齐民要术 · 贾思勰 · Chapter 6 of 12

卷四

PinyinModern Translation
Size

yuán lí dì sān shí yī zāi shù dì sān shí èr zhǒng zǎo dì sān shí sān zhū fǎ fù chū zhǒng táo nài dì sān shí sì zhǒng li dì sān shí wǔ zhǒng méi xìng dì sān shí liù xìng li fù chū chā yī lí dì sān shí qī zhǒng lì dì sān shí bā nài lín qín dì sān shí jiǔ zhǒng shì dì sì shí ān shí liú dì sì shí yī zhǒng mù guā dì sì shí èr zhǒng jiāo dì sì shí sān zhǒng zhū yú dì sì shí sì

这句话大意是:园篱第三十一栽树第三十二种枣第三十三诸法附出种桃柰第三十四种李第三十五种梅杏第三十六杏李附出插(一)梨第三十七种栗第三十八柰、林檎第三十九种柿第四十安石榴第四十一种木瓜第四十二种椒第四十三种茱萸第四十四。

yī míng chāo zuò chā jīn chāo yuán zuò zhǒng hòu jiào gǎi wèi chā

这句话大意是:(一)明抄作「插」,金抄原作「种」,后校改为「插」;。

huáng xiào zhāng xiào hú xiāng běn zuò zhǒng

这句话大意是:黄校、张校、湖湘本作「种」。

yuán lí dì sān shí yī fán zuò yuán lí fǎ wū qiáng jī zhī suǒ fāng zhěng shēn gēng

这句话大意是:园篱第三十一凡作园篱法,于墙基之所,方整深耕。

fán gēng zuò sān lǒng zhōng jiān xiāng qù gè èr chǐ

这句话大意是:凡耕,作三垄,中间相去各二尺。

qiū shàng suān zǎo yī shú shí shōu wū lǒng zhōng jì zhǒng zhī

这句话大意是:秋上酸枣「一」熟时,收,于垄中穊种之。

zhì míng nián qiū shēng gāo sān chǐ xǔ jiān zhú qù è zhě xiāng qù yī chǐ liú yī gēn bì xū xī jì jūn diào háng wǔ tiáo zhí xiāng dāng

这句话大意是:至明年秋,生高三尺许,间𣃁去恶者,相去一尺留一根,必须稀穊均调,行伍条直相当。

zhì míng nián chūn èr chì chuán qiè yī qù héng zhī bì liú jù sān

这句话大意是:至明年春,●「二」敕传切(一)去横枝,●必留距「三」。

ruò bù liú jù qīn pí hén dà féng hán jí sǐ

这句话大意是:若不留距,侵皮痕大,逢寒即死。

qì jí biān wèi ba lí sì suí yi jiā fù èr wu shǐ shū huǎn

这句话大意是:●讫,即编为巴篱「四」,随宜夹缚(二),务使舒缓。

jí zé bù fù de zhǎng gù yě

这句话大意是:急则不复得长故也。

yòu zhì míng nián chūn gèng qí mò yòu fù biān zhī gāo qī chǐ biàn zú

这句话大意是:又至明年春,更●其末,又复编之,高七尺便足。

yù gāo zuò zhě yì rèn rén yì

这句话大意是:欲高作者,亦任人意。

fēi zhí jiān rén cán xiào ér fǎn hú láng yì zì xī wàng ér huí

这句话大意是:非直奸人惭笑而返,狐狼亦自息望而回。

xíng rén jiàn zhě mò bù jiē tàn bù jué bái rì xi yí suì wàng qián tú shàng yuǎn pán huán sān zhān zhǔ jiǔ ér bù néng qù

这句话大意是:行人见者,莫不嗟叹,不觉白日西移,遂忘前途尚远,盘桓(三)瞻瞩,久而不能去。

zhǐ jí wǔ zhī lí zhé liǔ fán liù pǔ sì sī qí yì yě

这句话大意是:枳棘「五」之篱,「折柳樊「六」圃(四)」,斯其义也。

qí zhǒng liǔ zuò zhī zhě yī chǐ yī shù chū jí xié chā chā shí jí biān

这句话大意是:其种柳作之者,一尺一树,初即斜插,插时即编。

qí zhǒng yú jiá zhě yī tóng suān zǎo

这句话大意是:其种榆荚者,一同酸枣。

rú qí zāi yú yǔ liǔ xié zhí wǔ gāo gòng rén děng rán hòu biān zhī

这句话大意是:如其栽榆,与柳斜植(五),高共人等,然后编之。

shù nián chéng zhǎng gòng xiāng cù pò jiāo kē cuò yè tè shì fáng lóng liù

这句话大意是:数年成长,共相蹙迫,交柯错叶,特似房笼(六)。

jì tú lóng shé zhī xíng fù xiě niǎo shòu zhī zhuàng yuán shì qīn qí qī qí mào fēi yī

这句话大意是:既图龙蛇之形,复写鸟兽之状,缘势嵚崎「七」,其貌非一。

ruò zhí qiǎo rén suí biàn bā cǎi yòng zé wú shì bù chéng yóu yi zuò jī jiǔ

这句话大意是:若值巧人,随便「八」采用,则无事不成,尤宜作机「九」。

qí pán shū fú yù yī qí wén hù qǐ yíng bù jǐn xiù wàn biàn bù qióng

这句话大意是:其盘纾茀郁「一0」,奇文互起,萦布锦绣,万变不穷。

yī míng chāo zuò chì chuán fǎn huáng xiào lù lù wù zuò chì bó fǎn jīn chāo chuán zì bù qīng chu fǎn zuò qiè

这句话大意是:(一)明抄作「敕传反」,黄校陆录误作「敕博反」,金抄「传」字不清楚,「反」作「切」。

èr jīn chāo míng chāo zuò fù yīn zhuàn chán shù zā fù de yì sī

这句话大意是:(二)金抄、明抄作「缚」,音篆,缠束、扎缚的意思;。

huáng xiào lù lù zuò huáng xiào liú lù zuò tī hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò bō jiàn xi běn zuò jūn wù

这句话大意是:黄校陆录作「●」,黄校刘录作「剔」,湖湘本、《津逮》本作「剥」,渐西本作「●」,均误;。

ji yào yǐn zé zuò fù

这句话大意是:《辑要》引则作「缚」。

sān huán míng chāo què mò bǐ zuò shì nán sòng běn bì sòng qīn zōng zhào huán de míng zì gǎi de jīn chāo shì běi sòng xì tǒng běn réng zuò héng bù què bǐ

这句话大意是:(三)「桓」,明抄阙末笔作「●」,是南宋本避宋钦宗赵桓的名字改的,金抄是北宋系统本,仍作「恒」不阙笔。

sì zhé liǔ fán pǔ shī jīng qí fēng dōng fāng wèi míng de yī jù

这句话大意是:(四)「折柳樊圃」,《诗经‧齐风‧东方未明》的一句。

pǔ míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn jūn zuò yuán

这句话大意是:「圃」,明抄、湖湘本、《津逮》本均作「园」;。

jīn chāo zuò pǔ tóng shī jīng xué jīn běn jiàn xi běn jí ji yào yǐn tóng

这句话大意是:金抄作「圃」,同《诗经》,《学津》本、渐西本及《辑要》引同。

wǔ gè běn jūn zuò zhí wéi jīn chāo zuò zhí ji yào yǐn yì zuò zhí

这句话大意是:(五)各本均作「直」,惟金抄作「植」,《辑要》引亦作「植」。

zhè shì zhǐ yú yǔ liǔ hùn zāi yú rú cháng zāi fǎ liǔ zé xié chā gù cóng jīn chāo zuò zhí

这句话大意是:这是指榆与柳混栽,榆如常栽法,柳则斜插,故从金抄作「植」。

liù lóng jīn chāo huáng xiào míng chāo tóng míng qīng kè běn jí ji yào yǐn zuò lóng

这句话大意是:(六)「笼」,金抄、黄校、明抄同,明清刻本及辑要引作「栊」。

huáng lù sēn xiào jì lóng lóng gǔ tōng

这句话大意是:黄麓森校记:「栊、笼古通。

fáng lóng zhǐ chuāng líng qǔ yì wū héng zhí qī xié pán hù líng lóng

这句话大意是:」「房栊」指窗櫺,取义于横直敧斜,盘互玲珑。

yī suān zǎo yě shēng xiǎo zǎo guàn mù huò xiǎo qiáo mù tōng cháng wèi guàn mù zhuàng shì yi wū zuò zhēn mù sú yì míng yě zǎo

这句话大意是:「一」「酸枣」,野生小枣,灌木或小乔木,通常为灌木状,适宜于作砧木,俗亦名「野枣」。

xiàn zài zhǎng jiāng liú yù yǒu zāi péi

这句话大意是:现在长江流域有栽培。

gǔ míng jí yì míng èr huò èr jí

这句话大意是:古名「棘」,亦名「樲」或「樲棘」。

běn cǎo gāng mù juǎn èr jiǔ li shí zhēn jiě shì shuō zǎo shù gāo gù zhòng cì zuò zǎo jí shù ǎi xiǎo gù bìng cì zuò jí

这句话大意是:《本草纲目》卷二九李时珍解释说,枣树高,故重朿作「枣」,棘树矮小,故并朿作「棘」。

cì jiù shì zhēn cì

这句话大意是:「朿」就是针刺。

èr yīn chuān zhǐ xiū jiǎn shù zhī sú chēng chuān shù shí jí shù

这句话大意是:「二」「●」,音川,指修剪树枝,俗称「川树」,实即「●树」。

cǐ zì gè běn duō é zuò tī huò bō jù jīn chāo jí qīng kè běn gǎi zhèng

这句话大意是:此字各本多讹作「●」、「剔」或「剥」,据金抄及清刻本改正。

sān jù shì jī jù

这句话大意是:「三」「距」是鸡距;。

zhè lǐ zhǐ qiē chú fēn zhī shí yào bǎo liú jī bù de yī xiǎo duàn xiàng jù nà yàng bù néng qí jī bù qiè guāng

这句话大意是:这里指切除分枝时,要保留基部的一小段,像「距」那样,不能齐基部切光。

sì ba lí lí ba

这句话大意是:「四」「巴篱」,篱笆。

wǔ gǔ dài suǒ wèi zhǐ jiān zhǐ gōu jú hé xiāng chéng

这句话大意是:「五」古代所谓「枳」,兼指枸橘和香橙。

dàn xiāng chéng shì xiǎo qiáo mù cì yě bù tài duō

这句话大意是:但香橙是小乔木,刺也不太多;。

gōu jú shì guàn mù ér duō cì shì yi wū zuò lí ba

这句话大意是:枸橘是灌木而多刺,适宜于作篱笆。

wén xuǎn pān yuè jiàn jū fù fāng zhǐ shù lí

这句话大意是:《文选》潘岳《闲居赋》:「芳枳树篱。

liú liáng zhù zhǐ guǒ shù yě yǐ wèi fān lí

这句话大意是:」刘良注:「枳,果树也,以为藩篱。

yào shù hé pān yuè suǒ chēng de zhǐ yīng jūn zhǐ gōu jú

这句话大意是:」《要术》和潘岳所称的「枳」,应均指枸橘。

jí jí suān zǎo

这句话大意是:「棘」即酸枣。

gōu jú yǔ jí jūn shì yi wū zhǒng zuò lí ba

这句话大意是:枸橘与棘均适宜于种作篱笆。

liù fán zhē bì

这句话大意是:「六」「樊」,遮蔽。

zhé liǔ fán pǔ zhé qǔ liǔ tiáo chā zhí wéi rào qǐ lái zuò yuán pǔ

这句话大意是:「折柳樊圃」,折取柳条,插植围绕起来作园圃。

qī qīn qí gāo áng qí tè

这句话大意是:「七」「嵚崎」,高昂奇特。

qīn yīn xīn

这句话大意是:「嵚」音歆。

bā suí biàn suí qí xíng zhuàng zhī suǒ biàn

这句话大意是:「八」「随便」,随其形状之所便。

jiǔ jī tōng jǐ zhǐ chéng fàng wù jiàn de gè zhǒng jǐ hé zuò jià zhī lèi

这句话大意是:「九」「机」,通「几」,指承放物件的各种几和座架之类。

yī pán shū fú yù xíng róng zhī gàn cuò zōng pán qū duō biàn de gè zhǒng qí tè de xíng zhuàng

这句话大意是:「一0」「盘纾茀郁」,形容枝干错综盘曲多变的各种奇特的形状。

fú yīn fú

这句话大意是:「茀」音弗。

zāi shù dì sān shí èr fán zāi yī qiè shù mù yù jì qí yīn yáng yī bù lìng zhuǎn yì

这句话大意是:栽树第三十二凡栽一切树木,欲记其阴阳「一」,不令转易。

yīn yáng yì wèi zé nán shēng

这句话大意是:阴阳易位则难生。

xiǎo xiǎo zāi zhě bù fán jì yě

这句话大意是:小小栽者,不烦记也。

dà shù kūn èr zhī bù kūn fēng yáo zé sǐ

这句话大意是:大树髡「二」之,不髡,风摇则死。

xiǎo zé bù kūn

这句话大意是:小则不髡。

xiān wèi shēn kēng nèi shù qì yǐ shuǐ wò sān zhī zhe tǔ lìng rú báo ní dōng xī nán běi yáo zhī liáng jiǔ yáo zé ní rù gēn jiān wú bù huó zhě

这句话大意是:先为深坑,内树讫,以水沃「三」之,著土令如薄泥,东西南北摇之良久,摇则泥入根间,无不活者;。

bù yáo gēn xū duō sǐ

这句话大意是:不摇,根虚多死。

qí xiǎo shù zé bù fán ěr

现代白话:其小树,则不烦你。

rán hòu xià tǔ jiān zhù

这句话大意是:然后下土坚筑。

jìn shàng sān cùn bù zhù qǔ qí róu rùn yě

这句话大意是:近上三寸不筑,取其柔润也。

shí shí gài guàn cháng lìng rùn zé

这句话大意是:时时溉灌,常令润泽。

měi jiāo shuǐ jǐn jí yǐ zào tǔ fù zhī fù zé bǎo zé bù rán zé qián hé

这句话大意是:每浇水尽,即以燥土覆之,覆则保泽,不然则干涸。

mái zhī yù shēn wù lìng náo dòng sì

这句话大意是:埋之欲深,勿令挠动「四」。

fán zāi shù qì jiē bù yòng shǒu zhuō jí liù chù dǐ yī tū

这句话大意是:凡栽树讫,皆不用手捉,及六畜觝(一)突。

zhàn guó cè yuē èr fu liǔ zòng héng diān dào sān shù zhī jiē shēng

这句话大意是:《战国策》曰(二):「夫柳,纵横颠倒(三)树之皆生。

shǐ qiān rén shù zhī yī rén yáo zhī zé wú shēng liǔ yǐ

现代白话:使千人树之,一人摇之,则无生柳了。

fán zāi shù zhēng yuè wèi shàng shí yàn yuē zhēng yuè kě zāi dà shù

这句话大意是:凡栽树,正月为上时,谚曰:「正月可栽大树。

yán de shí zé yì shēng yě

这句话大意是:」言得时则易生也。

èr yuè wèi zhōng shí sān yuè wèi xià shí

这句话大意是:二月为中时,三月为下时。

rán zǎo jī kǒu huái tù mù sāng xiā ma yǎn yú fù liú sàn wǔ zì yú zá mù shǔ ěr méng liù chì gè qí shí

这句话大意是:然枣——鸡口,槐——兔目,桑——虾蟆眼,榆——负瘤散「五」,自余杂木——鼠耳、虻「六」翅,各其时。

cǐ děng míng mù jiē shì yè shēng xíng róng zhī suǒ xiàng sì yǐ cǐ shí zāi zhǒng zhě yè jiē jí shēng

这句话大意是:此等名目,皆是叶生形容之所象似,以此时栽种者,叶皆即生。

zǎo zāi zhě yè wǎn chū

这句话大意是:早栽者,叶晚出。

suī rán dà shuài níng zǎo wèi jiā bù kě wǎn yě

这句话大意是:虽然,大率宁早为佳,不可晚也。

shù dà shuài zhǒng shù jì duō bù kě yī yī bèi jǔ fán bù jiàn zhě zāi shì qī zhī fǎ jiē qiú zhī cǐ tiáo

这句话大意是:树,大率种数既多,不可一一备举,凡不见者,栽莳「七」之法,皆求之此条。

huái nán zǐ yuē sì fu yí shù zhě shī qí yīn yáng zhī xìng zé mò bù kū gǎo

这句话大意是:《淮南子》曰(四):「夫移树者,失其阴阳之性,则莫不枯槁。

gāo yòu yuē shī yóu yì

这句话大意是:」高诱曰:「失,犹易。

wén zi yuē wǔ dōng bīng kě zhé xià mù kě jié bā shí nán de ér yì shī

这句话大意是:《文子》曰(五):「冬冰可折,夏木可结「八」,时难得而易失。

mù fāng shèng zhōng rì cǎi zhī ér fù shēng

这句话大意是:木方盛,终日采之而复生;。

qiū fēng xià shuāng yī xī ér líng

这句话大意是:秋风下霜,一夕而零。

fēi shí zhě gōng nán lì

这句话大意是:」非时者,功难立。

cuī shí yuē zhēng yuè zì shuò jì huì kě yí zhū shù zhú qī liù tóng zǐ sōng bǎi zá mù

这句话大意是:崔寔曰:「正月,自朔暨晦,可移诸树:竹、漆(六)、桐、梓、松、柏、杂木。

wéi yǒu guǒ shí zhě jí wàng ér zhǐ

这句话大意是:唯有果实者,及望而止;。

wàng wèi shí wǔ rì

这句话大意是:「望谓十五日。

guò shí wǔ rì zé guǒ shǎo shí

这句话大意是:」过十五日,则果少实。

shí jīng yuē zhǒng míng guǒ fǎ jiǔ sān yuè shàng xún zhuó qǔ hǎo zhí zhī rú dà mǔ zhǐ zhǎng wǔ chǐ nèi zhe yù kuí zhōng zhǒng zhī

这句话大意是:《食经》曰:「种名果法「九」:三月上旬,斫取好直枝,如大母指,长五尺,内著芋魁中种之。

wú yù dà wú jīng gēn yì kě yòng

这句话大意是:无芋,大芜菁根亦可用。

shèng zhǒng hé hé sān sì nián nǎi rú cǐ dà ěr

这句话大意是:胜种核,核三四年乃如此大耳。

kě de xíng zhǒng yī

这句话大意是:可得行种「一0」。

fán wǔ guǒ huā shèng shí zāo shuāng zé wú zi

这句话大意是:凡五果,花盛时遭霜,则无子。

cháng yù wū yuán zhōng wǎng wǎng zhù è cǎo shēng fèn

这句话大意是:常预于园中,往往贮恶草生粪。

tiān yù xīn qíng běi fēng hán qiè shì yè bì shuāng cǐ shí fàng huǒ zuò yùn yī yī shǎo de yān qì zé miǎn wū shuāng yǐ

现代白话:天雨新晴,北风寒切,是夜必霜,此时放火作煴「一一」,少得烟气,则免于霜了。

cuī shí yuē zhēng yuè jǐn èr yuè kě shù zhī

这句话大意是:崔寔曰:「正月尽二月,可●树枝。

èr yuè jǐn sān yuè kě yǎn shù zhī

这句话大意是:二月尽三月,可掩树枝。

mái shù zhī tǔ zhōng lìng shēng èr suì yǐ shàng kě yí zhǒng yǐ

现代白话:「埋树枝土中,令生,二岁已上,可移种了。

yī jīn chāo zuò dǐ hú xiāng běn zuò chù huáng xiào míng chāo wù zuò gū

这句话大意是:(一)金抄作「觝」,湖湘本作「触」,黄校、明抄误作「觚」。

èr jiàn zhàn guó cè wèi cè yuán wén shì tián xū guì wū wèi wáng

这句话大意是:(二)见《战国策‧魏策》,原文是:「田需贵于魏王。

huì zi yuē zi bì shàn zuǒ yòu

现代白话:惠孔子说:「子必善左右。

jīn fú yáng héng shù zhī zé shēng dào shù zhī zé shēng zhé ér shù zhī yòu shēng rán shǐ shí rén shù yáng yī rén bá zhī zé wú shēng yáng yǐ

现代白话:今夫杨,横树之则生,倒树之则生,折而树之又生,然使十人树杨,一人拔之,则无生杨了。

hán fēi zǐ shuō lín shàng yì zài cǐ tiáo qiān rén yì zuò shí rén tián xū zé zuò chén zhěn

这句话大意是:」」《韩非子‧说林上》亦载此条,「千人」亦作「十人」,「田需」则作「陈轸」。

sān jīn chāo hú xiāng běn děng jūn zuò dào míng chāo zuò dào èr zì gǔ tōng zī cóng jīn chāo

这句话大意是:(三)金抄、湖湘本等均作「倒」,明抄作「到」,二字古通,兹从金抄。

sì jiàn huái nán zǐ yuán dào xun fu yí zuò jīn fú xǐ yú tóng

这句话大意是:(四)见《淮南子‧原道训》,「夫移」作「今夫徙」,余同。

gāo yòu zhù yì xià yǒu yě zì

这句话大意是:高诱注「易」下有「也」字。

jù yán shì jiā xun shū zhèng piān fǎn yìng dāng shí běi fāng shū chuán xī lüè qù yě zì dà gài zhè yě zài bèi lüè qù zhī liè

这句话大意是:据《颜氏家训‧书证》篇反映,当时北方书传,悉略去「也」字,大概这也在被略去之列。

wǔ jiàn wén zi shàng dé piān wén jù quán tóng

这句话大意是:(五)见《文子‧上德》篇,文句全同。

zhù wén fēi shí zhě gōng nán lì suī bù jiàn jīn běn réng yí shì yuán yǒu zhù wén

这句话大意是:注文「非时者,功难立」,虽不见今本,仍疑是原有注文。

wén zi shì zá chāo gè shū ér chéng de shū bù shǎo zī liào cǎi zì huái nán zǐ gù cǐ duàn bìng jiàn wū huái nán zǐ shuō lín xun dōng bīng zhì yì shī wén tóng yǐ xià zuò mù fāng mào shèng zhōng rì cǎi ér bù zhī

这句话大意是:文子是杂抄各书而成的书,不少资料采自《淮南子》,故此段并见于《淮南子‧说林训》,「冬冰」至「易失」,文同,以下作:「木方茂盛,终日采而不知;。

qiū fēng xià shuāng yī xī ér dān

这句话大意是:秋风下霜,一夕而殚」。

liù jīn dǎi běn jiàn xi běn zuò qī

这句话大意是:(六)《津逮》本、渐西本作「漆」;。

jīn chāo míng chāo hú xiāng běn é zuò

这句话大意是:金抄、明抄、湖湘本讹作「●」。

yī zāi zhǐ yí zhí

这句话大意是:「一」「栽」,指移植。

yīn yáng zhǐ yuán zhí zhū de xiàng yáng miàn hé bèi yīn miàn

这句话大意是:「阴阳」,指原植株的向阳面和背阴面。

èr kūn duì zhǔ zhī fù zhǔ zhī huò cè zhī jìn xíng shì dāng duǎn jié

这句话大意是:「二」「髡」,对主枝、副主枝或侧枝进行适当短截。

sān wò zhè lǐ zhǐ dà liàng guàn shuǐ shǐ fàng rù de ní tǔ pào tòu chéng wèi xī ní zhuàng

这句话大意是:「三」「沃」,这里指大量灌水,使放入的泥土泡透成为稀泥状。

sì náo dòng jiǎo dòng yáo dòng

这句话大意是:「四」「挠动」,搅动,摇动。

wǔ fù liú sàn chú gè běn xiàng tóng wài sòng chén yuán jìng suì shí guǎng jì juǎn yī zāi zá mù yǐn yào shù yuán wù zuò fàn shèng zhī shū bìng tóng dàn wèi xiáng suǒ zhǐ

这句话大意是:「五」「负瘤散」,除各本相同外,宋陈元靓《岁时广记》卷一「栽杂木」引《要术》(原误作《泛胜之书》)并同,但未详所指。

liù méng zhǐ niú méng

这句话大意是:「六」「虻」,指牛虻。

yǐ shàng shì shuō gè zhǒng shù de yè yá zhǎng dào rú jī kǒu tù mù děng de dà xiǎo shí shì gè gāi zhǒng shù yí zāi de hé shì shí qī

这句话大意是:以上是说各种树的叶芽长到如鸡口、兔目等的大小时,是各该种树移栽的合适时期。

qī yí zāi jiào zuò shì

这句话大意是:「七」移栽叫做「莳」。

fāng yán juǎn yī èr shì gèng yě

这句话大意是:《方言》卷一二:「莳,更也。

guō pú zhù wèi gèng zhǒng yě

这句话大意是:」郭璞注:「为更种也。

bā jié zài zhè lǐ yīng yǔ yí zhí yǒu guān dàn wèi de què qiè jiě shì

这句话大意是:「八」「结」,在这里应与移植有关,但未得确切解释。

jīn shì jiě shì wèi biān shù

这句话大意是:《今释》解释为编树。

jiǔ xī běi nóng xué yuàn yī jiǔ wǔ wǔ nián zài gān sù wǔ dū jìn xíng lí diào chá shí

这句话大意是:「九」西北农学院一九五五年在甘肃武都进行梨调查时,。

fā xiàn yī gè míng jiào jū lián lí de pǐn zhǒng

这句话大意是:发现一个名叫「苴莲梨」的品种,。

jīng fǎng wèn liǎo jiě hòu

这句话大意是:经访问了解后,。

gāi pǐn zhǒng xì dāng de lǎo xiāng yǐ dāng de hóng lí de zhī tiáo

这句话大意是:该品种系当地老乡以当地红梨的枝条,。

chā rù jū lián jí qiú jīng gān lán de qiú jīng zhōng qiān chā péi yù ér chéng jiàn kāng chéng yì jiào zhù míng shù zōng běn zhǒng shù shū liù bā yè

这句话大意是:插入苴莲(即球茎甘蓝)的球茎中扦插培育而成(见康成懿校注明俞宗本《种树书》六八页)。

zhè yī tè bié zhī shù hěn xiàng zhè lǐ zhǒng míng guǒ fǎ de fā zhǎn

这句话大意是:这一特别枝术很像这里「种名果法」的发展。

yī xíng tuī xíng de xíng

这句话大意是:「一0」「行」,推行的行;。

zhǒng pǐn zhǒng de zhǒng

这句话大意是:「种」,品种的种;。

xíng zhǒng zhǐ míng guǒ cǎi yòng cǐ fǎ kě yǐ jiào kuài de fán zhí kāi lái

现代白话:「行种」,指名果采用此法能够较快地繁殖开来。

yī yī yùn yīn yūn shuō wén yù yān yě zhè lǐ jiù shì yòng yān xūn fǎ yù fáng shuāng dòng

这句话大意是:「一一」「煴」,音晕,《说文》:「郁烟也」,这里就是用烟熏法预防霜冻。

zhǒng zǎo dì sān shí sān zhū fǎ fù chū yī

这句话大意是:种枣第三十三诸法附出(一)。

ěr yā yuē èr hú zǎo

现代白话:《你雅》曰(二):「壶枣;。

biān yào zǎo

这句话大意是:边,要枣;。

jī bái zǎo

这句话大意是:𪲎,白枣;。

èr suān zǎo

这句话大意是:樲,酸枣;。

yáng chè qí zǎo

这句话大意是:杨彻,齐枣;。

zūn yáng zǎo

这句话大意是:遵,羊枣;。

xǐ dà zǎo

这句话大意是:洗,大枣;。

zhǔ tián zǎo

这句话大意是:煮,填枣;。

juě xiè kǔ zǎo

这句话大意是:蹶泄,苦枣;。

xī wú shí zǎo yī

这句话大意是:皙,无实枣「一」;。

hái wèi rěn zǎo

这句话大意是:还味,棯枣。

guō pú zhù yuē jīn jiāng dōng hū zǎo dà ér ruì shàng zhě wèi hú

这句话大意是:」郭璞注曰:「今江东呼枣大而锐上者为「壶」;。

hú yóu hù yě

这句话大意是:壶,犹瓠也。

yào xì yāo jīn wèi zhī lù lú zǎo èr

这句话大意是:要,细腰,今谓之「鹿卢枣」「二」。

jī jí jīn zǎo zi bái shú sān

这句话大意是:𪲎,即今枣子白熟「三」。

èr shù xiǎo shí cù sì

这句话大意是:樲,树小实酢「四」。

mèng zǐ yuē sān yǎng qí èr zǎo

这句话大意是:《孟子》曰(三):「养其樲枣。

zūn shí xiǎo ér yuán zǐ hēi sè sú hū yáng shǐ zǎo

这句话大意是:」遵,实小而员,紫黑色,俗呼「羊矢枣」。

mèng zǐ yuē sì céng xī shì yáng zǎo

这句话大意是:《孟子》曰(四):「曾皙嗜羊枣。

xǐ jīn hé dōng yī shì xiàn wǔ chū dà zǎo zi rú jī luǎn

这句话大意是:」洗,今河东猗氏县「五」出大枣,子如鸡卵。

juě xiè zi wèi kǔ

这句话大意是:蹶泄,子味苦。

xī bù zhe zi zhě

这句话大意是:皙,不著子者。

hái wèi liù duǎn wèi yě

这句话大意是:还味「六」,短味也。

yáng chè zhǔ tián wèi xiáng

这句话大意是:杨彻、煮填,未详。

guǎng zhì yuē wǔ hé dōng ān yì qī zǎo

这句话大意是:《广志》曰(五):「河东安邑「七」枣;。

dōng jùn gǔ chéng bā zǐ zǎo zhǎng èr cùn

这句话大意是:东郡谷城「八」紫枣,长二寸;。

xī wáng mǔ jiǔ zǎo dà rú li hé sān yuè shú

这句话大意是:西王母「九」枣,大如李核,三月熟;。

hé nèi jí jùn yī zǎo yī míng xū zǎo

这句话大意是:河内汲郡「一0」枣,一名墟枣;。

dōng hǎi zhēng zǎo yī yī

这句话大意是:东海蒸枣「一一」;。

luò yáng liù xià bái zǎo

这句话大意是:洛阳(六)夏白枣;。

ān píng xìn dōu yī èr dà zǎo

这句话大意是:安平信都「一二」大枣;。

liáng guó fū rén zǎo

这句话大意是:梁国夫人枣。

dà bái zǎo míng yuē cù zī xiǎo hé duō jī qī

这句话大意是:大白枣,名曰「蹙咨」,小核多肌(七);。

sān xīng zǎo

这句话大意是:三星枣;。

pián bái zǎo

这句话大意是:骈白枣;。

guàn zǎo

这句话大意是:灌枣。

yòu yǒu gǒu yá jī xīn niú tóu yáng shǐ mí bā hóu xì yāo zhī míng

这句话大意是:又有狗牙、鸡心、牛头、羊矢、猕(八)猴、细腰之名。

yòu yǒu dǐ zǎo mù zǎo qí lián zǎo guì zǎo xī zǎo yě

这句话大意是:又有氐枣、木枣、崎廉枣,桂枣,夕枣也。

yè zhōng jì jiǔ shí hǔ yī sān yuàn zhōng yǒu xī wáng mǔ zǎo dōng xià yǒu yè jiǔ yuè shēng huā shí èr yuè nǎi shú sān zi yī chǐ

这句话大意是:《邺中记》(九):「石虎「一三」苑中有西王母枣,冬夏有叶,九月生花,十二月乃熟,三子一尺。

yòu yǒu yáng jiǎo zǎo yì sān zi yī chǐ

这句话大意是:又有羊角枣,亦三子一尺。

bào pǔ zǐ yuē shí yáo shān yī sì yǒu lì zǎo

这句话大意是:《抱朴子》曰(十):「尧山「一四」有历枣。

wú shì běn cǎo yuē shí yī dà zǎo yī shí èr míng liáng zǎo

这句话大意是:《吴氏本草》曰(十一):「大枣,一(十二)名良枣。

xī jīng zá jì yuē shí sān ruò zhī zǎo yù mén zǎo xī wáng mǔ zǎo táng zǎo qīng huā zǎo chì xīn zǎo

这句话大意是:《西京杂记》曰(十三):「弱枝枣、玉门枣、西王母枣、棠枣、青花枣、赤心枣。

pān yuè jiàn jū fù shí sì yǒu zhōu wén ruò zhī zhī zǎo yī wǔ

这句话大意是:」潘岳《闲居赋》(十四)有「周文弱枝之枣「一五」。

dān zǎo

这句话大意是:丹枣。

àn qīng zhōu yǒu lè shì zǎo fēng jī shí wǔ xì hé duō gāo féi měi wèi tiān xià dì yī

这句话大意是:按青州有乐氏枣,丰肌(十五)细核,多膏肥美,为天下第一。

fù lǎo xiāng chuán yún lè yì pò qí shí cóng yàn jī lái suǒ zhǒng yě

这句话大意是:父老相传云:「乐毅破齐时,从燕赍来所种也。

qí jùn xī ān guǎng ráo yī liù èr xiàn suǒ yǒu míng zǎo jí shì yě

这句话大意是:」齐郡西安、广饶「一六」二县所有名枣即是也。

jīn shì yǒu líng zǎo méng nòng zǎo yě

这句话大意是:今世有陵枣、幪弄枣也。

cháng xuǎn hǎo wèi zhě liú zāi zhī yī qī

这句话大意是:常选好味者,留栽之「一七」。

hou zǎo yè shǐ shēng ér yí zhī

这句话大意是:候枣叶始生而移之。

zǎo xìng yìng gù shēng wǎn

这句话大意是:枣性硬,故生晚;。

zāi zǎo zhě jiān shēng chí yě

这句话大意是:栽早者,坚生迟也。

sān bù yī shù xíng yù xiāng dāng

这句话大意是:三步一树,行欲相当。

de bù gēng yě

这句话大意是:地不耕也。

yù lìng niú mǎ lǚ jiàn lìng jìng

这句话大意是:欲令牛马履践令净。

zǎo xìng jiān qiáng bù yí miáo jià shì yǐ bù shí liù gēng

这句话大意是:枣性坚强,不宜苗稼,是以不(十六)耕;。

huāng huì zé chóng shēng suǒ yǐ xū jìng

这句话大意是:荒秽则虫生,所以须净;。

de jiān ráo shí gù yi jiàn yě

这句话大意是:地坚饶实,故宜践也。

zhēng yuè yī rì rì chū shí fǎn fǔ bān bó yī bā chuí zhī míng yuē jià zǎo yī jiǔ

这句话大意是:正月一日日出时,反斧斑駮「一八」椎之,名曰「嫁枣「一九」」。

bù chuí shí qī zé huā ér wú shí

这句话大意是:不椎(十七)则花而无实;。

zhuó zé zi wèi ér luò yě

这句话大意是:斫则子萎而落也。

hou dà cán rù cù shí bā yǐ zhàng jī qí zhī jiān zhèn qù kuáng huā

这句话大意是:候大蚕入簇(十八),以杖击其枝间,振去狂花。

bù dǎ huā fán bù shí jiǔ shí bù chéng

这句话大意是:不打,花繁,不(十九)实不成。

quán chì jí shōu

这句话大意是:全赤即收。

shōu fǎ rì rì hàn hú gǎn qiē ér luò zhī wèi shàng

这句话大意是:收法:日日撼胡感切而落之为上。

bàn chì ér shōu zhě ròu wèi chōng mǎn qián zé sè huáng ér pí zhòu

这句话大意是:半赤而收者,肉未充满,干则色黄而皮皱;。

jiāng chì wèi yì bù jiā

这句话大意是:将赤味亦不佳;。

quán chì jiǔ bù shōu zé pí yìng èr shí fù yǒu wū niǎo zhī huàn

这句话大意是:全赤久不收,则皮硬(二十),复有乌鸟之患。

shài zǎo fǎ xiān zhì dì lìng jìng

这句话大意是:晒枣法:先治地令净。

yǒu cǎo lái lìng zǎo chòu

这句话大意是:有草莱,令枣臭。

bù chuán èr wū bó xià zhì zǎo wū bó shàng yǐ bā èr yī jù ér fù sàn zhī yī rì zhōng èr shí dù nǎi jiā èr èr

这句话大意是:布椽「二0」于箔下,置枣于箔上,以朳「二一」聚而复散之,一日中二十度乃佳「二二」。

yè réng bù jù

这句话大意是:夜仍不聚。

de shuāng lù qì qián sù chéng èr yī

这句话大意是:得霜露气,干速,成(二一)。

yīn yǔ zhī shí nǎi jù ér shàn gài zhī

这句话大意是:阴雨之时,乃聚而苫盖之。

wǔ liù rì hòu bié zé qǔ hóng ruǎn zhě shàng gāo chú èr sān ér pù zhī

这句话大意是:五六日后,别择取红软者,上高厨「二三」而曝之。

chú shàng zhě yǐ qián suī hòu yī chǐ yì bù huài

这句话大意是:厨上者已干,虽厚一尺亦不坏。

zé qù èr sì làn zhě

这句话大意是:择去●「二四」烂者。

zhě yǒng bù èr èr qián liú zhī tú lìng wū zǎo èr sān

这句话大意是:●者永不(二二)干,留之徒令污枣(二三)。

qí wèi qián zhě shài pù rú fǎ

这句话大意是:其未干者,晒曝如法。

qí fù láo èr sì zhī de bù rèn gēng jià zhě lì luò èr wǔ zhǒng zǎo zé rèn yǐ

现代白话:其阜劳(二四)之地,不任耕稼者,历落「二五」种枣则任了。

zǎo xìng chǎo èr wǔ gù

这句话大意是:枣性炒(二五)故。

fán wǔ guǒ jí sāng zhēng yuè yī rì jī míng shí bǎ èr liù huǒ biàn zhào qí xià zé wú chóng zāi

这句话大意是:凡五果及桑,正月一日鸡鸣时,把(二六)火遍照其下,则无虫灾。

shí jīng yuē zuò qián zǎo fǎ xīn gū jiāng èr qī lù wū tíng yǐ zǎo zhe shàng hòu sān cùn èr bā fù yǐ xīn jiāng fù zhī

这句话大意是:食经曰:「作干枣法:新菰蒋(二七),露于庭,以枣著上,厚三寸(二八),复以新蒋覆之。

fán sān rì sān yè chè fù lù zhī bì rì pù qǔ qián nèi wū zhōng

这句话大意是:凡三日三夜,撤复露之,毕日曝,取干,内屋中。

lǜ yī shí yǐ jiǔ yī shēng shù èr liù zhe qì zhōng mì ní zhī

这句话大意是:率一石,以酒一升,漱「二六」著器中,密泥之。

jīng shù nián bù bài yě

这句话大意是:经数年不败也。

zǎo yóu fǎ zhèng xuán yuē èr jiǔ zǎo yóu dǎo zǎo shí hé èr qī yǐ tú zēng shàng zào ér xíng sì yóu yě

