì hāo míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò shì sú é zì
这句话大意是:(四)「薅」,明抄、湖湘本、《津逮》本作「」,是俗讹字;。
jiàn xi běn cóng ji yào yǐn gǎi zuò hāo
这句话大意是:渐西本从《辑要》引改作「薅」。
zhù wén de shù bá jǐn míng chāo rú wén tā běn jūn chéng zhèng wén zuò shù huò shù hāo
这句话大意是:注文的「数拔」,仅明抄如文,他本均承正文作「数」或「数薅」。
àn hāo de běn yì shì bá cǎo juǎn èr shuǐ dào piān yě zhù míng bá cǎo yuē hāo gù cóng míng chāo
这句话大意是:按「薅」的本义是拔草,卷二《水稻》篇也注明「拔草曰薅」,故从明抄。
wǔ měi míng chāo zuò jí wù
这句话大意是:(五)「每」,明抄作「疾」,误;。
jù míng qīng kè běn gǎi zhèng ji yào yǐn tóng
这句话大意是:据明清刻本改正(《辑要》引同)。
liù pá míng chāo hú xiāng běn zuò bà míng qīng kè běn zuò pá ji yào yǐn tóng
这句话大意是:(六)「杷」,明抄、湖湘本作「耙」,明清刻本作「杷」(《辑要》引同)。
èr zì tóng yào shù zhōng hù jiàn běn shū tǒng yī zuò pá
这句话大意是:二字同,《要术》中互见,本书统一作「杷」。
qī jiǔ huā yě míng chāo jīn dǎi běn zuò jiǔ bà chū hú xiāng běn zuò jiǔ hào chū àn jīng shì jiǔ cài huā jūn wù jù ji yào yǐn jí xué jīn běn jiàn xi běn gǎi zhèng
这句话大意是:(七)「韭花也」,明抄、津逮本作「韭耙出」,湖湘本作「韭耗出」,按「菁」是韭菜花,均误,据《辑要》引及《学津》本、渐西本改正。
yī dang yīn chēng jù liù shū gù shì sān zú fǔ
这句话大意是:「一」「铛」,音鎗,据《六书故》是三足釜。
yào shù pēng rèn gè piān cháng yòng
这句话大意是:《要术》烹饪各篇常用。
zhè lǐ yīng shì yī zhǒng xiǎo xíng de tóng guō
这句话大意是:这里应是一种小型的铜锅。
yào shù yòu yǒu dang fǔ zé shì jiào dà xíng de
这句话大意是:《要术》又有「铛釜」,则是较大型的。
èr jiǔ cài fēn niè de xīn lín jīng shēng wū lǎo lín jīng zhī shàng rú bù měi nián yōng tǔ xīn gēn fán zhí bù yì zhí zhū yì wū shuāi lǎo
这句话大意是:「二」韭菜分蘖的新鳞茎,生于老鳞茎之上,如不每年壅土,新根繁殖不易,植株易于衰老。
yī jiǎn yī jiā fèn bù dàn shì shī féi tóng shí yě wèi le yōng gēn
这句话大意是:「一剪一加粪」,不但是施肥,同时也为了壅根。
xīn gēn zhú nián xiàng shàng tái gāo shàng tiào zhú nián jiā fèn tǔ péi yōng suǒ yǐ qí yào zuò de shēn
这句话大意是:新根逐年向上抬高(「上跳」),逐年加粪土培壅,所以畦要做得深。
sān yǐ shēng zhǎn hé de yòng róng liàng yī shēng dà de zhǎn zi dào fù zài dì shàng
这句话大意是:「三」「以升盏合地」,用容量一升大的盏子倒覆在地上。
wèi chù jiù zhǎn kǒu suǒ yìn chéng de quān zi nèi zuò wèi bō zi de chù suǒ
这句话大意是:「为处」,就盏口所印成的圈子内作为播子的处所。
zhǒng shǔ jiè yún tái jiè zǐ yī dì èr shí sān wú shì běn cǎo yún yī jiè zū yī míng shuǐ sū yī míng láo zhā
这句话大意是:种蜀芥、芸苔、芥子「一」第二十三《吴氏本草》云(一):「芥蒩,一名水苏,一名劳抯。
shǔ jiè yún tái qǔ yè zhě jiē qī yuè bàn zhǒng
这句话大意是:蜀芥、芸苔取叶者,皆七月半种。
de yù fèn shú
这句话大意是:地欲粪熟。
shǔ jiè yī mǔ yòng zi yī shēng
这句话大意是:蜀芥一亩,用子一升;。
yún tái yī mǔ yòng zi sì shēng èr
这句话大意是:芸苔一亩,用子四升(二)。
zhǒng fǎ yǔ wú jīng tóng
这句话大意是:种法与芜菁同。
jì shēng yì bù chú zhī
这句话大意是:既生,亦不锄之。
shí yuè shōu wú jīng qì shí shōu shǔ jiè
这句话大意是:十月收芜菁讫时,收蜀芥。
zhōng wèi xián dàn èr zū èr yì rèn wèi qián cài
这句话大意是:中为咸淡二菹「二」,亦任为干菜。
yún tái zú shuāng nǎi shōu
这句话大意是:芸苔,足霜乃收。
bù zú shuāng jí sè
这句话大意是:不足霜即涩。
zhǒng jiè zǐ jí shǔ jiè yún tái shōu zi zhě jiē èr sān yuè hǎo yǔ zé shí zhǒng
这句话大意是:种芥子及蜀芥、芸苔收子者,皆二三月好雨泽时种。
sān wù xìng bù nài hán jīng dōng zé sǐ gù xū chūn zhǒng sān
这句话大意是:三物性不耐寒,经冬则死,故须春种「三」。
hàn zé qí zhǒng shuǐ jiāo
这句话大意是:旱则畦种水浇。
wǔ yuè shú ér shōu zi
这句话大意是:五月熟而收子。
yún tái dōng tiān cǎo fù yì de qǔ zi yòu de shēng rú sì gōng shí
这句话大意是:芸苔冬天草覆,亦得取子,又得生茹「四」供食。
cuī shí yuē liù yuè dà shǔ zhōng fú sān hòu kě shōu jiè zǐ
这句话大意是:崔寔曰:「六月,大暑中伏(三)后,可收芥子。
qī yuè bā yuè kě zhǒng jiè
这句话大意是:七月、八月,可种芥。
yī wú shì běn cǎo huá tuó dì zǐ wú pǔ zhuàn shū yǐ shī chuán
这句话大意是:(一)《吴氏本草》,华佗弟子吴普撰,书已失传。
tài píng yù lǎn juǎn jiǔ bā jiè yǐn wú shì běn cǎo yǔ yào shù tóng wéi zū zuò zū láo zhā zuò láo zǔ
这句话大意是:《太平御览》卷九八○「芥」引《吴氏本草》与《要术》同,惟「蒩」作「葅」,「劳抯」作「劳祖」。
míng yī bié lù jì zài shuǐ sū de yì míng yǒu yī míng jī sū yī míng láo zǔ yī míng jiè zū yī míng jiè jū yù lǎn jiè zū yīng shì jiè zū zhī wù ér láo zǔ yǔ bié lù tóng
这句话大意是:《名医别录》记载水苏的异名有:「一名鸡苏,一名劳祖,一名芥蒩,一名芥苴」,《御览》「芥葅」应是「芥蒩」之误,而「劳祖」与《别录》同。
àn zhā yīn zhā fāng yán juǎn shí zhā qǔ yě nán chǔ zhī jiān fán qǔ wù gōu ní zhōng wèi zhī zhā huò wèi zhī
这句话大意是:按《抯》,音渣,《方言》卷十:「抯、●,取也,南楚之间凡取物沟泥中谓之抯,或谓之●」。
shuǐ sū táng běn cǎo zhù shēng xià shī shuǐ cè tú jīng běn cǎo shēng shuǐ àn bàng wú pǔ shì yáng zhōu rén zé yào shù yǐn zuò láo zhā sì hū gèng hé shì xiē
这句话大意是:水苏,《唐本草》注:「生下湿水侧」,《图经本草》:「生水岸傍」,吴普是扬州人,则《要术》引作「劳抯」,似乎更合适些。
shuǐ sū shì chún xíng kē zhí wù
这句话大意是:水苏是唇形科植物,。
hé sū rěn tóng kē
这句话大意是:和苏、荏同科,。
suī yǒu jiè zū de yì míng
这句话大意是:虽有「芥蒩」的异名,。
shí jì hé shí zì huā kē de jiè yún tái háo bù xiāng gān
这句话大意是:实际和十字花科的芥、芸薹毫不相干,。
ér qiě xià miàn rěn liǎo piān tóng yàng yǐn dào zhè tiáo
这句话大意是:而且下面《荏蓼》篇同样引到这条,。
yǐn zài gāi piān shì zhèng què de
这句话大意是:引在该篇是正确的,。
yǐn zài zhè lǐ bù hé shì
这句话大意是:引在这里不合适,。
yīng xì cuàn yǎn
这句话大意是:应系窜衍。
èr yòng zi yī shēng hé yòng zi sì shēng yuán zuò shuāng xíng xiǎo zhù yīng guī rù zhèng wén zī gǎi wèi dà zì
这句话大意是:(二)「用子一升」和「用子四升」,原作双行小注,应归入正文,兹改为大字。
sān dà shǔ zhōng jí dà shǔ jié fú yīng shì yǎn wén cān kàn sì mín yuè lìng ji shì liù yuè piān xiào jì
这句话大意是:(三)「大暑中」即大暑节,「伏」应是衍文,参看《四民月令辑释》「六月」篇校记。
yī jiè cài yuán chǎn yà zhōu wǒ guó zhì chí zài xi hàn yǐ qián jiù yǒu zāi péi xi hàn yǐn dū wèi shū yǒu zhǒng jiè piān
这句话大意是:「一」芥菜原产亚洲,我国至迟在西汉以前就有栽培,西汉《尹都尉书》有种芥篇。
yáng xióng fāng yán juǎn sān fēng jí sōng ráo wú jīng yě
这句话大意是:扬雄方言卷三:「蘴(即菘)、荛、芜菁也。
zhào wèi zhī jiāo wèi zhī dà jiè qí xiǎo zhě wèi zhī xīn jiè huò wèi zhī yōu jiè
这句话大意是:……赵魏之郊谓之大芥,其小者谓之辛芥,或谓之幽芥。
táng yán shī gǔ zhù jí jiù piān shuō jiè yì yǒu dà xiǎo èr zhǒng
这句话大意是:」唐颜师古注《急就篇》说,芥亦有大小二种。
sū gōng táng běn cǎo shuō jiè yǒu sān zhǒng yè tài zǐ cū zhě yè kě shí zi rù yào yòng
这句话大意是:苏恭《唐本草》说,芥有三种:叶大子粗者,叶可食,子入药用;。
yè xiǎo zi xì zhě yè bù kān shí zi dàn zuò yǎn
这句话大意是:叶小子细者,叶不堪食,子但作兖;。
yòu yǒu bái jiè zi cū dà bái sè rú bái liáng mǐ jiù yún cóng xī yù lái yòu yún shēng hé dōng
这句话大意是:又有白芥,子粗大白色,如白梁米,旧云从西域来,又云生河东。
míng li shí zhēn běn cǎo gāng mù juǎn èr liù yǐ wèi bái jiè jí shǔ jiè
这句话大意是:明李时珍《本草纲目》卷二六以为白芥即蜀芥。
àn jù xiàn dài zhí wù xué yě fēn wèi dà jiè cài hé xiǎo jiè cài èr zhǒng dàn xiǎo jiè cài yě chī yè zhù míng de xuě lǐ hòng jiù shì xiǎo jiè cài de pǐn zhǒng
这句话大意是:按据现代植物学,也分为大芥菜和小芥菜二种,但小芥菜也吃叶,著名的雪里蕻就是小芥菜的品种。
yào shù zhè lǐ suǒ shuō shǔ jiè kě néng jiù shì dà jiè suǒ shuō jiè zǐ kě néng jiù shì xiǎo jiè
这句话大意是:《要术》这里所说「蜀芥」,可能就是大芥,所说「芥子」可能就是小芥。
zhì wū yún tái li shí zhēn běn cǎo gāng mù yǐ wèi jí jīn yóu cài shí jì shàng yún tái zhǐ shì yóu cài de yī zhǒng bìng bú shì suǒ yǒu yóu cài dōu shì yún tái
这句话大意是:至于「芸苔」,李时珍《本草纲目》以为即今油菜,实际上芸苔只是油菜的一种,并不是所有油菜都是芸苔。
wǒ guó mù qián zài dà miàn jī shēng chǎn shàng zāi péi de yóu cài
这句话大意是:我国目前在大面积生产上栽培的油菜,。
kě fēn wèi sān dà lèi xíng yī wèi jiè cài lèi xíng
这句话大意是:可分为三大类型:一为芥菜类型,。
zhí zhū jiào gāo dà
这句话大意是:植株较高大,。
yì bān chēng wèi gāo yóu cài
这句话大意是:一般称为高油菜,。
qí zhōng yòu fēn wèi dà yè yóu cài jí dà jiè cài yù chéng de yóu cài hé xì yè yóu cài jí xiǎo jiè cài yù chéng de yóu cài èr zhǒng
这句话大意是:其中又分为大叶油菜(即大芥菜育成的油菜)和细叶油菜(即小芥菜育成的油菜)二种。
èr wèi bái cài lèi xíng zhí zhū jiào ǎi xiǎo yì bān chēng wèi ǎi yóu cài yě yǒu èr zhǒng yī zhǒng jiù shì hàn yǐ lái suǒ chēng de yún tái yì chēng hú cài jīng hé xī zǒu láng chuán rù nèi de xiàn zài zhǔ yào fēn bù zài qín lǐng yǐ běi gè shěng
这句话大意是:二为白菜类型,植株较矮小,一般称为矮油菜,也有二种:一种就是汉以来所称的「芸苔」,亦称胡菜,经河西走廊传入内地,现在主要分布在秦岭以北各省;。
lìng yī zhǒng shì yóu wǒ guó yuán chǎn de bái cài yǎn biàn ér chéng de ǎi yóu cài zhǔ yào fēn bù zài zhǎng jiāng liú yù gè shěng zhè shì wǒ guó mù qián zāi péi zuì duō de yī zhǒng
这句话大意是:另一种是由我国原产的白菜演变而成的矮油菜,主要分布在长江流域各省,这是我国目前栽培最多的一种。
ér qiě cóng lì shǐ shàng kàn yóu cài zhè yī míng cí zuì xiān jiàn yú yuán dài nóng shū míng qīng shū zhōng duō shù chēng wèi yóu cài
这句话大意是:而且从历史上看,油菜这一名词最先见于元代农书,明清书中多数称为油菜。
zhè yī tòng sú míng cí de xìng qǐ hé fā zhǎn fǎn yìng tā de zāi péi dào yuán dài kāi shǐ biàn wèi zhòng yào bìng fǎn yìng tā zhǔ yào shì yóu bái cài yù chéng de
这句话大意是:这一通俗名词的兴起和发展,反映它的栽培到元代开始变为重要,并反映它主要是由白菜育成的。
sān wèi gān lán lèi xíng jìn nián shān cóng guó wài chuán rù
这句话大意是:三为甘蓝类型,近年才从国外传入。
gǔ lái shū cài jīng duō nián de rén gōng zāi péi pǐn zhǒng jí qí yòng tú yǐ duō biàn huà
这句话大意是:古来蔬菜经多年的人工栽培,品种及其用途已多变化。
cóng yào shù běn piān suǒ shuō lái kàn shǔ jiè hé yún tái zhǔ yào shì yòng yè de jiè zǐ zé yǐ shōu zi wèi zhǔ
这句话大意是:从《要术》本篇所说来看,蜀芥和芸苔主要是用叶的,芥子则以收子为主。
zi de yòng fǎ méi yǒu shuō míng dàn juǎn bā bā hé yǎn piān yǒu zuò jiè zǐ jiàng fǎ yě yòng wū zuò yǎn
这句话大意是:子的用法没有说明,但卷八《八和兖》篇有「作芥子酱法」,也用于作兖。
lǐ jì nèi zé yǒu yú kuài jiè jiàng zuò jiè jiàng de lì shǐ yǐ hěn jiǔ
这句话大意是:《礼记‧内则》有「鱼脍芥酱」,作芥酱的历史已很久。
jiè zǐ zhà yóu kě néng jiào wǎn yào shù shōu zi shì bú shì hái zhà yóu hái bù néng kěn dìng
这句话大意是:芥子榨油可能较晚,《要术》收子是不是还榨油,还不能肯定。
èr xián dàn èr zū jiàn juǎn jiǔ zuò zū cáng shēng cài fǎ piān kuí sōng wú jīng shǔ jiè xián zū fǎ tiáo
这句话大意是:「二」「咸淡二菹」,见卷九《作菹藏生菜法》篇「葵、菘、芜菁、蜀芥咸菹法」条。
sān jiè cài zāi péi zài wǒ guó yǐ zhōng nán bù wèi zuì shèng yīn qí dōng jì qì wēn jiào nuǎn kě yǐ ān quán yuè dōng
现代白话:「三」芥菜栽培在我国以中南部为最盛,因其冬季气温较暖,能够安全越冬。
běi fāng jiào hán yì bān qiū bō dōng shōu zuò wèi dōng cài
这句话大意是:北方较寒,一般秋播冬收,作为冬菜。
shōu zi shí zé chūn zhǒng xià shōu
这句话大意是:收子时则春种夏收。
sì rú shì cài de fàn chēng shēng rú yóu yán shēng cài xiān cài
这句话大意是:「四」「茹」是「菜」的泛称,「生茹」犹言生菜、鲜菜。
zhǒng hú suī yī dì èr shí sì hú suī yi hēi ruǎn qīng shā liáng de sān biàn shú gēng
这句话大意是:种胡荽「一」第二十四胡荽宜黑软青沙良地,三遍熟耕。
shù yīn xià de
这句话大意是:树阴下,得;。
hé dòu chù yì de
这句话大意是:禾豆处,亦得。
chūn zhǒng zhě yòng qiū gēng de
这句话大意是:春种者用秋耕地。
kāi chūn dòng jiě de qǐ yǒu rùn zé èr shí jí jiē zé zhǒng zhī
这句话大意是:开春冻解地起有润泽「二」时,急接泽种之。
zhǒng fǎ jìn shì fù guō tián yī mǔ yòng zi èr shēng gù sān jì zhǒng jiàn chú qǔ mài gōng shēng cài yě
这句话大意是:种法:近市负郭田,一亩用子二升,故「三」穊种,渐锄取,卖供生菜也。
wài shè wú shì zhī chù yī mǔ yòng zi yī shēng shū mì zhèng hǎo
这句话大意是:外舍无市之处,一亩用子一升,疏密正好。
liù qī yuè zhǒng yī mǔ yòng zi yī shēng
这句话大意是:六、七月种,一亩用子一升。
yī xiān zào shài yù zhǒng shí bù zǐ wū jiān de yī shēng zǐ yǔ yī jū shī tǔ hé zhī yǐ jiǎo cuō lìng pò zuò liǎng duàn
这句话大意是:(一)先燥晒,欲种时,布子于坚地,一升子与一掬湿土和之,以脚蹉令破作两段。
duō zhǒng zhě yǐ zhuān èr wǎ cuō zhī yì de yǐ mù lóng lóng zhī yì de
这句话大意是:多种者,以塼(二)瓦蹉之亦得,以木砻砻之亦得。
zi yǒu liǎng rén rén gè zhe sì gù bù pò liǎng duàn zé shū mì sān shuǐ yì ér bù shēng
这句话大意是:子有两人,人各著「四」,故不破两段,则疏密(三)水裛而不生。
zhe tǔ zhě lìng tǔ rù ké zhōng sì zé shēng jí ér zhǎng sù
这句话大意是:著土者,令土入壳中(四),则生疾而长速。
zhǒng shí yù zào cǐ cài fēi yǔ bù shēng suǒ yǐ bù qiú shī xià yě
这句话大意是:种时欲燥,此菜非雨不生,所以不求湿下也。
wū dàn mù rùn shí yǐ lóu jiǎng zuò lǒng yǐ shǒu sàn zǐ jí láo lìng píng
这句话大意是:于旦暮润时,以耧耩作垄,以手散子,即劳令平。
chūn yǔ nán qī bì xū jiè zé cuō tuó shī jī zé bù dé yǐ
现代白话:春雨难期,必须藉泽,蹉跎失机,则不得了。
dì zhèng yuè zhōng dòng jiě zhě shí jié jì zǎo suī jìn yá bù shēng dàn zào zhǒng zhī bù xū jìn zi
这句话大意是:地正月中冻解者,时节既早,虽浸,芽不生,但燥种之,不须浸子。
de ruò èr yuè shǐ jiě zhě suì yuè shāo wǎn kǒng zé shǎo bù shí shēng shī suì jì yǐ
现代白话:地若二月始解者,岁月稍晚,恐泽少,不时生,失岁计了;。
biàn wū nuǎn chù lóng shèng hú suī zi yī rì sān dù yǐ shuǐ wò wǔ zhī èr sān rì zé yá shēng wū dàn mù shí jiē rùn màn zhì zhī shù rì xī chū yǐ
现代白话:便于暖处笼盛胡荽子,一日三度以水沃「五」之,二三日则芽生,于旦暮时接润漫掷之,数日悉出了。
dà tǐ yǔ zhǒng má fǎ xiāng shì
这句话大意是:大体与种麻法相似。
jiǎ dìng shí rì èr shí rì wèi chū zhě yì wù guài zhī xún zì dāng chū
这句话大意是:假定十日、二十日未出者,亦勿怪之,寻自当出。
yǒu cǎo nǎi lìng bá zhī
这句话大意是:有草,乃令拔之。
cài shēng sān èr cùn chú qù jì zhě gōng shí jí mài
这句话大意是:菜生三二寸,锄去穊者,供食及卖。
shí yuè zú shuāng nǎi shōu zhī
这句话大意是:十月足霜,乃收之。
qǔ zi zhě réng liú gēn jiān gǔ xiàn fǎn bá lìng xī jì jí bù shēng
这句话大意是:取子者,仍留根,间古苋反拔令稀,穊即不生。
yǐ cǎo fù shàng
这句话大意是:以草复上。
fù zhě de gōng shēng shí yòu bù dòng sǐ
这句话大意是:覆者得供生食,又不冻死。
yòu wǔ wǔ yuè zǐ shú bá qǔ pù qián wù shǐ lìng shī shī zé yì yù
这句话大意是:又(五)五月子熟,拔取曝干,勿使令湿,湿则裛郁。
gé kē dǎ chū liù zuò hāo qī shèng zhī
这句话大意是:格柯打出「六」,作蒿●「七」盛之。
dōng rì yì de rù jiào xià hái chū zhī
这句话大意是:冬日亦得入窖,夏还出之。
dàn bù shī yì de wǔ liù nián tíng bā
这句话大意是:但不湿,亦得五六年停「八」。
yī mǔ shōu shí shí dū yì tiào mài shí kān yì pǐ juàn
这句话大意是:一亩收十石,都邑粜卖,石堪一匹绢。
ruò de róu liáng bù xū zhòng jiā gēng kěn zhě wū zi shú shí hǎo zi shāo yǒu líng luò zhě rán hòu bá qǔ zhí jiǔ shēn xì chú dì yī biàn láo lìng píng liù yuè lián yǔ shí lǚ yī yīn lǚ shēng zhě yì xún mǎn de shěng gēng zhǒng zhī láo
这句话大意是:若地柔良,不须重加耕垦者,于子熟时,好子稍有零落者,然后拔取,直「九」深细锄地一遍,劳令平,六月连雨时,穞「一0」音吕生者亦寻满地,省耕种之劳。
qiū zhǒng zhě wǔ yuè zǐ shú bá qù jí gēng shí yú rì yòu yī zhuǎn rù liù yuè yòu yī zhuǎn lìng hǎo yī yī diào shú diào shú liù rú má de
这句话大意是:秋种者,五月子熟,拔去,急耕,十余日又一转,入六月又一转,令好「一一」调熟,调熟(六)如麻地。
jí wū liù yuè zhōng hàn shí lóu jiǎng zuò lǒng cuō zi lìng pò shǒu sàn hái láo lìng píng yī tóng chūn fǎ
这句话大意是:即于六月中旱时,耧耩作垄,蹉子令破,手散,还劳令平,一同春法。
dàn jì shì hàn zhǒng bù xū lóu rùn yī èr
这句话大意是:但既是旱种,不须耧润「一二」。
cǐ cài hàn zhǒng qī fēi lián yǔ bù shēng suǒ yǐ bù tóng chūn yuè yāo qiú shī xià
这句话大意是:此菜旱种(七),非连雨不生,所以不同春月要求湿下。
zhǒng hòu wèi yù lián yǔ suī yī yuè bù shēng yì wù guài
这句话大意是:种后,未遇连雨,虽一月不生,亦勿怪。
