说苑 · 刘向 · Chapter 16 of 20

谈丛

PinyinModern Translation
Size

wáng zhě zhī suǒ yǐ lín xià ér zhì zhòng zé qún chén wèi fú yǐ

现代白话:王者知所以临下而治众,则群臣畏服了;。

zhī suǒ yǐ tīng yán shòu shì zé bù bì qī yǐ

现代白话:知所以听言受事,则不蔽欺了;。

zhī suǒ yǐ ān lì wàn mín zé hǎi nèi bì dìng yǐ

现代白话:知所以安利万民,则海内必定了;。

zhī suǒ yǐ zhōng xiào shì shàng zé chén zǐ zhī xíng bèi yǐ

现代白话:知所以忠孝事上,则臣子之行备了。

fán suǒ yǐ jié shā zhě bù zhī dào shù yǐ yù qí chén xià yě

这句话大意是:凡所以劫杀者,不知道术以御其臣下也。

fán lì shèng qí zhí zé shì zhì shì zhì zé lì shēng

这句话大意是:凡吏胜其职则事治,事治则利生;。

bù shèng qí zhí zé shì luàn shì luàn zé hài chéng yě

这句话大意是:不胜其职则事乱,事乱则害成也。

bǎi fāng zhī shì wàn biàn fēng chū huò yù chí xū huò yù chí shí huò hǎo fú yóu huò hǎo chéng bì huò xíng ān shū huò wèi piāo jí

这句话大意是:百方之事,万变锋出:或欲持虚,或欲持实,或好浮游,或好诚必,或行安舒,或为飘疾。

cóng cǐ guān zhī tiān xià bù kě yī shèng wáng lín tiān xià ér néng yī zhī

这句话大意是:从此观之,天下不可一,圣王临天下而能一之。

yì bù bìng ruì shì bù liǎng lóng

这句话大意是:意不并锐,事不两隆;。

shèng yú bǐ zhě bì shuāi yú cǐ cháng yú zuǒ zhě bì duǎn yú yòu

这句话大意是:盛于彼者必衰于此,长于左者必短于右。

xǐ yè wò zhě bù néng zǎo qǐ yě

这句话大意是:喜夜卧者不能蚤起也。

luán shè yú biāo hé shè yú shì

这句话大意是:鸾设于镳,和设于轼;。

mǎ dòng ér luán míng luán míng ér hé yìng xíng zhī jié yě

这句话大意是:马动而鸾鸣,鸾鸣而和应,行之节也。

bù fù wú yǐ wéi dà bù yú wú yǐ hé qīn

这句话大意是:不富无以为大,不予无以合亲;。

qīn shū zé hài shī zhòng zé bài

这句话大意是:亲疏则害,失众则败;。

bù jiào ér zhū wèi zhī nüè bù jiè zé chéng wèi zhī bào yě

这句话大意是:不教而诛谓之虐,不戒责成谓之暴也。

fu shuǐ chū yú shān ér rù yú hǎi jia shēng yú tián ér cáng yú lǐn shèng rén jiàn suǒ shēng zé zhī suǒ guī yǐ

现代白话:夫水出于山而入于海,稼生于田而藏于廪,圣人见所生则知所归了。

tiān dào bù shùn rén shì qǔ yǔ

这句话大意是:天道布顺,人事取予;。

duō cáng bù yòng shì wèi yuàn fǔ gù wù bù kě jù yě

这句话大意是:多藏不用,是谓怨府,故物不可聚也。

yī wéi zhī mù chí qiān jūn zhī wū wǔ cùn zhī jiàn ér zhì kāi hé qǐ cái zú rèn zāi

现代白话:一围之木持千钧之屋,五寸之键而制开阖,岂材足任啊?

gài suǒ jū yào yě

这句话大意是:盖所居要也。

fu xiǎo kuài hài yì xiǎo huì hài dào xiǎo biàn hài zhì gǒu xīn shāng dé dà zhèng bù xiǎn

这句话大意是:夫小快害义,小慧害道,小辨害治,苟心伤德,大政不险。

jiāo lóng suī shén bù néng yǐ bái rì qù qí lún

这句话大意是:蛟龙虽神,不能以白日去其伦;。

piāo fēng suī jí bù néng yǐ yīn yǔ yáng qí chén

这句话大意是:飘风虽疾,不能以阴雨扬其尘。

yì míng shèng mǔ zēng zǐ bù rù

这句话大意是:邑名胜母,曾子不入;。

shuǐ míng dào quán kǒng zǐ bù yǐn chǒu qí shēng yě

这句话大意是:水名盗泉,孔子不饮,丑其声也。

fù rén zhī kǒu kě yǐ chū zǒu fù rén zhī huì kě yǐ sǐ bài

现代白话:妇人之口能够出走,妇人之喙能够死败。

bù xiū qí shēn qiú zhī yú rén shì wèi shī lún

这句话大意是:不修其身,求之于人,是谓失伦;。

bù zhì qí nèi ér xiū qí wài shì wèi dà fèi

这句话大意是:不治其内,而修其外,是谓大废。

zhòng zài ér wēi zhī cāo cè ér suí zhī fēi suǒ yǐ wéi quán yě

这句话大意是:重载而危之,操策而随之,非所以为全也。

shì héng dào ér yǎn sì zhī bù yǎn fēi shì zhī guò yǒu tǔ zhī xiū yě

这句话大意是:士横道而偃,四支不掩,非士之过,有土之羞也。

bāng jūn jiāng chāng tiān yí qí dào

这句话大意是:邦君将昌,天遗其道;。

dài fū jiāng chāng tiān yí qí shì

这句话大意是:大夫将昌,天遗其士;。

shù rén jiāng chāng bì yǒu liáng zi

这句话大意是:庶人将昌,必有良子。

xián shī liáng yǒu zài qí cè shī shū lǐ yuè chén yú qián qì ér wèi bù shàn zhě xiān yǐ