这句话大意是:枣油法:郑玄曰(二九):「枣油,捣枣实,和「二七」,以涂缯上,燥而形似油也。

nǎi chéng zhī

这句话大意是:」乃成之。

zǎo pú èr bā fǎ qiè zǎo pù zhī qián rú pú yě

这句话大意是:枣脯「二八」法:切枣曝之,干如脯也。

zá wǔ xíng shū yuē shě nán zhǒng zǎo jiǔ zhū pì xiàn guān yi cán sāng

这句话大意是:《杂五行书》曰:「舍南种枣九株,辟县官,宜蚕桑。

fú zǎo hé zhōng rén èr qī méi pì jí bìng

这句话大意是:服枣核中人二七枚,辟疾病。

néng cháng fú zǎo hé zhōng rén jí qí cì bǎi xié bù fù gàn yǐ

现代白话:能常服枣核中人及其刺,百邪不复干了。

zhǒng zǎo èr jiǔ fǎ yīn de zhǒng zhī yáng zhōng zé shǎo shí

这句话大意是:种●枣「二九」法:阴地种之,阳中则少实。

zú shuāng sè yīn sān rán hòu nǎi shōu zhī

这句话大意是:足霜,色殷「三0」,然后乃收之。

zǎo shōu zhě sè bù rèn shí zhī yě

这句话大意是:早收者涩,不任食之也。

sān shí shuō wén yún sān yī yǐng sān èr zǎo yě shì shì ér xiǎo

这句话大意是:(三十)《说文》云(三一):「梬(三二),枣也,似柿而小。

zuò suān zǎo sān yī sān èr fǎ duō shōu hóng ruǎn zhě bó shàng rì pù lìng qián

这句话大意是:作酸枣「三一」「三二」法:多收红软者,箔上日曝令干。

dà fǔ zhōng zhǔ zhī shuǐ jǐn zì yān

这句话大意是:大釜中煮之,水仅自淹。

yī fèi jí lù sān sān chū pén yán zhī

这句话大意是:一沸即漉「三三」出,盆研之。

shēng bù sān sì jiǎo qǔ nóng zhī tú pán shàng huò pén zhōng

这句话大意是:生布「三四」绞取浓汁,涂盘上或盆中。

shèng shǔ rì pù shǐ sān sān qián jiàn yǐ shǒu mā sā sàn sān sì wèi mò

这句话大意是:盛暑,日曝使(三三)干,渐以手摩挲,散(三四)为末。

yǐ fāng cùn bǐ sān wǔ tóu yī shuǐ zhōng suān tián wèi zú jí chéng hǎo jiāng sān liù

这句话大意是:以方寸匕「三五」,投一水中,酸甜味足,即成好浆「三六」。

yuǎn xíng yòng hé mǐ jī kě jù dāng yě

这句话大意是:远行用和米,饥渴俱当也。

yī yuán wú zhū fǎ fù chū de fù zhù jù juǎn shǒu zǒng mù jiā

这句话大意是:(一)原无「诸法附出」的附注,据卷首总目加。

èr zhè shì ěr yā shì mù guān wū zǎo bù fèn de quán wén

现代白话:(二)这是《你雅‧释木》关于枣部分的全文。

hú zǎo qián yǒu zǎo zì xiè zuò yì yú tóng

这句话大意是:「壶枣」前有「枣」字,「泄」作「泄」,余同。

guō pú zhù wén yuán fēn zhù zài gè gāi zǎo míng xià miàn yào shù hé yǐn zài yì qǐ yīn cǐ zhòng fù le zhèng wén de zǎo míng

这句话大意是:郭璞注文原分注在各该枣名下面,《要术》合引在一起,因此重复了正文的枣名。

guān wū zhǔ tián zǎo guō pú jìng zài zǎo míng xià zhù wèi xiáng ér yào shù zhòng fù liè chū shí què shì zhǔ tián lián wén zé dú zhèng wén wèi zhǔ tián zǎo hé yī bān dú chéng zhǔ tián zǎo bù tóng yí yào shù yǎn tián zì

这句话大意是:关于「煮,填枣」,郭璞迳在枣名下注「未详」,而《要术》重复列出时,却是「煮填」连文,则读正文为「煮填,枣」,和一般读成「煮,填枣」不同,疑《要术》衍「填」字。

ěr yā zhèng wén jīn chāo huáng xiào zhāng xiào míng chāo jūn zuò dà zì míng qīng kè běn jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì

现代白话:《你雅》正文金抄、黄校、张校、明抄均作大字,明清刻本均作双行小字。

zī cóng tā chù lì gǎi wèi xiǎo zì

这句话大意是:兹从他处例改为小字。

yòu zhǒng táo nài zhǒng li zhǒng méi xìng sān piān piān shǒu yǐn ěr yā wén yǒu tóng yàng qíng kuàng yì yī lǜ gǎi wèi xiǎo zì

现代白话:又《种桃柰》、《种李》、《种梅杏》三篇篇首引《你雅》文有同样情况,亦一律改为小字。

sān zhè shì ěr yā guō zhù yǐn mèng zǐ gào zi shàng wén mèng zǐ yuán wén èr zǎo zuò èr jí

现代白话:(三)这是《你雅》郭注引《孟子‧告子上》文,《孟子》原文「樲枣」作「樲棘」。

sì zhè shì ěr yā guō zhù yǐn mèng zǐ jǐn xīn xià wén

现代白话:(四)这是《你雅》郭注引《孟子‧尽心下》文。

céng xī yào shù gè běn yuán zuò zēng zǐ wù

这句话大意是:「曾皙」,《要术》各本原作「曾子」,误。

àn mèng zǐ yuán wén shì céng xī shì yáng zǎo ér zēng zǐ bù rěn shí yáng zǎo

这句话大意是:按《孟子》原文是:「曾皙嗜羊枣,而曾子不忍食羊枣。

guō zhù yì zuò céng xī

这句话大意是:」郭注亦作「曾皙」。

zēng zǐ míng cān

这句话大意是:曾子,名参;。

céng xī shì céng cān de fù qīn

这句话大意是:曾皙是曾参的父亲。

shì yáng zǎo de shì céng xī bú shì céng cān gè běn chéng wù wèi gǎi yóu wū wèi duì yuán shū zī jù mèng zǐ jí guō zhù gǎi zhèng

这句话大意是:嗜羊枣的是曾皙,不是曾参,各本承误未改,由于未对原书,兹据《孟子》及郭注改正。

wǔ chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù wǔ zǎo yǐn guǎng zhì

这句话大意是:(五)《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六五「枣」引《广志》,。

yǔ yào shù suǒ yǐn yǒu bù tóng

这句话大意是:与《要术》所引有不同,。

chú zǎo míng yǒu hù yì wài

这句话大意是:除枣名有互异外,。

xī wáng mǔ zǎo sān yuè shú xià

这句话大意是:「西王母枣……三月熟」下,。

chū xué jì duō zài zhòng guǒ zhī xiān

这句话大意是:《初学记》多「在众果之先」,。

yù lǎn duō zhòng guǒ zhī xiān shú zhě yě

这句话大意是:《御览》多「众果之先熟者也,。

zhǒng luò yáng gōng hòu yuán

这句话大意是:种洛阳宫后园」;。

guàn zǎo xià yù lǎn duō cǐ sì zhě guān yuán suǒ zhǒng chū xué jì tóng dàn yǒu wù zì

这句话大意是:「灌枣」下《御览》多「此四者,官园所种」,《初学记》同,但有误字。

liù jīn chāo huáng xiào zhāng xiào zuò yáng míng chāo zuò yáng

这句话大意是:(六)金抄、黄校、张校作「阳」,明抄作「旸」。

qī gè běn zuò féi jiàn xi běn cóng wú diǎn jiào gǎi zuò jī chū xué jì tài píng yù lǎn yǐn guǎng zhì yì zuò jī

现代白话:(七)各本作「肥」,渐西本从我点校改作「肌」,《初学记》、《太平御览》引《广志》亦作「肌」。

guǒ ròu huò guā ráng gǔ chēng jī huò fū zuò jī shì zhèng què de

这句话大意是:果肉或瓜瓤,古称「肌」或「肤」,作「肌」是正确的。

bā mí huáng xiào zhāng xiào míng chāo děng zuò xiǎn wù qiū liè jiào xiǎn yīn xiān jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(八)「猕」,黄校、张校、明抄等作「狝」,误(秋猎叫「狝」,音鲜),据金抄改正。

jiǔ yè zhōng jì yuán shū jiǔ yì jīn suǒ cún sì kù quán shū ji lù běn yuàn zuò yuán yì wén lèi jù juǎn bā qī chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù wǔ yǐn yè zhōng jì tóng yú tóng yào shù

这句话大意是:(九)《邺中记》原书久佚,今所存《四库全书》辑录本,「苑」作「园」,(《艺文类聚》卷八七、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六五引《邺中记》同),余同《要术》。

shí bù jiàn jīn běn bào pǔ zǐ dāng shì yì wén

这句话大意是:(十)不见今本《抱朴子》,当是逸文。

shí yī chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo juǎn èr sān dà zǎo tiáo yǐn wú shì běn cǎo zhǐ shuō míng dà zǎo de yào xìng guān wū dà zǎo de yì míng zé jiàn wū míng yī bié lù shì yī míng qián zǎo yī míng měi zǎo yī míng liáng zǎo

这句话大意是:(十一)《重修政和证类本草》卷二三「大枣」条引《吴氏本草》只说明大枣的药性,关于大枣的异名,则见于《名医别录》,是:「一名干枣,一名美枣,一名良枣。

míng yī bié lù de yī míng liáng zǎo kě néng jí cǎi zì wú shì běn cǎo

这句话大意是:」《名医别录》的「一名良枣」,可能即采自《吴氏本草》。

shí èr yī gè běn zuò zhě wù

这句话大意是:(十二)「一」,各本作「者」,误;。

jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:据金抄改正。

shí sān xī jīng zá jì juǎn yī chū xiū shàng lín yuàn

这句话大意是:(十三)《西京杂记》卷一:「初修上林苑,。

qún chén yuǎn fāng gè xiàn míng guǒ yì shù

这句话大意是:群臣远方各献名果异树,。

yì yǒu zhì wèi měi míng

这句话大意是:亦有制为美名,。

yǐ piāo qí lì zǎo qī ruò zhī zǎo yù mén zǎo táng zǎo qīng huá zǎo yǐng zǎo chì xīn zǎo xī wáng zǎo yuán zhù chū kūn lún shān

这句话大意是:以摽奇丽:……枣七:弱枝枣、玉门枣、棠枣、青华枣、梬枣、赤心枣、西王枣(原注:「出昆仑山」)。

yào shù suǒ yǐn shǎo yī zhǒng yǐng zǎo

这句话大意是:」《要术》所引少一种「梬枣」。

shí sì wén xuǎn juǎn shí liù pān yuè xián jū fù wú dān zǎo míng chēng yě bù kě néng yǒu zhè lǐ yǒu cuàn wù yě xǔ yóu xī jīng zá jì de yǐng zǎo cuàn rù ér yǐng yòu wù wèi dān

这句话大意是:(十四)文选卷十六潘岳《闲居赋》无「丹枣」名称,也不可能有,这里有窜误,也许由《西京杂记》的「梬枣」窜入,而「梬」又误为「丹」。

xià wén yǒu guān gè piān bìng yǐn dào xián jū fù de lí pí zī lù gāi fù yǒu guān bù fèn rú xià

这句话大意是:下文有关各篇,并引到《闲居赋》的犁、椑,兹录该赋有关部分如下:。

zhāng gōng dà gǔ zhī lí liáng hóu wū pí zhī shì zhōu wén ruò zhī zhī zǎo fáng líng zhū zhòng zhī li mǐ bù bì zhí

这句话大意是:「张公大谷之梨,梁侯乌椑之柿,周文弱枝之枣,房陵朱仲之李,靡不毕殖。

shí wǔ fēng jī jīn chāo zuò lǐ féi huáng xiào míng chāo zuò cáo jī jūn é

这句话大意是:(十五)「丰肌」,金抄作「豊肥」,黄校、明抄作「曹肌」,均讹;。

jǐn zhāng xiào zuò fēng jī zī jù gǎi

这句话大意是:仅张校作「丰肌」,兹据改。

yòu tài píng huán yǔ jì juǎn shí bā zài qīng zhōu tǔ chǎn lè shì zǎo yǐn yào shù zuò zhǎng jī

这句话大意是:又《太平寰宇记》卷十八载青州土产「乐氏枣」引《要术》作「长肌」。

shí liù bù gè běn wú jǐn ji yào yǐn yǒu xué jīn běn yīn cóng ji yào jiā

这句话大意是:(十六)「不」,各本无,仅《辑要》引有,《学津》本因从《辑要》加。

àn cǐ chù bù gēng yǔ shàng wén de bù gēng xiāng fú cǐ bù zì yīng yǒu zī jù bǔ

这句话大意是:按此处「不耕」与上文「地不耕」相符,此「不」字应有,兹据补。

shí qī jīn chāo zuò bù chuí ji yào yǐn tóng

这句话大意是:(十七)金抄作「不椎」,《辑要》引同;。

huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò bù fǔ

这句话大意是:黄校、张校、明抄作「不斧」。

xià wén zhuó jí zhǐ yòng fǔ rèn zhuó zé shāng shù shǐ guǒ shí wěi luò

这句话大意是:下文「斫」即指用斧刃斫,则伤树使果实萎落;。

chuí zhèng shì fǎn fǔ yòng fǔ bèi dǎ gù cóng jīn chāo

这句话大意是:「椎」正是「反斧」用斧背打,故从金抄。

shí bā cù hú xiāng běn děng rú zì jīn chāo míng chāo zuò cù èr zì tóng běn shū tǒng yī zuò cù

这句话大意是:(十八)「簇」,湖湘本等如字,金抄、明抄作「蔟」,二字同,本书统一作「簇」。

shí jiǔ ji yào yǐn wú bù zì

这句话大意是:(十九)《辑要》引无「不」字。

èr shí quán chì jiǔ bù shōu zé pí yìng quán huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò měi shǔ shàng jù

这句话大意是:(二十)「全赤久不收,则皮硬」,「全」,黄校、张校、明抄作「美」,属上句;。

jīn chāo zuò quán ji yào jí wáng zhēn nóng shū yǐn tóng

这句话大意是:金抄作「全」,《辑要》及王祯《农书》引同。

zì yīng zuò quán

这句话大意是:字应作「全」。

jīn chāo zuò pí yìng huáng xiào zhāng xiào míng chāo děng zuò pí pò

这句话大意是:金抄作「皮硬」,黄校、张校、明抄等作「皮破」。

àn zǎo zi yù duō yǔ zé pí liè guò chì zé pí jiào yìng zī cóng jīn chāo

这句话大意是:按枣子遇多雨则皮裂,过赤则皮较硬兹从金抄。

èr yī chéng jí jīn kǒu yǔ de hǎo xíng wáng zhēn nóng shū shān qù qián zì zuò sù chéng qiàn tuǒ

这句话大意是:(二一)「成」,即今口语的「好」、「行」,王祯《农书》删去「干」字,作「速成」,欠妥。

èr èr bù huáng xiào liú lù zhāng xiào míng chāo é zuò xià jù jīn chāo huáng xiào lù lù gǎi zhèng

这句话大意是:(二二)「不」,黄校刘录、张校、明抄讹作「下」,据金抄、黄校陆录改正。

èr sān jīn chāo míng chāo zuò wū zǎo zhāng xiào huáng xiào liú lù tóng dàn huáng xiào lù lù zuò zǎo chòu

这句话大意是:(二三)金抄、明抄作「污枣」,张校、黄校刘录同,但黄校陆录作「枣臭」。

èr sì míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò fù láo jīn chāo zuò zǎo láo wáng zhēn nóng shū yǐn zuò hàn láo jiàn xi běn cóng zhī

这句话大意是:(二四)明抄、湖湘本、《津逮》本作「阜劳」,金抄作「早劳」,王祯《农书》引作「旱涝」,渐西本从之。

àn zǎo de shì yīng xìng hěn qiáng jì nài rè yě nài hán jì nài hàn yě nài shī dàn yào shù jì zhù míng zǎo xìng chǎo gù shì dān jiù mǒu yī fāng miàn ér yán jiù bù huì jiān zhǐ hàn láo

这句话大意是:按枣的适应性很强,既耐热,也耐寒,既耐旱,也耐湿,但《要术》既注明「枣性炒故」,是单就某一方面而言,就不会兼指「旱涝」。

zǎo láo bù chéng wén

这句话大意是:「早劳」不成文。

fù láo kě yǐ jiě shì wèi gāo fù láo lèi zhī de chā kě

现代白话:「阜劳」能够解释为高阜劳累之地,差可。

dàn yì wèi bì zhèng què cǐ zì cún yí

这句话大意是:但亦未必正确,此字存疑。

èr wǔ jīn chāo míng chāo zuò chǎo wáng zhēn nóng shū yǐn gǎi zuò zào míng qīng kè běn cóng zhī

这句话大意是:(二五)金抄、明抄作「炒」,王祯《农书》引改作「燥」,明清刻本从之。

èr liù jīn chāo děng zuò bǎ míng chāo zuò pá

这句话大意是:(二六)金抄等作「把」,明抄作「杷」。

zhè lǐ shì dòng cí zuò ná zhe jiě shì gù cóng jīn chāo

这句话大意是:这里是动词,作拿著解释,故从金抄。

èr qī xīn gū jiāng jīn chāo rú wén

这句话大意是:(二七)「新菰蒋」,金抄如文;。

huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò xīn shōu jiāng

这句话大意是:黄校、张校、明抄作「新收蒋」;。

hú xiāng běn jīn dǎi běn tuō shàng èr zì zhǐ yī jiāng zì

这句话大意是:湖湘本、津逮本脱上二字,只一「蒋」字。

àn gū jiāng tóng yì zhǐ jiāo bái

这句话大意是:按「菰」、「蒋」同义,指茭白;。

dàn jiāo bái de yè zi yǒu gū jiāng cǎo de míng chēng cǐ chù zhǐ yè gù cóng jīn chāo

这句话大意是:但茭白的叶子,有「菰蒋草」的名称,此处指叶,故从金抄。

hú xiāng běn jīn dǎi běn jiāng xià yǒu jiāng zì

这句话大意是:湖湘本、《津逮》本「蒋」下有「将」字,。

zuò jiāng lù wū tíng

这句话大意是:作「将露于庭」,。

kě néng yóu wū zhè lǐ quē shǎo dòng cí

这句话大意是:可能由于这里缺少动词,。

hòu rén jiā shàng zhè gè jiāng zì

这句话大意是:后人加上这个「将」字,。

jí ná lái

这句话大意是:即「拿来」,。

nán sòng běn gǎi zuò xīn shōu jiāng

这句话大意是:南宋本改作「新收蒋」,。

huò yì cǐ gù

这句话大意是:或亦此故,。

dàn shí jīng wén cháng shì zhè yàng jiǎn dān shì qiàn wán zhěng de

这句话大意是:但《食经》文常是这样简单似欠完整的,。

wú yōng jiā gǎi

这句话大意是:毋庸加改。

èr bā sān cùn cóng jīn chāo

这句话大意是:(二八)「三寸」,从金抄;。

tā běn zuò èr cùn

这句话大意是:他本作「二寸」。

èr jiǔ zhèng xuán de huà wèi xiáng suǒ chū kě néng shì yì wén

这句话大意是:(二九)郑玄的话,未详所出,可能是逸文。

shì míng shì yǐn shí nài yóu de zuò fǎ

这句话大意是:《释名‧释饮食》「柰油」的作法,。

hé zhè lǐ zǎo yóu wán quán xiāng tóng

这句话大意是:和这里「枣油」完全相同,。

ér qiě wén zì yě jī běn xiāng tóng

这句话大意是:而且文字也基本相同,。

jiàn zhǒng méi xìng piān xiào jì shí qī

这句话大意是:(见《种梅杏》篇校记(十七)),。

yě kě néng zhèng xuán shì shì míng zhī wù

这句话大意是:也可能「郑玄」是「《释名》」之误,。

ér jīn běn shì míng yòu yīn zì xíng xiāng jìn wù zǎo wèi nài shì míng nài yóu tiáo de mò jù wù xìng wèi nài

这句话大意是:而今本《释名》又因字形相近误「枣」为「柰」(《释名》「柰油」条的末句误「杏」为「柰」,。

cóng yào shù zhǒng méi xìng piān dé dào zhèng míng

这句话大意是:从《要术‧种梅杏》篇得到证明,。

yào shù nài lín qín piān yě méi yǒu yǐn dào shì míng de nài yóu

这句话大意是:《要术‧柰林檎》篇也没有引到《释名》的「柰油」)。

yòu zǎo yóu fǎ zǎo pú fǎ èr tiáo yīng jūn xì shí jīng wén zé gèng kě néng shì shí jīng wù jì

这句话大意是:又「枣油法」、「枣脯法」二条,应均系《食经》文,则更可能是《食经》误记。

wú diǎn yǐn jǐng shuō àn shì míng yǐn shí piān nài yóu yī tiáo wén shì cǐ

现代白话:我点引「景」说:「按《释名‧饮食》篇柰油一条文,似此。

xī rén yě yǒu zhè yàng de huái yí

这句话大意是:」昔人也有这样的怀疑。

sān shí zì yīn de zhǒng zhī zhì bù rèn shí zhī yě yuán xì xiǎo zì

这句话大意是:(三十)自「阴地种之」至「不任食之也」,原系小字;。

xià tiáo zuò suān zǎo fǎ chú biāo tí wài yì quán xì xiǎo zì zī yī bìng gǎi wèi dà zì

这句话大意是:下条「作酸枣法」除标题外,亦全系小字,兹一并改为大字。

sān yī shuō wén zuò yǐng zǎo yě shì shì tuō ér xiǎo èr zì duàn yù cái zhù shuō wén jí jù yào shù bǔ cǐ èr zì

这句话大意是:(三一)《说文》作:「梬,枣也,似柿」,脱「而小」二字,段玉裁注《说文》即据《要术》补此二字。

yǐng jiù shì zǎo yào shù yǐn shuō wén zuò jiě shì zhào tōng lì yīng zài zhǒng zǎo fǎ de xià miàn zhè lǐ kě néng dào cuò

这句话大意是:「梬」就是「●枣」,《要术》引《说文》作解释,照通例应在「种●枣法」的下面,这里可能倒错。

sān èr yǐng yòu biān de shàng bàn gè cóng yóu bù cóng míng chāo hú xiāng běn děng cóng wù jù jīn chāo jí shuō wén gǎi zhèng

这句话大意是:(三二)「梬」,右边的上半个从「由」,不从「●」,明抄、湖湘本等从「●」,误,据金抄及《说文》改正。

sān sān gè běn zuò shǐ míng chāo zuò biàn

这句话大意是:(三三)各本作「使」,明抄作「便」。

sān sì jīn chāo zuò sàn tā běn zuò qǔ

这句话大意是:(三四)金抄作「散」,他本作「取」。

yī wú shí zǎo

这句话大意是:「一」「无实枣」,。

guō pú jiě shì wèi bù zhe zi zhě

这句话大意是:郭璞解释为「不著子者」,。

jí jīn wú hé zǎo

这句话大意是:即今无核枣,。

yì míng kōng xīn zǎo

这句话大意是:亦名空心枣,。

guǒ hé tuì huà wèi báo mó

这句话大意是:果核退化为薄膜,。

kě yǐ hé guǒ ròu yì qǐ chī

现代白话:能够和果肉一起吃,。

wèi wǒ guó tè yǒu de míng guì pǐn zhǒng

这句话大意是:为我国特有的名贵品种,。

pǐn zhì yōu liáng

这句话大意是:品质优良,。

chǎn wū shān dōng shěng lè líng qìng yún hé běi shěng cāng xiàn děng dì

这句话大意是:产于山东省乐陵、庆云、河北省沧县等地。

èr lù lú zǎo hǎo yì xíng ěr yā yì shū lù lú yǔ lù lú tóng wèi xì yāo yě

现代白话:「二」「鹿卢枣」,郝懿行《你雅义疏》:「鹿卢,与辘轳同,谓细腰也。

jí jīn hú lú zǎo guǒ shí zhōng shàng bù yǒu yī yì hén chéng hú lú zhuàng gù míng

这句话大意是:」即今葫芦枣,果实中上部有一缢痕,呈葫芦状,故名。

yòu xiàng rǔ tóu xíng bié míng rǔ tóu zǎo

这句话大意是:又像乳头形,别名「乳头枣」。

pǐn zhì shàng děng

这句话大意是:品质上等。

zài běi jīng jí chǎn zǎo qū jūn yǒu fèn bù

这句话大意是:在北京及产枣区均有分布。

sān bái shú tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù wǔ yǐn ěr yā guō zhù zuò bái nǎi shú

现代白话:「三」「白熟」,《太平御览》卷九六五引《你雅》郭注作「白乃熟」;。

hǎo yì xíng ěr yā yì shū bái shú zhě fán zǎo shú shí chì cǐ dú bái shú wèi yì

现代白话:郝懿行《你雅义疏》:「白熟者,凡枣熟时赤,此独白熟为异。

sì èr shù xiǎo shí cù cǐ suān zǎo jí jí jīn běn mèng zǐ yì chēng zuò èr jí

这句话大意是:「四」「樲,树小实酢」,此酸枣即「棘」,今本《孟子》亦称作「樲棘」。

wǔ yī shì xiàn jīn shān xī shěng lín yī xiàn

这句话大意是:「五」猗氏县,今山西省临猗县。

liù hái dú wèi xuán zì yuán yì shì kuài sù yǐn shēn wèi duǎn zàn jí suǒ wèi duǎn wèi

这句话大意是:「六」「还」,读为「旋」字,原意是快速,引申为短暂,即所谓「短味」。

qī ān yì jīn shān xī shěng ān yì zhèn jí xià xiàn de

这句话大意是:「七」安邑,今山西省安邑镇及夏县地。

shǐ jì huò zhí liè chuán suǒ chēng ān yì qiān shù zǎo jí cǐ

这句话大意是:《史记‧货殖列传》所称「安邑千树枣」,即此。

bā gǔ chéng yǒu jǐ chù cǐ jì shǔ dōng jùn zài jīn shān dōng shěng dōng ā xiàn

这句话大意是:「八」谷城,有几处,此既属东郡,在今山东省东阿县。

jiǔ xī wáng mǔ shì gǔ dì míng

这句话大意是:「九」西王母是古地名。

ěr yā shì de gū zhú běi hù xī wáng mǔ rì xià wèi zhī sì huāng

现代白话:《你雅‧释地》:「觚竹、北户、西王母、日下,……谓之四荒。

guō pú zhù xī wáng mǔ zài xi

这句话大意是:」郭璞注:「西王母在西。

suǒ wèi xī wáng mǔ zǎo yáng xuàn zhī luò yáng qié lán jì juǎn yī jǐng lín sì tiáo yǒu jì zài

这句话大意是:」所谓「西王母枣」,杨衒之《洛阳伽蓝记》卷一「景林寺」条有记载。

yī jí jùn jìn zhì yǒu jīn hé nán shěng jí xiàn xīn xiāng děng dì

这句话大意是:「一0」汲郡,晋置,有今河南省汲县、新乡等地。

yī yī yàn zǐ chūn qiū juǎn bā jǐng gōng wèi yàn zǐ yuē dōng hǎi zhī zhōng yǒu shuǐ ér chì qí zhōng yǒu zǎo huá ér bù shí hé yě

现代白话:「一一」《晏子春秋》卷八:「景公谓晏孔子说:「东海之中,有水而赤,其中有枣,华而不实何也?

yàn zǐ duì yuē xī zhě qín móu gōng chéng lóng ér lǐ tiān xià yǐ huáng bù guǒ zhēng zǎo zhì dōng hǎi ér juān qí bù

这句话大意是:」晏子对曰:「昔者秦缪公乘龙而理天下,以黄布裹烝枣,至东海而捐其布。

bǐ bù huáng gù shuǐ chì

这句话大意是:彼布黄,故水赤;。

zhēng zǎo gù huá ér bù shí

这句话大意是:烝枣,故华而不实。

gōng yuē wú xiáng àn tōng yáng xià tóng yì wén lèi jù juǎn bā qī zǎo jí juǎn bā liù bù yǐn jūn zuò yáng wèn zi hé wèi duì

现代白话:」公曰:「我详(按通「佯」,下同,《艺文类聚》卷八七「枣」及卷八六「布」引均作「佯」)问子,何为对?

yuē yīng wén zhī xiáng wèn zhī yì xiáng duì zhī yě

这句话大意是:」曰:「婴闻之,详问之,亦详对之也。

tú jīng běn cǎo yǒu tiān zhēng zǎo chēng nán jùn rén zhǔ ér hòu bào jí qián pí báo ér zhòu wèi gèng gān wū tā zǎo wèi zhī tiān zhēng zǎo

这句话大意是:」」图经本草有「天蒸枣」称:「南郡人煮而后暴,及干,皮薄而皱,味更甘于它枣,谓之天蒸枣。

yàn yīng de huà suī rán shì jiǎ de dàn fǎn yìng gǔ shí yǒu zhēng zǎo

这句话大意是:」晏婴的话虽然是假的,但反映古时有蒸枣。

guǎng zhì de dōng hǎi zhēng zǎo hé ěr yā de zhǔ tián zǎo dà gài shí jì shàng zhǐ shì yī zhǒng zhēng qián de zǎo

现代白话:《广志》的「东海蒸枣」和《你雅》的「煮,填枣」,大概实际上只是一种蒸干的枣。

yī èr jìn shū dì lǐ zhì ān píng guó yǒu xìn dōu xiàn jí jīn hé běi shěng jì xiàn

这句话大意是:「一二」《晋书‧地理志》安平国有信都县,即今河北省冀县。

gāi de hǎo zǎo wèi jìn yǐ lái wén xiàn jì zài pō duō

这句话大意是:该地好枣,魏晋以来文献记载颇多。

yī sān shí hǔ shì shí lè de zhí zi jì shí lè tǒng zhì hòu zhào qí dū chéng zài yè jí jīn hé běi shěng lín zhāng xiàn

这句话大意是:「一三」石虎是石勒的姪子,继石勒统治后赵,其都城在邺,即今河北省临漳县。

yī sì yáo shān shān míng zài jīn hé běi shěng lóng yáo xiàn

这句话大意是:「一四」尧山,山名,在今河北省隆尧县。

yī wǔ li shàn zhù wén xuǎn xián jū fù cǐ jù yǐn guǎng zhì de chuán shuō chēng zhōu wén wáng shí yǒu ruò zhī zhī zǎo shén měi jìn zhī bù lìng rén qǔ zhì shù yuàn zhōng

这句话大意是:「一五」李善注《文选‧闲居赋》此句引《广志》的传说称:「周文王时有弱枝之枣,甚美,禁之不令人取,置树苑中。

yī liù qí jùn jùn míng qín zhì yuē yǒu jīn shān dōng shěng dōng bù jí dōng běi bù de qū hòu wèi shí jùn zhì zài jīn shān dōng shěng yì dōu xiàn

这句话大意是:「一六」齐郡,郡名,秦置,约有今山东省东部及东北部地区,后魏时郡治在今山东省益都县。

xī ān xiàn míng gù zhì zài shān dōng shěng yuán lín zī xiàn jīn yì dōu xiàn jìng

这句话大意是:西安,县名,故治在山东省原临淄县今益都县境。

guǎng ráo jīn shān dōng shěng guǎng ráo xiàn

这句话大意是:广饶,今山东省广饶县。

èr xiàn jūn shǔ qí jùn yì jūn shǔ qīng zhōu

这句话大意是:二县均属齐郡,亦均属青州。

qīng zhōu zǎo hǎo míng yī bié lù táo hóng jǐng zhù yǐ yǒu jì zài zhì sòng tú jīng běn cǎo shí yóu wèi gè dì suǒ bù jí wéi qīng zhōu zhī zhǒng tè jiā suī jìn jiàng dà shí yì bù jí qīng zhōu zhě zhī ròu hòu yě

这句话大意是:青州枣好,《名医别录》陶弘景注已有记载,至宋《图经本草》时尤为各地所不及:「惟青州之种特佳,虽晋绛大实,亦不及青州者之肉厚也。

yī qī yào shù chēng zhǒng shí tōng cháng zhǐ bō zi zhǒng ǒu yì zhǐ zāi zhí dàn chēng zāi shí gài zhǐ zāi zhí

这句话大意是:「一七」《要术》称「种」时,通常指播子种,偶亦指栽植,但称「栽」时概指栽植。

zhè lǐ liú zāi zhī yīng shì zhǐ liú gēn niè yí zāi

这句话大意是:这里「留栽之」,应是指留根蘖移栽。

yī bā fǎn fǔ zhǐ yòng fǔ bèi dǎ nài lín qín piān de fān fǔ tóng

这句话大意是:「一八」「反斧」,指用斧背打,《柰林檎》篇的「翻斧」,同。

bó jí bó zì bān bó yuán zhǐ zá sè bù chún zhè lǐ yǐn shēn wèi zài shù gàn jī bù huò gàn zhī fēn qí děng chù bù dìng chù de huán zhōu duī dǎ jī shāng qí rèn pí bù

这句话大意是:「駮」即「驳」字,「斑駮」,原指杂色不纯,这里引申为在树干基部或干枝分歧等处不定处地环周搥打,击伤其韧皮部。

yī jiǔ jià zǎo de mù dì zài pò huài rèn pí bù zǔ zhǐ de shàng bù yǎng fēn de xiàng xià shū sòng yǐ cù jìn kāi huā hé guǒ shí shēng zhǎng yīn ér tí gāo zuò guǒ lǜ zēng jiā shēng chǎn jiù shì xiàn zài huán zhuàng bō pí de yuán lǐ

这句话大意是:「一九」「嫁枣」的目的在破坏韧皮部,阻止地上部养分的向下输送,以促进开花和果实生长,因而提高座果率,增加生产,就是现在环状剥皮的原理。

hòu lái fā zhǎn wèi kāi jiǎ cì zǎo zài huá běi gè xiǎo zǎo chǎn qū yī zhí zài yán yòng zǎo nóng zhǎng wò zhe hé lǐ de kāi jiǎ jì shù zuò wèi zēng chǎn cuò shī zhī yī

这句话大意是:后来发展为「开甲」,「刺枣」,在华北各小枣产区,一直在沿用,枣农掌握著合理的开甲技术,作为增产措施之一。

yào shù cǐ fǎ yì yòng wū lín qín jiàn běn juǎn nài lín qín piān

这句话大意是:《要术》此法亦用于林檎,见本卷《柰林檎》篇。

cǎi qǔ zhè lèi bàn fǎ bìng yīng tóng shí mì qiè jié hé féi shuǐ hé guǎn lǐ cuò shī yǐ miǎn yǐng xiǎng guǒ shù de shēng zhǎng

这句话大意是:采取这类办法,并应同时密切结合肥水和管理措施,以免影响果树的生长。

dàn jīng cháng cǎi yòng huì yǐng xiǎng guǒ shù de shòu mìng

这句话大意是:但经常采用,会影响果树的寿命。

èr chuán bó yuán shì yǎng cán de yī tào gōng jù cān kàn juǎn wǔ zhǒng sāng zhè piān zhù shì sān sān zhè lǐ zhǐ shì shuō jià qǐ chuán mù zuò wèi lián bó de zhī jià

这句话大意是:「二0」「椽」、「箔」原是养蚕的一套工具(参看卷五《种桑柘》篇注释「三三」),这里只是说架起椽木作为帘箔的支架。

èr yī bā shài gǔ wù shí tān kāi bā lǒng de yī zhǒng nóng jù yù piān wú chǐ pá yě jí jīn mù bā

这句话大意是:「二一」「朳」,晒谷物时摊开扒拢的一种农具,《玉篇》:「无齿杷也」,即今木扒。

èr èr hé běi shěng cāng xiàn de shài qián zǎo fǎ jiāng zǎo fàng zài shú bó zhōng

这句话大意是:「二二」河北省沧县的晒干枣法:将枣放在秫箔中,。

duī chéng wū jǐ xíng

这句话大意是:堆成屋脊形,。

zǎo shàng yòng mù bā qīng qīng bā xià liù fēn zhī yī

这句话大意是:早上用木扒轻轻扒下六分之一,。

měi gé yī xiǎo shí bā yī cì

这句话大意是:每隔一小时扒一次,。

zhì zhōng wǔ gòng bā liù cì

这句话大意是:至中午共扒六次,。

xià wǔ zé měi gé yī xiǎo shí bàn xiàng zhōng yāng jù lǒng yī cì

这句话大意是:下午则每隔一小时半向中央聚拢一次,。

dào rì luò gòng jù sì cì

这句话大意是:到日落共聚四次。

wǎn shàng yòng xí gài zǎo shàng jiē kāi

这句话大意是:晚上用席盖,早上揭开。

yuē jīng shí rì zuǒ yòu shuǐ fèn shǎo zhì shí jí kě zhù cáng

这句话大意是:约经十日左右水分少至10%时,即可贮藏。

qún zhòng chēng cǐ zhǒng shài fǎ wèi bā liù jū sì jiàn hé běi nóng yè dà xué biān guǒ shù zāi péi xué xià juàn wǔ yī sān yè

这句话大意是:群众称此种晒法为「扒六拘四」(见河北农业大学编《果树栽培学》下卷五一三页)。

èr sān gāo chú gāo jià

这句话大意是:「二三」「高厨」,高架。

èr sì yīn páng shuō wén gāng zhǒng yě

这句话大意是:「二四」「●」,音庞,《说文》:「●肛,肿也。

làn péng zhàng bù qián suō ér ruǎn làn

这句话大意是:」「●烂」,膨胀不干缩而软烂。

èr wǔ lì luò xī shū sàn bù cuò zá bù zhěng qí

这句话大意是:「二五」「历落」,稀疏散布,错杂不整齐。

èr liù shù zhǐ yǐ shǎo liàng de jiǔ pēn rùn qián zǎo

这句话大意是:「二六」「漱」,指以少量的酒喷润干枣。

èr qī hé dǎo làn hé yún

这句话大意是:「二七」「和」,捣烂和匀。

èr bā pú qián ròu yīn yì chēng qián zhì de guǒ shí hé guǒ ròu wèi guǒ fǔ

这句话大意是:「二八」「脯」,干肉,因亦称干制的果实和果肉为「果脯」。

èr jiǔ zǎo yě xiě zuò ruǎn zǎo yòu míng niú nǎi shì dīng xiāng shì jí shì shù kē de jūn qiān zi

这句话大意是:「二九」「●枣」,也写作「软枣」,又名「牛奶柿」、「丁香柿」,即柿树科的君迁子。

shuō wén de yǐng yīn chěng yì míng tóng wù

这句话大意是:《说文》的「梬」,音逞,异名同物。

yīn ruǎn

这句话大意是:「●」,音软。

sān yīn dú rú yān yīn chì hēi sè

这句话大意是:「三0」「殷」,读如烟音,赤黑色。

sān yī běn cǎo gāng mù juǎn sān shí jí guǎng qún fāng pǔ juǎn wǔ qī yǐn wáng qiú bǎi yī fāng yǒu shān zhā yì míng suān zǎo de shuō fǎ fēi yào shù cǐ chù suǒ zhǐ

这句话大意是:「三一」《本草纲目》卷三十及《广群芳谱》卷五七引王璆《百一方》有山楂亦名「酸枣」的说法,非《要术》此处所指。

sān èr běn lái shì chǎo mǐ mài mó chéng huò xiān mó hòu chǎo de qián liáng xià wén mǐ jí zhǐ cǐ

这句话大意是:「三二」「」,本来是炒米麦磨成(或先磨后炒)的干粮,下文「米」,即指此。

yóu wū zhè zhǒng qián liáng wèi fěn mò zhuàng yīn yì chēng qián zhì de guǒ shí fěn mò wèi

这句话大意是:由于这种干粮为粉末状,因亦称干制的果实粉末为「」。

sān sān lù gé chū shuǐ yè zhōng de gù tǐ wù cān kàn juǎn bā huáng yī huáng zhēng jí niè piān zhù shì èr

这句话大意是:「三三」「漉」,隔出水液中的固体物,参看卷八《黄衣黄蒸及蘖》篇注释「二」。

sān sì shēng bù wèi jīng zhǔ liàn de má bù

这句话大意是:「三四」「生布」,未经煮练的麻布。

sān wǔ fāng cùn bǐ shì gǔ shí liàng yào mò de yī zhǒng jì liàng fāng fǎ

这句话大意是:「三五」「方寸匕」是古时量药末的一种计量方法。

táo hóng jǐng míng yī bié lù xù lì fán sàn yào yǒu yún fāng cùn bǐ zhě zuò bǐ zhèng fāng yī cùn chāo sàn qǔ bù là wèi dù