mài dǐ de yì de zhǒng zhǐ xū jí gēng diào shú
这句话大意是:麦底地亦得种,止须急耕调熟。
suī míng qiū zhǒng huì yī sān zài liù yuè
这句话大意是:虽名秋种,会「一三」在六月。
liù yuè zhōng wú bù lín yù bā lián yǔ shēng zé gēn qiáng kē dà
这句话大意是:六月中无不霖,遇(八)连雨生,则根强科大。
qī yuè zhǒng zhě yǔ duō yì de yǔ shǎo zé shēng bù jǐn dàn jiǔ gēn xì kē xiǎo bù tóng liù yuè zhǒng zhě biàn shí bèi shī yǐ
现代白话:七月种者,雨多亦得,雨少则生不尽,但(九)根细科小,不同六月种者,便十倍失了。
dà dū bù yòng chù de shī rù zhōng shí
这句话大意是:大都不用触地湿入中(十)。
shēng gāo shù cùn chú qù jì zhě gōng shí jí mài
这句话大意是:生高数寸,锄去穊者,供食及卖。
zuò zū zhě shí yuè zú shuāng nǎi shōu zhī
这句话大意是:作菹者,十月足霜乃收之。
yī mǔ liǎng zài zài zhí juàn sān pǐ
这句话大意是:一亩两载,载直绢三匹。
ruò liú dōng zhōng shí zhě yǐ cǎo fù zhī shàng de jìng dōng zhōng shí
这句话大意是:若留冬中食者,以草覆之,尚得竟冬中食。
qí chūn zhǒng xiǎo xiǎo gōng shí zhě zì kě qí zhǒng
这句话大意是:其春种小小供食者,自可畦种。
qí zhǒng zhě yī rú kuí fǎ
这句话大意是:畦种者一如葵法。
ruò zhǒng zhě ruó shēng zǐ yī sì lìng zhōng pò lóng shèng yī rì zài dù yǐ shuǐ wò zhī lìng shēng yá rán hòu zhǒng zhī
这句话大意是:若种者,挼生子「一四」,令中破,笼盛,一日再度以水沃之,令生芽,然后种之。
zài sù jí shēng yǐ
现代白话:再宿即生了。
zhòu yòng bó gài yè zé qù zhī
这句话大意是:昼用箔盖,夜则去之。
zhòu bù gài rè bù shēng
这句话大意是:昼不盖,热不生;。
yè bù qù chóng qī shí yī zhī
这句话大意是:夜不去,虫栖(十一)之。
fán zhǒng cài zi nán shēng zhě jiē shuǐ wò lìng yá shēng wú bù jí shēng yǐ
现代白话:凡种菜,子难生者,皆水沃令芽生,无不即生了。
zuò hú suī zū fǎ tāng zhōng xiè yī wǔ chū zhī zhe dà wèng zhōng yǐ nuǎn yán shuǐ jīng sù jìn zhī
这句话大意是:作胡荽菹法:汤中渫「一五」出之,著大瓮中,以暖盐水经宿浸之。
míng rì jí shuǐ jìng xǐ chū bié qì zhōng yǐ yán cù jìn zhī xiāng měi bù kǔ
这句话大意是:明日,汲水净洗,出别器中,以盐、酢浸之,香美不苦。
yì kě xǐ qì zuò zhōu qīng mài yī liù mò shí èr rú jiè zū fǎ yì yǒu yī zhǒng wèi
这句话大意是:亦可洗讫,作粥清、麦●「一六」末(十二),如●芥菹法,亦有一种味。
zuò guǒ zū shí sān zhě yì xū xiè qù kǔ zhī rán hòu nǎi yòng zhī yǐ
现代白话:作裹菹(十三)者,亦须渫去苦汁,然后乃用之了。
yī liù qī yuè zhǒng yī mǔ yòng zi yī shēng gè běn tóng
这句话大意是:(一)「六七月种,一亩用子一升」,各本同。
zhè shì zài tán dào chūn zhǒng yòng zhǒng liàng shí fù dài tí yī xià qiū zhǒng de yòng zhǒng liàng yán gé shuō lái yīng gāi fàng zài xià miàn tán qiū zhǒng de yī duàn zhōng
这句话大意是:这是在谈到春种用种量时,附带提一下秋种的用种量,严格说来,应该放在下面谈秋种的一段中。
ji yào shān qù yī mǔ yòng zi yī shēng jiāng liù qī yuè zhǒng shǔ shàng jù fēi shì
这句话大意是:《辑要》删去「一亩用子一升」,将「六七月种」属上句,非是。
èr míng chāo hú xiāng běn zuò jīn dǎi běn zuò zhuān zì tóng běn shū tǒng yī zuò zhuān
这句话大意是:(二)明抄、湖湘本作「」,津逮本作「塼」,字同,本书统一作「塼」。
sān shū mì bù kě jiě
这句话大意是:(三)「疏密」,不可解。
jiù wén jù de gòu zào lái shuō cǐ èr zì yīng dāng shì bù shēng de yuán yīn ér bú shì bù shēng de jié guǒ
这句话大意是:就文句的构造来说,此二字应当是「不生」的原因,而不是「不生」的结果。
ruò jiě shì wèi yóu yú yǒu de bù fā yá yīn ér chū miáo yǒu shū yǒu mì shí hé yuán yì bù fú
这句话大意是:若解释为由于有的不发芽,因而出苗有疏有密,实和原意不符。
hú suī de guǒ shí shì fù zǐ fáng guǒ měi yī zǐ fáng zhōng yǒu yī lì zhǒng zi zhǒng kǒng lián jiē zài yuán lái de guǒ bǐng shàng bèi guǒ bǐng dǔ sè zhù
这句话大意是:胡荽的果实是复子房果,每一子房中有一粒种子,种孔连接在原来的果柄上,被果柄堵塞住。
guǒ shí kāi liè wèi liǎng bàn hòu bù dàn guǒ ké de zǔ ài xiāo chú le gèng zhòng yào de shì liǎng gè fēn guǒ tuō lí guǒ bǐng zhǒng kǒng lù chū yòu yá cái róng yì shēng zhǎng chū lái
这句话大意是:果实开裂为两半后,不但果壳的阻碍消除了,更重要的是两个分果脱离果柄,种孔露出,幼芽才容易生长出来。
rú guǒ bù bǎ guǒ shí fēn kāi wèi liǎng gè fēn guǒ
这句话大意是:如果不把果实分开为两个分果,。
zhǒng kǒng fēng bì zhe
这句话大意是:种孔封闭著,。
jí shǐ shuǐ fèn kě yǐ shèn guò guǒ ké jìn rù zhǒng zi
现代白话:即使水分能够渗过果壳进入种子,。
yòu yá hěn nán shēn zhǎn chū lái
这句话大意是:幼芽很难伸展出来,。
xíng chéng běn piān suǒ wèi bèi shuǐ wō huài ér bù shēng
这句话大意是:形成本篇所谓被水窝坏而不生,。
suǒ yǐ zhè guǒ shū mì èr zì dāng shì jǐn mì huò mián mì de wù xiě
这句话大意是:所以这裹「疏密」二字当是「紧密」或「绵密」的误写。
sì lìng tǔ rù ké zhōng huáng xiào zhāng xiào míng chāo tóng
这句话大意是:(四)「令土入壳中」,黄校、张校、明抄同;。
ji yào yǐn jí hú xiāng běn jīn dǎi běn jiàn xi běn děng tǔ jūn zuò zhù wù
这句话大意是:《辑要》引及湖湘本、《津逮》本、渐西本等「土」均作「注」,误。
àn zhe tǔ zhě bú shì zhǐ zhǒng zi rù tǔ ér shì zhèng wén yǔ yī jū shī tǔ hé zhī de shēn shuō jí shuō míng wèi shén me yào hé tǔ rǒu cǎi de dào lǐ
这句话大意是:按「著土者」不是指种子入土,而是正文「与一掬湿土和之」的申说,即说明为什么要和土蹂踩的道理。
rú guǒ shì zhù nà zhǐ néng zhǐ shuǐ zhù bù dàn méi yǒu yòng shuǐ yě hé pà shuǐ yì dǐ chù zì yīng zuò tǔ
这句话大意是:如果是「注」,那只能指水注,不但没有用水,也和怕「水裛」抵触,字应作「土」。
wǔ yòu suī kě zuò dì èr gè jiǎng jí dì èr nián de wǔ yuè réng yí shì jí zì zhī wù
这句话大意是:(五)「又」,虽可作「第二个」讲,即第二年的五月,仍疑是「及」字之误。
liù diào shú huáng xiào zhāng xiào míng chāo hú xiāng běn jūn chóng wén jīn dǎi běn jiàn xi běn děng bù zhòng
这句话大意是:(六)「调熟」,黄校、张校、明抄、湖湘本均重文,《津逮》本、渐西本等不重。
àn yào shù zhōng fǎn fù shuō míng hé chóng wén de lì zi jí duō
这句话大意是:按《要术》中反复说明和重文的例子极多,。
chóng wén rú juǎn bā bā hé yǎn piān kǔ zhī
这句话大意是:重文如卷八《八和兖》篇「苦汁,。
kǔ zhī
这句话大意是:苦汁」,。
pú là piān jí huǒ
这句话大意是:《脯腊》篇「急火,。
jí huǒ
这句话大意是:急火」,。
juǎn jiǔ zhǔ jiāo piān bù chè dǐ
这句话大意是:卷九《煮胶》篇「不彻底,。
bù chè dǐ děng děng
这句话大意是:不彻底」等等,。
dōu hé zhè lǐ diào shú
这句话大意是:都和这里「调熟,。
diào shú xiāng lèi shì
这句话大意是:调熟」相类似,。
gù cóng huáng xiào
这句话大意是:故从黄校。
qī hàn zhǒng míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn zuò zǎo zhǒng wù
这句话大意是:(七)「旱种」,明抄、湖湘本、《津逮》本均作「早种」,误;。
jù ji yào yǐn jí xué jīn běn jiàn xi běn gǎi zhèng rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn yì zuò hàn
这句话大意是:据《辑要》引及《学津》本、渐西本改正(日译本引劳季言校宋本亦作「旱」)。
bā ji yào yǐn zuò yù xué jīn běn jiàn xi běn cóng zhī
这句话大意是:(八)《辑要》引作「遇」,《学津》本、渐西本从之;。
míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò wàng
这句话大意是:明抄、湖湘本、《津逮》本作「望」。
jiǔ dàn gè běn tóng zài zhè lǐ bù hǎo jiě shì rì yì běn yí qiě zhī wù yǒu kě néng
这句话大意是:(九)「但」,各本同,在这里不好解释,日译本疑「且」之误,有可能。
shí chù de míng chāo wù zuò chù chí tā běn bù wù
这句话大意是:(十)「触地」,明抄误作「触池」,他本不误。
rù zhōng míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn yǒu zhǐ bú yào zài dì shī shí jìn dào dì lǐ qù bì xū yǒu
这句话大意是:「入中」,明抄、湖湘本、《津逮》本均有,指不要在地湿时进到地里去,必须有;。
ji yào yǐn wú xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào shān qù fēi
这句话大意是:《辑要》引无,《学津》本、渐西本从《辑要》删去,非。
shí yī míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò lóu xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn zuò qī
这句话大意是:(十一)明抄、湖湘本、《津逮》本作「耧」,《学津》本、渐西本从《辑要》引作「栖」。
zhè lǐ zhǐ yè lǐ rú guǒ réng rán jiāng bó gài zhe róng yì zhāo rě chóng lèi lóu miǎn qiáng kě yǐ jiě zuò pá xíng bù rú qī hǎo zī cóng ji yào
现代白话:这里指夜里如果仍然将箔盖著,容易招惹虫类,「耧」勉强能够解作「爬行」,不如「栖」好,兹从《辑要》。
shí èr zuò zhōu qīng mài mò yuán zuò zuò zhōu jīn mài wèi bù kě jiě wù
这句话大意是:(十二)「作粥清、麦●末」,原作「作粥津、麦●味」,不可解,误。
àn juǎn jiǔ zuò zū cáng shēng cài fǎ piān kuí sōng wú jīng shǔ jiè xián zū fǎ tiáo shuō qí wú jīng shǔ jiè èr zhǒng fěn shǔ mǐ zuò zhōu qīng dǎo mài zuò mò zuò wèi yān niàng cái liào zhèng shì zhè lǐ suǒ zhǐ de rú jiè zū fǎ
这句话大意是:按卷九《作菹藏生菜法》篇「葵、菘、芜菁、蜀芥咸菹法」条说:「其芜菁、蜀芥二种,……粉黍米作粥清,捣麦●作末」,作为腌酿材料,正是这里所指的「如●芥菹法」。
qīng yīn jìn xíng é zuò jīn
这句话大意是:「清」,因近形讹作「津」;。
mò xí xià wén yī zhǒng wèi cuò chéng wèi zī gǎi zhèng
这句话大意是:「末」,袭下文「一种味」错成「味」,兹改正。
shí sān guǒ zū yào shù zhōng zū fǎ hěn duō dàn méi yǒu guǒ zū de míng chēng
这句话大意是:(十三)「裹菹」,《要术》中菹法很多,但没有「裹菹」的名称。
xià miàn rěn liǎo piān zuò liǎo zū shì yòng juàn dài shèng chén wū jiàng wèng zhōng pō xiàng guǒ zū wèi zhī shì fǒu zhǐ zhè yī lèi
这句话大意是:下面《荏蓼》篇作蓼菹是用「绢袋盛,沈于酱瓮中」,颇像「裹菹」,未知是否指这一类。
cún yí
这句话大意是:存疑。
yī hú suī sǎn xíng kē yī èr nián shēng cǎo běn yòu míng yán sui xiāng suī xiāng cài
这句话大意是:「一」胡荽,繖形科,一、二年生草本,又名芫荽、香荽、香菜。
qí yè zuò wèi xiāng cài gōng shēng shí
这句话大意是:其叶作为香菜供生食。
zài huá běi zài shēng shí wài jiān yì zhǔ shí huò yán zì
这句话大意是:在华北在生食外,兼亦煮食或盐渍。
zhǒng zi kě zuò xiāng liào diào wèi yì gōng yào yòng
这句话大意是:种子可作香料调味,亦供药用。
yì wén lèi jù juǎn bā wǔ dòu yǐn yè zhōng jì shí lè huì hú hú wù gǎi míng
这句话大意是:《艺文类聚》卷八五「豆」引《邺中记》:「石勒讳胡,胡物改名。
míng hú suī yuē xiāng suī
这句话大意是:名……胡绥曰「香绥」。
èr rùn zé dōng jì tǔ rǎng xià céng shuǐ fèn zhēng fā shàng shēng yù lěng níng jié wèi bīng suǒ yǐ chūn jì dòng jiě shí tǔ rǎng bǐ jiào shī rùn
这句话大意是:「二」「润泽」,冬季土壤下层水分蒸发上升,遇冷凝结为冰,所以春季冻解时,土壤比较湿润。
sān gù tè wèi tè dì
这句话大意是:「三」「故」,特为,特地。
sì zhe yǒu chuān zhe de yì sī rú shuō zhe yī chī zhe bù jǐn
这句话大意是:「四」「著」有穿著的意思,如说著衣,吃著不尽。
rén gè zhe zhǐ hú suī guǒ shí zhōng de liǎng lì zhǒng zi zài yī gè guǒ ké nèi yòu gè zì yǒu pí ké bāo guǒ zhe
这句话大意是:「人各著」,指胡荽果实中的两粒种子,在一个果壳内又各自有皮壳包裹著。
rén jí rén zì
这句话大意是:「人」即「仁」字。
wǔ wò jiāo lín guàn
这句话大意是:「五」「沃」,浇,淋,灌。
liù gé jī
这句话大意是:「六」「格」,击;。
kē zhī tiáo
这句话大意是:「柯」,枝条。
gé kē dǎ chū yì jí jī qí zhī tiáo dǎ luò zhǒng zi
这句话大意是:「格柯打出」,意即击其枝条,打落种子。
qī xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn yī èr zhǎng ā hán jīng yǐn zì lín pàn zhú wèi zhī shèng gǔ zhě
这句话大意是:「七」「●」,玄应《一切经音义》卷一二《长阿含经》引《字林》:「判竹为之,盛谷者。
yào shù juǎn èr shuǐ dào piān yǒu cǎo shì cǎo zhī lèi biān chéng de róng qì
这句话大意是:」《要术》卷二《水稻》篇有「草●」,是草之类编成的容器。
zhè lǐ hāo zé shì yòng hāo jīng biān chéng
这句话大意是:这里「蒿●」,则是用蒿茎编成。
juǎn èr dà xiǎo mài piān yǒu hāo ài dān juǎn sì chā lí piān yǒu hāo dān yě shì yòng hāo jīng zuò chéng de
这句话大意是:卷二《大小麦》篇有「蒿、艾箪」,卷四《插梨》篇有「蒿箪」,也是用蒿茎作成的。
yīn chuán yòu yīn chuí
这句话大意是:●音遄,又音垂。
bā tíng bǎo cún bù huài jí bǎo guǎn bǎo cáng
这句话大意是:「八」「停」,保存不坏,即保管,保藏。
niàng zào gè piān zé zhǐ chén niàng
这句话大意是:酿造各篇则指陈酿。
jiǔ zhí jǐn jǐn zhǐ xū
这句话大意是:「九」「直」,仅仅,只需。
yī lǚ yě xiě zuò zhǐ luò lì zì shēng
这句话大意是:「一0」「穞」,也写作「」,指落粒自生。
hòu hàn shū guāng wǔ dì jì yě gǔ lǚ shēng
这句话大意是:《后汉书‧光武帝‧纪》:「野谷旅生。
li xián zhù lǚ jì yě bù yīn bō zhǒng ér shēng gù yuē lǚ
这句话大意是:」李贤注:「旅,寄也,不因播种而生,故曰「旅」。
jīn zì shū zuò lǚ yīn lǚ gǔ zì tōng
这句话大意是:今字书作「穞」,音吕,古字通。
yī yī hǎo yǒu shén de yì sī rú hěn dà jiào hǎo dà hěn kuài jiào hǎo kuài zài xì qǔ dào bái zhōng yě cháng yòng rú hǎo kuài huó rén yě děng
这句话大意是:「一一」「好」,有「甚」的意思,如很大叫「好大」,很快叫「好快」,在戏曲道白中也常用,如「好快活人也」等。
yào shù zhōng yě cháng zhè yàng yòng jiān yǒu hěn hǎo de de yì sī rú hǎo liù hǎo shú hǎo jìng hǎo xiāo děng děng
这句话大意是:《要术》中也常这样用,兼有「很好地」的意思,如「好馏」、「好熟」、「好净」、「好消」等等。
yī èr lóu rùn wū rùn shī shí lóu jiǎng xià zhǒng
这句话大意是:「一二」「耧润」,于润湿时耧耩下种。
yī sān huì yǒu shí jī de yì sī rú shuō shì féng qí huì zhè lǐ jiān yǒu xuǎn dìng huì hé de yì sī juǎn qī fǎ jiǔ piān yǒu huì yǐ ǒu rì dòu zhī děng yòng fǎ xiāng tóng
这句话大意是:「一三」「会」有时机的意思,如说「适逢其会」,这里兼有选定、会合的意思,卷七《法酒》篇有「会以偶日酘之」等,用法相同。
yī sì bǎo chí yuán zhuàng wèi biàn zhì jiào zuò shēng shēng zǐ yì jí wèi jīng yì huài de hǎo zhǒng zi
这句话大意是:「一四」保持原状未变质叫做「生」,「生子」,意即未经裛坏的好种子。
yī wǔ xiè jiè zuò yè zì yīn chā tóng jí zài tāng zhōng zàn fèi jí chū yǐ qù qí kǔ sè nǎi zhì xīng è de qì wèi xiàn zài qún zhòng hái guǎng fàn dì bǎo liú zhe zhè gè kǒu yǔ
这句话大意是:「一五」「渫」,借作「煠」字,音插,同「●」,即在汤中暂沸即出,以去其苦涩乃至腥恶的气味,现在群众还广泛地保留著这个口语。
cān kàn juǎn bā bā hé yǎn piān zhù shì wǔ
这句话大意是:参看卷八《八和兖》篇注释「五」。
yī liù mài jí huáng yī jiāng xiǎo mài zhěng lì zhēng shú hòu yǎn huáng le de yī zhǒng qū juǎn bā yǒu zhuān piān jì zài
这句话大意是:「一六」「麦●」,即「黄衣」,将小麦整粒蒸熟后罨黄了的一种曲,卷八有专篇记载。
zhǒng lán xiāng yī dì èr shí wǔ lán xiāng zhě luó lēi yī yě
这句话大意是:种兰香「一」第二十五兰香者,罗勒「一」也;。
zhōng guó wèi shí lè huì gù gǎi jīn rén yīn yǐ míng yān
现代白话:中国为石勒讳,故改,今人因以名呢。
qiě lán xiāng zhī mù měi wū luó lēi zhī míng gù jí ér yòng zhī
这句话大意是:且兰香之目,美于罗勒之名,故即而用之。
wéi hóng fù xù yuē yī luó lēi zhě shēng kūn lún zhī qiū chū xi mán zhī sú
这句话大意是:韦弘《赋‧叙》曰(一):「罗勒者,生昆仑之丘,出西蛮之俗。
àn jīn shì dà yè ér féi zhě míng cháo lán èr xiāng yě
这句话大意是:按今世大叶而肥者,名朝兰(二)香也。
sān yuè zhōng hou zǎo yè shǐ shēng nǎi zhǒng lán xiāng
这句话大意是:三月中,候枣叶始生,乃种兰香。
zǎo zhǒng zhě tú fèi zi ěr tiān hán bù shēng
这句话大意是:早种者,徒费子耳,天寒不生。
zhì qí xià shuǐ yī tóng kuí fǎ
这句话大意是:治畦下水,一同葵法。
jí èr shuǐ sàn zǐ qì
这句话大意是:及「二」水散子讫。
shuǐ jǐn shāi sān shú fèn jǐn de gài zi biàn zhǐ
这句话大意是:水尽,簁「三」熟粪,仅得盖子便止。
hòu zé bù shēng ruò miáo gù yě
这句话大意是:厚则不生,弱苗故也。
zhòu rì bó gài yè jí qù zhī
这句话大意是:昼日箔盖,夜即去之。
zhòu rì bù yòng jiàn rì yè xū shòu lù qì
这句话大意是:昼日不用见日,夜须受露气。
shēng jí qù bó
这句话大意是:生即去箔。
cháng lìng zú shuǐ
这句话大意是:常令足水。
liù yuè lián yǔ bá zāi zhī
这句话大意是:六月连雨,拔栽之。
qiā xīn zhe ní zhōng yì huó
这句话大意是:掐心著泥中,亦活。
zuò zū jí qián zhě jiǔ yuè shōu
这句话大意是:作菹及干者,九月收。
wǎn jí qián è
这句话大意是:晚即干恶。
zuò qián zhě dà sān qíng shí bó dì sì yì qǔ bù de pù zhī
这句话大意是:作干者,大(三)晴时,薄地「四」刈取,布地曝之。
qián nǎi ruó qǔ mò wèng zhōng shèng
这句话大意是:干乃挼取末,瓮中盛。
xū zé qǔ yòng
这句话大意是:须则取用。
bá gēn xuán zhě yì làn yòu yǒu què fèn chén tǔ zhī huàn yě
这句话大意是:拔根悬者,裛烂,又有雀粪、尘土之患也。
qǔ zi zhě shí yuè shōu
这句话大意是:取子者,十月收。
zì yú zá xiāng cài wǔ bù liè zhě zhǒng fǎ xī yǔ cǐ tóng
这句话大意是:自余杂香菜「五」不列者,种法悉与此同。
bó wù zhì yuē sì shāo mǎ tí yáng jiǎo chéng huī chūn sàn zhe shī de luó lēi nǎi shēng
这句话大意是:《博物志》曰(四):「烧马蹄、羊角成灰,春散著湿地,罗勒乃生。
yī wéi hóng hàn shū wéi xuán chéng xiōng míng hóng wèi zhī jí qí rén fǒu
这句话大意是:(一)韦弘,《汉书》韦玄成兄名弘,未知即其人否。
gè jiā shū mù wú wéi hóng zhù shù jì zài cǐ tiáo lèi shū yì wèi yǐn
这句话大意是:各家书目无韦弘著述记载,此条类书亦未引。
èr míng chāo zuò lán huáng xiào liú lù zhāng xiào zuò lán huáng xiào lù lù é zuò tà hú xiāng běn é zuò bo