现代白话:贤师良友在其侧,诗书礼乐陈于前,弃而为不善者,鲜了。

yì shì bù qī xīn rén rén bù hài shēng

这句话大意是:义士不欺心,仁人不害生;。

móu xiè zé wú gōng jì bù shè zé shì bù chéng

这句话大意是:谋泄则无功,计不设则事不成;。

xián shì bù shì suǒ fēi bù fēi suǒ shì

这句话大意是:贤士不事所非,不非所事;。

yú zhě háng jiān ér yì gù bǐ rén shì zhà ér yì yě

这句话大意是:愚者行间而益固,鄙人饰诈而益野;。

shēng wú xì ér bù wén xíng wú yǐn ér bù míng

这句话大意是:声无细而不闻,行无隐而不明;。

zhì shén wú bù huà yě zhì xián wú bù yí yě

这句话大意是:至神无不化也,至贤无不移也。

shàng bù xìn xià bù zhōng shàng xià bù hé suī ān bì wēi

这句话大意是:上不信,下不忠,上下不和,虽安必危。

qiú yǐ qí dào zé wú bù de wèi yǐ qí shí zé wú bù chéng

这句话大意是:求以其道则无不得,为以其时则无不成。

shí bù zhì bù kě qiáng shēng yě

这句话大意是:时不至,不可强生也;。

shì bù jiù bù kě qiǎng qiú yě

这句话大意是:事不究,不可强求也。

zhēn liáng ér wáng xiān rén yú yāng

这句话大意是:贞良而亡,先人余殃;。

chāng jué ér huó xiān rén yú liè

这句话大意是:猖獗而活,先人余烈;。

quán qǔ zhòng zé qǔ zhǎng

这句话大意是:权取重,泽取长。

cái xián ér rèn qīng zé yǒu míng bù xiào rèn dà shēn sǐ míng fèi

这句话大意是:才贤而任轻,则有名,不肖任大,身死名废。

shì bù yǐ lì yí bù wéi huàn gǎi xiào jìng zhōng xìn zhī shì lì suī sǐ ér bù huǐ

这句话大意是:士不以利移,不为患改,孝敬忠信之事立,虽死而不悔。

zhì ér yòng sī bù rú yú ér yòng gōng gù yuē qiǎo wěi bù rú zhuō chéng

这句话大意是:智而用私,不如愚而用公,故曰巧伪不如拙诚。

xué wèn bù juàn suǒ yǐ zhì jǐ yě

这句话大意是:学问不倦,所以治己也;。

jiào huì bù yàn suǒ yǐ zhì rén yě suǒ yǐ guì xū wú zhě dé yǐ yìng biàn ér hé shí yě

这句话大意是:教诲不厌,所以治人也,所以贵虚无者,得以应变而合时也。

guān suī gù bì jiā yú shǒu

这句话大意是:冠虽故,必加于首;。

lǚ suī xīn bì guān yú zú shàng xià yǒu fèn bù kě xiāng bèi

这句话大意是:履虽新,必关于足,上下有分,不可相倍。

yī xīn kě yǐ shì bǎi jūn bǎi xīn bù kě yǐ shì yī jūn gù yuē zhèng ér xīn yòu shǎo ér yán

现代白话:一心能够事百君,百心不能够事一君,故曰正而心,又少而言。

wàn wù de qí běn zhě shēng bǎi shì de qí dào zhě chéng

这句话大意是:万物得其本者生,百事得其道者成;。

dào zhī suǒ zài tiān xià guī zhī

这句话大意是:道之所在,天下归之;。

dé zhī suǒ zài tiān xià guì zhī

这句话大意是:德之所在,天下贵之;。

rén zhī suǒ zài tiān xià ài zhī

这句话大意是:仁之所在,天下爱之;。

yì zhī suǒ zài tiān xià wèi zhī

这句话大意是:义之所在,天下畏之。

wū lòu zhě mín qù zhī shuǐ qiǎn zhě yú táo zhī shù gāo zhě niǎo sù zhī dé hòu zhě shì qū zhī yǒu lǐ zhě mín wèi zhī zhōng xìn zhě shì sǐ zhī

这句话大意是:屋漏者民去之,水浅者鱼逃之,树高者鸟宿之,德厚者士趋之,有礼者民畏之,忠信者士死之。

yī suī bì xíng bì xiū

这句话大意是:衣虽弊,行必修;。

tóu suī luàn yán bì zhì

这句话大意是:头虽乱,言必治。

shí zài yīng zhī wèi zài yīn zhī

这句话大意是:时在应之,为在因之;。

suǒ fá ér dāng qí fú wǔ zhī

这句话大意是:所伐而当其福五之;。

suǒ fá bù dàng qí huò shí zhī

这句话大意是:所伐不当其祸十之。

bì guì yǐ jiàn wèi běn bì gāo yǐ xià wèi jī

这句话大意是:必贵以贱为本,必高以下为基。

tiān jiàng yǔ zhī bì xiān kǔ zhī

这句话大意是:天将与之,必先苦之;。

tiān jiàng huǐ zhī bì xiān lèi zhī

这句话大意是:天将毁之,必先累之。

xiào yú fù mǔ xìn yú jiāo yǒu shí bù zhī zé bì yǒu xiāng cǎo

这句话大意是:孝于父母,信于交友,十步之泽,必有香草;。

shí shì zhī yì bì yǒu zhōng shì

这句话大意是:十室之邑,必有忠士。

cǎo mù qiū sǐ sōng bǎi dú zài

这句话大意是:草木秋死,松柏独在;。

shuǐ fú wàn wù yù shí liú zhǐ

这句话大意是:水浮万物,玉石留止。

jī kě de shí shuí néng bù xǐ

这句话大意是:饥渴得食,谁能不喜?

zhèn qióng jiù jí hé huàn wú yǒu

这句话大意是:赈穷救急,何患无有?