这句话大意是:陶弘景《名医别录序例》:「凡散药有云……方寸匕者,作匕正方一寸,抄散取不落为度。

bǐ jiù shì shi

这句话大意是:」「匕」就是匙。

fāng yán juǎn shí sān bǐ wèi zhī shi

这句话大意是:《方言》卷十三:「匕谓之匙。

sān liù gǔ dài bù hē chá hòu wèi shí hē chá yě bù pǔ biàn xí guàn shàng yòng gè zhǒng de jiāng suān jiāng tián jiāng zhōu qīng jiāng lào jiāng děng dài yǐn liào

这句话大意是:「三六」古代不喝茶,后魏时喝茶也不普遍,习惯上用各种的浆(酸浆、甜浆、粥清浆、酪浆等)代饮料。

zhǒng táo nài yī dì sān shí sì ěr yā yuē èr máo dōng táo yī

现代白话:种桃柰(一)第三十四你雅曰(二):「旄,冬桃「一」。

sī táo shān táo èr

这句话大意是:榹桃,山桃「二」。

guō pú zhù yuē máo táo zi dōng shú

这句话大意是:」郭璞注曰:「旄桃,子冬熟。

shān táo shí rú táo ér bù jiě hé sān

这句话大意是:山桃,实如桃而不解核「三」。

guǎng zhì yuē sān táo yǒu dōng táo xià bái sì táo qiū bái táo xiāng táo qí táo měi yě yǒu qiū chì táo

这句话大意是:广志曰(三):「桃有冬桃,夏白(四)桃,秋白桃,襄桃,其桃美也,有秋赤桃。

guǎng yā yuē wǔ dǐ zi zhě táo yě

这句话大意是:《广雅》曰(五):「抵子者,桃也。

běn cǎo jīng yuē liù táo xiāo zài shù bù là shā bǎi guǐ

这句话大意是:《本草经》曰(六):「桃枭,在树不落,杀百鬼。

yè zhōng jì yuē qī shí hǔ yuàn zhōng yǒu jù bí táo zhòng èr jīn

这句话大意是:《邺中记》曰(七):「石虎苑中有句鼻桃,重二斤。

xī jīng zá jì yuē bā sī jiǔ táo yīng táo xiāng hé táo shuāng táo yán shuāng xià kě shí jīn chéng táo hú táo chū xī yù gān měi kě shí qǐ dì táo hán táo zǐ wén táo

这句话大意是:《西京杂记》曰(八):「榹(九)桃,樱桃,缃核桃,霜桃,言霜下可食,金城桃,胡桃,出西域,甘美可食,绮蔕桃,含桃,紫文桃。

táo nài táo yù zhǒng fǎ shí shú shí hé ròu quán mái fèn dì zhōng

这句话大意是:桃,柰桃,欲种,法(十):熟时合肉全埋粪地中。

zhí zhì fán de zé bù shēng shēng yì bù mào

这句话大意是:直置凡地则不生,生亦不茂。

táo xìng zǎo shí sān suì biàn jié zi gù bù qiú zāi shí yī sì yě

这句话大意是:桃性早实,三岁便结子,故不求栽(十一)「四」也。

zhì chūn jì shēng yí zāi shí de

这句话大意是:至春既生,移栽实地。

ruò réng chù fèn de shí èr zhōng zé shí xiǎo ér wèi kǔ yǐ shí sān

现代白话:若仍处粪地(十二)中,则实小而味苦了(十三)。

zāi fǎ yǐ qiāo hé tǔ jué yí zhī

这句话大意是:栽法,以锹合土掘移之。

táo xìng yì zhǒng nán zāi ruò lí běn tǔ lǜ duō sǐ yǐ gù xū rán yǐ

现代白话:桃性易种难栽,若离本土,率多死了,故须然了。

yòu fǎ shí sì táo shú shí wū qiáng nán yáng zhōng nuǎn chù shēn kuān wèi kēng shí wǔ

这句话大意是:又法(十四):桃熟时,于墙南阳中暖处,深宽为坑(十五)。

xuǎn qǔ hǎo táo shù shí méi bò qǔ hé jí nèi niú fèn zhōng tóu xiàng shàng qǔ hǎo làn fèn hé tǔ hòu fù zhī lìng hòu chǐ yú

这句话大意是:选取好桃数十枚,擘取核,即内牛粪中,头向上,取好烂粪和土厚覆之,令厚尺余。

zhì chūn táo shǐ dòng wǔ shí xú xú bō qù fèn tǔ jiē yīng shēng yá hé qǔ hé zhǒng zhī wàn bù shī yī

这句话大意是:至春桃始动「五」时,徐徐拨去粪土,皆应生芽,合取核种之,万不失一。

qí yú liù yǐ shú fèn fèn zhī zé yì táo wèi

这句话大意是:其余「六」以熟粪粪之,则益桃味。

táo xìng pí jí qī sì nián yǐ shàng yi yǐ dāo shù bā qí pí

这句话大意是:桃性皮急「七」,四年以上,宜以刀竖●「八」其皮。

bù zhě pí jí zé sǐ

这句话大意是:不●者,皮急则死。

qī bā nián biàn lǎo lǎo zé zi xì

这句话大意是:七八年便老,老则子细。

shí nián zé sǐ

这句话大意是:十年则死。

shì yǐ yi suì suì cháng zhǒng zhī

这句话大意是:是以宜岁岁常种之。

yòu fǎ hou qí zi xì biàn shí liù fù tǔ zhuó shí qī qù shàng shēng zhě fù wèi shǎo táo rú cǐ yì wú qióng yě

这句话大意是:又法:候其子细,便(十六)附土斫(十七)去,上生者,复为少桃,如此亦无穷也。

táo cù fǎ táo làn zì líng jiǔ zhě shōu qǔ nèi zhī wū wèng zhōng yǐ wù gài kǒu

这句话大意是:桃酢法:桃烂自零「九」者,收取,内之于瓮中,以物盖口。

qī rì zhī hòu jì làn lù qù pí hé mì fēng bì zhī

这句话大意是:七日之后,既烂,漉去皮核,密封闭之。

sān qī rì cù chéng xiāng měi kě shí

这句话大意是:三七日酢成,香美可食。

shù yuē dōng fāng zhǒng táo jiǔ gēn yí zǐ sūn chú xiōng huò

这句话大意是:《术》曰:「东方种桃九根,宜子孙,除凶祸。

hú táo shí bā nài táo zhǒng yì tóng

这句话大意是:胡桃(十八)、柰桃种,亦同。

yīng táo

这句话大意是:樱桃:。

ěr yā yuē shí jiǔ xiē jīng táo èr shí

现代白话:《你雅》曰(十九):「楔,荆桃(二十)。

guō pú yuē jīn yīng táo

这句话大意是:」郭璞曰:「今樱桃。

guǎng zhì yuē èr yī xiē táo dà zhě rú dàn wán zi yǒu zhǎng bā fēn zhě yǒu bái sè féi èr èr zhě fán sān zhǒng

这句话大意是:《广志》曰(二一):「楔桃,大者如弹丸,子有长八分者,有白色肥(二二)者:凡三种。

lǐ jì yuē èr sān zhòng xià zhī yuè tiān zǐ xiū yǐ hán táo

这句话大意是:《礼记》曰(二三):「仲夏之月,……天子……羞以含桃。

zhèng xuán zhù yuē jīn wèi zhī yīng táo

这句话大意是:」郑玄注曰:「今谓之樱桃。

bó wù zhì yuē èr sì yīng táo zhě huò rú dàn wán huò rú shǒu zhǐ

这句话大意是:博物志曰(二四):「樱桃者,或如弹丸,或如手指。

chūn qiū dōng xià huā shí jìng suì

这句话大意是:春秋冬夏,花实竟岁。

wú shì běn cǎo suǒ shuō yún èr wǔ yīng táo yī míng niú táo èr liù yī míng yīng táo

这句话大意是:《吴氏本草》所说云(二五):「樱桃,一名牛桃(二六),一名英桃。

èr yuè chū shān zhōng qǔ zāi yáng zhōng zhě hái zhǒng yáng de yīn zhōng zhě hái zhǒng yīn de

这句话大意是:二月初,山中取栽,阳中者还种阳地,阴中者还种阴地。

ruò yīn yáng yì dì zé nán shēng shēng yì bù shí cǐ guǒ xìng

这句话大意是:若阴阳易地则难生,生亦不实:此果性。

shēng yīn de jì rù yuán yòu biàn shì yáng zhōng gù duō nán de shēng

这句话大意是:生阴地,既入园囿,便是阳中,故多难得生。

yi jiān shí zhī de bù kě yòng xū fèn yě yī

这句话大意是:宜坚实之地,不可用虚粪也「一0」。

pú táo yī yī

这句话大意是:蒲萄「一一」:。

hàn wǔ dì shǐ zhāng qiān yī èr zhì dà yuān qǔ pú táo shí wū lí gōng bié guǎn páng jǐn zhǒng zhī

这句话大意是:汉武帝使张骞「一二」至大宛,取蒲萄实,于离宫别馆旁尽种之。

xī yù yǒu pú táo màn yán shí bìng shì yīng yī sān

这句话大意是:西域有蒲萄,蔓延、实并似蘡「一三」。

guǎng zhì yuē èr qī pú táo yǒu huáng bái hēi sān zhǒng zhě yě

这句话大意是:《广志》曰(二七):「蒲萄有黄、白、黑三种」者也。

màn yán xìng yuán bù néng zì jǔ zuò jià yǐ chéng zhī

这句话大意是:蔓延,性缘不能自举,作架以承之。

yè mì yīn hòu kě yǐ bì rè

现代白话:叶密阴厚,能够避热。

shí yuè zhōng èr bā qù gēn yī bù xǔ jué zuò kēng shōu juǎn pú táo xī mái zhī

这句话大意是:十月中(二八),去根一步许,掘作坑,收卷蒲萄悉埋之。

jìn zhī jīng yī sì báo ān shǔ ráng mí jiā

这句话大意是:近枝茎「一四」薄安黍穰弥佳。

wú ráng zhí ān tǔ yì èr jiǔ de

这句话大意是:无穰,直安土亦(二九)得。

bù yí shī shī zé bīng dòng

这句话大意是:不宜湿,湿则冰冻。

èr yuè zhōng hái chū shū ér shàng jià

这句话大意是:二月中还出,舒而上架。

xìng bù nài hán bù mái jí sǐ

这句话大意是:性不耐寒,不埋即死。

qí suì jiǔ gēn jīng cū dà zhě yi yuǎn gēn zuò kēng wù lìng jīng zhé

这句话大意是:其岁久根茎麤大者,宜远根作坑,勿令茎折。

qí kēng wài chù yì jué tǔ bìng ráng péi fù zhī

这句话大意是:其坑外处,亦掘土并穰培覆之。

zhāi pú táo fǎ zhú yī wǔ shú zhě yī yī líng dié yī zuò tiáo sān shí zhāi qǔ cóng běn zhì mò xī jiē wú yí

这句话大意是:摘蒲萄法:逐「一五」熟者一一零叠一作「条」(三十)摘取,从本至末,悉皆无遗。

shì rén quán fáng yī liù zhé shā zhě shí bù shōu yī

这句话大意是:世人全房「一六」折杀者,十不收一。

zuò qián pú táo fǎ jí shú zhě yī yī líng dié zhāi qǔ dāo sān yī zi qiè qù dì wù lìng zhī chū

这句话大意是:作干蒲萄法:极熟者一一零叠摘取,刀(三一)子切去蔕,勿令汁出。

mì sān èr liǎng fēn zhī yī fēn hé nèi pú táo zhōng zhǔ sì wǔ fèi lù chū yīn qián biàn chéng yǐ

现代白话:蜜(三二)两分,脂一分,和内蒲萄中,煮四五沸,漉出,阴干便成了。

fēi zhí zī wèi bèi shèng yòu de xià shǔ bù bài huài yě

这句话大意是:非直滋味倍胜,又得夏暑不败坏也。

cáng pú táo fǎ jí shú shí quán fáng zhé qǔ

这句话大意是:藏蒲萄法:极熟时,全房折取。

wū wū xià zuò yìn kēng kēng nèi jìn dì záo bì wèi kǒng chā zhī wū kǒng zhōng hái zhù kǒng shǐ jiān wū zi sān sān zhì tǔ fù zhī jīng dōng bù yì yě

这句话大意是:于屋下作荫坑,坑内近地凿壁为孔,插枝于孔中,还筑孔使坚,屋子(三三)置土覆之,经冬不异也。

yī zhǒng táo nài jīn chāo míng chāo tóng

这句话大意是:(一)「种桃柰」,金抄、明抄同;。

míng qīng kè běn wú nài zì juǎn shǒu zǒng mù yì wú

这句话大意是:明清刻本无「柰」字(卷首总目亦无)。

àn běn piān nèi róng bìng méi yǒu tí dào nài ér xià wén lìng yǒu nài lín qín piān xù shù nài de zhǒng fǎ zhè gè nài zì yīng shì yǎn wén bìng cān kàn xiào jì jiǔ

这句话大意是:按本篇内容并没有提到「柰」,而下文另有《柰林檎》篇叙述柰的种法,这个「柰」字应是衍文,并参看校记(九)。

èr jiàn ěr yā shì mù

现代白话:(二)见《你雅‧释木》。

sī yīn sī

这句话大意是:「榹」音斯。

guō zhù fēn liè zài gè gāi tiáo xià ér xià duō xiǎo zì xiǎo zì shì yīng yǒu

这句话大意是:郭注分列在各该条下,「而」下多「小」字,小字似应有。

sān tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù qī táo yǐn guǎng zhì zuò táo yǒu dōng táo xià táo qiū táo

这句话大意是:(三)《太平御览》卷九六七「桃」引《广志》作:「桃有冬桃、夏桃、秋桃。

sì jīn chāo zuò bái huáng xiào zhāng xiào wù zuò rì míng chāo wù zuò yuē hú xiāng běn tuō xià bái táo

这句话大意是:(四)金抄作「白」,黄校、张校误作「日」,明抄误作「曰」,湖湘本脱「夏白桃」。

wǔ guǎng yā shì mù zhǐ yǒu zhī zi táo yě wú rú yào shù suǒ yǐn jù

这句话大意是:(五)《广雅‧释木》只有「栀子,桃也」,无如《要术》所引句。

àn guǎng yā wén wú zhě yě lì zhě yīng shì de cán wén yáo zì cuò chéng ér yòu wù zhī wèi dǐ yě

这句话大意是:按《广雅》文无「……者,……也」例,「者」应是「」的残文「肴」字错成,而又误「栀」为「抵」也。

zhī zi shì qiàn cǎo kē hé táo bù xiāng gān ér yào shù yǐn dào cǐ tiáo kě néng gǔ shì suǒ jiàn guǎng yā běn yǐ cuò chéng zhě yě

这句话大意是:栀子是茜草科,和桃不相干,而《要术》引到此条,可能贾氏所见《广雅》本已错成「……者,……也」。

liù yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù qī yǐn běn cǎo jīng táo xiāo jūn zuò xiāo táo

这句话大意是:(六)《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八及太平御览卷九六七引《本草经》,「桃枭」均作「枭桃」。

chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo juǎn èr sān suǒ lù běn cǎo jīng wén zé shì táo xiāo wēi wēn zhǔ shā bǎi guǐ jīng wù qí zài shù bù là jù zé jiàn wū míng yī bié lù zuò shí zhe shù bù là

这句话大意是:《重修政和证类本草》卷二三所录《本草经》文则是:「桃枭,微温,主杀百鬼精物」,其「在树不落」句,则见于《名医别录》,作「实著树不落」。

táo zi bèi hè fǔ bìng qīn hài zài shù zì qián bù là

这句话大意是:桃子被褐腐病侵害,在树自干不落。

qī yè zhōng jì wén tóng yào shù

这句话大意是:(七)《邺中记》文同《要术》。

yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù qī jūn yǐn dào cǐ tiáo èr jīn yù lǎn tóng yào shù lèi jù hé chū xué jì yǒu bù tóng

这句话大意是:《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六七均引到此条,「二斤」,《御览》同《要术》,《类聚》和《初学记》有不同。

jù shì gōu de běn zì

这句话大意是:「句」是「勾」的本字。

bā cǐ tiáo yǔ zhǒng zǎo piān suǒ yǐn xī jīng zá jì zài tóng yī duàn nèi

这句话大意是:(八)此条与种枣篇所引《西京杂记》在同一段内,。

zuò táo shí qín táo sī táo xiāng hé táo jīn chéng táo qǐ yè táo zǐ wén táo shuāng táo yuán zhù shuāng xià kě shí hú táo yuán zhù chū xī yù yīng táo hán táo

这句话大意是:作:「……桃十:秦桃、榹桃、缃核桃、金城桃、绮叶桃、紫文桃、霜桃(原注:「霜下可食」)、胡桃(原注:「出西域」)、樱桃、含桃。

yào shù shǎo qín táo qǐ dì hé qǐ yè bù tóng cì xù yì yì ér zhù wén yǐn zuò zhèng wén duō gān měi kě shí jù

这句话大意是:」《要术》少「秦桃」,「绮蔕」和「绮叶」不同,次序亦异,而注文引作正文,多「甘美可食」句。

jiǔ sī gè běn wù zuò hé jù jīn chāo jí xī jīng zá jì gǎi zhèng

这句话大意是:(九)「榹」,各本误作「核」,据金抄及《西京杂记》改正。

shí táo nài táo yù zhǒng fǎ liù zì gè běn tóng

这句话大意是:(十)「桃柰桃欲种法」六字,各本同。

àn nài táo

这句话大意是:按「柰桃」,。

gǔ shí yǒu zhè gè míng chēng

这句话大意是:古时有这个名称,。

xià wén yǐn shù jí yǒu

这句话大意是:下文引《术》即有,。

zhǒng li zhǒng méi xìng piān yǐn guǎng zhì hái yǒu nài li nài xìng

这句话大意是:《种李》、《种梅杏》篇引《广志》还有「柰李」、「柰杏」,。

ér jù shí liáo běn cǎo

这句话大意是:而据《食疗本草》,。

nài táo jí shì yīng táo yīng táo

这句话大意是:「柰桃」即是樱桃:「樱桃,。

sú míng lǐ táo

这句话大意是:俗名李桃,。

yì míng nài táo

这句话大意是:亦名柰桃。

dàn nài táo suī yǒu shì yīng táo yì míng de jì zài kě shì xià wén lìng yǒu yīng táo jí qí zāi zhí fǎ zhè lǐ bù yīng lìng biāo nài táo yóu qí yīng táo hé táo fán zhí fāng fǎ bù tóng zhè lǐ bù yīng yì fǎ hùn jǔ

这句话大意是:」但「柰桃」虽有是樱桃异名的记载,可是下文另有樱桃及其栽植法,这里不应另标「柰桃」,尤其樱桃和桃繁殖方法不同,这里不应异法混举。

rú guǒ nài táo zhǐ lìng yī zhǒng guǒ shù zé běn piān suǒ jì quán shì zhǒng táo fǎ chú yīng táo děng wài hé yǐ wú yī zì tí jí nài táo

现代白话:如果「柰桃」指另一种果树,则本篇所记全是种桃法(除樱桃等外),凭什么无一字提及「柰桃」?

jù cǐ cǐ èr zì yīng shì yǎn wén huò yǒu cuàn é

这句话大意是:据此,此二字应是衍文或有窜讹。

shàng wén yǐn xī jīng zá jì shǎo yī zhǒng qín táo huái yí shì qín táo wù cuàn rù cǐ ér qín zì cán làn hòu hěn kě néng cuò chéng nài zì

这句话大意是:上文引《西京杂记》少一种「秦桃」,怀疑是「秦桃」误窜入此,而「秦」字残烂后很可能错成「柰」字。

zhè yī qíng kuàng hé zhǒng zǎo piān yǐn xī jīng zá jì shǎo yī zhǒng yǐng zǎo ér yǐn xián jū fù duō chū yī zhǒng dān zǎo hěn xiāng xiàng

这句话大意是:这一情况,和《种枣》篇引《西京杂记》少一种「梬枣」而引《闲居赋》多出一种「丹枣」很相像。

zǒng zhī cǐ èr zì bù yīng yǒu zé zhǐ shèng xià táo yù zhǒng fǎ sì zì zhǐ táo yi zhǒng zhǐ zhí jiē zhǒng hé bù yí zāi yǔ xià piān li yù zāi xiāng duì yù zì méi yǒu cuò fǎ zé zhǐ zhǒng fǎ

这句话大意是:总之,此二字不应有,则只剩下「桃欲种法」四字,指桃宜种(指直接种核)不宜「栽」,与下篇「李欲栽」相对,「欲」字没有错,「法」则指种法。

ji yào shān qù táo nài táo yù sì zì zhǐ shèng xià zhǒng fǎ èr zì tòng kuài dàn wú gēn jù

这句话大意是:《辑要》删去「桃柰桃欲」四字,只剩下「种法」二字,痛快,但无根据。

shí yī zāi huáng xiào zhāng xiào míng chāo wù zuò shā hú xiāng běn wù zuò gǔ jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(十一)「栽」,黄校、张校、明抄误作「杀」,湖湘本误作「谷」,据金抄改正。

shí èr de yuán wú jù shàng wén fèn de jí xià wén yǐ qiāo hé tǔ jué yí zhī bǔ

这句话大意是:(十二)「地」,原无,据上文「粪地」及下文「以锹合土掘移之」补。

táng hán è sì shí zuǎn yào wǔ yuè piān cǎi yào shù zuò jì yí bù dé gèng ān fèn de bì zhì shǎo shí ér wèi kǔ yě zhèng míng yào shù tuō de zì

这句话大意是:唐韩鄂《四时纂要》「五月」篇采《要术》作「既移不得更安粪地,必致少实而味苦」,也证明《要术》脱「地」字。

shí sān hú xiāng běn zuò kǔ yǐ

现代白话:(十三)湖湘本作「苦了」;。

jīn chāo zuò kǔ zhě suī kě tōng bù rú hú xiāng běn

这句话大意是:金抄作「苦者」,虽可通,不如湖湘本;。

míng chāo wù zuò ruò zhě

这句话大意是:明抄误作「若者」。

shí sì yòu fǎ yǐ xià zì táo shú shí zhì zé yì táo wèi yī duàn jí xià wén hou qí zi xì zhì rú cǐ yì wú qióng yě yī duàn yuán jūn xì shuāng xíng xiǎo zì zī jūn gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十四)「又法」以下自「桃熟时」至「则益桃味」一段及下文「候其子细」至「如此亦无穷也」一段,原均系双行小字,兹均改为大字。

shí wǔ shēn kuān wèi kēng xià táng hán è sì shí zuǎn yào qī yuè piān cǎi yào shù yǒu shōu shī niú fèn nèi zài kēng zhōng gèng wán shàn yào shù shì yǒu tuō wén

这句话大意是:(十五)「深宽为坑」下唐韩鄂《四时纂要》「七月」篇采《要术》有「收湿牛粪内在坑中」,更完善,《要术》似有脱文。

shí liù zhāng xiào zuò biàn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn tóng jīn chāo huáng xiào míng chāo zuò shǐ

这句话大意是:(十六)张校作「便」,渐西本从《辑要》引同,金抄、黄校、明抄作「使」。

shí qī zhuó míng chāo wù zuò yán jù jīn chāo huáng xiào zhāng jiào gǎi zhèng

这句话大意是:(十七)「斫」,明抄误作「研」,据金抄、黄校、张校改正。

shí bā jīn chāo zuò hú táo tā běn wù zuò míng táo

这句话大意是:(十八)金抄作「胡桃」,他本误作「明桃」。

shí jiǔ jiàn ěr yā shì shù wén tóng

现代白话:(十九)见《你雅‧释术》,文同。

guō zhù yì tóng

这句话大意是:郭注亦同。

xiē yīn jiā

这句话大意是:「楔」音夹。

èr shí jīng táo míng chāo wù zuò jīng guàng jù jīn chāo zhāng xiào děng jí ěr yā gǎi zhèng

现代白话:(二十)「荆桃」,明抄误作「荆桄」,据金抄、张校等及《你雅》改正。

èr yī guǎng zhì yuán zuò guǎng yā wù

这句话大意是:(二一)「《广志》」,原作「《广雅》」,误。

àn guǎng yā shì xun gǔ shū guǎng zhì shì fāng wù zhì

这句话大意是:按《广雅》是训诂书,《广志》是方物志。

cǐ tiáo jì zài yīng táo pǐn zhǒng yīng chū guǎng zhì yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yīng táo yǐn zhèng zuò guǎng zhì zī gǎi zhèng jiàn xi běn yǐ cóng wú diǎn jiào gǎi zhèng

现代白话:此条记载樱桃品种,应出《广志》,《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六九「樱桃」引正作「《广志》」,兹改正(渐西本已从我点校改正)。

xiē táo lèi jù děng sān shū suǒ yǐn jūn zuò yīng táo

这句话大意是:「楔桃」,《类聚》等三书所引均作「樱桃」。

èr èr féi gū cóng jīn chāo

这句话大意是:(二二)「肥」,姑从金抄;。

míng chāo kòng bái yī gé huáng xiào zhāng xiào hú xiāng běn děng jūn tuō

这句话大意是:明抄空白一格,黄校、张校、湖湘本等均脱。

chū xué jì tài píng yù lǎn yǐn zuò bái sè duō jī zhě yì wén lèi jù yǐn zuò bái sè duō féi zhě

这句话大意是:《初学记》、《太平御览》引作「白色多肌者」,《艺文类聚》引作「白色多肥者」。

èr sān cǐ lǐ jì yuè lìng wén

这句话大意是:(二三)此《礼记‧月令》文。

zhèng xuán zhù zuò hán táo yīng táo yě

这句话大意是:郑玄注作:「含桃,樱桃也。

lǚ shì chūn qiū zhòng xià jì cǐ jù xià gāo yòu zhù hán táo táo niǎo suǒ hán shí gù yán hán táo

这句话大意是:」《吕氏春秋‧仲夏纪》此句下高诱注:「含桃,桃,鸟所含食,故言「含桃」。

chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn gāo zhù zé zuò hán táo yīng táo wèi niǎo suǒ hán gù yuē hán táo

这句话大意是:」《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六九引高注则作:「含桃,樱桃,为鸟所含,故曰「含桃」。

xiū shì jiàn xiàn de yì sī

这句话大意是:」「羞」是荐、献的意思。

èr sì jīn běn bó wù zhì wú cǐ tiáo shì yì wén

这句话大意是:(二四)今本《博物志》无此条,是逸文。

bái tiè juǎn jiǔ jiǔ yǐn bó wù zhì zhǐ shì yīng táo zhě huò ruò dàn wán

这句话大意是:《白帖》卷九九引《博物志》只是:「樱桃者,或若弹丸。

yì wén lèi jù juǎn bā liù yīng táo suǒ yǐn yě zhǐ shì yīng táo dà zhě huò rú dàn wán

这句话大意是:」《艺文类聚》卷八六「樱桃」所引,也只是:「樱桃,大者或如弹丸。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yīng táo suǒ yǐn wú zhě zì yǔ huò rú dàn wán jù yú tóng yào shù

这句话大意是:」《太平御览》卷九六九「樱桃」所引无「者」字与「或如弹丸」句,余同《要术》。

lìng wài yù lǎn juǎn jiǔ qī yī chéng yǐn yǒu bó wù zhì de lìng yī tiáo yì wén shì chéng dū guǎng chéng pí fán jiāng yuán lín qióng liù xiàn shēng jīn chéng shì jú ér fēi ruò yòu ér fēn xiāng

这句话大意是:另外,《御览》卷九七一「橙」引有《博物志》的另一条逸文是:「成都、广成、郫、繁、江原、临邛六县,生金橙,似橘而非,若柚而芬香。

xià qiū dōng huò huá huò shí

这句话大意是:夏秋冬,或华或实。

dà rú yīng táo xiǎo zhě huò rú dàn wán

这句话大意是:大如樱桃,小者或如弹丸。

huò yǒu nián chūn qiū dōng xià huá shí jìng suì

这句话大意是:或有年,春秋冬夏,华实竟岁。

guān wū yīng táo chūn qiū dōng xià huā shí jìng suì jù bái tiè lèi jù jūn wèi yǐn dào shì fǒu yóu jīn chéng tiáo gē liè cuò chéng pō kě huái yí

这句话大意是:」关于樱桃「春秋冬夏,花实竟岁」句,《白帖》、《类聚》均未引到,是否由「金橙」条割裂错成,颇可怀疑。

èr wǔ tú jīng běn cǎo àn shū chuán yǐn wú pǔ běn cǎo yuē yīng táo yī míng zhū zhū yī míng mài gān hān

这句话大意是:(二五)《图经本草》:「按书传引《吴普本草》曰:「樱桃,一名朱茱,一名麦甘酣。

jīn běn cǎo wú cǐ míng nǎi zhī yǒu tuō lòu duō yǐ

现代白话:」今本草无此名,乃知有脱漏多了。

mài xià yí tuō yīng zì

这句话大意是:」「麦」下疑脱「英」字,。

rú yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn wú shì běn cǎo zuò yī míng zhū zhū

这句话大意是:如《艺文类聚》卷八六引《吴氏本草》作:「一名朱茱,。

yī míng mài yīng

这句话大意是:一名麦英,。

gān hān

这句话大意是:甘酣……」,。

chū xué jì juǎn èr bā yǐn zuò yī míng niú táo

这句话大意是:《初学记》卷二八引作:「……一名牛桃,。

yī míng mài yīng

这句话大意是:一名麦英」,。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn zuò yī míng zhū táo

这句话大意是:《太平御览》卷九六九引作:「……一名朱桃,。

yī míng mài yīng yě

这句话大意是:一名麦英也」。

yào shù niú táo yí zhū táo zhī wù suǒ shuō èr zì wú yì yì yí yǎn

这句话大意是:《要术》「牛桃」疑「朱桃」之误,「所说」二字无意义,疑衍。

èr liù niú táo gè běn jí chū xué jì yǐn wú shì běn cǎo tóng

这句话大意是:(二六)「牛桃」,各本及《初学记》引《吴氏本草》同;。

lèi jù děng yǐn zuò zhū zhū yù lǎn yǐn zuò zhū táo

这句话大意是:《类聚》等引作「朱茱」,《御览》引作「朱桃」。

kě néng zhū táo shì zhèng què de

这句话大意是:可能「朱桃」是正确的。

èr qī yì wén lèi jù juǎn bā qī tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī èr pú táo yǐn guǎng zhì jūn yǒu cǐ tiáo zhǐ wū sān zhǒng wú zhě yě zì

这句话大意是:(二七)《艺文类聚》卷八七、《太平御览》卷九七二「蒲萄」引《广志》均有此条,止于「三种」,无「者也」字。

èr bā zì shí yuè zhōng yǐ xià zhì piān mò chú zhāi pú táo fǎ zuò qián pú táo fǎ jí cáng pú táo fǎ sān biāo tí zuò dà zì wài yú jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(二八)自「十月中」以下至篇末,除「摘蒲萄法」、「作干蒲萄法」及「藏蒲萄法」三标题作大字外,余均作双行小字,兹一律改为大字。

èr jiǔ tǔ yì huáng xiào míng chāo wù zuò shàng fú zhāng xiào wù zuò tǔ fú jù jīn chāo hú xiāng běn gǎi zhèng

这句话大意是:(二九)「土亦」,黄校、明抄误作「上弗」,张校误作「土弗」,据金抄、湖湘本改正。

sān shí yī zuò tiáo zhè shì xiào kè yào shù de jiào zhù hé juǎn bā zuò jiàng děng fǎ piān yī běn zuò shēng suō xiāng tóng jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì

这句话大意是:(三十)「一作「条」」,这是校刻《要术》的校注,和卷八《作酱等法》篇「一本作「生缩」」相同,均作双行小字。

míng chāo tuō tiáo zì dàn yī zuò èr zì jiào xiǎo piān zài yòu bàn biān shuō míng zuǒ biān hái quē yī zì zhè gè quē zì jīn chāo jí zuò tiáo zī jù bǔ

这句话大意是:明抄脱「条」字,但「一作」二字较小,偏在右半边,说明左边还缺一字,这个缺字,金抄即作「条」,兹据补。

tā běn chú tuō tiáo zì wài yī zuò cuàn zuò zhèng wén zhì bù kě jiě

这句话大意是:他本除脱「条」字外,「一作」窜作正文,致不可解。

líng dié zhǐ líng xīng de xiǎo chuàn bù tóng wū zhěng suì de quán chuàn tiáo zhǐ dié zì shuō yě jiù shì shuō líng dié yī běn zuò líng tiáo yì sī xiāng tóng

这句话大意是:「零叠」,指零星的小串,不同于整穗的全串,「条」指「叠」字说,也就是说,「零叠」一本作「零条」,意思相同。

sān yī dāo míng chāo wù zuò lì tā běn bù wù

这句话大意是:(三一)「刀」,明抄误作「力」,他本不误。

sān èr mì míng chāo wù zuò mì tā běn bù wù

这句话大意是:(三二)「蜜」,明抄误作「密」,他本不误。

sān sān wū zi wèi xiáng

这句话大意是:(三三)「屋子」,未详。

cóng zhì tǔ fù zhī kàn lái kēng nèi dāng rán bù shì yòng tǔ tián shí ér shì zhì tǔ qí shàng dàn tǔ bù hǎo xuán kōng fàng zhì bì xū yòng wù chéng tuō yí wū zi wèi chéng tǔ yǐ fù kēng kǒu zhī wù dàn wèi xiáng hé wù huò yì kě néng yǒu wù zì

这句话大意是:从「置土覆之」看来,坑内当然不是用土填实,而是置土其上,但土不好悬空放置,必须用物承托,疑「屋子」为承土以覆坑口之物,但未详何物,或亦可能有误字。

yī xiàn zài shǎn xī shěng shāng xiàn fú fēng děng dì shēng chǎn de dōng táo guǒ shí zài chū qī shēng zhǎng jí màn zhì lì qiū hòu shǐ jiàn féi dà dào shí yī shí èr yuè chéng shú

这句话大意是:「一」现在陕西省商县、扶风等地生产的冬桃,果实在初期生长极慢,至立秋后始渐肥大,到十一、十二月成熟。

èr shān táo hé máo táo shì wǒ guó tōng cháng yòng wèi jià jiē táo shù de èr zhǒng zhēn mù dàn yào shù cǎi yòng de shì shí shēng fán zhí méi yǒu tí dào jià jiē

这句话大意是:「二」山桃和毛桃是我国通常用为嫁接桃树的二种砧木,但《要术》采用的是实生繁殖,没有提到嫁接。

sān bù jiě hé bù tuō hé nián hé

这句话大意是:「三」「不解核」,不脱核,黏核。

sì bù qiú zāi bù cǎi yòng fēn zhū yā tiáo děng fǎ

这句话大意是:「四」「不求栽」,不采用分株、压条等法。

xià wén yì zhǒng nán zāi zhǒng zhǐ zhí bō zhǒng zi zāi jí zhǐ yí zāi

这句话大意是:下文「易种难栽」,「种」指直播种子,「栽」即指移栽。

wǔ dòng méng fā

这句话大意是:「五」「动」,萌发。

liù qí yú yóu yán qí hòu

这句话大意是:「六」「其余」,犹言「其后」。

qī pí jí pí jǐn

这句话大意是:「七」「皮急」,皮紧。

zhè shì cǎi yòng zòng shāng fāng fǎ cù jìn shēng zhǎng

这句话大意是:这是采用「纵伤」方法,促进生长。

bā tóng lí yì zuò lí shì huá pò

这句话大意是:「八」「●」,同「劙」,亦作「剺」,是划破。

duō néng bǐ shì juǎn qī zāi táo lǐ xìng táo sān nián shí wǔ shèng qī shuāi shí sǐ

这句话大意是:《多能鄙事》卷七「栽桃李杏」:「桃,三年实,五盛,七衰,十死。

zhì liù nián yǐ dāo lí qí pí lìng jiāo chū kě duō huó wǔ nián

这句话大意是:至六年以刀剺其皮,令胶出,可多活五年。

jiǔ líng líng luò

这句话大意是:「九」「零」,零落。

yī xū fèn yě yí yīng zuò xū fèn de zhǐ fèn shú shū sōng zhī de

这句话大意是:「一0」「虚粪也」,疑应作「虚粪地」,指粪熟疏松之地。

yī yī pú táo jí pú táo gǔ dài yě xiě zuò pú táo pú táo

这句话大意是:「一一」「蒲萄」,即葡萄,古代也写作「蒲桃」、「蒲陶」。

yī èr guān wū pú táo de yǐn zhǒng shǐ jì dà yuān liè chuán jì zài zài zhāng qiān tōng xī yù hòu li guǎng lì zhì dà yuān qián ér hàn shū xī yù chuán jì zài zài li guǎng lì zhì dà yuān hòu yīn cǐ gè shū jì shù yǒu yì

这句话大意是:「一二」关于葡萄的引种,《史记‧大宛列传》记载在张骞通西域后李广利至大宛前,而《汉书‧西域传》记载在李广利至大宛后,因此各书记述有异。

ér gè shū yǐn bó wù zhì yì yǒu cǐ yì shuō míng bó wù zhì zài hěn zǎo yǐ fēi yuán shū miàn mù

这句话大意是:而各书引《博物志》亦有此异,说明《博物志》在很早已非原书面目。

lì rú táng duàn gōng lù běi hù lù juǎn sān zhù yǐn bó wù zhì zhāng qiān shǐ xī yù hái de pú táo

这句话大意是:例如唐段公路《北户录》卷三注引《博物志》:「张骞使西域还,得……蒲桃。

wén xuǎn pān yuè xián jū fù táng li shàn zhù yǐn bó wù zhì zé shì zhāng qiān shǐ dà xià de shí liú

这句话大意是:」《文选》潘岳《闲居赋》唐李善注引《博物志》则是:「张骞使大夏,得石榴。

li guǎng lì wèi èr shī jiāng jūn de pú táo

这句话大意是:李广利为贰师将军,……得蒲陶。

shǐ jì dà yuān liè chuán suǒ jì shì wǎn zuǒ yòu yǐ pú táo wèi jiǔ fù rén cáng jiǔ zhì wàn yú shí jiǔ zhě shù shí suì bù bài

这句话大意是:」《史记‧大宛列传》所记是:「宛左右以蒲陶为酒,富人藏酒至万余石,久者数十岁不败。

sú shì jiǔ

这句话大意是:俗嗜酒。

mǎ shì mù xu

这句话大意是:马嗜苜蓿。

hàn shǐ qǔ qí shí lái wū shì tiān zǐ shǐ zhǒng mù xu pú táo féi ráo de

这句话大意是:汉使取其实来,于是天子始种苜蓿、蒲陶肥饶地。

jí tiān mǎ duō wài guó shǐ lái zhòng zé lí gōng bié guǎn páng jǐn zhǒng pú táo mù xu jí wàng

这句话大意是:及天马多,外国使来众,则离宫别馆旁尽种蒲萄、苜蓿极望。

dāng shí shì xié zhǒng zi yǐn rù de

这句话大意是:」当时是携种子引入的。

yī sān yīng pú táo kē pú táo shǔ de yīng yù yòu míng yě pú táo cān kàn juǎn shí yù èr bā