这句话大意是:(二)明抄作「兰」,黄校刘录、张校作「阑」,黄校陆录讹作「闼」,湖湘本讹作「膊」。
mò yī zì míng chāo zuò yě tā běn zuò yǐ
现代白话:末一字明抄作「也」,他本作「了」。
sān dà míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn tóng
这句话大意是:(三)「大」,明抄、湖湘本、《津逮》本同;。
xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào zuò tiān
这句话大意是:《学津》本、渐西本从《辑要》作「天」。
sì bó wù zhì chūn zuò chūn xià luó lēi nǎi shēng zuò shēng luó lēi yú tóng
这句话大意是:(四)《博物志》「春」作「春夏」,「罗勒乃生」作「生罗勒」,余同。
yī luó lēi chún xíng kē yě jiào lán xiāng yòu jiào xiāng cài
这句话大意是:「一」罗勒,唇形科,也叫兰香,又叫香菜。
zài běn cǎo shū shàng shǐ shōu wū jiā yòu běn cǎo shuō yǒu sān zhǒng yī zhǒng kān zuò shēng cài
这句话大意是:在本草书上,始收于《嘉祐本草》,说有三种:「一种堪作生菜;。
yī zhǒng yè dà èr shí bù nèi wén xiāng
这句话大意是:一种叶大,二十步内闻香;。
yī zhǒng shì zǐ sū yè
这句话大意是:一种似紫苏叶。
èr jí chèn gǎn shàng
这句话大意是:「二」「及」,趁,赶上。
sān shāi tóng shāi zhè lǐ zhǐ jiāng shú fèn zhí jiē shāi zài shàng miàn
这句话大意是:「三」「簁」,同「筛」,这里指将熟粪直接筛在上面。
sì báo pò jìn
这句话大意是:「四」「薄」,迫近;。
bó dì pò de jí tiē jìn dì miàn
这句话大意是:「薄地」,迫地,即贴近地面。
wǔ hú suī luó lēi xiāng rú dōu yǒu xiāng cài de míng chēng
这句话大意是:「五」胡荽、罗勒、香薷都有「香菜」的名称。
xiàn zài suǒ chēng xiāng cài yì bān zhǐ hú suī
这句话大意是:现在所称香菜,一般指胡荽。
zài yào shù běn wén zé shì fàn zhǐ
这句话大意是:在《要术》本文,则是泛指。
zá xiāng cài zhǐ hú suī luó lēi yǐ wài de xiāng cài xià miàn zhǒng ráng hé qín piān de mǎ qín jiù shì qí zhōng yī zhǒng
这句话大意是:「杂香菜」指胡荽、罗勒以外的香菜,下面《种蘘荷芹●》篇的「马芹」,就是其中一种。
rěn liǎo yī dì èr shí liù zǐ sū jiāng jiè xūn róu yǔ rěn tóng shí yi qí zhǒng
这句话大意是:荏、蓼「一」第二十六紫苏、姜芥、薰葇,与荏同时,宜畦种。
ěr yā yuē yī sè yú liǎo
现代白话:《你雅》曰(一):「蔷,虞蓼。
zhù yún yú liǎo zé liǎo yě
这句话大意是:」注云:「虞蓼,泽蓼也。
sū guì rěn
这句话大意是:」「苏,桂荏。
sū rěn lèi gù míng guì rěn yě
这句话大意是:」「苏,荏类,故名桂荏也。
běn cǎo yuē èr jiè zū yīn zǔ sān yī míng shuǐ sū
这句话大意是:《本草》曰(二):「芥蒩(音祖)(三),一名水苏。
wú shì yuē sì jiǎ sū yī míng shǔ míng yī míng jiāng jiè
这句话大意是:《吴氏》曰(四):「假苏,一名鼠蓂,一名姜芥。
fāng yán yuē wǔ sū zhī xiǎo zhě wèi zhī ráng róu
这句话大意是:《方言》曰(五):「苏之小者谓之穰葇。
zhù yuē xūn róu yě
这句话大意是:」注曰:「薰葇也。
sān yuè kě zhǒng rěn liǎo
这句话大意是:三月可种荏、蓼。
rěn zi bái zhě liáng huáng zhě bù měi
这句话大意是:荏,子白者良,黄者不美。
rěn xìng shén yì shēng
这句话大意是:荏性甚易生。
liǎo yóu yi shuǐ qí zhǒng yě
这句话大意是:蓼尤宜水畦种也。
rěn zé suí yi yuán pàn màn zhì biàn suì suì zì shēng yǐ
现代白话:荏则随宜,园畔漫掷,便岁岁自生了。
rěn zi qiū wèi liù chéng kě shōu péng wū jiàng zhōng cáng zhī
这句话大意是:荏子秋未(六)成,可收蓬于酱中藏之。
péng rěn jiǎo èr yě shí chéng zé è
这句话大意是:蓬,荏角「二」也,实成则恶。
qí duō zhǒng zhě rú zhǒng gǔ fǎ
这句话大意是:其多种者,如种谷法。
què shén shì zhī bì xū jìn rén jiā zhǒng yǐ
现代白话:雀甚嗜之,必须近人家种了。
shōu zi yā qǔ yóu kě yǐ zhǔ bǐng
现代白话:收子压取油,能够煮饼。
rěn yóu sè lǜ kě ài qí qì xiāng měi zhǔ bǐng yà hú má yóu ér shèng má zi zhī gāo
这句话大意是:荏油色绿可爱,其气香美,煮饼亚胡麻油,而胜麻子脂膏。
má zi zhī gāo bìng yǒu xīng qì
这句话大意是:麻子脂膏,并有腥气。
rán rěn yóu bù kě wèi zé sān jiāo rén fà
这句话大意是:然荏油不可为泽「三」,焦人发。
yán wèi gēng huò sì měi wū má zi yuǎn yǐ
现代白话:研为羹臛「四」,美于麻子远了。
yòu kě yǐ wèi zhú
现代白话:又能够为烛。
liáng de shí shí duō zhǒng bó gǔ wǔ zé bèi shōu qī yǔ zhū tián bù tóng
这句话大意是:良地十石,多种博谷「五」则倍收(七),与诸田不同。
wèi bó jiān yóu liù mí jiā
这句话大意是:为帛煎油「六」弥佳。
rěn yóu xìng chún tú bó shèng má yóu qī
这句话大意是:荏油性淳,涂帛胜麻油「七」。
liǎo zuò zū zhě zhǎng èr cùn zé jiǎn juàn dài shèng chén wū jiàng wèng zhōng
这句话大意是:蓼作菹者,长二寸则剪,绢袋盛,沈于酱瓮中。
yòu zhǎng gèng jiǎn cháng de nèn zhě
这句话大意是:又长,更剪,常得嫩者。
ruò dài qiū zi chéng ér luò jīng jì jiān yìng yè yòu kū zào yě
这句话大意是:若待秋,子成而落,茎既坚硬,叶又枯燥也。
qǔ zi zhě hou shí chéng sù shōu zhī
这句话大意是:取子者,候实成,速收之。
xìng yì diāo líng wǎn zé luò jǐn
这句话大意是:性易凋零,晚则落尽。
wǔ yuè liù yuè zhōng liǎo kě wèi yǎn bā yǐ shí xiàn
这句话大意是:五月、六月中,蓼可为兖(八)以食苋。
cuī shí yuē zhēng yuè kě zhǒng liǎo
这句话大意是:崔寔曰:「正月,可种蓼。
jiā zhèng fǎ yuē sān yuè kě zhǒng liǎo
这句话大意是:《家政法》曰:「三月可种蓼。
yī sè yú liǎo sū guì rěn bìng ěr yā shì cǎo wén
现代白话:(一)「蔷,虞蓼」,「苏,桂荏」,并《你雅‧释草》文。
yú jūn zhù wén yǔ guō pú zhù xiāng tóng wéi jūn wú yě zì
这句话大意是:余均注文,与郭璞注相同,惟均无「也」字。
èr tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī sū yǐn zuò běn cǎo jīng dàn chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo suǒ lù běn cǎo jīng wú cǐ shuō fǎ zhǐ yǒu míng yī bié lù zài shuǐ sū xià shuō yī míng jiè zū yuán zhù yīn zǔ
这句话大意是:(二)《太平御览》卷九七七「苏」引作《本草经》,但《重修政和证类本草》所录《本草经》无此说法,只有《名医别录》在「水苏」下说:「……一名芥蒩(原注:「音祖」)。
sān jiè zū yuán zuò jiè dàn zhǒng shǔ jiè yún tái jiè zǐ piān yǐn wú shì běn cǎo zuò zū míng yī bié lù tóng zī jù gǎi
这句话大意是:(三)「芥蒩」,原作「芥●」,但《种蜀芥芸苔芥子》篇引《吴氏本草》作「蒩」,《名医别录》同,兹据改。
yīn zǔ huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò yīn cū zū yǒu zǔ zū èr yīn wú cū yīn yì cóng míng yī bié lù zuò yīn zǔ
这句话大意是:「音祖」,黄校、张校、明抄作「音粗」,蒩有祖、租二音,无「粗」音,亦从《名医别录》作「音祖」。
sì wú shì yuē chū wú pǔ de wú shì běn cǎo
这句话大意是:(四)「《吴氏》曰」,出吴普的《吴氏本草》。
běn tiáo jiǎ sū hé shàng tiáo běn cǎo yuē de shuǐ sū shì èr zhǒng
这句话大意是:本条假苏和上条「《本草》曰」的水苏是二种,。
běn tiáo bú shì shàng tiáo de zhù wén
这句话大意是:本条不是上条的注文,。
ér tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī sū yǐn běn cǎo jīng jiè zū yī míng shuǐ sū xià miàn yǐn liè běn tiáo zuò shuāng xíng xiǎo zhù
这句话大意是:而《太平御览》卷九七七「苏」引《本草经》「芥蒩一名水苏」下面引列本条作双行小注,。
wù jí kě néng jí jù yào shù wén ér wù liè
这句话大意是:误(极可能即据《要术》文而误列)。
shén nóng běn cǎo jīng děng běn cǎo shū yuán jūn fēn liè jiǎ sū hé shuǐ sū wèi èr pǐn sūn xīng yǎn sūn píng yì ji shén nóng běn cǎo jīng jí jiāng yù lǎn yǐn wú shì de zhè tiáo yí liè zài jiǎ sū tiáo xià shì zhèng què de
这句话大意是:《神农本草经》等本草书原均分列「假苏」和「水苏」为二品,孙星衍、孙冯翼辑《神农本草经》即将《御览》引《吴氏》的这条移列在「假苏」条下是正确的。
shǔ běn cǎo zhù yǐn wú shì běn cǎo shuō jiǎ sū míng jīng jiè yè shì luò lí ér xì shǔ zhōng shēng dàn zhī
这句话大意是:《蜀本草》注引《吴氏本草》说:假苏「名荆芥,叶似落藜而细,蜀中生噉之。
táng běn cǎo zhù yě shuō cǐ yào zhǐ jiǎ sū jí cài zhōng jīng jiè shì yě jiāng jīng shēng é ěr àn jiǎ sū yī míng jiāng jiè
这句话大意是:」《唐本草》注也说:「此药(指假苏)即菜中荆芥是也,「姜」、「荆」声讹耳(按假苏一名「姜芥」)。
jīn rén shí zhī
这句话大意是:……今人食之。
shuō míng wú pǔ běn rén bìng méi yǒu hùn jīng jiè wèi shuǐ sū
这句话大意是:」说明吴普本人并没有混荆芥为水苏。
wǔ yǐn fāng yán wén zài juǎn sān ráng róu zuò róu
这句话大意是:(五)引《方言》文在卷三,「穰葇」作「●葇」。
guō pú zhù sì bù cóng kān běn zuò qín róu yě dàn tā shū yǐn fāng yán zhù jūn zuò xūn róu tóng yào shù sì bù cóng kān běn shì wù
这句话大意是:郭璞注,《四部丛刊》本作「堇葇也」,但他书引《方言》注均作「薰葇」,同《要术》,《四部丛刊》本似误。
jù gè jiā jiě shì xūn róu jí xiāng rú yě jiào xiāng róu yě shì chún xíng kē de xīn xiāng zhí wù
这句话大意是:据各家解释,「薰葇」即香薷,也叫「香葇」,也是唇形科的辛香植物。
míng yī bié lù táo hóng jǐng zhù jiā jiā yǒu cǐ wéi gōng shēng shí
这句话大意是:《名医别录》陶弘景注:「家家有此,惟供生食。
liù wèi yuán zuò mò wù
这句话大意是:(六)「未」,原作「末」,误。
zhè lǐ shì zhǐ chéng shú qián de suì zǐ zhù wén míng shuō shí chéng zé è sì shēng běn cǎo yě shuō yù shú shí cǎi shí zhī gù gǎi zhèng
这句话大意是:这里是指成熟前的穗子,注文明说「实成则恶」,《四声本草》也说「欲熟」时采食之,故改正。
qī hú xiāng běn zuò shōu ji yào yǐn tóng
这句话大意是:(七)湖湘本作「收」,《辑要》引同;。
míng chāo zuò qǔ dāng wù
这句话大意是:明抄作「取」,当误。
bā hú xiāng běn zuò yǎn
这句话大意是:(八)湖湘本作「兖」;。
míng chāo zuò sú é zì
这句话大意是:明抄作「●」,俗讹字。
běn shū tǒng yī zuò yǎn
这句话大意是:本书统一作「兖」。
juǎn bā yǒu bā hé yǎn zhuān piān
这句话大意是:卷八有「八和兖」专篇。
yī rěn jí bái sū
这句话大意是:「一」荏,即白苏。
guì rěn jí zǐ sū pēng rèn gè piān yòng de hěn duō
这句话大意是:「桂荏」即紫苏,烹饪各篇,用得很多。
zǐ sū rěn hé shuǐ sū jiǎ sū jí jīng jiè xūn róu jí xiāng rú tóng shǔ chún xíng kē de xīn xiāng zhí wù gǔ shí dōu gōng shí yòng cān kàn yǒu guān gè tiáo xiào jì
这句话大意是:紫苏、荏和水苏、「假苏」(即荆芥,)、「薰葇」(即香薷),同属唇形科的辛香植物,古时都供食用(参看有关各条校记)。
liǎo yǒu duō zhǒng
这句话大意是:蓼有多种。
tú jīng běn cǎo jì zài yǒu zǐ liǎo chì liǎo qīng liǎo xiāng liǎo mǎ liǎo shuǐ liǎo mù liǎo qī zhǒng chú mù liǎo shì mí hóu táo kē de mù tiān liǎo wài qí yú liù zhǒng jūn shǔ liǎo kē
这句话大意是:《图经本草》记载有紫蓼、赤蓼、青蓼、香蓼、马蓼、水蓼、木蓼七种,除木蓼是猕猴桃科的木天蓼外,其余六种均属蓼科。
gǔ shí cháng shí zhě sān zhǒng
这句话大意是:古时常食者三种。
shén nóng běn cǎo jīng liǎo shí táo hóng jǐng zhù rén suǒ shí yǒu sān zhǒng yī shì zǐ liǎo xiāng sì ér zǐ sè
这句话大意是:《神农本草经》「蓼实」陶弘景注:「人所食,有三种:一是紫蓼,相似而紫色;。
yī shì xiāng liǎo yì xiāng sì ér xiāng bìng bù shèn xīn ér hǎo shí
这句话大意是:一是香蓼,亦相似而香,并不甚辛而好食;。
yī shì qīng liǎo rén jiā cháng yǒu suǒ yòng àn zhǐ běn jīng de liǎo jí shì cǐ
这句话大意是:一是青蓼,人家常有,……所用(按指本经的蓼)即是此。
wú qí jùn zhí wù míng shí tú kǎo juǎn shí yī liǎo gǔ yǐ wèi wèi jí jīn zhī jiā liǎo yě yè bèi bái
这句话大意是:」吴其濬《植物名实图考》卷十一「蓼」:「古以为味,即今之「家蓼」也,叶背白。
yǒu hóng bái èr zhǒng
这句话大意是:有红、白二种。
sú yǐ qí yè guǒ ròu wēi shí zhī xiāng liè
这句话大意是:俗以其叶裹肉,煨食之,香烈。
qí mín yào shù yǒu zhǒng liǎo fǎ gù yún jiā liǎo yǐ
现代白话:……《齐民要术》有种蓼法,故云「家蓼」了。
wèi jìn qián jiē wèi rú
这句话大意是:魏、晋前皆为茹……。
jīn jiē yě shēng ér sú chēng yóu yǒu jiā liǎo gǔ yǔ shàng wèi yīn yě
这句话大意是:今皆野生,而俗称犹有「家蓼」,古语尚未堙也。
jù qí suǒ huì de tú hěn xiàng xiāng liǎo shì wú qí jùn zhǐ yào shù suǒ zhǒng de liǎo wèi xiāng liǎo
这句话大意是:」据其所绘的图,很像香蓼,是吴其濬指《要术》所种的蓼为香蓼。
yòu yào shù yǐn ěr yā zhù de zé liǎo dāng shì shuǐ liǎo
现代白话:又《要术》引《你雅》注的「泽蓼」,当是水蓼。
èr jiǎo zài yào shù zhōng suǒ zhǐ yǒu bù tóng juǎn èr xiǎo dòu piān dòu jiǎo zhǐ dòu jiá xiàn zài yě hái yǒu jiǎo de míng chēng
这句话大意是:「二」「角」,在《要术》中所指有不同:卷二《小豆》篇「豆角」指豆荚,现在也还有「角」的名称。
juǎn wǔ zhǒng huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān zǐ qiū yǒu jiǎo yì zhǐ jiá guǒ
这句话大意是:卷五种《槐柳楸梓梧柞》篇梓楸「有角」,亦指荚果。
běn juǎn wú jīng piān lú fú qí jiǎo zhǐ luó bo de jiǎo guǒ
这句话大意是:本卷《芜菁》篇「芦菔……其角」,指萝卜的角果。
zhè lǐ rěn jiǎo zé zhǐ rěn de suì zhuàng huā xù zài chéng shú qián de suì zǐ chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo juǎn èr qī rěn zi yǐn táng xiāo bǐng sì shēng běn cǎo yù shú rén cǎi qí jiǎo shí zhī shén xiāng měi
这句话大意是:这里「荏角」,则指荏的穗状花序在成熟前的穗子,《重修政和证类本草》卷二七「荏子」引唐萧炳《四声本草》:「欲熟,人采其角食之,甚香美。
sān zé zhǐ rùn fà yóu
这句话大意是:「三」「泽」,指润发油。
juǎn wǔ zhǒng hóng lán huā zhī zi piān yǒu hé xiāng zé fǎ jiù shì yòng zhī má yóu jiā xiāng liào áo zhì chéng de fāng xiāng de rùn fà yóu
这句话大意是:卷五《种红蓝花栀子》篇有「合香泽法」,就是用芝麻油加香料熬制成的芳香的润发油。
sì juǎn bā gēng huò fǎ děng piān méi yǒu yòng dào rěn zi huò rěn yóu
这句话大意是:「四」卷八《羹臛法》等篇,没有用到荏子或荏油。
juǎn jiǔ sù shí piān fǒu fǎ gè tiáo duō chù tí dào yòng sū yóu huò jiǎn chēng sū dāng jí zhǐ rěn yóu wèi bì shì zǐ sū yóu
这句话大意是:卷九《素食》篇「缹」法各条多处提到用「苏油」(或简称「苏」),当即指荏油,未必是紫苏油。
wǔ bó yǒu huàn qǔ de yì sī rú shuō bó qǔ yǐ bó yī xiào
这句话大意是:「五」「博」有换取的意思,如说「博取」,「以博一笑」。
duō zhǒng bó gǔ zhǐ duō zhǒng rěn yǐ huàn qǔ gǔ zi
这句话大意是:「多种博谷」指多种荏以换取谷子。
zhè lǐ shàng xià wén dōu shì tán rěn yóu de xiào yòng hé lì yì suǒ yǐ duō zhǒng bó gǔ zé bèi shōu yě yīng shì cóng lì yì shàng zhe yǎn zhǐ shōu yì jiā bèi bú shì zhǐ rěn de měi mǔ chǎn liàng jiā bèi
这句话大意是:这里上下文都是谈荏油的效用和利益,所以「多种博谷则倍收」,也应是从利益上著眼,指收益加倍,不是指荏的每亩产量加倍。
liù bó jiān yóu jiān chéng tú yóu bù yòng de yóu
这句话大意是:「六」「帛煎油」,煎成涂油布用的油。
xiàn zài gōng yè shàng cháng zài qián xìng yóu zhōng jiā rù yǎng huà jì gòng zhǔ zhì chéng yóu qī yòng yóu
这句话大意是:现在工业上常在干性油中加入氧化剂共煮,制成油漆用油。
dāng shí méi yǒu yǎng huà jì zé lì yòng rì shài
这句话大意是:当时没有氧化剂,则利用日晒。
míng yī bié lù táo hóng jǐng zhù zé jí zhà zì qí zi zhǐ rěn zi zuò yóu rì jiān zhī jí jīn yóu bó jí hé qī suǒ yòng zhě
这句话大意是:《名医别录》陶弘景注:「笮(即榨字)其子(指荏子)作油,日煎之,即今油帛及和漆所用者」。
táng hán è sì shí zuǎn yào liù yuè piān yǒu zào yī yóu de xiáng xì jì zài yě shì rì jiān jí rì shài
这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要》「六月」篇有造衣油的详细记载,也是「日煎」,即日晒;。
rú guǒ cuò guò fú tiān rì shài cái yòng gé tāng jiān zhǔ de bàn fǎ
这句话大意是:如果错过伏天日晒,才用隔汤煎煮的办法。
qī má yóu zhǐ dà má yóu
这句话大意是:「七」「麻油」,指大麻油。
zhí wù xìng yóu zhōng dà má yóu yà má yóu tóng yóu děng dōu shì qián xìng yóu
这句话大意是:植物性油中,大麻油、亚麻油、桐油等都是干性油。
qián xìng yóu dōu yóu bù bǎo hé de qián xìng yóu suān suǒ gòu chéng hěn róng yì hé yǎng jié hé yǎng huà ér biàn wèi gù tǐ suǒ yǐ tú zài wù tǐ shàng jiù huì zài bèi tú wù tǐ de biǎo miàn shēng chéng yī céng jiān gù de mó
这句话大意是:干性油都由不饱和的干性油酸所构成,很容易和氧结合,氧化而变为固体,所以涂在物体上,就会在被涂物体的表面生成一层坚固的膜。
wǒ guó hěn zǎo jiù lì yòng lái tú bó hé diào qī
这句话大意是:我国很早就利用来涂帛和调漆。
zhǒng jiāng dì èr shí qī zì lín yuē jiāng yù yī shī zhī cài
这句话大意是:种姜第二十七《字林》曰:「姜,御「一」湿之菜。
zǐ yīn zǐ shēng jiāng yě
这句话大意是:」「茈(音紫),生姜也。
pān ní yuē yī nán yí zhī jiāng
这句话大意是:潘尼曰(一):「南夷之姜。
jiāng yi bái shā de shǎo yǔ fèn hé
这句话大意是:姜宜白沙地,少与粪和。
shú gēng rú má de bù yàn shú zòng héng qī biàn yóu shàn
这句话大意是:熟耕如麻地,不厌熟,纵横七遍尤善。
sān yuè zhǒng zhī
这句话大意是:三月种之。
xiān zhòng lóu jiǎng xún lǒng xià jiāng yī chǐ yī kē lìng shàng tǔ hòu sān cùn
这句话大意是:先重耧耩,寻垄下姜,一尺一科,令上土厚三寸。
shù chú zhī
这句话大意是:数锄之。
liù yuè zuò wěi wū èr fù zhī
这句话大意是:六月作苇屋「二」覆之。
bù nài hán rè èr gù yě
这句话大意是:不耐寒热(二)故也。
jiǔ yuè jué chū zhì wū zhōng
这句话大意是:九月掘出,置屋中。
zhōng guó duō hán yi zuò jiào yǐ gǔ sān hé mái zhī
这句话大意是:中国多寒,宜作窖,以谷●(三)合埋之。
zhōng guó tǔ bù yí jiāng sān jǐn kě cún huó shì bù zī xi
这句话大意是:中国土不宜姜「三」,仅可存活,势不滋息。
zhǒng zhě liáo nǐ yào wù xiǎo xiǎo ěr
这句话大意是:种者,聊拟药物小小耳。
cuī shí yuē sān yuè qīng míng jié hòu shí rì fēng shēng jiāng
这句话大意是:崔寔曰:「三月,清明节后十日,封生姜。