shì qí suǒ yǐ guān qí suǒ shǐ sī kě zhī yǐ

这句话大意是:视其所以,观其所使,斯可知已。

shèng yú mǎ bù láo zhì qiān lǐ chéng chuán jí bù yóu jué jiāng hǎi

这句话大意是:乘舆马不劳致千里,乘船楫不游绝江海;。

zhì mò dà yú quē yí xíng mò dà yú wú huǐ yě

这句话大意是:智莫大于阙疑,行莫大于无悔也。

zhì zhái míng zǐ zú yǐ guān shì

这句话大意是:制宅名子,足以观士。

lì bù jiān shǎng bù bèi

这句话大意是:利不兼,赏不倍;。

hū hū zhī móu bù kě wèi yě tì tì zhī xīn bù kě zhǎng yě

这句话大意是:忽忽之谋,不可为也,惕惕之心,不可长也。

tiān yǔ bù qǔ fǎn shòu qí jiù

这句话大意是:天与不取,反受其咎;。

shí zhì bù yíng fǎn shòu qí yāng

这句话大意是:时至不迎,反受其殃;。

tiān dì wú qīn cháng yǔ shàn rén

这句话大意是:天地无亲,常与善人。

tiān dào yǒu cháng bù wéi yáo cún bù wéi jié wáng

这句话大意是:天道有常,不为尧存,不为桀亡;。

jī shàn zhī jiā bì yǒu yú qìng

这句话大意是:积善之家,必有余庆;。

jī è zhī jiā bì yǒu yú yāng

这句话大意是:积恶之家,必有余殃。

yī yē zhī gù jué gǔ bù shí

这句话大意是:一噎之故,绝谷不食;。

yī jué zhī gù què zú bù xíng

这句话大意是:一蹶之故,却足不行。

xīn rú tiān dì zhě míng xíng rú shéng mò zhě zhāng

这句话大意是:心如天地者明,行如绳墨者章。

wèi gāo dào dà zhě cóng shì dà dào xiǎo zhě xiōng

这句话大意是:位高道大者从,事大道小者凶;。

yán yí zhě wú fàn xíng yí zhě wú cóng

这句话大意是:言疑者无犯,行疑者无从;。

dù yuán pū zhù liáng wén méng zǒu niú yáng

这句话大意是:蠹蝝仆柱梁,蚊虻走牛羊。

yè wèn xī cí wù yīng guài yán xū shuō wù chēng

这句话大意是:谒问析辞勿应,怪言虚说勿称;。

móu xiān shì zé chāng shì xiān móu zé wáng

这句话大意是:谋先事则昌,事先谋则亡。

wú yǐ yín yì qì yè wú yǐ pín jiàn zì qīng wú yǐ suǒ hǎo hài shēn wú yǐ shì yù fáng shēng wú yǐ shē chǐ wèi míng wú yǐ guì fù jiāo yíng

这句话大意是:无以淫泆弃业,无以贫贱自轻,无以所好害身,无以嗜欲妨生,无以奢侈为名,无以贵富骄盈。

xǐ nù bù dàng shì wèi bù míng bào nüè bù dé fǎn shòu qí zéi yuàn shēng bù bào huò shēng yú fú

这句话大意是:喜怒不当,是谓不明,暴虐不得,反受其贼,怨生不报,祸生于福。

yī yán ér fēi sì mǎ bù néng zhuī

这句话大意是:一言而非,四马不能追;。

yī yán bù jí sì mǎ bù néng jí

这句话大意是:一言不急,四马不能及。

shùn fēng ér fēi yǐ zhù qì lì

这句话大意是:顺风而飞,以助气力;。

xián jiā ér xiáng yǐ bèi zēng yì

这句话大意是:衔葭而翔,以备矰弋。

jìng yǐ jīng míng měi è zì fú

这句话大意是:镜以精明,美恶自服;。

héng píng wú sī qīng zhòng zì dé

这句话大意是:衡平无私,轻重自得;。

péng shēng xǐ zhōng bù fú zì zhí

这句话大意是:蓬生枲中,不扶自直;。

bái shā rù ní yǔ zhī jiē hēi

这句话大意是:白砂入泥,与之皆黑。

shí hu shí hu

这句话大意是:时乎,时乎!