这句话大意是:「一三」「蘡」,葡萄科葡萄属的蘡薁,又名野葡萄,参看卷十「薁「二八」」。

yī sì zhī jīng zhī wàn

这句话大意是:「一四」「枝茎」,枝蔓。

yī wǔ zhú āi cì de xuǎn zé

这句话大意是:「一五」「逐」,挨次地选择。

yī liù quán fáng zhěng suì quán chuàn

这句话大意是:「一六」「全房」,整穗,全串。

zhǒng li dì sān shí wǔ ěr yā yuē yī xiū wú shí li

现代白话:种李第三十五《你雅》曰(一):「休,无实李。

cuó jiē lǜ li

这句话大意是:痤,接虑李。

bó chì li

这句话大意是:驳,赤李。

guǎng zhì yuē èr chì li

这句话大意是:《广志》曰(二):「赤李。

mài li xì xiǎo yǒu gōu dào

这句话大意是:麦李,细小有沟道。

yǒu huáng jiàn li qīng pí li mǎ gān li chì líng li

这句话大意是:有黄建李,青皮李,马肝李,赤陵李。

yǒu li féi nián shì

这句话大意是:有李,肥黏似。

yǒu nài li lí hé li shì nài

这句话大意是:有柰李,离核,李似柰。

yǒu pī li shú bì pī liè

这句话大意是:有劈李,熟必劈裂。

yǒu jīng li yī míng lǎo li qí shù shù nián jí kū

这句话大意是:有经李,一名老李,其树数年即枯。

yǒu xìng li wèi xiǎo cù sān shì xìng

这句话大意是:有杏李,味小醋(三),似杏。

yǒu huáng biǎn li

这句话大意是:有黄扁李。

yǒu xià li

这句话大意是:有夏李;。

dōng li shí yī yuè shú

这句话大意是:冬李,十一月熟。

yǒu chūn jì li dōng huā chūn shú

这句话大意是:有春季李,冬花春熟。

jīng zhōu tǔ de jì yuē sì fáng líng nán jùn yī yǒu míng li

这句话大意是:《荆州土地记》曰(四):「房陵、南郡「一」有名李。

fēng tǔ jì yuē wǔ nán jùn xì li sì yuè xiān shú

这句话大意是:《风土记》曰(五):「南郡细李,四月先熟。

xi jìn fu xuán fù yuē liù hé yí èr huáng jiàn fáng líng piǎo qīng

这句话大意是:西晋傅玄《赋》曰(六):「河、沂「二」黄建,房陵缥青。

xī jīng zá jì yuē qī yǒu zhū lǐ huáng li zǐ li lǜ li qīng lǐ qǐ li qīng fáng li chē xià li yán huí li chū lǔ hé zhī li qiāng li yàn li

这句话大意是:《西京杂记》曰(七):「有朱李,黄李,紫李,绿李,青李,绮李,青房李,车下李,颜回李,出鲁,合枝李,羌李,燕李。

jīn shì yǒu mù lǐ shí jué dà ér měi

这句话大意是:今世有木李,实绝大而美。

yòu yǒu zhōng zhí li zài mài hòu gǔ qián ér shú zhě

这句话大意是:又有中植李,在麦后谷前而熟者。

li yù zāi bā

这句话大意是:李欲栽(八)。

li xìng jiān shí wǎn wǔ suì shǐ zi shì yǐ jiè zāi

这句话大意是:李性坚,实晚,五岁始子,是以藉栽。

zāi zhě sān suì biàn jié zi yě

这句话大意是:栽者三岁便结子也。

li xìng nài jiǔ shù de sān shí nián

这句话大意是:李性耐久,树得三十年;。

lǎo suī zhī kū zi yì bù xì

这句话大意是:老虽枝枯,子亦不细。

jià lǐ fǎ zhēng yuè yī rì huò shí wǔ rì yǐ zhuān shí zhe li shù qí zhōng lìng shí fán

这句话大意是:嫁李法:正月一日,或十五日,以塼石著李树歧中,令实繁。

yòu fǎ jiǔ là yuè zhōng yǐ zhàng wēi dǎ qí jiān zhēng yuè huì rì fù dǎ zhī yì zú zi yě

这句话大意是:又法(九):腊月中,以杖微打歧间,正月晦日复打之,亦足子也。

yòu fǎ yǐ zhǔ hán shí lǐ lào sān huǒ sì zhe shù zhī jiān yì liáng

这句话大意是:又法:以煮寒食醴酪「三」火●「四」著树枝间,亦良。

shù duō zhě gù duō shù zhī yǐ qǔ huǒ yān

现代白话:树多者,故多束枝,以取火呢。

li shù táo shù xià bìng yù chú qù cǎo huì ér bù yòng gēng kěn

这句话大意是:李树桃树下,并欲锄去草秽,而不用耕垦。

gēng zé féi ér wú shí

这句话大意是:耕则肥而无实。

shù xià lí bō yì sǐ zhī

这句话大意是:树下犁拨亦死之。

táo li dà shuài fāng liǎng bù yī gēn

这句话大意是:桃、李,大率方两步一根。

dà jì lián yīn zé zi xì ér wèi yì bù jiā

这句话大意是:大穊连阴,则子细而味亦不佳。

guǎn zǐ yuē shí wǔ wò shí yī zhī tǔ qí mù yi méi li

这句话大意是:《管子》曰(十):「五沃(十一)之土,其木宜梅李。

hán shī wài chuán yún shí èr jiǎn wáng yuē chūn shù táo lǐ xià de yīn qí xià qiū de shí qí shí

这句话大意是:《韩诗外传》云(十二):「简王曰:「春树桃李,夏得阴其下,秋得食其实。

chūn zhǒng jí lí xià bù dé cǎi qí shí qiū de cì yān

现代白话:春种蒺藜,夏不得采其实,秋得刺呢。

jiā shí sān zhèng fǎ yuē èr yuè xǐ shí sì méi li yě

这句话大意是:《家(十三)政法》曰:「二月徙(十四)梅李也。

zuò bái wǔ lǐ fǎ shí wǔ yòng xià lǐ

这句话大意是:作白「五」李法(十五):用夏李。

sè huáng biàn zhāi qǔ wū yán zhōng ruó liù zhī

这句话大意是:色黄便摘取,于盐中挼「六」之。

yán rù zhī chū rán hòu hé yán shài lìng wèi shǒu niǎn zhī lìng biǎn qī

这句话大意是:盐入汁出,然后合盐晒令萎,手捻之令褊「七」。

fù shài gèng niǎn jí biǎn nǎi zhǐ

这句话大意是:复晒,更捻,极褊乃止。

pù shǐ qián

这句话大意是:曝使干。

yǐn jiǔ shí yǐ tāng xǐ zhī lù zhe mì zhōng kě xià jiǔ yǐ

现代白话:饮酒时,以汤洗之,漉著蜜中,可下酒了。

yī zhè shì ěr yā shì mù guān wū li bù fèn de quán wén jiē zuò jiē

现代白话:(一)这是《你雅‧释木》关于李部分的全文,「接」作「椄」。

àn jiē shuō wén xù mù yě jí jīn jià jiē zhī jiē

这句话大意是:按「椄」,《说文》:「续木也」,即今嫁接之「接」。

guō pú zhù wú shí li shì yī míng zhào li

这句话大意是:郭璞注「无实李」是:「一名赵李。

zhù jiē lǜ li shì jīn zhī mài li

这句话大意是:」注「椄虑李」是:「今之麦李。

èr yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā yǐn dào guǎng zhì de yī bù fen tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù bā yǐn guǎng zhì jiào xiáng

这句话大意是:(二)《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八引到《广志》的一部分,《太平御览》卷九六八引《广志》较详。

yù lǎn suǒ yǐn fēn sān duàn shǔ lǐ zhū lǐ kě yǐ rǎn

现代白话:《御览》所引分三段:「鼠李,朱李,能够染。

yòu chē xià li chē shàng li

这句话大意是:」又:「车下李,车上李。

yuán zhù yì chūn shú kě rǎn yě

这句话大意是:(原注:「亦春熟可染也。

yòu mài li xì xiǎo yǒu gōu dào

这句话大意是:」)」又:「麦李,细小有沟道。

li yǒu huáng jiàn li qīng pí li mǎ gān li chì li fáng lín li

这句话大意是:李有黄建李,青皮李,马肝李,赤李,房林李。

yǒu yuán zhù yú shí qiè li jī nián rú shì

这句话大意是:有●(原注:「余石切」)李,饥黏,茹似●。

yǒu li lí hé li li shì

这句话大意是:有李,离核李,李似。

yǒu bì àn yīng shì pī li shú bì xiān pī liè

这句话大意是:有壁(按应是「劈」)李,熟必先劈裂。

yǒu jīng li yī míng lǎo li qí shù shù nián zé kū

这句话大意是:有经李,一名老李,其树数年则枯。

yǒu xìng li wèi xiǎo cù shì xìng

这句话大意是:有杏李,味小酢,似杏。

yǒu huáng biǎn li

这句话大意是:有黄扁李;。

yǒu xià li

这句话大意是:有夏李;。

yǒu dōng li shí yī yuè shú cǐ sān lǐ zhǒng yè yuán

这句话大意是:有冬李,十一月熟:此三李种邺园。

yǒu chūn li dōng huá chūn shú

这句话大意是:有春李,冬华春熟。

yù lǎn fáng lín li lèi jù yǐn zuò fáng líng li yào shù chì líng li yīng shì fáng líng li zhī wù

这句话大意是:」《御览》「房林李」,《类聚》引作「房陵李」,《要术》「赤陵李」应是「房陵李」之误。

yù lǎn jī nián yào shù féi nián jūn yīng shì jī nián zhī wù

这句话大意是:《御览》「饥黏」,《要术》「肥黏」,均应是「肌黏」之误。

jī zhǐ guǒ ròu

这句话大意是:「肌」指果肉。

jí yùn jiě shì wèi fàn huài zé yǔ yào shù zuò bù tóng

这句话大意是:「●」,《集韵》解释为「饭坏」,则与《要术》作「」不同。

li lí hé li li shì chóng wén de èr li zì jí yào shù li shì nài de li zì yí jūn xì yǎn wén

这句话大意是:「李,离核李,李似」,重文的二「李」字及《要术》「李似柰」的「李」字,疑均系衍文。

yè yuán gāi shì zhǐ shí hǔ dōu yè shí suǒ jiàn de yuán yuàn rú yù lǎn suǒ yǐn wú wù zé guǎng zhì zuò zhě guō yì gōng yīng shì zài shí hǔ shāo hòu de rén

这句话大意是:「邺园」该是指石虎都邺时所建的园苑,如《御览》所引无误,则《广志》作者郭义恭应是在石虎稍后的人。

sān gè běn zuò suān jīn chāo zuò cù tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù bā yǐn guǎng zhì zuò cù tóng cù gù cóng jīn chāo

这句话大意是:(三)各本作「酸」,金抄作「醋」,《太平御览》卷九六八引《广志》作「酢」,同「醋」,故从金抄。

sì yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn zuò jīng zhōu jì shì fáng líng yǒu hǎo li

这句话大意是:(四)《艺文类聚》卷八六引作《荆州记》,是:「房陵有好李。

chū xué jì juǎn èr bā yǐn jīng zhōu jì tóng yào shù dàn nán jùn zuò nán jū jū shì jùn de cán wén cuò chéng

这句话大意是:」《初学记》卷二八引《荆州记》同《要术》,但「南郡」作「南居」,「居」是「郡」的残文错成。

wǔ yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn fēng tǔ jì zuò nán jùn yǒu xì li yǒu qīng pí li

这句话大意是:(五)《艺文类聚》卷八六引《风土记》作:「南郡有细李,有青皮李。

chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù bā yǐn zhōu chù fēng tǔ jì tóng yào shù dàn nán jùn jūn é zuò nán jū

这句话大意是:」《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六八引周处《风土记》同《要术》,但「南郡」均讹作「南居」。

liù jù chū xué jì juǎn èr bā jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù bā suǒ yǐn suǒ wèi fu xuán fù shì fu xuán li fù

这句话大意是:(六)据《初学记》卷二八及《太平御览》卷九六八所引,所谓「傅玄《赋》」是傅玄《李赋》。

yǐn wén tóng

这句话大意是:引文同。

qī cǐ tiáo yǔ zhǒng zǎo zhǒng táo nài piān suǒ yǐn xī jīng zá jì zài tóng yī duàn

这句话大意是:(七)此条与《种枣》、《种桃柰》篇所引《西京杂记》在同一段,。

zuò li shí wǔ zǐ li

这句话大意是:作:「……李十五:紫李,。

lǜ li

这句话大意是:绿李,。

zhū lǐ

这句话大意是:朱李,。

huáng li

这句话大意是:黄李,。

qīng qǐ li

这句话大意是:青绮李,。

qīng fáng li

这句话大意是:青房李,。

tóng xīn li

这句话大意是:同心李,。

chē xià li

这句话大意是:车下李,。

hán zhī li

这句话大意是:含枝李,。

jīn zhī li

这句话大意是:金枝李,。

yán yuān li yuán zhù chū lǔ

这句话大意是:颜渊李(原注:「出鲁」),。

qiāng li

这句话大意是:羌李,。

yàn li

这句话大意是:燕李,。

mán li

这句话大意是:蛮李,。

hóu li

这句话大意是:侯李。

jiào yào shù suǒ yǐn duō sān zhǒng míng chēng yě yǒu bù tóng

这句话大意是:」较《要术》所引多三种,名称也有不同。

gè zhǒng lèi shū suǒ yǐn yì yǒu hù yì

这句话大意是:各种类书所引,亦有互异。

bā li yù zāi shì běn piān zhèng wén de kāi shǐ yǔ gè piān jūn cóng huò zhǒng huò zāi de jì shù kāi shǐ yī zhì dàn yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì yǔ shàng wén mài hòu gǔ qián ér shú zhě xiāng lián yīn cǐ hùn rù piān shǒu de jiě tí shì chuán chāo zhōng wù xiě de

这句话大意是:(八)「李欲栽」是本篇正文的开始,与各篇均从或种或栽的记述开始一致,但原作双行小字,与上文「麦后谷前而熟者」相连,因此混入篇首的解题,是传抄中误写的。

zī gǎi wèi dà zì

这句话大意是:兹改为大字。

jiǔ běn tiáo jí xià tiáo chú yòu fǎ èr zì wài yuán jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(九)本条及下条除「又法」二字外,原均作双行小字,兹一律改为大字。

shí jiàn guǎn zǐ de yuán piān yuán wén zuò wǔ wò zhī tǔ yi bǐ qún mù qí méi qí xìng qí táo qí li

这句话大意是:(十)见《管子‧地员》篇,原文作:「五沃之土,……宜彼群木,……其梅其杏,其桃其李。

yào shù shì duó yǐn qí yì bú shì yuán wén

这句话大意是:」《要术》是掇引其意,不是原文。

guǎn zǐ cǐ tiáo yǔ xià wén yǐn hán shī wài chuán jiā zhèng fǎ èr tiáo yuán jūn xì shuāng xíng xiǎo zì shùn cì jiē xiě zài shàng miàn zhù wén dà jì wèi yì bù jiā xià miàn biàn chéng le táo lǐ dà shuài fāng liǎng bù yī gēn de zhù wén shì chuán chāo zhōng gǎo luàn le de

这句话大意是:《管子》此条与下文引《韩诗外传‧家政法》二条,原均系双行小字,顺次接写在上面注文「大穊……味亦不佳」下面,变成了「桃李大率方两步一根」的注文,是传抄中搞乱了的。

zī yī lǜ gǎi wèi dà zì tí xíng

这句话大意是:兹一律改为大字提行。

shí yī wǔ wò chú jīn chāo wài tā běn jūn wù zuò sān wò

这句话大意是:(十一)「五沃」,除金抄外,他本均误作「三沃」。

shí èr jiàn hán shī wài chuán juǎn qī jiǎn wáng zuò jiǎn zhǔ

这句话大意是:(十二)见《韩诗外传》卷七,「简王」作「简主」。

yào shù shì jié yǐn

这句话大意是:《要术》是节引。

shí sān jiā míng chāo hú xiāng běn wù zuò guǎ jù jīn chāo huáng jiào gǎi zhèng

这句话大意是:(十三)「家」,明抄、湖湘本误作「寡」,据金抄、黄校改正。

shí sì jīn chāo zuò xǐ zhǐ yí zhí tā běn jūn wù zuò cóng

这句话大意是:(十四)金抄作「徙」,指移植,他本均误作「从」。

qīng dài gè zhǒng jiào kān běn jǐn zhāng bù yíng xiào běn gǎi zuò xǐ

这句话大意是:清代各种校勘本,仅张步瀛校本改作「徙」。

shí wǔ běn tiáo chú zuò bái lǐ fǎ biāo tí wài yú jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十五)本条除「作白李法」标题外,余均作双行小字,兹改为大字。

yī fáng líng jīn hú běi shěng fáng xiàn

这句话大意是:「一」房陵,今湖北省房县。

nán jùn jùn míng yuē yǒu jīn hú běi shěng dōng bù jí nán bù de qū

这句话大意是:南郡,郡名,约有今湖北省东部及南部地区。

èr yí zhǐ yí shuǐ jí jīn shān dōng shěng yí hé

这句话大意是:「二」沂,指沂水,即今山东省沂河。

sān hán shí lǐ lào hán shí jié chī de yí táng xìng rén zhōu jiàn juǎn jiǔ lǐ lào piān

这句话大意是:「三」「寒食醴酪」,寒食节吃的饴糖杏仁粥,见卷九《醴酪》篇。

sì tóng tiǎn yīn tiǎn jí jìn huǒ zhàng bō huǒ bàng xiàn zài yǒu xiē dì fāng hái bǎo cún zhe huǒ de míng chēng

这句话大意是:「四」「●」,同「栝」,音忝,即进火杖,拨火棒,现在有些地方还保存著「火●」的名称。

shuō wén tiǎn chuī zào mù

这句话大意是:《说文》:「栝,炊灶木。

duàn yù cái zhù jīn sú yún zào shì yě

这句话大意是:」段玉裁注:「今俗云「灶●」是也。

wǔ bái dān chún de jiù yuán guǒ shí shài qián bù jiā xūn zhì yě bù jiā zá liào fù zēng sè zé

这句话大意是:「五」「白」,单纯地就原果实晒干,不加熏制,也不加杂料附增色泽。

liù ruó róu cuō mù dì zài cuō shāng li pí shǐ yán fēn róng yì shèn rù

这句话大意是:「六」「挼」,揉搓,目的在搓伤李皮,使盐分容易渗入。

xiàn zài mǐn běi dì qū shài qián li měi bǎi jīn guǒ shí jiā yán shí èr zhì shí wǔ jīn qí cuō pí chéng xù shì jiāng guǒ shí fàng zài kuāng nèi jiā rù xì shā bù duàn yáo dàng

这句话大意是:现在闽北地区晒干李,每百斤果实加盐十二至十五斤,其搓皮程序是将果实放在筐内,加入细沙不断摇荡。

qī biǎn shì xiá ài zhè lǐ jiè zuò biǎn zì yòng

这句话大意是:「七」「褊」是狭隘,这里借作「扁」字用。

zhǒng méi xìng dì sān shí liù xìng li fù chū yī

这句话大意是:种梅杏第三十六杏李附出(一)。

ěr yā yuē èr méi rán yě

现代白话:《你雅》曰(二):「梅,柟也。

shí yīng méi yě

这句话大意是:」「时,英梅也。

guō pú zhù yuē méi shì xìng shí cù

这句话大意是:」郭璞注曰:「梅,似杏,实醋。

yīng méi wèi wén

这句话大意是:」「英梅,未闻。

guǎng zhì yuē sān shǔ míng méi wèi dà rú yàn zi

这句话大意是:《广志》曰(三):「蜀名梅为「」,大如鴈子。

méi xìng jiē kě yǐ wèi yóu pú yī

现代白话:梅杏皆能够为油、脯「一」。

huáng méi èr yǐ shú zuò zhī

这句话大意是:黄梅「二」以熟作之。

shī yì shū yún sì méi xìng lèi yě

这句话大意是:《诗义疏》云(四):「梅,杏类也;。

shù jí yè jiē rú xìng ér hēi ěr

这句话大意是:树及叶皆如杏而黑耳。

shí chì wū xìng ér cù yì kě shēng dàn yě

这句话大意是:实赤于杏而醋,亦可生噉也。

zhǔ ér pù qián wèi wǔ zhì gēng huò yǎn zhōng

这句话大意是:煮而曝干为●(五),置羹臛、兖中。

yòu kě hán yǐ xiāng kǒu

这句话大意是:又可含以香口。

yì mì cáng ér shí

这句话大意是:亦蜜藏而食。

xī jīng zá jì yuē liù hóu méi zhū méi tóng xīn méi zǐ dì méi yān zhī méi lì zhī méi

这句话大意是:《西京杂记》曰(六):「侯梅,朱梅,同心梅,紫蔕梅,燕脂梅,丽枝梅。

àn méi huā zǎo ér bái xìng huā wǎn ér hóng

这句话大意是:按梅花早而白,杏花晚而红;。

méi shí xiǎo ér suān hé yǒu xì wén xìng shí dà ér tián hé wú wén cǎi

这句话大意是:梅实小而酸,核有细文,杏实大而甜,核无文采。

bái méi rèn diào shí jí yǎn qī xìng zé bù rèn cǐ yòng

这句话大意是:白梅任调食及兖(七),杏则不任此用。

shì rén huò bù néng biàn yán méi xìng wèi yī wù shī zhī yuǎn yǐ

现代白话:世人或不能辨,言梅、杏为一物,失之远了。

guǎng zhì yuē bā róng yáng yǒu bái xìng yè zhōng yǒu chì xìng yǒu huáng xìng yǒu nài xìng

这句话大意是:《广志》曰(八):「荣阳有白杏,邺中有赤杏,有黄杏,有柰杏。

xī jīng zá jì yuē wén xìng cái yǒu wén cǎi

这句话大意是:《西京杂记》曰:「文杏,材有文彩。

péng lái xìng dōng hǎi dū wèi sān yú tái jiǔ xiàn yī zhū huā zá wǔ sè yún shì xiān rén suǒ shí xìng yě

这句话大意是:蓬莱杏,东海都尉「三」于台(九)献,一株花杂五色,云是仙人所食杏也。

zāi zhǒng yǔ táo lǐ tóng

这句话大意是:栽种与桃李同。

zuò bái méi fǎ shí méi zǐ suān hé chū chéng shí zhāi qǔ yè yǐ yán zhī zì zhī zhòu zé rì pù

这句话大意是:作白梅法(十):梅子酸、核初成时摘取,夜以盐汁渍之,昼则日曝。

fán zuò shí sù shí jìn shí pù biàn chéng yǐ shí yī

现代白话:凡作十宿、十浸、十曝,便成了(十一)。

diào dǐng hé yǎn sì suǒ zài duō rù yě

这句话大意是:调鼎和兖「四」,所在多入也。

zuò wū méi fǎ yì yǐ méi zǐ hé chū chéng shí zhāi qǔ lóng shèng wū tū wǔ shàng xūn zhī lìng qián jí chéng yǐ

现代白话:作乌梅法:亦以梅子核初成时摘取,笼盛,于突「五」上熏之,令干,即成了。

wū méi rù yào liù bù rèn diào shí yě

这句话大意是:乌梅入药「六」,不任调食也。

shí jīng yuē shǔ zhōng cáng méi fǎ qǔ méi jí dà zhě bō pí yīn qián wù lìng de fēng

这句话大意是:《食经》曰:「蜀中藏梅法:取梅极大者,剥皮阴干,勿令得风。

jīng èr sù qù yán zhī qī nèi mì zhōng

这句话大意是:经二宿,去盐汁「七」,内蜜中。

yuè xǔ gēng yì mì

这句话大意是:月许更易蜜。

jīng nián rú xīn yě

这句话大意是:经年如新也。

zuò xìng li fǎ xìng li shú shí duō shōu làn zhě pén zhōng yán zhī shēng bù jiǎo qǔ nóng zhī tú pán zhōng rì pù qián yǐ shǒu mó shí èr guā qǔ zhī

这句话大意是:作杏李法:杏李熟时,多收烂者,盆中研之,生布绞取浓汁,涂盘中,日曝干,以手摩(十二)刮取之。

kě hé shuǐ wèi shí sān jiāng jí hé mǐ shí sì suǒ zài rù yì yě

这句话大意是:可和水为(十三)浆,及和米(十四),所在入意也。

zuò wū méi yù lìng bù dù fǎ nóng shāo ráng shí wǔ yǐ tāng wò zhī qǔ zhī yǐ méi tóu zhòng shí liù shǐ zé

这句话大意是:作乌梅欲令不蠹法:浓烧穰(十五),以汤沃之,取汁,以梅投中(十六),使泽。

nǎi chū zhēng zhī

这句话大意是:乃出蒸之。

shì míng yuē shí qī xìng kě wèi yóu

这句话大意是:《释名》曰(十七):「杏可为油。

shén xiān chuán yuē dǒng fèng jū lú shān shí bā bù jiāo rén

这句话大意是:《神仙传》曰:「董奉居庐山(十八),不交人。

wèi rén zhì bìng bù qǔ qián

这句话大意是:为人治病,不取钱。

zhòng bìng de yù zhě shǐ zhǒng xìng wǔ zhū

这句话大意是:重病得愈者,使种杏五株;。

qīng bìng yù shí jiǔ wèi zāi yī zhū

这句话大意是:轻病愈(十九),为栽一株。

shù nián zhī zhōng xìng yǒu shí shù wàn zhū yù yù rán chéng lín

这句话大意是:数年之中,杏有十数万株,郁郁然成林。

qí xìng zǐ shú wū lín zhōng suǒ zài zuò cāng

这句话大意是:其杏子熟,于林中所在作仓。

xuān yǔ mǎi xìng zhě bù xū lái bào dàn zì qǔ zhī jù yī qì gǔ biàn dé yī qì xìng

这句话大意是:宣语买杏者:「不须来报,但自取之,具一器谷,便得一器杏。

yǒu rén shǎo gǔ wǎng ér qǔ xìng duō jí yǒu wǔ hǔ zhú zhī

这句话大意是:」有人少谷往,而取杏多,即有五虎逐之。

cǐ rén bù jù èr shí yán qīng fù suǒ yú zài qì zhōng rú xiàng suǒ chí gǔ duō shǎo

这句话大意是:此人怖遽(二十),檐倾覆,所余在器中,如向所持谷多少。

hǔ nǎi hái qù

这句话大意是:虎乃还去。

zì shì yǐ hòu mǎi xìng zhě jiē wū lín zhōng zì píng liàng kǒng yǒu duō chū

这句话大意是:自是以后,买杏者皆于林中自平量,恐有多出。

fèng xī yǐ qián suǒ de gǔ zhèn jiù pín fá

这句话大意是:奉悉以前所得谷,赈救贫乏。

xún yáng jì yuē xìng zài běi lǐng shàng shù bǎi zhū jīn yóu chēng dǒng xiān shēng xìng

这句话大意是:《寻阳记》曰:「杏在北岭上,数百株,今犹称董先生杏。

sōng gāo shān jì yuē dōng běi yǒu niú shān qí shān duō xìng

这句话大意是:《嵩高山记》曰:「东北有牛山,其山多杏。

zhì wǔ yuè làn rán huáng mào

这句话大意是:至五月,烂然黄茂。

zì zhōng guó sàng luàn bǎi xìng jī è jiē zī cǐ wèi mìng rén rén chōng bǎo

这句话大意是:自中国丧乱,百姓饥饿,皆资此为命,人人充饱。

shǐ yóu jí jiù piān yuē èr yī yuán cài guǒ luǒ zhù mǐ liáng

这句话大意是:史游《急就篇》曰(二一):「园菜果蓏助米粮。

àn xìng yī zhǒng shàng kě zhèn pín qióng jiù jī jǐn ér kuàng wǔ guǒ luǒ cài zhī ráo qǐ zhí zhù liáng ér yǐ yǐ

现代白话:按杏一种,尚可赈贫穷,救饥馑,而况五果、蓏、菜之饶,岂直助粮而已了?

yàn yuē èr èr mù nú qiān wú xiōng nián

这句话大意是:谚曰(二二):「木奴千,无凶年。

gài yán guǒ shí kě yǐ shì yì wǔ gǔ yě

现代白话:」盖言果实能够市易五谷也。

xìng zǐ rén kě yǐ wèi zhōu bā

现代白话:杏子人,能够为粥「八」。

duō shōu mài zhě kě yǐ gōng zhǐ mò zhī zhí yě

现代白话:多收卖者,能够供纸墨之直也。

yī yuán wú cǐ fù zhù jù juǎn shǒu zǒng mù jiā

这句话大意是:(一)原无此附注,据卷首总目加。

èr jiàn ěr yā shì mù jūn wú yě zì

现代白话:(二)见《你雅‧释木》,均无「也」字。

guō pú zhù yīng méi shì què méi hé yào shù yǐn zuò wèi wén bù tóng kě zhù yì

这句话大意是:郭璞注「英梅」是「雀梅」,和《要术》引作「未闻」不同,可注意。

sān chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí méi yǐn guǎng zhì méi xìng zuò méi yú tóng chū xué jì tuō pú zì

这句话大意是:(三)《初学记》卷二八、《太平御览》卷九七十「梅」引《广志》「梅杏」作「梅」,余同(《初学记》脱「脯」字)。

sì chū xué jì juǎn èr bā jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn shī yì shū wú shí chì wū xìng ér cù yì kě shēng dàn yě jí yì mì cáng ér shí jù

这句话大意是:(四)《初学记》卷二八及《太平御览》卷九七十引《诗义疏》无「实赤于杏而醋,亦可生噉也」及「亦蜜藏而食」句。

chū xué jì juǎn èr liù gēng yǐn lù jī máo shī cǎo mù shū zé shì méi xìng lèi yě

这句话大意是:《初学记》卷二六「羹」引陆玑《毛诗草木疏》则是:「梅,杏类也。

qí zi chì ér cù bù kě shēng dàn

这句话大意是:其子赤而酢,不可生噉;。

zhǔ ér pù qián wèi sū kě zhe gēng huò zhōng

这句话大意是:煮而曝干为苏,可著羹臛中。

sū dāng xì zì zhī wù

这句话大意是:」「苏」当系「」字之误。

wǔ jīn chāo míng chāo zuò hú xiāng běn děng zuò jūn wú cǐ zì wù

这句话大意是:(五)金抄、明抄作「●」,湖湘本等作「●」,均无此字,误。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn shī yì shū jí chū xué jì juǎn èr liù yǐn lù jī máo shī cǎo mù shū jūn zuò sū yì fēi

这句话大意是:《太平御览》卷九七十引《诗义疏》及《初学记》卷二六引陆玑《毛诗草木疏》均作「苏」,亦非。

wú diǎn xiào jì huái yí shì zì zhī wù zuǒ biān de mù hé yòu biān de chāo dào le yòu cuò chéng sū

现代白话:我点校记怀疑是「」字之误,左边的「木」和右边的「」抄倒了,又错成「苏」。

àn yīn lǎo shuō wén qián méi zhī shǔ

这句话大意是:按「」,音老,《说文》:「干梅之属。

zhōu lǐ tiān guān biān rén yǒu qián

这句话大意是:」《周礼天官》「笾人」有「干」。

zhè lǐ zhèng shì zhǐ qián méi yīng shì zì gǎo cuò

这句话大意是:这里正是指干梅,应是「」字搞错。

chū xué jì juǎn èr bā yǐn shī yì shū zé zuò là kě yǐ zuò qián guǒ fǔ jiǎng yì tōng

现代白话:《初学记》卷二八引《诗义疏》则作「腊」,能够作干果脯讲,亦通。

liù yǔ zhǒng zǎo piān děng suǒ yǐn xī jīng zá jì réng zài tóng yī duàn nèi wén zuò méi qī zhū méi zǐ yè méi zǐ huá méi tóng xīn méi lì zhī méi yàn méi hóu méi

这句话大意是:(六)与《种枣》篇等所引《西京杂记》仍在同一段内,文作:「……梅七:朱梅,紫叶梅,紫华梅,同心梅,丽枝梅,燕梅,猴梅。

yào shù suǒ yǐn jǐn liù zhǒng míng chēng yì pō yǒu bù tóng

这句话大意是:」《要术》所引仅六种,名称亦颇有不同。

qī jīn chāo děng zuò yǎn míng chāo děng zuò jī zì tóng

这句话大意是:(七)金抄等作「兖」,明抄等作「齑」,字同;。

hú xiāng běn zuò jī wù

这句话大意是:湖湘本作「赍」,误。

cǐ zì zài tā chù gè běn duō yǒu yì xiě huò é xiě běn shū tǒng yī zuò yǎn

这句话大意是:此字在他处各本多有异写或讹写,本书统一作「兖」。

bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù bā xìng yǐn guǎng zhì wú huáng xìng yú tóng

这句话大意是:(八)《太平御览》卷九六八「杏」引《广志》无「黄杏」,余同。

róng yáng yí xíng yáng zhī wù

这句话大意是:「荣阳」疑「荥阳」之误。

guǎng zhì míng chāo wù zuò guǎng zhōng tā běn bù wù

这句话大意是:《广志》,明抄误作「广忠」,他本不误。

jiǔ dōng hǎi dū wèi wū tái xī jīng zá jì zuò dōng guō dū wèi gàn jí zé dōng guō gàn jí shì rén míng yǔ yào shù suǒ yǐn bù tóng

这句话大意是:(九)「东海都尉于台」,《西京杂记》作「东郭都尉干吉」,则东郭干吉是人名,与《要术》所引不同。

shí zì zuò bái méi fǎ yǐ xià zhì zuò wū méi yù lìng bù dù fǎ wǔ tiáo yuán chú biāo tí zuò dà zì wài yú jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十)自「作白梅法」以下至「作乌梅欲令不蠹法」五条,原除标题作大字外,余均作双行小字,兹一律改为大字。

shí yī jīn chāo yǒu yǐ zì ji yào yǐn yì yǒu jiàn xi běn cóng ji yào jiā tā běn wú

现代白话:(十一)金抄有「了」字,《辑要》引亦有,渐西本从《辑要》加,他本无。

shí èr jīn chāo huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò mó hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò mó

这句话大意是:(十二)金抄、黄校、张校、明抄作「磨」,湖湘本、《津逮》本作「摩」。

mó gǔ tōng mó zī cóng hú xiāng běn zuò jīn xiě

这句话大意是:「磨」古通「摩」,兹从湖湘本作今写。

shí sān jīn chāo yǒu wèi zì yīng yǒu ji yào yǐn yì yǒu xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào jiā tā běn wú

这句话大意是:(十三)金抄有「为」字,应有,《辑要》引亦有,《学津》本、《渐西》本从《辑要》加,他本无。

shí sì mǐ huáng xiào zhāng xiào míng chāo zuò hé wù jù jīn chāo hú xiāng běn gǎi zhèng

这句话大意是:(十四)「米」,黄校、张校、明抄作「禾」,误,据金抄、湖湘本改正。

shí wǔ nóng shāo ráng bù hǎo jiǎng nóng zì yí yīng zài qǔ zì shàng miàn huò xià miàn zuò nóng qǔ zhī huò qǔ nóng zhī chuán chāo zhōng yǒu cuàn wù

这句话大意是:(十五)「浓烧穰」,不好讲,「浓」字疑应在「取」字上面或下面,作「浓取汁」或「取浓汁」,传抄中有窜误。

shí liù jīn chāo zuò zhōng tā běn zuò zhī zhōng zì gèng hǎo zī cóng jīn chāo

这句话大意是:(十六)金抄作「中」,他本作「之」,「中」字更好,兹从金抄。

shí qī shì míng shì yǐn shí wú cǐ jù dàn yǒu rú xià de jì zài nài yóu dǎo nài shí hé yǐ tú zēng shàng zào ér fā zhī xíng sì yóu yě

这句话大意是:(十七)《释名‧释饮食》无此句,但有如下的记载:「柰油,捣柰实,和以涂缯上,燥而发之,形似油也。

nài yóu yì rú zhī

这句话大意是:柰油亦如之。

nài yóu de zuò fǎ hé zhǒng zǎo piān yǐn zhèng xuán de zǎo yóu fǎ chú duō fā zhī èr zì wài wán quán xiāng tóng

这句话大意是:」「柰油」的作法,和《种枣》篇引郑玄的「枣油法」,除多「发之」二字外,完全相同。

ér nài yóu yì rú zhī yǔ kāi tóu de nài yóu zhòng fù jù yào shù suǒ yǐn zhèng míng yīng shì xìng yóu zhī wù yào shù yǐn zuò xìng kě wèi yóu jí xì gēn jù xìng yóu yì rú zhī yǐn shù de

这句话大意是:而「柰油亦如之」,与开头的「柰油」重复,据《要术》所引,证明应是「杏油」之误,《要术》引作「杏可为油」,即系根据「杏油亦如之」引述的。

yīn cǐ huái yí zhǒng zǎo piān de zhèng xuán shì shì míng zhī wù ér wèi shí jīng suǒ wù jì

这句话大意是:因此,怀疑《种枣》篇的郑玄是释名之误,而为《食经》所误记。

zǎo zì cán làn hòu róng yì cuò chéng nài zì jīn běn shì míng yòu wù zǎo yóu wèi nài yóu

这句话大意是:「枣」字残烂后容易错成「柰」字,今本《释名》又误「枣油」为「柰油」。

shí bā zì dǒng fèng jū lú shān qǐ zhí zhì àn yǔ kě yǐ shì yì wǔ gǔ yě yuán jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

现代白话:(十八)自「董奉居庐山」起直至按语「能够市易五谷也」,原均作双行小字,兹一律改为大字。

shí jiǔ jīn chāo míng chāo yǒu yù zì tā běn tuō

这句话大意是:(十九)金抄、明抄有「愈」字,他本脱。

èr shí jīn chāo zuò jù tā běn zuò hǔ

这句话大意是:(二十)金抄作「遽」,他本作「虎」。

èr yī jiàn jí jiù piān juǎn èr wén tóng

这句话大意是:(二一)见《急就篇》卷二,文同。

èr èr yàn yuē gè běn jūn zuò zhù yuē wéi zhāng xiào zuò yàn yuē

这句话大意是:(二二)「谚曰」,各本均作「注曰」,惟张校作「谚曰」。

zhù yīng shì yàn zì zhī wù táng hán è sì shí zuǎn yào wǔ yuè piān zhèng zuò sú yuē zī gǎi zhèng

这句话大意是:「注」应是「谚」字之误,唐韩鄂《四时纂要》「五月」篇正作「俗曰」,兹改正。

yī yóu zhǐ suǒ wèi xìng yóu cān kàn zhǒng zǎo piān zǎo yóu fǎ jí běn piān xiào jì shí qī

这句话大意是:「一」「油」,指所谓「杏油」,参看《种枣》篇「枣油法」及本篇校记(十七)。

pú zhǐ guǒ fǔ

这句话大意是:「脯」指果脯。

èr táng duàn gōng lù běi hù lù hóng méi lǐng nán zhī méi xiǎo wū jiāng zuǒ

这句话大意是:「二」唐段公路《北户录》「红梅」:「岭南之梅,小于江左。

jū rén cǎi zhī zá yǐ dòu kòu huā jǔ yuán zi zhū jǐn zhī lèi hé yán pù zhī

这句话大意是:居人采之,杂以豆蔻花、……枸橼子、朱槿之类,和盐曝之。

méi wèi jǐn huā suǒ rǎn qí sè kě ài jīn lǐng běi hū wèi hóng méi shì yě

这句话大意是:梅为槿花所染,其色可爱,今岭北呼为红梅是也。

guǎng zhì de huáng méi dà gài hé hóng méi tóng lèi xiāng sì yě shì jīng guò jiā gōng diào zhì de

这句话大意是:」《广志》的「黄梅」,大概和「红梅」同类相似,也是经过加工调制的。

sān dū wèi jùn de gāo jí wǔ guān

这句话大意是:「三」「都尉」,郡的高级武官。

dōng hǎi zhǐ hàn shí dōng hǎi jùn

这句话大意是:东海,指汉时东海郡。

sì dǐng gǔ shí pēng rèn qì zhè lǐ fàn zhǐ yú ròu yáo zhuàn

这句话大意是:「四」「鼎」,古时烹饪器,这里泛指鱼肉肴馔。

juǎn bā yǒu bā hé yǎn piān bái méi shì bā xiàng zuó liào zhī yī

这句话大意是:卷八有《八和兖》篇,白梅是八项作料之一。

wǔ tū yān tū yān cōng

这句话大意是:「五」「突」,烟突,烟囱。

liù wū méi chú rù yào wài yì yòng zuò méi rǎn jì

这句话大意是:「六」乌梅除入药外,亦用作媒染剂。

háng zhōu fǔ zhì lù qián lóng zhì yǐn jiù zhì fù yáng shàn zhì wū méi pō rù yào

这句话大意是:《杭州府志》录《乾隆志》引旧志:「富阳善制乌梅,颇入药。

àn wū méi wèi fù yáng zhuān chǎn yuǎn shì xī běi yún liáo mǎ jí

这句话大意是:」「按乌梅为富阳专产,远市西北,云疗马疾。

qí jiù jìn huò shòu zhě rǎn sì zhī yòng zuì jù zhì yǐ rù yào gài shèn wēi yě

这句话大意是:其就近货售者,染肆之用最巨,至以入药,盖甚微也。

qī qù yán zhī yīng yǒu xiān jīng yán zì de guò chéng tōng cháng jīng èr sù shàng yīng yǒu yán zì èr zì dàn shí jīng wén cháng shì zhè yàng