zhì sì yuè lì xià hòu cán dà shí yá shēng kě zhǒng zhī
这句话大意是:至四月立夏后,蚕大食,牙生,可种之。
jiǔ yuè cáng zǐ jiāng ráng hé
这句话大意是:九月,藏茈姜、蘘荷。
qí suì ruò wēn jiē dài shí yuè
这句话大意是:其岁若温,皆待十月。
shēng jiāng wèi zhī zǐ jiāng
这句话大意是:「生姜,谓之茈姜。
bó wù zhì yuē sì rèn shēn bù kě shí jiāng lìng zǐ yíng zhǐ
这句话大意是:《博物志》曰(四):「妊娠不可食姜,令子盈指。
yī jù tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī qī suàn suǒ yǐn cǐ jù shì pān ní diào fù wén
这句话大意是:(一)据《太平御览》卷九七七「蒜」所引,此句是潘尼《钓赋》文。
èr jiāng suī xǐ wēn nuǎn shī rùn de qì hou ér wèi hán dàn zài zhè lǐ hán rè yīng zuò shǔ rè
这句话大意是:(二)姜虽喜温暖湿润的气候而畏寒,但在这里「寒热」应作「暑热」。
sān huáng xiào liú lù zuò rù huáng xiào lù lù zuò nòu míng chāo zuò jūn é
这句话大意是:(三)黄校刘录作「褥」,黄校陆录作「耨」,明抄作「●」,均讹;。
zì yīng zuò cǐ cóng zhāng xiào
这句话大意是:字应作「●」,此从张校。
cān kàn běn juǎn zhǒng suàn piān xiào jì shí yī
这句话大意是:参看本卷《种蒜》篇校记(十一)。
sì bó wù zhì juǎn èr zài yǒu cǐ tiáo yíng zuò duō zhǐ qí zhǐ
这句话大意是:(四)《博物志》卷二载有此条,「盈」作「多」,指歧指。
yī yù shì pì chú qū què
这句话大意是:「一」「御」是辟除,袪却;。
yù shī yì jí qū shī
这句话大意是:「御湿」意即袪湿。
èr wěi wū zhǐ wěi bó fù gài de ǎi péng
这句话大意是:「二」「苇屋」,指苇箔覆盖的矮棚。
jiāng xìng wèi qiáng liè de yáng guāng xiàn zài jiāng zhè yī dài cháng wū yì mài hòu zài jiāng qí shàng dā ǎi jià jià shàng báo gài mài gǎn yǐ bì qiáng liè rì guāng
这句话大意是:姜性畏强烈的阳光,现在江浙一带常于刈麦后在姜畦上搭矮架,架上薄盖麦秆,以避强烈日光。
sān wǒ guó yǐ zhǎng jiāng liú yù zhū jiāng liú yù jí yún guì yī dài bǐ jiào wēn nuǎn duō shī de de qū jiāng de zāi péi wèi zuì shèng chǎn liàng yě gāo bìng qiě yǒu yōu liáng pǐn zhǒng
这句话大意是:「三」我国以长江流域、珠江流域及云贵一带比较温暖多湿的地区,姜的栽培为最盛,产量也高,并且有优良品种。
zhè lǐ suǒ wèi zhōng guó tǔ bù yí jiāng zhǐ shì zhǐ běi fāng qì hou hán lěng qiě jiào qián hàn de de qū jiāng de zāi péi méi yǒu xiàng nán fāng nà yàng shì yi
这句话大意是:这里所谓「中国土不宜姜」,只是指北方气候寒冷且较干旱的地区,姜的栽培没有像南方那样适宜。
gǔ shì suǒ wèi zhōng guó shì zhǐ hòu wèi dāng shí jiāng yù dà lüè ér yán
这句话大意是:贾氏所谓「中国」,是指后魏当时疆域大略而言。
zhǒng yī ráng hé qín yī dì èr shí bā jǐn hú xǐ fù chū èr
这句话大意是:种(一)蘘荷、芹、●「一」第二十八菫、胡葸附出(二)。
shuō wén yuē sān ráng hé yī míng fú zū
这句话大意是:《说文》曰(三):「蘘荷,一名葍蒩。
sōu shén jì yuē ráng hé huò wèi jiā cǎo
这句话大意是:《搜神记》曰:「蘘荷,或谓嘉草。
ěr yā yuē sì qín chu kuí yě
现代白话:《你雅》曰(四):「芹,楚葵也。
běn cǎo yuē wǔ shuǐ qín èr yī míng shuǐ yīng
这句话大意是:《本草》曰(五):「水斳「二」,……一名水英。
cài shì kuǎi
这句话大意是:「●,菜,似蒯。
liù
这句话大意是:」(六)。
shī yì shū yuē qī kǔ cài qīng zhōu wèi zhī qǐ
这句话大意是:《诗义疏》曰(七):「●,苦菜,青州谓之「芑」。
ráng hé yi zài shù yīn xià
这句话大意是:蘘荷宜在树阴下。
èr yuè zhǒng zhī
这句话大意是:二月种之。
yī zhǒng yǒng shēng yì bù xū chú
这句话大意是:一种永生,亦不须锄。
wēi xū jiā fèn yǐ tǔ fù qí shàng
这句话大意是:微须加粪,以土覆其上。
bā yuè chū tà qí miáo lìng sǐ
这句话大意是:八月初,踏其苗令死。
bù tà zé gēn bù zī rùn
这句话大意是:不踏则根不滋润。
jiǔ yuè zhōng qǔ páng shēng gēn wèi zū
这句话大意是:九月中,取旁生根为菹;。
yì kě jiàng zhōng cáng zhī
这句话大意是:亦可酱中藏之。
shí yuè zhōng yǐ gǔ mài kāng bā fù zhī
这句话大意是:十月中,以谷麦糠(八)覆之。
bù fù zé dòng sǐ
这句话大意是:不覆则冻死。
èr yuè sǎo qù zhī
这句话大意是:二月,扫去之。
shí jīng cáng ráng hé fǎ jiǔ ráng hé yī shí xǐ zì
这句话大意是:《食经》藏蘘荷法:(九)「蘘荷一石,洗,渍。
yǐ kǔ jiǔ sān liù dòu shèng tóng pén zhōng zhe huǒ shàng shǐ xiǎo fèi
这句话大意是:以苦酒「三」六斗,盛铜盆中,著火上,使小沸。
yǐ ráng hé shāo shāo tóu zhī xiǎo wèi biàn chū zhe xí shàng lìng lěng
这句话大意是:以蘘荷稍稍投之,小萎便出,著席上令冷。
xià kǔ jiǔ sān dòu yǐ sān shēng yán zhe zhōng
这句话大意是:下苦酒三斗,以三升盐著中。
qián méi sān shēng shǐ ráng hé yī xíng
这句话大意是:干梅三升,使蘘荷一行。
yǐ yán cù jiāo shàng sì mián fù yīng kǒu
这句话大意是:以盐酢浇上「四」,绵覆罂口。
èr shí rì biàn kě shí yǐ
现代白话:二十日便可食了。
gě hóng fāng yuē rén de gǔ yù zhī xìng míng zhě qǔ ráng hé yè zhe bìng rén wò xí xià lì hū gǔ zhǔ míng yě
这句话大意是:《葛洪方》曰:「人得蛊,欲知姓名者,取蘘荷叶著病人卧席下,立呼蛊主名也。
qín bìng shōu gēn qí zhǒng zhī
这句话大意是:芹、●,并收根畦种之。
cháng lìng zú shuǐ
这句话大意是:常令足水。
yóu jì pān wǔ gān jí xián shuǐ
这句话大意是:尤忌潘「五」泔及咸水。
jiāo zhī zé sǐ
这句话大意是:浇之则死。
xìng bìng yì fán mào ér tián cuì shèng yě shēng zhě
这句话大意是:性并易繁茂,而甜脆胜野生者。
bái liù yóu yi fèn suì cháng kě shōu
这句话大意是:白●「六」,尤宜粪,岁常可收。
mǎ qín zi qī kě yǐ diào suàn yǎn shí
现代白话:马芹子「七」,能够调蒜兖(十)。
jǐn bā jí hú xǐ jiǔ zi shú shí shōu zi shí yī dōng chū qí zhǒng zhī
这句话大意是:菫「八」及胡葸「九」,子熟时收子(十一),冬初畦种之。
kāi chūn zǎo de měi wū yě shēng
这句话大意是:开春早得,美于野生。
wéi jì wèi liáng yóu yi shú shí èr fèn
这句话大意是:惟穊为良,尤宜熟(十二)粪。
yī yuán wú zhǒng zì jù juǎn shǒu zǒng mù jiā
这句话大意是:(一)原无「种」字,据卷首总目加。
èr yuán wú jǐn hú xǐ fù chū de fù zhù jù míng chāo juǎn shǒu zǒng mù bǔ
这句话大意是:(二)原无「菫、胡葸附出」的附注,据明抄卷首总目补。
jǐn míng chāo yuán wù zuò qín jù piān mò fù jì de jǐn jí hú xǐ gǎi zhèng
这句话大意是:「菫」,明抄原误作「芹」,据篇末附记的「菫及胡葸」改正。
sān shuō wén shì duì ráng zì zuò zhù jiě zuò ráng ráng hé yě yī míng fú zū
这句话大意是:(三)《说文》是对「蘘」字作注解,作:「蘘,蘘荷也,一名葍蒩。
sì jiàn ěr yā shì cǎo wú yě zì
现代白话:(四)见《你雅‧释草》,无「也」字。
wǔ qín yào shù é zuò jìn shén nóng běn cǎo jīng cài bù xià pǐn yǒu cǐ tiáo zī jù yǐ gǎi zhèng
这句话大意是:(五)「斳」,《要术》讹作「靳」,《神农本草经》菜部下品有此条,兹据以改正。
liù piān shǒu de míng wù kǎo shì yào shù yǐn zhèng gè shū yuán jūn jiē xiě bù fēn duàn yīn cǐ cǐ tiáo jìng jiē zài běn cǎo yuē de xià miàn hěn xiàng yě shì yǐn zì běn cǎo de
这句话大意是:(六)篇首的名物考释,《要术》引证各书,原均接写不分段,因此此条迳接在「《本草》曰」的下面,很像也是引自《本草》的。
qí shí běn cǎo jīng sān bǎi liù shí wǔ zhǒng yào zhōng
这句话大意是:其实《本草经》三百六十五种药中,。
zhǐ yǒu kǔ cài
这句话大意是:只有「苦菜」,。
méi yǒu
这句话大意是:没有「●」,。
qí tā běn cǎo shū
这句话大意是:其他本草书,。
zì míng yī bié lù yǐ zhì běn cǎo gāng mù
这句话大意是:自《名医别录》以至《本草纲目》,。
yě zhǐ yǒu bái jù kǔ jù děng
这句话大意是:也只有「白苣」、「苦苣」等,。
méi yǒu
这句话大意是:没有「●」,。
huái yí cǐ tiáo shì běn cǎo shū de zhù wén
这句话大意是:怀疑此条是本草书的注文,。
huò zhě shì zì shū wén ér tuō qí shū míng
这句话大意是:或者是字书文而脱其书名。
shuō wén yǒu cài yě shì sū zhě pō yǔ yào shù suǒ yǐn xiāng sì
这句话大意是:《说文》有:「●,菜也,似苏者」,颇与《要术》所引相似。
shì kuǎi àn shì jú kē wō jù shǔ huò kǔ jù cài shǔ de zhí wù bù kě néng hé suō cǎo kē de kuǎi xiāng xiàng ér jú kē de jì què hé kǔ jù cài shǔ de mǒu xiē zhǒng hěn xiāng xiàng zì xíng yě hěn xiāng sì kuǎi yí shì jì zì zhī wù
这句话大意是:「似蒯」,按「●」是菊科莴苣属或苦苣菜属的植物,不可能和莎草科的蒯相像,而菊科的蓟,却和苦苣菜属的某些种很相像,字形也很相似,「蒯」疑是「蓟」字之误。
zhì wū shuō wén shuō shì sū kǔ jù cài yī lèi yě bù hé chún xíng kē de sū rěn xiāng xiàng rú guǒ sū bú shì jì zì zhī wù shuō wén suǒ zhǐ de dāng shì lìng yī zhǒng zhí wù
这句话大意是:至于《说文》说「似苏」,苦苣菜一类也不和唇形科的苏、荏相像,如果「苏」不是「蓟」字之误,《说文》所指的「●」,当是另一种植物。
qī juǎn jiǔ zuò zū cáng shēng cài fǎ piān zū fǎ tiáo yǐn shī yì shū shì shì kǔ cài qīng zhōu wèi zhī qǐ
这句话大意是:(七)卷九《作菹藏生菜法》篇「●菹法」条引《诗义疏》是:「●,似苦菜,……青州谓之「芑」。
shuō míng bù děng wū kǔ cài běn piān suǒ yǐn tuō shì zì
这句话大意是:」说明「●」不等于「苦菜」,本篇所引脱「似」字。
shī jīng xiǎo yǎ cǎi qǐ yīn qǐ kǒng yǐng dá shū yǐn lù jī shū yún yún yǔ zū fǎ yǐn shī yì shū dà zhì xiāng tóng ér qǐ míng chēng de bù tóng shì qí zuì dà chà bié
这句话大意是:《诗经‧小雅‧采芑》(音起)孔颖达疏引陆玑《疏》云云,与「●菹法」引《诗义疏》大致相同,而「芑」、「●」名称的不同,是其最大差别。
bā kāng gè běn jūn zuò zhǒng yōng cài gēn bù kě néng yòng gǔ mài de zhǒng lì é táng hán è sì shí zuǎn yào sān yuè piān cǎi yào shù zuò kāng zī gǎi zhèng
这句话大意是:(八)「糠」,各本均作「种」,壅菜根不可能用谷麦的种粒,讹,唐韩鄂《四时纂要》「三月」篇采《要术》作「糠」,兹改正。
jiǔ běn tiáo zì ráng hé yī shí yǐ xià zhì biàn kě shí yǐ yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì zī gǎi wèi dà zì
现代白话:(九)本条自「蘘荷一石」以下至「便可食了」,原作双行小字,兹改为大字。
shí huáng xiào zhāng xiào míng chāo hú xiāng běn zuò shì yì xiě zì běn shū tǒng yī zuò yǎn
这句话大意是:(十)黄校、张校、明抄、湖湘本作「●」,是异写字,本书统一作「兖」。
suàn yǎn shì dǎo suàn wèi yǎn chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo juǎn èr jiǔ hú yǐn shí yī xīn jìng suàn jī zhe yán jiàng dǎo shí zhī
这句话大意是:「蒜兖」是捣蒜为兖,《重修政和证类本草》卷二九「葫」引《食医心镜》:「蒜虀,著盐酱捣食之」。
yào shù juǎn bā bā hé yǎn piān zhèng shì yòng mǎ qín zi zuò wèi dǎo yǎn de hé liào
这句话大意是:《要术》卷八《八和兖》篇正是用马芹子作为捣兖的和料。
wáng zhēn nóng shū juǎn bā qín yǐn zuò suàn xiè yǐ zì wù yǐn ér liú shòu céng jìng jù yǐ gǎi hú xiāng běn de wèi xiè jiàn xi běn jìng yī zhe liú xiào zuò xiè ér bù cǎi yòng wú diǎn jiào gǎi de yǎn shū fēi
现代白话:王祯《农书》卷八「芹●」引作「蒜薤」,已自误引,而刘寿曾竟据以改湖湘本的「●」为「薤」,渐西本竟依著刘校作「薤」而不采用我点校改的「兖」,殊非。
zhè yàng de lì zi zài jiàn xi běn zhōng shì xiāng dāng duō de
这句话大意是:这样的例子,在渐西本中是相当多的。
shí yī shōu zi xià yuán yǒu shōu yòu èr zì fèi jiě yīng yǒu yǎn wù zī shān qù
这句话大意是:(十一)「收子」下原有「收又」二字,费解,应有衍误,兹删去。
shí èr shú míng chāo wù zuò rè tā běn bù wù
这句话大意是:(十二)「熟」,明抄误作「热」,他本不误。
yī ráng hé jiāng kē jí ráng hé kē duō nián shēng cǎo běn dì xià jīng gōng shí yòng yě gōng yào yòng
这句话大意是:「一」蘘荷,姜科(即蘘荷科),多年生草本,地下茎供食用,也供药用。
qín zhè lǐ shì zhǐ sǎn xíng kē de shuǐ qín
这句话大意是:「芹」,这里似指繖形科的水芹。
jí jù zì yù piān kǔ cài yě
这句话大意是:「●」即「苣」字,《玉篇》:「●,苦菜也。
guǎng yùn wú rén hū kǔ
这句话大意是:」《广韵》:「,吴人呼苦●。
běn cǎo gāng mù juǎn èr qī kǔ cài kǔ cài jí kǔ yě jiā zāi zhě hū wèi kǔ jù shí yī wù yě
这句话大意是:」《本草纲目》卷二七「苦菜」:「苦菜即苦也,家栽者呼为苦苣,实一物也。
dàn jiā yòu běn cǎo fēn kǔ jù kǔ wèi èr zhǒng
这句话大意是:」但《嘉祐本草》分「苦苣」、「苦」为二种。
zhí wù míng shí tú kǎo juǎn sān yǐ yào shù de dāng gāi shū suǒ jì de jù cài
这句话大意是:《植物名实图考》卷三以《要术》的「●」,当该书所记的「苣菜」。
àn gǔ suǒ chēng kǔ cài kǔ jù kǔ děng míng suí de yì chēng pō wèi fēn zá dàn jì shù yǒu jīng yè yǒu bái zhī hé kāi huáng huā de gòng tóng diǎn bù chū jú kē wō jù shǔ hé kǔ jù cài shǔ de zhí wù
这句话大意是:按古所称「苦菜」、「苦苣」、「苦」等名,随地异称,颇为纷杂,但记述有茎叶有白汁和开黄花的共同点,不出菊科莴苣属和苦苣菜属的植物。
zài yào shù zhōng juǎn liù yǎng é yā piān tí dào yòng kǔ cài wèi é yā chú dàn běn piān wèi tí jí
这句话大意是:在《要术》中,卷六《养鹅鸭》篇提到用「苦菜」喂鹅、鸭雏,但本篇未提及。
èr qín shì qín de běn zì
这句话大意是:「二」「斳」是「芹」的本字。
sān kǔ jiǔ jí cù cān kàn juǎn bā zuò cù fǎ piān zhù shì èr sān
这句话大意是:「三」「苦酒」,即醋,参看卷八《作酢法》篇注释〔二三〕。
zhè shì shí jīng de míng chēng zài gǔ shì zé chēng cù huò cù
这句话大意是:这是《食经》的名称,在贾氏则称「酢」或「醋」。
sì xià kǔ jiǔ sān dòu yǐ sān shēng yán zhe zhōng zhè shì zài lìng yī róng qì zhōng diào hǎo yán cù
这句话大意是:「四」「下苦酒三斗,以三升盐著中」,这是在另一容器中调好盐醋。
qián méi sān shēng shǐ ráng hé yī xíng zé shì měi yī céng ráng hé yòng qián méi sān shēng pù zài yòu yī róng qì zhōng
这句话大意是:「干梅三升,使蘘荷一行」,则是每一层蘘荷,用干梅三升,铺在又一容器中。
yǐ yán cù jiāo shàng rán hòu zài yòng yuán xiān diào hǎo le de yán cù yè zhī jiāo zài shàng miàn
这句话大意是:「以盐酢浇上」,然后再用原先调好了的盐、醋液汁浇在上面。
shí jīng wén wǎng wǎng jiǎn shěng de bù yì míng liǎo juǎn qī bā jiǔ niàng zào pēng rèn gè piān tā de xíng wén tè diǎn jiù shì zhè yàng hé yào shù jiǒng yì
这句话大意是:《食经》文往往简省得不易明了,卷七、八、九酿造、烹饪各篇,它的行文特点,就是这样,和《要术》迥异。
qián méi shì bái méi yī lèi jí yán zì rì shài ér chéng de qīng méi qián juǎn sì zhǒng méi xìng piān yǒu zuò bái méi fǎ
这句话大意是:「干梅」是「白梅」一类,即盐渍日晒而成的青梅干(卷四《种梅杏》篇有「作白梅法」)。
wǔ pān shuō wén xī mǐ zhī yě jí táo mǐ shuǐ
这句话大意是:「五」「潘」,《说文》:「淅米汁也」,即淘米水。
sòng zhào lìng zhì hóu zhēng lù juǎn yī pān shěn èr zì jiē zhī yě dàn pān zì bù tōng yòng ěr
这句话大意是:宋赵令畤《侯鲭录》卷一:「潘、沈二字,皆汁也,但潘字不通用耳。
yào shù yì duō yòng shěn zì pān zì jǐn jiàn
这句话大意是:」《要术》亦多用「沈」字,「潘」字仅见。
liù táng chén cáng qì běn cǎo shi yí bái jù rú wō jù yè yǒu bái máo
这句话大意是:「六」唐陈藏器《本草拾遗》:「白苣,如莴苣,叶有白毛。
jiā yòu běn cǎo kǔ jù jīn rén jiā cháng shí wèi bái jù
这句话大意是:」嘉祐本草「苦苣」:「今人家常食,为白苣。
jiāng wài lǐng nán wú rén wú bái jù cháng zhí yě jù yǐ gōng chú zhuàn
这句话大意是:江外岭南、吴人无白苣,尝植野苣,以供厨馔」。
běn cǎo gāng mù juǎn èr qī bái jù shì wō jù ér yè bái sè zhé zhī yǒu bái zhī
这句话大意是:《本草纲目》卷二七「白苣」:「似莴苣而叶白色,折之有白汁。
zhèng èr yuè xià zhǒng sì yuè kāi huáng huā rú kǔ jié zi yì tóng
这句话大意是:正二月下种,四月开黄花,如苦,结子亦同。
yào shù suǒ chēng bái yīng shì wō jù shǔ de zhí wù
这句话大意是:」《要术》所称「白●」,应是莴苣属的植物。
qī ěr yā shì cǎo jiāo niú qí
现代白话:「七」《你雅‧释草》:「茭,牛蕲。
guō pú zhù jīn mǎ qí yè xì ruì shì qín yì kě shí
这句话大意是:」郭璞注:「今马蕲,叶细锐,似芹,亦可食。
jù lù dé míng jīng diǎn shì wén qí gǔ qín zì
这句话大意是:」据陆德明《经典释文》:「蕲,古芹字。
shì mǎ qí jí mǎ qín
这句话大意是:」是「马蕲」即「马芹」。
zhèng qiáo tōng zhì juǎn qī wǔ shuō mǎ qín sú wèi hú qín
这句话大意是:郑樵《通志》卷七五说马芹「俗谓胡芹」。
yào shù pēng rèn gè piān yǐn shí jīng shí cì yòng hú qín jí duō
这句话大意是:《要术》烹饪各篇引《食经》、《食次》用「胡芹」极多。
táng běn cǎo mǎ qín zi diào wèi yòng zhī xiāng shì jú pí ér wú kǔ wèi
这句话大意是:《唐本草》:「马芹子,……调味用之,香似橘皮,而无苦味。
zhù shēng shuǐ zé bàng miáo shì guǐ zhēn tián cài děng huā qīng bái sè zi huáng hēi sè shì fáng fēng zi
这句话大意是:」注:「生水泽傍,苗似鬼针、菾菜等,花青白色,子黄黑色,似防风子。
gǔ shì běn wén rú juǎn bā bā hé yǎn piān zhèng shì yòng qí zi yǐ dài tì jú pí
这句话大意是:」贾氏本文如卷八《八和兖》篇正是用其子以代替橘皮。
běn cǎo gāng mù juǎn èr liù shuō mǎ qín zi jiù shì yě huí xiāng
这句话大意是:《本草纲目》卷二六说马芹子就是「野茴香」。
bā jǐn yīn jǐn cóng cǎo cóng hé nián tǔ de qín cóng gé cóng tǔ yīn qín bù tóng
这句话大意是:「八」「菫」,音谨,从艸从●,和黏土的「堇」(从革从土,音勤)不同。
ěr yā shì cǎo niè kǔ jǐn
现代白话:《你雅‧释草》:「啮,苦菫。
guō pú zhù jīn jǐn kuí yě yè shì liǔ zi rú mǐ zhuó shí zhī huá
这句话大意是:」郭璞注:「今菫葵也,叶似柳,子如米,汋食之滑。
shuō wén zuò jǐn jiě shì shuō cǎo yě gēn rú cí yè rú xì liǔ zhēng shí zhī gān
这句话大意是:」《说文》作「蓳」,解释说:「艸也,根如荠,叶如细柳,蒸食之甘。
cóng pī zhēn xíng de yè tuī cè kě néng shì jǐn cài kē de zǐ huā dì dīng yī lèi zhí wù
这句话大意是:」从披针形的叶推测,可能是菫菜科的紫花地丁一类植物。
lìng yī zhǒng táng běn cǎo zhe lù yǒu jǐn zhù cǐ cài yě shēng fēi rén suǒ zhǒng sú wèi zhī jǐn cài yè shì jí huā zǐ sè
这句话大意是:另一种,《唐本草》著录有「菫」,注:「此菜野生,非人所种,俗谓之菫菜,叶似蕺,花紫色。