jiān bù jí móu

这句话大意是:间不及谋;。

zhì shí zhī jí jiàn bù róng xī

这句话大意是:至时之极,间不容息;。

láo ér bù tǐ yì jiāng zì xi

这句话大意是:劳而不体,亦将自息;。

yǒu ér bù shī yì jiāng zì dé

这句话大意是:有而不施,亦将自得。

wú bù wèi zhě wú bù néng chéng yě

这句话大意是:无不为者,无不能成也;。

wú bù yù zhě wú bù néng de yě

这句话大意是:无不欲者,无不能得也。

zhòng zhèng zhī jī fú wú bù jí yě

这句话大意是:众正之积,福无不及也;。

zhòng xié zhī jī huò wú bù dǎi yě

这句话大意是:众邪之积,祸无不逮也。

lì shèng pín jǐn shèng huò shèn shèng hài jiè shèng zāi

这句话大意是:力胜贫,谨胜祸,慎胜害,戒胜灾。

wéi shàn zhě tiān bào yǐ dé wèi bù shàn zhě tiān bào yǐ huò

这句话大意是:为善者天报以德,为不善者天报以祸。

jūn zǐ de shí rú shuǐ xiǎo rén de shí rú huǒ

现代白话:有德行的人得时如水,品行较差的人得时如火。

bàng dào jǐ zhě xīn zhī zuì yě

这句话大意是:谤道己者,心之罪也;。

zūn xián jǐ zhě xīn zhī lì yě

这句话大意是:尊贤己者,心之力也。

xīn zhī de wàn wù bù zú wèi yě

这句话大意是:心之得,万物不足为也;。

xīn zhī shī dú xīn bù néng shǒu yě

这句话大意是:心之失,独心不能守也。

zi bù xiào fēi wú zǐ yě

现代白话:子不孝,非我子也;。

jiāo bù xìn fēi wú you yě

现代白话:交不信,非我友也。

shí qí kǒu ér bǎi jié féi guàn qí běn ér zhī yè mào

这句话大意是:食其口而百节肥,灌其本而枝叶茂;。

běn shāng zhě zhī gǎo gēn shēn zhě mò hòu

这句话大意是:本伤者枝槁,根深者末厚。

wéi shàn zhě dé dào wèi è zhě shī dào

这句话大意是:为善者得道,为恶者失道。

è yǔ bù chū kǒu gǒu yán bù liú ěr

这句话大意是:恶语不出口,苟言不留耳;。

wu wěi bù zhǎng xǐ xū bù jiǔ

这句话大意是:务伪不长,喜虚不久。

yì shì bù qī xīn lián shì bù wàng qǔ

这句话大意是:义士不欺心,廉士不妄取;。

yǐ cái wèi cǎo yǐ shēn wéi bǎo

这句话大意是:以财为草,以身为宝。

cí rén shào xiǎo gōng jìng qí lǎo

这句话大意是:慈仁少小,恭敬耆老。

quǎn fèi bù jīng mìng yuē jīn chéng

这句话大意是:犬吠不惊,命曰金城;。

cháng bì wēi dài mìng yuē bù huǐ

这句话大意是:常避危殆,命曰不悔。

fù bì niàn pín zhuàng bì niàn lǎo nián suī yòu shǎo lǜ zhī bì zǎo

这句话大意是:富必念贫,壮必念老,年虽幼少,虑之必早。

fu yǒu lǐ zhě xiāng wéi sǐ wú lǐ zhě yì xiāng wéi sǐ

这句话大意是:夫有礼者相为死,无礼者亦相为死;。

guì bù yǔ jiāo qī jiāo zì lái

这句话大意是:贵不与骄期,骄自来;。

jiāo bù yǔ wáng qī wáng zì zhì

这句话大意是:骄不与亡期,亡自至。

wō rén rì yè yuàn yì qǐ máng rén bù wàng shì

这句话大意是:踒人日夜愿一起,盲人不忘视。

zhī zhě shǐ yú wù zhōng yú xié

这句话大意是:知者始于悟,终于谐;。

yú zhě shǐ yú lè zhōng yú āi

这句话大意是:愚者始于乐,终于哀。

gāo shān yǎng zhǐ jǐng xíng xíng zhǐ lì suī bù néng xīn bì wù wèi

这句话大意是:高山仰止,景行行止,力虽不能,心必务为。

shèn zhōng rú shǐ cháng yǐ wéi jiè

这句话大意是:慎终如始,常以为戒;。

zhàn zhàn lì lì rì shèn qí shì

这句话大意是:战战栗栗,日慎其事。

shèng rén zhī zhèng mò rú ān jìng

这句话大意是:圣人之正,莫如安静;。

xián zhě zhī zhì gù yǔ zhòng yì

这句话大意是:贤者之治,故与众异。

hǎo chēng rén è rén yì dào qí è

这句话大意是:好称人恶,人亦道其恶;。

hǎo zēng rén zhě yì wéi rén suǒ zēng

这句话大意是:好憎人者,亦为人所憎。

yī shí zú zhī róng rǔ

这句话大意是:衣食足,知荣辱;。

cāng lǐn shí zhī lǐ jié

这句话大意是:仓廪实,知礼节。

jiāng hé zhī yì bù guò sān rì

这句话大意是:江河之溢,不过三日;。

piāo fēng bào yǔ xū yú ér bì

这句话大意是:飘风暴雨,须臾而毕。

fú shēng yú wēi huò shēng yú hū

这句话大意是:福生于微,祸生于忽;。

rì yè kǒng jù wéi kǒng bù zú

这句话大意是:日夜恐惧,唯恐不卒。

yǐ diāo yǐ zuó hái fǎn yú pǔ wù zhī xiāng fǎn fù guī yú běn

这句话大意是:已雕已琢,还反于朴,物之相反,复归于本。

xún liú ér xià yì yǐ zhì

这句话大意是:循流而下,易以至;。

bèi fēng ér chí yì yǐ yuǎn

这句话大意是:倍风而驰,易以远。

bīng bù yù dìng wú yǐ dài dí

这句话大意是:兵不豫定,无以待敌;。

jì bù xiān lǜ wú yǐ yìng zú

这句话大意是:计不先虑,无以应卒。

zhōng bù fāng míng bù zhāng wài bù yuán huò zhī mén

这句话大意是:中不方,名不章,外不圜,祸之门。

zhí ér bù néng wang bù kě yǔ dà rèn

这句话大意是:直而不能枉,不可与大任;。

fāng ér bù néng yuán bù kě yǔ cháng cún

这句话大意是:方而不能圜,不可与长存。

shèn zhī yú shēn wú yuē yún yún kuáng fū zhī yán shèng rén zé yān

现代白话:慎之于身,无曰云云,狂夫之言,圣人择呢。

néng rěn chǐ zhě ān néng rěn rǔ zhě cún chún wáng ér chǐ hán hé shuǐ bēng qí huái zài shān

这句话大意是:能忍耻者安,能忍辱者存,唇亡而齿寒,河水崩,其怀在山。

dú zhì zhě mò shén yú jiǔ liú shì zhě mò shén yú lè huǐ lián zhě mò shén yú sè cuī gāng zhě fǎn jǐ yú ruò

这句话大意是:毒智者莫甚于酒,留事者莫甚于乐,毁廉者莫甚于色,摧刚者反己于弱。

fù zài zhī zú guì zài qiú tuì xiān yōu shì zhě hòu lè xiān ào shì zhě hòu yōu

这句话大意是:富在知足,贵在求退,先忧事者后乐,先傲事者后忧。

fú zài shòu jiàn cún zhī suǒ yóu yě

这句话大意是:福在受谏,存之所由也。

gōng jìng xùn ràng jīng lián wú bàng cí rén ài rén bì shòu qí shǎng jiàn zhī bù tīng hòu wú yǔ zhēng jǔ shì bù dàng wèi bǎi xìng bàng huǐ zài yú wàng huàn zài yú xiān chàng

这句话大意是:恭敬逊让,精廉无谤,慈仁爱人,必受其赏,谏之不听,后无与争,举事不当,为百姓谤,悔在于妄,患在于先唱。

pú qiě xiū jiǎo fú yàn bēi míng

这句话大意是:蒲且修缴,凫鴈悲鸣;。

féng méng fǔ gōng hǔ bào chen háo

这句话大意是:逄蒙抚弓,虎豹晨嗥。

hé yǐ wēi yí gù néng yuǎn shān yǐ líng chí gù néng gāo dào yǐ yōu yóu gù néng huà dé yǐ chún hòu gù néng háo

这句话大意是:河以委蛇故能远,山以凌迟故能高,道以优游故能化,德以纯厚故能豪。

yán rén zhī shàn zé yú gào mù

这句话大意是:言人之善,泽于膏沐;。

yán rén zhī è tòng yú máo jǐ

这句话大意是:言人之恶,痛于矛戟。

wéi shàn bù zhí bì zhōng qí qū

这句话大意是:为善不直,必终其曲;。

wèi chǒu bù shì bì zhōng qí è

这句话大意是:为丑不释,必终其恶。

yī sǐ yī shēng nǎi zhī jiāo qíng

这句话大意是:一死一生,乃知交情;。

yī pín yī fù nǎi zhī jiāo tài

这句话大意是:一贫一富,乃知交态;。

yī guì yī jiàn jiāo qíng nǎi jiàn

这句话大意是:一贵一贱,交情乃见;。

yī fú yī méi jiāo qíng nǎi chū

这句话大意是:一浮一没,交情乃出。

dé yì zài qián yòng bīng zài hòu

这句话大意是:德义在前,用兵在后。

chū mù zhě bì shì guān xīn yù zhě bì zhèn yī

这句话大意是:初沐者必拭冠,新浴者必振衣。

bài jūn zhī jiàng bù kě yán yǒng

这句话大意是:败军之将,不可言勇;。

wáng guó zhī chén bù kě yán zhì

这句话大意是:亡国之臣,不可言智。

kǎn jǐng wú yuán tuó zhě ài yě

这句话大意是:坎井无鼋鼍者,隘也;。

yuán zhōng wú xiū lín zhě xiǎo yě

这句话大意是:园中无修林者,小也。

xiǎo zhōng dà zhōng zhī zéi yě

这句话大意是:小忠,大忠之贼也;。

xiǎo lì dà lì zhī cán yě

这句话大意是:小利,大利之残也。

zì qīng jué yì qīng rén jué nán

这句话大意是:自清绝易,清人绝难;。

shuǐ jī zé hàn shǐ jī zé yuǎn

这句话大意是:水激则悍,矢激则远;。

rén jī yú míng bù huǐ wèi shēng

这句话大意是:人激于名,不毁为声。

xià shì de guān yǐ sǐ shàng shì de guān yǐ shēng

这句话大意是:下士得官以死,上士得官以生。

huò fú fēi cóng dì zhōng chū fēi cóng tiān shàng lái jǐ zì shēng zhī

这句话大意是:祸福非从地中出,非从天上来,己自生之。

qióng xiāng duō qǔ xué xiǎo biàn hài dà zhì qiǎo yán shǐ xìn fèi xiǎo huì fáng dà yì