这句话大意是:「七」「去盐汁」,应有先经盐渍的过程,通常「经二宿」上应有「盐渍」二字,但《食经》文常是这样。

bā guǒ rén de rén gǔ zuò rén

这句话大意是:「八」果仁的「仁」,古作「人」。

juǎn jiǔ lǐ lào piān yǒu xìng lào zhōu

这句话大意是:卷九《醴酪》篇有「杏酪粥」。

chā yī lí dì sān shí qī guǎng zhì yuē èr luò yáng běi máng yī zhāng gōng xià lí hǎi nèi wéi yǒu yī shù

这句话大意是:插(一)梨第三十七《广志》曰(二):「洛阳北邙「一」张公夏梨,海内唯有一树。

cháng shān zhēn dìng èr shān yáng jù yě sān liáng guó huī yáng sì qí guó lín zī wǔ jù lù liù bìng chū lí

这句话大意是:常山真定「二」,山阳巨野「三」,梁国睢阳「四」,齐国临菑,「五」巨鹿「六」,并出梨。

shàng dǎng qī tíng sān lí xiǎo ér jiā gān

这句话大意是:上党「七」楟(三)梨,小而加甘。

guǎng dōu bā lí yòu yún jù lù háo lí zhòng liù jīn jiǔ shù rén fēn shí zhī

这句话大意是:广都「八」梨——又云巨鹿豪梨——重六斤「九」,数人分食之。

xīn fēng yī jiàn gǔ lí

这句话大意是:新丰「一0」箭谷梨。

hóng nóng jīng zhào yòu sì fú fēng yī yī jùn jiè zhū gǔ zhōng lí duō gòng yù

这句话大意是:弘农、京兆、右(四)扶风「一一」郡界诸谷中梨,多供御。

yáng chéng yī èr qiū lí xià lí

这句话大意是:阳城「一二」秋梨、夏梨。

sān qín jì yuē wǔ hàn wǔ guǒ yuán yī míng yù sù yǒu dà lí rú wǔ shēng liù luò dì jí pò

这句话大意是:《三秦记》曰(五):「汉武果园,一名「御宿」,有大梨如五升(六),落地即破。

qǔ zhě yǐ bù náng shèng zhī míng yuē hán xiāo lí

这句话大意是:取者以布囊盛之,名曰「含消梨」。

jīng zhōu tǔ de jì yuē jiāng líng yǒu míng lí

这句话大意是:《荆州土地记》曰:「江陵有名梨。

yǒng jiā jì yuē qī qīng tián yī sān cūn mín jiā yǒu yī lí shù míng yuē guān lí zi dà yī wéi wǔ cùn yī sì cháng yǐ gōng xiàn míng yuē yù lí

这句话大意是:《永嘉记》曰(七):「青田「一三」村民家有一梨树,名曰「官梨」,子大一围五寸「一四」,常以供献,名曰「御梨」。

lí bā shí luò dì jí róng shì

这句话大意是:梨(八)实落地即融释。

xī jīng zá jì yuē jiǔ zǐ lí

这句话大意是:《西京杂记》曰(九):「紫梨;。

fāng lí shí xiǎo

这句话大意是:芳梨,实小;。

qīng lí shí dà

这句话大意是:青梨,实大;。

dà gǔ shí lí

这句话大意是:大谷(十)梨;。

xì yè lí

这句话大意是:细叶梨;。

zǐ tiáo lí

这句话大意是:紫条梨;。

hàn hǎi lí chū hàn hǎi de nài hán bù kū

这句话大意是:瀚海梨,出瀚海地,耐寒不枯;。

dōng wáng lí chū hǎi zhōng

这句话大意是:东王梨,出海中。

bié yǒu qú shān yī wǔ lí zhāng gōng dà gǔ lí yī liù huò zuò mí què shí yī lí yě

这句话大意是:别有朐山「一五」梨,张公大谷梨「一六」,或作「糜雀(十一)梨」也。

shí èr

这句话大意是:(十二)。

zhǒng zhě lí shú shí quán mái zhī

这句话大意是:种者,梨熟时,全埋之。

jīng nián zhì chūn de shì fēn zāi zhī duō zhe shú fèn jí shuǐ

这句话大意是:经年,至春地释,分栽之,多著熟粪及水。

zhì dōng yè luò fù de yì shā zhī yǐ tàn huǒ shāo tóu

这句话大意是:至冬叶落,附地刈杀之,以炭火烧头。

èr nián jí jié zi

这句话大意是:二年即结子。

ruò lǚ shí sān shēng jí zhǒng ér bù zāi zhě zé zhe zi chí

这句话大意是:若穞(十三)生及种而不栽者,则著子迟。

měi lí shí sì yǒu shí xǔ zi wéi èr zi shēng lí yú jiē shēng dù yī qī

这句话大意是:每梨(十四)有十许子,唯二子生梨,余皆生杜「一七」。

chā yī bā zhě mí jí

这句话大意是:插「一八」者弥疾。

chā fǎ yòng táng dù yī jiǔ

这句话大意是:插法:用棠、杜「一九」。

táng lí dà ér xì lǐ èr

这句话大意是:棠,梨大而细理「二0」;。

dù cì zhī

这句话大意是:杜次之;。

sāng lí dà è

这句话大意是:桑梨大恶;。

zǎo shí liú shàng chā de zhě wèi shàng lí suī zhì shí shōu de yī èr yě èr yī

这句话大意是:枣、石榴上插得者,为上梨,虽治十,收得一二也「二一」。

dù rú bì yǐ shàng jiē rèn chā

这句话大意是:杜如臂以上,皆任插。

dāng xiān zhǒng dù jīng nián hòu chā zhī

这句话大意是:当先种杜,经年后插之。

zhǔ kè shí wǔ jù xià yì de

这句话大意是:主客(十五)俱下亦得;。

rán jù xià zhě dù sǐ zé bù shēng yě

这句话大意是:然俱下者,杜死则不生也。

dù shù dà zhě chā wǔ zhī

这句话大意是:杜树大者,插五枝;。

xiǎo zhě huò sān huò èr

这句话大意是:小者,或三或二。

lí yè wēi dòng wèi shàng shí jiāng yù kāi fú èr èr wèi xià shí

这句话大意是:梨叶微动为上时,将欲开莩「二二」为下时。

xiān zuò má rèn èr sān rǔ zhēn fǎn shí liù chán shí xǔ zā

现代白话:先作麻纫「二三」你珍反(十六),缠十许匝;。

yǐ jù jié dù lìng qù de wǔ liù cùn

这句话大意是:以锯截杜,令去地五六寸。

bù chán kǒng chā shí pí pī èr sì

这句话大意是:不缠,恐插时皮披「二四」。

liú dù gāo zhě lí zhī fán shí qī mào yù dà fēng zé pī

这句话大意是:留杜高者,梨枝繁(十七)茂,遇大风则披。

qí gāo liú dù zhě lí shù zǎo chéng rán yi gāo shí bā zuò hāo dān èr wǔ shèng dù yǐ tǔ zhù zhī lìng méi fēng shí yǐ lóng shèng lí zé miǎn pī ěr

这句话大意是:其高留杜者,梨树早成,然宜高(十八)作蒿箪「二五」盛杜,以土筑之令没,风时,以笼盛梨,则免披耳。

xié xiān èr liù zhú wèi qiān cì pí mù zhī jì èr qī lìng shēn yī cùn xǔ

这句话大意是:斜攕「二六」竹为签,刺皮木之际「二七」,令深一寸许。

zhé qǔ qí měi lí zhī yáng zhōng zhě yīn zhōng zhī zé shí shǎo

这句话大意是:折取其美梨枝阳中者,阴中枝则实少。

zhǎng wǔ liù cùn yì xié xiān zhī lìng guò xīn dà xiǎo zhǎng duǎn yǔ qiān děng

这句话大意是:长五六寸,亦斜攕之,令过心,大小长短与签等;。

yǐ dāo wēi èr bā lí zhī xié xiān zhī jì bō qù hēi pí

这句话大意是:以刀微●「二八」梨枝斜攕之际,剥去黑皮。

wù lìng shāng qīng pí qīng pí shāng jí sǐ

这句话大意是:勿令伤青皮,青皮伤即死。

bá qù zhú qiān jí chā lí lìng zhì chù mù biān xiàng mù pí hái jìn pí

这句话大意是:拔去竹签,即插梨,令至●处,木边向木,皮还近皮。

chā qì yǐ mián mù shí jiǔ dù tóu fēng shú ní wū shàng yǐ tǔ péi fù lìng èr shí lí zhī jǐn dé chū tóu yǐ tǔ yōng sì pàn

这句话大意是:插讫,以绵幕(十九)杜头,封熟泥于上,以土培覆,令(二十)梨枝仅得出头,以土壅四畔。

dāng lí shàng wò shuǐ shuǐ jǐn yǐ tǔ fù zhī wù lìng jiān hé

这句话大意是:当梨上沃水,水尽以土覆之,勿令坚涸。

bǎi bù shī yī

这句话大意是:百不失一。

lí zhī shén cuì péi tǔ shí yi shèn zhī wù shǐ zhǎng èr jiǔ bō zhǎng bō zé zhé

这句话大意是:梨枝甚脆,培土时宜慎之,勿使掌「二九」拨,掌拨则折。

qí shí zì pò dù sān zhě shí bù shōu yī

这句话大意是:其十字破杜「三0」者,十不收一。

suǒ yǐ rán zhě mù liè pí kāi xū zào gù yě

这句话大意是:所以然者,木裂皮开,虚燥故也。

lí jì shēng dù páng yǒu yè chū zhé qù zhī

这句话大意是:梨既生,杜旁有叶出,辄去之。

bù qù shì fēn lí zhǎng bì chí

这句话大意是:不去势分,梨长必迟。

fán chā lí yuán zhōng zhě yòng páng zhī

这句话大意是:凡插梨,园中者,用旁枝;。

tíng qián zhě zhōng xīn

这句话大意是:庭前者,中心。

páng zhī èr yī shù xià yì shōu

这句话大意是:旁枝(二一),树下易收;。

zhōng xīn shàng sǒng bù fáng

这句话大意是:中心,上耸不妨。

yòng gēn dì xiǎo zhī sān yī shù xíng kě sān èr wǔ nián fāng jié zi

这句话大意是:用根蔕小枝「三一」,树形可「三二」,五年方结子;。

jiū jiǎo lǎo zhī sān sān sān nián jí jié zi ér shù chǒu

这句话大意是:鸠脚老枝「三三」,三年即结子,而树丑。

wú shì běn cǎo yuē èr èr jīn chuàng sān sì rǔ fù bù kě shí lí

这句话大意是:《吴氏本草》曰(二二):「金创「三四」,乳妇,不可食梨。

lí duō shí zé sǔn rén fēi bǔ yì zhī wù

这句话大意是:梨多食则损人,非补益之物。

chǎn fù rù zhōng jí jí bìng wèi yù shí lí duō zhě wú bù zhì bìng

这句话大意是:产妇蓐中,及疾病未愈,食梨多者,无不致病。

kài nì qì shàng zhě yóu yi shèn zhī

这句话大意是:欬逆气上者,尤宜慎之。

fán yuǎn dào qǔ lí zhī zhě xià gēn sān wǔ jí shāo sān sì cùn yì kě xíng shù bǎi lǐ yóu shēng

这句话大意是:凡远道取梨枝者,下根「三五」即烧三四寸,亦可行数百里犹生。

cáng lí fǎ chū shuāng hòu jí shōu

这句话大意是:藏梨法:初霜后即收。

shuāng duō jí bù dé jīng xià yě

这句话大意是:霜多即不得经夏也。

wū wū xià jué zuò shēn yìn kēng dǐ wú lìng rùn shī

这句话大意是:于屋下掘作深荫坑,底无令润湿。

shōu lí zhì zhōng bù xū fù gài biàn de jīng xià

这句话大意是:收梨置中,不须覆盖,便得经夏。

zhāi èr sān shí bì lìng hǎo jiē wù lìng sǔn shāng

这句话大意是:摘(二三)时必令好接,勿令损伤。

fán cù lí yì shuǐ shú zhǔ zé tián měi ér bù sǔn rén yě

这句话大意是:凡醋梨,易水熟煮,则甜美而不损人也。

yī jīn chāo míng chāo yuán zuò chā míng yǐ hòu kè běn gǎi zuò zhǒng fēi

这句话大意是:(一)金抄、明抄原作「插」,明以后刻本改作「种」,非。

èr wén xuǎn juǎn shí liù pān yuè xián jū fù li shàn zhù yǐn guǎng zhì běi máng zuò běi máng shān zhāng gōng xià lí xià yǒu shén gān èr zì

这句话大意是:(二)《文选》卷十六潘岳《闲居赋》李善注引《广志》「北邙」作「北芒山」,「张公夏梨」下有「甚甘」二字。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ lí yǐn guǎng zhì wéi yǒu yī shù yǐ xià zuò cháng shān zhēn dìng lí

这句话大意是:《太平御览》卷九六九「梨」引《广志》「……唯有一树」以下作:「常山真定梨,。

shān yáng jù yě lí

这句话大意是:山阳巨野梨,。

liáng guó huī yáng lí

这句话大意是:梁国睢阳梨,。

qí jùn lín zī lí

这句话大意是:齐郡临淄梨,。

jù yě gāo lí

这句话大意是:巨野膏梨,。

shàng dǎng tíng lí

这句话大意是:上党楟梨,。

xiǎo ér gān

这句话大意是:小而甘,。

xīn fēng jiàn gǔ lí

这句话大意是:新丰箭谷梨,。

guān yǐ xī hóng nóng jīng zhào yòu fú fēng jiè gǔ zhōng lí

这句话大意是:关以西宏农、京兆、右扶风界谷中梨,。

duō gòng yù

这句话大意是:多供御,。

guǎng dōu lí

这句话大意是:广都梨,。

zhòng liù jīn

这句话大意是:重六斤,。

kě shù rén fēn shí zhī

这句话大意是:可数人分食之。

chū xué jì juǎn èr bā yǐn yǔ yù lǎn lüè tóng

这句话大意是:」《初学记》卷二八引与《御览》略同,。

jù yě gāo lí

这句话大意是:「巨野膏梨」,。

chū xué jì zuò jù lù gǎo lí

这句话大意是:《初学记》作「巨鹿槁梨」,。

ér yào shù zuò jù lù háo lí

这句话大意是:而《要术》作「巨鹿豪梨」,。

jù zhòng liù jīn yún yún

这句话大意是:据「重六斤」云云,。

háo yǒu dà yì

这句话大意是:「豪」有「大」义,。

shì yīng yǐ yào shù suǒ yǐn wèi zhèng

这句话大意是:似应以《要术》所引为正。

sān tíng yīn tíng jīn chāo zuò wú cǐ zì wù

这句话大意是:(三)「楟」,音亭,金抄作「●」,无此字,误。

sì yòu jīn chāo zuò zuǒ tā běn zuò yòu jūn wù

这句话大意是:(四)「右」,金抄作「左」,他本作「又」,均误。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn zhèng zuò yòu hàn zhǐ yǒu yòu fú fēng zuǒ píng yì zī gǎi zhèng

这句话大意是:《太平御览》卷九六九引正作「右」,汉只有右扶风、左冯翊,兹改正。

wǔ yì wén lèi jù juǎn bā liù lí yǐn sān qín jì zuò hàn wǔ dì yuán yī míng fán chuān yī míng yù sù yǒu dà lí rú wǔ shēng píng luò dì jí pò

这句话大意是:(五)《艺文类聚》卷八六「梨」引《三秦记》作:「汉武帝园,一名樊川,一名御宿,有大梨,如五升瓶,落地即破。

qí zhǔ qǔ zhě yǐ bù náng shèng zhī míng hán xiāo lí

这句话大意是:其主取者,以布囊盛之,名「含消梨」。

chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn zuò xīn shì sān qín jì

这句话大意是:」《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六九引作「辛氏《三秦记》」。

liù wǔ shēng zhāng xiào míng chāo děng zuò wǔ dǒu wù jù jīn chāo jí yì wén lèi jù chū xué jì yù lǎn yǐn gǎi zhèng

这句话大意是:(六)「五升」,张校、明抄等作「五斗」,误,据金抄及《艺文类聚》、《初学记》、《御览》引改正。

qī gè běn wú yuē zì jù zhāng xiào jiā hú xiāng běn děng bìng tuō jì zì

这句话大意是:(七)各本无「曰」字,据张校加(湖湘本等并脱「记」字)。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn yǒng jiā jì yī wéi wǔ cùn yǐ xià zuò shù lǎo jīn bù fù zuò zǐ

这句话大意是:《太平御览》卷九六九引永嘉记「一围五寸」以下作:「树老今不复作子。

cǐ zhōng lí zǐ jiā gān měi shǎo bǐ

这句话大意是:此中梨子佳,甘美少比。

shí dà chū yī wéi héng yǐ gōng xiàn míng wèi yù lí

这句话大意是:实大出一围,恒以供献,名为御梨。

lì sī shǒu shì tǔ rén yǒu wèi zhī wèi zhě

这句话大意是:吏司守视,土人有未知味者。

lí shí luò zhì de jí róng shì

这句话大意是:梨实落至地,即融释。

yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā yě yǒu yǐn dào dàn jiào jiǎn lüè

这句话大意是:」《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八也有引到,但较简略。

bā lí shí gè běn jūn wú lí zì jīn chāo yuán yì wú hòu bǔ rù yù lǎn yǐn yì yǒu zī jù bǔ

这句话大意是:(八)「梨实」,各本均无「梨」字,金抄原亦无,后补入,《御览》引亦有,兹据补。

jiǔ xī jīng zá jì wén zuò lí shí zǐ lí qīng lí yuán zhù shí dà fāng lí yuán zhù shí xiǎo dà gǔ lí xì yè lí piǎo yè lí jīn yè lí yuán zhù chū láng yá wáng yě jiā tài shǒu wáng táng suǒ xiàn

这句话大意是:(九)《西京杂记》文作:「……梨十:紫梨,青梨(原注:「实大」),芳梨(原注:「实小」),大谷梨,细叶梨,缥叶梨,金叶梨(原注:「出琅琊王野家,太守王唐所献。

hàn hǎi lí yuán zhù chū hàn hǎi běi nài hán bù kū

这句话大意是:」),瀚海梨(原注:「出瀚海北,耐寒不枯。

dōng wáng lí yuán zhù chū hǎi zhōng zǐ tiáo lí

这句话大意是:」),东王梨(原注:「出海中」),紫条梨。

yào shù suǒ yǐn shǎo piǎo yè lí jīn yè lí èr zhǒng cì xù yì yì ér hàn hǎi de yīng shì hàn hǎi běi zhī wù

这句话大意是:」《要术》所引少「缥叶梨,金叶梨」二种,次序亦异,而「瀚海地」,应是「瀚海北」之误。

shí gǔ míng chāo hú xiāng běn děng zuò róng wù jù jīn chāo jiàn xi běn jí xī jīng zá jì gǎi zhèng

这句话大意是:(十)「谷」,明抄、湖湘本等作「容」,误,据金抄、渐西本及《西京杂记》改正。

shí yī què míng chāo wù zuò cuī jù jīn chāo děng gǎi zhèng

这句话大意是:(十一)「雀」,明抄误作「崔」,据金抄等改正。

shí èr zhè yī tiáo shì yào shù duó yǐn tā shū suǒ zài de lí míng ér bù zài fán yǐn shū míng

这句话大意是:(十二)这一条是《要术》掇引他书所载的梨名而不再烦引书名。

qú shān lí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn zuǒ sī qí dōu fù yǒu zé qú shān zhī lí

这句话大意是:「朐山梨」,《太平御览》卷九六九引左思《齐都赋》有「则朐山之梨」。

zhāng gōng dà gǔ lí pān yuè xián jū fù yǒu zhāng gōng dà gǔ zhī lí

这句话大意是:「张公大谷梨」,潘岳闲居赋有「张公大谷之梨」。

shí sān lǚ gè běn jūn zuò lǔ wù wú diǎn zuì zǎo jiào gǎi zuò lǚ juǎn sān zhǒng hú suī piān yǒu lǚ shēng jí yě shēng zī gǎi zhèng

现代白话:(十三)「穞」,各本均作「橹」,误,我点最早校改作「穞」,卷三《种胡荽》篇有「穞生」,即野生,兹改正。

shí sì lí míng chāo wù zuò lí tā běn bù wù

这句话大意是:(十四)「梨」,明抄误作「犁」,他本不误。

shí wǔ zhǔ kè zhǔ zhǐ zhēn mù kè zhǐ jiē suì

这句话大意是:(十五)「主客」,「主」指砧木,「客」指接穗。

jù xià zhǐ lìng yòng dù lí yí zāi zài yí zāi shí jiù jià jiē

这句话大意是:「俱下」,指另用杜梨移栽,在移栽时就嫁接。

míng chāo zuò zhì kè wù

这句话大意是:明抄作「至客」,误;。

hú xiāng běn děng jí ji yào yǐn zuò zhì dōng gèng wù

这句话大意是:湖湘本等及《辑要》引作「至冬」,更误。

zī jù jīn chāo gǎi zhèng jiàn xi běn yǐ jù wáng zhēn nóng shū gǎi zuò zhǔ kè

这句话大意是:兹据金抄改正(渐西本已据王祯《农书》改作「主客」)。

shí liù rǔ zhēn fǎn jīn chāo míng chāo jīn dǎi běn zuò zhī zhēn fǎn wù

现代白话:(十六)「你珍反」,金抄、明抄、《津逮》本作「支珍反」,误;。

guǎng yùn zuò nǚ lín qiè xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn zuò rǔ zhēn fǎn zī cóng zhī

现代白话:《广韵》作「女邻切」,《学津》本、渐西本从《辑要》引作「你珍反」,兹从之。

shí qī jīn chāo zuò fán ji yào yǐn tóng huáng xiào míng chāo zuò yè

这句话大意是:(十七)金抄作「繁」,《辑要》引同,黄校、明抄作「叶」。

hú xiāng běn jīn dǎi běn cǐ duàn zhù wén quán tuō

这句话大意是:湖湘本、《津逮》本此段注文全脱。

shí bā huáng xiào zhāng xiào míng chāo yǒu gāo zì jīn chāo jí ji yào yǐn wú

这句话大意是:(十八)黄校、张校、明抄有「高」字,金抄及《辑要》引无。

shí jiǔ hú xiāng běn děng zuò mù zuò fēng guǒ jiě shì jīn chāo míng chāo zuò mò tōng mù

这句话大意是:(十九)湖湘本等作「幕」,作封裹解释,金抄、明抄作「莫」,通「幕」。

juǎn bā zuò cù fǎ piān duō yǒu mián mù wèng kǒu běn shū tǒng yī zuò mù

这句话大意是:卷八《作酢法》篇多有「绵幕瓮口」,本书统一作「幕」。

èr shí lìng míng chāo wù zuò jīn jù jīn chāo huáng jiào gǎi zhèng

这句话大意是:(二十)「令」,明抄误作「今」,据金抄、黄校改正。

èr yī páng zhī míng chāo wù zuò láo zhī hú xiāng běn děng yòu wù zuò láo bá jù jīn chāo huáng jiào gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn yǐ cóng ji yào yǐn gǎi zhèng

这句话大意是:(二一)「旁枝」,明抄误作「劳枝」,湖湘本等又误作「劳拔」,据金抄、黄校改正(《学津》本、渐西本已从《辑要》引改正)。

èr èr wú shì běn cǎo cǐ tiáo bù jiàn lèi shū jí běn cǎo shū yǐn lù

这句话大意是:(二二)《吴氏本草》此条不见类书及本草书引录。

míng yī bié lù zuò jīn chuāng rǔ fù yóu bù kě shí

这句话大意是:《名医别录》作:「金疮、乳妇,尤不可食。

yòu cǐ tiáo yuán jiē zài ér shù chǒu xià miàn zuò shuāng xíng xiǎo zhù dàn yǔ zhèng wén wú guān gù wèi gǎi liè bìng gǎi zuò dà zì

这句话大意是:」又此条原接在「而树丑」下面,作双行小注,但与正文无关,故为改列,并改作大字。

èr sān zhāi huáng xiào zhāng xiào míng chāo wù zuò jiē jù jīn chāo hú xiāng běn gǎi zhèng

这句话大意是:(二三)「摘」,黄校、张校、明抄误作「接」,据金抄、湖湘本改正。

yī běi máng shān míng yě xiě zuò běi máng yòu míng máng shān běi shān zài luò yáng xiàn běi

这句话大意是:「一」北邙,山名,也写作「北芒」,又名芒山、北山,在洛阳县北。

èr cháng shān jùn míng hàn zhì jìn yīn zhī zhì zhēn dìng xiàn gù chéng zài jīn hé běi shěng zhèng dìng xiàn nán

这句话大意是:「二」常山,郡名,汉置,晋因之,治真定县,故城在今河北省正定县南。

sān shān yáng jùn míng hàn zhì jìn fēn zhì gāo píng guó shǔ xiàn yǒu jù yě gù chéng zài jīn shān dōng shěng jù yě xiàn nán

这句话大意是:「三」山阳,郡名,汉置,晋分置高平国,属县有巨野,故城在今山东省巨野县南。

sì jìn shū dì lǐ zhì yǒu liáng guó shǔ xiàn yǒu huī yáng gù chéng zài jīn hé nán shěng shāng qiū xiàn nán

这句话大意是:「四」《晋书‧地理志》有梁国,属县有睢阳,故城在今河南省商丘县南。

wǔ zī zī gǔ tōng

这句话大意是:「五」「菑」、「淄」古通。

wén xuǎn juǎn liù zuǒ sī wèi dū fù lín zī láo luò

这句话大意是:《文选》卷六左思《魏都赋》:「临菑牢落」。

li shàn zhù yǐn hàn shū qí jùn yǒu lín zī xiàn hòu hàn shū bǎi nà běn jùn guó zhì sì qí guó xià yǒu lín zī xiàn jūn zuò zī

这句话大意是:李善注引《汉书》:「齐郡有临菑县」,《后汉书》(《百衲》本)《郡国志四》「齐国」下有「临菑」县,均作「菑」。

jìn shū dì lǐ zhì yǒu qí guó shǔ xiàn yǒu lín zī jí shān dōng shěng yuán lín zī xiàn jīn shǔ yì dōu xiàn

这句话大意是:《晋书‧地理志》有齐国,属县有临淄,即山东省原临淄县,今属益都县。

liù jù lù qín hàn yǒu jù lù jùn zhì jù lù xiàn jí jīn hé běi shěng píng xiāng xiàn

这句话大意是:「六」巨鹿,秦汉有巨鹿郡,治巨鹿县,即今河北省平乡县。

jìn shū dì lǐ zhì yǒu jù lù guó xiá jù lù xiàn

这句话大意是:《晋书‧地理志》有巨鹿国,辖巨鹿县。

qī shàng dǎng jùn míng yǒu jīn shān xī shěng dōng nán jiǎo de qū

这句话大意是:「七」上党,郡名,有今山西省东南角地区。

bā guǎng dōu xiàn míng hàn zhì jìn yīn zhī shǔ wū shǔ jùn gù chéng zài sì chuān shěng yuán huá yáng xiàn jīn zhōng xīn zhèn dōng nán

这句话大意是:「八」广都,县名,汉置,晋因之,属于蜀郡,故城在四川省原华阳县今中心镇东南。

jiǔ zhòng liù jīn hé dào xiàn zài de jīn bú dào sān jīn

这句话大意是:「九」「重六斤」,合到现在的斤不到三斤。

xiàn zài sì chuān cāng xī de cāng xī lí píng jūn guǒ zhòng èr jīn dà de dá sān jīn shān xī wàn róng de jīn lí hái yào dà dà de kě dá sì jīn

这句话大意是:现在四川苍溪的苍溪梨,平均果重二斤,大的达三斤,山西万荣的金梨还要大,大的可达四斤。

yī xīn fēng xiàn míng gù chéng zài jīn shǎn xī shěng lín tóng xiàn dōng

这句话大意是:「一0」新丰,县名,故城在今陕西省临潼县东。

yī yī hóng nóng jùn míng zhì hóng nóng xiàn zài jīn hé nán shěng líng bǎo xiàn nán

这句话大意是:「一一」弘农,郡名,治弘农县,在今河南省灵宝县南。

jīng zhào jùn míng sān guó wèi zhì gù zhì zài jīn shǎn xī shěng zhǎng ān xiàn xī běi

这句话大意是:京兆,郡名,三国魏置,故治在今陕西省长安县西北。

hàn yòu fú fēng de sān guó wèi gǎi fú fēng jùn jìn yīn zhī gù zhì zài jīn shǎn xī shěng jīng yáng xiàn xī běi

这句话大意是:汉右扶风地,三国魏改扶风郡,晋因之,故治在今陕西省泾阳县西北。

yī èr yáng chéng tóng míng de dì míng pō duō zhè lǐ kě néng zhǐ gǔ yáng chéng xiàn zài jīn hé nán shěng dēng fēng xiàn

这句话大意是:「一二」阳城,同名的地名颇多,这里可能指古阳城县,在今河南省登封县。

yī sān qīng tián shān míng zài jīn zhè jiāng shěng qīng tián xiàn xī běi

这句话大意是:「一三」青田,山名,在今浙江省青田县西北。

qīng tián xiàn shǐ zhì wū táng

这句话大意是:青田县始置于唐。

yī sì zi dà yī wéi wǔ cùn yóu wū guǒ shí dà suǒ yǐ jì zài xià lái

这句话大意是:「一四」「子大一围五寸」,由于果实大,所以记载下来。

yī wéi yóu yán yī chǐ

这句话大意是:「一围」犹言「一尺」。

rú guǒ zài zi dà zuò dòu zé yī wéi zuò wèi guǒ shí de zhōu wéi jiǎng yī gè lí de zhōu wéi shān sān cùn wǔ liù fēn hàn yī chǐ hé jīn qī cùn ruò wèi jìn yī chǐ hé jīn qī cùn yú nà shi hěn xiǎo de lí

这句话大意是:如果在「子大」作逗,则「一围」作为果实的周围讲,一个梨的周围才三寸五六分(汉一尺合今七寸弱,魏晋一尺合今七寸余),那是很小的梨。

yuán huáng gōng shào gǔ jīn yùn huì yǐ wǔ cùn wèi yī wéi yì fēi cǐ suǒ zhǐ

这句话大意是:元黄公绍《古今韵会》以「五寸」为一围,亦非此所指。

sòng wáng de chén zhǔ shǐ juǎn zhōng biàn wù fán yán mù zhī jù xì zhě shǐ yuē gǒng bǎ dà yuē wéi yǐn ér zēng zhī yuē hé bào

这句话大意是:宋王得臣《麈史》卷中「辨误」:「凡言木之巨细者,始曰拱把,大曰围,引而增之曰合抱。

gài gǒng bǎ zhī jiān shān shù cùn ěr

这句话大意是:盖拱把之间,才数寸耳;。

wéi zé chǐ yě

这句话大意是:围则尺也;。

hé bào zé wǔ chǐ yě

这句话大意是:合抱则五尺也。

zhuāng zi yuē qiè zhī bǎi wéi shū yún yǐ shéng shù zhī wéi cū bǎi chǐ shì yě

这句话大意是:《庄子》曰:「……挈之百围」,疏云:「以绳束之,围麤百尺」是也。

jīn rén yǐ liǎng shǒu zhǐ hé ér huán zhī shì zhōu yī chǐ

这句话大意是:今人以两手指合而环之,适周一尺。

zé yǐ yī chǐ dāng yī wéi shì liǎng shǒu mǔ zhǐ shí zhǐ suǒ wéi hé de yuē shù

这句话大意是:」则以一尺当一围,是两手拇指、食指所围合的约数。

zhè lǐ yī wéi wǔ cùn dāng cóng cǐ shuō shì shuō qí dà zhōu wéi yī chǐ yòu wǔ cùn

这句话大意是:这里「一围五寸」,当从此说,是说其大周围一尺又五寸。

yī chǐ wǔ cùn yuē hé jīn yī chǐ duō diǎn zhè yàng dà de lí suàn shì dà lí dàn yě bìng bù xī qí zhè dōng de sàn huā lí zhè yàng dà de bù shǎo ér qīng tián zhèng shǔ zhè dōng

这句话大意是:一尺五寸约合今一尺多点,这样大的梨算是大梨,但也并不稀奇,浙东的「散花梨」,这样大的不少,而青田正属浙东。

yào shù běn piān yǐn lù de gè zhǒng lí pǐn zhǒng duō shǔ běi fāng bái lí xì tǒng zhè gè qīng tián lí què shì nán fāng shā lí xì tǒng de pǐn zhǒng

这句话大意是:《要术》本篇引录的各种梨品种,多属北方白梨系统,这个青田梨却是南方沙梨系统的品种。

yī wǔ qú shān shān míng yǒu èr yī zài shān dōng shěng lín qú xiàn dōng nán yī zài jiāng sū shěng dōng hǎi xiàn nán

这句话大意是:「一五」朐山,山名,有二:一在山东省临朐县东南,一在江苏省东海县南。

jù zuǒ sī qú shān zhī lí xiě rù qí dōu fù yīng shì zhǐ shān dōng qú shān

这句话大意是:据左思「朐山之梨」写入《齐都赋》,应是指山东朐山。

yī liù wén xuǎn pān yuè xián jū fù zhāng gōng dà gǔ zhī lí

这句话大意是:「一六」《文选》潘岳《闲居赋》:「张公大谷之梨。

liú liáng zhù luò yáng yǒu zhāng gōng jū dà gǔ yǒu xià lí hǎi nèi wéi cǐ yī shù

这句话大意是:」刘良注:「洛阳有张公,居大谷,有夏梨,海内唯此一树。

dàn tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù jiǔ yǐn wáng yì luò yáng fù zé chēng lí zé dà gǔ dōng zǐ zhāng gōng qiū huáng

这句话大意是:」但《太平御览》卷九六九引王廙《洛阳赋》则称:「梨则大谷冬紫,张公秋黄。

yī qī wéi èr zi shēng lí

这句话大意是:「一七」「唯二子生梨,。

yú jiē shēng dù

这句话大意是:余皆生杜」,。

duō shù zāi péi guǒ shù de zhǒng zi biàn yì xìng dà

这句话大意是:多数栽培果树的种子变异性大,。

ér zāi péi lí de zhǒng zi bù yì bǎo chún

这句话大意是:而栽培梨的种子不易保纯,。

yī qiān sì bǎi nián qián de láo dòng rén mín zài zhǎng qī de shēng chǎn shí jiàn zhōng yǐ guān chá dào zāi péi lí de zhǒng zi zhǐ yǒu zhǎng chéng lí

这句话大意是:一千四百年前的劳动人民在长期的生产实践中已观察到栽培梨的种子只有20%长成梨,。

qí yú réng rán biàn chéng dù lí

这句话大意是:其余仍然变成杜梨,。

suǒ yǐ duō cǎi yòng jià jiē fán zhí fǎ

这句话大意是:所以多采用嫁接繁殖法。

běn piān zhòng zài jià jiē fán zhí gù biāo piān míng wèi chā lí yǔ tā piān yì

这句话大意是:本篇重在嫁接繁殖,故标篇名为「插梨」,与他篇异。

yī bā chā zhè lǐ zhǐ jià jiē

这句话大意是:「一八」「插」,这里指嫁接。

běn juǎn yuán lí piān hé juǎn wǔ zhǒng huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān zé zhǐ qiān chā

这句话大意是:本卷《园篱》篇和卷五《种槐柳楸梓梧柞》篇则指扦插。

yī jiǔ táng dù gǔ rén duō yǐ wèi táng jiù shì dù yào shù zhǐ chū èr zhě bù tóng bìng jiàn juǎn wǔ zhǒng táng piān

这句话大意是:「一九」「棠、杜」,古人多以为棠就是杜,《要术》指出二者不同,并见卷五《种棠》篇。

lí shǔ de dù lí hé dòu lí dōu yǒu táng lí de yì míng ér hè lí yòu bié míng táng dù lí yīn cǐ xiàn zài zhí wù xué fēn lèi shàng èr zhě dìng míng shàng wèi tǒng yī

这句话大意是:梨属的杜梨和豆梨,都有棠梨的异名,而褐梨又别名棠杜梨,因此现在植物学分类上二者定名尚未统一。

èr lǐ shì jī lǐ zhǐ guǒ ròu zǔ zhī xì lǐ jiù shì guǒ ròu xì mì cuì nèn duō zhī ér shí xì bāo shǎo

这句话大意是:「二0」「理」是「肌理」,指果肉组织,「细理」就是果肉细密,脆嫩多汁,而石细胞少。

èr yī yòng zǎo hé shí liú jià jiē lí shù qīn yuán hěn yuǎn dàn réng yǒu bǎi fēn zhī shí dào èr shí de chéng huó lǜ ér qiě pǐn zhì hěn hǎo shuō míng wǒ guó gǔ dài láo dòng rén mín jià jiē jì shù zhī gāo

这句话大意是:「二一」用枣和石榴嫁接梨树,亲缘很远,但仍有百分之十到二十的成活率,而且品质很好,说明我国古代劳动人民嫁接技术之高。

èr èr fú zhǐ yè yá huò huā yá wài bèi fù de lín piàn

这句话大意是:「二二」「莩」,指叶芽或花芽外被覆的鳞片;。

kāi fú yè yá shū zhǎn kāi lái

这句话大意是:「开莩」,叶芽舒展开来。

èr sān má rèn má lǚ má shéng

这句话大意是:「二三」「麻纫」,麻缕,麻绳。

èr sì pī kāi liè

这句话大意是:「二四」「披」,开裂。

xià wén yù dà fēng zé pī zhǐ zhēn suì jiē hé chù bèi zhé liè

这句话大意是:下文「遇大风则披」,指砧穗接合处被折裂。

shǐ jì fàn huī liè chuán mù shí fán zhě pī qí zhī zé zhǐ zhǔ cè zhī de jī bù pí céng jiē hé chù bèi zhé liè yì fā shēng wū zhī chā jiǎo dù jiào xiǎo jiē hé chù chéng wèi sǐ pí céng de qíng kuàng xià

这句话大意是:《史记‧范睢列传》:「木实繁者披其枝」,则指主侧枝的基部皮层接合处被折裂,易发生于枝叉角度较小接合处成为「死皮层」的情况下。

èr wǔ dān yuán shì yī zhǒng róng qì zhè lǐ shì zhǐ zuò chéng yuán tǒng zhuàng wéi zài dù lí zhēn mù de wài wéi wéi nèi yòng tǔ tián mǎn zhù shí hǎo xiàng yòng dān shèng zhe de yàng zi

这句话大意是:「二五」「箪」,原是一种容器,这里是指作成圆筩状,围在杜梨砧木的外围,围内用土填满筑实,好像用箪「盛」著的样子。

xià wén yǐ lóng shèng lí lí zhǐ jiē suì yòng lóng wéi guǒ jiē suì yǐ bì miǎn bèi fēng yáo hàn pī liè