suǒ chēng yè shì jí yīng shì jǐn cài kē de jǐn cài
这句话大意是:」所称「叶似蕺」,应是菫菜科的菫菜。
yào shù de jǐn méi yǒu miáo shù wèi zhī hé zhǐ dàn bù chū jǐn cài shǔ zhí wù
这句话大意是:《要术》的「菫」,没有描述,未知何指,但不出菫菜属植物。
li shí zhēn yǐ wèi jǐn jí shì hàn qín kǒng fēi yào shù suǒ zhǐ
这句话大意是:李时珍以为「菫」即是「旱芹」,恐非《要术》所指。
jiǔ hú xǐ jí ěr jú kē yì míng cāng ěr
这句话大意是:「九」「胡葸」,即耳,菊科,亦名苍耳。
qí zhǒng zi gǔ shí zuò fàn shí yǒu cāng ěr fàn bìng gōng zhà yóu hé yào yòng
这句话大意是:其种子,古时作饭食,有「苍耳饭」,并供榨油和药用。
zhǒng mù xu yī dì èr shí jiǔ hàn shū xī yù chuán yuē yī jì bīn yǒu mù xu
这句话大意是:种苜蓿「一」第二十九《汉书‧西域传》曰(一):「罽宾有苜蓿。
dà yuān mǎ wǔ dì shí de qí mǎ
这句话大意是:」「大宛马,武帝时得其马。
hàn shǐ cǎi mù xu zhǒng guī tiān zǐ yì zhǒng lí gōng bié guǎn páng
这句话大意是:汉使采苜蓿种归,天子益种离宫别馆旁。
lù jī yǔ dì shū yuē zhāng qiān shǐ wài guó shí bā nián de mù xu guī
这句话大意是:陆机《与弟书》曰:「张骞使外国十八年,得苜蓿归。
xī jīng zá jì yuē èr lè yóu yuàn sān zì shēng méi guī shù xià duō mù xu
这句话大意是:《西京杂记》曰(二):「乐游苑(三)自生玫瑰树,下多苜蓿。
mù xu yī míng huái fēng shí rén huò wèi guāng fēng
这句话大意是:苜蓿,一名「怀风」,时人或谓「光风」;。
guāng fēng zài qí jiān cháng sù rán zì zhào qí huā yǒu guāng cǎi gù míng mù xu wèi sì huái fēng
这句话大意是:光风在其间,常肃然自照其花,有光彩,故名苜蓿为(四)「怀风」。
mào líng èr rén wèi zhī lián zhī cǎo
这句话大意是:茂陵「二」人谓之「连枝草」。
dì yí liáng shú
这句话大意是:地宜良熟。
qī yuè zhǒng zhī
这句话大意是:七月种之。
qí zhǒng shuǐ jiāo yī rú jiǔ fǎ
这句话大意是:畦种水浇,一如韭法。
yì yī jiǎn yī shàng fèn tiě pá lóu tǔ lìng qǐ rán hòu xià shuǐ wǔ
这句话大意是:亦一剪一上粪,铁杷耧土令起,然后下水(五)。
hàn zhǒng zhě zhòng lóu jiǎng de shǐ lǒng shēn kuò qiào hù xià zǐ pī qì yè zhī
这句话大意是:旱种者,重耧耩地,使垄深阔,窍瓠下子,批契曳之。
měi zhì zhèng yuè shāo qù kū yè
这句话大意是:每至正月,烧去枯叶。
de yè zhé gēng lǒng yǐ tiě chǐ zòu zòu zhī gèng yǐ lǔ zhuó sān zhú qí kē tǔ zé zī mào yǐ
现代白话:地液辄耕垄,以铁齿●楱●楱之,更以鲁斫「三」𣃁其科土,则滋茂了。
bù ěr shòu yǐ
现代白话:不你瘦了。
yī nián sān yì
这句话大意是:一年三刈。
liú zǐ zhě yī yì zé zhǐ
这句话大意是:留子者,一刈则止。
chūn chū jì zhōng shēng dàn wèi gēng shén xiāng
这句话大意是:春初既中生噉,为羹甚香。
zhǎng yi sì mǎ mǎ yóu shì
这句话大意是:长宜饲马,马尤嗜。
cǐ wù zhǎng shēng zhǒng zhě yī láo yǒng yì
这句话大意是:此物长生,种者一劳永逸。
dū yì fù guō suǒ yí zhǒng zhī
这句话大意是:都邑负郭,所宜种之。
cuī shí yuē qī yuè bā yuè kě zhǒng mù xu
这句话大意是:崔寔曰:「七月,八月,可种苜蓿。
yī jiàn hàn shū juǎn liù liù shàng xī yù chuán
这句话大意是:(一)见《汉书》卷六六上《西域传》。
jì bīn dà yuān shì xī yù chuán zhōng èr guó míng yào shù suǒ yǐn fēn bié jì zài zài gè gāi guó xiàng xià
这句话大意是:「罽宾」、「大宛」是《西域传》中二国名,《要术》所引,分别记载在各该国项下。
yào shù shì duó yǐn qí yì bú shì yuán wén
这句话大意是:《要术》是掇引其意,不是原文。
yòu rú wǔ dì shí de qí mǎ yuán wén méi yǒu ér shì yào shù gài kuò hàn wǔ dì shí de dà yuān mǎ jīng guò de yī jù huà
这句话大意是:又如「武帝时得其马」,原文没有,而是《要术》概括汉武帝时得大宛马经过的一句话。
èr jiàn xī jīng zá jì juǎn yī zuò lè yóu yuàn zì shēng méi guī shù shù xià duō mù xu
这句话大意是:(二)见《西京杂记》卷一,作:「乐游苑自生玫瑰树,树下多苜蓿。
mù xu yī míng huái fēng shí rén huò wèi zhī guāng fēng
这句话大意是:苜蓿一名「怀风」,时人或谓之「光风」。
fēng zài qí jiān cháng xiāo xiāo rán rì zhào qí huā yǒu guāng cǎi gù míng mù xu wèi huái fēng
这句话大意是:风在其间,常萧萧然,日照其花,有光采,故名苜蓿为「怀风」。
mào líng rén wèi zhī lián zhī cǎo
这句话大意是:茂陵人谓之连枝草。
jiào yào shù suǒ yǐn wèi wán zhěng míng shùn ér yào shù sù rán zì zhào xiǎn yǒu tuō é
这句话大意是:」较《要术》所引为完整、明顺,而《要术》「肃然自照」,显有脱讹。
sān yuàn míng chāo zuò wǎn wù cǐ cóng tā běn
这句话大意是:(三)「苑」,明抄作「宛」,误,此从他本。
sì yuán wú wèi zì bì xū yǒu jù xī jīng zá jì jiā
这句话大意是:(四)原无「为」字,必须有,据《西京杂记》加。
wǔ shuǐ huáng xiào liú lù zhāng xiào míng chāo wù zuò mǐ huáng xiào lù lù bù wù xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn yì zuò shuǐ
这句话大意是:(五)「水」,黄校刘录、张校、明抄误作「米」,黄校陆录不误,《学津》本、渐西本从《辑要》引亦作「水」。
hú xiāng běn jīn dǎi běn zé cǐ zhù quán tuō
这句话大意是:湖湘本、《津逮》本则此注全脱。
yī mù xu yǒu zǐ huā hé huáng huā èr zhǒng
这句话大意是:「一」苜蓿有紫花和黄花二种。
zhí wù míng shí tú kǎo juǎn sān mù xu shuō xī běi zhǒng zhī qí zhōng xià shí zǐ yǐng shù yìng rì zhēng huī xī jīng zá jì wèi huā yǒu guāng cǎi bù jīng mù yàn dài wèi néng zuò sī yǔ
这句话大意是:《植物名实图考》卷三「苜蓿」说:「西北种之畦中,……夏时紫颖竖,映日争辉,《西京杂记》谓花有光采,不经目验,殆未能作斯语。
huái fēng zhī míng xìn fēi xū yǐ
现代白话:」「怀风之名,信非虚了。
zhè jiù shì zhāng qiān tōng xī yù hòu chuán zì xī yù de zǐ huā mù xu
这句话大意是:」这就是张骞通西域后传自西域的紫花苜蓿。
xiàn zài běi fāng zāi péi zuò lǜ féi hé mù cǎo
这句话大意是:现在北方栽培作绿肥和牧草。
huáng huā mù xu yī míng nán mù xu yì míng jīn huā cài mǔ cí tóu nán fāng yǒu dà liàng zāi péi xiàn zài zhú jiàn xiàng xú huái de qū tuī zhǎn
这句话大意是:黄花苜蓿,一名南苜蓿,亦名「金花菜」、「母荠头」,南方有大量栽培,现在逐渐向徐淮地区推展。
yào shù suǒ zhǒng de mù xu yě shì bǐ jiào nài hán nài hàn de zǐ huā mù xu
这句话大意是:《要术》所种的苜蓿,也是比较耐寒、耐旱的紫花苜蓿。
jù suǒ jì shù zhǔ yào hái shì zuò wèi mù cǎo hái méi yǒu zuò wèi lǜ féi
这句话大意是:据所记述,主要还是作为牧草,还没有作为绿肥。
èr mào líng zài jīn shǎn xī shěng xìng píng xiàn dōng běi yǐ hàn wǔ dì líng mù suǒ zài dé míng
这句话大意是:「二」茂陵,在今陕西省兴平县东北,以汉武帝陵墓所在得名。
hàn xuān dì shí zhì mào líng xiàn
这句话大意是:汉宣帝时置茂陵县。
sān lǔ zhuó jí jué jiàn wáng zhēn nóng shū juǎn shí sān yǒu tú
这句话大意是:「三」「鲁斫」,即「镢」,见王祯《农书》卷十三,有图。
zá shuō dì sān shí cuī shí sì mín yuè lìng yuē yī zhēng dàn gè shàng jiāo jiǔ wū qí jiā zhǎng chēng shāng jǔ shòu xīn xīn rú yě
这句话大意是:杂说第三十崔寔《四民月令》曰(一):「正旦,各上椒酒于其家长,称觞举寿,欣欣如也。
shàng chú ruò shí wǔ rì hé zhū gāo xiǎo cǎo xù mìng wán sàn zhù yào
这句话大意是:上除若十五日,合诸膏、小草续命丸、散、注药。
nóng shì wèi qǐ mìng chéng tóng yǐ shàng rù tài xué xué wǔ jīng
这句话大意是:农事未起,命成童以上,入太学,学五经。
wèi shí wǔ yǐ shàng zhì èr shí yě
这句话大意是:「谓十五以上至二十也。
èr yàn bīng shì mìng yòu tóng rù xiǎo xué xué piān zhāng
这句话大意是:(二)」砚冰释,命幼童入小学,学篇章。
wèi jiǔ suì yǐ shàng shí sì yǐ xià
这句话大意是:「谓九岁以上,十四以下。
piān zhāng wèi liù jiǎ jiǔ jiǔ jí jiù sān cāng zhī shǔ
这句话大意是:篇章谓六甲、九九、《急就》、《三仓》之属。
mìng nǚ gōng qū zhī bù diǎn kuì niàng chūn jiǔ
这句话大意是:」命女工趋织布,典馈酿春酒。
rǎn huáng yī jí zhì shū fǎ sān fán dǎ zhǐ yù shēng èr shēng zé jiān hòu tè yi rù huáng
这句话大意是:染潢「一」及治书法(三):凡打纸欲生「二」,生则坚厚,特宜入潢。
fán huáng zhǐ miè bái biàn shì bù yí tài shēn shēn zé nián jiǔ sè àn sān yě
这句话大意是:凡潢纸灭白便是,不宜太深,深则年久色暗「三」也。
rén jìn bò sì shú jí qì zǐ zhí yòng chún zhī fèi ér wú yì
这句话大意是:人浸蘗(四)熟,即弃滓,直用纯汁,费而无益。
bò shú hòu lù zǐ dǎo ér zhǔ zhī bù náng yā qì fù dǎo zhǔ zhī fán sān dǎo sān zhǔ tiān hé chún zhī zhě qí shěng sì bèi sì yòu mí míng jìng
这句话大意是:蘗熟后,漉滓捣而煮之,布囊压讫,复捣煮之,凡三捣三煮,添和纯汁者,其省四倍「四」,又弥明净。
xiě shū jīng xià rán hòu rù huáng fèng bù zhàn jiě wǔ
这句话大意是:写书,经夏然后入潢,缝不绽解「五」。
qí xīn xiě zhě xū yǐ yùn dǒu fèng fèng yùn ér huáng zhī bù ěr rù zé líng luò yǐ
现代白话:其新写者,须以熨斗缝缝熨而潢之,不你,入则零落了。
dòu huáng liù tè bù yí yì yì wǔ zé quán bù rù huáng yǐ
现代白话:豆黄「六」特不宜裛,裛(五)则全不入黄了。
fán kāi juǎn dú shū juǎn tóu shǒu zhǐ qī bù yí jí bā juǎn
这句话大意是:凡开卷读书,卷头首纸「七」,不宜急「八」卷;。
jí zé pò zhé zhé zé liè
这句话大意是:急则破折,折则裂。
yǐ shū dài shàng xià luò shǒu zhǐ zhě wú bù liè huài
这句话大意是:以书带上下络首纸者,无不裂坏;。
juǎn yī liǎng zhāng hòu nǎi yǐ shū dài shàng xià luò zhī zhě wěn ér bù huài
这句话大意是:卷一两张后,乃以书带上下络之者,稳而不坏。
juǎn shū wù yòng lì dài jiǔ ér yǐn zhī fēi zhí dài shī sǔn juǎn yòu sǔn shǒu zhǐ lìng xué
这句话大意是:卷书勿用鬲带「九」而引之,非直带湿损卷,又损首纸令穴;。
dāng xián liù zhú yǐn zhī
这句话大意是:当衔(六)竹引之。
shū dài wù tài jí jí zé lìng shū yāo shé
这句话大意是:书带勿太急,急则令书腰折。
qí mò shū shàng guò zhě yī yì lìng shū yāo shé
这句话大意是:骑蓦书上过者「一0」,亦令书腰折。
shū yǒu huǐ liè qī fāng zhǐ ér bǔ zhě lǜ jiē luán quán yī yī bān chuāng yìng hòu
这句话大意是:书有毁裂,●(七)方纸而补者,率皆挛拳「一一」,瘢疮硬厚。
bān hén wū shū yǒu sǔn
这句话大意是:瘢痕于书有损。
liè báo zhǐ rú yè yǐ bǔ zhī wēi xiāng rù dài wú jì huì yī èr zì fēi xiàng míng jǔ ér kàn zhī lüè bù jué bǔ
这句话大意是:裂薄纸如叶以补织,微相入,殆无际会「一二」,自非向明举而看之,略不觉补。
liè ruò qū qǔ zhě hái xū wū zhèng zhǐ shàng zhú qū qǔ xíng shì liè qǔ ér bǔ zhī
这句话大意是:裂若屈曲者,还须于正纸上,逐屈曲形势裂取而补之。
ruò bù xiān zhèng yuán lǐ yī sān suí yi liè xié zhǐ zhě zé lìng shū quán suō
这句话大意是:若不先正元理「一三」,随宜裂斜纸者,则令书拳缩。
fán bā diǎn shū jì shì yī sì duō yòng fēi fèng jiǔ zēng tǐ yìng qiáng fèi rén chǐ lì shù shí wū rǎn shū yòu duō líng luò
这句话大意是:凡(八)点书、记事「一四」,多用绯缝(九),缯体硬强,费人齿力,俞(十)污染书,又多零落。
ruò yòng hóng zhǐ zhě fēi zhí míng jìng wú rǎn yòu zhǐ xìng xiāng qīn jiǔ ér bù là
这句话大意是:若用红纸者,非直明净无染,又纸性相亲,久而不落。
cí huáng zhì shū yī wǔ fǎ xiān wū qīng yìng shí shàng shuǐ mó cí huáng lìng shú
这句话大意是:雌黄治书「一五」法:先于青硬石上,水磨雌黄令熟;。
pù qián gèng wū cí yī liù zhōng yán lìng jí shú
这句话大意是:曝干,更于瓷「一六」中研令极熟;。
pù qián yòu wū cí zhōng yán lìng jí shú
这句话大意是:曝干,又于瓷中研令极熟。
nǎi róng hǎo jiāo qīng yī qī hé wū tiě chǔ jiù zhōng shú dǎo
这句话大意是:乃融好胶清「一七」,和于铁杵臼中,熟捣。
wán rú mò wán yī bā yīn qián
这句话大意是:丸如墨丸「一八」,阴干。
yǐ shuǐ yán ér zhì shū yǒng bù bō luò
这句话大意是:以水研而治书,永不剥落。
ruò wū zhōng hé yòng zhī zhě jiāo qīng suī duō jiǔ yì bō luò
这句话大意是:若于中和用之者,胶清虽多,久亦剥落。
fán shí yī cí huáng zhì shū dài huáng qì zhì zhě jiā shí èr
这句话大意是:凡(十一)雌黄治书,待潢讫治者佳(十二);。
xiān zhì rù huáng zé dòng yī jiǔ
这句话大意是:先治入潢则动「一九」。
shū chú zhōng yù de ān shè xiāng mù guā lìng dù chóng bù shēng
这句话大意是:书厨中欲得安麝香、木瓜,令蠹虫不生。
wǔ yuè shī rè dù chóng jiāng shēng shū jīng xià bù shū zhǎn zhě bì shēng chóng yě
这句话大意是:五月湿热,蠹虫将生,书经夏不舒展者,必生虫也。
wǔ yuè shí wǔ rì yǐ hòu qī yuè èr shí rì yǐ qián bì xū sān dù shū ér zhǎn zhī
这句话大意是:五月十五日以后,七月二十日以前,必须三度舒而展之。
xū yào qíng shí wū dà wū xià fēng liáng chù bù jiàn rì chù
这句话大意是:须要晴时,于大屋下风凉处,不见日处。
rì pù shū lìng shū sè yē èr
这句话大意是:日曝书,令书色暍「二0」。
rè juǎn shēng chóng mí sù
这句话大意是:热卷,生虫弥速。
yīn yǔ rùn qì yóu xū bì zhī
这句话大意是:阴雨润气,尤须避之。
shèn shū rú cǐ zé shù bǎi nián yǐ
现代白话:慎书如此,则数百年了。
èr yuè
这句话大意是:「二月。
shùn yáng xí shè yǐ bèi bù yú
这句话大意是:顺阳习射,以备不虞。
chūn fēn zhōng léi qiě fā shēng xiān hòu gè wǔ rì qǐn bié nèi wài
这句话大意是:春分中,雷且发声,先后各五日,寝别内外。
yǒu bù jiè zhě shēng zǐ bù bèi
这句话大意是:「有不戒者,生子不备。
cán shì wèi qǐ mìng fèng rén huàn dōng yī chè fù wèi jiā
这句话大意是:」蚕事未起,命缝人浣冬衣,彻复为袷。
qí yǒu yíng bó suì gōng qiū fú
这句话大意是:其有嬴帛,遂供秋服。
fán huàn gù bó yòng huī zhī zé sè huáng ér qiě cuì
这句话大意是:凡浣故帛,用灰汁则色黄而且脆。
dǎo xiǎo dòu wèi mò xià juàn shāi tóu tāng zhōng yǐ xǐ zhī jié bái ér róu rèn èr yī shèng zào jiá yǐ
现代白话:捣小豆为末,下绢簁,投汤中以洗之,洁白而柔肕「二一」,胜皂荚了。
kě tiào sù shǔ dà xiǎo dòu má mài zi děng
这句话大意是:可粜粟、黍、大、小豆、麻、麦子等。
shōu xīn tàn
这句话大意是:收薪炭。
tàn jù zhī xià suì mò wù lìng qì zhī
这句话大意是:」炭聚之下碎末,勿令弃之。
dǎo shāi zhǔ xī mǐ gān sǒu zhī gèng dǎo lìng shú
这句话大意是:捣、簁,煮淅米泔溲之,更捣令熟。
wán rú jī zi pù qián
这句话大意是:丸如鸡子,曝干。
yǐ gōng lóng shí sān lú zhǒng huǒ èr èr zhī yòng zhé de tōng xiāo dá shǔ jiān shí nài jiǔ yú tàn shí sì shí bèi
这句话大意是:以供笼(十三)炉种火「二二」之用,辄得通宵达曙,坚实耐久,逾炭(十四)十倍。
shù èr sān sù gōu fǎn shēng yī juàn fǎ yǐ shuǐ jìn juàn lìng méi yī rì shù dù huí zhuǎn zhī
这句话大意是:漱「二三」素钩反生衣绢法:以水浸绢令没,一日数度回转之。
liù qī rì shuǐ wēi chòu rán hòu pāi chū èr sì róu rèn jié bái dà shèng yòng huī
这句话大意是:六七日,水微臭,然后拍出「二四」,柔肕洁白,大胜用灰。
shàng dú chē peng shí wǔ fàn èr wǔ jí hu píng fēng shū lìng bù shēng chóng fǎ shuǐ jìn shí huī jīng yī xiǔ yì shí liù qǔ zhī yǐ hé dòu nián èr liù jí zuò miàn hu zé wú chóng
这句话大意是:上犊车篷(十五)𫐊「二五」及糊屏风、书令不生虫法:水浸石灰,经一宿,挹(十六)取汁以和豆黏「二六」及作面糊则无虫。
ruò nián zhǐ xiě shū rù huáng zé hēi yǐ
现代白话:若黏纸写书,入潢则黑了。
zuò jiǎ là zhú fǎ pú shú shí duō shōu pú tái èr qī
这句话大意是:作假蜡烛法:蒲熟时,多收蒲台「二七」。
xuē féi sōng èr bā dà rú zhǐ yǐ wèi xīn
这句话大意是:削肥松「二八」,大如指,以为心。
làn bù chán zhī
这句话大意是:烂布缠之。
róng yáng niú zhī guàn wū pú tái zhōng wǎn zhuǎn wū bǎn shàng ruó lìng yuán píng
这句话大意是:融羊、牛脂,灌于蒲台中,宛转于板上,挼令圆平。
gèng guàn gèng zhǎn cū xì zú biàn zhǐ
这句话大意是:更灌,更展,麤细足,便止。
róng là guàn zhī shí qī
这句话大意是:融蜡灌之(十七)。
zú de gòng shì
这句话大意是:足得供事。
qí shěng gōng shí bèi yě
这句话大意是:其省功十倍也。
sān yuè
这句话大意是:「三月。
sān rì jí shàng chú cǎi ài jí liǔ xù
这句话大意是:三日及上除,采艾及柳絮。
xù zhǐ chuāng tòng
这句话大意是:「絮,止疮痛。
shì yuè yě dōng gǔ huò jǐn zhēn mài wèi shú nǎi shùn yáng bù dé zhèn shàn qióng fá wu shī jiǔ zú zì qīn zhě shǐ
这句话大意是:」是月也,冬谷或尽,椹麦未熟,乃顺阳布德,振赡穷乏,务施九族,自亲者始。
wú huò yùn cái rěn rén zhī qióng
这句话大意是:无或蕴财,忍人之穷;。
wú huò lì míng qìng jiā jì fù dù rù wèi chū chù jué zhōng yān
现代白话:无或利名,罄家继富:度入为出,处厥中呢。
cán nóng shàng xián kě lì gōu dú qì zhì qiáng wū
这句话大意是:蚕农尚闲,可利沟渎,葺治墙屋;。
xiū mén hù jǐng shè shǒu bèi yǐ yù chūn jī cǎo qiè zhī kòu
这句话大意是:修门户,警设守备,以御春饥草窃之寇。
shì yuè jǐn xià zhì nuǎn qì jiāng shèng rì liè hàn zào lì yòng qī yóu zuò zhū rì jiān yào
这句话大意是:是月尽夏至,暖气将盛,日烈暵燥,利用漆油,作诸日煎药。
kě tiào shǔ
这句话大意是:可粜黍。
mǎi bù
这句话大意是:买布。
sì yuè
这句话大意是:「四月。
jiǎn jì rù cù qū zǎo pōu mián
这句话大意是:茧既入簇,趋缲,剖绵;。
jù jī zhù jìng jīng luò
这句话大意是:具机杼,敬经络。
cǎo mào kě shāo huī
这句话大意是:草茂,可烧灰。
shì yuè yě kě zuò zǎo bèi yǐ yù bīn kè
这句话大意是:是月也,可作枣糒,以御宾客。
kě dí kuàng jí dà mài
这句话大意是:可籴穬及大麦。
shōu bì xù
这句话大意是:收弊絮。
wǔ yuè
这句话大意是:「五月。
máng zhǒng jié hòu yáng qì shǐ kuī yīn tè jiāng méng
这句话大意是:芒种节后,阳气始亏,阴慝将萌;。
nuǎn qì shǐ shèng gǔ dù bìng xìng
这句话大意是:暖气始盛,蛊蠹并兴。
nǎi chí jiǎo gōng nǔ jiě qí huī xián
这句话大意是:乃弛角弓弩,解其徽弦;。
tāo zhú mù gōng nǔ chí qí xián
这句话大意是:弢竹木弓弩,弛其弦。
yǐ huī cáng zhān qiú máo cuì zhī wù jí jiàn yǔ
这句话大意是:以灰藏旃、裘、毛毳之物及箭羽。
yǐ gān guà yóu yī wù pì cáng
这句话大意是:以竿挂油衣,勿辟藏。
shǔ shī xiāng zhe yě
这句话大意是:「暑湿相著也。
shì yuè wǔ rì hé zhǐ lì huáng lián wán huò luàn wán