这句话大意是:穷乡多曲学:小辩害大智,巧言使信废,小惠妨大义。

bù kùn zài yú zǎo lǜ bù qióng zài yú zǎo yù

这句话大意是:不困在于早虑,不穷在于早豫。

yù rén wù zhī mò ruò wù wéi

这句话大意是:欲人勿知,莫若勿为;。

yù rén wù wén mò ruò wù yán

这句话大意是:欲人勿闻,莫若勿言。

fēi suǒ yán wù yán yǐ bì qí huàn

这句话大意是:非所言勿言,以避其患;。

fēi suǒ wèi wù wèi yǐ bì qí wēi

这句话大意是:非所为勿为,以避其危;。

fēi suǒ qǔ wù qǔ yǐ bì qí guǐ

这句话大意是:非所取勿取,以避其诡;。

fēi suǒ zhēng wù zhēng yǐ bì qí shēng

这句话大意是:非所争勿争,以避其声。

míng zhě shì yú míng míng móu yú wèi xíng

这句话大意是:明者视于冥冥,谋于未形;。

cōng zhě tīng yú wú shēng lǜ zhě jiè yú wèi chéng

这句话大意是:聪者听于无声,虑者戒于未成。

shì zhī hùn zhuó ér wǒ dú qīng zhòng rén jiē zuì ér wǒ dú xǐng

这句话大意是:世之溷浊而我独清,众人皆醉而我独醒。

guāi lí zhī jiù wú bù shēng yě

这句话大意是:乖离之咎,无不生也;。

huǐ bài zhī duān cóng cǐ xìng yě

这句话大意是:毁败之端,从此兴也。

jiāng hé dà kuì cóng yǐ xuè shān yǐ xiǎo zhì ér dà bēng yín luàn zhī jiàn qí biàn wéi xìng shuǐ huǒ jīn mù zhuǎn xiāng shèng

这句话大意是:江河大溃从蚁穴,山以小阤而大崩,淫乱之渐,其变为兴,水火金木转相胜。

bēi ér zhèng zhě kě zēng gāo ér yǐ zhě qiě bēng

这句话大意是:卑而正者可增,高而倚者且崩;。

zhí rú shǐ zhě sǐ zhí rú shéng zhě chēng

这句话大意是:直如矢者死,直如绳者称。

huò shēng yú yù de fú shēng yú zì jīn

这句话大意是:祸生于欲得,福生于自禁;。

shèng rén yǐ xīn dǎo ěr mù xiǎo rén yǐ ěr mù dǎo xīn

现代白话:圣人以心导耳目,品行较差的人以耳目导心。

wéi rén shàng zhě huàn zài bù míng

这句话大意是:为人上者,患在不明;。

wéi rén xià zhě huàn zài bù zhōng

这句话大意是:为人下者,患在不忠。

rén zhī fèn tián mò zhī fèn xīn duān shēn zhèng xīn quán yǐ zhì jīn jiàn wáng zhī cún jiàn shuāng zhī bīng

这句话大意是:人知粪田,莫知粪心,端身正心,全以至今,见亡知存,见霜知冰。

guǎng dà zài hào lì gōng jìng zài shì qīn yīn shí yì yǐ wéi rén yīn dào yì yǐ dá rén

这句话大意是:广大在好利,恭敬在事亲,因时易以为仁,因道易以达人。

yíng yú lì zhě duō huàn qīng nuò zhě guǎ xìn

这句话大意是:营于利者多患,轻诺者寡信。

yù xián zhě mò rú xià rén tān cái zhě mò rú quán shēn

这句话大意是:欲贤者莫如下人,贪财者莫如全身;。

cái bù rú yì gāo shì bù rú dé zūn

这句话大意是:财不如义高,势不如德尊。

fù bù néng ài wú yì zhī zǐ jūn bù néng ài bù guǐ zhī mín

这句话大意是:父不能爱无益之子,君不能爱不轨之民;。

jūn bù néng shǎng wú gōng zhī chén chén bù néng sǐ wú dé zhī jūn

这句话大意是:君不能赏无功之臣,臣不能死无德之君。

wèn shàn yù zhě mò rú mǎ wèn shàn zhì zhě mò rú mín

这句话大意是:问善御者莫如马,问善治者莫如民。

yǐ bēi wèi zūn yǐ qū wèi shēn shèng rén suǒ yīn shàng fǎ yú tiān

这句话大意是:以卑为尊,以屈为伸,圣人所因,上法于天。

jūn zǐ xíng dé yǐ quán qí shēn xiǎo rén xíng tān yǐ wáng qí shēn xiāng quàn yǐ lǐ xiāng qiáng yǐ rén dé dào yú shēn de yù yú rén

现代白话:有德行的人行德以全其身,品行较差的人行贪以亡其身,相劝以礼,相强以仁,得道于身,得誉于人。

zhī mìng zhě bù yuàn tiān zhī jǐ zhě bù yuàn rén

这句话大意是:知命者不怨天,知己者不怨人;。

rén ér bù ài zé bù néng rén nìng ér bù qiǎo zé bù néng xìn

这句话大意是:人而不爱则不能仁,佞而不巧则不能信;。

yán shàn wú jí shēn yán è wú jí rén

这句话大意是:言善毋及身,言恶毋及人;。

shàng qīng ér wú yù zé xià zhèng ér mín pǔ

这句话大意是:上清而无欲,则下正而民朴。

lái shì kě zhuī yě wǎng shì bù kě jí

这句话大意是:来事可追也,往事不可及。

wú sī lǜ zhī xīn zé bù dá wú tán shuō zhī cí zé bù lè

这句话大意是:无思虑之心则不达,无谈说之辞则不乐。

shàn bù kě yǐ wěi lái è bù kě yǐ cí qù

现代白话:善不能够伪来,恶不能够辞去。

jìn shì wú gǔ zài tián wú yě

这句话大意是:近市无贾,在田无野。

shàn bù nì lǚ fēi rén yì gāng wǔ wú yǐ dìng tiān xià

这句话大意是:善不逆旅,非仁义刚武无以定天下。

shuǐ bèi yuán zé chuān jié rén bèi xìn zé míng bù dá yì shèng huàn zé jí huàn shèng yì zé miè