这句话大意是:下文「以笼盛梨」,「梨」指接穗,用笼围裹接穗,以避免被风摇撼披裂。

zhè shì duì jià jiē miáo de guǎn lǐ zài zhè shí fēi cháng zhòng yào

这句话大意是:这是对嫁接苗的管理,在这时非常重要。

èr liù xiān yīn xiān zhǐ yòng lì dāo xié xuē

这句话大意是:「二六」「攕」,音纤,指用利刀斜削。

èr qī pí mù zhī jì pí céng hé mù zhì bù zhī jiān

这句话大意是:「二七」「皮木之际」,皮层和木质部之间。

xià wén mù biān xiàng mù pí hái jìn pí shì shǐ mù zhì bù duì zhǔn mù zhì bù rèn pí bù duì zhǔn rèn pí bù shǐ xíng chéng céng mì jiē shān néng chéng huó

这句话大意是:下文「木边向木,皮还近皮」,是使木质部对准木质部,韧皮部对准韧皮部,使形成层密接,才能成活。

èr bā huán qiè yī quān jiào zuò jiàn juǎn yī gēng tián piān zhù shì wǔ

这句话大意是:「二八」环切一圈叫做「●」,见卷一《耕田》篇注释「五」。

zhè lǐ shì zhǐ zài lí zhī kāi shǐ xié xuē de nà gè dì wèi shàng xié xiān zhī jì huán rào zhe lí zhī qīng qīng de kè qiē yī quān bú yào shāng jí lǜ sè de pí céng rán hòu jiāng quān yǐ xià de biǎo céng hēi pí tī qù

这句话大意是:这里是指在梨枝开始斜削的那个地位上(「斜攕之际」),环绕著梨枝轻轻地刻切一圈,不要伤及绿色的皮层,然后将圈以下的表层黑皮剔去。

èr jiǔ zhǎng shì zì de bié tǐ yì jí chèng zì yě xiě zuò chēng nǎi zhì chéng chēng gè xíng

这句话大意是:「二九」「掌」是「」字的别体,亦即「牚」字,也写作「」、「撑」乃至「枨」、「樘」、「●」……各形。

táng xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn shí wǔ sēng qí jīng juǎn sān wǔ chù yòu zuò chang chéng chēng chéng sì xíng tóng

这句话大意是:唐玄应《一切经音义》卷十五《僧祇经》卷三五「●触」:「又作敞、枨、樘、橙四形,同。

zhàng àn yuán wù zuò wén jù juǎn shí qī chū yào lùn chang zhì zuò zhàng zhèng fǎn gǎi zhèng héng fǎn

这句话大意是:丈(按原误作「文」,据卷十七《出曜论》「敞治」作「丈诤反」改正)衡反。

chang àn yīng zuò yì chù yě

这句话大意是:敞(按应作「●」)亦触也。

zhōu lǐ kǎo gōng jì gōng rén wéi jiǎo zhī

这句话大意是:」《周礼‧考工记》「弓人」:「维角之。

sūn yí ràng zhōu lǐ zhèng yì duàn yù cái yún gǔ běn yīn táng qí zì biàn chèng biàn chēng biàn

这句话大意是:」孙诒让《周礼正义》:「段玉裁云:「,古本音堂,其字变牚、变樘、变。

yǐ jiǎo jù zhī yǐ fǔ qí lì yě

这句话大意是:」……以角距之,以辅其力也。

shì jí zhī yǐn shēn wèi pán dòng dǐ chù

这句话大意是:」是「」即支,引申为踫动、抵触。

zhè lǐ zhǎng jí zuò pán dòng jiǎng bú shì zhǐ shǒu zhǎng

这句话大意是:这里「掌」即作踫动讲,不是指「手掌」。

juǎn wǔ zhǒng yú bái yáng piān yuàn kè jīn chāo zuò táng yě shì de bié tǐ bìng fēi cuò zì ér hú xiāng běn zuò zhǎng zé shì chéng zì tuō mù páng

这句话大意是:卷五《种榆白杨》篇院刻、金抄作「棠」,也是「」的别体,并非错字,而湖湘本作「长」,则是「枨」字脱「木」旁。

sān shí zì pò dù jiāng zhēn mù pǐ chéng shí zì xíng lái jiē jí xiàn zài suǒ chēng de gē jiē

这句话大意是:「三0」「十字破杜」,将砧木劈成十字形来接,即现在所称的割接。

sān yī gēn dì xiǎo zhī zhǔ gàn jī bù zhǎng chū de xiǎo zhī tiáo

这句话大意是:「三一」「根蔕小枝」,主干基部长出的小枝条。

cǎi cǐ zuò jiē suì shēng zhǎng jiào sù ér jié guǒ jiào chí

这句话大意是:采此作接穗,生长较速而结果较迟。

sān èr gǔ wén xǐ zì

这句话大意是:「三二」「」,古文「喜」字。

sān sān jiū jiǎo jié guǒ zhī fēn chà xiàng jiū jiǎo xíng shí jì zhǐ jié guǒ zhī qún

这句话大意是:「三三」「鸠脚」,结果枝分叉像鸠脚形,实际指结果枝群。

lǎo zhī yóu wū shì jié guǒ zhī de èr nián shēng zhī suǒ yǐ jié guǒ zǎo kě yǐ tí zǎo èr nián

现代白话:「老枝」,由于是结果枝的二年生枝,所以结果早,能够提早二年。

dàn jié guǒ zhī zhǎng yī huí yī gè gē yòu duǎn suǒ yǐ shù xíng chǒu

这句话大意是:但结果枝长一回一个疙,又短,所以树形丑。

sān sì jīn chuàng zhǐ dāo jiàn suǒ shāng de chuāng

这句话大意是:「三四」「金创」,指刀箭所伤的「疮」。

sān wǔ xià gēn zhǐ jiǎn xià lí zhī de xià duān jí jiǎn kǒu yī duān

这句话大意是:「三五」「下根」,指剪下梨枝的下端,即剪口一端。

shāo guò kě yǐ fáng zhǐ shāng kǒu fǔ biàn

现代白话:烧过能够防止伤口腐变。

zhǒng lì dì sān shí bā guǎng zhì yuē yī lì guān zhōng dà lì rú jī zi dà

这句话大意是:种栗第三十八《广志》曰(一):「栗,关中大栗,如鸡子大。

cài bó jiē yuē èr yǒu hú lì

这句话大意是:蔡伯喈曰(二):「有胡栗。

wèi zhì yún sān yǒu dōng yí hán guó chū sì dà lì zhuàng rú lí

这句话大意是:《魏志》云(三):「有东夷韩国出(四)大栗,状如梨。

sān qín jì yuē wǔ hàn wǔ dì guǒ yuán liù yǒu dà lì shí wǔ kē yī shēng

这句话大意是:《三秦记》曰(五):「汉武帝果园(六)有大栗,十五颗一升。

wáng yì yuē qī shuò bīn yī zhī lì

这句话大意是:王逸曰(七):「朔滨「一」之栗。

xī jīng zá jì yuē bā zhēn lì guī lì yì yáng lì yì yáng dū wèi jiǔ cáo lóng suǒ xiàn qí dà rú quán

这句话大意是:《西京杂记》曰(八):「榛栗,瑰栗,峄阳栗,峄阳都尉(九)曹龙所献,其大如拳。

lì zhǒng ér bù zāi

这句话大意是:栗,种而不栽。

zāi zhě suī shēng xún sǐ yǐ

现代白话:栽者虽生,寻死了。

lì chū shú chū ké èr jí wū wū lǐ mái zhe shī tǔ zhōng

这句话大意是:栗初熟出壳「二」,即于屋里埋著湿土中。

mái bì xū shēn wù lìng dòng chè shí

这句话大意是:埋必须深,勿令冻彻(十)。

ruò lù yuǎn zhě yǐ wéi náng shèng zhī

这句话大意是:若路远者,以韦囊盛之。

tíng èr rì yǐ shàng jí jiàn fēng rì zhě zé bù fù shēng yǐ

现代白话:停二日以上,及见风日者,则不复生了。

zhì chūn èr yuè xī yá shēng chū ér zhǒng zhī

这句话大意是:至春二月,悉芽生,出而种之。

jì shēng shù nián bù yòng zhǎng jìn sān

这句话大意是:既生,数年不用掌近「三」。

fán xīn zāi zhī shù jiē bù yòng zhǎng jìn lì xìng yóu shén yě

这句话大意是:凡新栽之树,皆不用掌近,栗性尤甚也。

sān nián nèi měi dào shí yuè cháng xū cǎo guǒ zhì èr yuè nǎi jiě

这句话大意是:三年内,每到十月,常须草裹,至二月乃解。

bù guǒ zé dòng shí yī sǐ

这句话大意是:不裹则冻(十一)死。

dà dài lǐ xià xiǎo zhèng yuē shí èr bā yuè lì líng ér hòu qǔ zhī gù bù yán bō sì zhī

这句话大意是:《大戴礼‧夏小正》曰(十二):「八月,栗零而后取之,故不言剥「四」之。

shí jīng cáng qián lì fǎ shí sān qǔ ráng huī lín qǔ zhī zì lì

这句话大意是:《食经》藏干栗法(十三):「取穰灰,淋取汁渍栗。

chū wǔ rì zhōng shài lìng lì ròu jiāo zào kě bù wèi chóng de zhì hòu nián chūn xià

这句话大意是:出「五」,日中晒,令栗肉焦燥,可不畏虫,得至后年春夏。

cáng shēng lì fǎ liù zhe qì zhōng

这句话大意是:藏生栗法「六」:著器中;。

shài xì shā kě zào shí sì yǐ pén fù zhī

这句话大意是:晒细沙可燥(十四),以盆覆之。

zhì hòu nián èr yuè shí wǔ jiē shēng yá ér bù chóng zhě yě

这句话大意是:至后年二月(十五),皆生芽而不虫者也。

zhēn qī

这句话大意是:榛「七」:。

zhōu guān zhù yuē shí liù zhēn shì lì ér xiǎo

这句话大意是:《周官》注曰(十六):「榛,似栗而小。

shuō wén yuē shí qī zhēn shì zǐ shí rú xiǎo lì

这句话大意是:《说文》曰(十七):「榛,似梓,实如小栗。

wèi shī yuē shí bā shān yǒu zhēn

这句话大意是:《卫诗》曰(十八):「山有蓁。

shī yì shū yún shí jiǔ zhēn lì shǔ

这句话大意是:」《诗义疏》云(十九):「蓁,栗属。

huò cóng mù

这句话大意是:或从木。

yǒu liǎng zhǒng qí yī zhǒng dà xiǎo zhī yè jiē rú lì qí zi xíng sì zhù zi bā wèi yì rú lì suǒ wèi shù zhī zhēn lì èr shí zhě

这句话大意是:有两种:其一种,大小枝叶皆如栗,其子形似杼子「八」,味亦如栗,所谓「树之榛栗(二十)」者。

qí yī zhǒng zhī jīng rú mù liǎo yè rú niú lǐ sè shēng gāo zhàng yú

这句话大意是:其一种,枝茎如木蓼,叶如牛李色,生高丈余;。

qí hé zhōng xī rú li shēng zuò hú táo wèi gāo zhú jiǔ yòu měi yì kě shí dàn

这句话大意是:其核中悉如李,生作胡桃味,膏烛「九」又美,亦可食噉。

yú yáng liáo dài yī shàng dǎng jiē ráo

这句话大意是:渔阳、辽、代「一0」、上党皆饶。

qí zhī jīng shēng qiáo ruò zhú yī yī míng ér wú yān

这句话大意是:其枝茎生樵,𦶟烛「一一」,明而无烟。

zāi zhǒng yǔ lì tóng

这句话大意是:栽种与栗同。

yī yì wén lèi jù juǎn bā qī yǐn guǎng zhì zuò lì yǒu guān zhōng hóu lì dà rú jī zi

这句话大意是:(一)《艺文类聚》卷八七引《广志》作:「栗有关中侯栗,大如鸡子。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì yǐn zé zuò lì yǒu hóu lì guān zhōng dà lì dà rú jī zi

这句话大意是:」《太平御览》卷九六四引则作:「栗有侯栗,关中大栗,大如鸡子。

yǔ yào shù suǒ yǐn hù yì

这句话大意是:」与《要术》所引互异。

yào shù dì yī lì zì xià yí yǒu tuō wén

这句话大意是:《要术》第一「栗」字下,疑有脱文。

èr cài bó jiē míng yōng

这句话大意是:(二)蔡伯喈,名邕。

cǐ tiáo bù jiàn jīn chuán shí juǎn běn cài yōng jí zhōng

这句话大意是:此条不见今传十卷本《蔡邕集》中。

yì wén lèi jù juǎn bā qī yǐn yǒu hòu hàn cài yōng shāng gù lì fù

这句话大意是:《艺文类聚》卷八七引有「后汉蔡邕《伤故栗赋》」,。

wèi yǒu lì shù bèi rén shāng zhé ér zuò

这句话大意是:为有栗树被人伤折而作,。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì yǐn yì zuò shāng gù lì fù

这句话大意是:《太平御览》卷九六四引亦作《伤故栗赋》,。

dàn chū xué jì juǎn èr bā yǐn zé zuò shāng hú lì fù

这句话大意是:但《初学记》卷二八引则作「伤胡栗赋」,。

hú yí gù zì zhī wù

这句话大意是:「胡」疑「故」字之误。

zhì wū yào shù suǒ yǐn dāng bié yǒu suǒ běn fēi chū shāng gù lì fù

这句话大意是:至于《要术》所引,当别有所本,非出《伤故栗赋》。

sān sān guó zhì wèi zhì juǎn sān shí jì zài mǎ hán chū dà lì dà rú lí

这句话大意是:(三)《三国志‧魏志》卷三十记载马韩「出大栗,大如梨」。

hòu hàn shū yì zài mǎ hán chū dà lì rú lí

这句话大意是:《后汉书》亦载「马韩……出大栗如梨。

sì chū jīn chāo zuò shēng tā běn zuò shān jūn wù

这句话大意是:(四)「出」,金抄作「生」,他本作「山」,均误。

wèi zhì hòu hàn shū yuán wén jí yì wén lèi jù juǎn bā qī tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì yǐn wèi zhì jūn zuò chū zī gǎi zhèng

这句话大意是:《魏志‧后汉书》原文及《艺文类聚》卷八七、《太平御览》卷九六四引魏志均作「出」,兹改正。

wǔ yì wén lèi jù juǎn bā qī chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì jūn yǐn dào sān qín jì cǐ tiáo

这句话大意是:(五)《艺文类聚》卷八七、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六四均引到《三秦记》此条,。

wén zì jī běn xiāng tóng

这句话大意是:文字基本相同,。

wéi yī shēng lèi jù zuò yī dòu

这句话大意是:惟「一升」类聚作「一斗」,。

chū xué jì fán èr yǐn yì zuò yī dòu

这句话大意是:《初学记》凡二引亦作「一斗」,。

yù lǎn tóng yào shù zuò yī shēng

这句话大意是:《御览》同《要术》作「一升」。

àn hàn yī shēng yuē hé jīn èr hé zhǐ yǒu èr bǎi háo shēng shí wǔ kē lì zhǐ zhuāng mǎn èr bǎi háo shēng zhè lì shì xiǎo lì ér guǎng zhì děng suǒ zài yǒu rú jī dàn huò rú lí rú quán de dà lì cǐ jì yún dà shì yīng zuò yī dòu

这句话大意是:按汉一升约合今二合,只有二百毫升,十五颗栗只装满二百毫升,这栗是小栗,而《广志》等所载有如鸡蛋或如梨、如拳的大栗,此既云「大」,似应作「一斗」。

liù guǒ yuán gè běn jūn zuò lì yuán jǐn jīn chāo zuò guǒ yuán chū xué jì tài píng yù lǎn yǐn sān qín jì yì zuò guǒ yuán yì wén lèi jù yǐn zuò yuán zì yīng zuò guǒ zī cóng jīn chāo

这句话大意是:(六)「果园」,各本均作「栗园」,仅金抄作「果园」,《初学记》、《太平御览》引《三秦记》亦作「果园」(《艺文类聚》引作「园」),字应作「果」,兹从金抄。

qī yì wén lèi jù juǎn bā qī chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì jūn yǐn dào cǐ tiáo chū zì wáng yì lì zhī fù wén zuò běi yàn jiàn shuò bīn zhī jù lì

这句话大意是:(七)《艺文类聚》卷八七、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九六四均引到此条,出自「王逸《荔枝赋》」,文作:「北燕荐朔滨之巨栗。

chū xué jì lì wù zuò guǒ

这句话大意是:」(《初学记》「栗」误作「果」)。

bā xī jīng zá jì wén zuò lì sì hóu lì zhēn lì guī lì yì yáng lì yuán zhù yì yáng dū wèi cáo lóng suǒ xiàn dà rú quán

这句话大意是:(八)《西京杂记》文作:「……栗四:侯栗,榛栗,瑰栗,峄阳栗(原注:「峄阳都尉曹龙所献,大如拳。

jiào yào shù suǒ yǐn duō hóu lì yī zhǒng

这句话大意是:」较《要术》所引多「侯栗」一种。

jiǔ yì yáng dū wèi tài píng yù lǎn juǎn jiǔ liù sì yǐn zuò yì yáng tài shǒu

这句话大意是:(九)「峄阳都尉」,《太平御览》卷九六四引作「峄阳太守」。

àn yì yáng shān míng yòu míng gé yì shān jiàn hàn shū dì lǐ zhì dōng hǎi jùn xià pī xiàn zài jīn jiāng sū shěng pī xiàn

这句话大意是:按峄阳,山名,又名葛峄山(见《汉书‧地理志》「东海郡下邳县」),在今江苏省邳县。

shǐ zài bìng wú yì yáng jùn cǐ zuò yì yáng dū wèi huò tài shǒu dāng yǒu wù

这句话大意是:史载并无峄阳郡,此作「峄阳都尉」或「太守」,当有误。

shí chè huáng xiào zhāng xiào míng chāo wù zuò chè jù jīn chāo hú xiāng běn gǎi zhèng

这句话大意是:(十)「彻」,黄校、张校、明抄误作「撤」,据金抄、湖湘本改正。

shí yī jīn chāo jí ji yào yǐn zuò dòng hú xiāng běn zuò hái

这句话大意是:(十一)金抄及《辑要》引作「冻」,湖湘本作「还」。

qí guài de shì míng chāo é zuò tà ér hú xiāng běn gǎi zuò hái kě yǐ fǎn yìng hú xiāng běn de chéng chuán xì tǒng

现代白话:奇怪的是明抄讹作「遝」,而湖湘本改作「还」,能够反映湖湘本的承传系统。

shí èr dà dài lǐ jì xià xiǎo zhèng piān bā yuè lì líng

这句话大意是:(十二)《大戴礼记‧夏小正》篇「八月」:「「栗零」。

líng yě zhě jiàng yě

这句话大意是:零也者,降也;。

líng ér hòu qǔ zhī gù bù yán bō yě

这句话大意是:零而后取之,故不言剥也。

lì líng shì xià xiǎo zhèng yuán wén

这句话大意是:」「栗零」是《夏小正》原文;。

líng yě zhě yǐ xià shì dài dé de jiě shì jí suǒ wèi dà dài chuán

这句话大意是:「零也者」以下是戴德的解释,即所谓《大戴传》。

líng zhǐ lì lǎo shú hòu zì zǒng bāo tuō luò yóu wū xià xiǎo zhèng de shàng yī tiáo shì bō zǎo jí jī zǎo suǒ yǐ zhè lǐ shuō bù yán bō

这句话大意是:「零」指栗老熟后自总苞脱落,由于《夏小正》的上一条是「剥枣」(即击枣),所以这里说「不言剥」。

yào shù shì yǐ yì duó yǐn

这句话大意是:《要术》是以意掇引。

yòu cǐ tiáo yuán zuò shuāng xíng xiǎo zhù jiē xiě zài bù guǒ zé dòng sǐ de xià miàn dàn yǔ zhèng wén wú guān gù wèi liè chū bìng gǎi wèi dà zì zhèng wén

这句话大意是:又此条原作双行小注接写在「不裹则冻死」的下面,但与正文无关,故为列出,并改为大字正文。

shí sān cǐ tiáo yǔ xià tiáo cáng shēng lì fǎ chú biāo tí zuò dà zì wài yuán jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十三)此条与下条「藏生栗法」,除标题作大字外,原均作双行小字,兹一律改为大字。

shí sì shài xì shā kě zào jǐn jīn chāo rú wén

这句话大意是:(十四)「晒细沙可燥」,仅金抄如文;。

huáng xiào zhāng xiào míng chāo jiàn xi běn zuò kuàng xì shā kě bào shǒu mò èr zì xiǎn xì yīn xíng jìn ér é

这句话大意是:黄校、张校、明抄、渐西本作「旷细沙可爆」,首末二字显系因形近而讹;。

hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò xì shā kě wēi tuō é gèng shén

这句话大意是:湖湘本、《津逮》本作「细沙可煨」,脱讹更甚。

àn kě yǒu hǎo hé shì de yì sī kě rén kě kǒu xí yòng shén duō zhè lǐ kě zào yóu yán hǎo zào yì jí zào dào hé shì de chéng dù

这句话大意是:按「可」有「好」、「合适」的意思,「可人」、「可口」……,习用甚多,这里「可燥」,犹言「好燥」,意即燥到合适的程度。

zhù yì zhè tiáo réng shì shí jīng wén hán è sì shí zuǎn yào jiǔ yuè piān yǐn shí jīng zhèng yǒu shā cáng lì fǎ

这句话大意是:注意这条仍是《食经》文,韩鄂《四时纂要》「九月」篇引《食经》正有沙藏栗法。

shí jīng wén yǒu bù shǎo tā zì jǐ de xí yòng yǔ juǎn qī bèn qū bìng jiǔ piān zuò jiǔ fǎ tiáo rì zhōng kě zào zài jiàn yòng fǎ zhèng tóng

这句话大意是:《食经》文有不少它自己的习用语,卷七《笨曲并酒》篇「作酒法」条「日中可燥」再见,用法正同。

gǔ sī xié zé cháng yòng hǎo zì rú hǎo liū hǎo shú hǎo jìng děng děng

这句话大意是:贾思勰则常用「好」字,如「好溜」、「好熟」、「好净」等等。

cóng yòng yǔ xí guàn kě yǐ zuò wèi biàn bié shì yào shù běn wén hái shì yǐn wén de cān zhèng zhī yī

现代白话:从用语习惯,能够作为辨别是《要术》本文还是引文的参证之一。

kě yīng cún qí jiù

这句话大意是:「可」,应存其旧。

wáng zhēn nóng shū gǎi zuò lìng yǐ yì lǜ gǎi bù zú wèi jù

这句话大意是:王祯《农书》改作「令」,以意率改,不足为据。

yòu xì shā shài zào hòu hé rù cáng lì de róng qì zhōng shěng diào hé zhī yī lèi zì yě shì shí jīng wén de tè sè

这句话大意是:又细沙晒燥后,和入藏栗的容器中,省掉「和之」一类字,也是《食经》文的特色。

shí wǔ míng chāo děng zuò èr yuè jīn chāo huáng xiào zuò wǔ yuè

这句话大意是:(十五)明抄等作「二月」,金抄、黄校作「五月」。

shí liù zhōu guān zhù yuē yuán wú zhù zì

这句话大意是:(十六)「《周官》注曰」,原无「注」字。

àn cǐ wèi zhèng xuán zhù zhōu lǐ wén fēi zhōu lǐ běn wén ji yào yǐn yǒu zhù zì bì xū yǒu zī jù jiā

这句话大意是:按此为郑玄注《周礼》文,非《周礼》本文,《辑要》引有「注」字,必须有,兹据加。

zhōu lǐ tiān guān biān rén kuì shí zhī biān qí shí zǎo gǔ lì zì táo qián jí qián méi zhēn shí

这句话大意是:《周礼‧天官》「笾人」:「馈食之笾,其实枣、(古「栗」字)、桃、干(即干梅)、榛实。

zhèng xuán zhù zhēn shì lì ér xiǎo

这句话大意是:」郑玄注:「榛,似栗而小。

shí qī zhēn gǔ yì zuò shuō wén guǒ shí rú xiǎo lì

这句话大意是:(十七)「榛」,古亦作「●」,《说文》:「●,果实,如小栗。

cóng mù xīn shēng

这句话大意是:从木辛声。

yòu zhēn mù yě

这句话大意是:」又:「榛,木也。

cóng mù qín shēng

这句话大意是:从木秦声。

yī yuē zōu yě

这句话大意是:一曰菆也。

méi yǒu shì zǐ de shuō fǎ

这句话大意是:」没有「似梓」的说法。

dàn zì héng xiě jiù biàn chéng le zǐ cóng mù xīn yě kě yǐ é hé wèi shì zǐ

现代白话:但「●」字横写就变成了「梓」,「从木辛」也能够讹合为「似梓」。

shí bā jiàn shī jīng bèi fēng jiǎn xī zhēn zuò zhēn

这句话大意是:(十八)见《诗经‧邶风‧简兮》,「蓁」作「榛」。

bèi yōng wèi jiē yīn jìn jī de bèi fēng yōng fēng de fàn chēng wèi wèi shī

这句话大意是:邶、鄘、卫皆殷近畿地,邶风、鄘风得泛称为「卫诗」。

shí jiǔ shī jīng jiǎn xī shān yǒu zhēn kǒng yǐng dá shū yǐn lù jī shū lì shǔ qí zi xiǎo shì xiàng zǐ biǎo pí hēi wèi rú lì shì yě

这句话大意是:(十九)《诗经‧简兮》「山有榛」孔颖达疏引陆玑疏:「栗属,其子小,似橡子,表皮黑,味如栗是也。

zhēn zì huò zuò zhēn gài yī mù yě

这句话大意是:榛字或作蓁,盖一木也。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān zhēn yǐn lù jī máo shī shū yì zé zuò zhī yè shì lì shù zi shì xiàng zǐ wèi shì lì

这句话大意是:」《太平御览》卷九七三「榛」引陆玑《毛诗疏义》则作:「枝叶似栗树,子似橡子,味似栗。

zhī jīng kě yǐ wèi zhú

现代白话:枝茎能够为烛。

yòu lìng yǐn shī yì shū hé yào shù suǒ yǐn xiāng sì ér jiào jiǎn zhēn lì shǔ yǒu liǎng zhǒng qí yī zhǒng dà xiǎo pí yè jiē rú lì qí zi xiǎo xíng sì zhù zi wèi yì rú lì suǒ wèi shù zhī zhēn lì zhě yě

这句话大意是:」又另引《诗义疏》和《要术》所引相似而较简:「榛,栗属,有两种:其一种,大小皮叶皆如栗,其子小,形似杼子,味亦如栗,所谓「树之榛栗」者也。

qí yī zhǒng zhī jīng rú mù liǎo shēng gāo zhàng yú zuò hú táo wèi

这句话大意是:其一种,枝茎如木蓼,生高丈余,作胡桃味。

liáo dài shàng dǎng jiē ráo

这句话大意是:辽、代、上党皆饶。

jù cǐ yào shù suǒ chēng de shī yì shū bìng fēi lù jī de máo shī cǎo mù niǎo shòu chóng yú shū

这句话大意是:」据此,《要术》所称的《诗义疏》,并非陆玑的《毛诗草木鸟兽虫鱼疏》。

èr shí shù zhī zhēn lì shī jīng yōng fēng dìng zhī fāng zhōng jù

这句话大意是:(二十)「树之榛栗」,《诗经‧鄘风‧定之方中》句。

yī gǔ chēng běi fāng wèi shuò yě chēng shuò fāng

这句话大意是:「一」古称北方为「朔」,也称「朔方」;。

shuò bīn bīn lín běi biān zhī de

这句话大意是:「朔滨」,滨临北边之地。

èr ké zhǐ bāo zài lì guǒ wài miàn de yóu zǒng bāo fā yù ér chéng de ké dòu gǔ chēng qiú yì chēng fáng huì sú chēng pú

这句话大意是:「二」「壳」,指包在栗果外面的由总苞发育而成的壳斗,古称「毬」,亦称「房汇」,俗称「蒲」。

běn cǎo gāng mù juǎn èr jiǔ lì yǐn shì lèi hé bì qí bāo zì liè ér zi zhuì zhě nǎi kě jiǔ cáng

这句话大意是:《本草纲目》卷二九「栗」引《事类合璧》:「其苞自裂而子坠者,乃可久藏;。

bāo wèi liè zhě yì fǔ yě

这句话大意是:苞未裂者,易腐也。

zhè lǐ chū ké yīng lǐ jiě wèi yóu zǒng bāo kāi liè sàn chū bú shì bō qù lì ké

这句话大意是:」这里「出壳」,应理解为由总苞开裂散出,不是剥去栗壳。

sān zhǎng jìn hé shàng piān de zhǎng bō tóng yàng dōu zuò pèng dòng jiǎng

这句话大意是:「三」「掌近」,和上篇的「掌拨」同样,都作「碰动」讲。

zhǎng jí chèng zì táng hán è sì shí zuǎn yào jiǔ yuè piān cǎi yào shù é zuò chuān fǎn yìng shì chèng zì de cán xíng

这句话大意是:「掌」即「牚」字,唐韩鄂《四时纂要》「九月」篇采《要术》讹作「穿」,反映是「牚」字的残形。

sì bō jī luò

这句话大意是:「四」「剥」,击落。

yóu bō zǎo ér lái cān kàn xiào jì shí èr

这句话大意是:由「剥枣」而来,参看校记(十二)。

wǔ chū lù chū lāo chū

这句话大意是:「五」「出」,漉出,捞出。

zhè shì shí jīng wén de tè sè

这句话大意是:这是《食经》文的特色。

liù shí jīng shàng tiáo shì cáng qián lì shì shí yòng de

这句话大意是:「六」《食经》上条是藏干栗,是食用的;。

běn tiáo shì cáng shēng lì shì cáng lì zhǒng de

这句话大意是:本条是藏生栗,是藏栗种的。

bǎn lì de zhǒng zi zuì yi shā cáng

这句话大意是:板栗的种子,最宜沙藏。

sòng kòu zōng shì běn cǎo yǎn yì lì yù qián mò rú pù

这句话大意是:宋寇宗奭《本草衍义》:「栗欲干,莫如曝;。

yù shēng shōu mò rú rùn shā zhōng cáng zhì chūn mò xià chū shàng rú chū shōu zhāi

这句话大意是:欲生收,莫如润沙中藏,至春末夏初,尚如初收摘。

liàng duō shí fēn céng chǔ cáng jiù shì xiàn zài de céng jī chù lǐ

这句话大意是:」量多时分层储藏,就是现在的「层积处理」。

qī zhēn huà mù kē de zhēn

这句话大意是:「七」「榛」,桦木科的榛。

guǒ shí wèi jiān guǒ xiàng xiàng zǐ kě shí yòng yì kě zhà yóu

这句话大意是:果实为坚果,像橡子,可食用,亦可榨油。

bā zhù jí juǎn wǔ zhǒng huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān yǐn ěr yā de xǔ zhù yì jí guō pú suǒ zhù de zuò shù zhèng zì yīng zuò róu yīn shù jí ké dòu kē de lì

现代白话:「八」「杼」,即卷五《种槐柳楸梓梧柞》篇引《你雅》的「栩,杼」,亦即郭璞所注的「柞树」,正字应作「柔」,音墅,即壳斗科的栎。

ěr yā xíng bǐng shū yǐn lù jī shū jīn zuò lì yě

现代白话:《你雅》邢昺疏引陆玑疏:「今柞栎也。

xú zhōu rén wèi lì wèi zhù huò wèi zhī wèi xǔ

这句话大意是:徐州人谓栎为杼,或谓之为栩。

qí zi wèi zào huò yán zào dòu qí ké wèi zhī kě yǐ rǎn zào jīn jīng luò jí hé nèi yán zhù dòu

现代白话:其子为皂,或言皂斗,其壳为汁,能够染皂,今京洛及河内言杼斗。

wèi lì wèi zhù wǔ fāng tōng yǔ yě

这句话大意是:谓栎为杼,五方通语也。

jù cǐ zhù xǔ zuò lì sì míng tóng wèi yī mù

这句话大意是:」据此,杼、栩、柞、栎,四名同为一木。

gǔ jīn zhù zhù shí yuē xiàng

这句话大意是:《古今注》:「杼实曰橡。

zhè lǐ zhù zi jí xiàng zǐ

这句话大意是:」这里「杼子」即橡子。

jiǔ gāo zuò dòng cí yòng zhǐ gāo zhì chéng zhú

这句话大意是:「九」「膏」,作动词用,指「膏」制成烛。

jiāng wěi má jīng sōng mù piàn zhī lèi chán zā chéng shù guàn yǐ zhí wù huò dòng wù xìng yóu zhī huò chān yǐ zhí wù zhǒng zi rú ěr zǐ hù bàn zhī lèi děng hán yóu zhī de nài rán wù zhì zuò chéng huǒ jù shì de zhú gǔ chēng gāo zhú yě jiào tíng liáo

这句话大意是:将苇、麻茎、松木片之类缠扎成束,灌以植物或动物性油脂,或搀以植物种子(如耳子、瓠瓣之类)等含油脂的耐燃物质,作成火炬式的「烛」,古称「膏烛」,也叫「庭燎」。

juǎn sān zá shuō piān de jiǎ là zhú bǐ zhè gè zuò fǎ jìn bù dàn jī běn shàng hái méi yǒu tuō lí zhè yī lèi gāo zhú de xíng zhì

这句话大意是:卷三《杂说》篇的「假蜡烛」,比这个作法进步,但基本上还没有脱离这一类「膏烛」的形制。

shàng wén hé gǔ yì zhǐ ké wèi hé

这句话大意是:上文「核」,古亦指壳为「核」。

xī rú li yí yīng zuò xī rú lì chéng shàng wén niú lǐ ér é

这句话大意是:「悉如李」,疑应作「悉如栗」,承上文「牛李」而讹。

yī yú yáng jùn míng zhì yú yáng xiàn gù chéng zài jīn běi jīng shì mì yún xiàn

这句话大意是:「一0」渔阳,郡名,治渔阳县,故城在今北京市密云县。

liáo zhǐ liáo hé de qū

这句话大意是:辽,指辽河地区。

dài jùn míng hàn zhì sāng qián xiàn jìn zhì dài xiàn jūn zài jīn hé běi shěng wèi xiàn jìng

这句话大意是:代,郡名,汉治桑乾县,晋治代县,均在今河北省蔚县境。

shàng dǎng jiàn shàng piān zhù shì qī

这句话大意是:上党,见上篇注释「七」。

yī yī qiáo zhè guǒ zuò chái xīn jiǎng shēng qiáo yóu yán shāo huǒ

这句话大意是:「一一」「樵」,这裹作柴薪讲,「生樵」犹言烧火。

ruò shì diǎn huǒ ruò zhú jí diǎn zhe dāng zhú zuò zhào míng yòng

这句话大意是:「𦶟」是点火,「𦶟烛」即点著当烛,作照明用。

nài lín qín yī dì sān shí jiǔ guǎng yā yuē yī zhǎn qiū nài yě

这句话大意是:柰、林檎「一」第三十九《广雅》曰(一):「橏、●、蓲,柰也。

guǎng zhì yuē èr nài yǒu bái qīng chì sān zhǒng

这句话大意是:《广志》曰(二):「柰有白、青、赤三种。

zhāng yè yǒu bái nài jiǔ quán yǒu chì nài

这句话大意是:张掖有白柰,酒泉有赤柰。

xī fāng lì duō nài jiā yǐ wèi pú shù shí bǎi hú yǐ wèi xù jī rú shōu cáng zǎo lì

这句话大意是:西方例多柰,家以为脯,数十百斛以为蓄积,如收藏枣栗。

wèi míng dì shí zhū wáng cháo yè cì dōng chéng nài sān yī èr

这句话大意是:魏明帝时,诸王朝,夜赐冬成柰(三)一「二」。

chén sī wáng xiè yuē sì nài yǐ xià shú jīn zé dōng shēng

这句话大意是:陈思王《谢》曰(四):「柰以夏熟,今则冬生;。

wù yǐ fēi shí wèi zhēn ēn yǐ jué kǒu wèi hòu

这句话大意是:物以非时为珍,恩以绝口为厚。

zhào yuē wǔ cǐ nài cóng liáng zhōu lái

这句话大意是:」诏曰(五):「此柰从凉州来。

jìn gōng gé bù yuē liù qiū yǒu bái nài

这句话大意是:《晋宫阁簿》曰(六):「秋有白柰。

xī jīng zá jì yuē qī zǐ nài lǜ nài

这句话大意是:《西京杂记》曰(七):「紫柰,绿柰。

bié yǒu sù nài zhū nài

这句话大意是:别有素柰,朱柰。

这句话大意是:(八)。

guǎng zhì yuē jiǔ lǐ qín shì chì nài

这句话大意是:《广志》曰(九):「里琴,似赤柰。

shí

这句话大意是:(十)」。

nài lín qín bù zhǒng dàn zāi zhī

这句话大意是:柰、林檎不种,但栽之。

zhǒng zhī suī shēng ér wèi bù jiā

这句话大意是:种之虽生,而味不佳。

qǔ zāi rú yā sāng fǎ sān

这句话大意是:取栽如压桑法「三」。

cǐ guǒ gēn bù fú huì shí yī zāi gù nán qiú shì yǐ xū yā yě

这句话大意是:此果根不浮薉(十一),栽故难求,是以须压也。

yòu fǎ shí èr wū shù páng shù chǐ shí sān xǔ jué kēng yì sì qí gēn tóu zé shēng zāi yǐ

现代白话:又法(十二):于树旁数尺(十三)许掘坑,泄「四」其根头,则生栽了。

fán shù zāi zhě jiē rán yǐ wǔ

现代白话:凡树栽者,皆然了「五」。

zāi rú táo lǐ fǎ

这句话大意是:栽如桃李法。

lín qín shù yǐ zhēng yuè èr yuè zhōng fān shí sì fǔ bān bó shí wǔ chuí zhī zé ráo zi

这句话大意是:林檎树以正月、二月中,翻(十四)斧斑駮(十五)椎之,则饶子。

zuò nài fǎ shi làn nài nèi wèng zhōng pén hé kǒu wù lìng ying rù

这句话大意是:作柰法:拾烂柰,内瓮中,盆合口,勿令蝇入。

liù qī rì xǔ dāng dà làn yǐ jiǔ yān tòng pēng shí liù zhī lìng rú zhōu zhuàng

这句话大意是:六七日许,当大烂,以酒淹,痛抨(十六)之,令如粥状。

xià shuǐ gèng pēng yǐ luó lù qù pí shí qī zi

这句话大意是:下水,更抨,以罗漉去皮(十七)子。

liáng jiǔ qīng chéng xiè qù zhī gèng xià shuǐ fù pēng rú chū xiù kàn wú chòu qì shí bā nǎi zhǐ