这句话大意是:」是月五日,合止痢黄连丸、霍乱丸。
cǎi xǐ ěr
这句话大意是:采葸耳。
qǔ chán chú yǐ hé xuè jū chuāng yào
这句话大意是:取蟾蜍「以合血疽疮药。
jí dōng xíng lóu gū
这句话大意是:」及东行蝼蛄。
lóu gū yǒu cì
这句话大意是:「蝼蛄,有刺;。
zhì qù cì liáo chǎn fù nán shēng yī bù chū
这句话大意是:治去刺,疗产妇难生,衣不出。
lín yǔ jiāng jiàng chǔ mǐ gǔ xīn tàn yǐ bèi dào lù xiàn zhì bù tōng
这句话大意是:」霖雨将降,储米谷、薪炭,以备道路陷滞不通。
shì yuè yě yīn yáng zhēng xuè qì sàn
这句话大意是:是月也,阴阳争,血气散。
xià zhì xiān hòu gè shí wǔ rì báo zī wèi wù duō shí féi nóng
这句话大意是:夏至先后各十五日,薄滋味,勿多食肥𬪩;。
jù lì qiū wú shí zhǔ bǐng jí shuǐ yǐn bǐng
这句话大意是:距立秋,无食煮饼及水引饼。
xià yuè shí shuǐ shí cǐ èr bǐng de shuǐ jí jiān qiáng nán xiāo bù xìng biàn wèi sù shí shāng hán bìng yǐ
现代白话:「夏月食水时,此二饼得水,即坚强难消,不幸便为宿食伤寒病了。
shì yǐ cǐ èr bǐng zhì shuǐ zhōng jí jiàn yàn
这句话大意是:试以此二饼置水中即见验;。
wéi jiǔ yǐn bǐng rù shuǐ jí làn yǐ
现代白话:唯酒引饼,入水即烂了。
kě tiào dà xiǎo dòu hú má
这句话大意是:」可粜大、小豆、胡麻。
dí kuàng dà xiǎo mài
这句话大意是:籴穬、大、小麦。
shōu bì xù jí bù bó
这句话大意是:收弊絮及布帛。
zhì hòu dí pù qián zhì yīng zhōng mì fēng shǐ bù chóng shēng
这句话大意是:至后籴●,曝干,置甖中,密封,「使不虫生。
zhì dōng kě yǎng mǎ
这句话大意是:」至冬可养马。
liù yuè
这句话大意是:「六月。
mìng nǚ gōng zhī jiān juàn
这句话大意是:命女工织缣䌸。
juàn jí shā hú zhī shǔ
这句话大意是:「绢及纱縠之属。
kě shāo huī rǎn qīng gàn zá sè
这句话大意是:」可烧灰,染青、绀杂色。
qī yuè
这句话大意是:「七月。
sì rì mìng zhì qū shì jù bó zhuì qǔ jìng ài
这句话大意是:四日,命治曲室,具箔槌,取净艾。
liù rì zhuàn zhì wǔ gǔ mó jù
这句话大意是:六日,馔治五谷、磨具。
qī rì suì zuò qū jí pù jīng shū yǔ yī shang
这句话大意是:七日,遂作曲,及曝经书与衣裳。
zuò qián qiǔ
这句话大意是:作干糗。
cǎi xǐ ěr
这句话大意是:采葸耳。
chù shǔ zhōng xiàng qiū jié huàn gù zhì xīn zuò jiā báo yǐ bèi shǐ liáng
这句话大意是:处暑中,向秋节,浣故制新,作袷薄,以备始凉。
tiào dà xiǎo dòu
这句话大意是:粜大、小豆。
dí mài
这句话大意是:籴麦。
shōu jiān liàn
这句话大意是:收缣练。
bā yuè
这句话大意是:「八月。
shǔ tuì mìng yòu tóng rù xiǎo xué rú zhēng yuè yān
现代白话:暑退,命幼童入小学,如正月呢。
liáng fēng jiè hán qù liàn jiān bó rǎn cǎi sè
这句话大意是:凉风戒寒,趣练缣帛,染彩色。
hé dōng rǎn yù huáng fǎ shí bā duì dǎo de huáng gēn èr jiǔ lìng shú huī zhī hé zhī jiǎo lìng yún nuò qǔ zhī bié qì shèng
这句话大意是:河东染御黄法(十八):碓捣地黄根「二九」令熟,灰汁和之,搅令匀,搦取汁,别器盛。
gèng dǎo zǐ shǐ jí shú yòu yǐ huī zhī hé zhī rú báo zhōu xiè rù bù yú fǔ sān zhōng zhǔ shēng juàn
这句话大意是:更捣滓,使极熟,又以灰汁和之,如薄粥,泻入不渝釜「三0」中,煮生绢。
shù huí zhuǎn shǐ yún jǔ kàn yǒu shèng shuǐ dài zi biàn shì juàn shú
这句话大意是:数回转使匀,举看有盛水袋子,便是绢熟。
shū chū sān yī zhe pén zhōng xún yì sān èr shū zhāng
这句话大意是:抒出「三一」,著盆中,寻绎「三二」舒张。
shǎo shí liè chū sān sān jìng zhǎn sān sì qù zǐ
这句话大意是:少时,捩出「三三」,净搌「三四」去滓。
shài jí qián
这句话大意是:晒极干。
yǐ bié juàn lǜ bái chún zhī sān wǔ hé rè shū chū gèng jiù pén rǎn zhī jí shū zhǎn lìng yún
这句话大意是:以别绢滤白淳汁「三五」,和热抒出,更就盆染之,急舒展令匀。
zhī lěng liè chū pù qián zé chéng yǐ
现代白话:汁冷,捩出,曝干,则成了。
zhì fǔ bù yú fǎ zài lǐ lào tiáo sān liù zhōng
这句话大意是:治釜不渝法,在「醴酪」条「三六」中。
dà shuài sān shēng de huáng rǎn dé yī pǐ yù huáng
这句话大意是:大率三升地黄,染得一匹御黄。
de huáng duō zé hǎo
这句话大意是:地黄多则好。
zuò chái sāng xīn hāo huī děng wù jiē de yòng zhī
这句话大意是:柞柴、桑薪、蒿灰等物,皆得用之。
bò mián zhì xù zhì xīn huàn gù jí wéi lǚ jiàn hǎo yù mǎi yǐ bèi dōng hán
这句话大意是:「擘绵治絮,制新浣故,及韦履贱好,预买以备冬寒。
yì zhuī wěi chú jiāo
这句话大意是:刈萑、苇、刍茭。
liáng zào kě shàng jiǎo gōng nǔ shàn lǐ qíng zhèng juàn huī xián suì yǐ xí shè
这句话大意是:凉燥,可上角弓弩,缮理,檠正,䌸徽弦,遂以习射。
chí zhú mù gōng hú
这句话大意是:弛竹木弓、弧。
tiào zhǒng mài
这句话大意是:粜种麦。
dí shǔ
这句话大意是:籴黍。
jiǔ yuè
这句话大意是:「九月。
zhì chǎng pǔ tú qūn cāng xiū dān jiào
这句话大意是:治场圃,涂囷仓,修箪、窖。
shàn wǔ bīng xí zhàn shè yǐ bèi hán dòng qióng ě zhī kòu
这句话大意是:缮五兵,习战射,以备寒冻穷厄之寇。
cún wèn jiǔ zú gū guǎ lǎo bìng bù néng zì cún zhě fēn hòu chè zhòng yǐ jiù qí hán
这句话大意是:存问九族孤、寡、老、病不能自存者,分厚彻重,以救其寒。
shí yuè
这句话大意是:「十月。
péi zhù yuán qiáng sāi xiàng jìn hù
这句话大意是:培筑垣墙,塞向、墐户。
běi chū wèi zhī xiàng
这句话大意是:「北出,谓之「向」。
shàng xīn mìng diǎn kuì zì qū niàng dōng jiǔ
这句话大意是:」上辛,命典馈渍曲,酿冬酒。
zuò pú là
这句话大意是:作脯腊。
nóng shì bì mìng chéng tóng rù tài xué rú zhēng yuè yān
现代白话:农事毕,命成童入太学,如正月呢。
wǔ gǔ jì dēng jiā chǔ xù jī nǎi shùn shí lìng chì sàng jì tóng zōng yǒu pín jù jiǔ sàng bù kān zàng zhě zé jiū hé zōng rén gòng xìng jǔ zhī yǐ qīn shū pín fù wèi chà zhèng xīn píng liǎn wú xiāng yú yuè xiān zì jié yǐ lǜ bù suí
这句话大意是:五谷既登,家储蓄积,乃顺时令,敕丧纪,同宗有贫窭久丧不堪葬者,则纠合宗人,共兴举之,以亲疏贫富为差,正心平敛,无相逾越,先自竭以率不随。
xiān bīng dòng zuò liáng xíng zhǔ bào yí
这句话大意是:先冰冻,作凉饧,煮暴饴。
kě xī má jī jī bù lǚ
这句话大意是:可析麻,缉绩布缕。
zuò bái lǚ bù jiè
这句话大意是:作白履、不借。
cǎo lǚ zhī jiàn zhě yuē bù jiè
这句话大意是:「草履之贱者曰「不借」。
mài jiān bó bì xù
这句话大意是:」卖缣帛、弊絮。
dí sù dòu má zi
这句话大意是:籴粟、豆、麻子。
shí yī yuè
这句话大意是:「十一月。
yīn yáng zhēng xuè qì sàn
这句话大意是:阴阳争,血气散。
dōng zhì rì xiān hòu gè wǔ rì qǐn bié nèi wài
这句话大意是:冬至日先后各五日,寝别内外。
yàn bīng dòng mìng yòu tóng dú xiào jīng lùn yǔ piān zhāng xiǎo xué shí jiǔ
这句话大意是:砚冰冻,命幼童读《孝经》、《论语》、篇章、小学(十九)。
kě niàng hǎi
这句话大意是:可酿醢。
dí dào sù dòu má zi
这句话大意是:籴稻、粟、豆、麻子。
shí èr yuè
这句话大意是:「十二月。
qǐng zhào zōng zú hūn yīn bīn lǚ jiǎng hǎo hé lǐ yǐ dǔ ēn jì
这句话大意是:请召宗族、婚姻、宾、旅,讲好和礼,以笃恩纪。
xiū nóng xi yì huì bì xià jiā
这句话大意是:休农息役,惠必下浃。
suì hé ǒu tián qì yǎng gēng niú xuǎn rèn tián zhě yǐ sì nóng shì zhī qǐ
这句话大意是:遂合耦田器,养耕牛,选任田者,以俟农事之起。
qù zhū hé chē gǔ hòu sān suì kě hé chuāng gāo yào
这句话大意是:去猪盍车骨「后三岁可合疮膏药。
jí là rì sì zhì shà sān qī shà yī zuò
这句话大意是:」及腊日祀炙箑「三七」,「箑,一作。
shāo yǐn zhì cì rù ròu zhōng jí shù guā tián zhōng sì jiǎo qù chóng
这句话大意是:烧饮,治刺入肉中,及树瓜田中四角,去虫。
dōng mén zhé bái jī tóu
这句话大意是:」东门磔白鸡头。
kě yǐ hé zhù yào
现代白话:「能够合注药。
fàn zi jì rán yuē wǔ gǔ zhě wàn mín zhī mìng guó zhī zhòng bǎo
这句话大意是:《范子计然》曰:「五谷者,万民之命,国之重宝。
gù wú dào zhī jūn jí wú dào zhī mín bù néng jī qí shèng yǒu yú zhī shí yǐ dài qí shuāi bù zú yě
这句话大意是:故无道之君及无道之民,不能积其盛有余之时,以待其衰不足也。
mèng zǐ yuē èr shí gǒu zhì shí rén zhī shí ér bù zhī jiǎn tú yǒu è bì ér bù zhī fā yán fēng nián rén jūn yǎng quǎn shǐ shǐ shí rén shí bù zhī fǎ dù jiǎn liǎn
这句话大意是:《孟子》曰(二十):「狗彘食人之食而不知检,涂有饿殍而不知发,「言丰年人君养犬豕,使食人食,不知法度检敛;。
xiōng nián dào lù zhī páng rén yǒu è sǐ zhě bù zhī fā cāng yǐ zhèn zhī
这句话大意是:凶年,道路之旁,人有饿死者,不知发仓以赈之。
èr yī yuán mèng zǐ zhī yì gài cháng píng cāng zhī làn shāng yě
这句话大意是:(二一)」原孟子之意,盖「常平仓」之滥觞也。
rén sǐ zé yuē fēi wǒ yě suì yě
这句话大意是:人死,则曰:「非我也,岁也。
shì hé yì wū cì rén ér shā zhī yuē fēi wǒ yě bīng sān bā yě
这句话大意是:」是何异于刺人而杀之,曰:「非我也,兵「三八」也。
rén sǐ wèi è yì èr èr sǐ zhě wáng zhèng shǐ rán ér yuē fēi wǒ shā zhī suì bù shú shā rén
这句话大意是:」」「人死,谓饿、役(二二)死者,王政使然,而曰:「非我杀之,岁不熟杀人。
hé yì wū yòng bīng shā rén ér yuē fēi wǒ shā yě bīng zì shā zhī
这句话大意是:」何异于用兵杀人,而曰:「非我杀也,兵自杀之。
fán dí wǔ gǔ cài zǐ jiē xū chū shú rì dí jiāng zhǒng shí tiào shōu lì bì bèi
这句话大意是:凡籴五谷、菜子,皆须初熟日籴,将种时粜,收利必倍。
fán dōng dí dòu gǔ zhì xià qiū chū yǔ liáo zhī shí tiào zhī jià yì bèi yǐ
现代白话:凡冬籴豆、谷,至夏秋初雨潦之时粜之,价亦倍了。
gài zì rán zhī shù
这句话大意是:盖自然之数。
lǔ qiū hú yuē èr sān lì tián bù rú féng nián fēng zhě èr sì yóu yi duō dí
这句话大意是:鲁秋胡曰(二三):「力田不如逢年,丰者(二四)尤宜多籴。
shǐ jì huò zhí chuán yuē èr wǔ xuān qǔ sān jiǔ rèn shì wèi dū dào cāng lì sì
这句话大意是:《史记‧货殖传》曰(二五):「宣曲「三九」任氏为督道仓吏「四0」。
qín zhī bài háo jié jiē èr liù zhēng qǔ jīn yù rèn shì dú jiào cāng sù
这句话大意是:秦之败,豪杰皆(二六)争取金玉,任氏独窖仓粟。
chu hàn xiāng jù xíng yáng mín bù dé gēng mǐ shí zhì shù wàn ér háo jié jīn yù jǐn guī rèn shì
这句话大意是:楚汉相拒荥阳,民不得耕,米石至数万,而豪杰金玉,尽归任氏。
rèn shì yǐ cǐ qǐ fù
这句话大意是:任氏以此起富。
qí xiào yě
这句话大意是:」其效也。
qiě fēng chóng shuǐ hàn jī jǐn jiàn zhēn sì yī shí nián zhī nèi jiǎn sì èr jū sì wǔ ān kě bù yù bèi xiōng zāi yě
这句话大意是:且风、虫、水、旱,饥馑荐臻「四一」,十年之内,俭「四二」居四五,安可不预备凶灾也?
shī kuàng zhàn wǔ gǔ guì jiàn fǎ cháng yǐ shí yuè shuò rì zhàn chūn tiào guì jiàn fēng cóng dōng lái chūn jiàn
这句话大意是:《师旷占》五谷贵贱法:「常以十月朔日,占春粜贵贱:风从东来,春贱;。
nì cǐ zhě guì
这句话大意是:逆此者,贵。
yǐ sì yuè shuò zhàn qiū tiào fēng cóng nán lái xi lái zhě qiū jiē jiàn
这句话大意是:以四月朔占秋粜:风从南来、西来者,秋皆贱;。
nì cǐ zhě guì
这句话大意是:逆此者,贵。
yǐ zhēng yuè shuò zhàn xià tiào fēng cóng nán lái dōng lái zhě jiē jiàn
这句话大意是:以正月朔占夏粜:风从南来、东来者,皆贱;。
nì cǐ zhě guì
这句话大意是:逆此者,贵。
shī kuàng zhàn wǔ gǔ yuē zhēng yuè jiǎ xū rì dà fēng dōng lái zhé shù zhě dào shú
这句话大意是:《师旷占》五谷曰:「正月甲戌日,大风东来折树者,稻熟。
jiǎ yín rì dà fēng xī běi lái zhě guì
这句话大意是:甲寅日,大风西北来者贵。
gēng yín rì fēng cóng xi běi lái zhě jiē guì
这句话大意是:庚寅日,风从西、北来者,皆贵。
èr yuè jiǎ xū rì fēng cóng nán lái zhě dào shú
这句话大意是:二月甲戌日,风从南来者,稻熟。
yǐ mǎo rì dào shàng chǎng bù yǔ qíng míng bù shú
这句话大意是:乙卯日,稻上场,不雨晴明,不熟。
sì yuè sì rì yǔ dào shú
这句话大意是:四月四日雨,稻熟;。
rì yuè ěr sì sān tiān xià xǐ
这句话大意是:日月珥「四三」,天下喜。
shí wǔ rì shí liù rì yǔ wǎn dào shàn
这句话大意是:十五日、十六日雨,晚稻善;。
rì yuè shí
这句话大意是:日月蚀。
èr qī
这句话大意是:(二七)」。
shī kuàng zhàn wǔ gǔ zǎo wǎn yuē sù mǐ cháng yǐ jiǔ yuè wèi běn
这句话大意是:《师旷占》五谷早晚曰:「粟米常以九月为本;。
ruò guì jiàn bù shí yǐ zuì jiàn suǒ zhī yuè wèi běn
这句话大意是:若贵贱不时,以最贱所之月为本。
sù yǐ qiū de běn guì zài lái xià
这句话大意是:粟以秋得本,贵在来夏;。
yǐ dōng de běn guì zài lái qiū
这句话大意是:以冬得本,贵在来秋。
cǐ shōu gǔ yuǎn jìn zhī qī yě zǎo wǎn yǐ qí shí chà zhī
这句话大意是:此收谷远近之期也,早晚以其时差之。
sù mǐ chūn xià guì qù nián qiū dōng shén qī dào xià fù guì qiū dōng shí jiǔ zhě shì yáng dào zhī jí yě jí tiào zhī wù liú liú zé tài jiàn yě
这句话大意是:粟米春夏贵去年秋冬什七,到夏复贵秋冬什九者,是阳道之极也,急粜之勿留,留则太贱也。
huáng dì wèn shī kuàng yuē èr bā yù zhī niú mǎ guì jiàn
这句话大意是:「黄帝问师旷曰(二八):「欲知牛马贵贱?
qiū kuí xià yǒu xiǎo kuí shēng niú guì
这句话大意是:」「秋葵下有小葵生,牛贵;。
dà kuí bù chóng niú mǎ jiàn
这句话大意是:大葵不虫,牛马贱。
yuè jué shū yuē èr jiǔ yuè wáng wèn fàn zǐ yuē jīn guǎ rén yù bǎo gǔ wèi zhī nài hé
现代白话:《越绝书》曰(二九):「越王问范孔子说:「今寡人欲保谷,为之奈何?
fàn zǐ yuē yù bǎo gǔ bì guān wū yě shì zhū hóu suǒ duō shǎo wèi bèi
现代白话:」范孔子说:「欲保谷,必观于野,视诸侯所多少为备。
yuè wáng yuē suǒ shǎo kě de wèi kùn qí guì jiàn yì yǒu yīng hu
这句话大意是:」越王曰:「所少可得为困,其贵贱亦有应吗?
fàn zǐ yuē fu zhī gǔ guì jiàn zhī fǎ bì chá tiān zhī sān biǎo jí jué yǐ
现代白话:」范孔子说:「夫知谷贵贱之法,必察天之三表,即决了。
yuè wáng yuē qǐng wèn sān biǎo
这句话大意是:」越王曰:「请问三表。
fàn zǐ yuē shuǐ zhī shì shèng jīn yīn qì xù jī dà shèng shuǐ jù jīn ér sǐ gù jīn zhōng yǒu shuǐ rú cǐ zhě suì dà bài bā gǔ jiē guì
现代白话:」范孔子说:「水之势胜金,阴气蓄积大盛,水据金而死,故金中有水,如此者,岁大败,八谷皆贵。
jīn zhī shì shèng mù yáng qì xù jī dà shèng jīn jù mù ér sǐ gù mù zhōng yǒu huǒ
这句话大意是:金之势胜木,阳气蓄积大盛,金据木而死,故木中有火。
rú cǐ zhě suì dà měi bā gǔ jiē jiàn
这句话大意是:如此者,岁大美,八谷皆贱。
jīn mù shuǐ huǒ gēng xiāng shèng cǐ tiān zhī sān biǎo yě bù kě bù chá
这句话大意是:金木水火更相胜,此天之三表也,不可不察。
néng zhī sān biǎo kě yǐ wèi bāng bǎo
现代白话:能知三表,能够为邦宝。
yuè wáng yòu wèn yuē guǎ rén yǐ wén yīn yáng zhī shì gǔ zhī guì jiàn kě de wén hu
这句话大意是:」……越王又问曰:「寡人已闻阴阳之事,谷之贵贱,可得闻吗?
dá yuē yáng zhǔ guì yīn zhǔ jiàn
这句话大意是:」答曰:「阳主贵,阴主贱。
gù dāng hán bù hán gǔ bào guì
这句话大意是:故当寒不寒,谷暴贵;。
dāng wēn bù wēn gǔ bào jiàn
这句话大意是:当温不温,谷暴贱。
wáng yuē shàn
这句话大意是:……」王曰:「善!
shū bó zhì wū zhěn zhōng yǐ wèi guó bǎo
这句话大意是:」书帛致于枕中,以为国宝。
fàn zǐ yuē sān shí yáo shùn yǔ tāng jiē yǒu yù jiàn zhī míng suī yǒu xiōng nián ér mín bù qióng
现代白话:「范孔子说(三十):「……尧、舜、禹、汤,皆有预见之明,虽有凶年,而民不穷。
wáng yuē shàn
这句话大意是:」王曰:「善!
yǐ dān shū bó zhì zhī zhěn zhōng yǐ wèi guó bǎo
这句话大意是:」以丹书帛,致之枕中,以为国宝。
yán tiě lùn yuē sān yī táo lǐ shí duō zhě lái nián wèi zhī ráng
这句话大意是:《盐铁论》曰(三一):「桃李实多者,来年为之穰。
wù lǐ lùn yuē zhēng yuè wàng yè zhàn yīn yáng yáng zhǎng jí hàn yīn zhǎng jí shuǐ
这句话大意是:《物理论》曰:「正月望夜占阴阳,阳长即旱,阴长即水。
lì biǎo sì sì yǐ cè qí zhǎng duǎn shěn qí shuǐ hàn biǎo zhǎng zhàng èr chǐ yuè yǐng zhǎng èr chǐ zhě yǐ xià dà hàn
这句话大意是:立表「四四」以测其长短,审其水旱,表长丈二尺:月影长二尺者以下,大旱;。
èr chǐ wǔ cùn zhì sān chǐ xiǎo hàn
这句话大意是:二尺五寸至三尺,小旱;。
sān chǐ wǔ cùn zhì sì chǐ diào shì gāo xià jiē shú
这句话大意是:三尺五寸至四尺,调适,高下皆熟;。
sì chǐ wǔ cùn zhì wǔ chǐ xiǎo shuǐ
这句话大意是:四尺五寸至五尺,小水;。
wǔ chǐ wǔ cùn zhì liù chǐ dà shuǐ
这句话大意是:五尺五寸至六尺,大水。
yuè yǐng suǒ jí zé zhèng miàn yě sì wǔ
这句话大意是:月影所极,则正面也「四五」;。
lì biǎo zhōng zhèng sì liù nǎi de qí dìng
这句话大意是:立表中正「四六」,乃得其定。
yòu yuē zhēng yuè shuò dàn sì miàn yǒu huáng qì qí suì dà fēng
这句话大意是:」又曰:「正月朔旦,四面有黄气,其岁大丰。
cǐ huáng dì yòng shì tǔ qì huáng jūn sì fāng bìng shú
这句话大意是:此黄帝用事,土气黄均,四方并熟。
yǒu qīng qì zá huáng yǒu míng chóng
这句话大意是:有青气杂黄,有螟虫。
chì qì dà hàn
这句话大意是:赤气,大旱。
hēi qì dà shuǐ zhèng cháo zhàn suì xīng shàng yǒu qīng qì yi sāng
这句话大意是:黑气,大水,正朝占岁星,上有青气,宜桑;。
chì qì yi dòu
这句话大意是:赤气,宜豆;。
huáng qì yi dào
这句话大意是:黄气,宜稻。
shǐ jì tiān guān shū yuē sān èr zhēng yuè dàn jué bā fēng fēng cóng nán fāng lái dà hàn
这句话大意是:《史记天官书》曰(三二):「正月旦,决八风:风从南方来,大旱;。
xī nán xiǎo hàn
这句话大意是:西南,小旱;。
xī fāng yǒu bīng
这句话大意是:西方,有兵;。
xī běi róng shū wèi róng shū hú dòu yě
这句话大意是:西北,戎菽为,「戎菽,胡豆也。
wèi chéng yě
这句话大意是:为,成也。
sān sān qù bīng
这句话大意是:(三三)」趣兵;。
běi fāng wèi zhōng suì
这句话大意是:北方,为中岁;。
dōng běi wèi shàng suì
这句话大意是:东北,为上岁;。
dōng fāng dà shuǐ
这句话大意是:东方,大水;。
dōng nán mín yǒu jí yì suì è
这句话大意是:东南,民有疾疫,岁恶。
zhēng yuè shàng jiǎ fēng cóng dōng fāng lái yi cán
这句话大意是:……正月上甲,风从东方来,宜蚕;。
cóng xī fāng ruò dàn huáng yún è
这句话大意是:从西方,若旦黄云,恶。
shī kuàng zhàn yuē sān sì huáng dì wèn yuē wú yù zhàn suì kǔ lè shàn è sān wǔ kě zhī fǒu
现代白话:《师旷占》曰(三四):「黄帝问曰:「我欲占岁苦乐善恶(三五),可知否?