这句话大意是:水倍源则川竭,人倍信则名不达,义胜患则吉,患胜义则灭。

wǔ shèng zhī móu bù rú féng shí

这句话大意是:五圣之谋,不如逢时;。

biàn zhì míng huì bù rú yù shì

这句话大意是:辩智明慧,不如遇世。

yǒu bǐ xīn zhě bù kě shòu biàn shì

这句话大意是:有鄙心者,不可授便势;。

yǒu yú zhì zhě bù kě yǔ lì qì

这句话大意是:有愚质者,不可予利器。

duō yì duō bài duō yán duō shī

这句话大意是:多易多败,多言多失。

guān lǚ bù tóng cáng xián bù xiào bù tóng wèi

这句话大意是:冠履不同藏,贤不肖不同位。

guān zūn zhě yōu shēn lù duō zhě zé dà

这句话大意是:官尊者忧深,禄多者责大。

jī dé wú xì jī yuàn wú dà duō shǎo bì bào gù qí shì yě

这句话大意是:积德无细,积怨无大,多少必报,固其势也。

xiāo féng jiū

这句话大意是:枭逢鸠。

jiū yuē zǐ jiāng ān zhī

这句话大意是:鸠曰:“子将安之?

xiāo yuē wǒ jiāng dōng xǐ

这句话大意是:”枭曰:“我将东徙。

jiū yuē hé gù

现代白话:”鸠曰:“为什么?

xiāo yuē xiāng rén jiē è wǒ míng yǐ gù dōng xǐ

这句话大意是:”枭曰:“乡人皆恶我鸣,以故东徙。

jiū yuē zi néng gèng míng kě yǐ bù néng gèng míng dōng xǐ yóu è zǐ zhī shēng

现代白话:”鸠曰:“子能更鸣可了,不能更鸣,东徙犹恶子之声。

shèng rén zhī yī yě biàn tǐ yǐ ān shēn qí shí yě ān yú fù

这句话大意是:圣人之衣也便体以安身,其食也安于腹;。

shì yī jié shí bù tīng kǒu mù

这句话大意是:适衣节食不听口目。

zēng zǐ yuē yīng jiù yǐ shān wèi bēi ér zēng cháo qí shàng

现代白话:曾孔子说:“鹰鹫以山为卑,而增巢其上;。

yuán tuó yú biē yǐ yuān wèi qiǎn ér chuān xué qí zhōng

这句话大意是:鼋鼍鱼鳖以渊为浅,而穿穴其中。

zú qí suǒ yǐ de zhě ěr yě

这句话大意是:卒其所以得者,饵也。

jūn zǐ gǒu bù qiú lì lù zé bù hài qí shēn

现代白话:有德行的人苟不求利禄,则不害其身。

zēng zǐ yuē xiá shén zé xiāng jiǎn yě zhuāng shén zé bù qīn

现代白话:曾孔子说:“狎甚则相简也,庄甚则不亲;。

shì gù jūn zǐ zhī xiá zú yǐ jiāo huān zhuāng zú yǐ chéng lǐ ér yǐ

现代白话:是故有德行的人之狎足以交欢,庄足以成礼而已。

zēng zǐ yuē rù shì guó yě yán xìn hu qún chén zé liú kě yě

现代白话:曾孔子说:“入是国也,言信乎群臣,则留可也;。

zhōng xíng hu qún chén zé shì kě yě

这句话大意是:忠行乎群臣,则仕可也;。

zé shī hu bǎi xìng zé ān kě yě

这句话大意是:泽施乎百姓,则安可也。

kǒu zhě guān yě

这句话大意是:口者,关也;。

shé zhě jī yě

这句话大意是:舌者,机也。

chū yán bù dàng sì mǎ bù néng zhuī yě

这句话大意是:出言不当,四马不能追也。

kǒu zhě guān yě

这句话大意是:口者,关也;。

shé zhě bīng yě

这句话大意是:舌者,兵也;。

chū yán bù dàng fǎn zì shāng yě

这句话大意是:出言不当,反自伤也。

yán chū yú jǐ bù kě zhǐ yú rén

这句话大意是:言出于己,不可止于人;。

xíng fā yú ěr bù kě zhǐ yú yuǎn

这句话大意是:行发于迩,不可止于远。

fu yán xíng zhě jūn zǐ zhī shū jī shū jī zhī fā róng rǔ zhī běn yě kě bù shèn hu

现代白话:夫言行者有德行的人之枢机,枢机之发,荣辱之本也,可不慎吗?

gù kuǎi zǐ yǔ yuē yán yóu shè yě

这句话大意是:故蒯子羽曰:“言犹射也。

tiǎn jì lí xián suī yǒu suǒ huǐ yān bù kě cóng ér zhuī yǐ

现代白话:栝既离弦,虽有所悔呢,不可从而追已。

shī yuē bái guī zhī diàn shàng kě mó yě sī yán zhī diàn bù kě wèi yě

这句话大意是:”诗曰:“白圭之玷,尚可磨也,斯言之玷,不可为也。

zhú yù lèi cán yù lèi shé rén jiàn shé zhú mò bù shēn sǎ rán

这句话大意是:蠋欲类蚕,■欲类蛇,人见蛇蠋,莫不身洒然;。

nǚ gōng xiū cán yú zhě chí bù è hé yě

这句话大意是:女工修蚕,渔者持■,不恶何也?

yù de qián yě

这句话大意是:欲得钱也。

zhú yú zhě rú zhú shòu zhě qū

这句话大意是:逐鱼者濡,逐兽者趋;。

fēi lè zhī yě shì zhī quán yě

这句话大意是:非乐之也,事之权也。

dēng gāo shǐ rén yù wàng lín yuān shǐ rén yù kuī hé yě

这句话大意是:登高使人欲望,临渊使人欲窥,何也?

chù de rán yě

这句话大意是:处地然也。

yù zhě shǐ rén gōng shè zhě shǐ rén duān hé yě

这句话大意是:御者使人恭,射者使人端,何也?

qí xíng biàn yě

这句话大意是:其形便也。

mín yǒu wǔ sǐ shèng rén néng qù qí sān bù néng qù qí èr

这句话大意是:民有五死,圣人能去其三,不能去其二。

jī kě sǐ zhě kě qù yě

这句话大意是:饥渴死者,可去也;。

dòng hán sǐ zhě kě qù yě

这句话大意是:冻寒死者,可去也;。

lí wǔ bīng sǐ zhě kě qù yě

这句话大意是:罹五兵死者,可去也。

shòu mìng sǐ zhě bù kě qù yě

这句话大意是:寿命死者,不可去也;。

yōng jū sǐ zhě bù kě qù yě

这句话大意是:痈疽死者,不可去也。

jī kě sǐ zhě zhōng bù chōng yě

这句话大意是:饥渴死者,中不充也;。

dòng hán sǐ zhě wài shèng zhōng yě lí wǔ bīng sǐ zhě dé bù zhōng yě

这句话大意是:冻寒死者,外胜中也,罹五兵死者,德不忠也;。

shòu mìng sǐ zhě suì shù zhōng yě

这句话大意是:寿命死者,岁数终也;。

yōng jū sǐ zhě xuè qì qióng yě

这句话大意是:痈疽死者,血气穷也。

gù yuē zhōng bù zhǐ wài yín zuò

这句话大意是:故曰中不止,外淫作;。

wài yín zuò zhě duō yuàn guài

这句话大意是:外淫作者,多怨怪;。

duō yuàn guài zhě jí bìng shēng

这句话大意是:多怨怪者,疾病生。

gù qīng jìng wú wéi xuè qì nǎi píng

这句话大意是:故清静无为,血气乃平。

bǎi xíng zhī běn yī yán yě

这句话大意是:百行之本,一言也。

yī yán ér shì kě yǐ què dí

现代白话:一言而适,能够却敌;。

yī yán ér de kě yǐ bǎo guó

现代白话:一言而得,能够保国。

xiǎng bù néng dú wèi shēng yǐng bù néng bèi qū wèi zhí wù bì yǐ qí lèi jí gù jūn zi shèn yán chū jǐ