这句话大意是:良久,清澄,泻去汁,更下水,复抨如初,嗅看无臭气(十八)乃止。

xiè qù zhī zhì bù wū shàng yǐ huī yǐn liù zhī rú zuò mǐ fěn fǎ qī

这句话大意是:泻去汁,置布于上,以灰饮「六」汁,如作米粉法「七」。

zhī jǐn dāo shí jiǔ dà rú shū zhǎng bā wū rì zhōng pù qián yán zuò mò biàn chéng

这句话大意是:汁尽,刀●(十九),大如梳掌「八」,于日中曝干,研作末,便成。

tián suān de suǒ fāng xiāng fēi cháng yě

这句话大意是:甜酸得所,芳香非常也。

zuò lín qín fǎ lín qín chì shú shí bò pò qù zi xīn dì rì shài lìng qián

这句话大意是:作林檎法:林檎赤熟时,擘破,去子、心、蔕,日晒令干。

huò mó huò dǎo xià xì juàn shāi

这句话大意是:或磨或捣,下细绢筛;。

cū zhě gèng mó dǎo yǐ xì jǐn wèi xiàn

这句话大意是:麤者更磨捣,以细尽为限。

yǐ fāng cùn bǐ tóu wū shuǐ èr shí zhōng jí chéng měi jiāng

这句话大意是:以方寸匕投于水(二十)中,即成美浆。

bù qù dì zé dà kǔ hé zǐ zé èr yī bù dù xià liú xīn zé dà suān

这句话大意是:不去蔕则大苦,合子则(二一)不度夏,留心则大酸。

ruò qián dàn zhě yǐ lín qín yī shēng hé mǐ èr èr èr shēng wèi zhèng diào shì

这句话大意是:若干噉者,以林檎一升,和米(二二)二升,味正调适。

zuò nài pú fǎ nài shú shí zhōng pò pù èr sān qián jí chéng yǐ

现代白话:作柰脯法:柰熟时,中破,曝(二三)干,即成了。

yī guǎng yā yuán zuò guǎng zhì wù

这句话大意是:(一)《广雅》,原作《广志》,误。

àn guǎng yā shì xun gǔ shū guǎng zhì shì fāng wù zhì

这句话大意是:按《广雅》是训诂书,《广志》是方物志。

zhè tiáo luó liè zhe bù tóng de ruò gān zì guī jié dào tóng yī shì wù de jiě shì zhèng shì guǎng yā de tǐ cái

这句话大意是:这条罗列著不同的若干字归结到同一事物的解释,正是《广雅》的体裁。

shì shí shàng yě zhèng jiàn wū guǎng yā shì mù wén zuò ōu yě gù wèi gǎi zhèng

这句话大意是:事实上也正见于《广雅‧释木》,文作:「●、●、櫙,也」,故为改正。

zhǎn yīn zhàn

这句话大意是:「橏」,音占;。

yīn yǎn

这句话大意是:「●」,音掩;。

qiū yīn ōu

这句话大意是:「蓲」,音欧。

jù wáng niàn sūn guǎng yā shū zhèng zhè tiáo hé nài wú guān yóu wū nài zì sú yì xiě zuò gù wù rèn yě wèi guǒ shù de nài

这句话大意是:据王念孙《广雅疏证》,这条和柰无关,由于「柰」字俗亦写作「」,故误认「也」为果树的「柰」。

wáng shì shuō shì sǐ mù

这句话大意是:王氏说,「」是「死木」;。

yǔ zhǎn tóng yě shì sǐ mù

这句话大意是:「●」与「橏」同,也是「死木」;。

zhī yán yǎn yě yǎn rán wáng yě

这句话大意是:「●之言奄也,……奄然亡也」;。

ōu zhī yán qiū yě jiē sǐ zhī yì yě

这句话大意是:「櫙之言邱也,……皆死之义也。

zǒng zhī dōu shì jiě shì sǐ mù

这句话大意是:」总之,都是解释「死木」。

àn yù piān yǒu nài yě de jiě shì rú guǒ yù piān zuò zhě gù yě wáng shì cǎi zì guǎng yā zé guǎng yā yuán zuò nài yě yīn cǐ jiāng cǐ tiáo dāng zuò píng guǒ de nài jiě shì zài nán běi cháo shí yǐ bù zhǐ yào shù

这句话大意是:按《玉篇》有「●,柰也」的解释,如果《玉篇》作者顾野王是采自《广雅》,则《广雅》原作「柰也」,因此将此条当作苹果的「柰」解释,在南北朝时已不止《要术》。

èr guǎng zhì yuē yuán zuò yòu yuē yóu wū shàng yī tiáo yǐ wù guǎng yā wèi guǎng zhì yīn cǐ cǐ tiáo tí zuò yòu yuē qí shí cǐ tiáo shān shì guǎng zhì wén zī wèi gǎi zhèng

这句话大意是:(二)「《广志》曰」,原作「又曰」,由于上一条已误《广雅》为《广志》,因此此条题作「又曰」,其实此条才是《广志》文,兹为改正。

yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn guǎng zhì zhǐ wū jiǔ quán yǒu chì nài

这句话大意是:《艺文类聚》卷八六引《广志》止于「酒泉有赤柰」。

chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn tóng yào shù dàn chū xué jì yǒu tuō wén yù lǎn zé yǒu zēng yì

这句话大意是:《初学记》卷二八、《太平御览》卷九七十引同《要术》,但《初学记》有脱文,《御览》则有增益。

sān jǐn jīn chāo zuò dōng chéng nài tā běn jūn zuò dōng chéng nài

这句话大意是:(三)仅金抄作「冬成柰」,他本均作「东城柰」。

jù xià wén dōng shēng jí cáo zhí chēng dōng nài zì yīng zuò dōng chéng

这句话大意是:据下文「冬生」及曹植称「冬柰」,字应作「冬成」。

yòu yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn liáng liú xiào yí xiè shǐ xìng wáng cì nài qǐ chēng zi jiàn chàng qí hán shú

这句话大意是:又《艺文类聚》卷八六引梁刘孝仪《谢始兴王赐柰启》称:「子建畅其寒熟。

hán shú yì dōng chéng yì

这句话大意是:」「寒熟」亦「冬成」意。

sì cáo zi jiàn jí sì bù cóng kān běn juǎn bā zài yǒu xiè cì nài biǎo shì jí xī diàn zhōng hǔ bì xuān zhào cì chén děng dōng nài yī lián

这句话大意是:(四)《曹子建集》(《四部丛刊》本)卷八载有《谢赐柰表》,是:「即夕殿中虎贲宣诏,赐臣等冬柰一奁。

nài yǐ xià shú jīn zé dōng shēng wù yǐ fēi shí wèi zhēn ēn yǐ jué yuán dào zuò jué yǐ kǒu wèi hòu fēi chén děng suǒ yí hé zhī

这句话大意是:柰以夏熟,今则冬生,物以非时为珍,恩以绝(原倒作「绝以」)口为厚,非臣等所宜荷之。

yì wén lèi jù juǎn bā liù chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yì yǒu yǐn dào hù yǒu yì wén

这句话大意是:」《艺文类聚》卷八六、《初学记》卷二八、《太平御览》卷九七十亦有引到,互有异文。

wǔ zhào yuē yún yún

这句话大意是:(五)「诏曰」云云,。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí chū xué jì juǎn èr bā yǐn zuò cǐ nǎi cóng liáng zhōu chū xué jì zuò jīng zhōu

这句话大意是:《太平御览》卷九七十、《初学记》卷二八引作:「此乃从梁州(《初学记》作「京州」,。

jūn liáng zhōu zhī wù lái

这句话大意是:均「凉州」之误)来,。

dào lǐ jì yuǎn

这句话大意是:道里既远,。

lái zhuǎn nuǎn

这句话大意是:来转暖,。

gù biàn sè chū xué jì zuò gù nài zhōng biàn sè bù jiā ěr

这句话大意是:故变色(《初学记》作「故柰中变色不佳耳」)。

yì wén lèi jù wèi yǐn

这句话大意是:《艺文类聚》未引。

liù tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn yǒu jìn gōng què míng yī tiáo shì huá lín yuán yǒu bái sì bǎi zhū

这句话大意是:(六)《太平御览》卷九七十引有《晋宫阙名》一条,是:「华林园有白四百株。

huá lín yuán zài luò yáng

这句话大意是:」华林园在洛阳。

yáng xuàn zhī luò yáng qié lán jì juǎn yī jǐng lín sì tiáo jì zài huá lín yuán yǒu nài lín

这句话大意是:杨衒之《洛阳伽蓝记》卷一「景林寺」条记载华林园有「柰林」。

qī xī jīng zá jì wén zuò nài sān bái nài zǐ nài yuán zhù huā zǐ sè lǜ nài yuán zhù huā lǜ sè

这句话大意是:(七)《西京杂记》文作:「……柰三:白柰,紫柰(原注:「花紫色」),绿柰(原注:「花绿色」)。

yào shù shǎo bái nài yī zhǒng huò yīn tā xiàng zī liào yǐ yǒu yǐn dào ér lüè qù

这句话大意是:」《要术》少「白柰」一种,或因他项资料已有引到而略去?

bā cǐ tiáo shì yào shù yuē jǔ qí tā zī liào suǒ jiàn de nài de bù tóng míng mù

这句话大意是:(八)此条是《要术》约举其他资料所见的柰的不同名目。

sù nài yǒu zuǒ sī shǔ dōu fù zhū yīng chūn jiù sù nài xià chéng jiàn wén xuǎn juǎn sì děng jì zài

这句话大意是:「素柰」,有左思《蜀都赋》:「朱樱春就,素柰夏成」(见《文选》卷四)等记载。

zhū nài chū xué jì juǎn èr bā yǐn sūn chu jǐng fù yǒu chén huáng li fú zhū nài

这句话大意是:「朱柰」,《初学记》卷二八引孙楚《井赋》有:「沉黄李,浮朱柰。

yì wén lèi jù juǎn bā liù yǐn liáng liú xiào yí xiè shǐ xìng wáng cì nài qǐ jù sūn fù yǐn chēng sūn jǐng fú zhū

这句话大意是:」《艺文类聚》卷八六引梁刘孝仪《谢始兴王赐柰启》据孙《赋》引称:「孙《井》浮朱。

jiǔ yì wén lèi jù juǎn bā qī yǐn guǎng zhì zuò guǎng zhì yuē lín qín shì chì nài zi yì míng hēi qín

这句话大意是:(九)《艺文类聚》卷八七引《广志》作:「《广志》曰:「林檎似赤柰子,亦名黑檎。

yòu yuē yī míng lái qín yán wèi gān shú zé lái qín yě

这句话大意是:」又曰:「一名来禽,言味甘熟则来禽也。

hēi qín shì lǐ qín zhī wù

这句话大意是:」」「黑擒」是「里檎」之误。

shí lǐ qín shì chì nài jǐn jīn chāo rú wén dàn qín xià yǒu yǎn wén hòu jiā jiào gǎi kàn bù qīng

这句话大意是:(十)「里琴似赤柰」,仅金抄如文(但「琴」下有衍文,后加校改,看不清);。

huáng xiào zhāng xiào wù zuò lǐ qín yǐ chì nài míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn děng zài wù zuò lǐ qín yǐ chì nài dàn míng chāo de lǐ yuán zuò lǐ wáng páng shì hòu rén yī jù míng dài kè běn yìng tiān shǎng qù de

这句话大意是:黄校、张校误作「里琴以赤柰」,明抄、湖湘本、津逮本等再误作「理琴以赤柰」,但明抄的「理」原作「里」,王旁是后人依据明代刻本硬添上去的。

yóu wū lǐ yǐ zhī wù tóng shí yòu lòu xiào jīn chāo zhè jù kě yǐ biàn chéng yòng chì nài lái lǐ qín sè shí bèi cuò běn suǒ wù ér chū zài guǎng zhì wén zhōng yóu wèi bù jīng

现代白话:由于「理」、「以」之误,同时又漏校金抄,这句能够变成用赤柰来理琴瑟,实被错本所误,而出在《广志》文中,尤为不经。

yào shù yǐn wén zì yǒu céng cì xiān yǐn nài hòu yǐn lín qín

这句话大意是:《要术》引文,自有层次,先引柰,后引林檎;。

xiān hòu zhī xù gè piān dōu zuò rú cǐ ān pái

这句话大意是:先后之序,各篇都作如此安排。

cǐ chù zì yì bù lì wài gù yǐn guǎng zhì wén xiān hòu èr jiàn háo bù zú yì

这句话大意是:此处自亦不例外,故引《广志》文先后二见,毫不足异。

lǐ qín lái qín dōu shì lín qín de yì míng yǐ bì xū shì shì jīn chāo tóng yì wén lèi jù tài píng yù lǎn suǒ yǐn shì wéi yī zhèng què de zì

这句话大意是:「里琴」、「来禽」都是「林檎」的异名,「以」,必须是「似」,金抄同《艺文类聚》、《太平御览》所引,是唯一正确的字。

shí yī huì tōng huì yuán zhǐ zá cǎo

这句话大意是:(十一)「薉」,通「秽」,原指杂草;。

zhè lǐ fú huì zhǐ jiē jìn de miàn dī gēn xì suǒ shēng de gēn niè

这句话大意是:这里「浮薉」指接近地面的根系所生的根蘖。

yòng tā fán zhí shí shì zāi yòng bú dào shí ài tóng zá cǎo jiù de chú qù suǒ yǐ yě chēng wèi huì

这句话大意是:用它繁殖时是栽,用不到时碍同杂草,就得除去,所以也称为「薉」。

huáng xiào míng chāo wù zuò cáng hú xiāng běn jīn dǎi běn cǐ zhù quán tuō zī jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:黄校、明抄误作「藏」,湖湘本、《津逮》本此注全脱,兹据金抄改正。

shí èr yòu fǎ jí xià wén zuò nài fǎ zuò lín qín fǎ zuò nài pú fǎ sì tiáo chú biāo tí zuò dà zì wài yuán jūn zuò shuāng xíng xiǎo zì zī yī lǜ gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十二)「又法」及下文「作柰法」、「作林檎法」、「作柰脯法」四条,除标题作大字外,原均作双行小字,兹一律改为大字。

shí sān chǐ míng chāo wù zuò yì

这句话大意是:(十三)「尺」,明抄误作「亦」。

shí sì jīn chāo zuò fān jí fān zhuǎn yì jí zhǒng zǎo piān de fǎn fǔ chú xué jīn běn cóng ji yào yǐn zuò fǎn wài qí yú gè běn zuò tōng fān

这句话大意是:(十四)金抄作「翻」,即翻转,亦即《种枣》篇的「反斧」,除《学津》本从《辑要》引作「反」外,其余各本作「」,通「翻」。

cǐ jí zhǒng zǎo piān de jià zǎo fǎ yì yòng wū lín qín

这句话大意是:此即《种枣》篇的「嫁枣」法,亦用于林檎。

shí wǔ bó jí bó zì jīn dǎi běn é zuò míng chāo hú xiāng běn é zuò jù jīn chāo gǎi zhèng xué jīn běn jiàn xi běn cóng ji yào yǐn tóng

这句话大意是:(十五)「駮」即「驳」字,《津逮》本讹作「●」,明抄、湖湘本讹作「●」,据金抄改正(《学津》本、渐西本从《辑要》引同)。

shí liù tòng pēng

这句话大意是:(十六)「痛抨」,。

huáng xiào míng chāo hú xiāng běn děng wù zuò bìng chèng

这句话大意是:黄校、明抄、湖湘本等误作「病秤」,。

jiàn xi běn wù zuò tòng bàn

这句话大意是:渐西本误作「痛拌」,。

jǐn jīn chāo zuò tòng pēng àn jīn chāo de páng gài xiě zuò cái

这句话大意是:仅金抄作「痛抨」(按金抄的「」旁概写作「才」,。

shí jì shì pēng zì

这句话大意是:实际是「抨」字,。

bú shì píng zì

这句话大意是:不是「枰」字),。

xià wén pēng zì èr jiàn

这句话大意是:下文「抨」字二见,。

gù cóng jīn chāo

这句话大意是:故从金抄。

tòng shì jǐn liàng dì pēng shì dǎo jiǎo cān kàn juǎn wǔ zhǒng hóng lán huā zhī zi piān zuò mǐ fěn fǎ jí juǎn liù yǎng yáng piān pēng sū fǎ

这句话大意是:「痛」是尽量地,「抨」是捣搅,参看卷五《种红蓝花栀子》篇「作米粉法」及卷六《养羊》篇「抨酥法」。

shí qī pí míng chāo hú xiāng běn wù zuò shòu wú diǎn jí jǐng jiào gǎi zuò pí dāng xì jù wáng zhēn nóng shū jīn chāo tóng zī gǎi zhèng

现代白话:(十七)「皮」,明抄、湖湘本误作「受」,我点及景校改作「皮」(当系据王祯《农书》),金抄同,兹改正。

shí bā xiù kàn wú chòu qì huáng xiào lù lù zuò chòu kàn wú chòu qì huáng xiào liú lù zhāng xiào míng chāo zuò chòu kàn wú qì hú xiāng běn jīn dǎi běn děng zuò kàn wú chòu qì

这句话大意是:(十八)「嗅看无臭气」黄校陆录作「臭看无臭气」,黄校刘录、张校、明抄作「臭看无气」,湖湘本、《津逮》本等作「看无臭气」;。

jīn chāo zé zuò xiù kàn wú qì hào zài jīn chāo shì biǎo shì tuō wén dàn wú cóng zhī xī suǒ tuō hé zì

这句话大意是:金抄则作「嗅○看无气」,「○」号在金抄是表示脱文,但无从知悉所脱何字。

zī cān zhào jīn chāo jí huáng xiào lù lù zuò rú shàng wén yì yì yě hěn míng liáo

这句话大意是:兹参照金抄及黄校陆录作如上文,意义也很明暸。

shí jiǔ dāo shì gē huá jīn chāo wù zuò dāo lí míng chāo wù zuò lì hú xiāng běn děng wù zuò dāo tī wáng zhēn nóng shū yǐn zuò dāo jiàn xi běn tóng zī gǎi zhèng

这句话大意是:(十九)「刀●」,「●」是割划,金抄误作「刀郦」,明抄误作「力●」,湖湘本等误作「刀剔」,王祯《农书》引作「刀●」,渐西本同,兹改正。

èr shí shuǐ jǐn jīn chāo yǒu tā běn tuō bì xū yǒu zī jù bǔ

这句话大意是:(二十)「水」,仅金抄有,他本脱,必须有,兹据补。

èr yī zé huáng xiào zhāng xiào míng chāo wù zuò de tā běn bù wù

这句话大意是:(二一)「则」,黄校、张校、明抄误作「得」,他本不误。

èr èr mǐ gè běn jūn zuò mǐ miàn mǐ miàn bù néng shēng chī wù jù zhǒng zǎo piān suān zǎo jí zhǒng méi xìng piān xìng li gǎi zhèng

这句话大意是:(二二)「米」,各本均作「米面」,「米面」不能生吃,误,据《种枣》篇「酸枣」及《种梅杏》篇「杏李」改正。

èr sān pù míng chāo wù zuò bào tā běn bù wù

这句话大意是:(二三)「曝」,明抄误作「爆」,他本不误。

yī nài wú qí jùn zhí wù míng shí tú kǎo yǐ wèi jiù shì píng guǒ

这句话大意是:「一」「柰」,吴其濬《植物名实图考》以为就是苹果。

lín qín jí shā guǒ yì míng huā hóng

这句话大意是:「林檎」,即沙果,亦名花红。

èr yīn lián tóng lián

这句话大意是:「二」「」,音廉,同「奁」;。

yī yóu yán yī hé

这句话大意是:「一」犹言一盒。

sān yā sāng fǎ zhǐ yā tiáo fán zhí fǎ jiàn juǎn wǔ zhǒng sāng zhè piān

这句话大意是:「三」「压桑法」,指压条繁殖法,见卷五《种桑柘》篇。

sì yì lù chū gēn tóu lù wū kēng zhōng

这句话大意是:「四」「泄」,露出,根头露于坑中。

wǒ guó yuán chǎn de lí yì bān róng yì fā shēng gēn niè

这句话大意是:我国原产的梨,一般容易发生根蘖。

zhè gè cǎi yòng shǐ gēn bù shòu shāng lái cì jī gēn niè fā shēng de fāng fǎ xiàn zài wū zǎo shù de gēn niè fán zhí pō duō cǎi yòng

这句话大意是:这个采用使根部受伤来刺激根蘖发生的方法,现在于枣树的根蘖繁殖,颇多采用。

wǔ fán shù zāi zhě jiē rán yǐ tóng yàng de fāng fǎ yào shù yì yòng wū qiū hé bái tóng jiàn juǎn wǔ zhǒng huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān

现代白话:「五」「凡树栽者,皆然了」,同样的方法,《要术》亦用于楸和白桐,见卷五《种槐柳楸梓梧柞》篇。

liù yǐn zhǐ xī qù shuǐ fēn

这句话大意是:「六」「饮」,指吸去水分。

qī rú zuò mǐ fěn fǎ jiàn juǎn wǔ zhǒng hóng lán huā zhī zi piān shì zài shuǐ yán mǐ fěn chéng qīng hòu fàng shàng xī shī wù zhì shǐ xī qián shuǐ fèn de fāng fǎ

这句话大意是:「七」「如作米粉法」,见卷五《种红蓝花栀子》篇,是在水研米粉澄清后放上吸湿物质使吸干水分的方法。

bā shū zhǎng zhǐ huá chéng xiàng shū bǎ de piān zi

这句话大意是:「八」「梳掌」,指划成像梳把的片子。

zhǒng shì dì sì shí shuō wén yuē yī shì chì shí guǒ yī yě

这句话大意是:种柿第四十《说文》曰(一):「柿,赤实果「一」也。

guǎng zhì yuē èr xiǎo zhě rú xiǎo xìng

这句话大意是:《广志》曰(二):「小者如小杏。

yòu yuē sān zǎo èr wèi rú shì

这句话大意是:」又曰(三):「●枣「二」,味如柿。

jìn yáng sān jī sì xì ér hòu yǐ gòng yù

这句话大意是:晋阳「三」●,肌(四)细而厚,以供御。

wáng yì yuē wǔ yuàn zhōng niú shì

这句话大意是:王逸曰(五):「苑中牛柿。

li yóu yuē liù hóng shì ruò qī guā

这句话大意是:李尤曰(六):「鸿柿若(七)瓜。

zhāng héng yuē bā shān shì

这句话大意是:张衡曰(八):「山柿。

zuǒ sī yuē jiǔ hú pàn zhī shì

这句话大意是:左思曰(九):「胡畔之柿。

pān yuè yuē shí liáng hóu wū pí sì zhī shì

这句话大意是:潘岳曰(十):「梁侯乌椑「四」之柿。

shì yǒu xiǎo zhě zāi zhī

这句话大意是:柿,有小者,栽之;。

wú zhě qǔ zhī wū zǎo èr gēn shàng chā zhī rú chā lí fǎ

这句话大意是:无者,取枝于●枣「二」根上插之,如插梨法。

shì yǒu shù qián zhě yì yǒu huǒ bèi lìng qián wǔ zhě shí yī

这句话大意是:柿有树干者,亦有火焙令干「五」者(十一)。

shí èr

这句话大意是:(十二)。

shí jīng cáng shì fǎ shí sān shì shú shí qǔ zhī yǐ huī zhī zǎo shí sì zài sān dù qián lìng zhī jué liù zhe qì zhōng jīng shí rì kě shí

这句话大意是:《食经》藏柿法(十三):「柿熟时取之,以灰汁澡(十四)再三度,干令汁绝「六」,著器中,经十日可食。

yī shuō wén chì shí guǒ cóng mù shēng

这句话大意是:(一)《说文》:「●,赤实果,从木●声。

xiàn zài xiě zuò shì

这句话大意是:」现在写作「柿」。

dàn xiàn zài de zhè gè shì zì yuán yīn fèi yuán shì sú chēng bào huā wèi mù shì de shì zì hòu lái dài tì le zì jí jīn shì zì

这句话大意是:但现在的这个「柿」字,原音肺,原是俗称铇花为「木柿」的「柿」字,后来代替了「●」字,即今柿字。

èr tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī yī shì yǐn guǎng zhì zuò shì yǒu xiǎo zhě rú xìng

这句话大意是:(二)《太平御览》卷九七一「柿」引《广志》作:「柿有小者如杏。

sān tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān zǎo yǐn guǎng zhì jìn yáng zuò jìn yáng hù yú tóng

这句话大意是:(三)《太平御览》卷九七三「●枣」引《广志》「晋阳●」作「晋阳楛●」,余同。

sì jī jīn chāo wù zuò míng chāo hú xiāng běn děng zuò féi yì fēi

这句话大意是:(四)「肌」,金抄误作「」,明抄、湖湘本等作「肥」,亦非。

wú diǎn jiào gǎi zuò jī jiàn xi běn cóng zhī tài píng yù lǎn yǐn guǎng zhì yì zuò jī zī gǎi zhèng

现代白话:我点校改作「肌」,渐西本从之,《太平御览》引《广志》亦作「肌」,兹改正。

wǔ tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī yī yǐn zuò wáng yì lì zhī fù shì wǎn zhōng zhū shì

这句话大意是:(五)《太平御览》卷九七一引作王逸《荔枝赋》,是:「宛中朱柿。

wǎn shì dì míng jí jīn hé nán shěng nán yáng xiàn

这句话大意是:」「宛」是地名,即今河南省南阳县。

wǎn yuàn gǔ tōng huái nán zǐ chù zhēn xun xíng yuàn ér shén zhuàng

这句话大意是:「宛」、「苑」古通,《淮南子‧俶真训》:「形苑而神壮。

gāo yòu zhù yuàn dú nán yáng yuàn

这句话大意是:」高诱注:「苑,读南阳苑。

zé yào shù xiě zuò yuàn réng zhǐ nán yáng méi yǒu wèn tí

这句话大意是:」则《要术》写作「苑」,仍指南阳,没有问题。

sòng kòu zōng shì běn cǎo yǎn yì huá zhōu yǒu yī děng zhū shì bǐ zhū pǐn zhōng zuì xiǎo shēn hóng sè

这句话大意是:宋寇宗奭《本草衍义》:「华州有一等朱柿,比诸品中最小,深红色。

yòu chēng niú xīn shì rú niú zhī xīn

这句话大意是:」又称:「牛心柿,如牛之心。

dàn yào shù niú shì bù děng wū niú xīn shì yí réng yīng shì zhū shì zhī é

这句话大意是:」但《要术》「牛柿」,不等于「牛心柿」,疑仍应是「朱柿」之讹。

liù tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī yī yǐn zuò li yóu qī wén tóng

这句话大意是:(六)《太平御览》卷九七一引作李尤《七》,文同。

àn duò shū jīng jí zhì zài liáng yǒu lè ān xiāng li yóu jí wǔ juǎn wáng

这句话大意是:按《隋书‧经籍志》载:「梁有乐安相李尤集五卷,亡。

hòu hàn shū li yóu chuán chēng qí zhe yǒu qī tàn děng qī bù chéng piān míng yīng shì qī tàn zhī é

这句话大意是:」《后汉书‧李尤传》称其著有「七叹」等,「七」不成篇名,应是「七叹」之讹。

qī ruò gè běn jūn zuò kǔ wù jù tài píng yù lǎn yǐn li yóu qī

这句话大意是:(七)「若」,各本均作「苦」,误,据《太平御览》引李尤《七》(?

gǎi

这句话大意是:)改。

hóng shì dà shì shuō zhè zhǒng shì yǒu guā nà me dà

这句话大意是:「鸿」是大,是说这种柿有瓜那么大。

bā shān shì chū zhāng héng nán dōu fù wén xuǎn juǎn sì zài gāi fù nǎi yǒu yīng méi shān shì hóu táo lí lì jù li shàn zhù hóu táo jí shān táo

这句话大意是:(八)「山柿」,出张衡《南都赋》,《文选》卷四载该赋:「乃有樱、梅、山柿,侯桃、梨、栗,……」据李善注,「侯桃」即山桃。

jiǔ wén xuǎn juǎn liù zuǒ sī wèi dū fù yǒu zhēn dìng zhī lí gù ān zhī lì qí huán zhī sǔn xìn dōu zhī zǎo yōng qiū zhī liáng qīng liú zhī dào

这句话大意是:(九)文选卷六左思《魏都赋》有「真定之梨,故安之栗,……淇、洹之笋,信都之枣,雍丘之粱,清流之稻。

zhè lǐ hú pàn zhī shì yě xiàng fù wén dàn wèi xiáng suǒ chū

这句话大意是:」这里「胡畔之柿」,也像赋文,但未详所出。

shí jiàn pān yuè xián jū fù cān kàn zhǒng zǎo piān xiào jì shí sì

这句话大意是:(十)见潘岳《闲居赋》,参看《种枣》篇校记(十四)。

shí yī yì yǒu huǒ bèi lìng qián zhě jǐn jīn chāo rú wén tā běn jūn yǒu tuō wù shèn huò quán tuō cǐ tiáo huáng xiào míng chāo zuò yì dōng lěng qián zhě zhāng xiào zuò yì lěng qián zhě zī jù jīn chāo bǔ zhèng

这句话大意是:(十一)「亦有火焙令干者」,仅金抄如文,他本均有脱误,甚或全脱此条,黄校、明抄作:「亦□东□冷干者」,张校作:「亦□□冷干者」,兹据金抄补正。

shí èr cǐ tiáo yuán zuò shuāng xíng xiǎo zhù liè zài rú chā lí fǎ xià miàn dàn hé zhèng wén bù xiāng gàn gù wèi gǎi liè bìng gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十二)此条原作双行小注列在「如插梨法」下面,但和正文不相干,故为改列,并改为大字。

shí sān cǐ tiáo chú biāo tí shí jīng cáng shì fǎ zuò dà zì wài yú yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì zī gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(十三)此条除标题「《食经》藏柿法」作大字外,余原作双行小字,兹改为大字。

shí sì zǎo yóu yán pào jìn míng chāo hú xiāng běn děng zuò zào wù jù jīn chāo gǎi zhèng wáng zhēn nóng shū yǐn tóng

这句话大意是:(十四)「澡」,犹言「泡」、「浸」,明抄、湖湘本等作「燥」,误,据金抄改正(王祯《农书》引同)。

yī chì shí guǒ duàn yù cái zhù yán guǒ yòu yán shí zhě shí wèi qí zhōng yě

这句话大意是:「一」「赤实果」,段玉裁注:「言果又言实者,实,谓其中也;。

chì zhōng yǔ wài tóng sè wéi

这句话大意是:赤中,与外同色,惟●。

èr zǎo jí jūn qiān zi jiàn zhǒng zǎo piān zhù shì

这句话大意是:「二」「●枣」,即君迁子,见《种枣》篇注释。

jūn qiān zi shì wǒ guó běi fāng shì de zhǔ yào zhēn mù běn piān jí yòng yǐ jià jiē shì

这句话大意是:君迁子是我国北方柿的主要砧木,本篇即用以嫁接柿。

sān jìn yáng jí jīn tài yuán

这句话大意是:「三」晋阳,即今太原。

sì pí yīn bēi yě jiào bēi shì

这句话大意是:「四」「椑」,音卑,也叫「椑柿」。

sòng sū sòng tú jīng běn cǎo chū xuān xī jīng xiāng mǐn guǎng zhū zhōu dàn kě shēng dàn bù kān qián

这句话大意是:宋苏颂《图经本草》:「出宣、歙、荆、襄、闽、广诸州,但可生噉,不堪干。

chóng xiū zhèng hé zhèng lèi běn cǎo juǎn èr sān shēng jiāng huái nán shì shì ér qīng hēi

这句话大意是:」《重修政和证类本草》卷二三:「生江淮南,似柿而青黑。

gù chēng wū pí

这句话大意是:」故称「乌椑」。

běn cǎo gāng mù juǎn sān shí pí nǎi shì zhī xiǎo ér bēi zhě gù wèi zhī pí

这句话大意是:《本草纲目》卷三十:「椑乃柿之小而卑者,故谓之椑。

tā shì zhì shú zé huáng chì wéi cǐ suī shú yì qīng hēi sè

这句话大意是:他柿至熟则黄赤,惟此虽熟亦青黑色。

dǎo suì jìn zhī wèi zhī shì qī kě yǐ rǎn zēng shàn zhū wù gù yǒu qī shì zhī míng

现代白话:捣碎浸汁,谓之柿漆,能够染罾扇诸物,故有「漆柿」之名。

jí jīn shì shù kē de yóu shì yě kě yǐ zuò wèi shì de zhēn mù qí guǒ shí yuán xíng huò luǎn yuán xíng

现代白话:」即今柿树科的油柿,也能够作为柿的砧木,其果实圆形或卵圆形。

wǔ qián shì lǎo shú zhǐ tuō sè bú shì qián zhì shì bǐng

这句话大意是:「五」「干」是「老熟」,指脱涩,不是干制柿饼。

yáng xióng fāng yán juǎn shí qián lǎo yě

这句话大意是:扬雄《方言》卷十:「干,……老也。

shuō míng gǔ shí fāng yán yǒu yǐ lǎo wèi qián

这句话大意是:」说明古时方言有以「老」为「干」。

sè shì wèi jīng tuō sè bù néng chī gǔ rén yīn rèn wèi zhì kě chī shí jí zhì tuō sè hòu shǐ wèi lǎo shú shì hěn zì rán de

这句话大意是:涩柿未经脱涩不能吃,古人因认为至可吃时即至脱涩后始为「老熟」是很自然的。

shì yǒu tián shì sè shì èr dà lèi

这句话大意是:柿有甜柿、涩柿二大类。

tián shì zài shù shàng zì rán tuō sè chéng shú shí zhāi xià lái jiù kě yǐ chī zhè jiù shì yào shù suǒ shuō de shì yǒu shù qián lǎo zhě de yī lèi

现代白话:甜柿在树上自然脱涩,成熟时摘下来就能够吃,这就是《要术》所说的「柿有树干(老)者」的一类。

sè shì bì xū jīng guò rén gōng tuō sè cái néng chī zhè jiù shì yào shù suǒ shuō de yì yǒu huǒ bèi lìng qián lǎo zhě de yī lèi

这句话大意是:涩柿必须经过人工脱涩才能吃,这就是《要术》所说的「亦有火焙令干(老)者」的一类。

yào shù shǒu xiān jiē míng shì yǒu yì yǒu zhèng shì shuō míng shì yǒu zì rán tuō sè hé rén gōng tuō sè de èr dà lèi shì hé lǐ de

这句话大意是:《要术》首先揭明「柿有」、「亦有」,正是说明柿有自然脱涩和人工脱涩的二大类,是合理的。

yào shù xiě zuò tǐ lì xiān xiě zì jǐ de dōng xi hòu yǐn tā shū duì zì jǐ xiě de zhè yī diǎn zuò fù shuō

这句话大意是:《要术》写作体例,先写自己的东西,后引他书对自己写的这一点作附说;。

jì xù xiě lìng yī diǎn shí jì xù xiān xiě zì jǐ de hòu yǐn bié rén de

这句话大意是:继续写另一点时,继续先写自己的,后引别人的。

zhè gè yuán zé zài quán shū zhōng jǐ wú lì wài

这句话大意是:这个原则,在全书中几无例外。

zhè lǐ zài xiě guò shì de zāi péi yǐ hòu jiē zhe zhuǎn rù tuō sè ér hòu miàn yǐn dào shí jīng wén zhèng shì guān wū tuō sè de

这句话大意是:这里在写过柿的栽培以后,接著转入脱涩,而后面引到《食经》文,正是关于脱涩的。

cóng zhè gè tǐ lì shàng yě fǎn zhèng shù qián bèi qián shì zhǐ de tuō sè

这句话大意是:从这个体例上,也反证「树干」、「焙干」是指的脱涩。

liù qián lìng zhī jué dào huī zhī quán qián shí

这句话大意是:「六」「干令汁绝」,到灰汁全干时。

shí jīng wén yuán shì zhè yàng xíng shì de

这句话大意是:《食经》文原是这样形式的。

jiāng shì guǒ jìn rù huī zhī zhōng mù dì zài pò huài guǒ pí de xì bāo zǔ zhī shǐ bù néng xíng zhèng cháng hū xī zuò yòng pò shǐ jìn xíng fèn zǐ jiān hū xī

这句话大意是:将柿果浸入灰汁中,目的在破坏果皮的细胞组织,使不能行正常呼吸作用,迫使进行「分子间呼吸」。

jīng guò zhè yàng chù lǐ hòu zài ná chū lái děng huī zhī quán qián le zài fàng rù chéng qì zhōng jīng guò shí rì shǐ guǒ ròu wán chéng yóu kě róng xìng dān níng wù zhì zhuǎn huà wèi bù kě róng xìng de guò chéng jiù dá dào tuō sè de mù dì kě yǐ chī le

现代白话:经过这样处理后,再拿出来,等灰汁全干了,再放入盛器中,经过十日,使果肉完成由可溶性单宁物质转化为不可溶性的过程,就达到脱涩的目的,能够吃了。

ān shí liú yī dì sì shí yī lù jī yuē yī zhāng qiān wèi hàn shǐ wài guó shí bā nián de tú lín

这句话大意是:安石榴「一」第四十一陆机曰(一):「张骞为汉使外国十八年,得涂林。

tú lín ān shí liú yě

这句话大意是:涂林,安石榴也。

guǎng zhì yuē èr ān shí liú yǒu tián suān èr zhǒng sān

这句话大意是:《广志》曰(二):「安石榴有甜、酸二种(三)。

yè zhōng jì yún sì shí hǔ yuàn zhōng yǒu ān shí liú zi èr dà rú yú qí wèi bù suān

这句话大意是:《邺中记》云(四):「石虎苑中有安石榴,子「二」大如盂,其味不酸。

bào pǔ zǐ yuē wǔ jī shí shān yǒu kǔ liú liù

这句话大意是:《抱朴子》曰(五):「积石山有苦榴(六)。

zhōu jǐng shì lú shān jì yuē qī xiāng lú fēng tóu yǒu dà pán shí kě zuò shù bǎi rén chuí shēng shān shí liú sān

这句话大意是:周景式《庐山记》曰(七):「香炉峰头有大磐石,可坐数百人,垂生山石榴「三」。

sān yuè bā zhōng zuò huā sè rú shí liú ér xiǎo dàn hóng fū sì zǐ è yè yè wǔ kě ài

这句话大意是:三月(八)中作花,色如石榴而小淡,红敷「四」紫萼,烨烨「五」可爱。

jīng kǒu jì yuē jiǔ lóng gāng xiàn yǒu shí liú

这句话大意是:《京口记》曰(九):「龙刚县有石榴。

xī jīng zá jì yuē shí yǒu gān shí liú yě

这句话大意是:《西京杂记》曰(十):「有甘石榴」也。

zāi shí liú fǎ sān yuè chū qǔ zhī dà rú shǒu dà zhǐ zhě zhǎn lìng zhǎng yī chǐ bàn bā jiǔ zhī gòng wèi yī kē shāo xià tóu èr cùn

这句话大意是:栽石榴法:三月初,取枝大如手大指者,斩令长一尺半,八九枝共为一窠,烧下头二寸。

bù shāo zé lòu zhī yǐ liù

现代白话:不烧则漏汁了「六」。

jué yuán kēng shēn yī chǐ qī cùn kǒu jìng chǐ

这句话大意是:掘圆坑深一尺七寸,口径尺。

shù zhī wū kēng pàn huán yuán bù zhī shí yī lìng yún diào yě

这句话大意是:竖枝于坑畔,环圆布枝(十一),令匀调也。

zhì kū gǔ jiāng shí qī wū zhī jiān gǔ shí cǐ shì shù xìng suǒ yí

这句话大意是:置枯骨、礓石「七」于枝间,骨、石,此是树性所宜。

xià tǔ zhù zhī

这句话大意是:下土筑之。

yī zhòng tǔ yī zhòng gǔ shí píng kǎn zhǐ

这句话大意是:一重土,一重骨、石,平坎止。

qí tǔ lìng méi zhī tóu yī cùn xǔ yě

这句话大意是:其土令没枝头一寸许也。

shuǐ jiāo cháng lìng rùn zé

这句话大意是:水浇常令润泽。

jì shēng yòu yǐ gǔ shí bù qí gēn xià zé kē yuán zī mào kě ài

这句话大意是:既生,又以骨、石布其根下,则科圆滋茂可爱。

ruò gū gēn dú lì zhě suī shēng yì bù jiā yān

现代白话:若孤根独立者,虽生亦不佳呢。

shí yuè zhōng yǐ pú guǒ ér chán zhī

这句话大意是:十月中,以蒲裹而缠之。

bù guǒ zé dòng sǐ yě

这句话大意是:不裹则冻死也。

èr yuè chū nǎi jiě fàng

这句话大意是:二月初乃解放。

ruò bù néng de duō zhī zhě qǔ yī zhǎng tiáo shāo tóu yuán qū rú niú jū bā ér héng mái zhī yì de