duì yuē suì yù gān gān cǎo xiān shēng
这句话大意是:」对曰:「岁欲甘,甘草先生;。
cí
这句话大意是:「荠。
sì qī suì yù kǔ kǔ cǎo xiān shēng
这句话大意是:「四七」」岁欲苦,苦草先生;。
tíng lì sì bā
这句话大意是:「葶苈「四八」。
suì yù yǔ yǔ cǎo xiān shēng
这句话大意是:」岁欲雨,雨草先生;。
ǒu
这句话大意是:「藕。
suì yù hàn hàn cǎo xiān shēng
这句话大意是:」岁欲旱,旱草先生;。
jí lí sì jiǔ
这句话大意是:「蒺藜「四九」。
suì yù liú sān liù liú cǎo xiān shēng
这句话大意是:」岁欲流(三六),流草先生;。
péng
这句话大意是:「蓬。
wǔ suì yù bìng bìng cǎo xiān shēng
这句话大意是:「五0」」岁欲病,病草先生。
ài
这句话大意是:「艾。
yī yào shù jié yǐn sì mín yuè lìng wén cān xiào xiàn yǒu sì mín yuè lìng cán cún wén xiàn pō yǒu cuò zì tuō zì hé yǎn wén yào shù gè běn yǐ é chuán é cuò tuō duō xiāng tóng
这句话大意是:(一)《要术》节引《四民月令》文,参校现有《四民月令》残存文献,颇有错字、脱字和衍文(《要术》各本以讹传讹,错脱多相同)。
guān wū cuò tuō zì de xiào bǔ hé nèi róng zhù shì jūn lìng jiàn sì mín yuè lìng ji shì zhè lǐ cóng lüè
这句话大意是:关于错脱字的校补和内容注释,均另见《四民月令辑释》,这里从略。
èr fán sì mín yuè lìng yuán yǒu zhù wén jūn jiā yǐn hào yǐ shì qū bié
这句话大意是:(二)凡《四民月令》原有注文,均加引号(「」)以示区别。
xià tóng
这句话大意是:下同。
sān rǎn huáng jí zhì shū fǎ quán wén yuán xì dǐng gé shū xiě dàn zhè shì yào shù zài yǐn wén zhōng jiān fù dài chā jìn qù de fāng fǎ jiè shào wèi le méi mù qīng xǐng xiàn gǎi wèi dī yī gé pái yìn
这句话大意是:(三)「染潢及治书法」全文,原系顶格书写,但这是《要术》在引文中间附带插进去的方法介绍,为了眉目清醒,现改为低一格排印。
yǐ xià yǒu xiāng tóng qíng kuàng fǎng cǐ
这句话大意是:以下有相同情况,倣此。
yòu quán wén chú rǎn huáng jí zhì shū fǎ de biāo mù shì dà zì wài yú jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì xiàn yì yī bìng gǎi wèi dà zì
这句话大意是:又全文除「染潢及治书法」的标目是大字外,余均作双行小字,现亦一并改为大字。
xià wén cí huáng zhì shū fǎ shù shēng yī juàn fǎ shàng dú chē peng fàn jí hu píng fēng shū lìng bù shēng chóng fǎ jí zuò jiǎ là zhú fǎ chú biāo mù yuán shì dà zì wài yú jūn zuò xiǎo zì yì yī bìng gǎi wèi dà zì
这句话大意是:下文「雌黄治书法」、「漱生衣绢法」、「上犊车篷𫐊及糊屏风书令不生虫法」及「作假蜡蠋法」,除标目原是大字外,余均作小字,亦一并改为大字。
sì bò gè běn jūn zuò niè jīng diǎn yì duō yǐ niè wèi bò
这句话大意是:(四)「蘗」,各本均作「蘖」,经典亦多以「蘖」为「蘗」。
qí shí zhè èr zì yǒu fèn bié qīng shào yīng shuō wén jiě zì qún jīng zhèng zì jīn jīng diǎn zuò niè yǐ niè wèi bò xiāng chuán xiě kè é
这句话大意是:其实这二字有分别,清邵瑛《说文解字群经正字》:「今经典作「蘖」,……以「蘖」为「檗」,相传写刻讹。
àn niè tóng zhǐ yá niè fēn niè
这句话大意是:」按「蘖」同「」,指芽蘖、分蘖。
bò tóng bò yīn bó shuō wén huáng mù yě cóng mù pì shēng
这句话大意是:「蘗」同「檗」,音伯,《说文》:黄木也,从木辟声。
zì yīng cóng pì zī gǎi zhèng
这句话大意是:」字应从辟,兹改正。
huáng mù jí yún xiāng kē de huáng bò yě xiě zuò huáng bǎi qí jīng de nèi pí kě yǐ rǎn huáng sè
现代白话:黄木即芸香科的黄蘗,也写作「黄柏」,其茎的内皮能够染黄色。
wǔ zhè lǐ liǎng gè yì zì huáng xiào zhāng xiào jí jiàn xi běn jūn zuò míng chāo jūn zuò zì shū wú cǐ èr zì yīng shì yì zì zhī é zī cóng hú xiāng běn jīn dǎi běn xué jīn běn zuò yì
这句话大意是:(五)这里两个「裛」字,黄校、张校及渐西本均作「●」,明抄均作「●」,字书无此二字,应是「裛」字之讹,兹从湖湘本、《津逮》本、《学津》本作「裛」。
liù xián huáng xiào míng chāo zuò hú xiāng běn jīn dǎi běn xué jīn běn zuò yù
这句话大意是:(六)「衔」,黄校、明抄作「」,湖湘本、《津逮》本、《学津》本作「御」。
àn jí xián de sú xiě xián zhú yǐn zhī zhǐ rào zhe zhú zhóu juǎn shū zī cóng zhāng xiào zuò xián
这句话大意是:按「」即「衔」的俗写,「衔竹引之」,指绕著竹轴卷书,兹从张校作「衔」。
qī gè běn zuò lí wù
这句话大意是:(七)各本作「郦」,误;。
jiàn xi běn jù hóng rǔ kuí jiào gǎi zuò shì yīn lì zuò sī gē jiě shì
现代白话:渐西本据洪你奎校改作「●」,是,音丽,作撕、割解释。
bā huáng xiào míng chāo zuò zú wù
这句话大意是:(八)黄校、明抄作「足」,误;。
tā běn zuò fán jiào shèng dàn cún yǒu wèi qià
这句话大意是:他本作「凡」,较胜,但存有未洽。
shàng wén yǒu rén jìn bò shú zuì hé shì shì rén zì
这句话大意是:上文有「人浸蘗熟」,最合适是「人」字。
zī gū cóng tā běn zuò fán
这句话大意是:兹姑从他本作「凡」。
jiǔ fèng gè běn tóng wù
这句话大意是:(九)「缝」,各本同,误。
xià wén jì chēng zēng tǐ yìng qiáng yīng jí xì zēng zì zhī é
这句话大意是:下文既称「缯体硬强」,应即系「缯」字之讹。
shí míng chāo zuò shù wú yì sī
这句话大意是:(十)明抄作「俞」,无意思;。
tā běn zuò yù yě miǎn qiáng
这句话大意是:他本作「愈」,也勉强。
yí yīng zuò yū
这句话大意是:疑应作「渝」。
yū wū tuì shǎi rǎn wū
这句话大意是:「渝污」,褪色染污。
shí yī fán míng chāo wù zuò wán tā běn bù wù
这句话大意是:(十一)「凡」,明抄误作「丸」,他本不误。
shí èr míng chāo wù zuò shǐ zī cóng tā běn zuò jiā
这句话大意是:(十二)明抄误作「使」,兹从他本作「佳」。
shí sān lóng gè běn tóng
这句话大意是:(十三)「笼」,各本同;。
huáng xiào lù lù zuò zào rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn tóng
这句话大意是:黄校陆录作「灶」(日译本引劳季言校宋本同)。
shí sì tàn gè běn tóng
这句话大意是:(十四)「炭」,各本同;。
míng chāo zuò huī wù
这句话大意是:明抄作「灰」,误。
shí wǔ peng gè běn jūn zuò péng zhè lǐ shì zhǐ chē gōng jí chē peng zì yīng zuò peng
这句话大意是:(十五)「篷」,各本均作「蓬」,这里是指「车弓」(即车篷),字应作「篷」。
shí liù gè běn jūn zuò yì zhè lǐ shì zhǐ yǎo chū shí huī shuǐ xiǎn xì yì zì gǎo cuò zī gǎi zhèng
这句话大意是:(十六)各本均作「浥」,这里是指舀出石灰水,显系「挹」字搞错,兹改正。
shí qī gèng guàn gèng zhǎn cū xì zú biàn zhǐ
这句话大意是:(十七)「更灌,更展,麤细足,便止。
róng là guàn zhī
这句话大意是:融蜡灌之。
jǐn míng chāo rú wén
这句话大意是:」仅明抄如文;。
tā běn zhǐ yǒu gèng guàn zhī sān zì yú zì jūn tuō gè zhǒng xiào sòng běn yì wèi xiào chū
这句话大意是:他本只有「更灌之」三字,余字均脱(各种校宋本亦未校出)。
róng là míng chāo yuán zuò róng là jù biāo mù zuò jiǎ là zhú fǎ gǎi wèi là
这句话大意是:「融蜡」明抄原作「融腊」,据标目「作假蜡烛法」改为「蜡」。
shí bā cǐ tiáo yuán xì yǐ zhù wén xíng shì jiā zhù wū rǎn cǎi sè de xià miàn zī wèi tí xíng liè chū bìng gǎi wèi dà zì
这句话大意是:(十八)此条原系以注文形式加注于「染彩色」的下面,兹为提行列出,并改为大字。
shí jiǔ xiǎo xué shàng yuán yǒu rù zì yǎn zī jù sì mín yuè lìng shān qù xiáng jiàn sì mín yuè lìng ji shì shí yī yuè piān xiào jì
这句话大意是:(十九)「小学」上原有「入」字,衍,兹据《四民月令》删去,详见《四民月令辑释》「十一月」篇校记。
èr shí jiàn mèng zǐ liáng huì wáng shàng piān
这句话大意是:(二十)见孟子《梁惠王上》篇。
èr yī cǐ duàn zhù wén yǔ jīn běn mèng zǐ zhào qí zhù dà zhì xiāng tóng yào shù shì shì gēn jù zhào zhù ér jiā yǐ jié jiǎn
这句话大意是:(二一)此段注文,与今本《孟子》赵岐注大致相同,《要术》似是根据赵注而加以节简。
zhào qí zhù shì yán rén jūn dàn yǎng quǎn zhì shǐ shí rén shí bù zhī yǐ fǎ dù jiǎn liǎn yě
这句话大意是:赵岐注是:「言人君但养犬彘,使食人食,不知以法度检敛也。
tú dào yě
这句话大意是:涂,道也。
è sǐ zhě yuē fú
这句话大意是:饿死者曰「莩」。
shī yuē fú yǒu méi
这句话大意是:《诗》曰:「莩有梅」。
fú líng luò yě
这句话大意是:莩,零落也。
dào lù zhī páng yǒu è sǐ zhě bù zhī fā cāng lǐn yǐ yòng zhèn jiù zhī yě
这句话大意是:道路之旁,有饿死者,不知发仓廪以用赈救之也。
èr èr zhào qí zhù zuò yì
这句话大意是:(二二)赵岐注作「疫」。
qí tā xū cí lüè yǒu bù tóng nèi róng hé zhào qí zhù yī zhì
这句话大意是:其他虚词略有不同,内容和赵岐注一致。
èr sān liú xiàng gǔ liè nǚ chuán juǎn wǔ lǔ qiū jié fù tiáo zài qiū hú yǔ yǔ cǐ lèi shì
这句话大意是:(二三)刘向《古列女传》卷五「鲁秋洁妇」条载秋胡语,与此类似。
qí wén zuò jié fù zhě lǔ qiū hú zi qī yě
这句话大意是:其文作:「洁妇者,鲁秋胡子妻也。
jì nà zhī wǔ rì qù ér guān wū chén
这句话大意是:既纳之五日,去而官于陈。
wǔ nián nǎi guī
这句话大意是:五年乃归。
wèi zhì jiā jiàn lù bàng fù rén cǎi sāng qiū hú zi yuè zhī xià chē wèi yuē lì tián bù rú féng fēng nián lì sāng bù rú jiàn guó qīng zhì jiā huàn fù
这句话大意是:未至家,见路傍妇人采桑,秋胡子悦之,下车谓曰……:「力田不如逢丰年,力桑不如见国卿,……」至家……唤妇。
zhì nǎi xiàng cǎi sāng zhě yě
这句话大意是:至,乃向采桑者也。
suì qù ér dōng zǒu tóu hé ér sǐ
这句话大意是:……遂去而东走,投河而死。
èr sì míng chāo hú xiāng běn zuò fēng zhě huáng xiào zhāng xiào zuò fēng nián rì yì běn yǐn láo jì yán xiào sòng běn tóng
这句话大意是:(二四)明抄、湖湘本作「丰者」,黄校、张校作「丰年」(日译本引劳季言校宋本同)。
èr wǔ shǐ jì huò zhí liè chuán yǔ yào shù suǒ yǐn lüè yǒu bù tóng rèn shì zuò rèn shì zhī xiān mǐ shí zhì shù wàn zuò mǐ shí zhì wàn
这句话大意是:(二五)《史记‧货殖列传》与《要术》所引略有不同,「任氏」作「任氏之先」,「米石至数万」作「米石至万」。
qí xiào yě yǐ xià shì gǔ shì shēn shuō de huà
这句话大意是:「其效也」以下是贾氏申说的话。
xiào jí xiào yàn
这句话大意是:「效」即效验。
èr liù míng chāo jí shǐ jì yuán wén zuò jiē tā běn zuò zhě
这句话大意是:(二六)明抄及《史记》原文作「皆」,他本作「者」。
èr qī rì yuè shí jù wèi quán yīng yǒu tuō wén
这句话大意是:(二七)「日月蚀」,句未全,应有脱文。
shàng wén dào shàng chǎng yì yǒu cuàn wù
这句话大意是:上文「稻上场」,亦有窜误。
èr bā jù yì wén lèi jù juǎn bā èr jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī jiǔ kuí suǒ yǐn cǐ tiáo yì shī kuàng zhàn wén
这句话大意是:(二八)据《艺文类聚》卷八二及《太平御览》卷九七九「葵」所引,此条亦《师旷占》文。
niú guì zuò niú mǎ guì yào shù tuō mǎ zì
这句话大意是:「牛贵」作「牛马贵」,《要术》脱「马」字。
èr jiǔ jiàn yuè jué shū yuè jué wài chuán zhěn zhōng piān wén zì pō yǒu bù tóng rú zhū hóu wú hóu zì kùn zuò yīn děng jiào yào shù hǎo jiě shì dàn réng yǒu tuō é
这句话大意是:(二九)见《越绝书‧越绝外传枕中》篇,文字颇有不同,如「诸侯」,无「侯」字,「困」作「因」等,较《要术》好解释,但仍有脱讹。
sān shí cǐ duàn yuán yì tí xíng dàn réng shì yǐn yuè jué shū yuè jué wài chuán zhěn zhōng piān zhōng wén
这句话大意是:(三十)此段原亦提行,但仍是引《越绝书‧越绝外传枕中》篇中文。
sān yī jiàn yán tiě lùn fēi yāng piān yào shù suǒ yǐn yǒu wù
这句话大意是:(三一)见《盐铁论‧非鞅》篇,《要术》所引有误。
yuán wén shì fu li méi duō shí zhě lái nián wèi zhī shuāi
这句话大意是:原文是:「夫李梅多实者,来年为之衰;。
xīn gǔ shú zhě jiù gǔ wèi zhī kuī
这句话大意是:新谷熟者,旧谷为之亏。
zhè lǐ shì zhǐ guǒ shù de dà xiǎo nián dà nián zhī hòu yǒu xiǎo nián suǒ yǐ shuō lái nián wèi zhī shuāi
这句话大意是:」这里是指果树的「大小年」,大年之后有小年,所以说「来年为之衰」。
ér ráng shì fēng shú yǔ shuāi xiāng fǎn ráng yīng shì shuāi zì zhī wù
这句话大意是:而「穰」是丰熟,与「衰」相反,「穰」应是「衰」字之误。
tōng diǎn juǎn shí shí huò yǐn yán tiě lùn zhèng zuò shuāi
这句话大意是:《通典》卷十「食货」引《盐铁论》正作「衰」。
dàn yì wén lèi jù juǎn bā liù táo chū xué jì juǎn èr bā li jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù qī táo juǎn jiǔ liù bā li suǒ yǐn réng zuò ráng
这句话大意是:但《艺文类聚》卷八六「桃」、《初学记》卷二八「李」及《太平御览》卷九六七「桃」、卷九六八「李」所引仍作「穰」,。
kě néng jí jù yào shù huò yán tiě lùn wù běn yǐ é chuán é
这句话大意是:可能即据《要术》或《盐铁论》误本以讹传讹,。
zhì yán wù wèi gǎi
这句话大意是:致沿误未改。
sān èr zhè yī duàn shǐ jì jì míng shì hàn wèi xiān de zhàn hòu fǎ wén zì shāo yì
这句话大意是:(三二)这一段,《史记》记明是汉魏鲜的占候法,文字稍异。
sān sān zhè tiáo xiǎo zhù shì péi yīn jí jiě yǐn mèng kāng de zhù wén
这句话大意是:(三三)这条小注,是裴骃《集解》引孟康的注文。
dàn sī mǎ zhēn suǒ yǐn yǐn wéi zhāo zhù róng shū shì zhǐ dà dòu
这句话大意是:但司马贞《索隐》引韦昭注,「戎菽」是指大豆。
sān sì tài píng yù lǎn juǎn shí qī suì jí juǎn jiǔ jiǔ sì cǎo bìng yǐn cǐ tiáo yǔ yào shù suǒ yǐn pō yǒu bù tóng
这句话大意是:(三四)《太平御览》卷十七「岁」及卷九九四「草」并引此条,与《要术》所引颇有不同。
sān wǔ zhàn suì kǔ lè shàn è huáng xiào zhāng xiào zuò zhàn lè shàn yī xīn míng qīng kè běn zuò zhàn yào shàn yī xīn míng chāo zuò kǔ lè shàn yī xīn jūn wù
这句话大意是:(三五)「占岁苦乐善恶」,黄校、张校作「占乐善一心」(明清刻本作「占药善一心」),明抄作「苦乐善一心」,均误。
tài píng yù lǎn juǎn shí qī jí juǎn jiǔ jiǔ sì yǐn jūn zuò zhī suì kǔ lè shàn è yào shù yī xīn xì è de cán wén xī wèi èr zì bìng tuō zhàn suì èr zì zī jù yǐ bǔ zhèng
这句话大意是:《太平御览》卷十七及卷九九四引均作「知岁苦乐善恶」,《要术》「一心」,系「恶」的残文析为二字,并脱「占岁」二字,兹据以补正。
sān liù táng hán è sì shí zuǎn yào zhēng yuè piān yǐn shī kuàng péng xiān shēng zhǔ liú wáng
这句话大意是:(三六)唐韩鄂《四时纂要》「正月」篇引《师旷》:「蓬先生,主流亡。
tài píng yù lǎn juǎn shí qī jí juǎn jiǔ jiǔ sì yǐn zuò liū huò lǎo bìng fēi
这句话大意是:」《太平御览》卷十七及卷九九四引作「溜」或「潦」,并非。
liú zhǐ liú wáng táo huāng
这句话大意是:「流」指流亡、逃荒。
yī rǎn huáng zhǐ yòng huáng bò zhī bǎ zhǐ rǎn chéng huáng sè
这句话大意是:「一」「染潢」,指用黄蘗汁把纸染成黄色。
jù shǐ zài dōng jìn mò huán xuán xià lìng fèi zhú jiǎn yòng huáng zhǐ dài tì zhǐ de yīng yòng zài nán běi cháo shí yǐ xiāng dāng pǔ biàn
这句话大意是:据史载,东晋末桓玄下令废竹简,用黄纸代替,纸的应用,在南北朝时已相当普遍。
rǎn huáng de zhǐ chēng wèi huáng zhǐ
这句话大意是:染黄的纸,称为「黄纸」。
yòng huáng bò zhī rǎn huáng de mù dì shì fáng zhù
这句话大意是:用黄蘗汁染黄的目的是防蛀。
táng gāo zōng yě zēng xià lìng yào yòng zhè zhǒng huáng zhǐ
这句话大意是:唐高宗也曾下令要用这种黄纸。
sòng sòng qí sòng jǐng wén gōng bǐ jì shì sú huò yuē gǔ rén hé xū yòng huáng zhǐ
这句话大意是:宋宋祁《宋景文公笔记》「释俗」:「或曰:「古人何须用黄纸?