现代白话:响不能独为声,影不能倍曲为直,物必以其类及,故有德行的人慎言出己。

fù shí fù yuān xíng zhī nán zhě yě rán shēn tú dí wèi zhī jūn zǐ bù guì zhī yě

现代白话:负石赴渊,行之难者也,然申屠狄为之,有德行的人不贵之也;。

dào zhí xiōng tān míng rú rì yuè yǔ shùn yǔ bìng chuán ér bù xī ér jūn zǐ bù guì

现代白话:盗跖凶贪,名如日月,与舜禹并传而不息,而有德行的人不贵。

jūn zǐ yǒu wǔ chǐ cháo bù zuò yàn bù yì jūn zǐ chǐ zhī

现代白话:有德行的人有五耻:朝不坐,燕不议,有德行的人耻之;。

jū qí wèi wú qí yán jūn zǐ chǐ zhī

现代白话:居其位,无其言,有德行的人耻之;。

yǒu qí yán wú qí xíng jūn zǐ chǐ zhī

现代白话:有其言,无其行,有德行的人耻之;。

jì dé zhī yòu shī zhī jūn zǐ chǐ zhī

现代白话:既得之又失之,有德行的人耻之;。

de yǒu yú ér mín bù zú jūn zǐ chǐ zhī

现代白话:地有余而民不足,有德行的人耻之。

jūn zǐ suī qióng bù chǔ wáng guó zhī shì suī pín bù shòu luàn jūn zhī lù

现代白话:有德行的人虽穷不处亡国之势,虽贫不受乱君之禄;。

zūn hu luàn shì tóng hu bào jūn jūn zǐ chǐ zhī yě

现代白话:尊乎乱世,同乎暴君,有德行的人耻之也。

zhòng rén yǐ huǐ xíng wèi chǐ jūn zǐ yǐ huǐ yì wèi rǔ

现代白话:众人以毁形为耻,有德行的人以毁义为辱;。

zhòng rén zhòng lì lián shì zhòng míng

这句话大意是:众人重利,廉士重名。

míng jūn zhī zhì shǎng cóng zhòng fá cóng qīng

这句话大意是:明君之制:赏从重,罚从轻;。

shí rén yǐ zhuàng wèi liàng shì rén yǐ lǎo wèi chéng

这句话大意是:食人以壮为量,事人以老为程。

jūn zǐ zhī yán guǎ ér shí xiǎo rén zhī yán duō ér xū

现代白话:有德行的人之言寡而实,品行较差的人之言多而虚;。

jūn zǐ zhī xué yě rù yú ěr cáng yú xīn xíng zhī yǐ shēn

现代白话:有德行的人之学也,入于耳,藏于心,行之以身;。

jūn zǐ zhī zhì yě shǐ yú bù zú jiàn zhōng yú bù kě jí yě

现代白话:有德行的人之治也,始于不足见,终于不可及也。

jūn zǐ lǜ fú fú jí lǜ huò bǎi zhī jūn zǐ zé rén ér qǔ bù zé rén ér yǔ jūn zǐ shí rú xū yǒu rú wú

现代白话:有德行的人虑福弗及,虑祸百之,有德行的人择人而取,不择人而与,有德行的人实如虚,有如无。

jūn zǐ yǒu qí bèi zé wú shì

现代白话:有德行的人有其备则无事;。

jūn zǐ bù yǐ kuì shí bù yǐ rǔ de

现代白话:有德行的人不以愧食,不以辱得;。

jūn zǐ lè de qí zhì xiǎo rén lè de qí shì

现代白话:有德行的人乐得其志,品行较差的人乐得其事;。

jūn zǐ bù yǐ qí suǒ bù ài jí qí suǒ ài yě

现代白话:有德行的人不以其所不爱,及其所爱也。

jūn zǐ yǒu zhōng shēn zhī yōu ér wú yī zhāo zhī huàn shùn dào ér xíng xún lǐ ér yán xǐ bù jiā yì nù bù jiā nán

现代白话:有德行的人有终身之忧,而无一朝之患,顺道而行,循理而言,喜不加易,怒不加难。

jūn zǐ zhī guò yóu rì yuè zhī shí yě hé hài yú míng

现代白话:有德行的人之过犹日月之蚀也,何害于明?

xiǎo rén kě yě yóu gǒu zhī fèi dào li zhī yè jiàn hé yì yú shàn

现代白话:品行较差的人可也,犹狗之吠盗,狸之夜见,何益于善?

fu zhì zhě bù wàng wéi yǒng zhě bù wàng shā

这句话大意是:夫智者不妄为,勇者不妄杀。

jūn zǐ bǐ yì nóng fū bǐ gǔ

现代白话:有德行的人比义,农夫比谷。

shì jūn bù dé jìn qí yán zé cí qí jué

这句话大意是:事君不得进其言,则辞其爵;。

bù dé xíng qí yì zé cí qí lù

这句话大意是:不得行其义,则辞其禄。

rén jiē zhī qǔ zhī wèi qǔ yě bù zhī yǔ zhī wèi qǔ zhī

这句话大意是:人皆知取之为取也,不知与之为取之。

zhèng yǒu zhāo kòu xíng yǒu zhāo chǐ fú wèi ér zì zhì tiān xià wèi yǒu

这句话大意是:政有招寇,行有招耻,弗为而自至,天下未有。

měng shòu hú yí bù ruò fēng chài zhī zhì dú yě

这句话大意是:猛兽狐疑不若蜂虿之致毒也;。

gāo yì ér bù kě jí bù ruò bēi lùn zhī yǒu gōng yě

这句话大意是:高议而不可及,不若卑论之有功也。

qín xìn tóng xìng yǐ wáng zhì qí shuāi yě fēi yì tóng xìng yě ér shēn sǐ guó wáng