这句话大意是:若不能得多枝者,取一长条,烧头,圆屈如牛拘「八」而横埋之亦得。

rán bù jí shàng fǎ gēn qiáng zǎo chéng

这句话大意是:然不及上法根强早成。

qí jū zhōng yì ān gǔ shí

这句话大意是:其拘中亦安骨、石。

qí zhú gēn zāi jiǔ zhě yì yuán bù zhī ān gǔ shí wū qí zhōng yě

这句话大意是:其𣃁根栽「九」者,亦圆布之,安骨、石于其中也。

yī yì wén lèi jù juǎn bā liù tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí jí tú jīng běn cǎo jūn yǐn zuò lù jī yǔ yún dì shū

这句话大意是:(一)《艺文类聚》卷八六、《太平御览》卷九七十及《图经本草》均引作「陆机《与云弟书》」,。

wén tóng

这句话大意是:文同,。

wéi tú lín bù chóng wén

这句话大意是:惟「涂林」不重文,。

zuò shǐ wài guó shí bā nián

这句话大意是:作「……使外国十八年,。

de tú lín ān shí liú yě lèi jù shí zuò shú

这句话大意是:得涂林安石榴也」(《类聚》「石」作「熟」)。

tú lín chóng wén zé tú lín shì ān shí liú de yì míng

这句话大意是:「涂林」重文,则「涂林」是安石榴的异名。

dàn lèi jù tóng juǎn yǐn liáng yuán dì fù de yǒng shí liú shī yǒu tú lín wèi yīng fā chūn mù zhuǎn xiāng cuī jù běn cǎo gāng mù juǎn sān shí yǐn bó wù zhì hàn zhāng qiān shǐ xī yù de tú lín ān shí liú guó liú zhǒng yǐ guī gù míng ān shí liú

这句话大意是:但《类聚》同卷引梁元帝《赋得咏石榴》诗有「涂林未应发,春暮转相催」句,《本草纲目》卷三十引《博物志》:「汉张骞使西域得涂林安石榴国榴种以归,故名安石榴。

zé tú lín shì dì míng

这句话大意是:」则「涂林」是地名。

tā shū suǒ yǐn tú lín yě bù chóng wén wèi zhī yào shù shì fǒu yǎn wù

这句话大意是:他书所引,「涂林」也不重文,未知《要术》是否衍误。

guān wū zhāng qiān yǐn jìn ān shí liú wén xuǎn pān yuè xián jū fù li shàn zhù yǐn bó wù zhì yì yǒu cǐ shuō

这句话大意是:关于张骞引进安石榴,《文选》潘岳《闲居赋》李善注引《博物志》亦有此说。

èr tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn guǎng zhì tóng yào shù

这句话大意是:(二)《太平御览》卷九七十引《广志》同《要术》。

sān èr zhǒng cóng jīn chāo jí tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn tā běn zuò èr děng

这句话大意是:(三)「二种」,从金抄及《太平御览》卷九七十引,他本作「二等」。

sì chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí jūn yǐn dào cǐ tiáo yú zuò zhǎn yè zhōng jì zé zuò zhǎn yú bìng tóng yào shù

这句话大意是:(四)《初学记》卷二八、《太平御览》卷九七十均引到此条,「盂」作「盏」,《邺中记》则作「盏」,余并同《要术》。

wǔ cǐ tiáo bù jiàn jīn chuán bào pǔ zǐ

这句话大意是:(五)此条不见今传《抱朴子》。

liù kǔ liú gè běn tóng

这句话大意是:(六)「苦榴」,各本同。

běn cǎo gāng mù juǎn sān shí ān shí liú shí yǒu tián suān kǔ sān zhǒng

这句话大意是:《本草纲目》卷三十「安石榴」:「实有甜、酸、苦三种。

bào pǔ zǐ yán kǔ zhě chū jī shí shān huò yún jí shān shí liú yě

这句话大意是:《抱朴子》言苦者出积石山,或云即山石榴也。

àn jīn běn bào pǔ zǐ bù zài cǐ tiáo li shí zhēn dāng yì gēn jù yào shù

这句话大意是:」按今本抱朴子不载此条,李时珍当亦根据《要术》。

wéi shí liú yì míng ruò liú ruò kǔ èr zì xiāng chà jí wēi yào shù zhōng měi yǒu bǐ cǐ hù wù kǔ zì shì fǒu ruò zì zhī wù yǐ wú kě chá zhèng

这句话大意是:惟石榴亦名「若榴」,「若」、「苦」二字相差极微,《要术》中每有彼此互误,「苦」字是否「若」字之误,已无可查证。

qī chū xué jì juǎn èr bā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí jūn yǐn dào cǐ tiáo yè yè chū xué jì zuò wěi yè yù lǎn zuò huī huá

这句话大意是:(七)《初学记》卷二八、《太平御览》卷九七十均引到此条,「烨烨」《初学记》作「炜晔」,《御览》作「辉华」。

bā sān yuè gè běn zuò èr yuè jǐn jīn chāo zuò sān yuè chū xué jì jí tài píng yù lǎn yǐn tóng

这句话大意是:(八)「三月」,各本作「二月」,仅金抄作「三月」,《初学记》及《太平御览》引同。

zī cóng jīn chāo

这句话大意是:兹从金抄。

jiǔ jīng kǒu jí jiāng sū shěng zhèn jiāng shì

这句话大意是:(九)「京口」即江苏省镇江市。

jù shǐ shū jì zài lóng gāng xiàn shǐ zhì wū jìn shǔ wū guì lín jùn jiàn jìn shū dì lǐ zhì xià hé jīng kǒu bù xiāng gàn cǐ tiáo shì yǒu wèn tí

这句话大意是:据史书记载,龙刚县始置于晋,属于桂林郡(见《晋书‧地理志下》),和京口不相干,此条似有问题。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī shí yǐn yǒu xiāng guó jì yuē lóng gǎng xiàn yǒu hǎo shí liú

这句话大意是:《太平御览》卷九七十引有:「《襄国记》曰:「龙岗县有好石榴。

jí kě zhù yì

这句话大意是:」」极可注意。

xiāng guó jí jīn hé běi shěng xíng tái xiàn wèi hòu zhào shí lè suǒ dōu shí hǔ qiān dōu wū yè jīn hé běi shěng lín zhāng xiàn gǎi wèi xiāng guó jùn hòu wèi fù wèi xiàn duò gǎi lóng gāng xiàn

这句话大意是:襄国即今河北省邢台县,为后赵石勒所都,石虎迁都于邺(今河北省临漳县),改为襄国郡,后魏复为县,隋改龙冈县。

xiāng guó jì shì yè zhōng jì yī lèi de shū

这句话大意是:《襄国记》是《邺中记》一类的书。

jù jìn shū dì lǐ zhì fǎn yìng dāng shí rù qīn zhōng yuán gè guó suǒ jiàn jùn xiàn míng chēng bìng bù kě zhī kě néng hòu zhào shí céng zài xiāng guó de qū jiàn lì guò lóng gǎng huò gāng xiàn gù yù lǎn suǒ yǐn xiāng guó jì yǒu rú shàng shuō

这句话大意是:据《晋书‧地理志》反映,当时入侵中原各国所建郡县名称,「并不可知」,可能后赵时曾在襄国地区建立过龙岗(或刚)县,故《御览》所引《襄国记》,有如上说。

lóng gāng jì yǔ jīng kǒu dà bù xiāng móu ér xiāng guó èr zì cán làn zhī hòu hěn róng yì cuò chéng jīng kǒu yīn cǐ wǒ men huái yí zhè lǐ jīng kǒu jì kě néng shì xiāng guó jì zhī wù

这句话大意是:龙刚既与京口大不相侔,而「襄国」二字残烂之后,很容易错成「京口」,因此我们怀疑这里《京口记》可能是《襄国记》之误。

shí xī jīng zá jì zhǐ yǒu ān shí liú sān zì

这句话大意是:(十)《西京杂记》只有「安石榴」三字。

shí yī huán yuán bù zhī jīn chāo huáng xiào zhāng xiào jiàn xi běn rú wén yì wèi huán kēng zhōu shù bù shí liú chā tiáo míng chāo huán zì kòng bái zhī wù zuò méi hú xiāng běn yuán wù zuò kǒu

这句话大意是:(十一)「环圆布枝」,金抄、黄校、张校、渐西本如文,意谓环坑周竖布石榴插条,明抄「环」字空白,「枝」误作「枚」,湖湘本「圆」误作「口」。

yī ān shí liú jí shí liú

这句话大意是:「一」「安石榴」即石榴。

tú jīng běn cǎo yǒu gān cù èr zhǒng gān zhě kě shí cù zhě rù yào

这句话大意是:《图经本草》:「有甘酢二种,甘者可食,酢者入药。

yào shù zhōng zài jiā gōng zhì zào fāng miàn duō yǒu yòng dào

这句话大意是:」《要术》中在加工制造方面多有用到,。

rú juǎn qī bèn qū bìng jiǔ piān yǐn bó wù zhì yòng ān shí liú zhī jìn hú jiāo jiǔ

这句话大意是:如卷七《笨曲并酒》篇引《博物志》用安石榴汁浸胡椒酒,。

juǎn bā gēng huò fǎ piān yǐn shí jīng yòng yǐ zuò hú gēng

这句话大意是:卷八《羹臛法》篇引《食经》用以作「胡羹」,。

juǎn wǔ zhǒng hóng lán huā zhī zi piān yòng cù shí liú zhī zuò yān zhī děng

这句话大意是:卷五《种红蓝花栀子》篇用醋石榴汁作臙脂等。

èr zi zhǐ shí liú guǒ shí bú shì zǐ lì

这句话大意是:「二」「子」,指石榴果实,不是籽粒。

sān tú jīng běn cǎo yòu yī zhǒng shān shí liú xíng pō xiāng lèi ér jué xiǎo bù zuò fáng

这句话大意是:「三」《图经本草》:「又一种山石榴,形颇相类而绝小,不作房。

shēng qīng qí jiān shén duō

这句话大意是:生青齐间甚多。

bù rù yào dàn mì zì yǐ dāng guǒ huò jì jīng xià shén měi

这句话大意是:不入药,但蜜渍以当果,或寄京下,甚美。

sì fū shì fū de jiǎ jiè zì zhǐ è de dǐ bù jí suǒ wèi è zú

这句话大意是:「四」「敷」是「柎」的假借字,指萼的底部,即所谓「鄂足」。

shī jīng xiǎo yǎ cháng dì è bù wěi wěi

这句话大意是:《诗经‧小雅‧常棣》:「鄂、不韡韡」。

zhèng xuán jiān chéng huá zhě yuē è

这句话大意是:郑玄笺:「承华者曰鄂。

bù dāng zuò fū

这句话大意是:不,当作柎;。

fū è zú yě

这句话大意是:柎,鄂足也。

è shì è de jiǎ jiè zì

这句话大意是:」「鄂」是「萼」的假借字。

wǔ yè yīn yè yè yè hóng yàn duó mù guāng yào kě ài

这句话大意是:「五」「烨」,音业,「烨烨」,红艳夺目,光耀可爱。

liù yào shù duì chā tiáo huò jiē suì cǎi yòng shāo xià tóu èr sān cùn de fāng fǎ yǒu bù shǎo chù rú shàng miàn chā lí piān de duì yuǎn dào xié lí suì běn piān cǐ chù hé xià wén de shāo tóu yǐ jí juǎn wǔ zhǒng huái liǔ qiū zǐ wú zuò piān de shāo liǔ tiáo děng

这句话大意是:「六」《要术》对插条或接穗采用烧下头二三寸的方法有不少处,如上面插梨篇的对远道携梨穗,本篇此处和下文的「烧头」,以及卷五《种槐柳楸梓梧柞》篇的烧柳条等。

zhè lǐ zhù míng shāo de zuò yòng zài fáng lòu zhī

这句话大意是:这里注明烧的作用在防「漏汁」。

chā tiáo zhōng zhù cáng yíng yǎng wù zhì de duō shǎo hé dòng tài duì chā tiáo de zài shēng zuò yòng yǒu mì qiè guān xì dàn shāo xià tóu néng fǒu dá dào fáng zhǐ yǎng fēn de zǒu shī bù wú kě yí

这句话大意是:插条中贮藏营养物质的多少和动态,对插条的再生作用有密切关系,但烧下头能否达到防止养分的走失,不无可疑。

qī jiāng shí yù piān jiāng lì shí yě

这句话大意是:「七」「礓石」,《玉篇》:「礓,砾石也。

bā niú jū jí niú bí huán zhǐ jiāng chā tiáo yuán qū rú niú bí huán de xíng zhuàng

这句话大意是:「八」「牛拘」,即「牛鼻环」,指将插条圆曲如牛鼻环的形状。

shuō wén niú bí zhōng huán yě

这句话大意是:《说文》:「●,牛鼻中环也。

zì shěng zuò yīn juǎn

这句话大意是:」字省作「●」,音卷。

táng xuán yīng yī qiè jīng yīn yì juǎn yī èr bié yì ā hán jīng yǐn pí cāng niú jū yě

这句话大意是:唐玄应《一切经音义》卷一二《别译阿含经》引《埤苍》:「●,牛拘也。

yòu juǎn sì dà guàn dǐng jīng jīn jiāng nán yǐ běi jiē hū niú jū

这句话大意是:」又卷四《大灌顶经》:「今江南以北皆呼牛拘。

yào shù zhè yàng de fán zhí fāng fǎ xiàn zài jiào zuò pán zhuàng qiān chā xī běi děng dì zài fán zhí shí liú shí ǒu yǒu cǎi yòng

这句话大意是:」《要术》这样的繁殖方法,现在叫做「盘状扦插」,西北等地在繁殖石榴时偶有采用。

jiǔ zhú gēn zāi jué gēn jiǎn chéng duǎn tiáo jìn xíng qiān chā jí jīn gēn chā fǎ

这句话大意是:「九」「𣃁根栽」,掘根剪成短条,进行扦插,即今「根插法」。

zhǒng yī mù guā dì sì shí èr ěr yā yuē èr mào mù guā

现代白话:种(一)木瓜第四十二《你雅》曰(二):「楙,木瓜。

guō pú zhù yuē shí rú xiǎo guā cù kě shí

这句话大意是:」郭璞注曰:「实如小瓜,酢可食。

guǎng zhì yuē sān mù guā zi kě cáng yī

这句话大意是:《广志》曰(三):「木瓜子可藏「一」。

zhī kě wèi shù hào yī chǐ bǎi èr shí jié èr

这句话大意是:枝可为数号,一尺百二十节「二」。

wèi shī yuē sì tóu wǒ yǐ mù guā

这句话大意是:《卫诗》曰(四):「投我以木瓜。

máo gōng yuē mào yě

这句话大意是:」毛公曰:「楙也。

shī yì shū yuē wǔ mào yè shì nài yè shí rú xiǎo guā liù shàng huáng shì zhe fěn xiāng

这句话大意是:」《诗义疏》曰(五):「楙,叶似柰叶,实如小●瓜(六),上黄,似著粉,香。

yù dàn zhě jié zhe rè huī zhōng lìng wěi niān sān jìng xǐ yǐ kǔ jiǔ chǐ zhī mì dù sì zhī kě àn jiǔ shí

这句话大意是:欲啖者,截著热灰中,令萎蔫「三」,净洗,以苦酒、豉汁、蜜度「四」之,可案酒食。

mì fēng cáng bǎi rì nǎi shí zhī shén yì rén

这句话大意是:蜜封藏百日,乃食之,甚益人。

mù guā zhǒng zi jí zāi jiē de yā zhī yì shēng

这句话大意是:木瓜,种子及栽皆得,压枝亦生。

zāi zhǒng yǔ táo qī li tóng

这句话大意是:栽种与桃(七)李同。

shí jīng cáng mù guā fǎ bā xiān qiè qù pí zhǔ lìng shú zhe shuǐ zhōng chē lún qiè wǔ bǎi guā yòng sān shēng yán mì yī dòu jiǔ zì zhī

这句话大意是:《食经》藏木瓜法(八):「先切去皮,煮令熟,著水中,车轮切「五」,百瓜用三升盐,蜜一斗(九)渍之。

zhòu shí pù yè nèi zhī zhōng

这句话大意是:昼(十)曝,夜内汁中。

qǔ lìng qián yǐ yú zhī mì cáng shí yī zhī

这句话大意是:取令干,以余汁密藏(十一)之。

yì yòng nóng yuán liù zhī yě

这句话大意是:亦用浓杬「六」汁也。

yī jīn chāo míng chāo wú zhǒng zì dàn juǎn shǒu zǒng mù yǒu tā běn zé piān tí jí zǒng mù jūn yǒu zī jù jiā

这句话大意是:(一)金抄、明抄无「种」字,但卷首总目有,他本则篇题及总目均有,兹据加。

èr jiàn ěr yā shì mù zhèng wén jí guō zhù bìng tóng yào shù

现代白话:(二)见《你雅‧释木》,正文及郭注并同《要术》。

sān yì wén lèi jù juǎn bā qī yǐn guǎng zhì zuò mù guā zi kě cáng zhī wèi zhàng hào yī chǐ bǎi èr shí jié

这句话大意是:(三)《艺文类聚》卷八七引广志作:「木瓜子可藏,枝为杖号,一尺百二十节。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān yǐn tóng lèi jù wéi hào é zuò zhǎng

这句话大意是:」《太平御览》卷九七三引同《类聚》,惟「号」讹作「长」。

sì shī jīng wèi fēng mù guā jù

这句话大意是:(四)《诗经‧卫风‧木瓜》句。

máo chuán zuò mù guā mào mù yě

这句话大意是:毛《传》作:「木瓜,楙木也。

wǔ shī yì shū jīn chāo zuò shī shū yì míng chāo hú xiāng běn jīn dǎi běn zuò shī yì shū huáng xiào xué jīn běn jiàn xi běn rú wén yǔ tā chù tóng

这句话大意是:(五)《诗义疏》,金抄作「诗疏义」,明抄、湖湘本、《津逮》本作「诗议疏」,黄校、《学津》本、渐西本如文,与他处同。

shī jīng wèi fēng mù guā kǒng yǐng dá shū cháng yǐn lù jī shū yún yún dàn cǐ tiáo wú yǐn shuō míng shī yì shū fēi lù jī máo shī cǎo mù niǎo shòu chóng yú shū

这句话大意是:《诗经‧卫风‧木瓜》孔颖达疏常引陆玑《疏》云云,但此条无引,说明《诗义疏》非陆玑《毛诗草木鸟兽虫鱼疏》。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān yǐn shī yì shū zuò mào yè shì zhēn shí rú xiǎo guā shàng huáng zhě zhōng lìng fén xiāng

这句话大意是:《太平御览》卷九七三引《诗义疏》作:「楙,叶似榛,实如小瓜,上黄者中令蚡香。

yù dàn zhě mì fēng cáng bǎi rì shí zhī yě

这句话大意是:欲噉者,蜜封藏百日食之也。

jiào jiǎn ér duō wù

这句话大意是:」较简而多误。

liù jīn chāo zuò xiǎo guā tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān yǐn zuò xiǎo guā tā běn zuò xiǎo guā

这句话大意是:(六)金抄作「小●瓜」(《太平御览》卷九七三引作「小瓜」),他本作「小瓜」。

qī táo jīn chāo hú xiāng běn yǒu ji yào yǐn yì yǒu tā běn tuō

这句话大意是:(七)「桃」,金抄、湖湘本有,《辑要》引亦有,他本脱。

bā zì xiān qiè qù pí yǐ xià yuán zuò shuāng xíng xiǎo zì zī gǎi wèi dà zì

这句话大意是:(八)自「先切去皮」以下原作双行小字,兹改为大字。

jiǔ gè běn zuò yī dòu jīn chāo zuò yī shēng yīng yǐ zuò yī dòu wèi shì

这句话大意是:(九)各本作「一斗」,金抄作「一升」,应以作「一斗」为是。

shí zhòu míng chāo wù zuò huà tā běn bù wù

这句话大意是:(十)「昼」,明抄误作「画」,他本不误。

shí yī mì cáng gè běn zuò mì cáng wù

这句话大意是:(十一)「密藏」,各本作「蜜藏」,误;。

jīn chāo yuán yì zuò mì hòu jiào gǎi zuò mì zī jù gǎi

这句话大意是:金抄原亦作「蜜」,后校改作「密」,兹据改。

yī zi zhǐ guǒ shí rú shàng piān yǐn yè zhōng jì chēng shí liú guǒ shí wèi zi

这句话大意是:「一」「子」指果实,如上篇引《邺中记》称石榴果实为「子」。

cáng zhǐ zhū zhǒng zì cáng fǎ huò qián cáng

这句话大意是:「藏」指诸种渍藏法或干藏。

èr jié jiè zuò cè zì jí xiǎo mù piàn bǎi èr shí jié yóu yán bǎi èr shí gēn

这句话大意是:「二」「节」,借作「策」字,即小木片,「百二十节」,犹言「百二十根」。

huái nán zǐ zhǔ shù xun zhí jié wū zhǎng wò zhī jiān

这句话大意是:《淮南子‧主术训》:「执节于掌握之间。

gāo yòu zhù jié cè yě

这句话大意是:」高诱注:「节,策也。

shàng wén shù hào zhǐ suàn chóu zi yī gēn chóu zi wèi yī cè duàn yù cái zhù shuō wén cè zì yuē suàn yuē chóu yuē cè yī yě

这句话大意是:」上文「数号」指算筹子,一根筹子为一策,段玉裁注《说文》「策」字:「曰筭,曰筹,曰策,一也。

guǎng zhì yī chǐ zhǐ yī bǎi èr shí chóu dié qǐ lái de gāo dù shuō míng qí piàn báo jī xiǎo jiān shí nài yòng de qíng kuàng

这句话大意是:」《广志》「一尺」指一百二十筹叠起来的高度,说明其片薄积小坚实耐用的情况。

yì wén lèi jù juǎn bā qī yǐn guǎng zhì zuò zhàng hào zhàng yě shì cè

这句话大意是:《艺文类聚》卷八七引《广志》作「杖号」,「杖」也是「策」。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ qī sān yǐn zuò zhàng zhǎng yǐ zhàng wèi guǎi zhàng yǐ jié wèi zhī jié shū wù

这句话大意是:《太平御览》卷九七三引作「杖,长」,以「杖」为拐杖,以「节」为枝节,殊误。

sòng běn yù lǎn zhàng zhǎng kòng bái bǐ jiào lǎo shí

这句话大意是:宋本《御览》「杖长」空白,比较老实。

sān yān yīn yān guǎng yùn wù bù xiān yě

现代白话:「三」「蔫」,音呢,《广韵》:「物不鲜也。

xiàn zài qún zhòng hái chēng huā wèi xiè hé shí wù biàn wèi wèi yān

这句话大意是:」现在群众还称花萎谢和食物变味为「蔫」。

zhè lǐ zhǐ wèi suō

这句话大意是:这里指萎缩。

sì dù tōng dù jiù shì zài cù kǔ jiǔ mì děng diào hé de yè zhī zhōng zuò duǎn shí jiān de jìn zì

这句话大意是:「四」「度」,通「渡」,就是在醋(「苦酒」)、蜜等调和的液汁中作短时间的浸渍。

wǔ chē lún qiè héng qiē chéng yuán piàn

这句话大意是:「五」「车轮切」,横切成圆片。

zhe shuǐ zhōng yīng zài qiē piàn zhī hòu shí jīng wén wǎng wǎng zhè yàng diān sān dǎo sì huì sè bù míng

这句话大意是:「著水中」,应在切片之后,《食经》文往往这样颠三倒四,晦涩不明。

liù yuán yīn yuán bù néng què dìng shì hé zhǒng zhí wù cān kàn juǎn liù yǎng é yā piān zhù shì yī

这句话大意是:「六」「杬」,音元,不能确定是何种植物,参看卷六《养鹅鸭》篇注释「一0」。

zhǒng jiāo yī dì sì shí sān ěr yā yuē yī huǐ dà jiāo

现代白话:种椒「一」第四十三《你雅》曰(一):「檓,大椒。

guǎng zhì yuē èr hú jiāo chū xī yù

这句话大意是:《广志》曰(二):「胡椒出西域。

fàn zi jì rán yuē sān shǔ jiāo chū wǔ dū èr qín jiāo chū tiān shuǐ

这句话大意是:《范子计然》曰(三):「蜀椒出武都「二」,秦椒出天水。

àn jīn qīng zhōu yǒu shǔ jiāo zhǒng běn shāng rén jū sān jiāo wèi yè jiàn jiāo zhōng hēi shí nǎi suì shēng yì zhǒng zhī

这句话大意是:按今青州有蜀椒种,本商人居「三」椒为业,见椒中黑实,乃遂生意种之。

fán sì zhǒng shù qiān méi zhǐ yǒu yī gēn shēng

这句话大意是:凡(四)种数千枚,止有一根生。

shù suì zhī hòu biàn wǔ jié zi shí fēn fāng xiāng xíng sè yǔ shǔ jiāo bù shū qì shì wēi ruò ěr

这句话大意是:数岁之后,便(五)结子,实芬芳,香、形、色与蜀椒不殊,气势微弱耳。

suì fēn bù zāi yí lüè biàn liù zhōu jìng yě

这句话大意是:遂分布栽移,略遍(六)州境也。

shú shí shōu qǔ hēi zǐ

这句话大意是:熟时收取黑子。

sú míng jiāo mù

这句话大意是:俗名「椒目」。

bù yòng rén shǒu shù jìn zhuō zhī zé bù shēng yě

这句话大意是:不用人手数近捉之,则不生也。

sì yuè chū qí zhǒng zhī

这句话大意是:四月初,畦种之。

zhì qí xià shuǐ rú zhǒng kuí fǎ

这句话大意是:治畦下水,如种葵法。

fāng sān cùn yī zi shāi tǔ fù zhī lìng hòu cùn xǔ

这句话大意是:方三寸一子,筛土覆之,令厚寸许;。

fù shāi shú fèn yǐ gài tǔ shàng

这句话大意是:复筛熟粪,以盖土上。

hàn zhé jiāo zhī cháng lìng rùn zé

这句话大意是:旱辄浇之,常令润泽。

shēng gāo shù cùn xià lián yǔ shí kě yí zhī

这句话大意是:生高数寸,夏连雨时,可移之。

yí fǎ xiān zuò xiǎo kēng yuán shēn sān cùn

这句话大意是:移法:先作小坑,圆深三寸;。

yǐ dāo zi yuán jiāo zāi hé tǔ yí zhī wū kēng zhōng wàn bù shī yī

这句话大意是:以刀子圆●椒栽,合土移之于坑中,万不失一。

ruò bá ér yí zhě lǜ duō sǐ

这句话大意是:若拔而移者,率多死。

ruò yí dà zāi zhě èr yuè sān yuè zhōng yí zhī

这句话大意是:若移大栽者,二月、三月中移之。

xiān zuò shú ráng ní sì jué chū jí fēng gēn hé ní mái zhī

这句话大意是:先作熟蘘泥「四」,掘出即封根合泥埋之。

xíng bǎi yú lǐ yóu de shēng zhī

这句话大意是:行百余里,犹得生之。

cǐ wù xìng bù nài hán yáng zhōng zhī shù dōng xū cǎo guǒ

这句话大意是:此物性不耐寒,阳中之树,冬须草裹。

bù guǒ jí sǐ

这句话大意是:不裹即死。

qí shēng xiǎo yīn zhōng zhě shǎo lǐn hán qì zé bù yòng guǒ wǔ

这句话大意是:其生小阴中者,少禀寒气,则不用裹「五」。

suǒ wèi xí yǐ xìng chéng

这句话大意是:所谓「习以性成」。

yī mù zhī xìng hán shǔ yì róng

这句话大意是:一木之性,寒暑异容;。

ruò zhū lán zhī rǎn néng bù yì zhì

这句话大意是:若朱、蓝之染,能不易质?

gù guān lín shi shì jiàn you zhī rén yě

这句话大意是:故观邻识士,见友知人也。

hou shí kǒu kāi biàn sù shōu zhī tiān qíng shí zhāi xià báo bù liù pù zhī lìng yī rì jí qián sè chì jiāo hǎo

这句话大意是:候实口开,便速收之,天晴时摘下,薄布「六」曝之,令一日即干,色赤椒好。

ruò yīn shí shōu zhě sè hēi shī wèi

这句话大意是:若阴时收者,色黑失味。

qí yè jí qī qīng zhāi qǔ kě yǐ wèi zū

现代白话:其叶及「七」青摘取,能够为菹;。

qián ér mò zhī yì zú chōng shì

这句话大意是:干而末之,亦足充事。

yǎng shēng yào lùn qī yuē là yè lìng chí jiāo wò fáng chuáng páng wú yǔ rén yán nèi jǐng zhōng chú wēn bìng bā

这句话大意是:《养生要论》(七)曰:「腊夜令持椒卧房床旁,无与人言,内井中,除温病(八)。

yī jiàn ěr yā shì mù

现代白话:(一)见《你雅‧释木》。

huǐ yīn huǐ

这句话大意是:「檓」音毁。

èr guǎng zhì cǐ tiáo yì wén lèi jù tài píng yù lǎn děng wèi yǐn

这句话大意是:(二)《广志》此条《艺文类聚》、《太平御览》等未引。

sān yì wén lèi jù juǎn bā jiǔ jiāo yǐn fàn zi jì rán zuò shǔ jiāo chū wǔ dū chì sè zhě shàn

这句话大意是:(三)《艺文类聚》卷八九「椒」引《范子计然》作:「蜀椒出武都,赤色者善;。

qín jiāo chū tiān shuǐ lǒng xi xì zhě shàn

这句话大意是:秦椒出天水、陇西,细者善。

tài píng yù lǎn juǎn jiǔ wǔ bā yǐn tóng lèi jù

这句话大意是:」《太平御览》卷九五八引同《类聚》。

sì fán huáng xiào zhāng xiào míng chāo wù zuò cǐ jù jīn chāo hú xiāng běn gǎi zhèng

这句话大意是:(四)「凡」,黄校、张校、明抄误作「此」,据金抄、湖湘本改正。

wǔ biàn gè běn zuò gèng jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(五)「便」,各本作「更」,据金抄改正。

liù biàn gè běn wù zuò tōng jù jīn chāo gǎi zhèng

这句话大意是:(六)「遍」,各本误作「通」,据金抄改正。

qī yǎng shēng yào lùn shì shū míng

这句话大意是:(七)「《养生要论》」是书名,。

míng chāo gē liè yǎng shēng yào lùn wèi èr chù

这句话大意是:明抄割裂「养生」、「要论」为二处,。

jí yǎng shēng jiē xiě zài shàng wén chōng shì xià miàn

这句话大意是:即「养生」接写在上文「充事」下面,。

lián chéng yì zú chōng shì yǎng shēng wèi jù

这句话大意是:连成「亦足充事养生」为句,。

ér jiāng yào lùn lìng xíng tí xíng

这句话大意是:而将「要论」另行提行,。

dān liè wèi shū míng

这句话大意是:单列为书名,。

这句话大意是:误。

jīn chāo yǎng shēng yào lùn tí xíng dàn shàng wén chōng shì gāng gāng mǎn xíng méi yǒu kòng gé

这句话大意是:金抄「养生要论」提行,但上文「充事」刚刚满行,没有空格。

hú xiāng běn jīn dǎi běn jìng jiē shàng wén lián xiě yì zhì hùn xiáo

这句话大意是:湖湘本、《津逮》本迳接上文连写,易致混淆。

zuì qīng chǔ hé lǐ de shì huáng xiào zhāng xiào jiàn xi běn lìng xíng tí xíng míng què biǎo míng yǎng shēng yào lùn shì shū míng

这句话大意是:最清楚合理的是黄校、张校、渐西本,另行提行,明确表明「《养生要论》」是书名。

yì wén lèi jù juǎn wǔ táng hán è sì shí zuǎn yào shí èr yuè piān tài píng yù lǎn juǎn sān sān là jūn yǐn dào cǐ tiáo

这句话大意是:《艺文类聚》卷五、唐韩鄂《四时纂要》「十二月」篇、《太平御览》卷三三「腊」均引到此条,。

lèi jù yǐn zuò yǎng shēng yào

这句话大意是:《类聚》引作「《养生要》」,。

sì shí zuǎn yào yǐn zuò yǎng shēng shù

这句话大意是:《四时纂要》引作「《养生术》」,。

yù lǎn yǐn zuò yǎng shēng yào shù

这句话大意是:《御览》引作「《养生要术》」,。

suī shū míng bù tóng

这句话大意是:虽书名不同,。

jūn zú shuō míng yǎng shēng bù néng gē liè

这句话大意是:均足说明「养生」不能割裂。

jīn běn yǒu gē liè zhě shí bèi míng chāo suǒ wù

这句话大意是:今本有割裂者,实被明抄所误。

yào shù wò fáng chuáng páng lèi jù gè shū suǒ yǐn jūn zuò wò jǐng páng yào shù yǒu wù

这句话大意是:《要术》「卧房床旁」,《类聚》各书所引均作「卧井旁」,《要术》有误。

bā jīn chāo míng chāo zuò wēn bìng tā běn zuò wēn bìng dāng rán zhè shì mí xìn de yàn shèng shuō fǎ

这句话大意是:(八)金抄、明抄作「温病」,他本作「瘟病」,当然,这是迷信的厌胜说法。

yī jiāo zhǐ yún xiāng kē de huā jiāo

这句话大意是:「一」「椒」,指芸香科的花椒。

èr wǔ dū shān míng zài jīn sì chuān shěng mián zhú xiàn

这句话大意是:「二」武都,山名,在今四川省绵竹县。

sān jū jū jī fàn mài

这句话大意是:「三」「居」,居积贩卖。

sì yào shù zhōng ráng zì gài zhǐ shǔ ráng qí fàn chēng gǎo gǎn zé jiè yòng ráng zì rú juǎn yī shōu zhǒng piān hái yǐ suǒ zhì ráng cǎo bì jiào

这句话大意是:「四」《要术》中「穰」字,概指黍穰,其泛称稿秆,则借用「蘘」字,如卷一收种篇「还以所治蘘草蔽窖」。

zhè lǐ shú ráng ní jí zhǐ yòng gǎo gǎn zhī lèi hé shú de ní

这句话大意是:这里「熟蘘泥」,即指用稿秆之类和熟的泥。

wǔ cóng xiǎo zhǎng zài jiào yīn hán dì fāng de jiāo shù dé dào duàn liàn zēng qiáng le kàng hán lì dōng tiān jiù bù bì yòng cǎo guǒ hù

这句话大意是:「五」从小长在较阴寒地方的椒树,得到锻炼,增强了抗寒力,冬天就不必用草裹护。

tóng yī zhǒng zhí wù yóu wū wài jiè huán jìng de biàn huà hé yǔ wài jiè dòu zhēng fāng shì de biàn huà xíng tài xí xìng huì biàn de tóng yuán lái de wán quán bù tóng jí suǒ wèi xí yǐ xìng chéng

这句话大意是:同一种植物,由于外界环境的变化,和与外界斗争方式的变化,形态习性会变得同原来的完全不同,即所谓「习以性成」。

zhè yǔ huò de xìng yí chuán de sī xiǎng hěn xiāng sì

这句话大意是:这与「获得性遗传」的思想很相似。

liù báo bù báo báo de tān kāi

这句话大意是:「六」「薄布」,薄薄地摊开。

qī jí chèn gǎn shàng de yì sī

这句话大意是:「七」「及」,趁、赶上的意思。

zhǒng zhū yú dì sì shí sì shí zhū yú yě shān zhū yú yī zé bù rèn shí

这句话大意是:种茱萸第四十四食茱萸也,山茱萸「一」则不任食。

èr yuè sān yuè zāi zhī

这句话大意是:二月、三月栽之。

yi gù chéng dī gāo zào zhī chù

这句话大意是:宜故城、隄、高燥之处。

fán wū chéng shàng zhǒng shì zhě xiān yi suí zhǎng duǎn jué èr tíng zhī jīng nián rán hòu wū zhōng zhǒng shì bǎo zé wò rǎng yǔ píng dì wú chà

这句话大意是:凡于城上种莳者,先宜随长短掘「二」,停之经年,然后于中种莳,保泽沃壤,与平地无差。

bù ěr zhě tǔ jiān zé liú zhǎng wù zhì chí lì nián bèi duō shù mù shàng xiǎo yī

现代白话:不你者,土坚泽流,长物至迟,历年倍多,树木尚小(一)。

hou shí kāi biàn shōu zhī guà zhe wū lǐ bì shàng lìng yìn qián wù shǐ yān xūn

这句话大意是:候实开,便收之,挂著屋里壁上,令荫干,勿使烟熏。

yān xūn zé kǔ ér bù xiāng yě

这句话大意是:烟熏则苦而不香也。

yòng shí qù zhōng hēi zǐ

这句话大意是:用时,去中黑子。

ròu jiàng yú zhǎ piān èr yi suǒ yòng

这句话大意是:肉酱、鱼鲊,偏(二)宜所用。

shù yuē jǐng shàng yi zhǒng zhū yú zhū yú yè luò jǐng zhōng yǐn cǐ shuǐ zhě wú wēn bìng

这句话大意是:《术》曰:「井上宜种茱萸,茱萸叶落井中,饮此水者,无温病。

zá wǔ xíng shū yuē shě dōng zhǒng bái yáng zhū yú sān gēn zēng nián yì shòu chú huàn hài yě

这句话大意是:《杂五行书》曰:「舍东种白杨、茱萸三根,增年益寿,除患害也。

yòu shù yuē xuán zhū yú zi wū wū nèi guǐ wèi bù rù yě

这句话大意是:又《术》曰:「悬茱萸子于屋内,鬼畏不入也。

yī gè běn zuò xiǎo míng chāo zuò shǎo èr zì suī tōng yòng míng chāo yīng shì wù zì

这句话大意是:(一)各本作「小」,明抄作「少」,二字虽通用,明抄应是误字。

èr piān gè běn tóng wú zuò biàn zhě ji yào yǐn yì zuò piān bìng fēi cuò zì

这句话大意是:(二)「偏」,各本同,无作「遍」者,《辑要》引亦作「偏」,并非错字。

àn juǎn bā yǒu zuò yú zhǎ piān quán yòng zhū yú pú là piān zé yòng jiāo pēng rèn gè piān yě yòng jiāo shuō míng zhū yú duì wū yú zhǎ ròu jiàng zài dāng shí de diào wèi xí guàn shàng yǒu suǒ piān yí

这句话大意是:按卷八有《作鱼鲊》篇,全用茱萸,《脯腊》篇则用椒,烹饪各篇也用椒,说明茱萸对于鱼鲊、肉酱在当时的调味习惯上有所「偏宜」。

yòu juǎn jiǔ sù shí piān fǒu guā hù fǎ yǒu piān yí zhū ròu yě zhèng míng cǐ chù piān yí bù wù

这句话大意是:又卷九《素食》篇「缹瓜瓠法」有「偏宜猪肉」,也证明此处「偏宜」不误。

piān yí yóu yán tè yi

这句话大意是:「偏宜」犹言特宜。

yī shí zhū yú yún xiāng kē guǒ shí wèi liè guǒ wèi xīn xiāng gōng shí yòng

这句话大意是:「一」食茱萸,芸香科,果实为裂果,味辛香,供食用。

yòu míng dǎng zi

这句话大意是:又名「𣗋子」。

shān zhū yú shān zhū yú kē guǒ shí gān suān gōng yào yòng

这句话大意是:山茱萸,山茱萸科,果实甘酸,供药用。

yòu yǒu wú zhū yú yún xiāng kē guǒ shí yì gōng yào yòng

这句话大意是:又有吴茱萸,芸香科,果实亦供药用。

èr tóng qiàn shuō wén kēng yě

这句话大意是:「二」「」同「堑」,《说文》:「阬也。

juǎn wǔ zhǒng yú bái yáng piān yǒu kēng yì jí kēng gōu

这句话大意是:」卷五《种榆白杨》篇有「坑」,意即坑沟。

✦ You read 卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.