yuē bò rǎn zhī kě yòng pì yín
这句话大意是:」曰:「蘗染之可用辟蟫。
jīn tái jiā zhào chì yòng huáng gù sī jiā bì bù gǎn yòng
这句话大意是:今台家诏敕用黄,故私家避不敢用。
yín jí shū zhōng dù yú
这句话大意是:」」「蟫」即书中蠹鱼。
sòng yǐ hòu huáng zhǐ jǐn yòng wū shì jiā cáng jīng
这句话大意是:宋以后黄纸仅用于释家藏经。
èr sòng yáo kuān xi xī cóng yǔ juǎn xià yào shù yún fán dǎ zhǐ yù shēng shēng zé jiān hòu zé dǎ zhǐ gōng gài shú zhǐ gōng yě
这句话大意是:「二」宋姚宽《西溪丛语》卷下:「《要术》……云:「凡打纸欲生,生则坚厚」,则打纸工盖熟纸工也。
shì shuō yóu shú zhǐ gōng lái dǎ shēng zhǐ réng wú bǔ wū shén me jiào dǎ zhǐ de jiě shì
这句话大意是:」是说由熟纸工来打生纸,仍无补于什么叫「打纸」的解释。
wǒ men rèn wèi shì zhǐ rǎn huáng yòng de dǐ zhǐ
这句话大意是:我们认为是指染潢用的底纸。
sòng shào bó wén jiàn hòu lù táng rén yǒu shú zhǐ yǒu shēng zhǐ
这句话大意是:宋邵博《闻见后录》:「唐人有熟纸,有生纸。
shú zhǐ suǒ wèi yán miào guāng huī zhě
这句话大意是:熟纸所谓妍妙光辉者。
qīng zhāng yàn chāng jīn sù jiān jì jì zài yǒu sòng shí jīn sù shān cáng jīng zhǐ chēng yòng yìng huáng jiǎn zhǐ nèi wài jiē là mó guāng yíng
这句话大意是:」清张燕昌《金粟笺记》记载有宋时「金粟山藏经纸」称:「用硬黄茧纸,内外皆蜡摩光莹。
zhù míng de xuān zhǐ yǐ jīng zhǔ zhuì huò tú là de chēng wèi shú xuān fǒu zé wèi shēng xuān
这句话大意是:」著名的宣纸,已经煮硾或涂蜡的称为「熟宣」,否则为「生宣」。
suǒ yǐ shēng zhǐ shì zhǐ wèi jīng jiā gōng mó guāng shàng là děng shǒu xù de yuán zhǐ
这句话大意是:所以「生纸」是指未经加工磨光上蜡等手续的原纸。
zhè zhǒng zhǐ wèi jīng mó guāng xiān wéi jiān de máo xì guǎn wèi bèi guò fēn yā suō suǒ yǐ shuō shēng zé jiān hòu tè yi rù huáng
这句话大意是:这种纸未经磨光,纤维间的毛细管未被过分压缩,所以说「生则坚厚,特宜入潢。
sān àn yīn àn yǐn huì hūn àn de yì sī
这句话大意是:「三」「暗」,音暗,隐晦、昏暗的意思。
zhè lǐ zhǐ yán sè fā àn
这句话大意是:这里指颜色发暗。
sì qí shěng sì bèi huáng bò de zhā zǐ dǎo sān huí zhǔ sān huí lián dì yī cì lù chū de yè zhī gòng qǔ sì cì shì shuō yī huí dāng sì huí yòng
这句话大意是:「四」「其省四倍」,黄蘗的渣滓,捣三回,煮三回,连第一次漉出的液汁,共取四次,是说一回当四回用。
wǔ shǎo shì shān fáng bǐ cóng fán shū táng yǐ qián wèi juǎn zhóu suǒ wèi yī juàn jí yī zhóu
这句话大意是:「五」《少室山房笔丛》:「凡书,唐以前为卷轴,所谓一卷,即一轴。
dāng shí shì zhǎng juǎn zhóu de shū shū de juǎn shù běn cǐ bú shì fēn yè zhuāng dìng chéng cè de
这句话大意是:」当时是长卷轴的书(书的卷数,本此),不是分叶装订成册的。
fèng bù diàn jiě zhǐ shū juǎn de nián jiē chù bù tuō luò
这句话大意是:「缝不淀解」,指书卷的黏接处不脱落。
xià wén èr chù tí dào líng luò jí zhǐ tuō luò nián jiē de huò nián tiē zài shàng miàn dī
这句话大意是:下文二处提到「零落」,即指脱落(黏接的或黏贴在上面的)。
liù dòu huáng shì dòu bàn mó fěn diào hu yòng cān kàn zhù shì èr liù
这句话大意是:「六」「豆黄」是豆瓣,磨粉调糊用,参看注释「二六」。
qī juǎn tóu shǒu zhǐ jí juǎn zhóu kāi tóu de kōng dàng bái fú gǔ shí chēng wèi shǒu huò biǎo
这句话大意是:「七」「卷头首纸」,即卷轴开头的空档白幅,古时称为「首」或「褾」。
bā jí jǐn
这句话大意是:「八」「急」,紧。
jiǔ lì yīn gé lì dài wèi xiáng
这句话大意是:「九」「鬲」,音隔,「鬲带」,未详。
yī mò yīn mò chāo yuè
这句话大意是:「一0」「蓦」,音陌,超越。
qí mò shū shàng guò zhě héng kòu shū shàng ér guò
这句话大意是:「骑蓦书上过者」,横扣书上而过。
yī yī luán yīn liàn juǎn qū zhe shēn bù zhí
这句话大意是:「一一」「挛」,音恋,卷曲著伸不直。
quán wān qū lóng qǐ
这句话大意是:「拳」,弯曲隆起。
luán quán juǎn qū zhòu suō bù píng zhěng
这句话大意是:「挛拳」,卷曲绉缩不平整。
yī èr jì huì zhǐ nián bǔ xiāng jiē hé chù
这句话大意是:「一二」「际会」,指黏补相接合处。
dài wú jì huì bǔ tiē rù wēi liǎng xiāng wěn hé háo wú hén jī
这句话大意是:「殆无际会」,补贴入微,两相吻合,毫无痕迹。
yī sān yuán lǐ yuán lái pò liè de wén lǐ
这句话大意是:「一三」「元理」,原来破裂的纹理。
yī sì tú mǒ jiào zuò diǎn zhè lǐ zhǐ yòng zēng tiē qù
这句话大意是:「一四」涂抹叫做「点」,这里指用缯贴去。
jì shì zhǐ tiē shàng zhù jì de tiáo zi
这句话大意是:「记事」,指贴上注记的条子。
yī wǔ cí huáng jí jī guān shí sè chéng chì kě zuò yán liào
这句话大意是:「一五」「雌黄」,即鸡冠石,色橙赤,可作颜料。
shěn kuò mèng xī bǐ tán juǎn yī guǎn gé xīn shū jìng běn yǒu wù shū chù yǐ cí huáng tú zhī
这句话大意是:沈括《梦溪笔谈》卷一:「馆阁新书净本有误书处,以雌黄涂之。
cháng jiào gǎi zì zhī fǎ guā xǐ zé shāng zhǐ
这句话大意是:尝校改字之法:刮洗则伤纸;。
zhǐ tiē zhī yòu yì tuō
这句话大意是:纸贴之又易脱;。
fěn tú zé zì bù jiǎn tú shù biàn fāng néng màn miè
这句话大意是:粉涂则字不减,涂数遍方能漫灭。
wéi cí huáng yī màn jí miè réng jiǔ ér bù tuō
这句话大意是:唯雌黄一漫即灭,仍久而不脱。
sòng sòng qí sòng jǐng wén gōng bǐ jì shì sú gǔ rén xiě shū jǐn yòng huáng zhǐ gù wèi zhī huáng juǎn
这句话大意是:」宋宋祁《宋景文公笔记》「释俗」:「古人写书,尽用黄纸,故谓之「黄卷」。
cí huáng yǔ zhǐ sè lèi gù yòng zhī yǐ miè wù
这句话大意是:……雌黄与纸色类,故用之以灭误。
yóu wū cí huáng yǔ zhǐ sè xiàng lèi gù zì jī màn miè hòu kě yǐ zài shàng miàn zài xiě shàng qí zuò yòng shì jīn tuì zì líng
现代白话:」由于雌黄与纸色相类,故字迹漫灭后,能够在上面再写上,其作用似今「退字灵」。
yán shì jiā xun shū zhèng piān yǐ cí huáng gǎi xiāo wèi kěn
这句话大意是:《颜氏家训‧书证》篇:「以雌黄改「宵」为「肯」。
zhèng shì zhè yàng gǎi fǎ
这句话大意是:」正是这样改法。
zhè lǐ suǒ wèi cí huáng zhì shū jí shì diào zhì hǎo cí huáng dìng zi yào yòng shí xiàng mó mò yī yàng de mó chū lái shǐ yòng
这句话大意是:这里所谓「雌黄治书」,即是调制好雌黄锭子,要用时像磨墨一样的磨出来使用。
yī liù jù xiàn zài chū tǔ de cí qì sān guó nán běi cháo jiān yǐ shì qīng cí
这句话大意是:「一六」据现在出土的磁器,三国南北朝间已是青磁。
tóng xiàn zài xiě zuò wǎn
这句话大意是:「」,同「」,现在写作「碗」。
yī qī jiāo qīng bǐ bèn jiāo yāo hǎo ér bǐ jiāo pí yào chà de zhōng céng jiāo jiàn juǎn jiǔ zhǔ jiāo piān
这句话大意是:「一七」「胶清」,比「笨胶」要好而比「胶皮」要差的中层胶,见卷九《煮胶》篇。
yī bā táng shū yì wén zhì shàng gǔ mò sān bǎi sān shí liù wán
这句话大意是:「一八」《唐书‧艺文志》:「上谷墨三百三十六丸。
táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn èr mò wèi luó wèi liàng wèi wán
这句话大意是:」唐段公路《北户录》卷二:「墨为螺,为量,为丸。
cuī guī tú zhù sòng yuán jiā zhōng gōng yuán sì èr sì zhì sì wǔ sān nián gé guī gé xiě shū mò yī wán xiàn èr shí wàn zì
这句话大意是:」崔龟图注:「宋元嘉中(公元四二四至四五三年)格(规格),写书墨一丸,限二十万字。
mò yī dìng gǔ chēng yī wán
这句话大意是:」墨一锭,古称「一丸」。
zhè lǐ de zuò fǎ zhèng xiàng zhì mò gù chēng wán rú mò wán
这句话大意是:这里的做法,正像制墨,故称「丸如墨丸」。
yī jiǔ dòng tú zài zhǐ shàng de cí huáng rù shuǐ huáng bò zhī tùn luò
这句话大意是:「一九」「动」,涂在纸上的雌黄,入水(黄蘗汁)褪落。
èr yē yuán yì shì zhòng shǔ zhè lǐ yǐn yù rì guāng qiáng liè shǐ shū sè zǒu tùn shī diào yuán lái de sè zé
这句话大意是:「二0」「暍」,原义是「中暑」,这里引喻日光强烈,使书色走褪,失掉原来的色泽。
èr yī rèn tóng rèn
这句话大意是:「二一」「肕」,同「韧」。
èr èr lóng lú zhǒng huǒ bǎo cún zài huǒ lóng huǒ lú lǐ de huǒ zhǒng
这句话大意是:「二二」「笼炉种火」,保存在火笼、火炉里的火种。
èr sān shù yīn shòu jù yīn zhù zé yīn sōu tóng sōu yuán yì shì xǐ dí zhè lǐ zhǐ piào liàn shēng juàn
这句话大意是:「二三」「漱」,音瘦(据音注则音搜),同「涑」,原义是洗涤,这里指漂湅生绢。
yù piān sōu zhuó shēng liàn yě
这句话大意是:玉篇:「涑,濯生练也。
zhū jùn shēng shuō wén tōng xun dìng shēng wú gòu jiā gōng rì sōu dàn yòng shǒu dòu sǒu
这句话大意是:」朱骏声《说文通训定声》:「无垢加功日涑,但用手斗擞。
jīng chuán jiē yǐ shù wèi zhī
这句话大意是:经传皆以「漱」为之。
shēng yī juàn zuò yī fú yòng de shēng juàn
这句话大意是:」「生衣绢」,做衣服用的生绢。
èr sì pāi chū zhèn dàng jī pāi dí qù chòu wū shǐ juàn róu jié
这句话大意是:「二四」「拍出」,振荡击拍,涤去臭污,使绢柔洁。
zhū jùn shēng suǒ wèi dàn yǐ shǒu dòu sǒu jí zhǐ cǐ
这句话大意是:朱骏声所谓「但以手斗擞」,即指此。
èr wǔ peng fàn jí chē gōng
这句话大意是:「二五」「篷𫐊」,即「车弓」。
fāng yán juǎn jiǔ chē jǔ lǒu nán chǔ zhī wài wèi zhī peng
这句话大意是:《方言》卷九:「车枸篓,……南楚之外谓之篷。
guō pú zhù jí chē gōng yě
这句话大意是:」郭璞注:「即车弓也。
fàn yīn fàn yòu yīn bèn yì yǔ peng tóng
这句话大意是:」「𫐊」,音饭,又音笨,义与「篷」同。
suǒ wèi chē gōng jiù shì zuò wèi chēng chí chē shàng bù peng zhī lèi de gǔ jià yòng zhú mù zhì chéng hé jiāo nián gù wān qū rú gōng gù míng
这句话大意是:所谓「车弓」,就是作为撑持车上布篷之类的骨架,用竹木制成,合胶黏固,弯曲如弓,故名。
èr liù dòu nián jiā dòu fěn diào chéng de nián hú
这句话大意是:「二六」「豆黏」,加豆粉调成的黏糊。
míng yì míng mò é xiǎo lù wén fǔ qīng shì nián hé hu fǎ hu nèi rù bái jī mò dòu fěn shǎo xǔ yǒng bù tuō luò shén jiā
这句话大意是:明佚名《墨娥小录》「文府清事」「黏合糊法」:「糊内入白芨末、豆粉少许,永不脱落,甚佳。
yòu dǎ dié zhǐ gǔ yòng hu fǎ yòng nuò mǐ jìn ruǎn yán xì lǜ jìng bī qù shuǐ xī chóu dé zhōng
这句话大意是:」又「打叠纸骨用糊法」:「用糯米浸软,研细,滤净,逼去水,稀稠得中。
jiā rù dòu fěn jí shāi guò shí huī gè shǎo xǔ dǎ chéng hu yǐ dǎ dié zhǐ gǔ zuò zào qì yòng
这句话大意是:加入豆粉及筛过石灰各少许,打成糊,以打叠纸骨,做造器用。
wài miàn zhuāng guǒ réng yòng hu
这句话大意是:外面装裹,仍用糊。
qiè jì chéng qì hòu xū zhì jìn rén qì chù huò chuáng tà bèi gé shàng gèng miào bù kě lìng qí fā zhēng
这句话大意是:切记成器后,须置近人气处,或床榻被阁上更妙,不可令其发蒸。
dài yī nián hòu gǔ zhōng yào fā qí jiān shì shí yǒng bù zhì fā zhēng shēng dù yě
这句话大意是:待一年后,骨中药发,其坚似石,永不致发蒸生蠹也。
bái jī shǔ lán kē
这句话大意是:」白芨,属兰科。
qí ròu zhì kuài jīng hán yǒu duō liàng de nián yè zhì kě zuò hu liào
这句话大意是:其肉质块茎含有多量的黏液质,可作糊料。
guò qù yòng yǐ zài yàn tái shàng mó zhū shā xiě zì bù tuō luò
这句话大意是:过去用以在砚台上磨朱砂,写字不脱落。
mò é xiǎo lù suǒ jì de dòu fěn nián hú jí yào shù de dòu nián
这句话大意是:《墨娥小录》所记的豆粉黏糊,即《要术》的「豆黏」。
èr qī gǔ suǒ wèi pú yì bān zhǐ xiāng pú
这句话大意是:「二七」古所谓「蒲」,一般指香蒲。
tái xiàn zài xiě zuò tái
这句话大意是:「台」,现在写作「苔」。
pú tái zhǐ xiāng pú yuán zhù zhuàng de huā suì sú yì chēng pú zhuì
这句话大意是:「蒲台」,指香蒲圆柱状的花穗,俗亦称「蒲槌」。
qí huā fěn jí yào yòng de pú huáng
这句话大意是:其花粉即药用的「蒲黄」。
èr bā féi sōng duō sōng zhī de sōng chái sú chēng sōng míng
这句话大意是:「二八」「肥松」,多松脂的松柴,俗称「松明」。
èr jiǔ xuán cān kē de de huáng gēn de pí bù qiǎn hóng sè ròu bù hóng huáng sè kě yǐ rǎn huáng sè
现代白话:「二九」玄参科的地黄,根的皮部浅红色,肉部红黄色,能够染黄色。
juǎn wǔ fá mù piān fù yǒu zhǒng de huáng fǎ yòng yǐ rǎn sè
这句话大意是:卷五《伐木》篇附有种地黄法,用以染色。
sān shuō wén yū biàn wū yě
这句话大意是:「三0」《说文》:「渝,变污也。
bù yú fǔ zhǐ bù tùn wū de tiě guō
这句话大意是:」「不渝釜」,指不褪污的铁锅。
sān yī shū yuán yì shì yì yǎo zhè lǐ yǐn shēn wèi yǐn chū lāo chū
这句话大意是:「三一」「抒」,原义是「挹」、「舀」,这里引申为引出、捞出。
xià wén hé rè shū chū shì shū de běn yì jí yǎo chū
这句话大意是:下文「和热抒出」,是抒的本义,即舀出。
lǜ xià yí tuō zhǔ zì
这句话大意是:「滤」下疑脱「煮」字。
sān èr xún yì lǐ chū tóu xù
这句话大意是:「三二」「寻绎」,理出头绪。
sān sān liè chū níng qián qǔ chū
这句话大意是:「三三」「捩出」,拧干取出。
sān sì jìng zhǎn jiāng zhā zǐ dǒu shì qián jìng
这句话大意是:「三四」「净搌」,将渣滓抖拭干净。
zhǎn jí yùn shì yě
这句话大意是:「搌」,《集韵》:「拭也。
sān wǔ bái yì chún yì bái chún zhī zhǐ shàng wén bié qì shèng de tóu dào chún zhī
这句话大意是:「三五」「白」亦纯意,「白淳汁」,指上文「别器盛」的头道纯汁。
sān liù jiàn juǎn jiǔ lǐ lào piān
这句话大意是:「三六」见卷九《醴酪》篇。
sān qī zhì shà juǎn èr zhǒng guā piān yǐn cuī shí zuò zhì shà shà tóng shà zhǐ zhì pú jí shāo xī shuō xiáng sì mín yuè lìng ji shì shí èr yuè piān xiào jì
这句话大意是:「三七」「炙箑」,卷二《种瓜》篇引《崔寔》作「炙萐」,「箑」同「萐」,指炙脯,即烧腊,说详《四民月令辑释》「十二月」篇校记。
sān bā gǔ suǒ wèi bīng zhǐ bīng qì bú shì shì bīng
这句话大意是:「三八」古所谓「兵」,指兵器,不是士兵。
sān jiǔ xuān qǔ shǐ jì zhèng yì chēng àn qí de hé zài guān nèi
这句话大意是:「三九」宣曲,《史记正义》称:「按其地,合在关内。
suǒ yǐn shàng lín fù yún xi chí xuān qǔ dāng zài jīng fǔ jīn què qí de yě
这句话大意是:」《索隐》:「《上林赋》云:「西驰宣曲」,当在京辅,今阙其地也。
sì dū dào cāng lì yǒu jǐ zhǒng jiě shì mèng kāng yǐ wèi shì dū yùn zū gǔ zhì tiān zǐ suǒ zài dì fāng de guān yán shī gǔ yǐ wèi shì zài jīng shī sì fāng zhū dào cuī dū zū gǔ de guān wéi zhāo zé yǐ wèi dū dào shì qín biān xiàn míng
这句话大意是:「四0」「督道仓吏」,有几种解释:孟康以为是督运租谷至天子所在地方的官,颜师古以为是在京师四方诸道催督租谷的官,韦昭则以为「督道」是「秦边县名」。
dāng yǐ qián èr shuō wèi jiào què
这句话大意是:当以前二说为较确。
sì yī jiàn tóng jiàn
这句话大意是:「四一」「荐」同「荐」。
shī jīng dà yá yún hàn jī jǐn jiàn zhēn
这句话大意是:《诗经‧大雅‧云汉》:「饥馑荐臻。
máo chuán jiàn zhòng
这句话大意是:」毛《传》:「荐,重;。
zhēn zhì yě
这句话大意是:臻,至也。
shì shuō jī jǐn zhī zāi zhòng dié ér zhì
这句话大意是:」是说饥馑之灾,重叠而至。
sì èr nián suì qiàn shōu jiào zuò jiǎn
这句话大意是:「四二」年岁歉收叫做「俭」。
sì sān ěr yīn ěr zhǐ rì yuè de yūn
这句话大意是:「四三」「珥」音耳,指日月的「晕」。
lǚ shì chūn qiū míng lǐ piān qí rì yǒu yūn ěr
这句话大意是:《吕氏春秋‧明理》篇:「其日……有晕珥。
jìn shū dài yáng chuán yuè yūn zài jiǎo yǒu chì bái ěr
这句话大意是:」《晋书‧戴洋传》:「月晕在角,有赤白珥。
sì sì biǎo shì biāo shì shù jù de rú shuǐ chǐ jiào shuǐ biǎo wēn dù jì jiào wēn dù biǎo děng
这句话大意是:「四四」「表」是标示数据的,如水尺叫「水表」,温度计叫温度表等。
yòng gān zǐ shù lì zài dì shàng lái cè dìng rì yǐng de zhǎng duǎn yǐ dìng qí shí kè yīn chēng cǐ cè gān wèi biǎo
这句话大意是:用竿子竖立在地上来测定日影的长短,以定其时刻,因称此测竿为「表」。
zhè shì wǒ guó hěn zǎo jiù yǒu de cè yǐng dìng shí de fāng fǎ
这句话大意是:这是我国很早就有的测影定时的方法。
sì wǔ jí zhèng zhōng jí zhèng miàn
这句话大意是:「四五」「极」,正中,即「正面」。
shī jīng zhōu sòng sī wén mò fěi ěr jí
现代白话:《诗经‧周颂‧思文》:「莫匪你极。
máo chuán jí zhōng yě
这句话大意是:」毛《传》:「极,中也。
yuè yǐng suǒ jí zé zhèng miàn yě zhè shì zhǐ míng cè dìng yuè yǐng de shí kè
这句话大意是:」「月影所极,则正面也」,这是指明测定月影的时刻。
yuè liàng shēng dào zuì gāo shí kāi shǐ xià luò zuì gāo wèi jí dào jí wèi zhōng jí wù lǐ lùn suǒ wèi zhèng miàn
这句话大意是:月亮升到最高时开始下落,最高为「极」,到「极」为「中」,即《物理论》所谓「正面」。
táng hán è sì shí zuǎn yào zhēng yuè zhàn yuè yǐng tiáo shí wǔ yè yuè zhōng shí lì qī chǐ biǎo yòu zhàn rì yǐng rì zhōng shí lì yī zhàng biǎo gān dù yǐng
这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要》「正月」「占月影」条:「十五夜月中时,立七尺表」,又占日影:「日中时,立一丈表竿度影。
shuō míng wú lùn cè yuè yǐng huò cè rì yǐng dōu bì xū zài zhèng zhōng de shí kè
这句话大意是:」说明无论测月影或测日影,都必须在正中的时刻。
sì liù lì biǎo zhōng zhèng chú cè yǐng yào zài zhèng zhōng de shí kè wài hái bì xū lì gān bì zhí zhèng zhōng bù piān shān néng cè de zhèng què
这句话大意是:「四六」「立表中正」,除测影要在正中的时刻外,还必须立竿毕直,正中不偏,才能测得正确。
dàn yào chuí zhí de miàn shì bù róng yì de gǔ dài shì cǎi qǔ bā miàn lā shéng dǎ zhuāng de bàn fǎ lüè shì xiàn zài cè liàng shàng de lì cè gān
这句话大意是:但要垂直地面是不容易的,古代是采取八面拉绳打桩的办法,略似现在测量上的立测竿。
zhōu lǐ chūn guān píng xiāng shì gǔ gōng yàn shū yǐn yì wěi tōng guà yàn dōng zhì rì zhì bā shén shù bā chǐ zhī biǎo rì zhōng shì qí yǐng
这句话大意是:《周礼‧春官》「冯相氏」贾公彦疏引《易纬‧通卦验》:「冬至日,置八神,树八尺之表,日中视其影。
shén dú rú yǐn
这句话大意是:……神,读如引。
yán bā yǐn zhě shù yì wū de sì wéi sì zhōng yǐn shéng yǐ zhèng zhī
这句话大意是:言八引者,树杙于地,四维四中引绳以正之。
sì wéi zhǐ sì jiǎo suǒ yǐ shì sì miàn bā fāng lā shéng dǎ zhuāng lái yǐn zhèng
这句话大意是:」「四维」指四角,所以是四面八方拉绳打桩来引正。
zhì nán cháo liáng shù xué jiā zǔ zǔ chōng zhī zhī zǐ shǒu xiān yòng shuǐ píng fǎ dìng qí zhǔn zhí
这句话大意是:至南朝梁数学家祖(祖冲之之子)首先用水平法定其准直。
duò shū tiān wén zhì zǔ zào bā chǐ tóng biǎo qí xià yǔ guī xiāng lián guī shàng wèi gōu zhì shuǐ yǐ qǔ píng zhèng kuí cè rì guǐ qiú qí yíng suō
这句话大意是:《隋书‧天文志》:「祖造八尺铜表,其下与圭相连,圭上为沟,置水以取平正,揆测日晷,求其盈缩。
zhè shì zuì zǎo de shuǐ zhǔn zhuāng zhì
这句话大意是:」这是最早的水准装置。
sì qī cí jí cí cài shí zì huā kē
这句话大意是:「四七」「荠」,即荠菜,十字花科。
shī jīng bèi fēng gǔ fēng qí gān rú cí
这句话大意是:《诗经邶风谷风》:「其甘如荠。
sì bā tíng lì shí zì huā kē
这句话大意是:「四八」葶苈,十字花科。
shén nóng běn cǎo jīng tíng lì táo hóng jǐng zhù zi xì huáng zhì kǔ
这句话大意是:《神农本草经》「葶苈」陶弘景注:「子细黄,至苦。
sì jiǔ jí lí jí lí kē shēng wū shā qiū qián hàn dì
这句话大意是:「四九」蒺藜,蒺藜科,生于沙丘干旱地。
wǔ péng zhǐ fēi péng yì dān chēng péng
这句话大意是:「五0」「蓬」,指飞蓬,亦单称蓬。
zhǒng zi suí fēng fēi yáng gù míng fēi péng yīn yǐ yù liú wáng
这句话大意是:种子随风飞扬,故名飞蓬,因以喻流亡。