这句话大意是:秦信同姓以王,至其衰也,非易同姓也,而身死国亡。

gù wáng zhě zhī zhì tiān xià zài yú xíng fǎ bù zài yú xìn tóng xìng

这句话大意是:故王者之治天下在于行法,不在于信同姓。

gāo shān zhī diān wú měi mù shāng yú duō yáng yě

这句话大意是:高山之巅无美木,伤于多阳也;。

dà shù zhī xià wú měi cǎo shāng yú duō yīn yě

这句话大意是:大树之下无美草,伤于多阴也。

zhōng zǐ qī sǐ ér bó yá jué xián pò qín zhī shì mò kě wèi gǔ yě

这句话大意是:钟子期死而伯牙绝弦破琴,知世莫可为鼓也;。

huì shī zú ér zhuāng zi shēn míng bù yán xiàn shì mò kě yǔ yǔ yě

这句话大意是:惠施卒而庄子深暝不言,见世莫可与语也。

xiū shēn zhě zhì zhī fǔ yě ài shī zhě rén zhī duān yě qǔ yǔ zhě yì zhī fú yě chǐ rǔ zhě yǒng zhī jué yě lì míng zhě xíng zhī jí yě

这句话大意是:修身者智之府也,爱施者仁之端也,取予者义之符也,耻辱者勇之决也,立名者行之极也。

jìn xián shòu shàng shǎng bì xián méng xiǎn lù gǔ zhī tōng yì yě

这句话大意是:进贤受上赏,蔽贤蒙显戮,古之通义也;。

jué rén yú cháo lún rén yú shì gǔ zhī tōng fǎ yě

这句话大意是:爵人于朝,沦人于市,古之通法也。

dào wēi ér míng dàn ér yǒu gōng

这句话大意是:道微而明,淡而有功。

fēi dào ér de fēi shí ér shēng shì wèi wàng chéng

这句话大意是:非道而得,非时而生,是谓妄成。

de ér shī zhī dìng ér fù qīng

这句话大意是:得而失之,定而复倾。

fú zhě huò zhī mén yě

这句话大意是:福者祸之门也。

shì zhě fēi zhī zūn yě

这句话大意是:是者非之尊也。

zhì zhě luàn zhī xiān yě

这句话大意是:治者乱之先也。

shì wú zhōng shǐ ér huàn bù jí zhě wèi zhī wén yě

这句话大意是:事无终始而患不及者,未之闻也。

zhī wú wàng qí gēn dé wú wàng qí bào jiàn lì bì niàn hài shēn gù jūn zi liú jīng shén jì xīn yú sān zhě jí xiáng jí zǐ sūn yǐ

现代白话:枝无忘其根,德无忘其报,见利必念害身,故有德行的人留精神,寄心于三者,吉祥及子孙了。

liǎng gāo bù kě zhòng liǎng dà bù kě róng liǎng shì bù kě tóng liǎng guì bù kě shuāng

这句话大意是:两高不可重,两大不可容,两势不可同,两贵不可双;。

fu zhòng róng tóng shuāng bì zhēng qí gōng gù jūn zi jié shì yù gè shǒu qí zú nǎi néng cháng jiǔ

现代白话:夫重容同双,必争其功,故有德行的人节嗜欲,各守其足,乃能长久。

fu jié yù ér tīng jiàn jìng xián ér wù màn shǐ néng ér wù jiàn

这句话大意是:夫节欲而听谏,敬贤而勿慢,使能而勿贱;。

wéi rén jūn néng xíng cǐ sān zhě qí guó bì qiáng dà ér mín bù qù sàn yǐ

现代白话:为人君能行此三者,其国必强大而民不去散了。

mò wú guò yán què wú guò shì

这句话大意是:默无过言,悫无过事;。

mù mǎ bù néng xíng yì bù fèi shí

这句话大意是:木马不能行,亦不费食;。

qí jì rì chí qiān lǐ biān chuí bù qù qí bèi

这句话大意是:骐骥日驰千里,鞭棰不去其背!

cùn ér dù zhī zhì zhàng bì chà

这句话大意是:寸而度之,至丈必差;。

zhū ér chēng zhī zhì shí bì guò

这句话大意是:铢而称之,至石必过;。

shí chēng zhàng liáng jìng ér guǎ shī

这句话大意是:石称丈量,径而寡失;。

jiǎn sī shǔ mǐ fán ér bù chá

这句话大意是:简丝数米,烦而不察。

gù dà jiào yì wèi zhì qǔ biàn nán wéi huì

这句话大意是:故大较易为智,曲辩难为慧。

tūn zhōu zhī yú dàng ér shī shuǐ zhì yú lóu yǐ zhě lí qí jū yě

这句话大意是:吞舟之鱼,荡而失水,制于蝼蚁者,离其居也;。

yuán hóu shī mù qín yú hú mò zhě fēi qí chù yě

这句话大意是:猿猴失木,禽于狐貉者,非其处也。

téng shé yóu wù ér shēng téng lóng chéng yún ér jǔ yuán de mù ér tǐng yú de shuǐ ér wù chù dì yí yě

这句话大意是:腾蛇游雾而生,腾龙乘云而举,猿得木而挺,鱼得水而骛,处地宜也。

jūn zǐ bó xué huàn qí bù xí

现代白话:有德行的人博学,患其不习;。

jì xí zhī huàn qí bù néng xíng zhī

这句话大意是:既习之,患其不能行之;。

jì néng xíng zhī huàn qí bù néng yǐ ràng yě

这句话大意是:既能行之,患其不能以让也。

jūn zǐ bù xiū xué bù xiū wèn

现代白话:有德行的人不羞学,不羞问。

wèn xùn zhě zhī zhī běn niàn lǜ zhě zhī zhī dào yě

这句话大意是:问讯者知之本,念虑者知之道也。

cǐ yán guì yīn rén zhī ér jiā zhī zhī bù guì dú zì yòng qí zhī ér zhī zhī

这句话大意是:此言贵因人知而加知之,不贵独自用其知而知之。

tiān dì zhī dào jí zé fǎn mǎn zé sǔn

这句话大意是:天地之道:极则反,满则损。

wǔ cǎi yào yǎn yǒu shí ér yū mào mù fēng cǎo yǒu shí ér luò

这句话大意是:五采曜眼有时而渝,茂木丰草有时而落。

wù yǒu shèng shuāi ān dé zì ruò

这句话大意是:物有盛衰,安得自若。

mín kǔ zé bù rén láo zé zhà shēng ān píng zé jiào wēi zé móu jí zé fǎn mǎn zé sǔn gù jūn zi fú mǎn fú jí yě

现代白话:民苦则不仁,劳则诈生,安平则教,危则谋,极则反,满则损,故有德行的人弗满弗极也。

✦ You read 谈丛

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.